വിക്കിപീഡിയ
mlwiki
https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE
MediaWiki 1.47.0-wmf.2
first-letter
മീഡിയ
പ്രത്യേകം
സംവാദം
ഉപയോക്താവ്
ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം
വിക്കിപീഡിയ
വിക്കിപീഡിയ സംവാദം
പ്രമാണം
പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം
മീഡിയവിക്കി
മീഡിയവിക്കി സംവാദം
ഫലകം
ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം
സഹായം
സഹായത്തിന്റെ സംവാദം
വർഗ്ഗം
വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം
കവാടം
കവാടത്തിന്റെ സംവാദം
കരട്
കരട് സംവാദം
TimedText
TimedText talk
ഘടകം
ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം
Event
Event talk
ഉമ്മൻ ചാണ്ടി
0
3561
4620072
4577490
2026-05-18T09:30:23Z
Altocar 2020
144384
/* */
4620072
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Oommen Chandy}}
{{Infobox officeholder
| name = ഉമ്മൻ ചാണ്ടി
| image = File:The Chief Minister of Kerala, Shri Oommen Chandy calling on the Union Minister for Housing and Urban Poverty Alleviation and Culture, Kum. Selja, in New Delhi on September 23, 2011 (cropped).jpg
| imagesize =
| office = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ]] പത്താമത്തെ [[മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term_start = [[മേയ് 18]] [[2011]]
| term_end = [[മേയ് 20]] [[2016]]
| predecessor = [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
| successor = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| constituency = [[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]]
| term_start1 = [[ഓഗസ്റ്റ് 31]], [[2004]]
| term_end1 = [[മേയ് 18]], [[2006]]
| predecessor1 = [[എ.കെ. ആന്റണി]]
| successor1 = [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
| constituency1 = [[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]]
| office2 = കേരളത്തിലെ ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term_start2 = [[ജൂലൈ 2]] [[1991]]
| term_end2 = [[ജൂൺ 22]] [[1994]]
| predecessor2 = [[വി. വിശ്വനാഥമേനോൻ]]
| successor2 = [[സി.വി. പത്മരാജൻ]]
| office3 = കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term_start3 = [[ഡിസംബർ 28]] [[1981]]
| term_end3 = [[മാർച്ച് 17]] [[1982]]
| predecessor3 = [[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
| successor3 = [[വയലാർ രവി]]
| office4 = കേരളത്തിലെ തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term_start4 = [[ഏപ്രിൽ 11]] [[1977]]
| term_end4 = [[ഒക്ടോബർ 27]] [[1978]]
| predecessor4 = [[വക്കം പുരുഷോത്തമൻ]]
| successor4 = എം.കെ.രാഘവൻ
| office5 = കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗം
| term5 = [[ഒക്ടോബർ 4]] [[1970]] - [[ജൂലൈ 18]] [[2023]]
| predecessor5 = [[ഇ.എം. ജോർജ്ജ്]]
| successor5 = [[ചാണ്ടി ഉമ്മൻ]]
| constituency5 = [[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]]
| salary =
| birth_date = 1943 ഒക്ടോബർ 31
| birth_place = [[കുമരകം]], [[കോട്ടയം ജില്ല]]
| residence = [[പുതുപ്പള്ളി]]
| death_date = {{death date and age|2023|07|18|1943|10|31|mf=yes}}
| death_place = ബംഗളൂരു, കർണാടക
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]][[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
* (1961-1978,1982-2023)
* (1978-1982)(കോൺഗ്രസ്(അരശ്)
| religion = [[ക്രിസ്തുമതം]]
| father = കെ.ഒ. ചാണ്ടി
| mother = ബേബി ചാണ്ടി
| spouse = മറിയാമ്മ ഉമ്മൻ
| children =
* മറിയ ഉമ്മൻ
* അച്ചു ഉമ്മൻ
* [[ചാണ്ടി ഉമ്മൻ]]
| website =
| footnotes =
| date = ജൂലൈ 18
| year = 2023
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/78%20Oommen%20Chandy.pdf നിയമസഭ
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുൻ [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യും<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/07/20/former-kerala-cm-oommen-chandy-funeral-procession-updates-july-20.html ഉമ്മൻചാണ്ടിക്ക് യാത്രാമൊഴി, ഇനി നിത്യതയിൽ]</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/07/20/former-kerala-cm-oommen-chandy-funeral.html ഉമ്മൻചാണ്ടി ഇനി കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ദീപ്തമായ ഓർമ]</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/07/18/oommen-chandy-leader-with-karunakarans-speed-anthonys-composure.html കരുണാകരൻ്റെ വേഗം, ആൻ്റണിയുടെ സംയമനം]</ref> മുതിർന്ന [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാക്കളിൽ ഒരാളുമായിരുന്നു '''ഉമ്മൻ ചാണ്ടി<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/07/18/oommen-chandy-passes-away.html ഉമ്മൻചാണ്ടി വിടവാങ്ങി; യാത്രയാവുന്നത് ജനങ്ങളുടെ നായകൻ]</ref> (31 ഒക്ടോബർ,1943 - 18 ജൂലൈ 2023)'''.<ref>"സോളാർ അപകീർത്തി കേസ്; വി.എസ്സിന്റെ ഹർജിയിൽ സ്റ്റേ, 15 ലക്ഷം കെട്ടിവെക്കണമെന്ന് ഉപാധി | Malayalam News | Oommen Chandy | VS Achuthanandan | Solar case | Solar defamation case | Kerala News" https://www.mathrubhumi.com/mobile/news/kerala/thiruvananthapuram-district-court-stays-verdict-in-solar-defamation-case-filed-by-oommen-chandy-1.6447028{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>"മാനനഷ്ട കേസ്: ‘വിഎസിന്റെ അപ്പീൽ അനുവദിക്കാൻ 15 ലക്ഷം കെട്ടിവയ്ക്കണം’ | Manorama Online" https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/02/14/thiruvananthapuram-district-court-stays-solar-case-compensation-verdict.html</ref> 2020-ൽ [[നിയമസഭ]] അംഗമായി 50 വർഷം പിന്നിട്ട ഉമ്മൻ ചാണ്ടി
2004-2006, 2011–2016 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ രണ്ട് തവണയായി ഏഴ് വർഷക്കാലം കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു.<ref>{{cite news| url=http://www.futurecreater.in/2013/10/oommen-chandys-70th-birthday-special.html| title=Oommen Chandy's 70th Birthday Special| access-date=2020-09-03| archive-date=2014-12-16| archive-url=https://web.archive.org/web/20141216095518/http://www.futurecreater.in/2013/10/oommen-chandys-70th-birthday-special.html| url-status=dead}}</ref> തൊഴിൽവകുപ്പ് മന്ത്രി (1977-1978), ആഭ്യന്തരവകുപ്പ് മന്ത്രി (1982), ധനകാര്യവകുപ്പ് മന്ത്രി (1991–1994), 12-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (2006–2011)<ref>{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/assembly-elections-2011/kerala/Kerala-assembly-elections-2011-UDF-wins-by-narrow-margin/articleshow/8288245.cms | work=The Times of India | first=Anantha | last=Krishnan | title=Kerala assembly elections 2011: UDF wins by narrow margin}}</ref> എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1970 മുതൽ 2023 വരെ പുതുപ്പള്ളിയിൽ നിന്നു തുടർച്ചയായി പന്ത്രണ്ട് തവണയായി 53 വർഷം കേരള നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1992 മുതൽ 2023 വരെ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തക സമിതി അംഗവും<ref>{{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/states/kerala/2019/mar/06/central-state-polity-favours-cong-1947279.html|title=Central, state polity favours Congress, UDF: Oommen Chandy|website=The New Indian Express|access-date=2019-03-06}}</ref> 2018 മുതൽ 2023 വരെ ആന്ധ്രാപ്രദേശിന്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി ജനറൽ സെക്രട്ടറിയുമായിരുന്നു. ഏറ്റവും<ref>"after-treatment-in-germany-oommen-chandy-reached-kerala | ഉമ്മൻചാണ്ടി ഉഷാർ : ജർമനിയിലെ ചികിൽസക്ക് ശേഷം തിരുവനന്തപുരത്തെത്തി | Mangalam" https://www.mangalam.com/news/detail/594688-latest-news-after-treatment-in-germany-oommen-chandy-reached-kerala.html</ref> കൂടുതൽ (19,078) ദിവസം നിയമസഭ<ref>"'നൊ' യും 'യെസ്' പോലെ പറയുന്ന ഉമ്മൻചാണ്ടി, Oommen Chandy, Oommen Chandy Birthday, Oommen Chandy @79" https://www.mathrubhumi.com/in-depth/features/oommen-chandy-a-shrewd-leader-in-kerala-politics-1.8005215</ref> സാമാജികനായിരുന്ന ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി നേതാവ്<ref>"ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം നിയമസഭാ സാമാജികനായ വ്യക്തി; ഉമ്മൻചാണ്ടിക്ക് ആദരം | Thiruvananthapuram News | Oommen Chandy | UDF | തിരുവനന്തപുരം വാർത്തകൾ | ചുറ്റുവട്ടം | മലയാള മനോരമ ജില്ല വാർത്തകൾ | Thiruvananthapuram News | Trivandrum District News | Chuttuvattom | Malayala Manorama" https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2022/08/04/trivandrum-legislative-assembly-honours-oommen-chandy.html</ref><ref>"തുടർച്ചയായി 18,728 ദിവസം എംഎൽഎ; 12 തവണ ജയം: റെക്കോർഡിട്ട് ഉമ്മൻചാണ്ടി– Oommen Chandy | Kerala Assembly | Manorama News" https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/08/02/oommen-chandy-record-holder-as-the-longest-serving-mla-in-kerala.html</ref> എന്ന റെക്കോർഡും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിലാണ്.
==ജീവിത രേഖ==
1943 [[ഒക്ടോബർ 31]]ന് പുതുപ്പള്ളി കരോട്ട് വള്ളക്കാലിൽ കെ.ഒ. ചാണ്ടിയുടെയും ബേബി ചാണ്ടിയുടെയും മകനായി [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കുമരകം|കുമരകത്ത്]] ജനനം. പുതുപ്പള്ളി സെന്റ് ജോർജ്ജ് ഹൈസ്കൂളിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം [[കോട്ടയം]] സി.എം.എസ്. കോളേജ്, [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] [[എസ്.ബി. കോളേജ് ചങ്ങനാശേരി|എസ്.ബി. കോളേജ്]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ പഠനം നടത്തി ബി.എ ബിരുദം നേടി. [[എറണാകുളം]] ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമ ബിരുദവും സമ്പാദിച്ചു. [[അർബുദം|അർബുദബാധയെത്തുടർന്ന്]] [[ബെംഗളൂരു|ബംഗളുരുവിലെ]] [[ചിന്മയ മിഷൻ ആശുപത്രി|ചിന്മയ മിഷൻ ആശുപത്രിയിൽ]] ചികിത്സയിലിരിക്കവേ 2023 ജൂലൈ 18ന് പുലർച്ചെ 4:25ന് അന്തരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/former-chief-minister-oommen-chandy-passed-away-1.8740944|title=ജനനായകൻ വിടവാങ്ങി; ഉമ്മൻ ചാണ്ടി അന്തരിച്ചു|access-date=2023-07-18|date=2023-07-18|language=en}}</ref>
[[File:Oomman chandy.jpg|thumb|Oomman chandy]]
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
കേരളത്തിലെ
മികച്ച സംഘാടകനായിരുന്ന മുതിർന്ന
കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്നു ഉമ്മൻചാണ്ടി. പാർട്ടിയിലും സർക്കാരിലുമുണ്ടാവുന്ന പ്രശ്നങ്ങളിൽ അതിവേഗം തീർപ്പുണ്ടാക്കുക എന്നത് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ രീതിയായിരുന്നു.
സ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോഴെ കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ [[കെ.എസ്.യു]]വിലൂടെയാണ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ എത്തിയത്. പുതുപ്പള്ളി സെൻ്റ് ജോർജ് ഹൈസ്കൂളിലെ കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻറ് മുതൽ [[കേരള]]ത്തിൻ്റെ [[മുഖ്യമന്ത്രി]] സ്ഥാനം വരെ എത്തി നിൽക്കുന്നതാണ് ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം. കേരള ബാലജനസഖ്യം സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റായും പ്രവർത്തിച്ചു. പിന്നീട് [[കെ.എസ്.യു]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]] സംഘടനകളുടെ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറായി തുടർന്ന് എ.ഐ.സി.സി അംഗമായി.
1970 മുതൽ 2023 വരെ നീണ്ട 53 വർഷമായി [[പുതുപ്പള്ളി]]യിൽ നിന്ന് [[നിയമസഭ]] അംഗമായി തുടർന്ന ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയുടെ ആദ്യ മത്സരം 1970-ൽ പുതുപ്പള്ളി നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നായിരുന്നു.
[[സി.പി.എം]] [[എം.എൽ.എ]] യായിരുന്ന ഇ.എം. ജോർജിനെ ഏഴായിരത്തിൽ പരം വോട്ടിന് പരാജയപ്പെടുത്തി ആദ്യമായി നിയമസഭ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് നടന്ന എല്ലാ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും (1977, 1980, 1982, 1987, 1991, 1996, 2001, 2006, 2011, 2016, 2021) അദ്ദേഹം പുതുപ്പള്ളിയിൽ നിന്ന് നിയമസഭയിലെത്തി.<ref>https://www.manoramanews.com/news/kerala/2020/09/09/oommen-chandy-historic-50-years.html</ref>
1977-ൽ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിലും 1978-ൽ [[എ.കെ. ആൻറണി]] മന്ത്രിസഭയിലും അദ്ദേഹം തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി.
1981-1982 കാലഘട്ടത്തിൽ കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിൽ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു.
1991-1995 ലെ കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിൽ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി.
1980-കളിൽ കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ ആൻറണി വിഭാഗം (എ) ഗ്രൂപ്പ് രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി നിയമസഭകക്ഷി നേതാവായി.
1982-ൽ അദ്ദേഹം [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യുടെ കൺവീനറായി. 2004-ൽ [[A.K. Antony|എ.കെ. ആൻ്റണി]] മുഖ്യമന്ത്രി പദം രാജി വയ്ച്ചപ്പോൾ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി ആദ്യമായി കേരളത്തിൻ്റെ [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2006-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] തോൽക്കുന്നത് വരെ അദ്ദേഹം മുഖ്യമന്ത്രിയായി തുടർന്നു. [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യായിരുന്ന 2006-ലെ പന്ത്രണ്ടാം [[കേരള നിയമസഭ]]യിൽ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന ഉമ്മൻചാണ്ടി
പിന്നീട് 2011-ലെ [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] ജയിച്ചപ്പോൾ വീണ്ടും [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. രണ്ട് [[എം.എൽ.എ]]മാരുടെ മാത്രം പിന്തുണയോടെ അധികാരത്തിലേറിയ അദ്ദേഹം 2016-ൽ അഞ്ച് വർഷം കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കി.
<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/09/16/oommen-chandy-mla-at-50-in-pictures.html</ref>
കേരള സംസ്ഥാനത്തെ ഒരു മന്ത്രി എന്ന നിലയിൽ കേരളത്തിൻ്റെ വികസനത്തിൽ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
1991-ൽ ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരിക്കെ അവതരിപ്പിച്ച ബജറ്റ് കേരള വികസനത്തിലെ നാഴികക്കല്ലാണ്. പ്രീഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസം സർക്കാർ ചിലവിലാക്കിയതും ചെലവ് കുറഞ്ഞ രാജ്യാന്തര വിമാന സർവീസ് കേരളത്തിലെ എല്ലാ വിമാനതാവളങ്ങളിൽ നിന്നും ആരംഭിച്ചതും ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയുടെ പരിഷ്കാരങ്ങളാണ്.
വല്ലാർപാടം കണ്ടയ്നർ ടെർമിനലിൻ്റെ പണി തുടങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞതും വിഴിഞ്ഞം തുറമുഖം യാഥാർത്ഥ്യമാക്കാനും കൊച്ചി മെട്രോ സർവീസ് ആരംഭിച്ചതും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പ്രയത്നഫലം കൊണ്ടാണ്. കർഷക തൊഴിലാളി പെൻഷൻ, തൊഴിലില്ലായ്മ വേതനം തുടങ്ങിയ ക്ഷേമ പെൻഷനുകൾ എല്ലാ മാസവും നൽകാൻ തീരുമാനിച്ചതും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സംഭാവനകളാണ്.
2006 ജനുവരിയിൽ സ്വിറ്റ്സർലണ്ടിലെ ദാവോസിൽ നടന്ന 35-മത് ലോക സാമ്പത്തിക ഫോറത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ഒരു റെക്കോർഡിനും അർഹനായി ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായാണ് ഒരു കേരള മുഖ്യമന്ത്രി ഇതിൽ സംബന്ധിക്കുന്നത്.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/07/18/oommen-chandy-flagship-projects.html വികസന നായകൻ]</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/premium/news-plus/2023/07/18/remembering-oommen-chandy-the-politician-who-lived-with-the-people.html വികസനം, ഉമ്മൻചാണ്ടി മോഡൽ]</ref>
==നിയമസഭാ 50 വർഷം==
1970-ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പുതുപ്പള്ളി മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ഇടതുപക്ഷ മുന്നണി സ്ഥാനാർത്ഥി ആയിരുന്ന [[ഇ.എം. ജോർജ്ജ്|ഇ.എം.ജോർജിനെ]] 7258 വോട്ടിന് പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് ഉമ്മൻ ചാണ്ടി ആദ്യം കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗമാകുന്നത്. പിന്നീട് 1977, 1980, 1982, 1987, 1991, 1996, 2001, 2006, 2011, 2016, 2021 വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ പുതുപ്പള്ളിയിൽ നിന്നു തന്നെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി നിയമസഭയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1977-ൽ [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭയിലും തുടർന്ന് എ.കെ. ആന്റണിയുടെ മന്ത്രിസഭയിലും തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു. തൊഴിലില്ലായ്മ വേതനം നടപ്പിലാക്കിയത് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണ കാലത്താണ്.<ref name =mangalam>{{cite web | url = | title ='അതിവേഗം ബഹുദൂരം' അമരത്ത് |date=മേയ് 16, 2011| accessdate = | publisher =മംഗളം| language =}}</ref>
1981 ഡിസംബർ മുതൽ 1982 മാർച്ച് വരെ നിലവിലിരുന്ന രണ്ടാം കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിൽ ഉമ്മൻചാണ്ടി സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന കാലയളവിലാണ് കേരള പോലീസിൻ്റെ യൂണിഫോമിന് പരിഷ്കാരങ്ങൾ വരുന്നത്.
1980 വരെ
പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ, ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ എന്നിവർ ധരിച്ചിരുന്ന പാവാട പോലെ തോന്നിപ്പിക്കുന്ന കാക്കിനിക്കറിന് പകരം പാൻ്റ്സ് നിലവിൽ വന്നു.
കോൺസ്റ്റബിൾമാർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന കൂമൻ തൊപ്പി മാറ്റി പകരം എല്ലാവർക്കും പോലീസ് ക്യാപ് എന്ന പുതിയ ഡിസൈനിൽ കേരള പോലീസിൻ്റെ യൂണിഫോം പരിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടു.
എൺപതുകളുടെ തുടക്കത്തിൽ കോൺഗ്രസിനുള്ളിൽ രൂപമെടുത്ത ആന്റണി വിഭാഗത്തിലെ പ്രബല നേതാക്കളിൽ ഒരാളായിരുന്നു ഉമ്മൻ ചാണ്ടി. രണ്ടു വർഷത്തോളം ആന്റണിക്കൊപ്പം ഔദ്യോഗിക കോൺഗ്രസ് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്ന മുന്നണി വിട്ട് പ്രവർത്തിച്ചു. 1982-ൽ ഇടതു മുന്നണി വിട്ട് എ.കെ. ആൻ്റണിക്കൊപ്പം കോൺഗ്രസിൽ മടങ്ങി എത്തിയ ഇദ്ദേഹം നിയമസഭാ കക്ഷി ഉപനേതാവായി. തുടർന്ന് കുറെ വർഷങ്ങൾ അദ്ദേഹം സംഘടനാ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. ഇക്കാലയളവിൽ ഇദ്ദേഹം [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]] കൺവീനറായും (1982-86) പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1991-ൽ കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിൽ ധനമന്ത്രിയായി. പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ കരുണാകരൻ-ആന്റണി വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ചേരി തിരിവ് ശക്തമായിരുന്ന ഒരു കാലഘട്ടമായിരുന്നു അത്. 1994-ൽ എം.എ .കുട്ടപ്പന് രാജ്യസഭാ സീറ്റ് നിഷേധിച്ചതിനെ തുടർന്നുണ്ടായ പ്രശ്നങ്ങളിൽ കരുണാകരനെ വെല്ലുവിളിച്ചു കൊണ്ട് ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസ്ഥാനം രാജി വെച്ചു.<ref name =mathru1>{{cite web| url =http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/939318/2011-05-16/kerala| title =ഇനി ഉമ്മൻ ചാണ്ടി, മാതൃഭൂമി| date =മാതൃഭൂമി, 2011 മേയ് 16| accessdate =ജൂൺ 7, 2011| publisher =മാതൃഭൂമി| language =| archive-date =2011-05-22| archive-url =https://web.archive.org/web/20110522020009/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/939318/2011-05-16/kerala| url-status =dead}}</ref>
==ജനസമ്പർക്ക പരിപാടി==
2004-ൽ ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രിയായ ശേഷം ജനസമ്പർക്കം എന്ന ഒരു പരാതി പരിഹരണ മാർഗ്ഗം ഉമ്മൻ ചാണ്ടി നടപ്പിൽ വരുത്തി.<ref>"തിരക്കിനിടെ സമയംലാഭിക്കാൻ ഭക്ഷണവും വിശ്രമവും വേണ്ടെന്നുവെച്ചു; ആൾക്കൂട്ടത്തെ ചുമലിലേറ്റിയ നേതാവ്, oommen chandy, oommen chandy birthday, oommen chandy @79" https://www.mathrubhumi.com/in-depth/features/pt-chacko-about-oommen-chandy-on-his-birthday-1.8005150</ref> ഓരോ സ്ഥലങ്ങളിൽ വിളിച്ചു ചേർക്കുന്ന പരിപാടിയിൽ മുഖ്യമന്ത്രിയായ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി രാഷ്ട്രീയ ഭേദമെന്യെ ജനങ്ങളോട് നേരിട്ട് ഇടപെട്ട് അവരുടെ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് സ്ഥായിയായ പരിഹാരമാർഗ്ഗം ഉണ്ടാക്കുവാൻ ഇദ്ദേഹം അക്ഷീണം പരിശ്രമിച്ചു. മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന 2004-2006, 2011-2016 വർഷങ്ങളിൽ ജനസമ്പർക്ക പരിപാടി അദ്ദേഹം വിജയകരമായി നടപ്പിലാക്കി. <ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/money/columns/article-malayalam-news-1.159352 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-12-09 |archive-date=2021-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210117105030/https://www.mathrubhumi.com/money/columns/article-malayalam-news-1.159352 |url-status=dead }}</ref> പ്രതിപക്ഷം ഇതിനെ രൂക്ഷമായി എതിർത്തു എങ്കിലും ജനസമ്പർക്ക പരിപാടിയിലൂടെ അദ്ദേഹം ജനകീയനായ മുഖ്യമന്ത്രിയായി സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങളുടെ മനസിൽ ഇടം നേടി.
== കേരള മുഖ്യമന്ത്രി==
[[File:Umman chandy at consumer day celebration 2014.ogv|thumb|ദേശീയ ഉപഭോക്തൃ ദിനാഘോഷ ചടങ്ങിന്റെ ഉദ്ഘാടന പ്രഭാഷണം തിരുവനന്തപുരം, 24 ഡിസംബർ 2014]]
2001ൽ എ.കെ ആന്റണിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭ അധികാരത്തിലെത്തിയപ്പോൾ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി വീണ്ടും യു.ഡി.എഫ് കൺവീനറായി ചുമതലയേറ്റു. മൂന്നുവർഷത്തിനുശേഷം, 2004 ഓഗസ്റ്റ് 29-ന്, ലോകസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ ദയനീയ പരാജയത്തിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുത്ത് എ.കെ. ആന്റണി രാജി വെച്ചു. തുടർന്ന് 2004 ഓഗസ്റ്റ് 31-ന് ഉമ്മൻ ചാണ്ടി കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 2006 മേയ് വരെ ഈ പദവിയിൽ തുടർന്നു. 2006-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ്. പരാജയപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭ രാജിവെക്കുകയും [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ|വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭ അധികാരമേൽക്കുകയും ചെയ്തു. 2006 മുതൽ 2011 വരെയുള്ള കാലഘട്ടത്തിൽ ഇദ്ദേഹം പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി പ്രവർത്തിച്ചു. 2011ൽ ഏപ്രിലിൽ നടന്ന നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വീണ്ടും യു.ഡി.എഫിന് ഭൂരിപക്ഷം ലഭിക്കുകയും 2011 മേയ് 18-നു് കേരളത്തിന്റെ ഇരുപത്തി ഒന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയായി ഉമ്മൻ ചാണ്ടി രണ്ടാം വട്ടം അധികാരമേൽക്കുകയും ചെയ്തു. പൊതു രണത്തിന് പുറമേ ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ്, ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതികം, പരിതഃസ്ഥിതി തുടങ്ങിയ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയും അദ്ദേഹം ഏറ്റെടുത്തിരുന്നു. എന്നാൽ [[പാമോയിൽ കേസ് (കേരളം)|പാമോയിൽ കേസിൽ]] ഉമ്മൻ ചാണ്ടിക്കെതിരെ വിജിലൻസ് അന്വേഷണം വേണമെന്ന കോടതി ഉത്തരവിട്ടതിനെ തുടർന്ന് 2011 ഓഗസ്റ്റ് 9ന് ഇദ്ദേഹം വിജിലൻസ് വകുപ്പിന്റെ ചുമതല [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണന്]] കൈമാറി.<ref name =mathru2>{{cite web| url =http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/939318/2011-05-16/kerala| title =ഉമ്മൻചാണ്ടി വിജിലൻസിന്റെ ചുമതല ഒഴിഞ്ഞു| date =ഓഗസ്റ്റ് 9, 2011| accessdate =ഓഗസ്റ്റ് 9, 2011| publisher =മാതൃഭൂമി| language =| archive-date =2011-05-22| archive-url =https://web.archive.org/web/20110522020009/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/939318/2011-05-16/kerala| url-status =dead}}</ref>
2012 ഏപ്രിൽ 12ന് നടന്ന കോൺഗ്രസ് മന്ത്രിമാരുടെ വകുപ്പ് മാറ്റത്തെ തുടർന്ന് ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ ചുമതല കൂടി ഇദ്ദേഹം [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂരിന്]] കൈമാറി. എന്നാൽ മന്ത്രിസഭയിലെ ഈ അഴിച്ചു പണി കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ തന്നെ ചില പ്രതിഷേധ സ്വരങ്ങൾക്കിടയാക്കി .<ref name =mathru3>{{cite web| url =http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1551389/2012-04-13/kerala| title =മന്ത്രിസഭയിൽ വൻ അഴിച്ചുപണി, മുഖ്യമന്ത്രി ആഭ്യന്തരം ഒഴിഞ്ഞു| date =ഏപ്രിൽ 12, 2012| accessdate =മേയ് 29, 2012| publisher =മാതൃഭൂമി| language =| archive-date =2012-04-17| archive-url =https://web.archive.org/web/20120417192748/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1551389/2012-04-13/kerala| url-status =dead}}</ref>
=== പുരസ്കാരങ്ങൾ ===
ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടന ആഗോള തലത്തിൽ പബ്ലിക് സർവീസിനു നൽകുന്ന പുരസ്കാരം 2013ൽ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരിക്കേ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓഫീസിന് ലഭിച്ചു. മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ ജനസമ്പർക്ക പരിപാടിക്കായിരുന്നു അവാർഡ്.<ref>{{cite news|title=യു.എൻ അവാർഡ് രാഷ്ട്രീയമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നതിൽ അതൃപ്തി|url=http://www.madhyamam.com/news/240499/130817|accessdate=08/17/2013|newspaper=മാധ്യമം|date=08/17/2013|archive-date=2013-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20130820081459/http://www.madhyamam.com/news/240499/130817|url-status=dead}}</ref> <ref name=UNaward1>{{cite news|title=മുഖ്യമന്ത്രി ഉമ്മൻ ചാണ്ടിക്ക് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പുരസ്കാരം|url=http://www.asianetnews.tv/latest-news/10818-chief-minister-oommen-chandy-has-won-the-united-nations-public-service-awards|accessdate=22 മെയ് 2013|newspaper=Asianet News|date=22 മെയ് 2013|archive-date=2013-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20130607143750/http://www.asianetnews.tv/latest-news/10818-chief-minister-oommen-chandy-has-won-the-united-nations-public-service-awards|url-status=dead}}</ref><ref name=UNaward2>{{cite news|title=Kerala CM Oommen Chandy gets UN public services award|url=http://www.firstpost.com/india/kerala-cm-oommen-chandy-gets-un-public-services-award-805625.html|accessdate=22 മെയ് 2013|newspaper=firstpost|date=22 മെയ് 2013}}</ref><ref name=UNaward3>{{cite news|title=Kerala Chief Minister Oommen Chandy bags UN award for 'mass contact programme'|url=http://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/kerala-chief-minister-oommen-chandy-bags-un-award-for-mass-contact-programme/articleshow/20206064.cms|accessdate=22 മെയ് 2013|newspaper=economictimes|date=22 മെയ് 2013}}</ref><ref name=UNaward4>{{Cite web |url=http://unpan.org/DPADM/UNPSDayAwards/UNPublicServiceAwards/tabid/1522/language/en-US/Default.aspx |title=United Nations Public Service Awards 2013 |access-date=2013-05-22 |archive-date=2012-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120601094859/http://unpan.org/DPADM/UNPSDayAwards/UNPublicServiceAwards/tabid/1522/language/en-US/Default.aspx |url-status=dead }}</ref><ref name=UNaward5>{{Cite web |url=http://workspace.unpan.org/sites/Internet/Documents/2013%20UNPSA%20Winners%20Category%201.pdf |title=2013 UNPSA Winners Category 1 |access-date=2013-05-22 |archive-date=2013-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130701171032/http://workspace.unpan.org/sites/Internet/Documents/2013%20UNPSA%20Winners%20Category%201.pdf |url-status=dead }}</ref>
== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
* ഭാര്യ : മറിയാമ്മ(റിട്ട.കാനറ ബാങ്ക്)
* മക്കൾ :
* മറിയ ഉമ്മൻ(എൺസ്റ്റ് & യങ്ങ്, ടെക്നോപാർക്ക്, തിരുവനന്തപുരം)
* അച്ചു ഉമ്മൻ(ബിസിനസ്, ദുബായ്)
* [[ചാണ്ടി ഉമ്മൻ]](യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്, നാഷണൽ ഔട്ട്റീച്ച് ചെയർമാൻ)
* മരുമക്കൾ :
* ഡോ.വർഗീസ് ജോർജ് പുലിക്കോട്ടിൽ
* ലിജോ ഫിലിപ്പ് പുല്ലാട്(ദുബായ്)<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/07/20/oommen-chandys-family-roots.html ഉമ്മൻചാണ്ടിയുടെ കുടുംബം]</ref>
== ആത്മകഥ ==
* ''' കാലം സാക്ഷി<ref>[https://india.postsen.com/books/831898.html Kaalam Saakshi Autobiography of oommen Chandy former cm of kerala, mathrubhumi books]</ref><ref>[https://www.mathrubhumi.com/literature/features/oommen-chandy-autobiography-kalam-sakshi-mathrubhumi-books-1.8741347 കാലം സാക്ഷി : ഉമ്മൻചാണ്ടിയുടെ ആത്മകഥ]</ref> '''
* '''തുറന്നിട്ട വാതിൽ<ref>[https://www.puzha.com/blog/magazine-puzha_com-bookreview2_apr05_06/ തുറന്നിട്ട വാതിൽ : സുകുമാർ അഴീക്കോടിൻ്റെ അവതാരികയോടെ പി.ടി.ചാക്കോ രചിച്ച പുസ്തകം]</ref><ref>[https://www.pscarivukal.com/2020/06/autobiographies-books-chief-ministers-kerala-psc-gk.html?m=1 കേരള മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ ആത്മകഥകൾ]</ref><ref>[https://www.madhyamam.com/offbeat/oommen-chandys-real-life-humorous-situations-1182546 കുഞ്ഞൂഞ്ഞ് കഥകൾ]</ref>'''
== വിമർശനങ്ങൾ ==
2013 ജൂണിൽ സോളാർ പാനൽ അഴിമതിക്കേസിൽ ചാണ്ടിയുടെ പേഴ്സണൽ അസിസ്റ്റന്റിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തിരുന്നു.<ref>[http://www.thehindu.com/news/national/solar-panel-scam-tenny-joppan-remanded-to-judicial-custody/article4863120.ece "Solar panel scam: Tenny Joppan remanded to judicial custody"], "The Hindu", June 29, 2013</ref> സോളാർ അഴിമതിക്കേസിൽ ഉയർന്ന ആരോപണങ്ങളും ലൈംഗിക ആരോപണവും ഉമ്മൻ ചാണ്ടിക്കെതിരെ ഉയർന്നിരുന്നു. എന്നാൽ സോളാർ കേസിലെ പരാതിക്കാരിയുടെ കത്തിൽ മുൻ മന്ത്രി [[ഗണേഷ് കുമാർ|ഗണേഷ് കുമാറിടപെട്ട്]] ഉമ്മൻചാണ്ടിയുടെ പേരെഴുതിച്ചേർത്തതാണെന്ന് കേരളാ കോൺഗ്രസ് ബി.യുടെ മുൻ നേതാവ് മനോജ് കുമാർ 2020 നവംബർ മാസം അവസാനം വെളിപ്പെടുത്തി. കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ സത്യങ്ങൾ ഇനിയും പുറത്ത് വരാനുണ്ടെന്ന് ഉമ്മൻ ചാണ്ടി പുതിയ വെളിപ്പെടുത്തലുകളോടു മാധ്യമങ്ങളിലൂടെ പ്രതികരിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite news |title='സോളാറിൽ ഇനിയും സത്യങ്ങൾ പുറത്ത് വരും, ആരേയും കുറ്റപ്പെടുത്താനില്ല', പ്രതികരിച്ച് ഉമ്മൻ ചാണ്ടി |url=https://www.asianetnews.com/kerala-news/oommen-chandy-on-solar-case-new-reveals-qklhfb |accessdate=3 ഡിസംബർ 2020}}</ref><ref>"സി.പി.എമ്മിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ആയുധം നുണ, ഉമ്മൻ ചാണ്ടിക്ക് അനുകൂലമായ വിധി താക്കീതാണെന്ന് കോൺഗ്രസ് | Kerala News | Solar Case | Congress | CPM Kerala | Oommen Chandy | K Sudhakaran" https://www.mathrubhumi.com/mobile/news/kerala/biggest-weapon-of-the-cpm-is-lying-which-the-congress-says-is-a-warning-1.6390461{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== പദവികൾ==
* 2023 - ഏറ്റവും കൂടുതൽ നാൾ 19,078 ദിവസം (52 വർഷം,2 മാസം, 25 ദിവസം) നിയമസഭ സാമാജികനായിരുന്ന കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള രാഷ്ട്രീയ നേതാവ്. രണ്ടാമത് കെ.എം.മാണി(18,719 ദിവസം)(51 വർഷം 3 മാസം 9 ദിവസം)<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/07/20/oommen-chandy-is-the-one-who-has-served-longest-time-as-an-mla-in-assembly.html 19078 ദിവസം, ഉമ്മൻചാണ്ടിയ്ക്ക് റെക്കോർഡ്]</ref>
* 2020 - നിയമസഭയിൽ 50 വർഷം (പുതുപ്പള്ളി എം.എൽ.എ)
* 2011-2016 - മുഖ്യമന്ത്രി
* 2006-2011 - പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്
* 2004 -2006 - മുഖ്യമന്ത്രി
* 2001-2004 - യു.ഡി.എഫ്. കൺവീനർ
* 1991-1994 - ധനകാര്യവകുപ്പ് മന്ത്രി
* 1982-1986 - യു.ഡി.എഫ്. കൺവീനർ
* 1982 - ആഭ്യന്തരവകുപ്പ് മന്ത്രി
* 1977-1978 - തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രി
* 1970-2023 - നിയമസഭാംഗം - [[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
* 1969 - യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ്
* 1967 - കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ്
* 1965 - കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 1962-1963 കെ.എസ്.യു. കോട്ടയം ജില്ലാ സെക്രട്ടറി
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-04-19 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref>
|വർഷം||മണ്ഡലം|| വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും||പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി ||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2016||[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| ഉമ്മൻ ചാണ്ടി || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ജെയ്ക് സി. തോമസ്]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011||[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| ഉമ്മൻ ചാണ്ടി || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[സുജ സൂസൻ ജോർജ്]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006||[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| ഉമ്മൻ ചാണ്ടി || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[സിന്ധു ജോയ്]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2001||[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| ഉമ്മൻ ചാണ്ടി || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ചെറിയാൻ ഫിലിപ്പ്]] || [[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|1996||[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| ഉമ്മൻ ചാണ്ടി || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[റെജി സക്കറിയ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|1991||[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| ഉമ്മൻ ചാണ്ടി || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[വി.എൻ. വാസവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|1987||[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| ഉമ്മൻ ചാണ്ടി || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[വി.എൻ. വാസവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|1982||[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| ഉമ്മൻ ചാണ്ടി || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[തോമസ് രാജൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (എസ്.)]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|1980||[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| ഉമ്മൻ ചാണ്ടി || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || ||
|-
|1977||[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| ഉമ്മൻ ചാണ്ടി || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || ||
|-
|1970||[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| ഉമ്മൻ ചാണ്ടി || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] || [[എം. ജോർജ്]] ||
|-
|}
{{start box}}
{{succession box | before = [[എ.കെ. ആന്റണി]] | title = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] | years = 2001-2006 | after = [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]}}
{{succession box | before = [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] | title = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] | years = 2011- 2016 | after =[[പിണറായി വിജയൻ]] }}
{{end box}}
== മരണം ==
മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനത്ത് തുടരവേ 2015-ലാണ് ഉമ്മൻ ചാണ്ടിയ്ക്ക് തൊണ്ടയിൽ അർബുദം കണ്ടെത്തുന്നത്. പിന്നീട് ചികിത്സ നടത്തി രോഗവിമുക്തനായെങ്കിലും 2019-ൽ രോഗം വീണ്ടും വന്നു. അർബുദം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശബ്ദത്തെ സാരമായി ബാധിയ്ക്കുകയുണ്ടായി. എങ്കിലും 2022 ഒക്ടോബർ വരെ പരിപാടികളിൽ സജീവസാന്നിദ്ധ്യമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 2022 ഒക്ടോബറിൽ [[ബെംഗളൂരു]]വിലെ മകളുടെ വീട്ടിലേയ്ക്ക് താമസം മാറിയ അദ്ദേഹം പിന്നീടുള്ള സമയം മുഴുവൻ ആശുപത്രിയും വീടുമായി മാറിയിരിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. 2023 മേയ് അഞ്ചിന് [[ന്യുമോണിയ]] ബാധിച്ച് ബെംഗളൂരു ചിന്മയ മിഷൻ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ട അദ്ദേഹം, അവിടെ വച്ച് 2023 ജൂലൈ 18-ന് പുലർച്ചെ നാലരയോടെ അന്തരിച്ചു.
തിരുവനന്തപുരം ജഗതിയിലുള്ള വീട്ടിൽ നിന്ന്
വിലാപയാത്രയായി പുതുപ്പള്ളിയിലെത്തിച്ച് ജൂലൈ 20ന് രാത്രി 11 മണിയോടെ പുതുപ്പള്ളി സെൻ്റ് ജോർജ് ഓർത്തഡോക്സ് പള്ളിയിലെ സെമിത്തേരിയിൽ സംസ്കാര ശുശ്രൂഷകൾ നടന്നു.
<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/07/20/former-kerala-cm-oommen-chandy-funeral-procession-updates-july-20.html|title=Watch Live: വിലാപയാത്ര തിരുനക്കരയിലേക്ക്; ജനനായകന് വിടചൊല്ലാൻ ജന്മനാട്|access-date=2023-07-20|last=|language=ml}}</ref> <ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/former-chief-minister-oommen-chandy-passed-away-1.8740944</ref>
== അവലംബം ==
{{reflist|2}}
{{CMs of Kerala}}
{{Fourteenth KLA}}
{{commonscat|Oommen_Chandy}}
[[വർഗ്ഗം:1943-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ധനകാര്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:2023-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 18-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നിയമസഭാംഗമായിരിക്കെ മരണപ്പെട്ടവർ]]
[[വർഗ്ഗം:2023-ൽ മരിച്ചവർ]]
krkwzaazb5fujhucp8nodppymwuunw8
സൗദി അറേബ്യ
0
3607
4619972
4611777
2026-05-17T15:35:20Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 9 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619972
wikitext
text/x-wiki
{{featured}}
{{prettyurl|Saudi Arabia}}
{{Infobox country
| conventional_long_name = <span style="line-height:1.33em;">സൗദി അറേബ്യ</span>
| native_name = <span style="line-height:1.33em;white-space:nowrap;">{{lang|ar|<big>المملكة العربية السعودية</big>}} <br/>''അൽ-മംലക അൽ-അറബിയ്യ അസ്സൗദിയ്യ''</span>
| common_name = സൗദി അറേബ്യ
| image_flag = Flag of Saudi Arabia.svg
| image_coat = Emblem of Saudi Arabia.svg
| symbol_type = Emblem
| image_map = Saudi Arabia (orthographic projection).svg
| national_motto = {{nowrap|<big>لا إله إلا الله، محمد رسول الله</big>}} <br/>"{{transl|ar|ലാ ഇലാഹ ഇല്ലല്ലാഹ്, മുഹമ്മദുൻ റസൂലുല്ലാഹ്}}"<ref name=saudiemb56>{{cite web |url=http://www.saudiembassy.net/about/country-information/facts_and_figures/ |title=സൗദി അറേബ്യയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ |publisher=സൗദി റോയൽ എംബസ്സി, [[അമേരിക്ക]] |accessdate=6 ജൂൺ 2011 |archive-date=2012-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120417231457/http://www.saudiembassy.net/about/country-information/facts_and_figures/ |url-status=dead }}</ref> <br/>{{small|"അല്ലാഹു അല്ലാതെ ആരാധനക്ക് അർഹനായി വേറെ ആരുമില്ല. മുഹമ്മദ് അല്ലാഹുവിന്റെ ദൂതനാണ്." ([[ശഹാദത്ത്]])}}
| national_anthem = ''[[National Anthem of Saudi Arabia|അസ്സലാം അൽ മലക്കിയ്യ]]'' <br/>{{small|''രാജാവ് നീണാൾ വാഴട്ടെ''}} <br/><center>[[File:Saudi Arabian national anthem, performed by the United States Navy Band.oga|ആശ് അൽ മലീക് (ഉപകരണസംഗീതം)]]</center>
| official_languages = [[അറബി]]<ref name="cia11"/>
| demonym = {{unbulleted list |സൗദി അറേബ്യൻ|സൗദി {{small|(അനൗദ്യോഗികം)}}}}
| religion = [[സുന്നി ഇസ്ലാം]] {{small|(ഔദ്യോഗികം)}}<ref name=irf2010/>
| capital = [[റിയാദ്]]
| latd = 24
| latm = 39
| latNS = N
| longd = 46
| longm = 46
| longEW = E
| largest_city = [[റിയാദ്]]
| government_type = {{nowrap|[[Unitary state|അഭിന്ന]] [[Islamic state|ഇസ്ലാമിക]] [[Absolute monarchy|രാജവാഴ്ച]]}}
| leader_title1 = [[സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണാധികാരികൾ|രാജാവ്]]
| leader_name1 = [[സൽമാൻ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്]]
| leader_title2 = [[Crown Prince|കിരീടാവകാശിയും]] [[പ്രധാനമന്ത്രിയും]]
| leader_name2 = [[മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാൻ ]]
| legislature = {{nowrap|[[#Monarchy and royal family|ഇല്ല]]{{സൂചിക|൧}}<br/>{{small|(നിയമനിർമ്മാണം [[Rule by decree|രാജാവിന്റെ ഉത്തരവുപ്രകാരം]])}}}}
| sovereignty_type = [[History of Saudi Arabia|രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്]]
| established_event1 = പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്
| established_date1 = [[1926]] [[ജനുവരി]] 8
| established_event2 = അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടത്
| established_date2 = [[1927]] [[മേയ്]] 20
| established_event3 = ഏകീകരിക്കപ്പെട്ടത്
| established_date3 = [[1932]] [[സെപ്റ്റംബർ]] 23<ref name=saudionline1>{{cite web |url=http://www.saudia-online.com/saudi_arabia.htm |title=സൗദി അറേബ്യ - കൺട്രി ഇൻ ബ്രീഫ് |publisher=സൗദിയ ഓൺലൈൻ |accessdate=3 മാർച്ച് 2012 |archive-date=2019-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021081251/http://www.saudia-online.com/saudi_arabia.htm |url-status=live }}</ref>
| area_rank = 12-ആമത്
| area_magnitude = 1 E12
| area_km2 = 2250000
| area_sq_mi = 8,70,000
| percent_water = 0.7
| population_estimate = 29195895 <ref name="Central Department Of Statistics & information">[http://www.cdsi.gov.sa/english/ സെൻട്രൽ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് & ഇൻഫർമേഷൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120919225542/http://www.cdsi.gov.sa/english/ |date=2012-09-19 }} 2012 ലെ കണക്കു പ്രകാരം.</ref>
| population_estimate_year = 2010
| population_estimate_rank = 45-ആമത്
| population_census =
| population_census_year =
| population_density_km2 = 12
| population_density_sq_mi = 31
| population_density_rank = 216-ആമത്
| GDP_PPP_year = 2012
| GDP_PPP = $73,314.3 കോടി<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=40&pr.y=7&sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=456&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= |title=സൗദി അറേബ്യ |publisher=അന്താരാഷ്ട്ര നാണ്യ നിധി |accessdate=20 ഏപ്രിൽ 2012 |archive-date=2013-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130117110316/http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2012/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=40&pr.y=7&sy=2009&ey=2012&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=456&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a= |url-status=live }}</ref>
| GDP_PPP_rank =
| GDP_PPP_per_capita = $25,465<ref name=imf2/>
| GDP_PPP_per_capita_rank =
| GDP_Real_Command-basis = 33083.1 കോടി 1999 USD<ref name="KAPSARC">{{cite web |url=http://ssrn.com/abstract=2110172 |title=സൗദി അറേബ്യയുടെ വളർച്ചയിൽ എണ്ണ ഖനനത്തിനുള്ള പങ്ക്: |publisher=കാപ്സാർക്ക് |accessdate=30 ജൂലൈ 2012 |archive-date=2023-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231113045256/https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2110172 |url-status=live }}</ref>
| GDP_Real_Command-basis_rank =
| GDP_Real_Command-basis_year = 2010
| GDP_Real_Command-basis_per_capita = 12,190 1999 USD<ref name="KAPSARC"/>
| GDP_Real_Command-basis_per_capita_rank =
| GDP_nominal = $65165.2 കോടി<ref name=imf2/>
| GDP_nominal_rank =
| GDP_nominal_year = 2012
| GDP_nominal_per_capita = $22,635<ref name=imf2/>
| GDP_nominal_per_capita_rank =
| HDI_year = 2011
| HDI = {{nowrap|{{increase}} 0.770<ref name="HDI">{{cite web |url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Tables.pdf |title=ഹ്യൂമൻ ഡിവലപ്പ്മെന്റ് റിപ്പോർട്ട് ഓഫീസ് - ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടന |year=2011 |publisher=[[ഐക്യരാഷ്ട്ര സംഘടന]] |accessdate=2 നവംബർ 2011 |archive-date=2012-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120111110322/http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Tables.pdf |url-status=live }}</ref>}}
| HDI_rank = 56-ആമത്
| HDI_category = <span style="color:#090;white-space:nowrap;">ഉയർന്നത്</span>
| currency = [[സൗദി റിയാൽ]] (SR)
| currency_code = SAR
| country_code = SAU
| time_zone = എ.എസ്.റ്റി.
| utc_offset = +3
| time_zone_DST =
| utc_offset_DST =
| drives_on = വലതുവശം
| cctld = {{unbulleted list |[[.sa]] |[[السعودية.]]}}
| calling_code = [[Telephone numbers in Saudi Arabia|+966]]
| footnotes = {{കുറിപ്പ്|൧|രാജാവിനെ ഉപദേശിക്കുന്നതിന് [[Consultative Assembly of Saudi Arabia|ഉപദേശകസഭ]] നിലവിലുണ്ട്}}
}}
അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു രാജ്യമാണ് '''സൗദി അറേബ്യ''', എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''കിങ്ഡം ഓഫ് സൗദി അറേബ്യ''' ('''കെ.എസ്.എ''') ([[അറബി]]: '''المملكة العربية السعودية''', [[ഇംഗ്ലീഷ്]]: ''Kingdom of Saudi Arabia'').
[[മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്|മദ്ധ്യപൗരസ്ത്യദേശത്തെ]] ഒരു സമ്പന്നരാഷ്ട്രമായ സൗദി അറേബ്യയുടെ തലസ്ഥാനം [[റിയാദ്]] ആണ്. സമ്പൂർണ രാജഭരണമാണ് ഇവിടത്തെ ഭരണക്രമം. ഭരിക്കുന്ന രാജകുടുംബത്തിന്റെ നാമത്തിലറിയപ്പെടുന്ന അപൂർവ്വം രാജ്യങ്ങളിലൊന്നുമാണിത്. [[അമീർ സൽമാൻ രാജാവ്|അമീർ സൽമാൻ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്]] രാജാവാണ് സൗദി അറേബ്യയിലെ ഇപ്പോഴത്തെ [[സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണാധികാരികൾ|ഭരണാധികാരി]].<ref name="saudiembassy33">{{cite web | title = King Salman bin Abdulaziz | publisher = Royal Embassy of Saudi Arabia | url = http://www.saudiembassy.net/about/SalmanbinAbdulaziz.aspx | accessdate = 2016-05-06 | archive-date = 2016-05-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20160506200011/http://www.saudiembassy.net/about/SalmanbinAbdulaziz.aspx | url-status = dead }}</ref> ''രണ്ട് വിശുദ്ധ പള്ളികളുടെ നാട്'' എന്ന പേരിലും സൗദി അറേബ്യ അറിയപ്പെടാറുണ്ട്. ഇസ്ലാമികരാഷ്ട്രമായ സൗദി അറേബ്യയിലെ 99 ശതമാനം ജനങ്ങളും [[മുസ്ലിം|മുസ്ലിമുകളാണ്]]. മുസ്ലിമുകളുടെ വിശുദ്ധനഗരങ്ങളായ [[മക്ക|മക്കയും]] [[മദീന|മദീനയും]] ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.<ref name="bakkah">{{cite web | url = http://www.bakkah.net/guests/Saudi-Arabia-cities.htm | title = മക്കയും മദീനയും | accessdate = | publisher = ബക്ക.നെറ്റ് | archive-date = 2012-11-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20121107102759/http://www.bakkah.net/guests/Saudi-Arabia-cities.htm | url-status = dead }}</ref> പൊതുവെ സൗദി അറേബ്യയുടേതു ചുട്ടുപൊള്ളുന്ന വരണ്ട [[കാലാവസ്ഥ|കാലാവസ്ഥയാണ്]].
[[ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ]] ആധുനിക സൗദി അറേബ്യ നിലവിൽ വന്നത് മുതൽ കിംങ്ഡം ഓഫ് സൗദി അറേബ്യ എന്ന ഔദ്യോഗിക നാമത്തിൽ ഈ രാജ്യം അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name= >{{cite web | url = http://www.saudiembassy.net/about/country-information/history.aspx | title = സൗദി ചരിത്രം | accessdate = | publisher = സൗദി എംബസി | archive-date = 2012-06-21 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120621062827/http://www.saudiembassy.net/about/country-information/history.aspx | url-status = dead }}</ref> [[പെട്രോളിയം]] ഉല്പന്നങ്ങളുടെ പര്യവേഷണത്തോടെ മധ്യ പൗരസ്ത്യദേശത്തെ ഒരു സമ്പന്ന രാഷ്ട്രമായി സൗദി അറേബ്യ മാറി. [[റിയാദ്]] ആസ്ഥാനമായ സൗദി അറേബ്യയിലെ ജനസംഖ്യ, [[2012]]-ലെ [[കാനേഷുമാരി|കണക്കെടുപ്പ്]] പ്രകാരം 29,195,895 ആണ്. പടിഞ്ഞാറ് [[ചെങ്കടൽ|ചെങ്കടലും]] തെക്ക് [[യമൻ]], [[ഒമാൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളും കിഴക്ക് [[അറബിക്കടൽ]], [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യു.എ.ഇ.]] എന്നിവയും വടക്ക് [[ജോർദാൻ]], [[ഇറാഖ്]], [[കുവൈത്ത്]] എന്നിവയുമാണ് ആധുനിക സൗദി അറേബ്യയുടെ അതിർത്തികൾ. പ്രധാന വരുമാനസ്രോതസ്സ് [[പെട്രോളിയം]] ഉൽപന്നങ്ങളാണ്<ref name=aramco1 >{{cite web | url = http://aramcooverseas.com/en/about-us/about-saudi-aramco/ | title = എ വേൾഡ് ലീഡർ ഇൻ ഓയിൽ ആന്റ് ഗ്യാസ് | accessdate = | publisher = ആരാംകോഓവർസീസ്.കോം | archive-date = 2012-09-05 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120905122414/http://www.aramcooverseas.com/en/about-us/about-saudi-aramco | url-status = live }}</ref>. ലോകത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം എണ്ണ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന രാഷ്ട്രമാണ് സൗദി അറേബ്യ. ദേശീയ ഉൽപാദനത്തിന്റെ 95% എണ്ണയും കയറ്റുമതി ചെയ്യുകയാണ്. ദേശീയ വരുമാനത്തിന്റെ 70% എണ്ണ വിൽപനയിലൂടെയാണ് ഖജനാവിലേക്കു എത്തുന്നത്. സൗദി അറേബ്യയിൽ എണ്ണ ഏറ്റവും കൂടുതലായി [[ഖനനം]] ചെയ്യപ്പെടുന്നത് കിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലാണ്. ഇവിടെയാണ് രാജ്യത്തിന്റെ ഈ അമൂല്യസമ്പത്ത് കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref name=briefhistory>{{cite book|author=ജെയിംസ് വിൻബ്രാത്ത്|title=എ ബ്രീഫ് ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് സൗദി അറേബ്യ|url=http://books.google.com/books?id=99M0zoSqsF0C|year=2004|publisher=ഇൻഫോബേസ് പബ്ലിക്കേഷിംഗ്|isbn=978-1-4381-0830-8|pages=[http://books.google.com.ph/books?id=99M0zoSqsF0C&pg=PA242 242]|access-date=2012-12-20|archive-date=2023-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20231113045349/https://books.google.com/books?id=99M0zoSqsF0C&hl=en|url-status=live}}</ref><ref name=infobase>{{cite news |title=സൗദി അറേബ്യ ടു ഓവർടേക്ക് റഷ്യ |author=വ്ലാഡിമിർ സ്ലോഡാട്കിൻ; നടാഷ്യ |url=http://www.reuters.com/article/2011/11/09/russia-energy-iea-idUSL6E7M93XT20111109 |agency=റോയിട്ടേഴ്സ് |date=9 നവംബർ 2011 |accessdate=10 നവംബർ 2011 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924160408/http://www.reuters.com/article/2011/11/09/russia-energy-iea-idUSL6E7M93XT20111109 |url-status=dead }}</ref><ref name=portalmofa>{{cite web|url=http://portal.mofa.gov.sa/Detail.asp?InSectionID=1516&InNewsItemID=1746|title=കിങ്ഡം ഓഫ് സൗദി അറേബ്യ – എ വെൽഫയർ സ്റ്റേറ്റ്|publisher=റോയൽ എംബസ്സി ഓഫ് സൗദി അറേബ്യ|accessdate=1 മെയ് 2010|archive-date=2011-08-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20110824235352/http://portal.mofa.gov.sa/Detail.asp?InSectionID=1516&InNewsItemID=1746|url-status=dead}}</ref>.
== ചരിത്രം ==
=== ആദിമകാലം മുതൽ സൗദി അറേബ്യയുടെ സ്ഥാപനം വരെ ===
[[File:Peace-conference-memoranda-respecting-syria-arabia-palestine5.jpg|thumb|200px|right|Sykes-Picot.]]
ആദ്യകാലത്ത് [[അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപ്|അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിന്റെ]] പടിഞ്ഞാറുള്ള [[ഹിജാസ്]] മേഖലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന [[മക്ക|മക്കയും]], [[മദീന|മദീനയും]] പോലുള്ള വ്യാപാരനഗരങ്ങളൊഴികെയുള്ള ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യൻ [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമികളിൽ]]
അപരിഷ്കൃതഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരുടെ സമൂഹങ്ങളായിരുന്നു വസിച്ചിരുന്നത്.<ref name="riseof">{{cite book |title=ദ റൈസ് ഓഫ് ഇസ്ലാം |url=https://archive.org/details/riseofislam0000gord_y9j5 |last=ഗോർഡൻ |first=മാത്യു |year=2005 |isbn=0-313-32522-7 |page=[https://archive.org/details/riseofislam0000gord_y9j5/page/4 4]}}</ref> ഏഴാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഇസ്ലാമികപ്രവാചകനായിരുന്ന [[മുഹമ്മദ്]], ഉപദ്വീപിലെ [[Tribes of Arabia|ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരെയെല്ലാം]] ഒരുമിപ്പിക്കുകയും ഏകീകൃതഭരണം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. 632-ആമാണ്ടിൽ മുഹമ്മദ് നബി മരണമടഞ്ഞതോടെ പിൻഗാമികൾ അറേബ്യക്ക് പുറത്തേക്കും ഇസ്ലാമികഭരണം ത്വരിതഗതിയിൽ വ്യാപിപ്പിക്കുകയും പടിഞ്ഞാറ് [[Iberian Peninsula|ഐബീരിയൻ ഉപദ്വീപ്]] മുതൽ കിഴക്ക് ഇന്നത്തെ [[പാകിസ്താൻ]] വരെയുള്ള വിശാലമായ ഭൂഭാഗം അധീനതയിലാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതുമൂലം [[ഇസ്ലാമികലോകം|ഇസ്ലാമികലോകത്തിന്റെ]] കേന്ദ്രം കൂടുതൽ [[ഖിലാഫത്ത്|വികസിതമായ പിടിച്ചെടുക്കപ്പെട്ട മേഖലകളിലേക്ക്]] മാറുകയും, [[അറേബ്യ]] അതിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശത്തേക്ക് മാറുകയും ചെയ്തു.<ref name="dailylife">{{cite book |title=ഡെയിലി ലൈഫ് ഇൻ മെഡിയേവൽ ഇസ്ലാമിക് വേൾഡ്|url=https://archive.org/details/dailylifeinmedie00lind|last=ലിൻസേ |first=ജെയിംസ് |year=2005 |isbn=0-313-32270-8 |page=[https://archive.org/details/dailylifeinmedie00lind/page/33 33]}}</ref>
[[പത്താം നൂറ്റാണ്ട്|പത്താം നൂറ്റാണ്ടു]]മുതൽ [[ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ട്|ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ]] തുടക്കംവരെ മക്കയും മദീനയും, [[Sharif of Mecca|മക്കയിലെ ശരീഫ്]] എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന തദ്ദേശീയഭരണാധികാരിയുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിലായിരുന്നു. ഈ ഭരണാധികാരികളാവട്ടെ, മിക്കപ്പോഴും [[ബാഗ്ദാദ്|ബാഗ്ദാദിലെയോ]] [[കെയ്റോ|കെയ്റോയിലെയോ]] [[ഇസ്താംബൂൾ|ഇസ്താംബൂളിലെയോ]] ഇസ്ലാമികസാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ ആശ്രിതത്വത്തിലായിരുന്നു. ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യയുടെ മറ്റുഭാഗങ്ങളെല്ലാം പരമ്പരാഗതമായ ഗോത്രഭരണസമ്പ്രദായത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുപോയി.<ref name="Britannica history">{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/31568/history-of-Arabia |title=ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് അറേബ്യ |publisher=എൻസൈക്ലോപീഡിയ ബ്രിട്ടാനിക്ക |accessdate=7 ജൂൺ 2011 |archive-date=2015-05-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150503091224/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/31568/history-of-Arabia |url-status=live }}</ref> <ref name=changemap>{{cite book |title=ദ ചേംഞ്ചിംഗ് മാപ് ഓഫ് ഏഷ്യ |url=https://archive.org/details/changingmapofasi0000east |last=ഈസ്റ്റ് |first=വില്ല്യം ഗോർഡൻ|year=1971 |isbn=978-0-416-16850-1 |pages=[https://archive.org/details/changingmapofasi0000east/page/75 75]–76}}</ref>.
പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഒട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യം|ഒട്ടോമൻമാർ]], [[ചെങ്കടൽ|ചെങ്കടലിന്റെയും]] [[പേർഷ്യൻ ഗൾഫ് |പേർഷ്യൻ ഉൾക്കടലിന്റെയും]] തീരപ്രദേശങ്ങൾ ([[അസീർ പ്രവിശ്യ|അസീർ]], [[അൽഹസ]] എന്നിവ) തങ്ങളുടെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റ ഭാഗമാക്കുകയും [[അറേബ്യ|അറേബ്യയുടെ]] ഉൾഭാഗങ്ങളിൽ അധീശത്വം അവകാശപ്പെടുകയും ചെയ്തു. സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകൃതാധിപത്യത്തിലുണ്ടായ ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകളനുസരിച്ച് ഇവിടങ്ങളിലെ നിയന്ത്രണത്തിന്റെ തോതും ഏറിയും കുറഞ്ഞുമിരുന്നു.<ref name=bowen>{{cite book |title=ദ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് സൗദി അറേബ്യ |last=ബോവൻ |first=വെയിൻ |year=2007 |isbn=978-0-313-34012-3 |page=68}}</ref> <ref name=niskhoy>{{cite book |title=മഡ്ഡിൽ ഓഫ് ദ മിഡ്ഡിൽ ഈസ്റ്റ്, പതിപ്പ് 2 |last=ചാറ്റർജി |first=നിക്ഷോയ് സി. |year=1973 |isbn=0-391-00304-6 |page=168}}</ref>.
[[House of Saud|അൽ സൗദ്]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഇന്നത്തെ സൗദി രാജകുടുംബത്തിന്റെ ഉയർച്ച, 1744-ൽ [[Nejd|നെജ്ദിൽവച്ച്]] സാമ്രാജ്യസ്ഥാപകനായ [[മുഹമ്മദ് ബിൻ സൗദ്]], മതനേതാവും സുന്നി ഇസ്ലാമികതയുടെ യാഥാസ്ഥിതിക രൂപമായ [[Wahhabi|വഹാബി പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ]] സ്ഥാപകനുമായ [[Muhammad ibn Abd al-Wahhab|മുഹമ്മദ് ബിൻ അബ്ദുൽവഹാബിന്റെ]] സേനയുമായി കൈകോർക്കുന്നതോടെയാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്.<ref>{{cite book |title=ദ് ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് സൗദി അറേബ്യ|last=വേയ്ൻ എച്ച്. ബോവൻ|year=2007 |isbn=978-0-313-34012-3 |pages=69–70}}</ref><ref>{{cite book |title=കോൺടെമ്പററി റിലീജ്യൻസ്: എ വേൾഡ് ഗൈഡ്|url=https://archive.org/details/isbn_9780582086951|last=ഇയാൻ ഹാരിസ്|coauthors=സ്റ്റ്യുവർട്ട് മ്യൂസ്, പോൾ മോറിസ്, ജോൺ ഷെപ്പേഡ്|year=1992 |isbn=978-0-582-08695-1 |page=[https://archive.org/details/isbn_9780582086951/page/369 369]}}</ref> ഈ കെട്ടുകെട്ട്, സൗദിയുടെ വികാസത്തിന്റെ ആശയാടിത്തറയാകുകയും ഇന്നത്തെ രാജഭരണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാകുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book |title=ദ ഫ്യൂച്ച്വർ ഓഫ് ഇസ്ലാം ഇൻ മിഡ്ഡിൽ ഈസ്റ്റ് |url=https://archive.org/details/futureofislaminm0000faks |last=ഫക്ഷ് |first=മഹ്മൂദ്. എ. |year=1997 |isbn=978-0-275-95128-3 |pages=[https://archive.org/details/futureofislaminm0000faks/page/89 89]–90}}</ref> 1744-ൽ [[റിയാദ്|റിയാദിന്റെ]] ചുറ്റുവട്ടത്തുള്ള മേഖലയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട 'സൗദി രാജ്യം', ദ്രുതഗതിയിൽ വികസിക്കുകയും ഇന്നത്തെ സൗദി അറേബ്യയുടെ മിക്കവാറും ഭാഗങ്ങളുടെയും നിയന്ത്രണം കൈവരിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>[http://www.jcpa.org/art/nypost-dg6apr03.htm "റെയിനിങ് ഇൻ റിയാദ്"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190210050256/http://www.jcpa.org/art/nypost-dg6apr03.htm |date=2019-02-10 }} രചന: ഡി. ഗോൾഡ്, 2003 ഏപ്രിൽ 6, എൻ.വൈ. പോസ്റ്റ് (ജെ.സി.പി.എ.)</ref> പക്ഷേ, 1818-ൽ [[ഈജിപ്ത്|ഈജിപ്തിലെ]] ഒട്ടോമൻ പ്രതിനിഭരണാധികാരിയായിരുന്ന [[Muhammad Ali of Egypt|മുഹമ്മദ് അലി പാഷ]] ഇവരെ തോൽപ്പിച്ചു.<ref>"[http://countrystudies.us/saudi-arabia/7.htm സൗദ് കുടുംബവും വഹാബി ഇസ്ലാമും] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170316131703/http://countrystudies.us/saudi-arabia/7.htm |date=2017-03-16 }}". ലൈബ്രറി ഓഫ് കോൺഗ്രസ് കണ്ട്രി സ്റ്റഡീസ്.</ref>
നെജ്ദ് കേന്ദ്രമാക്കി രണ്ടാമതും ചെറിയൊരു സൗദി രാജ്യം 1824-ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. സൗദി അറേബ്യയുടെ ഉൾഭാഗങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിനായി, പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ബാക്കിമുഴുവൻ മറ്റൊരു അറേബ്യൻ രാജകുടുംബമായ [[അൽ റഷീദ്|അൽ റാഷീദുമായി]], അൽ സൗദ് കുടുംബം പോരാട്ടം തുടർന്നു. 1891-ഓടെ അൽ റാഷിദ് കുടുംബം വിജയിക്കുകയും അൽ സൗദുകൾക്ക് [[കുവൈറ്റ്|കുവൈത്തിലേക്ക്]] പലായനം ചെയ്യേണ്ടിവരുകയും ചെയ്തു.<ref name="Britannica history"/>
ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലും ഒട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന് അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിന്റെ ഭൂരീഭാഗം പ്രദേശങ്ങളിലും നിയന്ത്രണമോ കുറഞ്ഞപക്ഷം സ്വാധീനമോ ഉണ്ടായിരുന്നു. ഈ മേൽക്കോയ്മക്കു കീഴിൽ ഉൾഭാഗത്ത് വിവിധ ഗോത്രനേതാക്കളും, ഹിജാസിൽ മക്കയിലെ ശരീഫുമായി അറേബ്യയിലെ ഭരണം നടന്നു.<ref name= Murphy>{{cite book |title=ദ അറബ് റിവോൾട്ട് 1916–18: ലോറൻസ് സെറ്റ്സ് അറേബ്യ എബ്ലേസ്|url=https://archive.org/details/arabrevolt1916180000murp|last=ഡേവിഡ് മർഫി|year=2008 |isbn=978-1-84603-339-1 |pages=[https://archive.org/details/arabrevolt1916180000murp/page/5 5]–8}}</ref><ref>{{cite book |title=പൊളിറ്റിക്സ് ഇൻ ആൻ അറേബ്യൻ ഒയാസിസ്: ദ റാഷീദിസ് ഓഫ് സൗദി അറേബ്യ|last=Madawi Al Rasheed |year=1997 |isbn=1-86064-193-8 |page=81}}</ref><ref>{{cite book |title=ദ മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്: ജ്യോഗ്രഫി ആൻഡ് ജിയോപൊളിറ്റിക്സ്|last=ഇവാൻ ഡബ്ല്യു. ആൻഡേഴ്സൺ|coauthors=വില്ലയം ബേയ്ൻ ഫിഷൻ |year=2000 |isbn=978-0-415-07667-8 |page=106}}</ref>
[[പ്രമാണം:Ibn Saud.jpg|right|200px|thumb|ഇബ്നു സൗദ് എന്ന അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവ് - ആധുനിക സൗദി അറേബ്യയുടെ സ്ഥാപകൻ, രാഷ്ട്രപിതാവ്, ആദ്യത്തെ രാജാവ്]]
1902-ൽ സൗദ് കുടുംബാംഗമായ ഇബ്നു സൗദ് എന്ന അബ്ദുൽ അസീസ്, നെജ്ദിലെ റിയാദിന്റെ നിയന്ത്രണം പിടിച്ചെടുക്കുകയും സൗദ് കുടുംബത്തെ നെജ്ദിൽ വീണ്ടും അധികാരത്തിലെത്തിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Britannica history"/> [[വഹാബി]] ആശയങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടരായിരുന്ന [[Ikhwan|ഇഖ്വാൻ]] എന്ന ഗോത്രസേനയുടെ പിന്തുണയും ഇബ്നു സൗദിന് ലഭിച്ചു. [[Sultan bin Najad|സുൽത്താൻ ഇബ്നു ബിജാദ്]], [[Faisal Al-Dawish|ഫൈസൽ അൽ-ദാവിഷ്]] എന്നിവരായിരുന്നു ഈ സേനയുടെ നേതാക്കൾ. 1912-ൽ രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട ഈ സേന വളരെപ്പെട്ടെന്ന് വളർന്നു.<ref>{{cite book |title=ഇസ്ലാം ഇൻ റെവല്യൂഷൻ: ഫണ്ടമെന്റലിസം ഇൻ ദ അറബ് വേൾഡ് |last=Dekmejian |first=R. Hrair |year=1994 |isbn=978-0-8156-2635-0 |page=131}}</ref> ഇഖ്വാന്റെ സഹായത്തോടെ, 1913-ൽ ഇബ്നു സൗദ്, ഒട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽനിന്നും പേർഷ്യൻ ഉൾക്കടൽ തീരത്തുള്ള [[Al-Hasa|ഹാസ]] പിടിച്ചെടുത്തു.
[[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ]] പശ്ചാത്തലത്തിൽ, [[ഓട്ടൊമൻ സാമ്രാജ്യം|ഒട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യവുമായി]] പോരാടിക്കൊണ്ടിരുന്ന ബ്രിട്ടന്റെ പിന്തുണയിൽ 1916-ൽ മക്കയിലെ ശരീഫായിരുന്ന [[Hussein bin Ali, Sharif of Mecca|ഹുസൈൻ ബിൻ അലി]], ഏകീകൃത അറബ് രാജ്യം എന്ന ആവശ്യം മുൻനിർത്തി, ഒട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിനെതിരെ ഒരു [[Arab Revolt|സമസ്ത അറബ് പ്രക്ഷോഭം]] നയിച്ചു.<ref>{{cite book |title=ദ എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് വേൾഡ് വാർ വൺ|last=സ്പെൻസർ ടക്കർ |coauthors=പ്രിസില്ല മേരി റോബെർട്സ്|year=205 |isbn=978-1-85109-420-2 |page=565}}</ref> 1916-1918 കാലഘട്ടത്തിലെ ഈ പ്രക്ഷോഭം ലക്ഷ്യം കാണാതെ അവസാനിച്ചെങ്കിലും ലോകയുദ്ധത്തിലെ [[സഖ്യകക്ഷികൾ|സഖ്യകക്ഷികളുടെ]] വിജയം, അറേബ്യയിലെ ഒട്ടോമൻ അധീശത്വവും നിയന്ത്രണവും അവസാനിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite book |title=എ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ദ അറബ് പീപ്പിൾസ്|last=ആൽബെർട്ട് ഹൂറാനി|year=2005 |isbn=978-0-571-22664-1 |pages=315–319}}</ref>
[[ഇബ്ൻ സൗദ്]] അറബ് പ്രക്ഷോഭത്തിൽ പങ്കുചേർന്നിരുന്നില്ല, പകരം അൽ റാഷിദുകളുമായുള്ള തങ്ങളുടെ പോര് തുടർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു. റാഷീദുകളുടെ അന്തിമപരാജയത്തിനുശേഷം 1921-ൽ നെജ്ദിലെ സുൽത്താൻ എന്ന പദവിയിൽ അദ്ദേഹം സ്വയം അവരോധിച്ചു. 1924-25 കാലഘട്ടത്തിൽ ഇഖ്വാന്റെ സഹായത്തോടെ [[ഹിജാസ്]] പിടിച്ചടക്കുകയും 1926 ജനുവരി 10-ന് ഹിജാസിലെ രാജാവായും പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{cite book |title=എ ബ്രീഫ് ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് സൗദി അറേബ്യ|url=https://archive.org/details/briefhistoryofsa0000wynb|last=Wynbrandt |first=James |coauthors=Gerges, Fawaz A. |year=2010 |isbn=978-0-8160-7876-9 |page=[https://archive.org/details/briefhistoryofsa0000wynb/page/182 182]}}</ref> ഒരു വർഷത്തിനുശേഷം നെജ്ദിലെ രാജാവ് എന്ന പട്ടവും അദ്ദേഹം സ്വന്തം പേരിൽച്ചേർത്തു.<ref name="Britannica history"/>
വഹാബി ഭരണത്തെ [[Transjordan|ജോർദാൻ നദിക്കു പടിഞ്ഞാറുള്ള]] [[ബ്രിട്ടീഷ്]] ആശ്രിതമേഖലയിലേക്കും [[ഇറാഖ്|ഇറാഖിലേക്കും]] [[കുവൈറ്റ്|കുവൈത്തിലേക്കും]] വ്യാപിപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഹിജാസ് കീഴടക്കിയതിനുശേഷം ഇഖ്വാൻ നേതൃത്വത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. ഇതിനായുള്ള ശ്രമങ്ങൾ അവർ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു. ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായി നേരിട്ടുള്ള യുദ്ധത്തിന് ഇത് വഴിയൊരുക്കുമെന്ന് ഭയന്ന ഇബ്നു സൗദ് ഈ നീക്കങ്ങളെ എതിർത്തു. അതേസമയം ഇബ്നു സൗദിന്റെ ഭരണനയങ്ങളിൽ ഇഖ്വാനും അതൃപ്തരായിരുന്നു. ആധുനികവൽക്കരണവും രാജ്യത്തെ വിദേശികളുടെ വർദ്ധനവുമായിരുന്നു ഇതിന്റെ കാരണം. ഈ എതിർപ്പ് രണ്ടുവർഷം നീളുന്ന ഒരു സംഘർഷത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും, 1930-ലെ സബില്ല യുദ്ധത്തിൽ ഇഖ്വാൻ സേന പരാജയപ്പെടുകയും അവരുടെ നേതാക്കളെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book |title=ഇൻസൈഡ് ദ കിങ്ഡം |last=റോബർട്ട് ലേസി |year=2009 |isbn=978-0-09-953905-6 |pages=15–16}}</ref> 1932-ൽ ഹിജാസിലെയും നെജ്ദിലേയും രാജ്യങ്ങൾ ഒന്നുചേർന്ന് ''സൗദി അറേബ്യൻ സാമ്രാജ്യം'' അഥവാ ''കിങ്ഡം ഓഫ് സൗദി അറേബ്യ'' ആയി മാറി.<ref name="Britannica history"/>
<!--
ഭരണപരിഷ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമായും രാജ്യസുരക്ഷക്കായും ദേശാടനക്കാരായ ബദുക്കളിൽ ഒരു വിഭാഗത്തെ അബ്ദുൽ അസീസ് ഒരിടത്ത് സ്ഥിര താമസമുറപ്പിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. അതോടെ ഇഖ്വാൻ എന്നറിയപ്പെട്ട ഈ വിഭാഗം സൗദ് പരിവാരത്തിന്റെ വിശ്വസ്ത സേവകരായി. ഇഖ്വാന്റെ മിന്നൽപട അറേബ്യയിൽ സൗദിന് പല വിജയങ്ങളും നേടിക്കൊടുത്തു. [[1920]]-ൽ [[അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപ്]] മുഴുവൻ അബ്ദുൽ അസീസിന്റെ അധീനതയിലായതോടെ യുദ്ധപ്രഭുവിൽ നിന്ന് രാജ്യഭരണാധികാരി എന്ന നിലയിലേക്കുള്ള വളർച്ചയിൽ അബ്ദുൽ അസീസിലുണ്ടായ മാറ്റങ്ങൾ ഇഖ്വാനെ അസ്വസ്ഥരാക്കി.ഭരണാധികാരിയുടെ വിട്ടുവീഴ്ചകൾ ബദുക്കളുടെ ഗോത്രനീതിക്ക് ദഹിച്ചില്ല. അതോടെ ആശയസംഘർഷം യുദ്ധത്തിലെത്തി. [[1929]] ൽ നജ്ദി മരുപ്പച്ചയായ സബലയിൽ ഇരു സംഘവും ഏറ്റുമുട്ടി. ഫൈസൽ അൽ ദുവൈഷ്, സുൽത്താൻ ബിജാദ് എന്നീ ഗോത്രത്തലവൻമാരുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു ഇഖ്വാൻ പട. യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ തന്നെ പരിക്കേറ്റ ദുവൈഷും ബിജാദും പിന്നീട് ജയിലിൽ മരിച്ചു. എല്ലാ വെല്ലുവിളികളും നേരിട്ട് കൊണ്ട് അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവ് സൗദി അറേബ്യയെ ഒരു വൻ സാമ്രാജ്യമാക്കി മാറ്റി.
-->
=== രാജ്യത്തിന്റെ സംസ്ഥാപനം ===
1938 ൽ എണ്ണ സ്രോതസ്സ് കണ്ടുപിടിക്കുന്നതുവരെ സൗദി [[അറേബ്യ]] ലോകത്തിലെ ദരിദ്രമായ രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു.<ref name=riad>{{cite book |title=അഫ്ലുവൻസ് ആന്റ് പ്രോപ്പർട്ടി ഇൻ മിഡ്ഡിൽ ഈസ്റ്റ്|last=ഖൊനെമി |first=മൊഹമ്മദ് റിയാദ് |year=1998 |isbn=978-0-415-10033-5 |page=56}}</ref> പരിമിതമായ കാർഷികവൃത്തിയും, തീർത്ഥാടകരിൽനിന്നുള്ള വരുമാനവുമായിരുന്നു പ്രധാന സാമ്പത്തികസ്രോതസ്സ്. എണ്ണപ്പാടങ്ങൾ കണ്ടെത്തപ്പെട്ടതോടെ, [[ആട്|ആടുകളെ]] മേച്ചും [[ഒട്ടകം|ഒട്ടകങ്ങളെ]] വളർത്തിയും കടലിനെ ആശ്രയിച്ചും കഴിഞ്ഞിരുന്ന അറേബ്യൻ ജനത സമ്പത്തിന്റെ പര്യായമായി. അതോടെ സൗദ് രാജകുടുംബം സാവധാനം ലോക നേതാക്കൾക്കൊപ്പം സ്ഥാനം പിടിച്ചു. പെട്രോളിയത്തിന്റെ കണ്ടെത്തൽ മണൽരാജ്യത്തെ വൻ സാമ്പത്തികമുന്നേറ്റത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. [[സൗദി അരാംകൊ|അറേബ്യൻ അമേരിക്കൻ ഓയിൽ കമ്പനി]] (അരാംകോ)യുടെ കാർമ്മികത്വത്തിൽ എണ്ണ ഉൽപാദനം പുരോഗമിച്ചു. ഇവിടങ്ങളിൽ ജോലിക്കായി ആയിരക്കണക്കിന് വിദേശികൾ, പ്രത്യേകിച്ച് [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കക്കാർ]] സൗദിയിലേക്ക് വരാൻ തുടങ്ങി.<ref name= /><ref name= /> എണ്ണ മേഖലയിൽ അമേരിക്കയുമായുള്ള അടുത്ത ബന്ധം, [[1980]] മുതൽ [[1988]] വരെ നീണ്ടുനിന്ന [[ഇറാൻ]]-[[ഇറാഖ്]] യുദ്ധത്തിൽ സൗദി അറേബ്യയിൽ അമേരിക്കൻ സേനക്ക് സൈനികക്യാമ്പ് അനുവദിക്കുന്നതിലേക്കുവരെ കാര്യങ്ങളെത്തിച്ചു. ലോകം സാമ്പത്തികമാന്ദ്യത്തിലമർന്നപ്പോഴും എണ്ണയുടെ പിന്തുണയിലുള്ള കരുത്തുറ്റ സാമ്പത്തിക അടിത്തറ സൗദി അറേബ്യക്ക് തുണയായിനിന്നു.
===ഭരണാധികാരികൾ===
{{main|സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണാധികാരികൾ}}
[[പ്രമാണം:Abdullah of Saudi Arabia.jpg|right|200px|thumb|അബ്ദുല്ല രാജാവ് - സൗദി അറേബ്യയുടെ മുൻ ഭരണാധികാരി (2005 മുതൽ 2015 വരെ]]
സൗദി അറേബ്യയുടെ സ്ഥാപകൻ ആയി അറിയപ്പെടുന്ന അബ്ദുൽ അസീസ് അഥവാ [[ഇബ്നു സൗദ്]] (ഭരണകാലം: 1926-1953) ആണ് ആധുനിക സൗദി അറേബ്യയുടെ പ്രഥമ രാജാവ്. 1926-ൽ നജദിലെ രാജാവായി ഇദ്ദേഹം സ്വയം പ്രഖ്യാപിച്ചു. 1927 മെയ് 20-ന് [[ജിദ്ദ|ജിദ്ദയിൽ]] ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായുണ്ടാക്കിയ സമാധാന ഉടമ്പടിക്ക് ശേഷം പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചതോടെ 1932-ൽ ആധുനിക സൗദി അറേബ്യ പിറന്നു. 1953 ൽ മരണം വരെ അദ്ദേഹം രാജാവായി തുടർന്നു. സൗദി അറേബ്യയുടെ രാഷ്ട്രപിതാവായും ഇദ്ദേഹം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name= /> സൗദി അറേബ്യയുടെ പിൽക്കാലരാജാക്കന്മാരെല്ലാം ഇബ്നു സൗദിന്റെ പുത്രന്മാരാണ്.
അബ്ദുൽ അസീസിന്റെ മരണശേഷം [[1953]] മുതൽ [[1964]] വരെ പതിനൊന്നു വർഷം ഭരിച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മകനായ സൗദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് ([[ജനനം]]-[[1902]], [[മരണം]]-[[1969]]) ആണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്ത് ഭരണതലത്തിൽ ധാരാളം പുരോഗതികൾ വരുത്തിയിട്ടുണ്ട്. [[റിയാദ്|റിയാദിലുള്ള]] [http://en.wikipedia.org/wiki/King_Saud_University| കിംഗ് സൗദ് സർവകാലശാല] അദ്ദേഹത്തിന്റെ കാലത്ത് [[1957]]-ൽ തുടങ്ങിയതാണ് <ref name=ksu>[http://ksu.edu.sa/Pages/default.aspx കിങ് സൗദ് സർവ്വകലാശാല] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130115102751/http://ksu.edu.sa/Pages/default.aspx |date=2013-01-15 }} കിങ് സൗദ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി വെബ് വിലാസം</ref>. അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് [[1957]]-ൽ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലേക്ക്]] ആദ്യമായി സന്ദർശനം നടത്തിയ സൗദി അറേബ്യയിലെ രാജാവാണ് സൗദ്. [[1962]]-ൽ ആദ്യമായി അന്താരാഷ്ട്ര ഇസ്ലാമിക സമ്മേളനം വിളിച്ചുകൂട്ടിയ സൗദ് ഇതിൽവച്ച് മക്ക ആസ്ഥാനമായി [[മുസ്ലിം വേൾഡ് ലീഗ്]] എന്ന സംഘടനക്കും രൂപം നൽകി.<ref name= /> 1964-ൽ സഹോദരൻ ഫൈസൽ ഇദ്ദേഹത്തെ സ്ഥാനഭ്രഷ്ടനാക്കി അധികാരത്തിലെത്തുകയായിരുന്നു.
[[1964]] മുതൽ [[1975]] വരെ സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണം [[ഫൈസൽ ഇബ്ൻ അബ്ദുൽ അസീസ് അൽ സൗദ്|ഫൈസൽ രാജാവിന്റെ]] കീഴിലായിരുന്നു. സൗദി അറേബ്യയിൽ ആദ്യമായി സാമ്പത്തികരംഗത്തും വിദേശനയങ്ങളിലും കാതലായ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയത് ഫൈസൽ രാജാവിന്റെ ഭരണകാലത്താണ്. ഇസ്ലാമികത, [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാനിഫെസ്റ്റോ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്]] വിരുദ്ധത എന്നിവയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിലപാടുകൾ.<ref name="EncWB">''[http://www.bookrags.com/biography/faisal-ibn-abd-al-aziz-ibn-saud/ ഫൈസൽ രാജാവിന്റെ ജീവചരിത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190602052747/http://www.bookrags.com/biography/faisal-ibn-abd-al-aziz-ibn-saud/ |date=2019-06-02 }}''. എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് വേൾഡ് ബയോഗ്രഫി. ശേഖരിച്ചത് 16 മാർച്ച് 2007.</ref><ref name="TIMEOBIT">[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,917226,00.html "കിങ് ഫൈസൽ ഓയിൽ, വെൽത്ത് ആന്റ് പവർ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130826002733/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,917226,00.html |date=2013-08-26 }},ടൈം മാസിക, 7 ഏപ്രിൽ 1975.</ref> ഫൈസലാണ് ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് കോൺഫറൻസ് (ഒ.ഐ.സി.)<ref name=oic>[http://www.oic-oci.org/ ഒ.ഐ.സി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120704173219/http://www.oic-oci.org/index.asp |date=2012-07-04 }} ഒ.ഐ.സി. ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം</ref> രൂപവത്കരണത്തിന് മുൻകൈയെടുത്തത്. [[1971]]-ൽ നിലവിൽവന്ന ഈ സംഘടനയിൽ 40 രാഷ്ട്രങ്ങൾ അംഗങ്ങളാണ്.<ref name=memberstat>[http://www.oic-oci.org/member_states.asp ഒ.ഐ.സി അംഗരാജ്യങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120704173219/http://www.oic-oci.org/index.asp |date=2012-07-04 }} ഒ.ഐ.സി ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്നും</ref> [[1975]]-ലെ ഒരു മാർച്ച് 25-നു് അദ്ദേഹം മരുമകനായ ഫൈസൽ ബിൻ മുസഇദിനാൽ കൊലചെയ്യപ്പെട്ടു.
[[1975]] മുതൽ [[1982]] വരെ സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണം ഖാലിദ് ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസിന്റെ കീഴിലായിരുന്നു. രാജ്യത്ത് ഏതാണ്ട് എല്ലാ മേഖലകളിലും അഭിവൃദ്ധി നേടിയ കാലമാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റേത്.[[പേർഷ്യൻ ഗൾഫ്| പേർഷ്യൻ ഗൾഫിന്റെ]] തീരത്തുള്ള ആറ് രാജ്യങ്ങൾ ചേർന്ന് രൂപീകരിച്ച രാജ്യാന്തരസഹകരണപ്രസ്ഥാനമായ [[ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിൽ|ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിലിന്റെ]] (ജി.സി.സി.) സ്ഥാപകനാണ് ഖാലിദ്.<ref name=gcc>[http://www.gcc-sg.org/eng/index895b.html?action=Sec-Show&ID=3 ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121020225421/http://www.gcc-sg.org/eng/index895b.html?action=Sec-Show&ID=3 |date=2012-10-20 }} ജി.സി.സി ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം]</ref> ലോകത്തിൽ സമാധാനവും സഹകരണവും നടപ്പാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നവർക്കായി [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ]] നൽകുന്ന സ്വർണ്ണമെഡലിന് ഖാലിദ് അർഹനായിട്ടുണ്ട്.<ref name=otciti>{{cite news|last=അലി ഖാൻ|first=മുഹമ്മദ് അസ്ഹർ|title=കിങ് ഖാലിദ് സ്റ്റാർട്ട്സ് അറ്റ് സമ്മിറ്റ്|url=http://news.google.com/newspapers?id=Ze4yAAAAIBAJ&sjid=Z-4FAAAAIBAJ&pg=2526,2171207&dq=king+khalid&hl=en|accessdate=3 ഓഗസ്റ്റ് 2012|newspaper=ഒട്ടാവാ സിറ്റിസൺ|date=28 ജനുവരി 1981|archive-date=2015-09-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924085542/https://news.google.com/newspapers?id=Ze4yAAAAIBAJ&sjid=Z-4FAAAAIBAJ&pg=2526,2171207&dq=king+khalid&hl=en|url-status=live}}</ref>
[[പ്രമാണം:KingFahdCauseway01.jpg|left|250px|thumb|സൗദിയെയും ബഹ്റൈനെയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കിംങ് ഫഹദ് കോസ്വേ ]]
[[1982]]-ൽ ഖാലിദ് രാജാവ് മരണമടഞ്ഞതിനുശേഷം<ref name=hjournal>{{cite news|title=ഖാലിദ് രാജാവ് അന്തരിച്ചു|url=http://news.google.com/newspapers?nid=1876&dat=19820614&id=E4osAAAAIBAJ&sjid=5M4EAAAAIBAJ&pg=6176,3067260|accessdate=28 ജൂലൈ 2012|newspaper=ഹെറാൾഡ് ജേണൽ|date=14 ജൂൺ 1982|archive-date=2016-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20160501234429/https://news.google.com/newspapers?nid=1876&dat=19820614&id=E4osAAAAIBAJ&sjid=5M4EAAAAIBAJ&pg=6176,3067260|url-status=live}}</ref> ഫഹദ് രാജാവ് അധികാരത്തിലെത്തി. ധാരാളം സൈനികകരാറുകളും മറ്റും ഇക്കാലത്ത് ഒപ്പു വെക്കുകയുണ്ടായി. [[കുവൈറ്റ്|കുവൈത്തിന്റെ]] മോചനത്തിനായി [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയെയും]] സഖ്യസേനയെയും വിളിച്ചു വരുത്തിയതും സൗദി അറേബ്യയിൽ അമേരിക്കൻ സേനക്ക് സൈനികത്താവളം അനുവദിച്ചതും ഇക്കാലത്താണ്. 9 കോടി [[അമേരിക്കൻ ഡോളർ]] മുതൽ വരുന്ന [[അൽ-യമാമ]] ആയുധക്കരാർ ഒപ്പു വെച്ചത് ഫഹദ് രാജാവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലാണ്.<ref name="flightintdir">{{cite book|last=ടെയ്ലർ|first=മൈക്കിൾ|title=ഫ്ലൈറ്റ് ഇന്റർനാഷണൽ|url=https://archive.org/details/flightinternatio0000unse|accessdate=16 ഓഗസ്റ്റ് 2007|edition=3|year=2001|publisher=റീഡ് ബിസിനസ്സ് ഇൻഫോർമേഷൻ|location=യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|isbn=0-617-01289-X|pages=[https://archive.org/details/flightinternatio0000unse/page/n204 189]–190}}</ref> [[1995]]-ൽ കടുത്ത [[ഹൃദയാഘാതം|ഹൃദയാഘാതമുണ്ടായതിനെ]] തുടർന്ന് ഫഹദ് രാജാവിന്റെ ആരോഗ്യ നില ഏറെ വഷളായി. 2005-ൽ ഒരു [[ന്യുമോണിയ]] ബാധയെ തുടർന്ന് മരണമടയുകയും ചെയ്തു.<ref name= />.
[[2005]]-ലാണ് രാജാവായി [[അബ്ദുള്ള രാജാവ്|അബ്ദുല്ല]] സ്ഥാനമേറ്റത്. സൗദി കൂടിയാലോചന സമിതിയായ ശൂറാ കൗൺസിലിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് അംഗത്വം നൽകാനും കൗൺസിലിൽ അവർക്ക് വോട്ട് ചെയ്യാനും സ്വയം നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യാനുമുള്ള സുപ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾ അബ്ദുല്ല അടുത്ത കാലത്ത് എടുത്തവയാണ്. കണക്കുകൾ പ്രകാരം [[അറബ് ലീഗ്|അറബ് രാഷ്ട്ര]] നേതാക്കളിൽ ഏറ്റവും ജനപ്രിയനായ ഭരണാധികാരിയിരുന്നു ഇദ്ദേഹം. അമേരിക്കയിലെ ജോർജ് ടൗൺ സർവകലാശാലയിലെ പ്രിൻസ് അൽ വലീദ് ബിൻ തലാൽ സെൻറർ ഫോർ മുസ്ലിം -ക്രിസ്റ്റ്യൻ അണ്ടർസ്റ്റാൻറിങ്ങുമായി ചേർന്ന് ജോർദാനിലെ റോയൽ സെൻറർ ഫോർ ഇസ്ലാമിക് റിസർച്ച് ആൻറ് സ്റ്റഡീസ് [[2011]]-ലും [[2012]]-ലും നടത്തിയ പഠനത്തിലും അബ്ദുല്ലയെ ജനസ്വാധീനമുള്ള 500 മുസ്ലിം നേതാക്കളിൽ നിന്നും ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള വ്യക്തിയായി തെരഞ്ഞെടുത്തു<ref name=blitz12>{{cite news|last=ചൗധരി|first=സൊഹൈൽ|title=ദ ഫിലാന്ത്രോപ്പിസ്റ്റ്, സൗദി കിങ്|url=http://www.weeklyblitz.net/2381/the-philanthropist-saudi-king|accessdate=9 ജൂൺ 2012|newspaper=ബ്ലിറ്റ്സ്|date=9 ജൂൺ 2012|archive-date=2012-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120616052309/http://www.weeklyblitz.net/2381/the-philanthropist-saudi-king|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|title=ദ മുസ്ലിംസ് 500: ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള മുസ്ലിം വംശജർ|url=http://themuslim500.com/|accessdate=9 ഫെബ്രുവരി 2012|archive-date=2021-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210226155727/https://themuslim500.com/|url-status=live}}</ref>. ഫോബ്സ് മാസിക തയ്യാറാക്കിയ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തരായ ഭരണാധികാരികളുടെ പട്ടികയിൽ അബ്ദുല്ലയുടെ പേര് ഏഴാം സ്ഥാനത്തായിരുന്നു. 2015 ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണശേഷം രാജാവായി സല്മാൻ അബ്ദുൾ അസീസ് സ്ഥാനമേറ്റു.<ref name=alarabiya712>{{cite news|title=സൗദി കിങ് അബ്ദുല്ല മോസ്റ്റ് സക്സസ്സഫുൾ ഫിഗർ|url=http://english.alarabiya.net/articles/2012/12/07/253856.html|accessdate=8 ഡിസംബർ 2012|newspaper=അൽ അറബിയ|date=7 ഡിസംബർ 2012|archive-date=2012-12-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20121207230811/http://english.alarabiya.net/articles/2012/12/07/253856.html|url-status=live}}</ref>
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
[[File:Arabian Desert.jpg|thumb|150px|right|സൗദിയിലെ ഇക്കോ റീജിയൻസ്]]
[[അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപ്|അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിന്റെ]] 80% ത്തോളം ഭാഗവും സൗദി അറേബ്യ കൈയ്യടക്കിയിരിക്കുന്നു <ref name= Stokes605>{{cite book |title=എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് പീപ്പിൾസ് ആന്റ് ആഫ്രിക്ക, പതിപ്പ് 1 |url=https://archive.org/details/encyclopediaofpe0000unse_h6k0 |last=സ്റ്റോക്ക്സ് |first=ജെയ്മി |year=2009 |isbn=978-0-8160-7158-6 |page=[https://archive.org/details/encyclopediaofpe0000unse_h6k0/page/605 605] }}</ref>. [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുമായും]], [[ഒമാൻ|ഒമാനുമായുമുള്ള]] അതിർത്തികൾ കൃത്യമായി രേഖപ്പെടുത്താത്തുകൊണ്ട് രാജ്യത്തിന്റെ മൊത്തം വിസ്തീർണ്ണം ഇതുവരെ നിർണ്ണയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. എന്നിരിക്കിലും സൗദി അറേബ്യയുടെ മൊത്തം വിസ്തീർണ്ണം 22,50,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ആണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു <ref name=cia11>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html |title=സി.ഐ.എ വോൾഡ് ഫാക്ട് ബുക്ക് –റാങ്ക് ഓർഡർ:ഏരിയ |publisher=ദ വേൾഡ് ഫാക്ട് ബുക്ക് |date=26 ജനുവരി 2012 |accessdate=8 ഫെബ്രുവരി 2012 |archive-date=2014-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140209041128/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2147rank.html |url-status=dead }}</ref>. സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭൂരിഭാഗവും, [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയും]], കള്ളിമുൾച്ചെടികൾ നിറഞ്ഞതുമായ പ്രദേശങ്ങളുമാണ്. 6,47,500 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററോളം [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയുള്ളതായി]] രേഖകൾ പറയുന്നു. [[ലോകം|ലോകത്തിലേക്കും]] വെച്ച് ഏറ്റവും വിസ്തീർണ്ണം കൂടിയ മരുഭൂമിയും സൗദി അറേബ്യയിലാണുള്ളത് <ref>{{cite book|title=സൗദി അറേബ്യഃ ആൻ എൻവിറോൺമെന്റൽ ഓവർവ്യൂ|year=2008|publisher=ടെയ്ലർ ആന്റ് ഫ്രാൻസിസ്|isbn=978-0-415-41387-9|url=http://books.google.com/books?id=Vacv2wy3yd8C&lpg=PA141&dq=largest%20sand%20deserts%20Rub'%20al%20Khali&pg=PA141#v=onepage&q=largest%20sand%20deserts%20Rub'%20al%20Khali&f=false|author=പീറ്റർ വിൻസന്റ്|accessdate=22 ഓഗസ്റ്റ് 2010|page=141}}</ref>. [[നദി|നദികളോ]], മറ്റു ജലസ്രോതസ്സുകളോ സൗദി അറേബ്യയിൽ ഇല്ല. എന്നാൽ ശക്തമായ [[മഴ|മഴക്കാലത്ത്]] അരുവിപോലെ രൂപപ്പെടുന്ന വാദി എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന താഴ്വരകൾ ധാരാളമായി ഇവിടെ കാണുന്നു. ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ പ്രദേശങ്ങൾ ഈ വാദികളിലും, നദീതടങ്ങളിലും മറ്റും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.
ചില തെക്കു പടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശങ്ങൾ മാറ്റിനിർത്തിയാൽ സൗദി അറേബ്യയിൽ കൂടുതലും ചുട്ടുപൊള്ളുന്ന ചൂടാണ്. വേനൽക്കാലത്ത് ശരാശരി [[താപനില]] ഏതാണ്ട് 45°C ആണ്. പരമാവധി താപനില 54°C വരെയാകാം. മഴയുടെ അളവ് താരതമ്യേന കുറവാണ്. എന്നാൽ [[അസീർ പ്രവിശ്യ|അസീർ]] പോലുള്ള തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ [[മഴ]] ലഭിക്കാറുണ്ട്. [[ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം|ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രത്തിലെ]] [[മൺസൂൺ|മൺസൂണിന്റെ]] സഹായത്തോടെയാണ് ഈ ഭാഗങ്ങളിൽ മഴ ലഭിക്കുന്നത്. ഇത് കൂടുതലും, [[ഒക്ടോബർ|ഒക്ടോബറിനും]] [[മാർച്ച്|മാർച്ചിനും]] ഇടയിലായിരിക്കും <ref name= weather>{{cite web |url=http://www.weatheronline.co.uk/reports/climate/Saudi-Arabia.htm |title=സൗദി അറേബ്യ |publisher=വെദർ ഓൺലൈൻ |accessdate=30 ജൂലൈ 2011 |archive-date=2013-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130116235230/http://www.weatheronline.co.uk/reports/climate/Saudi-Arabia.htm |url-status=live }}</ref>.
=== കാലാവസ്ഥ ===
[[File:Uyayna.JPG|thumb|250px|left|റിയാദിനടുത്തുള്ള ഒരു മരുഭൂ പ്രദേശം]]
പൊതുവേ വരണ്ട കാലാവസ്ഥയാണ് രാജ്യത്തെ മിക്ക പ്രദേശങ്ങളിലും അനുഭവപ്പെടുന്നത്. [[ഏപ്രിൽ]] അവസാനം എത്തുമ്പോഴേക്കും [[താപം|താപം]] മൂർദ്ധന്യത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു. [[കടൽ|കടൽത്തീരത്തോട്]] ചേർന്നുള്ള പ്രവിശ്യകളെ അപേക്ഷിച്ച് വരണ്ട മധ്യ, വടക്കൻ പ്രവിശ്യകളുടെ കാലാവസ്ഥയിൽ വളരെ മാറ്റമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ശൈത്യകാലത്തിൽനിന്ന് വേനൽക്കാലത്തിലേക്കോ തിരിച്ചോ ഉള്ള [[ഋതു|ഋതുവിന്റെ]] മാറ്റത്തിൽ ഒന്നോ രണ്ടോ [[മഴ]] മാത്രമാണ് രാജ്യത്ത് ലഭിക്കുക. [[ഫെബ്രുവരി]] മാസത്തിൽ തണുപ്പുകാലം അവസാനിക്കുന്നതിന്റെ സൂചനകൾ നൽകി അന്തരീക്ഷോഷ്മാവ് ഉയർന്നു തുടങ്ങുന്നതോടെ പൊടിക്കാറ്റ് വീശിയടിക്കുന്നു. ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ [[അന്തരീക്ഷം|അന്തരീക്ഷത്തിൽ]] നിറഞ്ഞ പൊടിപടലങ്ങൾ അതിശക്തമായ [[ചുഴലിക്കാറ്റ്|ചുഴലിക്കാറ്റായി]] അടിച്ചുവീശുന്നു. പൊടിക്കാറ്റു വീശുന്ന സമയങ്ങളിൽ മണൽ നിറമണിഞ്ഞ അന്തരീക്ഷം മൂലം [[ആകാശം|ആകാശത്തു]] നിന്നുള്ള വീക്ഷണം പ്രയാസകരമാകുന്നതിനാൽ വിമാന സർവീസുകൾ അവതാളത്തിലാകുന്നു. പൊടിക്കാറ്റിൽ അന്തരീക്ഷം ഇരുട്ട് മൂടുന്നതിനാൽ വഴിയാത്രക്കാരും വാഹനമോടിക്കുന്നവരും ദിശയറിയാതെ വലയുന്നു. നേർരേഖയിൽ ഒരു കിലോമീറ്റർ പോലും ദൃഷ്ടിഗോചരമാകാത്ത വിധം പൊടിമൂടി കിടക്കുന്ന അന്തരീക്ഷത്തിൽ പാലിക്കേണ്ട മുൻകരുതലുകളെ കുറിച്ച് സൗദി സിവിൽ ഡിഫെൻസ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകാറുണ്ട്<ref name="civildef">[http://www.998.gov.sa/English/news/Pages/CivilDefenseWarnsofWeatherFluctuationsrisks.aspx.][[കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനം|കാലാവസ്ഥാവ്യതിയാനത്തെക്കുറിച്ച്]]<span> പൗരന്മാർക്കുള്ള മുന്നറിയിപ്പ്</span>{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2023|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}} സിവിൽ ഡിഫൻസ് ന്യൂസ് എന്ന ഭാഗം നോക്കുക</ref> <ref name=civildef1>{{Cite web |url=http://www.998.gov.sa/English/Search/Results.aspx?k=weather |title=കാലാവസ്ഥയെക്കുറിച്ചുള്ള മുന്നറിയിപ്പുകൾ |access-date=2012-12-25 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304191547/http://998.gov.sa/english/search/results.aspx?k=weather |url-status=live }}</ref> രാജ്യത്തെ ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ അന്തരീക്ഷോഷ്മാവ് പൂജ്യം ഡിഗ്രിയിലേക്ക് വരെ താഴ്ന്നു വരുന്നു. അതിശൈത്യം അനുഭവപ്പെടുന്നത് കിഴക്ക്, വടക്ക്, മധ്യ മേഖലയിൽ ആണ്. അൽബാഹ, തബൂക്, ബുറൈദ, ഹാഇൽ, സക്കാക്ക, അറാർ, അബഹ, ഖമീസ് മുശൈത്ത് എന്നിവിടങ്ങളിൽ കാലാവസ്ഥ പൂജ്യം ഡിഗ്രി വരെ എത്താറുണ്ട്. നല്ല തണുപ്പ് അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ ആളുകൾ മുഖാവരണവും കട്ടി കൂടിയ വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ചാണ് പുറത്തിറങ്ങുന്നത്. ശൈത്യ കാലങ്ങളിൽ തബൂക്ക് മേഖലയിൽ ജബൽ അൽലൂസ്, അസീർ മേഖലയിൽ അബഹ, അൽ നമാസ് എന്നിവിടങ്ങളിലെല്ലാം കനത്ത മഞ്ഞുവീഴ്ച ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. മധ്യവേനലിൽ തുറന്ന സ്ഥലത്ത് സൂര്യന് താഴെ ജോലി ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഉച്ചക്ക് അവധി നൽകണമെന്ന് സൗദി തൊഴിൽ മന്ത്രാലം നിർദ്ദേശമുണ്ട്. രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ അനുഭവപ്പെടുന്ന ശക്തമായ ചൂട് 40 മുതൽ 48 ഡിഗ്രി വരെ ഉയരാരുണ്ട്. ശക്തമായ ചൂട് അനുഭവപ്പെടുന്ന [[ജൂലൈ]], [[ഓഗസ്റ്റ്]] മാസങ്ങളിൽ ഉച്ചക്ക് 12 മുതൽ മൂന്ന് വരെ പുറത്ത് ജോലി ചെയ്യുന്നവർക്ക് വിശ്രമം നൽകണമെന്നു നിയമമുണ്ട്<ref name= />.
സൗദി അറേബ്യയിൽ പ്രധാനമായും മരുഭൂമിയിലെ കാലാവസ്ഥയാണ് പൊതുവേ എല്ലായിടങ്ങളിലും അനുഭവപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ ദക്ഷിണപടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗത്ത് ഇതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായ കാലാവസ്ഥ കണ്ടുവരുന്നു. ഭൗമശാസ്ത്ര പ്രത്യേകത കൊണ്ടാണ് ഈ കാലാവസ്ഥാമാറ്റം അനുഭവപ്പെടുന്നത്.
{{Infobox Weather
|collapsed=
|metric_first= 1
|single_line= 1
|location = റിയാദ്
|Jan_Hi_°C = 20.2 |Jan_REC_Hi_°C = 31.
|Feb_Hi_°C = 23.0 |Feb_REC_Hi_°C = 34.8
|Mar_Hi_°C = 27.3 |Mar_REC_Hi_°C = 38.0
|Apr_Hi_°C = 33.3 |Apr_REC_Hi_°C = 42.0
|May_Hi_°C = 39.1 |May_REC_Hi_°C = 45.1
|Jun_Hi_°C = 42.4 |Jun_REC_Hi_°C = 47.0
|Jul_Hi_°C = 43.5 |Jul_REC_Hi_°C = 48.0
|Aug_Hi_°C = 43.2 |Aug_REC_Hi_°C = 47.8
|Sep_Hi_°C = 40.3 |Sep_REC_Hi_°C = 44.5
|Oct_Hi_°C = 35.0 |Oct_REC_Hi_°C = 41.0
|Nov_Hi_°C = 27.7 |Nov_REC_Hi_°C = 36.0
|Dec_Hi_°C = 22.0 |Dec_REC_Hi_°C = 31.0
|Year_Hi_°C = 33.1 |Year_REC_Hi_°C = 48.0
|Jan_Lo_°C = 9.0 |Jan_REC_Lo_°C = -0.5
|Feb_Lo_°C = 11.0 |Feb_REC_Lo_°C = 0.5
|Mar_Lo_°C = 15.0 |Mar_REC_Lo_°C = 4.5
|Apr_Lo_°C = 20.3 |Apr_REC_Lo_°C = 11.0
|May_Lo_°C = 25.7 |May_REC_Lo_°C = 18.0
|Jun_Lo_°C = 27.6 |Jun_REC_Lo_°C = 16.0
|Jul_Lo_°C = 29.1 |Jul_REC_Lo_°C = 23.6
|Aug_Lo_°C = 28.8 |Aug_REC_Lo_°C = 22.7
|Sep_Lo_°C = 25.7 |Sep_REC_Lo_°C = 16.1
|Oct_Lo_°C = 20.9 |Oct_REC_Lo_°C = 13.0
|Nov_Lo_°C = 15.4 |Nov_REC_Lo_°C = 7.0
|Dec_Lo_°C = 10.6 |Dec_REC_Lo_°C = 1.4
|Year_Lo_°C = 19.9 |Year_REC_Lo_°C = -0.5
|Jan_MEAN_°C =14.4
|Feb_MEAN_°C =16.9
|Mar_MEAN_°C =21.1
|Apr_MEAN_°C =26.8
|May_MEAN_°C =32.7
|Jun_MEAN_°C =35.4
|Jul_MEAN_°C =36.6
|Aug_MEAN_°C =36.3
|Sep_MEAN_°C =33.2
|Oct_MEAN_°C =28.1
|Nov_MEAN_°C =21.4
|Dec_MEAN_°C =16.1
|Year_MEAN_°C =26.6
|Jan_Rain_mm = 11.7
|Feb_Rain_mm = 8.5
|Mar_Rain_mm = 24.7
|Apr_Rain_mm = 22.3
|May_Rain_mm = 4.6
|Jun_Rain_mm = 0.0
|Jul_Rain_mm = 0.0
|Aug_Rain_mm = 0.2
|Sep_Rain_mm = 0.0
|Oct_Rain_mm = 1.7
|Nov_Rain_mm = 7.9
|Dec_Rain_mm = 13.0
|Year_Rain_mm = 94.8
|Jan_Hum= 47
|Feb_Hum=38
|Mar_Hum=34
|Apr_Hum=28
|May_Hum=17
|Jun_Hum=11
|Jul_Hum=10
|Aug_Hum=12
|Sep_Hum=14
|Oct_Hum=21
|Nov_Hum=36
|Dec_Hum=47
|Year_Hum=26
|Jan_Precip_days = 5.8
|Feb_Precip_days = 4.8
|Mar_Precip_days = 9.8
|Apr_Precip_days = 10.0
|May_Precip_days = 3.5
|Jun_Precip_days = 0.0
|Jul_Precip_days = 0.2
|Aug_Precip_days = 0.2
|Sep_Precip_days = 0.0
|Oct_Precip_days = 1.2
|Nov_Precip_days = 3.4
|Dec_Precip_days = 6.3
|Year_Precip_days = 45.2
|source = <ref name=pme >{{cite web | url =http://www.pme.gov.sa/Riyadh%20Old.htm | title =സർഫസ് ആനുവൽ ക്ലൈമറ്റോളജിക്കൽ റിപ്പോർട്ട് | accessdate =2009-08-17 | publisher =പി.എം.ഈ | language =ഇംഗ്ലീഷ് | archive-date =2018-12-25 | archive-url =https://web.archive.org/web/20181225140625/https://www.pme.gov.sa/Riyadh%20Old.htm | url-status =dead }}</ref>
| accessdate =
}}
==ജനസംഖ്യ==
{{main|സൗദി അറേബ്യയിലെ ജനസംഖ്യ}}
ഏപ്രിൽ [[2010]]-ലെ [[കാനേഷുമാരി]] പ്രകാരം സൗദി അറേബ്യയിൽ 2,71,36,977 ആളുകൾ താമസിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ 1,87,07,576 സ്വദേശികളും, 84,29,401 വിദേശികളുമാണുള്ളത്.<ref name=demography>[http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2010112487888&archiveissuedate=24/11/2010 സൗദിയിലെ ജനസംഖ്യാനിരക്ക്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006080326/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentID=2010112487888&archiveissuedate=24%2F11%2F2010 |date=2014-10-06 }} സൗദി ഗസറ്റ് - ശേഖരിച്ചത് നവംബർ 24, 2011</ref> 1960-കളിൽ ജനസംഖ്യയിൽ ഭൂരിഭാഗവും നാടോടികളായ സ്വദേശികളായിരുന്നു. എന്നാൽ സൗദി അറേബ്യയുടെ മെച്ചപ്പെട്ട സാമ്പത്തികനില ഇവരെ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കുവാൻ സഹായിച്ചു. ചില നഗരങ്ങളിലും, പ്രദേശങ്ങളിലെയും ജനസാന്ദ്രത ചതുരശ്രകിലോമീറ്ററിൽ 1,000 എന്ന കണക്കിലാണ്.
== പ്രധാന നഗരങ്ങൾ ==
തലസ്ഥാനമായ റിയാദ് ആണ് രാജ്യത്തെ വലിയ നഗരം. ജിദ്ദ, ദമാം എന്നീ നഗരങ്ങൾ ആണ് യഥാക്രമം രണ്ടും മൂന്നും സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിൽക്കുന്നത്. ഏറ്റവും വലിയ വാണിജ്യ നഗരമായി അറിയപ്പെടുന്നത് ജിദ്ദയാണ്.
{{Col-begin}}
{{Col-6}}
* [[മക്ക]]
* [[ജിദ്ദ]]
* [[മദീന]]
{{Col-6}}
* [[തബൂക്ക്]]
* [[അബഹ]]
* [[താഇഫ്]]
{{Col-6}}
* [[റിയാദ്]]
* [[ഖമീസ് മുശൈത്ത്]]
* [[ദമാം]]
{{Col-6}}
* [[ജുബൈൽ]]
* [[ജിസാൻ]]
* [[അൽ ബഹ]]
{{Col-6}}
* [[അൽ ഖസീം]]
* [[അറാർ]]
* [[ഹായിൽ]]
{{Col-6}}
* [[ബുറൈദ]]
* [[യാമ്പു]]
* [[നജ്റാൻ]]
{{Col-end}}
[[File:Saudi map.jpg|thumb|150px|സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രവിശ്യകൾ]]
== ഭരണവ്യവസ്ഥ ==
ആധുനിക സൗദി അറേബ്യ നിലവിൽ വന്നത് മുതൽ സമ്പൂർണ രാജ ഭരണമാണ് രാജ്യത്തെ ഭരണക്രമം. സൗദിയിലെ പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, രാഷ്ട്ര സ്ഥാപകൻ [[അബ്ദുൽ അസീസ് അൽ സൗദ്]] രാജാവിന്റെ മക്കളിലൊരാളാണ് ഭരണാധികാരികളാകുന്നത്. രാജഭരണത്തിന്റേയും പ്രതീകാത്മക [[ജനാധിപത്യം|ജനാധിപത്യത്തിന്റേയും]] പരമോന്നത അധികാരസ്ഥാനങ്ങൾ ഒരാൾ തന്നെ വഹിക്കുന്നതാണ് സൗദി അറേബ്യയിലെ ഭരണസമ്പ്രദായം. അതിനാൽ [[രാജാവ്]] തന്നെയാണ് ഇവിടെ [[പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രിയും]] ആകുന്നത്. ആധുനിക സൗദി രാജകുടുംബ സ്ഥാപകൻ സൗദ് രാജാവിന്റെ മക്കളും കൊച്ചുമക്കളും ഉൾപ്പെടുന്ന [[അലിജൻസ് കൗൺസിൽ]] ആണ് കിരീടധാരണം ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യത്തെ സുപ്രധാന തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നത്.<ref name=alleigance>[http://www.economist.com/node/16588422 അലീജൻസ് കൗൺസിൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171229222651/http://www.economist.com/node/16588422 |date=2017-12-29 }} ദ ഇക്കോണമിസ്റ്റ് എന്ന പത്രത്തിൽ വന്ന വാർത്ത - ശേഖരിച്ചത് 15 ജൂലൈ 2012</ref>
[[സല്മാൻ അബ്ദുൾ അസീസ് രാജാവ്|സല്മാൻ അബ്ദുൾ അസീസ് രാജാവിന്റെ]] ഭരണത്തിനു കീഴിൽ ആണ് രാജ്യം ഇപ്പോൾ നില കൊള്ളുന്നത്. അടുത്ത കിരീട അവകാശി നിലവിൽ ഉപപ്രധാനമന്ത്രിയായ മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാൻ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ് രാജകുമാരൻ ആണ്. ഭരണനിർവഹണത്തിന്റെ കാര്യക്ഷമതക്ക് വേണ്ടി രാജ്യത്തെ 13 മേഖലകളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. സൗദ് രാജകുടുംബത്തിലെ മുതിർന്ന അംഗങ്ങളെ ഇവിടങ്ങളിൽ മേഖലാ ഗവർണർമാരായും നിയമിച്ചിട്ടുണ്ട്. മതനിയന്ത്രണങ്ങളും രാജവാഴ്ചയും നിലവിലുള്ള സൗദി അറേബ്യയിൽ നിലവിൽ പകുതി തദ്ദേശസ്ഥാപനങ്ങളിലേക്കു മാത്രമാണ് വോട്ടെടുപ്പ്. ബാക്കി രാജാവിന്റെ നാമനിർദ്ദേശമാണ്. [[ഖുർആൻ|ഖുർആനാണ്]] രാജ്യത്തെ ഭരണഘടന. ഇസ്ലാമിക [[ശരീഅത്ത്|ശരിഅത്ത്]] ആണ് നിയമവ്യവസ്ഥയുടെ അടിസ്ഥാനം. മൗതിനീ, ഇശ്ത ഫഖ്റൽ മുസ്ലിമീൻ എന്ന് തുടങ്ങുന്ന ദേശഭക്തി നിറഞ്ഞ ഗാനമാണ് സൗദി ദേശീയഗാനം<ref name=anthem>{{Cite web |url=http://nationalanthems.me/saudi-arabia-an-nasheed-al-wataniy/ |title=മൗതിനീ, ഇശ്ത ഫഖ്റൽ മുസ്ലിമീൻ സൗദി അറേബ്യയുടെ ദേശീയ ഗാനം - ശബ്ദം,വരികൾ |access-date=2012-12-23 |archive-date=2018-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180209021553/http://www.nationalanthems.me/saudi-arabia-an-nasheed-al-wataniy/ |url-status=live }}</ref>.
=== പ്രധാന ഭരണ വിഭാഗങ്ങൾ ===
==== ശൂറ കൗൺസിൽ ====
[[പ്രമാണം:Shura Council in Saudi Arabia.jpeg|left|thumb|ശൂറ കൗൺസിൽ യോഗം]]
രാജ്യത്തെ ഭരണ കാര്യങ്ങളിൽ പരിഷ്കാരങ്ങളും നിർദ്ദേശങ്ങളും നടപ്പാക്കാൻ ഉള്ള കൂടിയാലോചനാ സമിതിയാണ് ശൂറ കൗൺസിൽ (മജ്ലിസ് അൽ ശൂറ)<ref name=shoura>[http://www.shura.gov.sa/wps/wcm/connect/ShuraEn/internet/Historical+BG/ ഷൂറ കൗൺസിൽ ചരിത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120226211124/http://www.shura.gov.sa/wps/wcm/connect/ShuraEn/internet/Historical+BG/ |date=2012-02-26 }} ഷൂറ കൗൺസിൽ വെബ് വിലാസം - ചരിത്രം എന്ന വിഭാഗം നോക്കുക</ref>. സൗദിയിലെ സുപ്രധാന തീരുമാനങ്ങളും നിയമങ്ങളും നിർമ്മിക്കുന്നതിലും നടപ്പാക്കുന്നതിലും പ്രധാന ഉപദേശകസമിതിയായി നിലകൊള്ളുന്ന ശൂറ കൗൺസിലിൽ 20 ശതമാനം വനിതാ പ്രാതിനിധ്യം ഉണ്ട്. വിവിധ മേഖലകളിൽ അറിവും പരിജ്ഞാനവും നേടിയ ഉന്നതരായ 150 പേരടങ്ങുന്ന ശൂറാ കൗൺസിലിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ [[സൗദി അറേബ്യയുടെ ഭരണാധികാരികൾ|രാജാവാണ്]] നോമിനേറ്റ് ചെയ്യുക. രാജ്യത്തെ [[സർക്കാർ]] സംവിധാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ സേവനവിഭാഗങ്ങൾ അവലോകനം ചെയ്ത് ആവശ്യമായ പരിഷ്കരണത്തിന് ശൂറ കൗൺസിൽ അതതു മന്ത്രാലയങ്ങൾക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു <ref name=shoura1>{{Cite web |url=http://www.saudiembassy.net/about/country-information/government/Majlis_al_shura.aspx |title=ശൂറ കൗൺസിൽ |access-date=2012-12-25 |archive-date=2013-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130111062151/http://www.saudiembassy.net/about/country-information/government/Majlis_al_shura.aspx |url-status=dead }}</ref>. രാജ്യത്തെ ഭരണ വിഭാഗങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, റിപ്പോർട്ടുകൾ എന്നിവ ശൂറ കൗൺസിൽ വിഭാഗത്തിനു സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യണം. ശൂറ കൗൺസിൽ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്ന നിയമങ്ങൾക്ക് മന്ത്രിസഭയുടെ അംഗീകാരം കൂടി ലഭിച്ച ശേഷമേ രാജ്യത്ത് പ്രാബല്യത്തിൽ വരികയുള്ളൂ. ഡോ. അബ്ദുല്ല ഇബ്രാഹീം ആൽശൈഖ് ആണ് നിലവിൽ ശൂറാ കൗൺസിൽ മേധാവി<ref name= />.
==== തൊഴിൽ വകുപ്പ് ====
[[ജനസംഖ്യ|ജനസംഖ്യയുടെ]] മൂന്നിലൊന്ന് വിദേശി തൊഴിലാളികളുള്ള സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രധാന ഭരണ വിഭാഗമാണ് [[തൊഴിൽ]] വകുപ്പ്. സൗദി അറേബ്യയിൽ ജോലിക്കായി വരുന്ന വിദേശ തൊഴിലാളികളുടെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളെക്കുറിച്ചും, കടമകളെക്കുറിച്ചും തൊഴിൽ വകുപ്പ് വളരെ വ്യക്തമായി നിർവചിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതുപോലെ തന്നെ അവരുടെ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഈ ഔദ്യോഗിക രേഖയിൽ പറയുന്നുണ്ട്. ഓരോ വിദേശ തൊഴിലാളിയും ഈ രേഖകൾ വായിച്ചു നോക്കേണ്ടതാണെന്ന് നിഷ്കർഷിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=labourlaw1>[http://portal.mol.gov.sa/en/Document%20Library/GuidebookForExpatriatesRecruitedForWorkInKSA.pdf വിദേശ തൊഴിലാളികൾക്കുള്ള വഴികാട്ടി രേഖ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160308224742/http://portal.mol.gov.sa/en/Document%20Library/GuidebookForExpatriatesRecruitedForWorkInKSA.pdf |date=2016-03-08 }} സൗദി തൊഴിൽ വകുപ്പ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്</ref> <ref name="labourlaw1" തൊഴിലാളികളുടെ അവകാശങ്ങൾ പത്താമത്തെ താൾ നോക്കുക />
രാജ്യത്ത് സ്വകാര്യമേഖലയിൽ സ്വദേശിവൽക്കരണം വ്യാപകമാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി സൗദി തൊഴിൽ മന്ത്രാലയം വിഭാവനം ചെയ്തു നടപ്പാക്കികൊണ്ടിരിക്കുന്ന പുതിയ പദ്ധതിയാണ് നിതാഖാത്ത് (തരംതിരിക്കൽ). നിതാഖാത്ത് വ്യവസ്ഥയനുസരിച്ച് സ്ഥാപനങ്ങളെ അവയിലെ സ്വദേശി തൊഴിലാളികളുടെ പ്രാതിനിധ്യമനുസരിച്ച് ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ, പച്ച, എക്സലന്റ് എന്നിങ്ങനെ നാല് വിഭാഗങ്ങളായി തരംതിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. എക്സലന്റ്, പച്ച വിഭാഗത്തിൽപെടുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് എല്ലാ ആനുകൂല്യങ്ങളും ലഭ്യമാവുമ്പോൾ ചുവപ്പ് വിഭാഗത്തിലുളളവർക്ക് ഇത് നിഷേധിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ മഞ്ഞ വിഭാഗത്തിലുളളവർക്ക് സ്വദേശിവത്ക്കരണം നടത്തി പച്ച വിഭാഗത്തിൽ ഇടം നേടാനുളള അവസരം നൽകുന്നുമുണ്ട്. രാജ്യത്തെ തൊഴിൽമേഖലയെ 41 വിഭാഗങ്ങളായി വേർതിരിച്ചാണ് നിതാഖാത്ത് പട്ടിക തയ്യാറാക്കുയിരിക്കുന്നത്. 1-10 , 10-49, 50-499, 500-2999, 3000 ന് മുകളിൽ എന്നിങ്ങനെ തൊഴിലാളികളുടെ എണ്ണം അടിസ്ഥാനമാക്കി അഞ്ച് വിഭാഗങ്ങളായി തൊഴിൽദാതാക്കളെ വേർതിരിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref name= />.
==== പാസ്പോർട്ട് വിഭാഗം (ജവാസാത്ത്) ====
[[പ്രമാണം:Ministry of Interior, Riyadh, Saudi Arabia.JPG|right|thumb|റിയാദിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രാലയം|കണ്ണി=Special:FilePath/Ministry_of_Interior,_Riyadh,_Saudi_Arabia.JPG]]
സൗദി അറേബ്യയിലെ അഭ്യന്തര വകുപ്പിന് കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന [[പാസ്പോർട്ട്]] വിഭാഗം സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ് [[ജവാസാത്ത്]] എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. [[വിസ]], റീഎൻട്രി, എക്സിറ്റ് വിസകൾ <ref name=ere>[http://www.saudiembassy.net/services/exit_re_entry_visa.aspx എക്സിറ്റ്, റീ എൻട്രി വിസ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121212063728/http://www.saudiembassy.net/services/exit_re_entry_visa.aspx |date=2012-12-12 }} സൗദി എംബസ്സിയുടെ വെബ് വിലാസം</ref>, സ്വദേശികളുടെയും കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും പാസ്പോർട്ട് വിവരങ്ങൾ, സൗദിക്ക് പുറത്തുള്ള അംഗങ്ങളുടെ യാത്രയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ, സ്പോൺസർഷിപ്പിലുള്ള വിദേശികളുടെ രേഖകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ എന്നിവ പാസ്പോർട്ട് വിഭാഗത്തിൽ ആണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഹജ്, ഉംറ, സന്ദർശക, താമസ വിസകളിൽ രാജ്യത്തേക്ക് വരുന്ന വിദേശികളുടെ എല്ലാ വിവരങ്ങളും പ്രവേശന കവാടത്തിൽ വെച്ച് ഇലക്ട്രോണിക് സംവിധാനത്തിൽ ആക്കുന്നതു മുതൽ അനധികൃത താമസക്കാരായി കഴിയുന്നവരെ നാടുകടത്തൽ കേന്ദ്രം വഴി സ്വന്തം രാജ്യത്തേക്ക് തിരിച്ചയക്കുന്നത് വരെയുള്ള ജോലികൾ ഈ വകുപ്പിന് കീഴിൽ ആണ്. സൗദിയിൽ കൃത്യമായ രേഖകളുമായി വരുന്ന എല്ലാവരുടേയും വിവരങ്ങൾ വിരലടയാളവും. ഫോട്ടോയും ഉൾപ്പെടെ ഇവിടെ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടാവും <ref name=moi>[http://www.moi.gov.sa/wps/portal/!ut/p/b1/jZDLDoIwEEU_qdNOgbIk1ZYCIoqgdmNYGELCY2P8ftGw0cTq7CY5J3fuEEvOFDhSj3EWkhOxY3Pv2ubWTWPTP3frX3Rel6hjpEKHazC7yi-y1ZoyDjNwngH4MhG8fE8W0ogNUl1UATAV8ET6qYCUL77UUcyDDEBk2gMTxdU-3CFChP_lOwLefFAHPvt0y5jyQDNcfAfwI7-8juRIrLMmxwVw1XwBrj9-NjHPS0ySoK5RHtgvAEkeT8OVDLZXSonSdEX7ABg3S7o!/dl4/d5/L2dJQSEvUUt3QS80SmtFL1o2XzVDUENJOE0zMUdQVTcwMkY3NEpDNks4MDQz/ ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയം സൗദി അറേബ്യ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} അഭ്യന്തരമന്ത്രാലയത്തിന്റെ വെബ് വിലാസം</ref>.
==== മത കാര്യ വകുപ്പ് (മുത്തവ്വ) ====
രാജ്യത്തെ ധാർമിക സദാചാരനിയമങ്ങളുടെ പരിപാലനം ഉറപ്പുവരുത്തുന്ന നന്മ നിർദ്ദേശത്തിനും തിന്മ നിരോധത്തിനുമുള്ള ഔദ്യോഗിക മതോപദേശ വിഭാഗം (മത കാര്യ വിഭാഗം) സമിതിയാണ് ''മുത്തവ്വ'' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. സൗദി ഗ്രാൻഡ് മുഫ്തി ശൈഖ് അബ്ദുൽ അസീസ് ബിൻ അബ്ദുല്ല ബിൻ മുഹമ്മദ് ആലുശൈഖിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഇരുപത് അംഗങ്ങളുൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് പരമോന്നത മതപണ്ഡിത സഭ. [[ഇസ്ലാം|ഇസ്ലാമിക]] [[ശരീഅത്ത്]] നിയമം നില നിൽക്കുന്ന രാജ്യത്ത് അതിനനുസരിച്ച് നിയമങ്ങൾ നടപ്പാക്കുകയും ബോധവൽക്കരണം നടത്തുകയുമാണ് മതകാര്യ പോലീസ് ചെയ്യുന്നത്. സ്ത്രീകളെ ശല്യം ചെയ്യൽ, ലഹരി വസ്തുക്കളുടെ ഉപയോഗം, ആഭിചാരക്രിയകൾ, രാജ്യത്തിന്റെ നിയമാവലിക്ക് അനുയോജ്യമല്ലാത്ത ആധുനിക വസ്ത്രധാരണവും അസാന്മാർഗിക പ്രവർത്തനങ്ങളും തടയുക തുടങ്ങിയവ ഈ വിഭാഗത്തിന്റെ അധികാര പരിധിയിൽ പെടുന്നതാണ്. ഇത്തരം നിരോധിക്കപ്പെട്ട കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരെ കണ്ടെത്തി ശിക്ഷിക്കുകയോ നാട് കടത്തുകയോ ചെയ്യും<ref name=asianews>[http://www.asianews.it/news-en/Catholic-priest-arrested-and-expelled-from-Riyadh-5869.html സൗദി അറേബ്യ കതോലിക്ക് പ്രീസ്റ്റ് അറസ്റ്റഡ് ആന്റ് എക്സ്പെൽഡ് ഫ്രം റിയാദ് ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141129054555/http://www.asianews.it/news-en/Catholic-priest-arrested-and-expelled-from-Riyadh-5869.html |date=2014-11-29 }} ഏഷ്യാ ന്യൂസ് ശേഖരിച്ചത് 4 ഒക്ടോബർ 2006</ref> <ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/2399885.stm ബി.ബി.സി. വാർത്തകൾ | മിഡ്ഡിൽ ഈസ്റ്റ് | സൗദി മിനിസ്റ്റർ റീബ്യൂക്ക്സ് റിലിജിയസ് പോലീസ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090222175123/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/2399885.stm |date=2009-02-22 }} ബി.ബി.സി വാർത്തകൾ - ശേഖരിച്ചത് 4 നവംബർ 2002</ref>. രാജ്യത്തെ സ്വദേശികളും വിദേശികളും അടക്കമുള്ളവർക്ക് വിശ്വാസപരമായും കർമപരമായുമുള്ള ദിശാബോധം നൽകുന്നതോടൊപ്പം ആശാസ്യകരമല്ലാത്ത പ്രവണതകളെ പറ്റിയുള്ള ബോധവത്കരണവും അടങ്ങുന്നതാണ് മുത്തവ്വ വിഭാഗത്തിന്റെ ജോലി. [[ഹജ്ജ്|ഹജ്ജ്]] കർമങ്ങൾ നിർവഹിക്കാൻ വേണ്ടി ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നെത്തുന്ന ലക്ഷക്കണക്കിന് വിശ്വാസികളെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നതിന് വിപുലവും ശ്രമകരവുമായ ജോലിയിലാണ് ഈ വിഭാഗം ഏറ്റെടുത്തു നടത്തുന്നത്. ഇതിനായി ഡോക്യുമെന്ററി ചലച്ചിത്രങ്ങൾ, സി.ഡി.കൾ, തുടങ്ങിയവ ഹാജിമാർക്കായി മുത്തവ്വ വിഭാഗം പ്രത്യേകം നിർമിച്ചു നൽകുന്നു.
==== സിവിൽ ഡിഫൻസ് ====
[[File:Saudi security forces on parade - Flickr - Al Jazeera English (8).jpg|thumb|right|സൗദി സൈനികരുടെ പരേഡ്]]
മികച്ച സിവിൽ ഡിഫൻസ് സംവിധാനങ്ങൾ ഉള്ള രാജ്യമാണ് സൗദി അറേബ്യ. വലിയ കെട്ടിടങ്ങളിലുണ്ടാകുന്ന തീപ്പിടുത്തം പോലുള്ള ആപത്തുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതടക്കം എല്ലാതരം അപകടങ്ങളും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് ഇവിടുത്തെ സിവിൽ ഡിഫൻസ് ആണ് <ref name=civildef1/>. രാജ്യത്തെ എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും ഏത് അടിയന്തരഘട്ടവും തരണം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഉപകരണങ്ങളോട് കൂടിയ സിവിൽ ഡിഫൻസ് കേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട് <ref name=cd998>[http://www.998.gov.sa/english/Pages/Default.aspx ആഭ്യന്തര സുരക്ഷ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121219205845/http://www.998.gov.sa/english/Pages/Default.aspx |date=2012-12-19 }} 998 സേവനങ്ങൾ</ref>. [[മക്ക|മക്കയിലും]] [[മദീന|മദീനയിലും]] ലക്ഷക്കണക്കിന് [[തീർത്ഥാടനം|തീർത്ഥാടകർക്ക്]] സുരക്ഷയും മികച്ച സേവനവും ലഭ്യമാക്കുന്നതിന് രാജ്യത്തെ മറ്റു സുരക്ഷാ വകുപ്പുകളോടൊപ്പം സിവിൽ ഡിഫൻസും രംഗത്തുണ്ടാകും. സ്വദേശത്ത് പരിശീലനം നേടിയ ശേഷം നിരവധി സിവിൽ ഡിഫൻസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലും]] [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്യൻ]] രാജ്യങ്ങളിലും തുടർപഠനം നടത്തുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ വിദേശത്തു ഉപരിപഠനം പൂർത്തിയാക്കി രാജ്യത്ത് തിരിച്ചെത്തുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥർ ആണ് സിവിൽ ഡിഫൻസ് പദ്ധതികളുടെ ആസൂത്രണവും മേൽനോട്ടവും വഹിക്കുന്നത്<ref name= />.
==== പ്രവിശ്യകൾ ====
{{main|സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രവിശ്യകൾ}}
രാജ്യത്തെ പതിമൂന്നു പ്രവിശ്യ ഭരണ വിഭാഗങ്ങളാക്കി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. സൗദ് രാജ കുടുംബത്തിലെ അംഗങ്ങളാണ് ഇവിടെ ഗവർണർമാരായി ഭരണം നടത്തുന്നത്.
{{Saudi Arabia Prv|float=left}}
{| class="wikitable"
|-
! പ്രവിശ്യ !! ആസ്ഥാനം !! ജനസംഖ്യ(2004) !! വിസ്ത്രിതി (ച.കി.മീ)
|-
| [[റിയാദ് പ്രവിശ്യ|റിയാദ്]] || [[റിയാദ്]] || 5,455,363 || 412,000
|-
| [[ഹായിൽ പ്രവിശ്യ|ഹായിൽ]] || [[ഹായിൽ]] || 527,033 || 103,887
|-
| [[അൽ ഖസീം]] || [[ബുറൈദ]] || 1,016,756 || 65,000
|-
| [[മക്ക പ്രവിശ്യ|മക്ക]] || [[ജിദ്ദ]] || 5,797,971 || 164,000
|-
| [[മദീന പ്രവിശ്യ|മദീന]] || [[മദീന]] || 1,512,076 || 173,000
|-
| [[തബൂക്ക് പ്രവിശ്യ|തബൂക്ക്]] || [[തബൂക്ക്]] || 691,517 || 108,000
|-
| [[അൽ ബഹ പ്രവിശ്യ|അൽ ബഹ]] || [[അൽ ബഹ]] || 377,739 || 9,921
|-
| [[വടക്കൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ (സൗദി അറേബ്യ)|വടക്കൻ അതിർത്തി പ്രവിശ്യ]] || [[അറാർ]] || 279,286 || 127,000
|-
| [[അൽ ജൗഫ് പ്രവിശ്യ|അൽ ജൗഫ്]] || [[സകാക]] || 361,676 || 100,212
|-
| [[ജിസാൻ പ്രവിശ്യ|ജിസാൻ]] || [[ജിസാൻ]] || 1,186,139 || 11,671
|-
| [[അസീർ പ്രവിശ്യ|അസീർ]] || [[അബഹ]] || 1,688,368 || 81,100
|-
| [[നജ്റാൻ പ്രവിശ്യ|നജ്റാൻ]] || [[നജ്റാൻ]] || 419,457 || 119,000
|-
| [[കിഴക്കൻ പ്രവിശ്യ (സൗദി അറേബ്യ)|കിഴക്കൻ പ്രവിശ്യ]] || [[ദമാം]] || 3,360,157 || 710,000
|}
== വിശ്വാസം ==
സൗദി അറേബ്യയിലെ ഭൂരിഭാഗം ജനങ്ങളും [[ഇസ്ലാം]] മത വിശ്വാസികൾ ആണ്. ആകെ ജനസംഖ്യയുടെ 97% ആളുകൾ മുസ്ലിംകൾ ആണ്. ഇത് ഏതാണ്ട് 25 ദശലക്ഷത്തോളം വരും <ref name=PewForump.17>[http://pewforum.org/newassets/images/reports/Muslimpopulation/Muslimpopulation.pdf വേൾഡ് മുസ്ലിം പോപ്പുലേഷൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130725120239/http://www.pewforum.org/newassets/images/reports/Muslimpopulation/Muslimpopulation.pdf |date=2013-07-25 }} (ഒക്ടോബർ 2009),പ്യൂ ഫോറം ഓൺ റിലിജിയൻ ആന്റ് പബ്ലിക്ക്. പുറം. 16 (രേഖയിലെ പതിനേഴാം താൾ).</ref>. ഇസ്ലാമിക [[ശരീഅത്ത്]] അനുശാസിക്കുന്ന ശിക്ഷയാണ് കോടതികളിൽ നടപ്പാക്കുന്നത്. അബ്ദുൾ അസീസ് രാജാവ് ആണ് സൗദി അറേബ്യയിൽ ഒരു നീതിന്യായ സംവിധാനം സ്ഥാപിച്ചത്. 85–90 ശതമാനം ആളുകൾ [[സുന്നി]] എന്ന വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്ന വിശ്വാസികളാണ്, ബാക്കിയുള്ളവർ [[ഷിയാ ഇസ്ലാം|ഷിയ]] എന്ന വിഭാഗത്തിലും വിശ്വസിക്കുന്നു <ref name=PewForump.17/>. [[റമദാൻ]], [[ഈദുൽ ഫിത്ർ|ഈദ്]] തുടങ്ങി അറബി മാസങ്ങൾ കൊണ്ട് തുടങ്ങുന്ന വിശേഷ അവസരങ്ങളിൽ മാസപ്പിറവി ദർശിക്കുന്നവർ സുപ്രീം കോടതിയെയോ, തൊട്ടടുത്ത മറ്റു കോടതിയെയോ വിവരം അറിയിച്ച് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തണം. ഇസ്ലാമിക നിയമ പ്രകാരം ദു:ഖാചരണത്തിന് സ്ഥാനമില്ലാത്തതിനാൽ ഭരണാധികാരികൾ മരണപ്പെടുമ്പോഴും രാജ്യത്ത് ദു:ഖാചരണങ്ങളോ ഔദ്യോഗിക അവധിയോ ഉണ്ടാകാറില്ല. റിയാദിലെ ഊദ്, മക്കയിലെ അൽഅദ്ൽ എന്നീ മഖ്ബറകളിലാണ് ശരീഅത്ത് പ്രകാരം സാധാരണ നിലയിലാണ് സൗദ് രാജകുടുംബാംഗങ്ങളെ മറവു ചെയ്യാറുള്ളത്.
== സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ==
[[പ്രമാണം:Ministry of Finance, Riyadh, Saudi Arabia.JPG|left|thumb|സാമ്പത്തിക മന്ത്രാലയം റിയാദ്]]
ലോകത്ത് ഉന്നത സാമ്പത്തിക നിലവാരം പുലർത്തുന്ന രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് സൗദി അറേബ്യ. പെട്രോളിയമാണ് മുഖ്യ വ്യവസായം. കൂടാതെ [[ഉരുക്ക്]], [[ഇരുമ്പ്]], വളം എന്നിവയും വൻതോതിൽ ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. 1938-ൽ ആണ് സൗദി അറേബ്യയിൽ പെട്രോളിയം ഉത്പന്നങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയത്. പിന്നീട് [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|ലോക മഹാ യുദ്ധത്തിനു്]] ശേഷം പെട്രോളിയം ഉത്പന്നങ്ങൾക്കുള്ള ആവശ്യം വർദ്ധിച്ചതോടെ സൗദി അറേബ്യയുടെ പ്രധാന വരുമാനമാർഗ്ഗമായി മാറി. അതുവരെ [[മക്ക|മക്കാ]] മദീന തീർത്ഥാടകരും ഈന്തപ്പഴ കൃഷിയും മത്സ്യ ബന്ധനവും ചുങ്കവും കരവുമൊക്കെ മാത്രമായിരുന്നു വരുമാനമാർഗ്ഗങ്ങൾ. ഇന്ന് വൻകിട പദ്ധതികളിലൂടെ ലോകത്തെങ്ങുമുള്ള നിക്ഷേപകരുടെ പറുദീസയുമാണ് സൗദി അറേബ്യ. വികസനങ്ങളുടെ അവർണനീയമായ ഗാഥകൾ രചിച്ചു കൊണ്ടാണ് രാജ്യം മുന്നോട്ടു പോയിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് <ref name=sagia3>[http://www.sagia.gov.sa/en/Investor-tools/Comparison-charts1/ സൗദി അറേബ്യ നിക്ഷേപ സൗഹൃദ രാജ്യം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121222161728/http://www.sagia.gov.sa/en/Investor-tools/Comparison-charts1/ |date=2012-12-22 }} സൗദി ജനറൽ ഇൻവസ്റ്റ്മെന്റ് അഥോറിറ്റി - കംപാരിസൺ ചാർട്ട് നോക്കുക</ref>. പെട്രോളിയം, ക്രൂഡ്ഓയിൽ, പ്രകൃതിവാതകം, ഈന്തപ്പഴം എന്നിവയാണ് മുഖ്യ കയറ്റുമതി. കാർഷികരംഗത്ത് [[ഗോതമ്പ്]], ഈത്തപ്പഴം, ധാന്യങ്ങൾ എന്നിവ സമ്പദ്ഘടനയെ കാര്യമായി സ്വാധീനിക്കുന്ന വിളകളാണ്. ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിന്റെ ഇന്ധനമായ എണ്ണയിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന വരുമാനം ദാരിദ്ര്യം അനുഭവിക്കുന്ന മറ്റു രാജ്യങ്ങൾക്ക് വൻ തോതിലുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകുന്നതിനു കൂടി വിനിയോഗിക്കുന്നു<ref name=foreign>[http://www.saudiembassy.net/affairs/recent-news/foreign-aid/ സൗദി അറേബ്യ വിദേശരാജ്യങ്ങൾക്കു നൽകുന്ന സഹായങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160506033328/http://www.saudiembassy.net/affairs/recent-news/foreign-aid/ |date=2016-05-06 }} സൗദി എംബസി വെബ് വിലാസം - വിദേശ സഹായം എന്ന വിഭാഗം നോക്കുക</ref>.
2012 ൽ അറേബ്യൻ ബിസിനസ് മാഗസിൻ നടത്തിയ പഠന റിപ്പോർട്ടിൽ ഗൾഫ് മേഖലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പന്ന രാജ്യമായി സൗദി അറേബ്യയാണ് ഒന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തിയത്. അറബ് മേഖലയിലെ 50 സമ്പന്നരിൽ ഇരുപത്തിമൂന്നു പേരും സൗദി സ്വദേശികളാണ്. 142.13 ദശലക്ഷം അമേരിക്കൻ ഡോളറിന്റെ സമ്പാദ്യം ഈ ഇരുപത്തിമൂന്നു പേർക്കുമായുണ്ട് <ref name= />. ഫോബ്സ് മാഗസിൻ പട്ടികയിൽ അറബ് ലോകത്തെ ഏറ്റവും സമ്പന്നനെന്ന പദവി നിരവധി തവണ നേടിയ വ്യക്തിയാണ് സൗദി അറേബ്യയിലെ അൽ വലീദ് ബിൻ തലാൽ രാജകുമാരൻ.
=== എണ്ണ പ്രകൃതി വാതകം ===
[[പ്രമാണം:AramcoCoreArea.jpg|right|thumb|സൗദി അരാംകോയുടെ ആസ്ഥാന മന്ദിരം]]
[[1938]]-ൽ ആണ് സൗദി അറേബ്യയിൽ പെട്രോൾ കണ്ടെത്തിയത്. എങ്കിലും ലോക മഹായുദ്ധത്തിനു് ശേഷമാണു് ഓയിലിനുള്ള ആവശ്യം വർദ്ധിച്ചതും സൗദി അറേബ്യക്ക് ഓയിൽ ഒരു പ്രധാന വരുമാനമാർഗ്ഗമായതും. ഇപ്പോൾ ബജറ്റിന്റെ 75% വരുമാനവും, കയറ്റുമതിയുടെ 90% വും പെട്രോളിയത്തിലൂടെയാണ് രാജ്യത്തിനു ലഭ്യമാകുന്നത് <ref name="eia" />. [[1973]]-ൽ ഓയിലിന്റെ വില വർദ്ധിച്ചതോടെ സൗദി അറേബ്യയിലേക്കൊഴുകിയ പണം വളരെ ചുരുങ്ങിയ കാലം കൊണ്ടു് രാജ്യത്തിന്റെ അതിവേഗതയിലുള്ളതും താരതമ്യമില്ലാത്തതുമായ വളർച്ചയ്ക്കു് കളമൊരുക്കി. സൗദി അറേബ്യയെ നവീകരിക്കുന്നതിനു് രണ്ടുവർഷം കൊണ്ടു് രൂപീകരിച്ച പദ്ധതിയുടെ ആദ്യഘട്ടത്തിൽ വരുമാനം 45 ബില്യൺ സൗദി റിയാൽ ആയിരുന്നു. രണ്ടാം പദ്ധതി ആയപ്പോഴേക്കും 480 ബില്യൺ റിയാലിലും കൂടുതൽ ആയി വർദ്ധിച്ചിരുന്നു സൗദികളുടെ ഈ ഓയിൽ ബൂം പാശ്ചാത്യകമ്പനികളെ വരെ അങ്ങോട്ടാകർഷിച്ചു. പെട്ടെന്നുണ്ടായ ഈ വളർച്ചയെ താങ്ങാൻ വേണ്ട തൊഴിൽശക്തി ഇല്ലാതിരുന്ന സൗദികൾ വിദേശീയരെ ജോലിക്കായി എടുക്കാൻ നിർബന്ധിതരായി. ലോകത്ത് ഏറ്റവുമധികം എണ്ണ കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്ന രാജ്യമായ സൗദി അറേബ്യയുടെ സാമ്പത്തിക അടിത്തറ എണ്ണ സമ്പത്താണ്. സൗദിയിൽ നിന്ന് പ്രതിദിനം 11.1 ദശലക്ഷം ബാരൽ എണ്ണയാണ് കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നത് <ref name=eia1>[http://www.eia.gov/countries/country-data.cfm?fips=SA&trk=r എണ്ണ കയറ്റുമതി - സൗദി അറേബ്യ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121209060529/http://www.eia.gov/countries/country-data.cfm?fips=SA&trk=r |date=2012-12-09 }} അമേരിക്ക ഊർജ്ജ വിവര വകുപ്പ്</ref>. ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന എണ്ണയുടെ 25 ശതമാനം രാജ്യത്ത് തന്നെയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[വൈദ്യുതി]] ഉൽപാദനത്തിനും വ്യവസായങ്ങൾക്കും കൂടുതലായി പെട്രോളിയം ഉല്പന്നങ്ങളെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ അസംസ്കൃത എണ്ണശേഖരവും ഉല്പാദനവുമുള്ള ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ എണ്ണകമ്പനി സൗദി അറേബ്യയുടെ ദേശീയ എണ്ണക്കമ്പനിയായ [[സൗദി അരാംകൊ|സൗദി അരാംകൊയാണ്]]<ref name=aramco1 />. ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ അനുസരിച്ച് സൗദി അറേബ്യക്ക് 260 ബില്ല്യൺ ബാരൽ എണ്ണയുടെ കരുതൽ ശേഖമുണ്ട് <ref name=eia>{{cite web |url=http://www.eia.doe.gov/emeu/international/reserves.html |title=വേൾഡ് പ്രൂവ്ഡ് ഓയിൽ ആന്റ് നാച്ച്വറൽ ഗ്യാസ് |publisher=അമേരിക്ക, ഊർജ്ജ വിവര വകുപ്പ് |accessdate=1 മേയ് 2010 |archive-date=2010-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100830033649/http://www.eia.doe.gov/emeu/international/reserves.html |url-status=live }}</ref>. ലോകത്തിൽ അതിവേഗത്തിൽ വളർച്ച കൈവരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് സൗദി അറേബ്യ. രാജ്യത്തിന്റെ വരുമാനത്തിന്റെ നട്ടെല്ലായ ഓയിൽ കരുതൽ ശേഖരമാണ് അവരെ അതിനു പ്രാപ്തരാക്കുന്നത് <ref name=bls>{{cite web |url=http://data.bls.gov/cgi-bin/cpicalc.pl |title=ഇൻഫ്ലേഷൻ കൗണ്ടർ |publisher=അമേരിക്കൻ തൊഴിൽ വകുപ്പ് |accessdate=1 മെയ്. 2010 |archive-date=2008-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080529155647/http://data.bls.gov/cgi-bin/cpicalc.pl |url-status=live }}</ref>.
=== വ്യവസായം ===
ഊർജ വ്യാവസായിക മേഖലയാണ് രാജ്യത്തെ പ്രധാന വരുമാന മാർഗം. കൂടാതെ മറ്റു വ്യവസായ ശാലകളും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. [[ജുബൈൽ]], [[യാമ്പു]] തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങൾ രാജ്യത്തെ വ്യവസായ മേഖലകളാണ്. വർഷത്തിൽ 2.92 ദശലക്ഷം ടൺ ഡുവൽ അമോണിയം ഫോസ്ഫേറ്റും, 440,000 ടൺ അമോണിയവും അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിലേക്ക് കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഫോസ്ഫേറ്റ് നിർമ്മാണ കമ്പനി സൗദി അറേബ്യയിൽ ആണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് <ref name=mining>[http://www.maaden.com.sa/en/about/history സൗദി അറേബ്യ മൈനിംഗ് കമ്പനി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121219015116/http://www.maaden.com.sa/en/about/history |date=2012-12-19 }} മാദേൻ - എബൗട്ട് അസ് എന്ന വിഭാഗം നോക്കുക</ref>. 1988 ൽ സൗദി അറേബ്യ 4 ദശലക്ഷം ഔൺസ് [[സ്വർണ്ണം]] ഖനനം ചെയ്തെടുക്കുകയുണ്ടായി <ref name=gold>[http://www.maaden.com.sa/en/business/gold സൗദി അറേബ്യ സ്വർണ്ണ ഖനനം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121219025608/http://www.maaden.com.sa/en/business/gold |date=2012-12-19 }} സൗദി അറേബ്യ മൈനിംഗ് കമ്പനി - സ്വർണ്ണ ഖനനം എന്ന വിഭാഗം</ref>. പ്രതിവർഷം 4 ദശലക്ഷം മെട്രിക് ടൺ ബോക്സൈറ്റ് ആണ് അൽബൈത്ത എന്ന ഖനിയിൽ നിന്നും ഖനനം ചെയ്യുന്നത് <ref name=bauxite>{{Cite web |url=http://www.maaden.com.sa/en/business/aluminium |title=അലുമിനിയം ഖനനം |access-date=2012-12-24 |archive-date=2012-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121219025546/http://www.maaden.com.sa/en/business/aluminium |url-status=live }}</ref>.
=== തീർത്ഥാടനം ===
{{main|ഹജ്ജ്}}
[[പ്രമാണം:Thavaf4.jpg|thumb|ഹജ്ജ് സമയത്ത് മസ്ജിദുൽ ഹറം പള്ളി.]]
ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും ഉള്ള മുസ്ലിംകൾ [[ഹജ്ജ്]], [[ഉംറ]] കർമങ്ങൾ ചെയ്യാൻ വേണ്ടി സൗദി അറേബ്യയിലെ [[മക്ക|മക്കയിലേക്കാണ്]] വരുന്നത്. ഇത് രാജ്യത്തെ ടൂറിസം, വ്യോമയാന രംഗങ്ങളിലെ പ്രധാന വരുമാന മാർഗ്ഗം കൂടിയാണ്. എണ്ണ വരുമാനം ഉണ്ടാകുന്നത് വരെ മക്കാ തീർത്ഥാടകരുടെ വരവ് രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക പുരോഗതിക്ക് വലിയ സഹായം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം നടക്കുന്ന തീർത്ഥാടനങ്ങളിൽ ലോകത്തിലേക്കും വെച്ച് ഏറ്റവും വലിയതാണ് ഹജ് തീർത്ഥാടനം <ref name=hajj1>[http://berkleycenter.georgetown.edu/resources/traditions/islam ബെർക്ക്ലി സെന്റർ ഫോർ റിലിജിയൻ, പീസ് ആന്റ് വേൾഡ് അഫയേഴ്സ്- ഇസ്ലാം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002114437/http://berkleycenter.georgetown.edu/resources/traditions/islam |date=2011-10-02 }} ഇസ്ലാമിക് പ്രാക്ടീസസ് എന്ന ഭാഗം വായിക്കുക</ref>.
=== ബാങ്കിംഗ് ===
[[പ്രമാണം:DSC00030-isl-bank1.JPG|right|thumb|ജിദ്ദയിലെ ഇസ്ലാമിക് വികസന ബാങ്കിന്റെ ആസ്ഥാനം|കണ്ണി=Special:FilePath/DSC00030-isl-bank1.JPG]]
[[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|അറബ്]] മേഖലയിലെ തന്നെ ഏറ്റവും മികച്ച ബാങ്കിങ് സംവിധാനമാണ് രാജ്യത്തുള്ളത്.{{അവലംബം}} [[സൗദി റിയാൽ]] ആണ് രാജ്യത്തെ കറൻസി. സൗദി അറേബ്യൻ മോണിറ്ററി ഏജൻസി (സാമ) യാണ് രാജ്യത്തെ ബാങ്കിംഗ് മേഖലയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് <ref name=sama>[http://www.sama.gov.sa/sites/samaen/AboutSAMA/Pages/SAMAFunction.aspx സൗദി അറേബ്യ മോണിറ്ററിംഗ് ഏജൻസി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230131091135/https://www.sama.gov.sa/sites/samaen/AboutSAMA/Pages/SAMAFunction.aspx |date=2023-01-31 }} സാമ ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം</ref>. റിയാലിനെതിരേ അടിസ്ഥാന നാണയമായി [[അമേരിക്കൻ ഡോളർ]] ആണ് സൗദി അറേബ്യൻ മോണിറ്ററി ഏജൻസി വിദേശവിനിമയത്തിനായി കണക്കിലെടുക്കുന്നത്. അമേരിക്കയുമായുള്ള വൻതോതിലുള്ള വ്യാപാരമാണ് അടിസ്ഥാന നാണയമായി ഡോളറിനെ നിലനിർത്തുന്നത്. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലും]] [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലുമുണ്ടായ]] സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയുടെ പ്രതിഫലനങ്ങൾ ഗൾഫ് സാമ്പത്തികഘടനയെ ബാധിക്കാതിരിക്കാതിരിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾക്ക് ഏകീകൃത കറൻസിക്ക് ശ്രമങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുമായി]] സാമ്പത്തിക, തൊഴിൽ മേഖലകളിൽ ശക്തമായ ബന്ധമുള്ള സൗദിയിൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] ബാങ്കായ [[ഭാരതീയ സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക്|സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ]] ജിദ്ദയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. മറ്റു പല ഇന്ത്യൻ ബാങ്കുകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളും സൗദിയിലുണ്ട്. സൗദി മോണിറ്ററിങ് ഏജൻസി(സാമ)യുടെ വ്യവസ്ഥയനുസരിച്ച് ഓരോ ഇഖാമ (താമസ രേഖ)യിലും രേഖപ്പെടുത്തിയ തൊഴിലിന് അനുസൃതമായി അനുവദനീയമായ പണം മാത്രമേ വിദേശികൾക്ക് നാട്ടിലേക്ക് അയക്കാനാകൂ. വിദേശികൾ സൗദിയിൽനിന്നു ബാങ്ക് വഴി അയക്കുന്ന പണത്തിന്റെ അളവ് നിരീക്ഷിക്കാനും നിയന്ത്രിക്കാനും സാധ്യമാകുന്ന സംവിധാനം രാജ്യത്തുണ്ട്. ഇതനുസരിച്ച് മാസവേതനത്തിൽ കൂടുതലാണ് പണമയക്കുന്നതെങ്കിൽ തൊഴിലാളിക്കെതിരെ ആവശ്യമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കും. രാജ്യത്തിന്റെ പുറത്തേക്ക് അനധികൃത പണമൊഴുക്ക് തടയുകയാണ് ഈ സംവിധാനം വഴി ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. എന്നാൽ രാജ്യത്ത് നിക്ഷേപമുള്ള വിദേശികൾക്ക് ഈ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ബാധകമല്ല <ref name=sama1>[http://www.sama.gov.sa/sites/samaen/RulesRegulation/Rules/Pages/Rules_Governing_the_Opening_of_Bank_Accounts_ver4.pdf സൗദി അറേബ്യയിൽ ബാങ്കിംഗുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിയമങ്ങൾ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} സാമയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്നും - പി.ഡി.എഫ് രേഖ</ref>.
'''രാജ്യത്തെ ബാങ്കുകളുടെ പട്ടിക'''
{| class="wikitable"
|-
! എണ്ണം !! ബാങ്ക് !! ചുരുക്കപ്പേര് !! ആസ്തി (സൗദി റിയാൽ) !! കണ്ണി
|-
| 1 || നാഷണൽ കമേഴ്സ്യൽ ബാങ്ക് || NCB ||15,000 മില്യൺ || [http://www.alahli.com www.alahli.com]
|-
| 2 || സൗദി അമേരിക്കൻ ബാങ്ക് || SAMBA || || [http://www.samba.com/ENGLISH/INDEX_01_01_en.html www.samba.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120810031936/http://www.samba.com/ENGLISH/INDEX_01_01_en.html |date=2012-08-10 }}
|-
| 3 || സൗദി ബ്രിട്ടീഷ് ബാങ്ക് || SABB || || [http://www.sabb.com/1/2/sabb-en/home www.sabb.com]
|-
| 4 || അറബ് നാഷണൽ ബാങ്ക് || ANB || || [http://www.anb.com.sa/ www.anb.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121004132744/http://www.anb.com.sa/ |date=2012-10-04 }}
|-
| 5 || റിയാദ് ബാങ്ക് || || 176 ബില്യൺ || [http://www.riyadbank.com/index_en.html www.riyadbank.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121003013854/http://riyadbank.com/index_en.html |date=2012-10-03 }}
|-
| 6 || അൽ-രാജി ബാങ്ക് || || || [http://www.alrajhibank.com.my/ www.alrajhibank.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201125203348/http://www.alrajhibank.com.my/ |date=2020-11-25 }}
|-
| 7 || സൗദി ഹോളണ്ടി ബാങ്ക് || SJB || || [http://www.shb.com.sa/en/index.aspx www.shb.com.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120919090600/http://shb.com.sa/En/index.aspx |date=2012-09-19 }}
|-
| 8 || അൽ-ജസീറ ബാങ്ക് || BAJ || || [http://www.baj.com.sa/ar/index.aspx www.baj.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121023124246/http://baj.com.sa/(S(4kq1nt3sds4tv3uc5km3ckad))/ar/index.aspx |date=2012-10-23 }}
|-
| 9 || സൗദി ഫ്രാൻസി ബാങ്ക് || || || [http://www.alfransi.com.sa/en www.alfransi.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121012142050/http://www.alfransi.com.sa/en |date=2012-10-12 }}
|-
| 10 || അൽ ബിലാദ് ബാങ്ക് || || || [http://www.bankalbilad.com/sites/en/Pages/default.aspx www.bankalbilad.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121003155033/http://www.bankalbilad.com/sites/en/Pages/default.aspx |date=2012-10-03 }}
|-
| 11 || അലിന്മ ബാങ്ക് || || || [http://www.alinma.com www.alinma.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121003075310/http://alinma.com/ |date=2012-10-03 }}
|-
| 12 || ഇസ്ലാമിക് വികസന ബാങ്ക് || IDB || || [http://www.isdb.org/irj/portal/anonymous www.isdb.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090918223238/http://www.isdb.org/irj/portal/anonymous |date=2009-09-18 }}
|-
| 13 || സ്റ്റേറ്റ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ || SBI || || [http://www.statebank.com.sa/ www.statebank.com.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121219185626/http://www.statebank.com.sa/ |date=2012-12-19 }}
|}
=== വിവര സാങ്കേതിക വിദ്യ ===
വിവര സാങ്കേതിക വിദ്യ രംഗത്ത് സൗദി ഏറ്റവും വലിയ കമ്പോളമായി വളർന്നിട്ടുണ്ട്. ഈ രംഗത്ത് ലോകത്ത് മുൻ നിരയിൽ നിൽക്കുന്ന പ്രമുഖ കമ്പനികളുടെയെല്ലാം പ്രധാന കമ്പോള മേഖലയാണ് സൗദി അറേബ്യ. വിവര സാങ്കേതിക വിദ്യ രാജ്യത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നത് ആരോഗ്യമേഖലയിലാണ്. വിവര സാങ്കേതിക വിദ്യ ഉപയോഗത്തിൽ രാജ്യത്ത് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന മറ്റൊരു മേഖല ടെലികമ്യൂണിക്കേഷൻ രംഗമാണ്.
== വികസന പദ്ധതികൾ ==
വൻ വികസന പദ്ധതികളാണ് രാജ്യത്ത് നടന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. വാഹന ഗതാഗതം സുഗമമാക്കുന്നതിനാവശ്യമായ തുരങ്കങ്ങളും പാലങ്ങളും നിർമ്മിക്കുന്നതടക്കമുള്ള വിവിധ പദ്ധതികൾ പുരോഗമിക്കുന്നുണ്ട് <ref name=mep>[http://www.mep.gov.sa/inetforms/article/Download.jsp;jsessionid=9D3AAA33AC272B7CBCD6ED3264B06549.alfa?Download.ObjectID=521 സാമ്പത്തിക-ആസൂത്രണ മന്ത്രാലയം - പദ്ധതികളുടെ വിവരങ്ങൾ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} പി.ഡി.എഫ മാധ്യമം</ref>. വരുംകാലങ്ങളിൽ ലോകത്തിലെ മികച്ച ശക്തിയായി മാറാനുള്ള ഒരു ശ്രമത്തിലാണ് സൗദി അറേബ്യ <ref name=devel1>[http://www.mep.gov.sa/inetforms/article/Download.jsp;jsessionid=9D3AAA33AC272B7CBCD6ED3264B06549.alfa?Download.ObjectID=181 സൗദി അറേബ്യയിലെ വികസനങ്ങൾ - ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
[[File:റിയാദ്-ദമ്മാം-ദേശീയപാത.jpg|thumb|200px|right|[[റിയാദ്]]-[[ദമാം]] ദേശീയപാത]]
== വിദേശ നയം ==
[[Image:Saudi Crown Prince Abdullah and George W. Bush.jpg|thumb|200px|left|[[അബ്ദുള്ള രാജാവ്]] മുൻ [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കൻ]] പ്രസിഡന്റ് ജോർജ് ബുഷിനൊപ്പം.]]
[[ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭ|ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭയിലെ]] സ്ഥാപകാംഗം ആണ് സൗദി അറേബ്യ. കൂടാതെ [[അന്താരാഷ്ട്ര നാണയനിധി]], [[ലോക വ്യാപാര സംഘടന]] തുടങ്ങിയ എല്ലാ അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകളിലും ശക്തമായ ഒരു സാന്നിദ്ധ്യമാണ് സൗദി അറേബ്യ. ഓർഗനൈസേഷൻ ഓഫ് ഇസ്ലാമിക് കോൺഫറൻസ്, ഗൾഫ് സഹകരണകൗൺസിൽ എന്നിവ സ്ഥാപിക്കാൻ മുൻകൈയ്യെടുത്ത രാജ്യം കൂടിയാണ് സൗദി അറേബ്യ <ref name = "Saudi Ministry of Foreign Affairs">{{cite web |url=http://www.mofa.gov.sa/SITES/MOFAEN/ABOUTKINGDOM/KINGDOMFOREIGNPOLICY/Pages/KingdomPolicy34645.aspx |title=സൗദി അറേബ്യയുടെ വിദേശനയം |date=5 ജൂലൈ 2005 |publisher=വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം, സൗദി അറേബ്യ |accessdate=29 ജൂലൈ 2011 |archive-date=2012-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121219093153/http://www.mofa.gov.sa/sites/mofaen/aboutKingDom/KingdomForeignPolicy/Pages/KingdomPolicy34645.aspx |url-status=live }}</ref>. [[1970]]-നും, [[2002]]-നും ഇടക്ക് ഏതാണ്ട് 70 ബില്ല്യൺ അമേരിക്കൻ [[ഡോളർ|ഡോളറിന്റെ]] വിദേശ സഹായം സൗദി അറേബ്യ വിതരണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട് <ref name=economy>{{cite book |title=ഇസ്ലാമിക് ഇക്കോണോമിക്സ് ആന്റ് ഫൈനൽ ജിഹാദ് |last=ഡേവിഡ് |first=ജോൺസൺ |year=2006 |isbn=978-1-59781-980-0 |pages=249–250}}</ref>. [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയുമായി]] സൗദി അറേബ്യയുടെ ബന്ധം വളരെ ശക്തമാണ്. പേർഷ്യൻ ഗൾഫ് യുദ്ധത്തിൽ [[ഇറാഖ്|ഇറാഖിനെതിരേയുള്ള]] സഖ്യസേനയുടെ ആക്രമണത്തിൽ സൈനികത്താവളം സൗദി അറേബ്യ ആയിരുന്നു. [[ലോക വ്യാപാര കേന്ദ്രം|വേൾഡ് ട്രേഡ് സെന്റർ]] സംഭവത്തിനുശേഷം [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയുമായുള്ള]] ബന്ധത്തിനു ഉടച്ചിൽ തട്ടിയെങ്കിലും, സൗദി അറേബ്യയുടെ ഏറ്റവും വളരെ അടുത്ത ഒരു സൗഹൃദരാജ്യമാണ് അമേരിക്ക <ref name=history>{{cite book |title=എ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് സൗദി അറേബ്യ |last=അൽ റഷീദ് |first=മാദാവി |year=2010 |isbn=978-0-521-74754-7 |page=233}}</ref> <ref name=usapolicy>[http://www.saudiembassy.net/issues/saudi-us-relations/ അമേരിക്ക-സൗദി നയതന്ത്ര ബന്ധം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130102193445/http://www.saudiembassy.net/issues/saudi-us-relations/ |date=2013-01-02 }} സൗദി എംബസ്സിയുടെ വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്നും</ref>.
[[Image:Embassy of Saudi Arabia, Washington, D.C..jpg|thumb|200px|right|[[വാഷിങ്ടൺ, ഡി.സി.|വാഷിങ്ടണിലെ]] സൗദി നയതന്ത്ര കാര്യാലയം]]
[[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[വ്യാപാരം]], മനുഷ്യവിഭവശേഷി തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ വിദേശ രാജ്യങ്ങളുമായി സൗദി അറേബ്യയുടെ സൗഹൃദം ശക്തമാണ്. [[ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിൽ|ജി.സി.സി]] രാജ്യങ്ങളുമായും ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിലുമായി കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ച യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുമായും സൗദി അറേബ്യ സ്വതന്ത്ര വിപണി സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിദ്യാഭ്യാസം, ചികിത്സ, വിനോദം തുടങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് സൗദി പൗരന്മാർ [[അമേരിക്ക]], [[യൂറോപ്പ്]] [[ഏഷ്യ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളെ കൂടുതലായി ആശ്രയിക്കുന്നുണ്ട്. അമേരിക്കയിൽ പഠിക്കുന്ന വിദേശ വിദ്യാർഥികളുടെ എണ്ണത്തിൽ മറ്റു രാജ്യങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ അഞ്ചാം സ്ഥാനമാണു സൗദിക്കുള്ളത്. അമേരിക്കയിൽ ഉപരിപഠനം നടത്തുന്ന സൗദി വിദ്യാർത്ഥികളുടെ എണ്ണം 50,000 ത്തോളം വരും (ഡിസംബർ 2011 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്) <ref name=culturalattache>[http://www.saudiembassy.net/press-releases/press12011101.aspx അമേരിക്കയിൽ പഠിക്കുന്ന സൗദി വിദ്യാർത്ഥികളുടെ എണ്ണം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120604064609/http://saudiembassy.net/press-releases/press12011101.aspx |date=2012-06-04 }} അമേരിക്കയിലെ സൗദി എംബസ്സിയുടെ കൾച്ചറൽ അറ്റാഷേയുടെ വിവരം പ്രകാരം - ശേഖരിച്ചത് ഡിസംബർ 2011</ref>. പുതിയ തലമുറയുടെ പുരോഗതിക്കുവേണ്ടി വൈജ്ഞാനിക മേഖലയിൽ കൂടുതൽ നിക്ഷേപം നടത്തണമെന്നാണ് സൗദിയുടെ കാഴ്ചപ്പാട്. കിങ് അബ്ദുള്ള ഫോറിൻ സ്കോളർഷിപ്പ് പദ്ധതിയനുസരിച്ച് നിരവധി വിദ്യാർത്ഥികളെ വിവിധരാജ്യങ്ങളിലയച്ച് ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസം നൽകാൻ രാജ്യത്തിനു സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[റിയാദ്|റിയാദിലെ]] ദാറതുൽ മലിക് അബ്ദുൽ അസീസും [[ന്യൂ ഡെൽഹി|ന്യൂദൽഹിയിലെ]] ജാമിഅ മില്ലിയ്യ [[സർവ്വകലാശാല|സർവകലാശാലയും]] തമ്മിൽ വൈജ്ഞാനിക മേഖലയിൽ ശക്തമായ സഹകരണം നില നിൽക്കുന്നുണ്ട്.
ആണവോർജ്ജ വികസനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സൗദി അറേബ്യയും, [[ഫ്രാൻസ്|ഫ്രാൻസും]] തമ്മിൽ ഒരു കരാറിൽ ഒപ്പു വെയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇതിൻ പ്രകാരം സമാധാന ആവശ്യങ്ങൾക്കുവേണ്ട് സൗദി നടപ്പാക്കുന്ന ആണവോർജ്ജ പദ്ധതിക്ക് ഫ്രാൻസ് അതിന്റെ സാങ്കേതികസഹായം ലഭ്യമാക്കും. സൗദി അറേബ്യയുടെ ഈ ആണവമേഖലയിലുള്ള ആദ്യത്ത കരാറാണ് ഇത് <ref name=nuclear>[http://www.thenational.ae/business/energy/saudi-arabia-in-agreement-to-explore-nuclear-power ആണവോർജ്ജ വികസനം. സൗദി ഫ്രാൻസ് കരാർ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130102105046/http://www.thenational.ae/business/energy/saudi-arabia-in-agreement-to-explore-nuclear-power |date=2013-01-02 }} ദ നാഷണൽ - ശേഖരിച്ചത് 23 ഫെബ്രുവരി 2011</ref>.
== തൊഴിൽ രംഗം ==
പെട്രോളിയം ഉല്പന്നങ്ങളുടെ കണ്ടു പിടുത്തത്തോടെ [[തൊഴിൽ]] രംഗത്ത് വൻ മുന്നേറ്റമാണ് സൗദി അറേബ്യ നടത്തിയത്. നിലവിൽ 80 ലക്ഷം വിദേശ തൊഴിലാളികളുള്ള രാജ്യമാണ് സൗദി അറേബ്യ. രാജ്യത്ത് 84 ശതമാനവും കുറഞ്ഞ [[വിദ്യാഭ്യാസം]] മാത്രമുളള വിദേശികളാണ് തൊഴിൽ മേഖലയിലുളളത്. വൻകിട പദ്ധതികളുടെ പിറകിലെല്ലാം വിദേശ തൊഴിലാളികളുടെ കരങ്ങളാണ്. സൗദിയിൽ സ്വകാര്യ മേഖലയിൽ 10 ശതമാനം മാത്രമാണ് സ്വദേശികളുളളത്. വിദേശികളുടെ എണ്ണവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഇത് വളരെ കുറവാണ്. പുതിയ കണക്കുകൾ പ്രകാരം പുരുഷൻമാരെക്കാൾ ഉയർന്ന വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയവരാണ് രാജ്യത്തെ സ്ത്രീകൾ. തൊഴിൽ രഹിതരായ വനിതകളിൽ നാലിൽ മൂന്നും ബിരുദമോ ബിരുദാനന്ത ബിരുദമോ നേടിയവരാണ്. ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യം പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോഴും രാജ്യത്ത് കൂടുതൽ പ്രകടമായിട്ടില്ല. പശ്ചിമേഷ്യയിൽ തൊഴിലവസരങ്ങളിൽ സൗദിയുടെ തലസ്ഥാനമായ [[റിയാദ്]] മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നു. സാമ്പത്തികം, തൊഴിൽ ലഭ്യത, തൊഴിൽ അവകാശങ്ങൾ, കാലാവസ്ഥ, ദൈനംദിന ജീവിത നിലവാരം, സാമൂഹിക - സാംസ്കാരിക നിലവാരം എന്നീ ഘടകങ്ങളാണ് പഠനത്തിൽ മാനദണ്ഡമാക്കി ബൈത്ത് ഡോട്ട് കോം എന്ന വെബ് പോർട്ടൽ യുഗോഫ് ഇന്റർനാഷനൽ എന്ന സ്ഥാപനവുമായി സഹകരിച്ച് [[2012]]-ൽ നടത്തിയ പഠനത്തിൽ പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ തൊഴിലവസരങ്ങളുള്ള നഗരം സൗദി തലസ്ഥാന നഗരമായ റിയാദും [[ദോഹ|ദോഹയുമാണെന്ന്]] പഠനം. തൊട്ടടുത്ത സ്ഥാനം ജിദ്ദക്കാണ്<ref name= />. എങ്കിലും സൗദി പൗരന്മാർക്ക് കൂടുതൽ തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനുള്ള തീവ്ര ശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗമായി വിദേശികൾ ചെയ്യുന്ന ജോലികളിൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ വന്നു കൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ട്.
സൗദി അറേബ്യയിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന സ്വദേശികൾക്കും വിദേശികൾക്കും ജനറൽ ഓർഗനൈസേഷൻ ഫോർ സോഷ്യൽ ഇൻഷുറൻസ് (ഗോസി)യിൽ അംഗത്വം എടുക്കേണ്ടതുണ്ട് <ref name=gosi1>{{Cite web |url=http://www.gosi.gov.sa/portal/web/guest/gcc |title=നിർബന്ധിത ഗോസി അംഗത്വം |access-date=2012-12-24 |archive-date=2012-11-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121120210933/http://www.gosi.gov.sa/portal/web/guest/gcc |url-status=live }}</ref>. സാമൂഹിക സുരക്ഷാ പദ്ധതി എന്ന നിലയിലാണ് സർക്കാർ ഈ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്. തൊഴിലുടമയുടെ സർക്കാരുമായുളള മുഴുവൻ ക്രയവിക്രയങ്ങൾക്കും ഗോസി സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ നിർബന്ധമാണ് <ref name=gosi>[http://www.gosi.gov.sa/portal/web/guest/regulation/chapter-ii സൗദിയിലെ ഇൻഷുറൻസ് സംവിധാനം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130612222555/http://www.gosi.gov.sa/portal/web/guest/regulation/chapter-ii |date=2013-06-12 }} ഗോസി ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്നും</ref>. ഇൻഷുറൻസ് പോളിസികൾക്ക് ആവശ്യമായ തുക തൊഴിലുടമകൾ അടക്കണമെന്നാണ് നിയമം. വർക്ക് പെർമിറ്റ് നേടുന്നതിനും ഇഖാമ പുതുക്കുന്നതിനുമെല്ലാം ഇത് ബാധകമാണ്. ലേബർ ഓഫീസുകളിൽ നിന്നും വിതരണം ചെയ്യുന്ന ലേബർ കാർഡ് (വർക് പെർമിറ്റ്) കാലാവധി ഒരു വർഷമാണ്.
നിരോധിച്ചിരിക്കുന്ന വെബ്സൈറ്റുകളോ സേവനങ്ങളോ ആക്സസ് ചെയ്യാൻ വെർച്വൽ പ്രൈവറ്റ് നെറ്റ്വർക്കുകൾ (VPN-കൾ) ഉപയോഗിക്കുന്നത് നിയമവിരുദ്ധമായിരിക്കുകയും പിഴകളോ നിയമനടപടികളോ പോലുള്ള സാധ്യതയുള്ള പ്രത്യാഘാതങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കുകയും ചെയ്യും.സൗദിയിലെ കമ്യൂണിക്കേഷൻ, സ്പേസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി കമ്മീഷൻ (സിഐടിസി) രാജ്യത്തിന്റെ പാരമ്പര്യത്തിനും സാമൂഹികവും മത ധാർമിക മൂല്യങ്ങൾക്കും നിയമ വ്യവസ്ഥകൾക്കും എതിരായിട്ടുള്ളതും രാജ്യസുരക്ഷ അപകടത്തിലാക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള വെബ്സൈറ്റുകളും ആപ്പുകളും കണ്ടെത്തി തടയുന്ന.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/global-malayali/gulf/2023/12/06/police-to-catch-if-vpn-installed-to-access-banned-content-in-saudi.html|title=സൗദിയിൽ ‘വിപിഎൻ’ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്തവരെ പിടികൂടാൻ പൊലീസ്; കാത്തിരിക്കുന്നത് കനത്ത ശിക്ഷ|access-date=2023-12-07|language=ml}}</ref>
==വാരാന്ത ഒഴിവു ദിനങ്ങൾ==
നിലവിൽ വെള്ളിയാഴ്ചയും, ശനിയാഴ്ചയും ആണ് സൗദി അറേബ്യയിലെ വാരാന്ത്യ അവധി ദിനങ്ങൾ. മുൻപ് ഇത് വ്യാഴം വെള്ളി ദിവസങ്ങളായിരുന്നു. ശനി, ഞായർ ദിവസങ്ങൾ വാരാന്ത ഒഴിവു ദിനങ്ങളായി കണക്കാക്കുന്ന വിദേശരാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ഇടപാടുകൾ കാര്യക്ഷമമാക്കാനായി വെള്ളി, ശനി ദിവസങ്ങൾ വാരാന്ത ഒഴിനു ദിനങ്ങളായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിന് 2013 ഏപ്രിൽ മാസം ശൂറ കൗൺസിലും പിന്നീട് സൗദി മന്ത്രിസഭയും അംഗീകാരം നൽകിയിരുന്നു.<ref>[http://anweshanam.com/index.php/pravasi/news/8153#sthash.D4HjbvN1.dpbs വാരാന്ത ഒഴിവു ദിനങ്ങൾ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==വിദേശ തൊഴിലാളികൾക്കുള്ള നിയമങ്ങൾ==
രാജ്യത്ത് [[തൊഴിൽ]] തേടിയെത്തുന്നവർ ഏതെങ്കിലും ഒരു സ്പോൺസറുടെ കീഴിലാണ് [[ജോലി]] ചെയ്യുന്നത്. സ്പോൺസറുടെ കീഴിലല്ലാത്ത സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നത് നിയമ വിരുദ്ധമാണ്. രാജ്യത്തെ നിലവിലുള്ള [[വിസ]] നിയമ പ്രകാരം സൗദി സ്പോൺസർക്ക് ആണ് ജോലിക്കാരുടെ മേൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഉള്ളത്. സ്പോൺസർക്കോ അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹം [[കോടതി]] വഴി ചുമതലപ്പെടുത്തിയ ആൾക്കോ (വക്കീൽ) ആണ് തൊഴിലാളികളുടെ [[പാസ്പോർട്ട്|പാസ്പോർട്ട്]] സൂക്ഷിക്കുന്നതിനും താമസ രേഖ പുതുക്കുന്നതിനും തൊഴിലാളിക്ക് സ്വന്തം രാജ്യത്തേക്ക് അവധിക്കായി പോകാനുള്ള അനുമതി പത്രം നൽകുന്നതിനും അധികാരമുള്ളത്. സ്പോൺസറുടെ സഹകരണമില്ലാതെ വിദേശ തൊഴിലാളിക്ക് സ്വന്തം രാജ്യത്തേക്ക് നിയമ പരമായി പോകണമെങ്കിൽ സൗദി തൊഴിൽ കോടതി മുഖേന മാത്രമാണ് സാധിക്കുക. [[2003]] വരെ സൗദി അറേബ്യയിൽ ഒരു പ്രവിശ്യയിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു പ്രവിശ്യയിലേക്ക് പോകാൻ പ്രവാസികൾക്ക് ജവാസാത് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തിയ സ്പോൺസറുടെ അനുമതി പത്രം ആവശ്യമായിരുന്നു. വിദേശ പൗരന്മാർക്ക് കൂടുതൽ അവകാശങ്ങൾ നൽകുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി ഇപ്പോൾ ഇത്തരം നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
തന്റെ കീഴിലുള്ള വിദേശ തൊഴിലാളി ഒളിച്ചോടി പോയതായും ആ തൊഴിലാളിയുടെ പേരിൽ തനിക്ക് മേലിൽ ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടായിരിക്കുന്നതല്ലെന്നും ജവാസാത്ത് അധികൃതരെ രേഖാമൂലം അറിയിക്കാൻ സ്വദേശി പൗരന്മാർക്ക് സൗദി സർക്കാർ നൽകിയ പ്രത്യേക അവകാശമാണ് ഹുറൂബ് (''escape''). ഹുറൂബ് ആക്കപ്പെട്ടവർക്ക് രാജ്യത്തെ തർഹീൽ (നാടുകടത്തൽ കേന്ദ്രം) വഴി മാത്രമേ സ്വദേശത്തേക്കു പോകാൻ കഴിയുകയുള്ളൂ. നിയമലംഘകരും കുറ്റവാളികളുമായ വിദേശ തൊഴിലാളികളിൽനിന്ന് സ്വദേശി പൗരന്മാർക്ക് സംരക്ഷണം നൽകാനുള്ള ഹുറൂബ് നിയമം നിരപരാധികൾക്കെതിരെ അന്യായമായി പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. അന്യായമായി ഹുറൂബിന്റെ കെണിയിൽപെട്ട് രാജ്യം വിടാനാകാതെ [[മലയാളി|മലയാളികളടക്കം]] നിരവധി പേർ സൗദിയിൽ ദുരിതം നേരിടുന്നുണ്ട് <ref name=huroob>[http://www.saudiembassy.net/about/country-information/laws/Labor_and_Workmen_Law-2of4.aspx സൗദി തൊഴിൽ നിയമത്തിൽ 74 മുതൽ 83 വരെയുള്ള ഭാഗങ്ങൾ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} സൗദി എംബസ്സിയുടെ ഔദ്യോഗിക സൈറ്റിൽ - സൗദി തൊഴിൽ നിയമങ്ങൾ എന്ന ഭാഗം</ref>.
== ജീവിത രീതി ==
=== ആശയ വിനിമയം ===
സൗദി അറേബ്യയിലെ ജനങ്ങൾ അവരുടെ [[മാതൃഭാഷ|മാതൃഭാഷയായി]] അറബി ഉപയോഗിക്കുന്നു. രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ധാരാളം പ്രാദേശിക [[അറബി ഭാഷ|അറബി]] ഉച്ചാരണ രീതി നിലവിലുണ്ട്. ഇസ്ലാമിക കലണ്ടറിന്റെ തനിമ നിലനിർത്തുന്നതിനും മാതൃഭാഷയോടുള്ള ബഹുമാനാദരവ് കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നതിനുമായി [[അറബി ഭാഷ]] ഉപയോഗിക്കാൻ [[സർക്കാർ]] ഉത്തരവുണ്ട്. സർക്കാർ വകുപ്പുകളിൽ നടക്കുന്ന എഴുത്തുകുത്തുകളിൽ [[ഇസ്ലാമിക കലണ്ടർ|ഹിജ്റ]] വർഷ തീയതി നിർബന്ധമായും ഉപയോഗിക്കണം. കമ്പനികളുടെയും ഹോട്ടലുകളുടെയും റിസപ്ഷനുകളിലെ വ്യവഹാര ഭാഷ അറബിയാക്കണമെന്നും സർക്കാർ ഉത്തരവുണ്ട്. കത്തുകളിൽ [[ഇംഗ്ലീഷ് (ഭാഷ)|ഇംഗ്ലീഷ്]] തീയതി ആവശ്യമെങ്കിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് വിരോധമില്ല. [[മക്ക|മക്കയുടെ]] വിശുദ്ധിയും [[ഇസ്ലാം|ഇസ്ലാമിക]] ചരിത്ര പാരമ്പര്യവും നിലനിർത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി നഗരത്തിലെ കച്ചവട സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും കല്യാണ മണ്ഡപങ്ങളുടെയും പേരുകൾ നിർബന്ധമായും [[അറബി ഭാഷ|അറബിയിൽ]] തന്നെ എഴുതിരിക്കണം. [[അറബി ഭാഷ|അറബിയിതര]] ഭാഷകളിൽ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേരുകൾ വലുതാക്കി എഴുതി വെക്കാൻ പാടില്ല. [[ഇംഗ്ലീഷ് (ഭാഷ)|ഇംഗ്ലീഷ്]] അക്ഷരങ്ങളിൽ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പേരെഴുതണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് [[അറബി ഭാഷ |അറബി]] ലിപിക്ക് താഴെ ചെറിയ രൂപത്തിൽ എഴുതി വെക്കാവുന്നതാണ്.
=== സ്ത്രീ സ്വാതന്ത്ര്യം===
[[പ്രമാണം:Young Saudi Arabian woman in Abha.jpg|right|thumb|150px|സൗദി സ്ത്രീകളുടെ വസ്ത്രമായ [[ഹിജാബ്]] ധരിച്ച സ്ത്രീ]]
സൗദി അറേബ്യയിലെ വനിതകളുടെ അവകാശങ്ങൾ നിർണയിക്കുന്നത് മുസ്ലിം നിയമങ്ങളാണ്. [[2010]]-ലെ ലോക സാമ്പത്തിക ഫോറത്തിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച് സ്ത്രീ പുരുഷ സമത്വം കുറവുള്ള 134 രാജ്യങ്ങളിൽ 129 ആണ് സൗദി അറേബ്യയുടെ സ്ഥാനം <ref name=generg>{{cite book |title=ദ ഗ്ലോബൽ ജെൻഡർ ഗ്യാപ് റിപ്പോർട്ട് 2010 |last=ലോക സാമ്പത്തിക ഫോറം |year=2010 |isbn=978-92-95044-89-0 |page=9 |url=http://www.weforum.org/pdf/gendergap/report2010.pdf |accessdate=27 ജൂലെ 2011 |archive-date=2010-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101108161527/http://www.weforum.org/pdf/gendergap/report2010.pdf |url-status=dead }}</ref>. ഓരോ [[സ്ത്രീ|സ്ത്രീയുടേയും]] കൂടെ രക്ഷാകർത്താവായി ഒരു [[പുരുഷൻ]] കൂടെ ഉണ്ടാവണം എന്നാണ് നിയമം<ref name= HRWPM2>{{cite book |title=പെർപ്പച്ച്വൽ മൈനേർസ് |last=ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ്സ് വാച്ച് |year=2008 |page=2 |url=http://books.google.co.uk/books?id=nFv4d6LdyFEC&printsec=frontcover&dq=saudi+%22perpetual+minors%22&hl=en&ei=rGUwTqufHIGh8QPF3Z21AQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&sqi=2&ved=0CCoQ6AEwAA#v=onepage&q&f=false |accessdate=27 ജൂലൈ 2011 |archive-date=2023-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231113045245/https://books.google.co.uk/books?id=nFv4d6LdyFEC&printsec=frontcover&dq=saudi+%22perpetual+minors%22&hl=en&ei=rGUwTqufHIGh8QPF3Z21AQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&sqi=2#v=onepage&q=saudi%20%22perpetual%20minors%22&f=false#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref>. പൊതു ഇടങ്ങളിൽ സ്ത്രീയും പുരുഷനും ഒരുമിച്ചു ചേർന്ന് ഇരിക്കന്നതിനു വിലക്കുണ്ട് <ref name= Dammer>{{cite book |title=കംപാരിറ്റീവ് ക്രിമിനൽ ജസ്റ്റീസ് സിസ്റ്റം |last=ടാമ്മർ, |first=ഹാരി.ആർ |coauthors=ആൽബനീസ്. ജേ |year=2010 |isbn=978-0-495-80989-0 |page=106}}</ref>. സ്ത്രീകൾക്കുമാത്രമായുള്ള പ്രത്യേക സ്ഥലങ്ങളിൽ മാത്രമേ ഇരിക്കാവു, എല്ലായിപ്പോഴും ശരീരം മൊത്തത്തിൽ മറഞ്ഞുകിടക്കുന്ന അബായ എന്ന കറുത്ത മേലങ്കി ധരിച്ചിരിക്കണം എന്നും നിയമം അനുശാസിക്കുന്നു. ഇത് ധരിക്കാതെ വിദേശികളായ സ്ത്രീകൾക്കുപോലും പൊതു ഇടങ്ങളിൽ പോകാൻ പാടില്ല. കൂടാതെ സൗദി അറേബ്യയിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് വാഹനം ഓടിക്കാനുള്ള അവകാശവും നിരോധിച്ചിരുന്നു. <ref name= reuters>{{cite news | url=http://www.reuters.com/article/2011/05/24/saudi-driving-idUSLDE74N0ET20110524 | work=റോയിട്ടേഴ്സ് | title=സൗദി ഷുഡ് ഫ്രീ വുമൺ ഇൻ ഡ്രൈവിംഗ് റൈറ്റ് ഗ്രൂപ്പ് | date=24 മേയ് 2011 | accessdate=28 ജൂലൈ 2011 | first=അസ്മ | last=അൽഷറീഫ് | archive-date=2011-05-27 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110527063043/http://www.reuters.com/article/2011/05/24/saudi-driving-idUSLDE74N0ET20110524 | url-status=dead }}</ref>.
പല പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിലും ഉള്ളത് പോലെ സൗദി അറേബ്യയിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സ്വതന്ത്രമായി പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള അവകാശമില്ല. പക്ഷെ സൗദിയിലെ ഇസ്ലാമിക നിയമം അനുസരിച്ച് സ്ത്രീകൾ ജോലി ചെയ്യുന്നതിന് വിലക്കില്ല. രാജ്യത്ത് 15 ശതമാനത്തിൽ താഴെ സ്ത്രീകൾ മാത്രമാണ് തൊഴിൽ മേഖലയിലുളളത്. പല പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിലും ഉള്ള ഗവേഷണ വിദ്യാർഥിനികളുടെ എണ്ണത്തേക്കാൾ വളരെ കൂടുതൽ ആണ് സൗദിയിൽ നിന്നും ഓരോ വർഷവും ഗവേഷണം പൂർത്തിയാക്കി പുറത്തിറങ്ങുന്നവരുടെ എണ്ണം<ref name= />. ആകെയുള്ള സൗദി ഡോക്ടർമാരിൽ 40 ശതമാനവും സ്ത്രീകളാണ് എന്നതാണ് പുതിയ കണക്കുകൾ<ref name=saudigazett>{{cite web | url = http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentid=20120818133477 | title = സൗദി വിമെൻ ഡോക്ടേർസ്, സയന്റിസ്റ്റ്സ് ആർ റോൾ മോഡൽസ് ഫോർ ഫ്യൂച്ച്വർ ജെനറേഷൻസ് | accessdate = 18 ഓഗസ്റ്റ് 2012 | publisher = സൗദി ഗസറ്റ് | archive-date = 2013-07-31 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130731001505/http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentid=20120818133477 | url-status = dead }}</ref>. അതു പോലെ നിരവധി സൗദി സ്ത്രീകൾ [[ശാസ്ത്രം|ശാസ്ത്ര]] രംഗത്തും, [[ഗവേഷണം|ഗവേഷണ]] രംഗത്തും ലോക ശ്രദ്ധ ആകർഷിച്ചു കഴിഞ്ഞിട്ടുമുണ്ട്.
അബ്ദുല്ല രാജാവ് 2011-ൽ നടത്തിയ പ്രഖ്യാപനം രാജ്യത്തെ നഗരസഭാ സമിതിയിലേക്കുള്ള തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കാനും സമ്മതിദാനാവകാശം വിനിയോഗിക്കാനും സ്ത്രീകൾക്ക് അനുമതി നൽകുന്നതാണ്...
ഭരണകാര്യങ്ങളിൽ രാജാവിനെ ഉപദേശിക്കുന്ന "മജ്ലിസ് ശൂറ" കൗൺസിലിലും വനിതാ പ്രാതിനിധ്യം ഉണ്ടാവുമെന്നും പ്രഖ്യാപനത്തിലുണ്ട്. സൗദി അറേബ്യയിൽ വനിതാ ജോലിക്കാരെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനായി സൗദി സർക്കാർ സ്ത്രീകൾക്ക് മാത്രമായി ഒരു നഗരം നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്<ref name="guardian">{{cite web | url = http://www.guardian.co.uk/world/2012/aug/12/saudi-arabia-city-women-workers | title = സ്ത്രീകൾക്ക് മാത്രമായി ഒരു നഗരം | accessdate = 12 ആഗസ്റ്റ് 2012 | publisher = ഗാർഡിയൻ യു. കെ | archive-date = 2012-12-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20121229171743/http://www.guardian.co.uk/world/2012/aug/12/saudi-arabia-city-women-workers | url-status = live }}</ref>. സൗദി തൊഴിൽ മന്ത്രാലയം നടപ്പാക്കുന്ന തൊഴിൽ രംഗത്തെ വനിതാവൽക്കരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി സ്ത്രീകളുടെ വസ്ത്രങ്ങളും സൗന്ദര്യവർധക വസ്തുക്കളും വിൽക്കുന്ന കടകളിലെ നാല് ജോലികൾ സ്വദേശി വനിതകൾക്ക് മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. തൊഴിലില്ലായ്മ വേതനം നടപ്പാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി വനിതാ തൊഴിലന്വേഷകർക്ക് പേർ റജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ ഹാഫിസ് എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേക സംവിധാനവും നിലവിലുണ്ട്.
== അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ==
=== പൊതുഗതാഗതം ===
[[പ്രമാണം:Ministry of Transportation, Riyadh, Saudi Arabia.JPG|right|thumb|റിയാദിലെ ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രാലയം]]
ഗതാഗത സൗകര്യങ്ങൾക്കായി വൻ തോതിൽ മുതൽ മുടക്കുന്ന സൗദി അറേബ്യയിൽ വളരെ വിപുലമായ ഗതാഗത സംവിധാനമാനുള്ളത് <ref name=saudia >{{cite web | url =http://www.saudia-online.com/newsnov01/news06.shtml | title =ഗതാഗത സൗകര്യങ്ങൾ | accessdate = | publisher =സൗദിയാ ഓൺലൈൻ | archive-date =2015-01-08 | archive-url =https://web.archive.org/web/20150108182344/http://www.saudia-online.com/newsnov01/news06.shtml | url-status =live }}</ref> <ref name=sagiapdf>[http://www.sagia.gov.sa/Global/Transport%20and%20Logistics/SAGIA_Sector_Profile.pdf ഗതാഗത വികസനം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121006121402/http://www.sagia.gov.sa/Global/Transport%20and%20Logistics/SAGIA_Sector_Profile.pdf |date=2012-10-06 }} എട്ടാം പഞ്ചവത്സരപദ്ധതിയിലെ ഗതാഗതവികസന പദ്ധതികളെക്കുറിച്ച്</ref>. റോഡ് ഗതാഗതം, [[റെയിൽ ഗതാഗതം]], വ്യോമ ഗതാഗതം, ജല ഗതാഗതം എന്നിവയെല്ലാം അത്യന്താധുനിക സൗകര്യങ്ങളോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നായി വർഷത്തിലുടനീളം തീർത്ഥാടകരെത്തി കൊണ്ടിരിക്കുന്ന [[മക്ക|മക്കയിൽ]] ഗതാഗതക്കുരുക്ക് ഒഴിവാക്കാൻ വിപുലമായ പദ്ധതികളാണ് നടപ്പാക്കി കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. [[മക്ക|മക്കയുടെ]] വിവിധ ഭാഗങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിച്ച് 182 കിലോമീറ്റർ നീളത്തിൽ 88 സ്റ്റേഷനുകളോട് കൂടി നിർമ്മിക്കുന്ന പദ്ധതിയാണ് മക്ക മെട്രോ <ref name=opening>{{cite news | url=http://www.railwaygazette.com/nc/news/single-view/view/hajj-pilgrims-take-the-metro-to-makkah.html | title=ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടകർക്ക് മക്കയിലേക്കു പോകുവാൻ മെട്രോ ട്രെയിൻ | publisher=റെയിൽവേ ഗസറ്റ് ഇന്റർനാഷണൽ | date=15 നവംബർ 2010 | access-date=2012-12-25 | archive-date=2010-12-03 | archive-url=https://web.archive.org/web/20101203184240/http://www.railwaygazette.com/nc/news/single-view/view/hajj-pilgrims-take-the-metro-to-makkah.html | url-status=live }}</ref>. മക്കയിലെ ഗതാഗതക്കുരുക്കൊഴിവാക്കുന്നതിന് 60 കിലോമീറ്റർ നീളത്തിൽ 60 സ്റ്റേഷനുകളോട് കൂടി എക്സ്പ്രസ് ബസുകൾക്കായുള്ള പാത, 65 കിലോ മീറ്റർ നീളത്തിൽ 87 സ്റ്റേഷനുകളോട് കൂടിയ ടൗൺ സർവീസ് ബസ് പാത എന്നിവയും പുതിയ പദ്ധതികളാണ്.
=== റോഡ് ഗതാഗതം ===
[[പ്രമാണം:King Fahd Road Riyadh SN 2012.JPG|right|thumb|റിയാദിലെ കിംഗ് ഫഹദ് റോഡ്]]
ഏതാണ്ട് ഒൻപതു ദശലക്ഷം ഗതാഗത കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ ആണ് രാജ്യത്ത് ഒരു വർഷം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നത് <ref name=saudigazeet1>{{cite web | url = http://www.saudigazette.com.sa/index.cfm?method=home.regcon&contentid=20120930137928 | title = ട്രാഫിക് കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ | accessdate = 30 സെപ്തംബർ 2012 | publisher = സൗദി ഗസറ്റ് }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. എല്ലാ വിധ ഗതാഗത നിയമലംഘനത്തിനും ആധുനിക രീതിയിലുള്ള ഇലക്ട്രോണിക് സംവിധാനം ഉപയോഗിച്ചാണ് പിഴ ഈടാക്കുന്നത്. ഗതാഗത പരിഷ്കരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി നടപ്പാക്കി തുടങ്ങിയ സാഹിർ സംവിധാനം കാര്യക്ഷമമായി നടപ്പാക്കുക വഴി ട്രാഫിക് കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ, വാഹനാപകട മരണങ്ങൾ എന്നിവ വൻ തോതിൽ കുറക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട് <ref name=saher1>{{cite web | url = http://www.saher.gov.sa/e_Default.aspx | title = സാഹിർ സംവിധാനം | accessdate = | publisher = സാഹിർ സൗദി }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. വാഹനമോടിക്കുന്നതിനിടെയുള്ള മൊബൈൽ ഉപയോഗം, കാറുകൾ കൊണ്ടുള്ള അഭ്യാസപ്രകടനങ്ങൾ എന്നിവ രാജ്യത്ത് നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സ്വദേശികൾക്ക് മാത്രമാണ് ടാക്സി കമ്പനികൾ ആരംഭിക്കാൻ അനുമതിയുള്ളത്. അംഗീകാരമുള്ള കമ്പനികൾ മുനിസിപ്പൽ ട്രാഫിക് വിഭാഗത്തിന്റെ നിബന്ധനകൾ പാലിക്കുന്ന അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ ഓഫീസ് തുറക്കണം. വാഹനവും ഡ്രൈവറും ഇൻഷൂർ ചെയ്തിരിക്കണമെന്നും വാഹനങ്ങൾ പാർക്ക് ചെയ്യുന്നതിന് ആവശ്യമായ സൗകര്യം കമ്പനിക്ക് ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്നും നിബന്ധനയുണ്ട്. ലൈസൻസ് ലഭ്യമാകുന്നതിന് നിശ്ചയിച്ച മിനിമം വാഹനങ്ങളും കമ്പനിക്ക് ഉണ്ടായിരിക്കണം. വിവിധ നഗരങ്ങളുടെ വിസ്തൃതിയും ജനസംഖ്യയും പരിഗണിച്ചാണ് കമ്പനികൾക്ക് വാഹനങ്ങളുടെ എണ്ണം നിശ്ചയിച്ച് നൽകുക. രാജ്യത്തെ ടാക്സികൾ നഗരത്തിലൂടെ കറങ്ങി കൊണ്ട് നേരിട്ട് യാത്രക്കാരെ കയറ്റികൊണ്ടു പോകുകയാണ് നിലവിലുള്ള രീതി. യാത്രക്കാരുടെയും ടാക്സി ഡ്രൈവർമാരുടെയും സുരക്ഷിതത്വവും സൗകര്യവും ഉറപ്പുവരുത്തുന്ന പുതിയ ടാക്സി നിയമം സൗദി ഗതാഗത മന്ത്രാലയം അടുത്തു തന്നെ നടപ്പാക്കുന്നുണ്ട് <ref name=taxipolicy>[http://www.zawya.com/story/Saudi_ministry_announces_new_taxi_regulations-ZAWYA20120830040549/ സൗദി അറേബ്യയിൽ ടാക്സികൾക്കായി പുതിയ നിയമങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121124070854/http://www.zawya.com/story/Saudi_ministry_announces_new_taxi_regulations-ZAWYA20120830040549/ |date=2012-11-24 }} അറബ് ന്യൂസിൽ വന്ന വാർത്ത</ref> . ഇതോടെ വിമാനത്താവളം, ഷോപ്പിങ്മാൾ, ആശുപത്രികൾ തുടങ്ങിയ പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ നിന്ന് ടാക്സിക്കാർക്ക് നിലവിലുള്ളത് പോലെ നേരിട്ട് യാത്രക്കാരെ കയറ്റികൊണ്ടുപോകാൻ കഴിയില്ല. യാത്രക്കാർ ടാക്സി ഓഫീസിൽ വിളിച്ച് വാഹനം ആവശ്യപ്പെടുന്ന മുറക്ക് ബന്ധപ്പെട്ട ഓഫിസുകളാണ് യാത്രാ സൗകര്യം ഒരുക്കിനൽകുക<ref name="taxipolicy" /> . ടാക്സി ഓഫീസുകളിലിരുന്ന് വാഹനങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള പരിഷ്കാരങ്ങളോടെയാണ് പുതിയ നിയമം. ടാക്സി കാറുകൾ നിരീക്ഷിക്കാനും സ്ഥാനം അറിയാനുമുള്ള ഓട്ടോമാറ്റിക് സൗകര്യം എല്ലാ വാഹനങ്ങളിലും ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കണം<ref name="taxipolicy" /> . ഇത് മുഖേന വാഹനങ്ങൾ ഗതാഗത മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഇൻഫർമേഷൻ സെന്ററുമായും ആഭ്യന്തര മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള നാഷണൽ ഇൻഫർമേഷൻ സെന്ററുമായും ബന്ധിപ്പിക്കും. അതിനാൽ വാഹനങ്ങളുടെ വേഗത, യാത്രക്കാരെ കയറ്റുകയും ഇറക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ തുടങ്ങി ടാക്സി യാത്രയുടെ വിശദാംശങ്ങൾ ബന്ധപ്പെട്ട കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് ലഭ്യമാകും
==== ഇൻഷൂറൻസ് സംവിധാനം ====
സൗദിയിലെ വാഹന [[ഇൻഷുറൻസ്]] ധനകാര്യ മന്ത്രാലയം, സൗദി അറേബ്യൻ മോണിറ്ററി ഏജൻസി (സാമ) എന്നിവയുമായി എകീകരിച്ചാണ് നടപ്പാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ട്രാഫിക് വിഭാഗത്തെയും ഇൻഷൂറൻസ് കമ്പനികളെയും നാഷനൽ ഇൻഫർമേഷൻ സെൻററുമായി (എൻ.ഐ.സി) ബന്ധിപ്പിച്ച് നടപ്പാക്കുന്ന സംവിധാനത്തിൽ ഉപഭോക്താവിന് ആവശ്യമുള്ള കാര്യങ്ങൾ ഉടൻ ലഭ്യമാകും. പരമാവധി ലഭിക്കാവുന്ന ഇൻഷുറൻസ് തുക (ബ്ലഡ് മണി) ഉൾപ്പെടെ 10 ദശലക്ഷം സൗദി റിയാൽ ആണ്. ആൾനാശം, വാഹനത്തിന്റെ കേടുപാടുകൾ കാരണമുള്ള സാമ്പത്തിക നഷ്ടം തുടങ്ങിയ ഇനങ്ങൾ ഇൻഷൂറൻസ് പരിധിയിൽ വരും. അപകടത്തിന് കാരണക്കാരനായ വാഹന ഉടമ കുറ്റക്കാരനാണെങ്കിലും മൂന്നാം കക്ഷിക്ക് പൂർണമായ നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാൻ ഇൻഷൂർ കമ്പനി ബാധ്യസ്ഥരാണ്. കുറ്റക്കാരനായ വാഹന ഉടമ, ഡ്രൈവർ എന്നിവരിൽ ന്യായമനുസരിച്ച് ഈ നഷ്ടപരിഹാരം പിന്നീട് ഇൻഷൂറൻസ് കമ്പനിക്ക് ഈടാക്കാവുന്നതാണ്. 15 ദിവസത്തിനകം നഷ്ടപരിഹാരം നൽകണമെന്നതും ഈ ഇൻഷൂറൻസ് വ്യവസ്ഥയുടെ നിർദ്ദേശമാണ് <ref name=umotorinsurance1>[http://www.sama.gov.sa/sites/samaen/Insurance/InssuranceLib/IIR_4600_The_Unified_Compulsory_motor_Insurance_Policy.pdf ഇൻഷുറൻസ് അവകാശങ്ങൾ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ആർട്ടിക്കിൾ 7, താൾ 8</ref>. നഷ്ടപരിഹാരത്തുക പോരാതെ വന്നാൽ ഏഴ് ദിവസത്തിനകം ബന്ധപ്പെട്ട കക്ഷി രേഖാമൂലം അവകാശത്തിന് അപേക്ഷിച്ചിരിക്കണം. നിയമപരമല്ലാത്ത രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കൽ, പരിധിയിലധികം യാത്രക്കാരെ കയറ്റൽ, മൽസരത്തിനോ അമിത വേഗതയിലോ ഉപയോഗിക്കൽ, 21 വയസ്സിന് താഴെയുള്ളവരോ ലൈസൻസില്ലാത്തവരോ വാഹനം ഓടിക്കൽ, വിമാനത്താവളം തുറമുഖം പോലുള്ള നിരോധിത മേഖലയിൽ പ്രവേശിക്കൽ തുടങ്ങിയ കാരണത്താലുണ്ടാകുന്ന നഷ്ടം ഇൻഷൂറൻസ് കമ്പനിക്ക് കുറ്റക്കാരിൽ നിന്ന് ഈടാക്കാവുന്നതാണ്. ഇൻഷൂറൻസ് കമ്പനിക്ക് തെറ്റായ വിവരം നൽകൽ, മനഃപൂർവം അപകടമുണ്ടാക്കൽ, അപകടത്തെക്കുറിച്ച് പത്ത് ദിവസത്തിനകം രേഖാമൂലം അറിയിക്കാതിരിക്കൽ, അപകട സ്ഥലത്തുനിന്ന് ഓടി രക്ഷപ്പെടൽ, ഇൻഷൂറൻസ് കമ്പനിയിൽ നിന്ന് ഈടാക്കാമെന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ അപകടത്തിന്റെ പൂർണ ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുക്കൽ, ചുവപ്പ് സിഗ്നൽ മുറിച്ചുകടക്കൽ, എതിർ ദിശയിൽ വാഹനം ഓടിക്കൽ തുടങ്ങിയ കാരണത്താലും ഇൻഷുറൻസ് കവറേജ് മൂലമുള്ള നഷ്ടപരിഹാരം എകീകരിച്ച ഇൻഷൂറൻസ് സംവിധാനത്തിലൂടെ ലഭിക്കില്ല <ref name=umotorinsurance>[http://www.sama.gov.sa/sites/samaen/Insurance/InssuranceLib/IIR_4600_The_Unified_Compulsory_motor_Insurance_Policy.pdf വാഹന ഇൻഷുറൻസ് സൗദി അറേബ്യ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ഇൻഷുറൻസ് അവകാശപ്പെടാൻ പറ്റാത്ത സാഹചര്യങ്ങൾ - ആർട്ടിക്കിൾ 6 (താൾ 5,6) യൂണീഫൈഡ് കംപൽസറി മോട്ടോർ ഇൻഷുറൻസ് പോളിസി</ref>.
==== ഡ്രൈവിങ് ലൈസൻസ് ====
രണ്ട് മുതൽ 10 [[വർഷം]] വരെ കാലാവധിയുള്ള ഡ്രൈവിങ് ലൈസൻസ് ആണ് സൗദി അറേബ്യയിൽ നൽകുന്നത്. ഇതിൽ ലൈസൻസ് ഉടമക്ക് രണ്ട്, അഞ്ച്, പത്ത് എന്നിവയിൽ ഏതെങ്കിലുമൊരു കാലാവധി തെരഞ്ഞെടുക്കാം. ഒരു വർഷത്തിന് 40 റിയാൽ എന്ന നിരക്കിലാണ് ഫീസ്. എന്നാൽ അഞ്ച് വർഷത്തേക്ക് 75 റിയാൽ മാത്രമാണ് ഫീസ് ഈടാക്കുന്നത് <ref name=driving>[http://www.saudi.gov.sa/wps/portal/!ut/p/c4/04_SB8K8xLLM9MSSzPy8xBz9CP0os3iTMGenYE8TIwN3X0cLA8_g4JDAwEB3Q3cLE_3g1Lz40GD9gmxHRQD1AFKF/?orgid=public+security+department&srvid=driving+license&catid= സൗദി ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസ് ആവശ്യരേഖകൾ] സൗദി സർക്കാർ ഔദ്യോഗിക വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്നും </ref>. സൗദി ദേശീയ ചിഹ്നത്തിനും ട്രാഫിക് വിഭാഗം ലോഗോക്കും പുറമെ ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിലിന്റെ (ജി.സി.സി) ലോഗോ കൂടി ഉൾപ്പെടുന്ന തരത്തിലാണ് രാജ്യത്തെ ഡ്രൈവിങ് ലൈസൻസ് രൂപം. 18 വയസ് തികഞ്ഞാൽ സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങളും മോട്ടോർ സൈക്കിളും ഓടിക്കാനുള്ള ലൈസൻസ് എടുക്കാം. ഇരുപതു വയസ് ആയാൽ പൊതു വാഹനങ്ങൾ ഓടിക്കുന്നതിന്നുതിനുള്ള ലൈസൻസും എടുക്കാം <ref name="driving" />. പതിനേഴു വയസ് ആയവർക്ക് ഒരു വർഷത്തേക്ക് മാത്രമായി സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങൾ ഓടിക്കുന്നതിനുള്ള താൽക്കാലിക ലൈസൻസ് വ്യവസ്ഥയും രാജ്യത്ത് നിലവിലുണ്ട്. സൗദി ലൈസൻസ് ലഭിക്കുന്നതു വരെ വിദേശികൾക്ക് അതതു രാജ്യത്തെ ഡ്രൈവിങ് ലൈസൻസ് ഉപയോഗിക്കാം. മൂന്നു മാസം വരെ ഈ ആനുകൂല്യം ലഭിക്കും. എന്നാൽ മൂന്നു മാസത്തിനുള്ളിൽ സൗദി ലൈസൻസ് എടുക്കണം. കൂടാതെ വിദേശ ലൈസൻസ് ഉപയോഗിച്ചു വാഹനമോടിക്കുന്ന വിവരം ഇൻഷൂറൻസ് കമ്പനിയെ അറിയിക്കുകയും വേണം <ref name=prep>{{Cite web |url=http://www.saudi-driving-license.info/procedure.php |title=ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസിനുവേണ്ടിയുള്ള തയ്യാറെടുപ്പ് |access-date=2012-12-24 |archive-date=2012-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121228205241/http://www.saudi-driving-license.info/procedure.php |url-status=live }}</ref>.
പ്രായത്തിന്റെയും യോഗ്യതയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിൽ നാല് തരം ലൈസൻസ് ആണ് രാജ്യത്ത് നൽകുന്നത്.
* 3.5 ടണ്ണിനു മുകളിൽ ഭാരം കൂടാത്ത വാഹനങ്ങൾ ഓടിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി ലഭിക്കുന്ന സ്വകാര്യ ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസ്
* ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസിൽ പരാമർശിച്ചിട്ടുള്ള തരത്തിലും വിധത്തിലും പെട്ട വാഹങ്ങൾ ഓടിക്കുന്നതിനുള്ള ജനറൽ ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസ്.
* പൊതു വാഹനങ്ങൾ ഓടിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി നൽകപ്പെടുന്ന ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസ്.
* മോട്ടോർ സൈക്കിളുകൾ ഓടിക്കുന്നതിനു വേണ്ടിയുള്ള ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസ്.
=== റെയിൽ ഗതാഗതം ===
[[പ്രമാണം:Damamriyadrail.jpg|left|thumb|ദമാം-റിയാദ് റെയിൽ പാത ]]
[[റിയാദ്]], [[ജിദ്ദ]], [[മക്ക]] എന്നീ നഗരങ്ങളിൽ മെട്രോ റെയിലിന്റെ നിർമ്മാണം പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിലാണ്. റിയാദ് മെട്രോ റെയിൽ പാതയുടെ ആദ്യ ഹബ്ബ് കിങ് അബ്ദുല്ല സ്ട്രീറ്റ് കേന്ദ്രീകരിച്ച് പടിഞ്ഞാറ് കിങ് ഖാലിദ് സ്ട്രീറ്റ് വരെയും അവിടെനിന്ന് കിഴക്ക് ശൈഖ് ജാബിർ അസ്സബാഹ് സട്രീറ്റ് വരെയുമാണ് <ref name="riyadhmetro" റിയാദ് മെട്രോ പ്രൊജക്ട് ഒന്നാം ഘട്ടം/>. രണ്ടാമത്തെ ഹബ്ബ് [[ഒലയ്യ, റിയാദ്|ഒലയ്യ]]-ബത്ഹ സ്ട്രീറ്റ് കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ്. 25 കിലോ മീററർ ചുറ്റളവ് ദൈർഘ്യമുള്ള ഈ പാത നോർത്തേൺ റിങ്ങ് റോഡിൽ തുടങ്ങി അസീസിയ സാപ്റ്റ്കോ ബസ് സ്റ്റേഷനടുത്തുള്ള സതേൺ റിങ് റോഡുവരെ നീളുന്നു. റിയാദിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള കിങ് അബ്ദുല്ല ഫൈനാൻസ് സിറ്റി, നഗരത്തിലെ വിനോദ സഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ, കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ സെൻറർ, കിങ് ഫൈസൽ പാതയോരത്തുള്ള വ്യാപാര സമുച്ചയങ്ങൾ, ബത്ഹ മാർക്കറ്റുകൾ എന്നിവ കൂടി ഈ ഹബ്ബിന്റെ പരിധിയിൽ വരും <ref name=riyadhmetro>[http://www.arriyadh.com/Eng/ADA/Content/getdocument.aspx?f=/openshare/Eng/ADA/Content/Four-consortia-shortlisted-for-Riyad.doc_cvt.htm റിയാദ് മെട്രോ പ്രൊജക്ട്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} റിയാദ് വികസന കമ്മീഷൻ- അർ-റിയാദ് - ശേഖരിച്ച തീയതി 14 ഓഗസ്റ്റ് 2012</ref>.
സൗദിയുടെ വടക്കൻ മേഖലയെ തെക്കൻ തീരവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ച് നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാവുന്ന മരുപ്പാലം [[റെയിൽവേ]] ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നീളം കൂടിയ റെയിൽവേ എന്ന ഖ്യാതി സൗദിക്ക് നേടിക്കൊടുക്കും <ref name=sagiar1>[http://www.sagia.gov.sa/en/Key-sectors1/Transport-and-Logistics/ റെയിൽ ഗതാഗതത്തെ സംബന്ധിച്ച്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121222044133/http://www.sagia.gov.sa/en/Key-sectors1/Transport-and-Logistics/ |date=2012-12-22 }} സൗദി ജെനറൽ ഇൻവസ്റ്റ്മെന്റ് കമ്പന - കീ സെക്ടേർസ് എന്ന ഭാഗം നോക്കുക</ref>. 1392 കി.മീറ്റർ നീളമുള്ള പാതയിൽ തുടക്കത്തിൽ ചരക്ക് വാഗണുകൾ മാത്രമാണ് ഓടുക. സമാന്തരമായി നിർമ്മിക്കുന്ന പാളത്തലൂടെ 2014 മുതൽ യാത്രാവണ്ടിയും ഓടിത്തുടങ്ങും. വടക്കൻ മേഖലയിലെ ഫോസ്ഫേറ്റ് ഖനികളെ തെക്കൻ തീരപ്രദേശമായ റഅസുസ്സൂറിലുള്ള വ്യവസായ നഗരവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന റെയിൽവേയുടെ ചരക്ക് ഗതാഗത നടത്തിപ്പ് ചുമതല ഇന്ത്യൻ കമ്പനിയായ റൈറ്റ്സിന് ആണ്. [[റിയാദ് പ്രവിശ്യ|റിയാദിനും]] [[കിഴക്കൻ പ്രവിശ്യ (സൗദി അറേബ്യ)|കിഴക്കൻ പ്രവിശ്യ]]ക്കുമിടയിൽ നിലവിലെ പാളങ്ങളെയും എണ്ണശുദ്ധീകരണ-വ്യവസായ നഗരമായ ജുബൈലിനെയും ഭാവിയിൽ മരുപ്പാലം റെയിൽവേയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു വരുന്നുമുണ്ട്. സൗദിയിലെ കര മാർഗ്ഗമുള്ള ഗതാഗതത്തിലും അയൽ രാജ്യങ്ങളിലേക്കുള്ള യാത്രയിലും വൻ വിപ്ലവം സൃഷ്ടിക്കുന്നതായിരിക്കും ഈ പദ്ധതി.റിയാദിൽ മെട്രോ റെയിൽ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി പുതിയ ആറു പാതകൾ നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ 80 ശശതമാനം റെയിൽപാതകളും തുരങ്കങ്ങളിലൂടെയായിരിക്കും
[[മക്ക]], [[മദീന]] നഗരങ്ങളെ സൗദി വാണിജ്യ തലസ്ഥാനമായ ജിദ്ദയുമായും റാബിഗിലെ കിങ് അബ്ദുല്ല എകണോമിക് സിറ്റിയുമായും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന റെയിൽവേയാണ് ഹറമൈൻ റയിൽവേ. 450 കി.മീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള ഹറമൈൻ റെയിൽവെ 20 ദശലക്ഷം യാത്രക്കാർക്ക് ഉപകാരപ്രദമാണ് <ref name=haramin>[http://saudirailways.org/images/SRO/images/HHRPB.pdf ഹറമൈൻ റെയിൽവേ വിവരങ്ങൾ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} സൗദി റെയിൽവേ വെബ് സൈറ്റ്</ref>. ഹജ്ജ്, ഉംറ തീർഥാടകർക്കും മറ്റു സന്ദർശകർക്കും റെയിൽവേ വളരെ ഉപകാരപ്രദമാണ് . അതോടൊപ്പം [[ജിദ്ദ]], [[മക്ക]], [[മദീന]], റാബിഗ് നഗരങ്ങൾക്കിടയിലെ സാധാരണ യാത്രക്കാരും പദ്ധതിയുടെ ഗുണഭോക്താക്കളാണ്. മണിക്കൂറിൽ 300 കി.മീറ്റർ വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന ട്രെയിനാണ് ഹറമൈൻ റയിൽവേയിൽ സർവീസ് നടത്തുന്നത് എന്നതിനാൽ യാത്രക്കാർക്ക് മക്കയിൽ നിന്ന് മദീനയിലെത്താൻ രണ്ട് മണിക്കൂർ മതി. [[ജിദ്ദ|ജിദ്ദയിൽ]] നിന്ന് [[മക്ക|മക്കയിലേക്ക്]] 30 മിനിറ്റും. ഈ റെയിൽവേ പദ്ധതിയുടെ കാര്യനിർവഹണചുമതല സ്കോട്ട് വിൽസൺ കമ്പനിക്കാണ്. നിർമ്മാണ ചുമതല ദാർ-അൽ ഹണ്ടാസാ കൺസൺൾട്ടന്റ് കമ്പനിക്കും <ref name="haramin" />.
=== വ്യോമ ഗതാഗതം ===
ജനറൽ അതോറിറ്റി ഫോർ സിവിൽ ഏവിയേഷൻ(ജി.എ.സി.എ) ആണ് രാജ്യത്തെ വ്യോമയാന സേവനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്<ref name= />. ജിദ്ദ ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമായ സഊദി എയർ ലൈൻസ്(സൗദിയ) സ്വകാര്യ വിമാന കമ്പനിയായ നാഷണൽ എയർ സർവീസ്(നാസ്) എന്നിവയാണ് രാജ്യത്തെ വിമാന കമ്പനികൾ. [[ഹജ്ജ്]], [[ഉംറ]] തീർഥാടകരുടെ മുഖ്യ പ്രവേശന കവാടവും രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും തിരക്കേറിയതുമായ വിമാനത്താവളം [[ജിദ്ദ]] കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്. പ്രതിവർഷം മൂന്നു കോടി യാത്രക്കാരെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ പാകത്തിൽ കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവള വികസന പദ്ധതി നടപ്പാക്കി കൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ട് <ref name="jedda1" />. ലോകത്തെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ 136 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള എയർ ട്രാഫിക് കൺട്രോൾ ടവർ വികസനത്തിന്റെ ഭാഗമായി നിർമ്മിക്കുന്നുണ്ട് <ref name=jedda1>[http://www.jed-airport.com/en/about_new.php ജിദ്ദ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം - എയർ ട്രാഫിക്ക് കൺട്രോൾ ടവർ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225194238/http://www.jed-airport.com/en/about_new.php |date=2018-12-25 }} കിങ് അബ്ദുൾ അസീസ് വിമാനത്താവളം ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം</ref>.
[[റിയാദ്|റിയാദിലുള്ള]] മറ്റൊരു അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ് , കിങ് ഖാലിദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം. നാസയുടെ ബഹിരാകാശവാഹനങ്ങളുടെ ഒരു ആൾട്രനേറ്റ് ലാന്റിംഗ് സ്പേസ് കൂടിയാണ് ഈ വിമാനത്താവളം <ref name=kkia>[http://www.globalsecurity.org/space/facility/sts-els.htm നാസ സ്പേസ് ഷട്ടിൽ ആൾട്രനേറ്റ് ലാന്റിംഗ് സ്പേസ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160331115426/http://www.globalsecurity.org/space/facility/sts-els.htm |date=2016-03-31 }} കിങ് ഖാലിദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം</ref>.
[[ജിദ്ദ]], [[റിയാദ്]], [[ദമാം]] എന്നീ നഗരങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ദേശീയ, അന്തർദേശീയ സർവീസ് നടത്തുന്ന സൗദിയുടെ ദേശീയ വിമാന കമ്പനിയാണ് [[സൗദി എയർലൈൻസ്]] (സൗദിയ). പൊതുമേഖലാ സ്ഥാപനമായ സൗദി എയർലൈൻസ് രാഷ്ട്രാന്തരീയ വ്യോമയാന മേഖലയിലെ രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ആഗോള ഗ്രൂപ്പായ സ്കൈടീമിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഹജ്ജ് സീസണിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ തീർഥാടകർ സൗദി എയർലൈൻസ് വഴിയാണ് എത്തുന്നത്. തീർഥാടകരെ വിശുദ്ധ ഭൂമിയിലെത്തിക്കാനും തിരിച്ചുകൊണ്ടുപോകാനും വിവിധ രാജ്യങ്ങളിലെ മുഴുവൻ കേന്ദ്രങ്ങളിലും വിപുലമായ സംവിധാനങ്ങളാണ് സൗദി എയർലൈൻസിന് കീഴിൽ നടത്തുന്നത്.
=== ജല ഗതാഗതം ===
സർക്കാർ നിയന്ത്രണത്തിൽ [[1976]]-ൽ തുടങ്ങിയ സൗദി പോർട്ട് അതോറിറ്റിയുടെ മേൽനോട്ടത്തിലാണ് രാജ്യത്തെ തുറമുഖങ്ങൾ നില കൊള്ളുന്നത്. രണ്ടു വ്യാവസായിക തുറമുഖങ്ങളടക്കം ഒൻപത് തുറമുഖങ്ങളാണ് രാജ്യത്തുള്ളത്. അത്യന്താധുനിക സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് രാജ്യത്തെ തുറമുഖങ്ങളെല്ലാം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്<ref name= />.
'''രാജ്യത്തെ തുറമുഖങ്ങളുടെ പട്ടിക'''
{| class="wikitable"
|-
! എണ്ണം !! സ്ഥലം !! വിഭാഗം !! കണ്ണി
|-
| 01 || [[ജിദ്ദ]] || സഞ്ചാരം, ചരക്കു ഗതാഗതം || [http://www.ports.gov.sa/English/SAPorts/Jeddah/Pages/default.aspx] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121219065913/http://www.ports.gov.sa/english/saports/jeddah/pages/default.aspx |date=2012-12-19 }}
|-
| 02 || [[ദമാം]] || സഞ്ചാരം, ചരക്കു ഗതാഗതം || [http://www.ports.gov.sa/English/SAPorts/Dammam/Pages/default.aspx] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130619202230/http://www.ports.gov.sa/English/SAPorts/Dammam/Pages/default.aspx |date=2013-06-19 }}
|-
| 03 || ദുബ || സഞ്ചാരം, ചരക്കു ഗതാഗതം || [http://www.ports.gov.sa/English/SAPorts/Dhiba/Pages/default.aspx] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121219065907/http://www.ports.gov.sa/english/saports/dhiba/pages/default.aspx |date=2012-12-19 }}
|-
| 04 || ജിസാൻ || സഞ്ചാരം, ചരക്കു ഗതാഗതം || [http://www.ports.gov.sa/English/SAPorts/JizanPort/Pages/default.aspx] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160221122218/http://www.ports.gov.sa/English/SAPorts/JizanPort/Pages/default.aspx |date=2016-02-21 }}
|-
| 05 || ജുബൈൽ || സഞ്ചാരം, ചരക്കു ഗതാഗതം || [http://www.ports.gov.sa/English/SAPorts/Jbeilt/Pages/default.aspx] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130619201501/http://www.ports.gov.sa/English/SAPorts/Jbeilt/Pages/default.aspx |date=2013-06-19 }}
|-
| 06 || യാമ്പു || സഞ്ചാരം, ചരക്കു ഗതാഗതം || [http://www.ports.gov.sa/English/SAPorts/Yanbut/Pages/default.aspx] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130619201327/http://www.ports.gov.sa/English/SAPorts/Yanbut/Pages/default.aspx |date=2013-06-19 }}
|-
| 07 || റാസ് അൽ-ഖൈർ || സഞ്ചാരം, ചരക്കു ഗതാഗതം || [http://www.ports.gov.sa/English/SAPorts/Rosalkar/Pages/default.aspx] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130619202427/http://www.ports.gov.sa/English/SAPorts/Rosalkar/Pages/default.aspx |date=2013-06-19 }}
|-
| 08 || ജുബൈൽ || വ്യാവസായികം || [http://www.ports.gov.sa/English/SAPorts/Jbeilt/Pages/default.aspx] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130619201501/http://www.ports.gov.sa/English/SAPorts/Jbeilt/Pages/default.aspx |date=2013-06-19 }}
|-
| 09 || യാമ്പു || വ്യാവസായികം || [http://www.ports.gov.sa/English/SAPorts/Yanbu/Pages/default.aspx] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130619202226/http://www.ports.gov.sa/English/SAPorts/Yanbu/Pages/default.aspx |date=2013-06-19 }}
|}
=== ആരോഗ്യ രംഗം ===
[[പ്രമാണം:Ministry of Health, Riyadh, Saudi Arabia.JPG|left|thumb|റിയാദിലെ സൗദി ആരോഗ്യ മന്ത്രാലത്തിന്റെ ആസ്ഥാന കെട്ടിടം|കണ്ണി=Special:FilePath/Ministry_of_Health,_Riyadh,_Saudi_Arabia.JPG]]
സൗദി ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ 2010 ലെ കണക്കു പ്രകാരം രാജ്യത്ത് 415 സർക്കാർ [[ആശുപത്രി|ആശുപത്രികളും]] 125 സ്വകാര്യ [[ആശുപത്രി|ആശുപത്രികളും]] പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ഇത് കൂടാതെ നൂറു കണക്കിന് പോളി ക്ലിനിക്കുകളും രാജ്യത്തുണ്ട്<ref name= />. രാജ്യത്തെ ആരോഗ്യ മേഖലയുടെ വളർച്ചക്ക് സൗദി ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം അതീവ താൽപര്യമാണ് കാണിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി രാജ്യത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗത്തും ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിൽ ആത്യാധുനിക മെഡിക്കൽ സിറ്റികളുണ്ട്. 28 സയാമീസ് ഇരട്ടകളുടെ വേർപെടുത്തൽ ശസ്ത്രക്രിയ വിജയകരമായി നടത്തി ലോകത്തിൽ തന്നെ ചരിത്ര നേട്ടം സ്വന്തമാക്കിയ സ്ഥാപനമാണ് റിയാദിലെ കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് മെഡിക്കൽ സിറ്റി <ref name=sayamees>[http://www.conjoinedtwins.med.sa/ സയാമീസ് ഇരട്ടകൾക്കുള്ള ശസ്ത്രക്രിയ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060222112439/http://www.conjoinedtwins.med.sa/ |date=2006-02-22 }} കിങ് അബ്ദുൾ അസീസ് മെഡിക്കൽ സിറ്റി - റിയാദ്</ref> <ref name=sayamees1>[http://www.arabnews.com/saudi-arabia/minister-leads-surgery-separate-siamese-twins സയാമീസ് ഇരട്ടകളുടെ വേർപെടുത്തൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121227001018/http://arabnews.com/saudi-arabia/minister-leads-surgery-separate-siamese-twins |date=2012-12-27 }} അറബ് ന്യൂസിൽ നിന്നും ശേഖരിച്ചത് - 22 ഡിസംബർ 2012</ref>. [[മക്ക]], [[മദീന]] എന്നീ തീർത്ഥാടന നഗരങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സൗദി അറേബ്യ ആരോഗ്യ രംഗത്ത് കുറ്റമറ്റ പ്രധിരോധ സംവിധാനങ്ങളാണ് നടപ്പാക്കുന്നത്. മക്ക, മദീന,മിന, അറഫ, മുസ്ദലിഫ എന്നിവിടങ്ങളിലായി മൊത്തം 21 ആശുപത്രികളും 137 മെഡിക്കൽ സെന്ററുകളുമാണുള്ളത്. [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന]], അമേരിക്കയിലെ പകർച്ചവ്യാധി നിർമാർജ്ജന കേന്ദ്രം തുടങ്ങിയവയുമായി സഹകരിച്ചാണ് ഹജ്ജ് ആരോഗ്യ പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിക്കുന്നത്. അപൂർവ രോഗ വൈറസുകൾ സംബന്ധിച്ച് വൈദഗ്ദ്യമുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര പ്രസിദ്ധരായ കൺസൾട്ടന്റുമാരുടെ സേവനം ഹജ്ജ് വേളയിൽ സൗദി ഉറപ്പാക്കുന്നു. പകർച്ചവ്യാധി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നെത്തുന്ന വിമാനങ്ങളിൽ പ്രതിരോധ മരുന്നു തളിച്ചിട്ടുണ്ടോയെന്ന് പരിശോധിക്കാൻ പ്രത്യേക മെഡിക്കൽ സംഘം രംഗത്തുണ്ടാകും <ref name=moh1>[http://www.moh.gov.sa/en/eServices/Hajj/Pages/Eijad.aspx ആരോഗ്യമന്ത്രാലയം ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനകാലത്തെ സംവിധാനങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121225075211/http://www.moh.gov.sa/en/eServices/Hajj/Pages/Eijad.aspx |date=2012-12-25 }} ആരോഗ്യമന്ത്രാലയത്തിന്റെ വെബ് വിലാസം - ഹജ്ജ് ഹെൽത്ത് സർവീസസ് എന്ന വിഭാഗം നോക്കുക</ref>.
[[പ്രമാണം:Intl medical center.jpg|right|thumb|ജിദ്ദയിലെ ഇന്റർനാഷണൽ മെഡിക്കൽ സെന്റർ|കണ്ണി=Special:FilePath/Intl_medical_center.jpg]]
രാജ്യത്തെ പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ പുകവലി കർശനമായി നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref name=arabnews1 >{{cite web | url = http://www.arabnews.com/saudi-arabia/smoking-ban-aimed-reduce-teen-smoking | title = പുകവലി | accessdate = 31 ജൂലൈ 2012 | publisher = അറബ് ന്യൂസ് | archive-date = 2012-12-04 | archive-url = https://web.archive.org/web/20121204051424/http://arabnews.com/saudi-arabia/smoking-ban-aimed-reduce-teen-smoking | url-status = live }}</ref>. 18 വയസ്സിൽ താഴെയുള്ളവർക്ക് സിഗരറ്റുകൾ വിൽപന നടത്തരുതെന്ന നിർദ്ദേശവും നിലവിലുണ്ട്. പുകവലി മൂലമുള്ള ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾക്കായി പ്രതിവർഷം 500 കോടി റിയാലാണ് സൗദിയിലെ സർക്കാർ നീക്കിവയ്ക്കുന്നത്. സൗദി അറേബ്യയിൽ സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ പുകവലി അപകടകരമായി വർദ്ധിയ്ക്കുന്നതായിട്ടാണ് പുതിയ റിപ്പോർട്ട്. ആകെ സ്ത്രീകളിൽ 25 ശതമാനം പേർ പുകവലിക്ക് അടിമകളാണെന്ന് ആരോഗ്യമന്ത്രാലയത്തിന്റെ പഠനത്തിൽ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. 2012-ലെ കണക്കു പ്രകാരം രാജ്യത്ത് പതിനായിരം പേരിൽ രണ്ടു പേർക്ക് എന്ന തോതിലാണ് എയിഡ്സ് രോഗബാധയുള്ളത്. ഇത് രാജ്യാന്തര തലത്തിൽ കുറഞ്ഞ അനുപാതമാണ്. എയ്ഡ്സ് ബാധിതരെ പ്രത്യേകം സൗകര്യങ്ങളുള്ള ആരോഗ്യകേന്ദ്രങ്ങളിലാണ് ചികിൽസിക്കുന്നത്. രാജ്യത്ത് പ്രതിവർഷം എയ്ഡ്സ് രോഗബാധിതരുടെ കണക്കെടുക്കുന്നതോടൊപ്പം എയിഡ്സ് രോഗ നിവാരണത്തിന് ശക്തമായ പ്രതിരോധപ്രവർത്തനങ്ങളാണ് രാജ്യത്ത് നടത്തുന്നത് <ref name=aids1>[http://www.moh.gov.sa/en/Ministry/MediaCenter/News/Pages/NEWS-2008-11-10-001.aspx രാജ്യത്തെ എയിഡ്സ് ബാധിതരുടെ കണക്കെടുപ്പ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160311161831/http://www.moh.gov.sa/en/ministry/mediacenter/news/pages/news-2008-11-10-001.aspx |date=2016-03-11 }} സൗദി ആരോഗ്യമന്ത്രാലയത്തിന്റെ വെബ് സെറ്റിൽ നിന്നും ശേഖരിച്ചത് 10 നവംബർ 2008</ref>. ചികിൽസക്ക് പുറമെ എയിഡ്സ് രോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ശക്തമായ ബോധവത്കരണവും ഓരോ പ്രവിശ്യയിലെ ആരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടത്തിവരുന്നുമുണ്ട് <ref name="aids1" ബോധവൽക്കരണം/>.
=== പാർപ്പിടം ===
സെൻട്രൽ ഡിപാർട്ട്മെൻറ് ഓഫ് സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സ് ആൻഡ് ഇൻഫർമേഷൻ (സി.ഡി.എസ്.ഐ) 2012 ൽ നടത്തിയ കണക്കെടുപ്പ് പ്രകാരം സൗദി ജനസംഖ്യയിൽ 65 ശതമാനം പേർക്കും സ്വന്തമായി വീടില്ല. 1974 ൽ രാജ്യത്തെ പൗരന്മാരുടെ പാർപ്പിടപ്രശ്നം പരിഹരിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി രൂപം കൊടുത്ത റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് ഡവലപ്മെൻറ് ഫണ്ടിൽ നിന്നു നിരവധി പേർക്ക് വീട് വച്ച് നൽകിയിട്ടുണ്ട്<ref name= />. എങ്കിലും രാജ്യത്ത് വർധിച്ചുവരുന്ന ജനസംഖ്യക്ക് ആനുപാതികമായി ഭവനസൗകര്യമൊരുക്കാൻ കഴിയുന്നില്ലെന്നാണ് പുതിയ റിപ്പോർട്ട്. കൂടാതെ പ്രമുഖനഗരങ്ങളിലെ ഭൂവില ഇതിന് വലിയ തടസ്സമായിത്തീരുന്നുണ്ട്.
=== വൈദ്യുതി ===
[[പ്രമാണം:Sec jeddah.jpg|right|thumb|വൈദ്യുതി വകുപ്പിന്റെ ജിദ്ദയിലെ ആസ്ഥാനം|കണ്ണി=Special:FilePath/Sec_jeddah.jpg]]
രാജ്യത്തെ ഗാർഹിക, വ്യാവസായിക, പൊതു മേഖലകളിലെല്ലാം സൗദി ഇലക്ട്രിസിറ്റി കമ്പനിയാണ് [[വൈദ്യുതിവിതരണം]] നടത്തുന്നത് <ref name=se1>[http://www.se.com.sa/NR/rdonlyres/3607F56B-517C-44E3-893C-DF112164F5AA/0/SECAnnualReport2011English.pdf സൗദി ഇലക്ട്രിക് കമ്പനി - വാർഷിക റിപ്പോർട്ട് 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160316163041/https://www.se.com.sa/nr/rdonlyres/3607f56b-517c-44e3-893c-df112164f5aa/0/secannualreport2011english.pdf |date=2016-03-16 }} സൗദി ഇലക്ട്രിക് കമ്പനിയുടെ ഔദ്യോഗിക ഇന്റർനെറ്റ് വിലാസത്തിൽ നിന്നും</ref> . ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ [[വൈദ്യുതി|വൈദ്യുതിയും]], പെട്രോളും ഉപയോഗിക്കുന്നത് സൗദി പൗരന്മാരാണെന്ന് സൗദി അറേബ്യൻ ഓയിൽ കമ്പനിയായ അരാംകോ നടത്തിയ പഠനം വ്യക്തമാക്കുന്നു. 51,148 മെഗാവാട്ട് വൈദ്യുതി ആണ് 2011 വർഷത്തിൽ സൗദി അറേബ്യയിൽ ഉൽപാദിപ്പിച്ചത് <ref name="se1" വൈദ്യുതി ഉൽപാദനം, താൾ പതിനഞ്ച് നോക്കുക />. 6.3 ദശലക്ഷം ഉപഭോക്താക്കളാണ് സൗദ്യ അറേബ്യയിൽ ഉള്ളത് <ref name="se1" വൈദ്യുതി ഉൽപാദനം, താൾ പതിനഞ്ച് നോക്കുക />. രാജ്യത്ത് വൈദ്യുതി ഉപഭോഗത്തിന്റെ 73 ശതമാനവും ഗാർഹിക മേഖലയിലാണെന്നും അതിൽത്തന്നെ എയർകണ്ടീഷണറുകളാണ് മുന്നിലെന്നും പുതിയ കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു <ref name="se1" വൈദ്യുതി ഉപഭോഗം, താൾ അൻപത് നോക്കുക (2011 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്) /> . [[സർക്കാർ]] മേഖലയിൽ എത്ര തോത് ഉപഭോഗത്തിനും ഒരേതരം നിരക്കും സ്വകാര്യ, വ്യവസായിക മേഖലയ്ക്ക് ഉപഭോഗത്തിനനുസരിച്ച് മൂന്നുതരം വ്യത്യസ്ത നിരക്കുമാണ് ഈടാക്കുന്നത്. മണിക്കൂറിൽ നാലായിരം വരെ കിലോവാട്ട് ഉപഭോഗത്തിന് വ്യവസായ മേഖലയ്ക്ക് 12 ഹലാല (സൗദി പൈസ) ഈടാക്കുമ്പോൾ 26 ഹലാലയാണ് സർക്കാർ മേഖലയ്ക്കു ചുമത്തുന്നത്.
=== വെള്ളം ===
സൗദി നാഷണൽ വാട്ടർ കമ്പനി ആണ് രാജ്യത്തെ [[ജലം|ജല]] ശുചീകരണവും വിതരണവും നടത്തുന്നത്<ref name= />. ജലത്തിന്റെ എല്ലാത്തരം ഉപഭോഗത്തിലും സൗദി വളരെ മുന്നിലാണ്. മുഴുവൻ [[മരുഭൂമി|മരു]] പ്രദേശമായ സൗദിയിൽ പ്രതിവർഷം ലഭിക്കുന്ന മഴയുടെ അളവ് നാല് ഇഞ്ച് മാത്രമാണ്. അതിനാൽ ജലശുദ്ധീകരണ പ്ലാന്റുകൾ വഴി കടൽ വെള്ളം ശുദ്ധീകരിച്ചാണ് ജലത്തിന്റെ ആവശ്യം നിറവേറ്റുന്നത്. നിലവിൽ രാജ്യത്തെ പ്രതിദിന ജല ഉദ്പാദനം 3.3 മില്യൺ ക്യുബിക് മീറ്ററാണ്. ആഭ്യന്തര ജല ഉപഭോഗം പ്രതിവർഷം ആളൊന്നിന് 250 [[ലിറ്റർ|ലിറ്ററാണ്]]. ഓരോ [[വർഷം|വർഷവും]] ഏഴ് ശതമാനമെന്ന നിലയിൽ ഇത് കൂടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതായാണ് കണക്കുകൾ കാണിക്കുന്നത്. ഉപ്പുവെള്ള ശുദ്ധീകരണത്തിനുള്ള സാങ്കേതിക വിദ്യാവികസനത്തിനും പ്ലാന്റുകളുടെ സ്ഥാപനത്തിനും മറ്റുമായി രാജ്യത്തു വൻതോതിൽ മുതൽ മുടക്കുന്നുണ്ട് <ref name=kau>[http://wrc.kau.edu.sa/Pages-vision-and-mission.aspx കിങ് അബ്ദുൾ അസീസ് സർവ്വകലാശാല - ജല ഗവേഷണ വിഭാഗം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130328150852/http://wrc.kau.edu.sa/Pages-vision-and-mission.aspx |date=2013-03-28 }} [[സാങ്കേതികവിദ്യ]] വികസനം</ref>. രാജ്യത്തെ ജനസംഖ്യയുടെ അഭൂതപൂർവമായ വളർച്ച മൂലം ഭാവിയിലുണ്ടാകുന്ന ജലാവശ്യത്തിന്റെ വർദ്ധന കണക്കിലെടുത്ത് ഈ രംഗത്ത് കൂടുതൽ മുതൽ മുടക്കിനും വിഭവ, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനത്തിനും വൻ പദ്ധതികൾ നടപ്പാക്കികൊണ്ടിരിക്കുന്നുമുണ്ട്. ഉപഭോഗം പോലെ തന്നെ ഉപയോഗപ്രദമായ വെള്ളം ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന കാര്യത്തിലും രാജ്യം വളരെ മുന്നിലാണ്. ഉപ്പുവെള്ളത്തിൽ നിന്ന് ശുദ്ധജലം വേർതിരിക്കുന്നതിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനമാണുള്ളത്. ലോകതലത്തിൽ ഇങ്ങനെ ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന ജലത്തിന്റെ 17 ശതമാനവും സൗദിയിൽ നിന്നാണ്. ഉപ്പുവെള്ളം ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതിനുള്ള 30 പ്ലാന്റുകളാണ് നിലവിൽ രാജ്യത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ആഭ്യന്തര കുടിവെള്ളാവശ്യത്തിന്റെ 70 ശതമാനവും നിർവഹിക്കുന്നത് ഉപ്പുവെള്ള ശുദ്ധീകരണത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന വെള്ളം ഉപയോഗിച്ചാണ്. 30 പ്ലാന്റുകളിൽ 27ഉം കുടിവെള്ള ഉദ്പാദനത്തിനുള്ളതാണ്. രാജ്യത്തെ പ്രമുഖ [[നഗരം|നഗരങ്ങളിലും]] [[വ്യവസായം|വ്യവസായ]] പ്രദേശങ്ങളിലും 5000 [[കിലോമീറ്റർ]] ദൈർഘ്യത്തിലുള്ള പൈപ്പ് ലൈനുകളിലൂടെ ഈ പ്ലാന്റുകളിൽ നിന്ന് കുടിവെള്ളം വിതരണം ചെയ്യുന്നു <ref name=saline>[http://www.swcc.gov.sa/default.asp?pid=57 വാട്ടർ കൺവെർഷൻ കമ്പനി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151007212029/http://www.swcc.gov.sa/default.asp?pid=57 |date=2015-10-07 }} കടൽജലം ശുദ്ധീകരിച്ച് ശുദ്ധജലമാക്കുന്നു</ref> <ref name=wecc>[http://www.wec.com.sa/ItemDetail.aspx?itemId=92 വാട്ടർ ആന്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റ് കമ്പനി]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ജല-വൈദ്യുത കമ്പനി - സൗദി അറേബ്യ</ref>.
== വിദ്യാഭ്യാസം ==
സൗദി അറേബ്യയിൽ മൊത്തം 170 അന്തർ ദേശീയ സ്കൂളുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. [[ലോക ബാങ്ക്|ലോകബാങ്കിന്റെ]] കണക്കനുസരിച്ച് ദേശീയ വരുമാനത്തിന്റെ 6.8% ആണ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി സൗദി അറേബ്യ ചെലവാക്കുന്നത് <ref name="web.worldbank.org">{{cite web|url=http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/MENAEXT/0,,contentMDK:21617643~pagePK:146736~piPK:226340~theSitePK:256299,00.html|publisher=[[ലോക ബാങ്ക്]]|title=ദ റോഡ് നോട്ട് ട്രാവൽഡ്, എഡ്യുക്കേഷൻ ഇൻ മിഡ്ഡിൽ ഈസ്റ്റ് & ആഫ്രിക്ക|work=വേൾഡ് ബാങ്ക് എഡ്യുക്കേഷൻ ഫ്ലാഗ്ഷിപ്പ് റിപ്പോർട്ട്t|page=105|year=2008|access-date=2012-12-23|archive-date=2009-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20090209201629/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/COUNTRIES/MENAEXT/0,,contentMDK:21617643~pagePK:146736~piPK:226340~theSitePK:256299,00.html|url-status=live}}</ref>.സ്വദേശി വിദ്യാർഥികളെ പ്രവേശിപ്പിക്കുന്നതിന് അന്താരാഷ്ട്ര സ്കൂളുകൾ ചില നിബന്ധനകൾ പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇസ്ലാമികാധ്യാപനങ്ങൾക്ക് അനുസൃതമായിരിക്കണം അതിന്റെ പ്രവർത്തനമെന്നതാണ് ഒന്നാമത്തെ നിബന്ധന. കൂടാതെ സ്കൂളുകൾ സൗദി നിക്ഷേപകരുടെ ഉടമസ്ഥതയിലായിരിക്കണം. ഇസ്ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം നിർബന്ധമായും നൽകണം. അറബിക് ഭാഷയും സൗദിയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രവും ചരിത്രവും പാഠ്യവിഷയത്തിലുൾപ്പെടുത്തണമെന്നും വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.
സൗദിയുടെ വിവിധ പ്രവിശ്യകളിലായി 24 പൊതു സർവ്വകലാശാലകളും 8 സ്വകാര്യ സർവ്വകലാശാലകളും ഉണ്ട്. നോളജ് സിറ്റി എന്ന പേരിൽ രാജ്യത്ത് പുതുതായി 81 ബില്യൻ റിയാലിന്റെ വൻ വിദ്യാഭ്യാസ പദ്ധതിക്ക് തുടക്കം കുറിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name=knowledge1> [http://www.ibe.unesco.org/National_Reports/.../saudiarabia_NR08_en.pdf സൗദി അറേബ്യയിലെ വിദ്യാഭ്യാസം] യുനെസ്കോയുടെ കണക്കു പ്രകാരം </ref> <ref name=knowledge2>[http://www.sagia.gov.sa/en/Why-Saudi-Arabia/Economic-cities/Knowledge-Economic-City/ നോളഡ്ജ് സിറ്റി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121219121510/http://www.sagia.gov.sa/en/Why-Saudi-Arabia/Economic-cities/Knowledge-Economic-City/ |date=2012-12-19 }} സാഗിയ വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്നും</ref>. [[ജിസാൻ]], ത്വാഇഫ്, തബൂക്ക്, ഹാഇൽ, അൽബാഹ, നജ്റാൻ, ശഖ്റാ, അൽഖർജിലെ സൽമാൻ ബിൻ അബ്ദുൽ അസീസ്, നോർത്തേൺ ബോർഡർ, അൽജൗഫ്, അൽമജ്മ, കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് നോർത്ത് ജിദ്ദ ബ്രാഞ്ച്, കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് റാബിഅ ബ്രാഞ്ച്, ഇമാം യൂനിവേഴ്സിറ്റിയിലെ കിങ് അബ്ദുല്ല സിറ്റി ഫോർ ഗേൾസ്, കിങ് സൗദ് സർവ്വകലാശാലയിലെ കിങ് അബ്ദുല്ല സിറ്റി ഫോർ ഗേൾസ്, ഉമ്മുൽ ഖുറയിലെ വിമൻസ് കോളജുകൾ തുടങ്ങിയ കലാശാലകളെ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചാണ് ഒന്നാംഘട്ട പദ്ധതി. 167 മെൻസ് കോളജുകൾ, 161 വിമൻസ് കോളജുകൾ, അധ്യാപകർക്ക് വേണ്ടിയുള്ള 11,000 റസിഡൻഷ്യൽ വില്ലകൾ, പെൺകുട്ടികൾക്കുള്ള 100 ഹോസ്റ്റലുകൾ, 12 യൂനിവേഴ്സിറ്റി ഹോസ്പിറ്റലുകൾ തുടങ്ങിയവ പദ്ധതികളിലെ പ്രധാന പരിപാടികളാണ് <ref name="ReferenceA">{{cite web|url=http://www.ibe.unesco.org/Countries/WDE/2006/index.html|publisher=യുനെസ്കോ IBE|title=സൗദി അറേബ്യ|work=വേൾഡ് ഡാറ്റാ ഓൺ എഡ്യുക്കേഷൻ|edition=6th|date=2006/2007|access-date=2012-12-23|archive-date=2016-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303175233/http://www.ibe.unesco.org/Countries/WDE/2006/index.html|url-status=dead}}</ref>.
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വിശാലമായ സർവകലാശാലാ അങ്കണമുള്ള അമീറ നൂറ സർവകലാശാല സൗദി തലസ്ഥാനമായ റിയാദിലാണ് <ref name=pnu1>[http://www.pnu.edu.sa/en/Pages/About/aboutpnu.aspx പ്രിൻസസ്സ് നൂറ സർവകലാശാല] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120603170141/http://www.pnu.edu.sa/en/Pages/About/aboutpnu.aspx |date=2012-06-03 }} സർവകലാശാല ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം</ref>. മധ്യ പൗരസ്ത്യ മേഖലയിലെ ഏറ്റവും വലിയ വനിതാ സർവകലാശാല കൂടിയാണ് അമീറ നൂറ സർവകലാശാല. 80 ലക്ഷം ചതു. അടി സ്ഥലത്ത് പരന്നുകിടക്കുന്ന കലാലയം 15 കോളജുകളിലായി 40,000 വിദ്യാർഥിനികളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ് <ref name=pnu2>[http://www.pnu.edu.sa/en/Pages/About/PNUHistory.aspx പ്രിൻസസ്സ് നൂറ സർവ്വകലാശാല ക്യാംപസ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} പ്രിൻസസ്സ് നൂറ സർവ്വകലാശാല റിയാദ് ക്യാംപസ് വിവരങ്ങൾ</ref>. ഒരേ അങ്കണത്തിൽ വിപുലമായ എല്ലാ സൗകര്യങ്ങളുമുള്ള ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സർവകലാശാല എന്ന പദവി ഈ സർവകലാശാലക്കുണ്ട്. ക്യാംപസിനകത്തു യാത്രചെയ്യുവാൻ മെട്രോ ട്രെയിൻ സർവീസുമുണ്ട്. രാജ്യത്തെ മറ്റൊരു പ്രധാന വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ് കിങ് ഫൈസൽ ഫൗണ്ടേഷന്റെ കീഴിൽ ചാരിറ്റി സ്വഭാവത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന റിയാദിലെ അൽ ഫൈസൽ സർവകലാശാല <ref name=faisal1>[http://www.kfu.edu.sa/en/colleges/pages/home.aspx കിങ് ഫൈസൽ സർവ്വകലാശാല] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121225093044/http://www.kfu.edu.sa/en/Colleges/Pages/home.aspx |date=2012-12-25 }} കിങ് ഫൈസൽ സർവ്വകലാശാല റിയാദ്</ref> . വൈദ്യശാസ്ത്രം, എൻജിനീയറിങ്, ഭരണ നിർവ്വഹണം, സയൻസ് ആന്റ് ജനറൽ സ്റ്റഡീസ് എന്നീ കോളജുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ സൗദിയിലെ പ്രവാസി വിദ്യാർഥികൾക്ക് ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര പഠനത്തിന് റിയാദിലെ അൽ ഫൈസൽ സർവകലാശാല മികച്ച സൗകര്യങ്ങളൊരുക്കുന്നു <ref name="faisal1" />. [[ഹിജ്റ]] 1381-ൽ (പൊതുവർഷം 1961) നിലവിൽ വന്ന രാജ്യത്തെ പ്രമുഖ സർവകലാശാലയാണ് മദീനയിലെ മദീന ഇസ്ലാമിക് സർവകലാശാല. [[ഖുർആൻ]], [[ഹദീഥ്]], [[ശരീഅത്ത്]], ദഅവ, [[അറബി ഭാഷ]], ഉസുൽ അൽ-ദിൻ എന്നീ ആറ് ഫാക്കൽറ്റികളിലായാണ് ഇവിടെ പഠനം നടക്കുന്നത് <ref name=saudinfo>[http://www.saudinf.com/main/j42.htm മദീന സർവ്വകലാശാല പഠനശാഖകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171113050828/http://www.saudinf.com/main/j42.htm |date=2017-11-13 }} മദീന ഇസ്ലാമിക സർവ്വകലാശാല</ref>. മതപഠനങ്ങൾ കൂടാതെ, ശാസ്ത്രം, എൻജിനീയറിംഗ്, വൈദ്യം, വിവരസാങ്കേതികാവിദ്യ എന്നീ മേഖലകളിലും കോഴ്സുകൾ തുടങ്ങാൻ തയ്യാറെടുപ്പുകൾ നടക്കുന്നുണ്ട്<ref name=madinauni>[http://www.iu.edu.sa/en/Pages/default.aspx മദീന ഇസ്ലാമിക സർവ്വകലാശാല] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121227081137/http://www.iu.edu.sa/en/Pages/default.aspx |date=2012-12-27 }} മദീന ഇസ്ലാമിക സർവ്വകലാശാല ഔദ്യോഗിക വെബ് വിലാസം</ref>.
{| class="wikitable" cellpadding=2 cellspacing=2 width=100%
|- bgcolor=#cccccc
! സർവകലാശാല/കലാലയം !! വെബ്സൈറ്റ് !! സ്ഥാപിതമായത് !! നഗരം
|-
!style="background: gray;border-top: 1px solid #aaaaaa;border-bottom: 1px solid #aaaaaa" colspan="4" | <span id=" "> </span>
|-
|- valign=top
| nowrap align=left|കിങ് സൗദ് സർവ്വകലാശാല
|[http://www.ksu.edu.sa www.ksu.edu.sa]
| align=center|1957 || റിയാദ്
|- valign=top
| nowrap align=left|കിങ് അബ്ദുൾ അസീസ് സർവ്വകലാശാല
|http://www.kau.edu.sa/home_english.aspx{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
| align=center|1967 || ജിദ്ദ
|- valign=top
| nowrap align=left|പ്രിൻസസ്സ് നൂറ ബിന്റ് അബ്ദുൾ റഹ്മാൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി
|http://www.pnu.edu.sa {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110816133637/http://pnu.edu.sa/ |date=2011-08-16 }}
| align=center|1970 || റിയാദ്
|- valign=top
| nowrap align=left|ഇമാം മുഹമ്മദ് ബിൻ സൗദ് ഇസ്ലാമിക് സർവ്വകലാശാല
|[http://www.imamu.edu.sa www.imamu.edu.sa]
| align=center|1974 || റിയാദ്
|- valign=top
| nowrap align=left|അറബ് ഓപ്പൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി
|[http://www.arabou.org.sa www.arabou.org.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060707032843/http://www.arabou.org.sa/ |date=2006-07-07 }}
| align=center|2002 || റിയാദ്
|- valign=top
| nowrap align=left|പ്രിൻസ് സുൽത്താൻ സർവ്വകലാശാല
|[http://www.psu.edu.sa www.psu.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110526225154/http://www.psu.edu.sa/ |date=2011-05-26 }}
| align=center|2003 || റിയാദ്
|- valign=top
| nowrap align=left|റിയാദ് കോളേജ് ഓഫ് ഡെന്റിസ്ട്രി ആന്റ് ഫാർമസി
|[http://www.riyadh.edu.sa www.riyadh.edu.sa,]
| align=center|2004 || റിയാദ്
|- valign=top
| nowrap align=left|അൽ-യമാമ സർവ്വകലാശാല
|[http://www.alyamamah.edu.sa www.alyamamah.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030618091816/http://www.alyamamah.edu.sa/ |date=2003-06-18 }}
| align=center|2004 || റിയാദ്
|- valign=top
| nowrap align=left|ദാർ അൽ ഉലൂം സർവ്വകലാശാല
|[http://www.dau.edu.sa www.dau.edu.sa]
| align=center|2005 || റിയാദ്
|- valign=top
| nowrap align=left|കിങ് അബ്ദുൾ അസീസ് ആരോഗ്യ സർവ്വകലാശാല
|[http://www.ksau-hs.edu.sa www.ksau-hs.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071230104142/http://www.ksau-hs.edu.sa/ |date=2007-12-30 }}
| align=center|2005 || റിയാദ്
|- valign=top
| nowrap align=left|അൽ-ഫൈസൽ സർവ്വകലാശാല
|[http://www.alfaisal.edu www.alfaisal.edu]
| align=center|2007 || റിയാദ്
|- valign=top
| nowrap align=left|അൽ മരീഫ കോളേജ് ഓഫ് സയൻസ് ആന്റ് ടെക്നോളജി.
|[http://www.mcst.edu.sa www.mcst.edu.sa]
| align=center|2008 || റിയാദ്
|- valign=top
| nowrap align=left|അൽ ഫാറാബി , കോളേജ് ഓഫ് ഡെന്റിസ്ട്രി ആന്റ് നേഴ്സിംഗ്
|[http://www.alfarabi.edu.sa www.alfarabi.edu.sa,] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211028003858/http://alfarabi.edu.sa/ |date=2021-10-28 }}
| align=center|2009 || റിയാദ്
|- valign=top
| nowrap align=left|സൽമാൻ ബിൻ അബ്ദുൾ അസീസ് സർവ്വകലാശാല.
|http://www.sau.edu.sa/web/en {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120518050751/http://www.sau.edu.sa/web/en |date=2012-05-18 }}
| align=center|2009|| അൽ-ഖർജ്
|- valign=top
| nowrap align=left|കിങ് അബ്ദുള്ള യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് സയൻസ് ആന്റ് ടെക്നോളജി
|http://www.kaust.edu.sa
| align=center|2009 || തുവാൾ
|- valign=top
| nowrap align=left|സൗദി ഇലക്ടോണിക് സർവ്വകലാശാല
|[http://www.seu.edu.sa www.seu.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120525021551/http://www.seu.edu.sa/ |date=2012-05-25 }}
| align=center|2010 || റിയാദ്
|- valign=top
| nowrap align=left|ഷക്ര സർവ്വകലാശാല
|[http://www.su.edu.sa www.su.edu.sa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110706023621/http://www.su.edu.sa/ |date=2011-07-06 }}
| align=center|2010 || ഷക്ര
|- valign=top
| nowrap align=left|അൽ-മജ്മ സർവ്വകലാശാല
|http://mu.edu.sa/
| align=center|2010 || അ-മജ്മ
|- valign=top
|}
== മാധ്യമ രംഗം ==
സൗദി പ്രസ് ഏജൻസി(എസ് പി എ)യാണ് സൗദി അറേബ്യയുടെ ഔദ്യോഗിക ന്യൂസ് ഏജൻസി. വാർത്താവിതരണ, സാംസ്കാരിക രംഗങ്ങളിൽ സൗദി അറേബ്യ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നുണ്ട്. അതിനു വേണ്ടി പുതുതായി രൂപവൽക്കരിച്ച ഓഡിയോ വിഷ്വൽ ജനറൽ അതോറിറ്റി എന്ന സ്വതന്ത്രസ്ഥാപനത്തിന് സ്വന്തമായ വാർഷിക ബജറ്റും അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ സംവിധാനവുമുണ്ട്. വാർത്താവിനിമയ മന്ത്രിയുടെ കീഴിലുള്ള ആറംഗ സമിതിയാണ് ഓഡിയോവിഷൽ അതോറിറ്റിയുടെ ഉത്തരവാദിത്തം വഹിക്കുന്നത്. വകുപ്പുമന്ത്രിക്കു പുറമെ എക്സലൻറ് റാങ്കിലുള്ള പ്രസിഡൻറ്, ഗവർണർ, സർക്കാർ പ്രതിനിധികളായി രണ്ട് പേർ, സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധരായ മന്ത്രിസഭ നിയമിക്കുന്ന രണ്ട് പേർ എന്നിവരങ്ങിയ ആറംഗ സഭയും അതോറിറ്റിയുടെ മേധാവിത്വത്തിലുണ്ട്.
[[സൗദി ടെലികോം കമ്പനി]], [[മൊബൈലി]], സൈൻ എന്നിവയാണ് മൊബൈൽ, ഇന്റർനെറ്റ് സേവന ദാദാക്കൾ. സൗദി ടെലികോം കമ്പനി മാത്രമാണ് രാജ്യത്ത് ലാൻഡ് ലൈൻ സേവനംനൽകുന്നത്. സൗദിയിലെ ഇലക്ട്രോണിക് [[മാദ്ധ്യമം|മാധ്യമങ്ങൾക്ക്]] സാംസ്കാരിക-വാർത്താവിനിമയ മന്ത്രാലയം കൊണ്ടുവന്ന പുതിയ നിയമാവലി പ്രകാരം ഇലക്ട്രോണിക് പത്രങ്ങൾ, ടി.വി-റേഡിയോ ചാനലുകൾ, വെബ്സൈറ്റുകൾ, ബ്ലോഗുകൾ, പരസ്യ സൈറ്റുകൾ, ഇലക്ട്രോണിക് സന്ദേശങ്ങൾ, [[മൊബൈൽ ഫോൺ|മൊബൈൽ]]-[[മൾട്ടിമീഡിയ]] സന്ദേശങ്ങൾ, മൊബൈൽ പരസ്യങ്ങൾ, സ്വകാര്യ സൈറ്റുകൾ, മെയിൽ ഗ്രൂപ്പുകൾ, ഡയലോഗ്-ചാറ്റിങ്ങുകൾ തുടങ്ങിയവ ഇലക്ട്രോണിക് മാധ്യമങ്ങളുടെ ഗണത്തിൽ വരും. നിബന്ധനകൾക്ക് വിധേയമായി മൂന്ന് വർഷത്തേക്കാണ് ഇത്തരം മാധ്യമങ്ങൾക്ക് അനുമതി നൽകുക. നിയമലംഘനം നടത്തുന്ന ഇ-പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾക്ക് രാജ്യത്തിന്റെ പൊതു താൽപര്യത്തിനും വ്യക്തി താൽപര്യത്തിനും വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ രണ്ട് തരത്തിലുള്ള പിഴകൾ ചുമത്തും.
===പ്രധാന പത്രങ്ങൾ===
{| class="wikitable"
|- ! പത്രം!! ഭാഷ
|-
| ഉക്കാദ് || അറബിക്
|-
| അൽ-ജസീറ || അറബിക്
|-
|അഷാർക് അൽ അവസാത് || അറബിക്
|-
|അൽ-വതൻ || അറബിക്
|-
|അൽ-റിയാദ് || അറബിക്
|-
|സൗദി ഗസറ്റ് || ഇംഗ്ലീഷ്
|-
|അറബ് ന്യൂസ് || ഇംഗ്ലീഷ്
|-
|മലയാളം ന്യൂസ്|| മലയാളം
|-
|ഗൾഫ് മാധ്യമം || മലയാളം
|-
| ||
|-
| ||
|}
===പ്രധാന ടെലിവിഷൻ ചാനലുകൾ===
{| class="wikitable" |- ! ചാനൽ!! വിഭാഗം
|-
|സൗദി ടി.വി.1 || വാർത്താധിഷ്ഠിതം
|-
|സൗദി ടി.വി.2 || വാർത്താധിഷ്ഠിതം
|-
|സൗദി ടി.വി.സ്പോർട്സ് || കായികം
|-
|അൽ-ഇക്ബാരിയ || മറ്റുള്ളവ
|-
|എ.ആർ.ടി.നെറ്റ് വർക്ക് || മറ്റുള്ളവ
|-
|മീഡിയവൺ ടിവി
|സൗദിയിൽ ലൈസൻസുള്ള ഏക വിദേശ പ്രാദേശിക ചാനൽ{{തെളിവ്}}
|}
== സാമൂഹിക രംഗം ==
സൗദി നേരിടുന്ന പ്രധാന സാമൂഹിക പ്രശ്നം തൊഴിലില്ലായ്മ ആണെന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു <ref name=pech1>[http://pechterpolls.com/?p=69 ‘സൗദി പബ്ലിക് ഒപ്പീനിയൻ’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191109204237/http://pechterpolls.com/?p=69 |date=2019-11-09 }} 27 ജനുവരി 2010, പെച്ചർ പോൾസ്. ശേഖരിച്ചത് 6 February 2011</ref> <ref name=pech2>[http://pechterpolls.com/?p=85 ‘സൗദി അറേബ്യ ബൈ നമ്പേഴ്സ്’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191109204318/http://pechterpolls.com/?p=85 |date=2019-11-09 }} 12 ഫെബ്രുവരി 2010, പെച്ചർ പോൾസ്. ശേഖരിച്ചത് 6 ഫെബ്രുവരി 2011</ref>. മികച്ച വേതനമുള്ള ജോലിക്കായി കാത്തിരിക്കുന്ന ഒരു യുവത്വം സൗദിയിലുണ്ട്. ഇവരുടെ പ്രതീക്ഷ കാത്തു സൂക്ഷിക്കുക എന്നത് സർക്കാരിന് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഒരു കാര്യമാണ്. <ref name= Nation>[http://www.thenation.com/article/saudi-arabia-kingdom-divided?page=0,3 ‘സൗദി അറേബ്യ: എ കിങ്ഡം ഡിവൈഡഡ്’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305143234/http://www.thenation.com/article/saudi-arabia-kingdom-divided/?page=0,3 |date=2016-03-05 }} ദ നേഷൻ 22 മെയ് 2006. ശേഖരിച്ചത് 6 ഫെബ്രുവരി 2011,</ref> <ref>[http://www.ft.com/cms/s/0/ecd0fb74-3ddf-11e0-99ac-00144feabdc0,s01=1.html#axzz1Edawl81f “സൗദീസ് കോൺഫ്രണ്ട് ഗ്യാപ് ബിറ്റ് വീൻ എക്സ് പെക്ടേഷൻ ആന്റ് റിയാലിറ്റി”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231113045249/https://www.ft.com/content/ecd0fb74-3ddf-11e0-99ac-00144feabdc0#axzz1Edawl81f |date=2023-11-13 }}, ഫൈനാൻഷ്യൽ ടൈംസ്, 21 ഫെബ്രുവരി 2011. ശേഖരിച്ചത് 21 ഫെബ്രുവരി 2011</ref>.
സൗദിയിലെ നിലവിലെ അവസ്ഥയിൽ [[വിവാഹം|വിവാഹത്തിന്]] കുറഞ്ഞ പ്രായം എത്രയാണെന്ന് നിജപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. രക്ഷാകർത്താക്കൾക്കാണ് ഇക്കാര്യത്തിൽ തീരുമാനമെടുക്കാനുള്ള അവകാശം. സൗദി അറേബ്യയിൽ പുരുഷൻ വിവാഹിതനാകണമെങ്കിൽ സ്ത്രീയുടെ പിതാവിന് ധനം കൊടുക്കണം. ഇതിനാൽ ഭീമമായ സ്ത്രീധനം പ്രതീക്ഷിച്ചു നന്നേ പ്രായം കുറഞ്ഞ പെൺകുട്ടികളെ വൃദ്ധന്മാർക്ക് [[വിവാഹം|നിക്കാഹ്]] ചെയ്തുകൊടുക്കുന്ന സമ്പ്രദായം ചില ഗ്രാമങ്ങളിൽ നിലവിലുണ്ട്. കുഞ്ഞുങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള [[ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭ|യു.എൻ]] ഉടമ്പടിയിൽ സൗദി അറേബ്യയും ഒപ്പുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ ഉടമ്പടി അനുസരിച്ച് 18 വയസിന് താഴെയുള്ളവർ കുട്ടികളാണ്. പെരുകി വരുന്ന വിവാഹമോചനമാണ് രാജ്യത്തെ മറ്റൊരു പ്രധാന സാമൂഹിക പ്രശ്നം. വിവാഹമോചനങ്ങളിൽ 66ശതമാനവും വിവാഹം കഴിഞ്ഞ് ഒരു വർഷത്തിനുള്ളിലാണെന്നാണ് കണക്കുകൾ പറയുന്നത്. വിവാഹം ഔദ്യാഗികമായി റജിസ്റ്റർ ചെയ്യണമെങ്കിൽ പാരമ്പര്യരോഗങ്ങൾ, എയ്ഡ്സ് എന്നിവയുടെ കാര്യത്തിൽ പൂർണമായ മെഡിക്കൽ പരിശോധനക്ക് വിധേയമാവേണ്ടതുണ്ട്. വളരെ അടുത്തു ബന്ധുക്കൾ തമ്മിലുള്ള വിവാഹം സൗദി അറേബ്യയിൽ നിലവിലുണ്ട്, ഇങ്ങനെ വിവാഹിതരാവുന്ന ആളുകളുടെ ഇടയിൽ പാരമ്പര്യ രോഗങ്ങൾ ബാധിക്കാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണെന്ന് പഠനങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു <ref name=unl>[http://www.unl.edu/rhames/courses/212/arab_inbreed/arab_inbreed.htm എവിഡൻസ് ഓഫ് ഇൻബ്രീഡിംഗ് ഡിപ്രഷൻ: സൗദി അറേബ്യ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031211085637/http://www.unl.edu/rhames/courses/212/arab_inbreed/arab_inbreed.htm |date=2003-12-11 }} വാഷിംഗ്ടൺ പോസ്റ്റ്, 16 ജനുവരി 2000; താൾ A01</ref> <ref name=nytimes>[http://www.nytimes.com/2003/05/01/world/saudi-arabia-awakes-to-the-perils-of-inbreeding.html സൗദി അറേബ്യ പെരിൾസ് ഇൻബ്രീഡിംഗ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130105164659/http://www.nytimes.com/2003/05/01/world/saudi-arabia-awakes-to-the-perils-of-inbreeding.html |date=2013-01-05 }} ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്, 1 മെയ് 2003</ref>.
== സാംസ്കാരികം ==
ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ എണ്ണ കയറ്റുമതിക്കാരായ സൗദി അറേബ്യ സംസാരിക, വിനോദ രംഗങ്ങളിൽ പരമ്പരാഗതമായ ആചാരങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളും ഇപ്പോഴും തുടർന്ന് പോരുന്നുണ്ട്.
=== ആഘോഷങ്ങൾ ===
==== പെരുന്നാൾ ====
മുസ്ലിം മത വിശ്വാസികളുടെ രണ്ട് പ്രധാന ആഘോഷങ്ങളായ [[ഈദുൽ ഫിത്ർ|ഈദുൽ ഫിത്റും]] [[ഈദുൽ അദ്ഹ|ഈദുൽ അഹ്ദയും]] സൗദി അറേബ്യയിൽ വിപുലമായ പരിപാടികളോടെ ആഘോഷിക്കുന്നു.<ref name= /> പ്രധാന റോഡുകളിലെ ഇലക്ട്രിക് പോസ്റ്റുകളിലും ഈന്തപനകളിലുമെല്ലാം വ്യത്യസ്ത വർണങ്ങളോട് കൂടിയ വൈദ്യുത വിളക്കുകൾ ഘടിപ്പിക്കുന്നു. പ്രത്യേക സ്ഥലങ്ങളിൽ പരമ്പരാഗത നൃത്തങ്ങൾ, ഗാനമേള, നാടകം തുടങ്ങിയവയും വിനോദ മൽസര പരിപാടികളും നടത്തുന്നു. പെരുന്നാളിനോടനുബന്ധിച്ച് വിവിധ നഗരസഭകൾ കരിമരുന്നുപ്രയോഗങ്ങളും സർക്കസും വിവിധ കലാ, കായിക, സാംസ്കാരിക, വിനോദ പരിപാടികളുമടക്കം ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന വിപുലമായ ആഘോഷപരിപാടികൾ നടത്താറുണ്ട്. രാജ്യത്തെ നൂറുകണക്കിന് ഈദ്ഗാഹുകളിലും പ്രധാന പള്ളികളിലും പെരുന്നാൾ നമസ്കാരം നടക്കുന്നു. ലോകത്തിന്റെ നാനാഭാഗത്തുനിന്നും എത്തിയ തീർഥാടകരും മക്ക നിവാസികളുമടക്കം അടക്കം ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ ഒരുമിച്ചു വിശുദ്ധ ഹറമിലെ പെരുന്നാൾ നമസ്കാരത്തിന് പങ്കെടുക്കുന്നു. മദീനയിലെ മസ്ജിദുന്നബവിയിലെ പെരുന്നാൾ നമസ്കാരത്തിന് രാജ്യത്തിനകത്തും പുറത്തും നിന്നുള്ള നിരവധി ആളുകൾ പങ്കെടുക്കുന്നു<ref name= />.
==== ജനാദിരിയ്യ ====
[[പ്രമാണം:Jenadriyah 27 (13).JPG|left|thumb|ജനാദിരിയ്യയിലെ പൗരാണിക ചരിത്ര ശേഷിപ്പുകളുടെയും പ്രദർശനം]]
സൗദി അറേബ്യയുടെ ദേശീയ [[സംസ്കാരം|സാംസ്കാരിക]] പാരമ്പര്യാഘോഷമാണ് [[റിയാദ്|റിയാദിലെ]] ജനാദിരിയ്യ ഗ്രാമത്തിലെ പ്രത്യേകം സജ്ജമാക്കിയ നഗരിയിൽ നടക്കുന്ന വർണശബളമായ ജനാദിരിയ്യ ആഘോഷം. സൗദി നാഷണൽ ഗാർഡ് വർഷാവർഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്ന രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ സാംസ്കാരികാഘോഷ പരിപാടിയിൽ ഓരോ വർഷവും [[അതിഥി]] രാജ്യമായി വരുന്ന രാഷ്ട്രത്തിന്റെ തലവൻ മുഖ്യാതിഥിയാരിക്കും. കലാസാംസ്കാരിക പരിപാടികളും സെമിനാറുകളും നടക്കുന്ന ആഘോഷത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രത്യേക ദിവസങ്ങൾ മാറ്റിവെക്കും. ജനാദിരിയ്യ ചടങ്ങിലെ മുഖ്യ ഇനം സൗദിയിലെ പരമ്പരാഗത ദേശീയ [[നൃത്തം|നൃത്തമായ]] അൽ അർദഃ അസ്സുഊദിയ്യ ആണ്. വിവിധ വിഷയങ്ങളിലെ സെമിനാറുകൾ, കവിയരങ്ങ്, [[നാടകം]], പാരമ്പര്യ ദൃശ്യങ്ങൾ, കരവിരുതുകളുടെ പ്രദർശനം എന്നിവയാണ് ജനാദിരിയ്യ ചടങ്ങിൽ അരങ്ങേറുന്ന മറ്റു മുഖ്യ ഇനങ്ങൾ<ref name= />. രാജ്യത്തിന്റെ പാരമ്പര്യത്തെയും സാംസ്കാരിക തനിമയെയും അടയാളപ്പെടുത്തുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന നാടൻ കലാ രൂപങ്ങളുടെയും പൗരാണിക ചരിത്ര ശേഷിപ്പുകളുടെയും പ്രദർശനം പരിപാടിയോടനുബന്ധിച്ചു ഉണ്ടായിരിക്കും. വിവിധ മേഖലകളെയും സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രങ്ങളെയും മന്ത്രാലയങ്ങളെയും പ്രതിനിധീകരിച്ചുള്ള പവലിയനുകളും ജനാദിരിയ്യയിൽ ഒരുക്കുന്നു. മറ്റു ജി.സി.സി രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കലാ സാംസ്കാരിക സാഹിത്യ നായകന്മാർ അടക്കം നിരവധി പ്രഗൽഭർ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട് <ref name=janad>[http://www.sauditourism.com.sa/en/provinces/news.aspx?NewsID=6 ജനദ്രിയ മേള]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} സൗദി വിനോദ സഞ്ചാരം</ref>.
==== സൂക്ക് ഉക്കാദ് സാംസ്കാരിക മേള ====
പൗരാണിക സംസ്കാരത്തിന്റെ അടയാളപ്പെടുത്തലുകൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി [[താഇഫ്|താഇഫിലെ]] അൽഇർഫാ മേഖലയിലെ സൂക്ക് ഉക്കാദ് ആസ്ഥാനത്ത് നടത്തുന്ന പരിപാടിയാണ് സൂക്ക് ഉക്കാദ് സാംസ്കാരിക മേള. താഇഫ് പട്ടണത്തിൽനിന്ന് റിയാദ് റോഡിൽ 25 [[കിലോമീറ്റർ]] ഉള്ളിലേക്ക് മാറിയാണ് വിശാലമായ സൂക്ക് ഉക്കാദ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഭരണ, ടൂറിസ, കലാസാംസ്കാരിക രംഗത്തെ നിരവധി പ്രമുഖർ പങ്കെടുക്കുന്ന പരിപാടി ഒരാഴ്ചയോളം നീണ്ടു നിൽക്കും<ref name= />. മേളയിൽ സാഹിത്യ ചർച്ച, നിരൂപണം, നാടകം, കവിയരങ്ങ്, ചിത്ര രചന, പ്രസംഗം, [[കവിത|കവിതാലാപനം]], അറബി കലിഗ്രഫി, അറബി [[എഴുത്ത്]], കരകൗശല വസ്തുക്കളുടെ പ്രദർശനം, [[കുതിര]] ഓട്ട മൽസരം, [[ഒട്ടകം|ഒട്ടക]] കാഫില തുടങ്ങിയ വിവിധ കലാകായിക സഹിത്യ മൽസരങ്ങൾ അരങ്ങേറും. ഒരു കി.മീറ്ററോളം നീണ്ടുകിടക്കുന്ന വിശാലമായ സൂക്ക് ഉക്കാദിൽ കരകൗശലവസ്തുക്കൾ, [[കൃഷി]] ഉൽപന്നങ്ങൾ, മ്യഗങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വിൽപനക്ക് നിരവധി കേന്ദ്രങ്ങളുണ്ടാകും. പരമ്പരാഗതവും ആധുനികവുമായ ഭക്ഷ്യപദാർഥങ്ങളുടെ പ്രദർശനത്തിനും വിൽപനക്കും കഫേക്കും കടകളും സന്ദർശകർക്ക് പരമ്പരാഗത വസ്തങ്ങൾ ധരിച്ച് ഫോട്ടോ എടുക്കുന്നതിന് സ്റ്റുഡിയോ സംവിധാനവും കലാകായിക വിനോദ മൽസരങ്ങൾക്ക് വ്യത്യസ്ത വേദികളും എല്ലാം ഇവിടെ ഒരുക്കാറുണ്ട്<ref name= />.
==== ദേശീയ ദിനം ====
അബ്ദുൽ അസീസ് രാജാവ് [[1932]]-ൽ ആധുനിക സൗദി അറേബ്യ രൂപീകരിച്ചതിന്റെ സ്മരണയിൽ [[സെപ്റ്റംബർ]] 23 ന് ആണ് രാജ്യത്തെ ദേശീയ ദിനാഘോഷം<ref name= />. ഹിജാസ്, നജദ് എന്നീ പേരുകൾക്കു പകരം സൗദി അറേബ്യ എന്ന ഭദ്രവും ശക്തവും ഏകീകൃതവുമായ ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ പിറവിയുടെ ആഘോഷം രാജ്യത്തുടനീളം നിരവധി പരിപാടികളോടെ ആഘോഷിക്കും. ദേശീയ ദിനം പ്രമാണിച്ച് പൊതു-സ്വകാര്യ മേഖലകൾക്ക് പൊതുഅവധി നൽകുന്നു. റിയാദ് നഗരസഭ തലസ്ഥാനത്ത് നിരവധി പരിപാടികൾ പൊതുജനങ്ങൾക്കായി ഒരുക്കുന്നു. പാരമ്പര്യ കലാ പരിപാടികൾ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനായി റിയാദ് നഗരിയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ വൻ തമ്പുകൾ കെട്ടിയുണ്ടാക്കും. രാജ്യ തലസ്ഥാനമായ റിയാദിലെ മനാഖ് അൽ അബ്ദുൽ അസീസ് പാർക്ക്, ഈസ്റ്റ് റിങ് റോഡിലെ മൈതാനം, കിങ് അബ്ദുൽ അസീസ് ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ സിറ്റി, ഡിപ്ലോമാറ്റിക് ക്വാർട്ടറിലെ കിൻദി മൈതാനം, അരീജാ, ഖാദിസിയ്യ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വിപുലമായ ആഘോഷ പരിപാടികൾ നടത്താറുണ്ട്<ref name= />. സൗദിയുടെ [[ചരിത്രം]] കുറിച്ചിട്ട ചിത്രങ്ങളുടെ പ്രദർശനവും അറബി സാഹിത്യ ഭാഷയിലുള്ള കവിയരങ്ങുകളും ദേശീയ ദിന പരിപാടികളോടൊന്നിച്ച് ഒരുക്കുന്നു. കൂടാതെ യുവജനങ്ങളെ ആകർഷിക്കുന്ന [[കല]]-[[കായികവിനോദം|കായിക]] പ്രകടനങ്ങൾ, [[കവി|കവിയരങ്ങുകൾ]] എന്നിവയും ദേശീയ ദിനത്തോടനുബന്ധിച്ച് നടത്തുന്നു.
== കലാ സാഹിത്യരംഗം ==
==== റിയാദ് പുസ്തക മേള ====
സൗദി സാംസ്കാരിക മന്ത്രാലയം വർഷത്തിലൊരിക്കൽ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന സാംസ്കാരിക പരിപാടിയാണ് [[റിയാദ്]] അന്താരാഷ്ട്ര [[പുസ്തകം|പുസ്തക]] മേള <ref name=bookfar>[http://www.riyadhbookfair.org.sa/sites/english/News/Pages/home.aspx റിയാദിലെ പുസ്തക മേള] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140313095043/http://www.riyadhbookfair.org.sa/sites/english/News/Pages/home.aspx |date=2014-03-13 }} റിയാദ് പുസ്തകമേളയുടെ വെബ് സൈറ്റിൽ വാർത്തകൾ എന്ന ഉപവിഭാഗം</ref>. പ്രസാധനാലയങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിലും രാജ്യങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തത്തിലും പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പുസ്തകമേളകളിലൊന്നാണ് റിയാദ് പുസ്തക മേള. മേളയോടനുബന്ധിച്ച നടക്കുന്ന സാംസ്കാരിക ചർച്ചകളിലും സെമിനാറുകളിലും ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്നുള്ള ചിന്തകരും പണ്ഡിതരും എഴുത്തുകാരും പ്രസാധകരും പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. റിയാദ് അന്താരാഷ്ട്ര പുസ്തകോൽസവത്തെ രാജ്യത്തെ സാംസ്കാരിക ഉത്സവമായാണ് പുസ്തക പ്രേമികളും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകരും കാണുന്നത്. ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും കഴിഞ്ഞ ഏഴു വർഷമായി ഇസ്ലാമിക് പബ്ലിഷിംഗ് ഹൌസ് എന്ന മലയാള പ്രസാധനാലയം റിയാദ് പുസ്തകമേളയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നു. <ref name="bookfar" പുസ്തകമേളയുടെ വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങൾ- വീഡിയോ ഗ്യാലറി എന്ന വിഭാഗം />
==== നാടകവും സിനിമയും ====
പൊതു [[ചലച്ചിത്രം|സിനിമ]]-[[നാടകം|നാടക]] ശാലകൾ രാജ്യത്ത് നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1980-ൽ ജിദ്ദയിലും മക്കയിലും സർക്കാർ അനുമതിയില്ലാതെ ചില താൽകാലിക സിനിമാ ശാലകൾ തയ്യാറാക്കുകയും അവിടെ ഇന്ത്യൻ, ഈജിപ്ഷ്യൻ, തുർക്കിഷ് സിനിമകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. യാഥാസ്ഥിക മത വിഭാഗങ്ങൾ ഇതിനെതിരെ ശക്തമായി രംഗത്ത് വന്നതിനെ തുടർന്ന് അധികാരികൾ ഈ സിനിമാ ശാലകളെല്ലാം ഉടനടി അടച്ചു പൂട്ടുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് 2008 ൽ സൗദി സാംസ്കാരിക വകുപ്പ് ശൂറാ കൗൺസിലിൽ സിനിമാ ശാലകൾക്ക് പ്രവർത്തനാനുമതി നൽകാൻ നിർദ്ദേശം വെക്കുകയും ആ നിർദ്ദേശം ശക്തമായ വിയോജിപ്പോടെ തള്ളിപ്പോകുകയും ചെയ്തു<ref name= />. പിന്നീട് അത് പ്രാവർത്തിക്മാക്കുകയും ചെയ്തു.
== ആചാരങ്ങൾ ==
=== വിവാഹം ===
=== ഭക്ഷണ ക്രമം ===
[[File:Al Baik in Medina 1.jpg|thumb|ഒരു അൽബെയ്ക്ക് ശാഖ]]
ഇസ്ലാമിക് നിയമപ്രകാരം [[ഹലാൽ|അനുവദനീയമായ ഭക്ഷണം]] മാത്രമാണ് രാജ്യത്ത് അനുവദിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. പന്നിയിറച്ചി, [[മദ്യം]] എന്നിവ രാജ്യത്ത് വിലക്കപ്പെട്ടവയാണ്. [[ഗോതമ്പ്]] പൊടിയും [[കറിയുപ്പ്|ഉപ്പും]] [[യീസ്റ്റ്|യീസ്റ്റും]] ഉപയോഗിച്ച് തയ്യാറാക്കുന്ന [[ഹുബ്സ്|കുബ്ബൂസ് (റൊട്ടി)]] ആണ് സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രധാന ഭക്ഷണം. [[യെമൻ|യെമനിൽ]] നിന്ന് പിറവിയെടുത്തതെന്ന് കരുതുന്ന അരിയാഹാരമായ [[കബ്സ]] രാജ്യത്തെ ജനപ്രിയ ഭക്ഷണമാണ് <ref name=kabsa>{{cite web|title=കബ്സ - ട്രഡീഷണൽ റൈസ് ഫുഡ്|url=http://www.food.com/recipe/al-kabsa-traditional-saudi-rice-chicken-dish-289878|work=ഫുഡ.കോം|accessdate=23 ജൂൺ 2012|archive-date=2012-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120618202559/http://www.food.com/recipe/al-kabsa-traditional-saudi-rice-chicken-dish-289878|url-status=live}}</ref> <ref name=howtokabsa>{{cite web|title=കബ്സ - സൗദിയുടെ ദേശീയ ഭക്ഷണം - നിർമ്മാണരീതി|url=http://www.wikihow.com/Make-Kabsa|accessdate=23 June 2012|archive-date=2011-12-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20111217101843/http://www.wikihow.com/Make-Kabsa|url-status=dead}}</ref>. ചിലയിടങ്ങളിൽ മജ്ബൂസ് എന്നും കബ്സയ്ക്ക് വിളിപ്പേരുണ്ട്. കൂട്ടമായിരുന്ന് ഒരു പാത്രത്തിൽ ഒന്നിച്ചു ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന രീതി ഇവിടെയുണ്ട്. മന്തി, മജ്ലൂസ്, മസ്ലി, കബ്സ അഫ്ഗാനി, ലാഹോർ ബിരിയാണി, ഹരീസ്, സരീദ്, മത്റൂബ, ബഷ്മൽമക്, റോണ, ലഹം മസ്സങ്ക, നാഷ്ഫ്ലഹം, ഖുബ്സ് തുടങ്ങി അറബികളുടെ ഇഷ്ടവിഭവങ്ങളെല്ലാം ഇവിടെ പ്രസിദ്ധമാണ്.
=== വസ്ത്ര ധാരണം ===
[[ഇസ്ലാം|ഇസ്ലാമിക]] സംസ്കാരവും മൂല്യങ്ങളും നില നിർത്തിക്കൊണ്ടുള്ള [[വസ്ത്രധാരണം|വസ്ത്രധാരണ]] രീതിയാണ് രാജ്യത്ത് നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുള്ളത്.
== വിനോദ സഞ്ചാരം ==
[[File:Makkahi_mukarramah.jpg|right|thumb|സൗദിയിലെത്തിയ [[മുസ്ലിം]] തീർത്ഥാടകർ [[മക്ക|മക്കയിൽ]]]]
നിരവധി ചരിത്ര പ്രധാന സ്ഥലങ്ങളും ആധുനിക ടൂറിസ്റ്റ് കേന്ദ്രങ്ങളും അടങ്ങിയ പ്രദേശമാണ് സൗദി അറേബ്യ. [[റിയാദ് ദേശീയ മ്യൂസിയം]]<ref name=museum>[http://www.nationalmuseum.org.sa/index.aspx സൗദി ദേശീയ മ്യൂസിയം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161113045646/http://www.nationalmuseum.org.sa/index.aspx |date=2016-11-13 }} സൗദിയിലെ ദേശീയ മ്യൂസിയത്തിന്റെ വെബ് വിലാസത്തിൽ നിന്നും</ref>, ഖസ്ർ മസ്മക്, സൂക്ക് ദില്ല്, ദിരിയ <ref name=diriyah>[http://www.scta.gov.sa/en/Antiquities-Museums/InternationallyRegisteredSites/Pages/Historical-diriya.aspx ദിരിയയിലെ ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116032705/http://www.scta.gov.sa/en/Antiquities-Museums/InternationallyRegisteredSites/Pages/Historical-diriya.aspx |date=2013-01-16 }} സൗദി വിനോദസഞ്ചാര വകുപ്പിന്റെ വെബ് വിലാസം - ഹിസ്റ്റോറിക്ക് ദിരിയ എന്ന ഭാഗം നോക്കുക</ref>, വാദി ഹനീഫ എന്നിങ്ങനെ നിരവധി സന്ദർശക കേന്ദ്രങ്ങൾ തലസ്ഥാനമായ റിയാദിൽ ഉണ്ട്. കിങ് അബ്ദുൾ അസീസ് ഹിസ്റ്റോറിക്കൽ സെന്ററിന്റെ ഭാഗമായ മസ്മാക്ക് കോട്ട, സൗദി അറേബ്യയുടെ തനത് വാസ്തു ശിൽപ ചാതുരിയുടെ പ്രൗഢിയിൽ നിൽക്കുന്ന റിയാദ് ശഖ്റയിലെ അൽ സുബൈഇ ഭവനം തുടങ്ങിയവ റിയാദിലെ ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള കോട്ടകളാണ്. സൗദി അറേബ്യയുടെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ജിദ്ദയിലെ ഒരു പ്രധാന ആകർഷണം ചെങ്കടൽ തീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരത്തിലുള്ള കൃതൃമ ജലധാരയായ [[കിംഗ് ഫഹദ് ജലധാര|കിംഗ് ഫഹദ് ജലധാരയാണ്]]. ഇസ്ലാമിക വിശ്വാസികളുടെ വിശുദ്ധ ഹറമുകളിലൊന്നായ [[മസ്ജിദുന്നബവി|മസ്ജിദുന്നബവിയും]] [[മുഹമ്മദ്|പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ് നബിയുടെ]] ഖബറിടവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രദേശമാണ് [[മദീന]]. മുഹമ്മദ് നബിയുടെയും തുടർന്ന് വന്ന ഖലീഫമാരായ [[അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ്|അബൂബക്കർ]], [[ഖലീഫ ഉമർ|ഉമർ]], [[ഉസ്മാൻ ബിൻ അഫ്ഫാൻ|ഉസ്മാൻ]] തുടങ്ങിയവരുടെയും ഖിലാഫത്തിന്റെ ആസ്ഥാനം തുടങ്ങി നിരവധി സവിശേഷതകൾ നിറഞ്ഞ പ്രദേശമാണ് മദീന. രാജകീയ പ്രൗഡികളുടെ സൂക്ഷിപ്പുകളും ഇസ്ലാമിക പുരാവസ്തു ശേഖരങ്ങളും അടങ്ങുന്ന ചരിത്ര പ്രദേശമാണ് നജ്റാൻ. ഗ്രാമീണ വിപണികൾ, കരകൗശല വസ്തുക്കൾ, വാദി നദാലിലെ കെട്ടി നിർത്തിയ തടാകം, തുടങ്ങി സൗദി അറേബ്യയിലെ പൗരാണിക സംസ്കാരത്തിന്റെ അടയാളങ്ങൾ ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ആകർഷണങ്ങളാണ്.
[[അറബ് ലോകം|അറബ് ലോകത്തെ]] ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വിനോദ സഞ്ചാര കേന്ദ്രമാകാനുള്ള തയാറെടുപ്പിലാണ് സൗദി അറേബ്യ. വിനോദസഞ്ചാര വികസനം ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പരിപാടികളിലൊന്നായാണ് സൗദി അറേബ്യ കാണുന്നത്. ബൃഹത്തായ നിരവധി വിനോദ സഞ്ചാര വികസനപദ്ധതികൾ നിർമ്മാണഘട്ടത്തിലാണ്. നിലവിൽ ടൂറിസം രാജ്യത്ത് ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ തൊഴിൽജന്യ മേഖലയാണ്. സൗദി അറേബ്യയുടെ ആഭ്യന്തര തൊഴിൽവിപണിയിൽ 26 ശതമാനമാണ് നിലവിൽ വിനോദ സഞ്ചാരമേഖലയുടെ പങ്കാളിത്തം. സൗദി വിനോദ സഞ്ചാരികൾ കൂടുതലായും വിദേശ രാജ്യങ്ങളെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. എങ്കിലും വേനൽക്കാലത്ത് രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നടന്ന ടൂറിസം ഫെസ്റ്റിവലുകളിൽ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്.
=== ജബൽ അൽ ഹാര ഗുഹകൾ ===
കിഴക്കൻ പ്രവശ്യയിൽ അൽ ഹസ പട്ടണത്തിന് സമീപമുള്ള [[ജബൽ അൽ-ഗാര ഗുഹകൾ|ജബൽ അൽ ഹാര ഗുഹകൾ]] സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്നും ഏകദേശം 224 മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതും പരന്ന മുകൾഭാഗമുള്ളതുമായ ഒരു കുന്നാണ് ജബൽ അൽ ഹാര. ഇതിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്തായാണ് ഗുഹകളുടെ പ്രധാനകവാടം. ആകമൊത്തം 28ഓളം ഇടനാഴികൾ പോലെ വീതിയുള്ള ഭാഗങ്ങളുള്ളതും 1.5 കി.മീറ്ററോളം നീളമുള്ളതുമാണ് ഈ ഗുഹകൾ.
==== മദായിൻ സ്വാലിഹ് ====
മദീനയിൽ നിന്ന് മുന്നൂറ് കിലോമീറ്റർ വടക്ക് അൽ ഉല നഗരിൽ നിന്ന് 22 കിലോമീറ്റർ ദൂരത്ത് മരുഭൂമിയിൽ തലയുയർത്തി നിൽക്കുന്ന കൂറ്റൻ പാറകളാണ് [[മദായിൻ സ്വാലിഹ്]]. പാറകൾ തുരന്നുണ്ടാക്കിയ അൽഭുതമാണിത്. പതിമൂന്നര കിലോമീറ്റർ ചുറ്റളവിലുള്ള ഈ പ്രദേശത്ത് ചെറുതും വലുതുമായ 132 ശിലാവനങ്ങളാണുള്ളത്. യുനെസ്കൊയുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട് ഈ പ്രദേശം <ref name=unescoherit>[http://whc.unesco.org/en/list/1293 മദായിൻ സ്വാലിഹ്, യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടിക] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181226065345/http://whc.unesco.org/en/list/1293%20 |date=2018-12-26 }} യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃകങ്ങളുടെ പട്ടിക</ref> <ref name=madain>{{Cite web |url=http://www.madainsaleh.net/HISTORY.html |title=മദായിൻ സ്വാലിഹ - ലോക പൈതൃക പട്ടികയിൽ |access-date=2012-12-27 |archive-date=2012-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120624021636/http://www.madainsaleh.net/HISTORY.html |url-status=dead }}</ref>. സൗദിയിൽ ലോകപൈതൃക പട്ടികയിൽ ഇടം നേടുന്ന പ്രഥമസ്ഥലമാണ് മദായിൻ സ്വാലിഹ്.
==== റുബഉൽ ഖാലി ====
[[പ്രമാണം:Rub al khali sunset Nov 2007.jpg|left|thumb|റുബുൽ ഖാലി മരുഭൂമിയിലെ സൂര്യാസ്തമയം]]
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ മണൽ മരുഭൂമിയായ സാഹസിക സഞ്ചാര മേഖലയാണ് സൗദി അറേബ്യയിലെ [[നജ്റാൻ|നജ്റാനിൽ]] നിന്ന് തുടങ്ങുന്ന [[റുബഉൽ ഖാലി]]<ref name= /><ref name= />. സൗദി അറേബ്യയെക്കൂടാതെ ഒമാൻ, യു.എ.ഇ, യെമൻ എന്നീരാജ്യങ്ങളിൽ പടർന്നു കിടക്കുന്ന റുബഉൽ ഖാലി [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയുടെ]] വലിപ്പം 6,50,000 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററാണ്. ആയിരത്തോളം കിലോമീറ്റർ നീളത്തിൽ മരുഭൂമി നീണ്ടു കിടക്കുന്നു. ഈ പ്രദേശത്ത് വേനൽക്കാലത്ത് [[ജൂൺ]]-[[ജൂലൈ]] മാസങ്ങളിൽ 56 ഡിഗ്രി താപനിലയും മഞ്ഞു കാലത്ത് കാലാവസ്ഥ മൈനസ് 12 വരെയും എത്തുന്നു.{{അവലംബം}} റുബുൽഖാലിയോട് ചേർന്ന് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനവാസമുള്ളത് സൗദി-യെമൻ അതിർത്തിയിലാണ്.
==== ഹഖ്ൽ ====
[[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്തും]] [[ജോർദാൻ|ജോർദാനും]] ഇസ്രയേലും സൗദി അറേബ്യയുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന വടക്ക് പടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തിയിൽ മനോഹരമായ അഖബ ഉൾക്കടൽ തീരത്താണ് [[ഓട്ടൊമൻ സാമ്രാജ്യം|ഉസ്മാനിയ ഭരണകാലത്തെ]] പ്രധാന തുറമുഖ പട്ടണമായിരുന്ന തന്ത്രപ്രധാനമായ ഈ അതിർത്തി പ്രദേശമായ ഹഖ്ൽ. ഇവിടത്തെ സീനായ് പർവതനിരകൾ അതിരിടുന്ന അഖബ ഉൾക്കടൽ ഏറ്റവും മനോഹരമായ കാഴ്ച്ചയാണ്. ചെങ്കടലിന്റെ വടക്കുഭാഗം ചെന്നവസാനിക്കുന്ന മുനമ്പാണ് അഖബ. ഇവിടെവെച്ച് സീനാ ഉപദ്വീപ് ചെങ്കടലിനെ രണ്ടായി പകുത്ത് ഒരു ഭാഗം അഖബ ഉൾക്കടലായും മറ്റേ ഭാഗം സൂയസ് കനാലായും വീതിച്ച് നൽകിയിരിക്കുന്നു.
==== താഇഫ് പുഷ്പമേള ====
[[പ്രമാണം:Ta'if Mountains 2011.jpg|right|thumb|താഇഫിലെ സറാവത്ത് പർവതം]]
സൗദി അറേബ്യയിലെ റോസാപ്പൂ കൃഷിക്ക് ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ [[താഇഫ്|താഇഫിൽ]] സൗദി ടൂറിസം വകുപ്പ് നടത്തുന്ന മേളയാണ് താഇഫ് പുഷ്പമേള. തായിഫിലെ കിങ് ഫൈസൽ മോഡൽ ഗാർഡനിൽ വെച്ച് നടത്തുന്ന മേളയിൽ നിരവധി കമ്പനികളും റോസാപ്പൂ കർഷകരും മേളയിൽ പങ്കെടുക്കാറുണ്ട്. തായിഫ് മുനിസിപ്പാലിറ്റിക്ക് കീഴിൽ ഭീമൻ പൂക്കളമൊരുക്കുന്നു. റോസാപ്പൂക്കളിൽ നിന്ന് ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്ന വിവിധതരം സുഗന്ധ ദ്രവ്യങ്ങളും മറ്റ് ഉൽപന്നങ്ങളും പ്രദർശനത്തിനുണ്ടാകും. പരമ്പരാഗത ഭക്ഷ്യവിൽപന കേന്ദ്രങ്ങൾ, കരകൗശല വസ്തുക്കളുടെ സ്റ്റാളുകൾ, സാംസ്കാരിക പരിപാടികൾ, കലാകായിക മൽസരങ്ങൾ, കരിമരുന്ന് പ്രയോഗം, പുഷ്പ ഫോട്ടോ പ്രദർശനം എന്നിവയും മേളയിൽ ഒരുക്കുന്നു. താഇഫിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ 1672 ഏക്കറിലായി 760 ഓളം റോസാപ്പൂ കൃഷിയിടങ്ങളുണ്ടെന്നാണ് കണക്ക്. ടൂറിസം വകുപ്പിന്റെ ഏറ്റവും ഒടുവിലത്തെ കണക്കനുസരിച്ച് ഇത്രയും കൃഷിയിടങ്ങളിൽ 7,83,000 ലധികം റോസാപ്പൂ ചെടികളുണ്ട്. ഒരോ വർഷവും ടൺകണക്കിന് റോസാപ്പൂക്കളാണ് താഇഫിൽ ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്നത്. 40-60 ദിവസം ഇതിന്റെ വിളവെടുപ്പ് തുടരും. റോസാപ്പൂവിൽ നിന്ന് വിവിധ തരം ഉൽപന്നങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന കമ്പനികളും ഇവിടെയുണ്ട്. മേളയോടനുബന്ധിച്ചു ഇവിടെ പ്രമുഖ ഫോട്ടോഗ്രാഫർമാർ പകർത്തിയ വിവിധ തരം പൂവുകളുടെ ഫോട്ടോകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന പുഷ്പ ഫോട്ടോ പ്രദർശനം ഒരുക്കാറുണ്ട്.
==== ഫെസ്റ്റിവലുകൾ ====
സൗദിയിൽ വേനലവധി തുടങ്ങുന്നതോടെ ആഭ്യന്തര വിനോദ സഞ്ചാരികൾ സുഖവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് ഒഴുകിത്തുടങ്ങുന്നു. ഇക്കാലയളവിൽ രാജ്യത്ത് ധാരാളം ഫെസ്റ്റിവലുകളും വിനോദസഞ്ചാരികൾക്കായി ഒരുക്കാറുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി സൗദിയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി 18 സമ്മർ ഫെസ്റ്റിവലുകൾ നടക്കുന്നു. രാജ്യത്തെ വിവിധ പ്രവിശ്യകൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് വിനോദം, സ്പോർട്സ്, സാംസ്കാരിക പരിപാടികൾ, പാരമ്പര്യ കലാരൂപങ്ങൾ തുടങ്ങി വൈവിധ്യപൂർണമായ ആഘോഷങ്ങളാണ് സമ്മർ ഫെസ്റ്റിവലുകളായി രുപം നൽകിയിട്ടുള്ളത്.
[[പ്രമാണം:ഹബ്ലയിലെ_കേബിൾ_കാർ_സർവീസ്.jpg|left|thumb|അബ്ഹ ഹബ്ലയിലെ കേബിൾ കാർ സർവീസ്]]
തലസ്ഥാന നഗരിയായ റിയാദിൽ പ്രമുഖമായ 19 ഷോപ്പിങ് മാളുകളും വിനോദ കേന്ദ്രങ്ങളും പങ്കെടുക്കുന്ന ഷോപ്പിംഗും വിനോദവും കൂട്ടിയിണക്കിയുള്ള റിയാദ് ഫെസ്റ്റിവൽ മേളയിൽ നഗരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി നിരവധി വർണാഭമായ പരിപാടികൾ അരങ്ങേറും. രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ മേളയാണ് ദക്ഷിണ മേഖലയായ അസീർ പ്രവിശ്യയിൽ സൗദി ടൂറിസം വകുപ്പിന്റെ കീഴിൽ നടക്കുന്ന അബഹ ഷോപ്പിങ് ഫെസ്റ്റിവിൽ. ജനബാഹുല്യം കൊണ്ടും വൈവിധ്യമാർന്ന സാംസ്കാരിക പരിപാടികൾ കൊണ്ടും സൗദിയിലെ ടൂറിസം ഭൂപടത്തിൽ ശ്രദ്ധേയമായ പരിപാടിയാണ് അബ്ഹ ഫെസ്റ്റിവൽ<ref name=abaha>[http://www.sauditourism.com.sa/en/provinces/news.aspx?NewsID=57 അബഹ ഫെസ്റ്റിവൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121031115543/http://www.sauditourism.com.sa/en/provinces/news.aspx?NewsID=57 |date=2012-10-31 }} സൗദി വിനോദസഞ്ചാരം -</ref>. രാജ്യത്ത് വേനൽ അവധി ആരംഭിക്കന്നതോടെയാണ് അബ്ഹ ഫെസ്റ്റിവൽ തുടങ്ങുന്നത്. അസീറിലെ വിനോദ സഞ്ചാരമേഖലകളായ അൽഗറ, അൽസുദ, ഹബ്ല, രിജാൽ അൽമ, പച്ചമല തുടങ്ങിയ പ്രകൃതിരമണിയ മേഖലകളിലാണ് ഫെസ്റ്റിവലിനെത്തുന്ന സഞ്ചാരികൾ കൂടുതൽ സമയം ചെലവഴിക്കുന്നത്. [[ആപ്പിൾ]] – [[മുന്തിരിങ്ങ|മുന്തിരിത്തോട്ടങ്ങൾ]] നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന അൽ നമാസ്, ബല്ലസ്മാർ, സബ്തുൽ അലായ തുടങ്ങിയ സ്ഥലങ്ങളിലേക്കും സഞ്ചാരികൾ എത്തുന്നുണ്ട്. പുരാതന ഭവനങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ദഹ്റാൻ ജുനൂബ്, അഹദ് റുഫൈദ തുടങ്ങിയ ഭാഗങ്ങളിലെ യാത്ര ആനന്ദകരമാണ്.
ജിസാനിലെ അൽ നഖീൽ ബീച്ചിൽ വർഷത്തിൽ ഒരു മാസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന മേളയാണ് ജിസാൻ കാർണിവൽ എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ജിസാൻ]] ഫെസ്റ്റിവൽ. ജിസാൻ പ്രവിശ്യയുടെ പാരമ്പര്യം, ചരിത്രം, കല, സംസ്കാരം എന്നിവ പുതുതലമുറക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന അനേകം ദൃശ്യങ്ങളാണ് മേളയിലുണ്ടാകുക. ജിദ്ദ ഗൈർ ഫെസ്റ്റിവൽ, താഇഫ് ഫെസ്റ്റവിൽ എന്നിവ നിരവധി സാംസ്കാരിക, വിനോദ, കായിക പരിപാടികൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ്. നജ്റാൻ പ്രവിശ്യയുടെ പൈതൃകം വെളിപ്പെടുത്തുന്ന നജ്റാൻ സമ്മർ ഫെസ്റ്റിവൽ, അൽ ഹസ ഫെസ്റ്റിവൽ, ഹാഇൽ സമ്മർ ഫെസ്റ്റിവൽ, അൽഖസീം പ്രവിശ്യയിലെ പ്രശസ്തമായ ഉനൈസ സാംസ്കാരിക മേള, ബുറൈദ ഫെസ്റ്റിവൽ. ടൂറിസം ഉച്ചകോടി എന്ന ശീർഷകത്തിൽ അൽ ബാഹ സമ്മർ ഫെസ്റ്റിവൽ, തബൂക്ക് പ്രവിശ്യ സമ്മർ ഫെസ്റ്റിവൽ, മൂന്നാഴ്ച നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന മദീന ഫെസ്റ്റിവൽ എന്നിവയെല്ലാം വിനോദസഞ്ചാരികൾക്കായി വൈവിദ്യമാർന്ന നിരവധി പരിപാടികൾ ഒരുക്കുന്നു.
==== ഖസീം ഈന്തപ്പഴ മേള ====
[[പ്രമാണം:Date City in Buraidah 3.JPG|left|thumb|ഖസീമിലെ ബുറൈദ ഈന്തപ്പഴ മാർക്കറ്റ്]]
ഖസീമിലെ നാട്ടിൻപുറങ്ങളും നഗരവീഥികളും ഉൽസവലഹരിയിൽ ആക്കി 70 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ആഘോഷമാണ് ഖസീം [[ഈന്തപ്പഴം|ഈന്തപ്പഴ]] മേള. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഈന്തപ്പഴ മേളയാണ് സർക്കാർ, സ്വകാര്യ പങ്കാളിത്തതോടെ നടക്കുന്ന ഖസീം ഈന്തപ്പഴ മേള. ജിസിസി മേഖലകളിൽ നിന്നും മറ്റു വിദേശ രാജ്യങ്ങിൽ നിന്നും നിരവധി വ്യാപാരികൾ ഈ മേളയിലെത്താറുണ്ട്<ref name=highbeam>{{cite web | url = http://www.highbeam.com/doc/1G1-212393304.html | title = ഖസീം ഈന്തപ്പഴ മേള | accessdate = 6 സെപ്റ്റംബർ 2009 | publisher = ഹൈബീം.കോം | archive-date = 2013-06-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130603035309/http://www.highbeam.com/doc/1G1-212393304.html | url-status = dead }}</ref>. നിരവധി ഔഷധ ഗുണങ്ങളും അപൂർവ രുചിയുമുള്ള ഖസീമിന്റെ സ്വന്തം ഉൽപന്നമായ സുക്കരി അടക്കം മുന്തിയ ഇനം മുതൽ താഴ്ന്ന നിലവാരത്തിലുള്ളത് വരെ ഫെസ്റ്റിവൽ കാലത്ത് ഇവിടെ ലേലത്തിനെത്തുന്നു. വൈവിധ്യമാർന്ന ഈന്തപ്പഴങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്ന ഈന്തപ്പഴ വസന്തം വരുന്നതോടെ മധുരക്കനിയുടെ തലസ്ഥാനമായ അൽ-ഖസീമിൽ ആഘോഷമാണ്. മൂന്നു ലക്ഷം ചതുരശ്രമീറ്റർ സ്ഥലത്തു രണ്ടയിരത്തോളം ശീതീകരണികളുളള ട്രക്കുകളിലാണു മേള നടക്കുന്നത്. ഹെക്ടറുകൾ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന പ്ലാന്റെഷൻ മുതൽ സാധാരണ പൗരൻമാരുടെ ഇടത്തരം തോട്ടങ്ങൾ വരെ ഖസീം മേഖലയിൽ പരന്നു കിടക്കുന്നു. ഖസീമികളുടെ പ്രധാന വരുമാന മാർഗ്ഗമായ ഈന്തപ്പഴ തോട്ടങ്ങളിലും കയറ്റിറക്ക് മേഖലയിലും വിപണന രംഗത്തും മലയാളികളടക്കം നിരവധി വിദേശികൾ ജോലി ചെയ്യുന്നുണ്ട്.
==== ഒട്ടക ഓട്ടമത്സരം ====
[[അറബ് ലോകം|അറബ്]] സംസ്കാരത്തിലെ പാരമ്പര്യ മൽസരമായ [[ഒട്ടകം|ഒട്ടക]] ഓട്ടമത്സരം സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രധാന സാംസ്കാരിക വിനോദമാണ് <ref name=camelrace>[http://www.arriyadh.com/Eng/Sports/Left/Traditiona/getdocument.aspx?f=/openshare/Eng/Sports/Left/Traditiona/Camel-Racing.doc_cvt.htm ഒട്ടക ഓട്ട മത്സരം - മരുഭൂമിയിലെ വിനോദം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101225014018/http://www.arriyadh.com/Eng/Sports/Left/Traditiona/getdocument.aspx?f=%2Fopenshare%2FEng%2FSports%2FLeft%2FTraditiona%2FCamel-Racing.doc_cvt.htm |date=2010-12-25 }} അർ-റിയാദ് വെബ് സൈറ്റിൽ നിന്നും ശേഖരിച്ചത്</ref>. വെറും ഒരു വിനോദമെന്നതിലുപരി സമൂഹത്തിലെ സമ്പന്നർക്ക് തങ്ങളുടെ മേൽക്കോയ്മ പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള അവസരം കൂടിയാണ് ഇത്തരം ഒട്ടക ഓട്ട മത്സരങ്ങൾ. വളരെയധികം ഒട്ടകങ്ങൾ പങ്കെടുക്കുന്ന മത്സരം നയനാന്ദകരമായ കാഴ്ചയാണ്. ബെദുക്കൾ എന്നു വിളിക്കുന്ന പ്രാചീന ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാരുടെ ഒരു മത്സരം ആയിരുന്നു ഒട്ടക ഓട്ടം<ref name=camelrace1>[http://www.sauditourism.com.sa/en/provinces/news.aspx?NewsID=20 പ്രാചീന മത്സരം - ഒട്ടക ഓട്ട മത്സരം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} സൗദി വിനോദസഞ്ചാര വിവരങ്ങൾ</ref>. എന്നാൽ ഇന്ന് ഈ മത്സരം റിയാദിലെ ഒരു സ്റ്റേഡിയത്തിലെ വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ട്രാക്കിൽ മാത്രമാണ് <ref name="camelrace" കിങ് ഫഹദ് അന്താരാഷ്ട്ര സ്റ്റേഡിയം - ഒട്ടക ഓട്ട മത്സരം />.
== നിയമ വ്യവസ്ഥ ==
=== തൊഴിൽ നിയമങ്ങൾ ===
സൗദി തൊഴിൽ നിയമപ്രകാരം സ്പോൺസർക്ക് അവരുടെ തൊഴിലാളികളുടെ മേൽ കൂടുതൽ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ചുമത്താൻ അവകാശമുണ്ട്. സ്പോൺസറുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ മാത്രമേ വിദേശ [[തൊഴിലാളി|തൊഴിലാളിക്ക്]] തൊഴിൽ പെർമിറ്റ്, താമസരേഖ (ഇഖാമ)<ref name="മലയാളം വാരിക, 2016-03-21">{{cite web|url=http://malayalamvaarika.com/2016/March/21/essay3.pdf|website=മലയാളം വാരിക|accessdate=2016-03-29}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, രാജ്യം വിട്ടു പോകുന്നതിനും പുനപ്രവേശിക്കുന്നതിനും ഉള്ള അനുമതി പത്രം (എക്സിറ്റ് റീ എൻട്രി വിസ) എന്നിവ ലഭിക്കുകയുള്ളൂ. ഒരു തൊഴിലാളി അയാളുടെ സ്പോൺസറുടെ കീഴിൽ അല്ലാതെ മറ്റൊരു സ്ഥാപനത്തിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നത് നിയമ വിരുദ്ധമാണ്. വീട് ജോലി ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികൾ സൗദിയിൽ തൊഴിൽ നിയമത്തിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നില്ല. വീട്ടു ഡ്രൈവർമാർ, കാവൽക്കാർ, കൃഷി തൊഴിലാളികൾ, ആട്ടിടയന്മാർ, കുട്ടികളെ നോക്കുന്നവർ, വീട്ടു നേഴ്സുമാർ, വീട് പാചകക്കാർ, തയ്യൽ തൊഴിലാളികൾ, വീട് ശുചീകരണ തൊഴിലാളികൾ എന്നിവർ വീട് ജോലി ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികളുടെ വിഭാഗത്തിൽ പെട്ടവരാണ്. ഈ വിഭാഗത്തിന് ജോലി സമയം എത്രയെന്നു നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ല. വീട്ടു ജോലി ചെയ്യന്ന തൊഴിലാളികൾക്ക് സൗദി ലേബർ കോടതി വഴി തൊഴിൽ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് പരിഹാരം തേടാൻ സാധിക്കുകയില്ല. വീട് ജോലി ചെയ്യുന്ന തൊഴിലാളികളുടെ കരാർ കാലാവധി സാധാരണ രണ്ടു വർഷത്തേക്കാണ്.
=== വിസാ നിയമങ്ങൾ ===
വിസ നിയമം ലംഘിച്ച വിദേശികൾക്ക് ജോലി നൽകുകയോ സംരക്ഷണം നൽകുകയോ ചെയ്യുന്നവർക്ക് ശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്ന നിയമം രാജ്യത്ത് നിലവിലുണ്ട്. സ്വന്തം സ്പോൺസർക്ക് കീഴിലല്ലാതെ ജോലി ചെയ്യുന്നവർക്ക് തൊഴിൽ നൽകുന്ന കമ്പനികൾക്കും വ്യക്തികൾക്കും ശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്ന നിയമ പ്രകാരം ഫ്രീ വിസക്കാർക്ക് പുറമെ അവർക്ക് ജോലി നൽകുന്നവർക്കും ശിക്ഷ ലഭിക്കും. അനധികൃത തൊഴിലാളികൾക്ക് ജോലി നൽകുന്നവർക്ക് പുറമെ സ്വന്തം തൊഴിലാളികളെ പുറത്ത് ജോലി ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുന്നതും കുറ്റകരമാണ്. വർക്ക് പെർമിറ്റ്, ഇഖാമ തുടങ്ങിയ രേഖകൾ ഇല്ലാത്തതും കൃത്രിമരേഖകൾ കൈവശം വെക്കുന്നതും കടുത്ത ശിക്ഷ ലഭിക്കുന്നു. വിസ കാലാവധി കഴിഞ്ഞും തങ്ങുന്നവരും ഹജ്ജ്, ഉംറ, സന്ദർശക വിസകളിലെത്തി അനധികൃതമായി തങ്ങുന്നവർക്ക് ജോലി നൽകിയവരും ശിക്ഷിക്കപ്പെടും. നിയമലംഘനത്തിനു പിടികൂടുന്ന കമ്പനികൾക്കും വ്യക്തികൾക്കും അഞ്ചു വർഷം വരെ പുതിയ വിസ അനുവദിക്കില്ല. ഇത്തരം കമ്പനികൾക്ക് പുതിയ പദ്ധതികളും അനുവദിക്കില്ല. ഉംറ, ഹജ്ജ്, സന്ദർശക വിസകളിൽ വന്നവർ നിശ്ചയിച്ച തീയതിക്കുള്ളിൽ സ്വദേശത്തേക്ക് തിരിച്ചു പോകാതിരുന്നാൽ ഭീമമായ തുക പിഴയായി അടക്കുകയും ജയിൽ ശിക്ഷ അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇത്തരക്കാരെ പിടിച്ചാൽ തർഹീൽ വഴി നാട് കടത്തപ്പെടുന്നതാണ്. ഒറിജിനൽ പാസ്പോർട്ട് കൈവശമില്ലാത്തവർ ഔട്ട്പാസ് കരസ്ഥമാക്കി ജവാസാത്ത് ഓഫീസിൽനിന്ന് ഉംറ/ ഹജ്ജ്/ സന്ദർശക വിസ തെളിയിക്കുന്ന കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രിന്റ് എടുക്കണം. ഔട്ട് പാസിന്റെ കാലാവധി മൂന്ന് മാസം മാത്രമായിരിക്കും. ഹജ്ജ് അനുമതി പത്രമില്ലാത്തവരെ മക്കയിലേക്ക് കടത്താൻ ശ്രമിച്ചവർക്കെതിരെ പിഴ, വാഹനങ്ങൾ കണ്ടുകെട്ടുക എന്നീ ശിക്ഷകളാണ് നൽകുക.
==== തീർത്ഥാടക വിസ ====
രാജ്യത്ത് ഹജ്ജ് [[വിസ]] സൗജന്യമായാണ് വിതരണം ചെയ്യുന്നത്. സൗദിയിലെ താമസരേഖകളും സൗദി ഹജ്ജ് മന്ത്രാലയത്തിന്റെ അംഗീകാരപത്രവും സഹിതം അപേക്ഷ സമർപിക്കുന്ന അംഗീകൃത ട്രാവൽ ഏജൻസികൾക്കാണ് വിസ ലഭിക്കുന്നത് <ref name=hajjvisa>[http://www.hajinformation.com/main/p10.htm ഹജ്ജ് വിസ നിയമങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130120113305/http://www.hajinformation.com/main/p10.htm |date=2013-01-20 }} സൗദി അറേബ്യ ഹജ്ജ് മന്ത്രാലയം - ഹജ്ജ് വിസ എന്ന ഭാഗം നോക്കുക</ref>. ഓരോ വർഷവും [[ശവ്വാൽ]] 15 മുതൽ ദുൽഖഅദ് 25 വരെയുള്ള കാലയളവിലാണ് ഹജ്ജ് വിസ വിതരണം ചെയ്യുക. പത്ത് ലക്ഷം പേർക്ക് ആയിരം പേർ എന്ന തോതിലാണ് ഓരോ രാജ്യങ്ങൾക്കും ഹജ്ജ് ക്വാട്ട നൽകുന്നത്. ഇതുപയോഗിച്ച് ജിദ്ദ, മക്ക, മദീന നഗരങ്ങളിൽ മാത്രമേ സന്ദർശിക്കാവൂ. രാജ്യത്ത് സ്ഥിര താമസത്തിനോ ജോലിക്കോ ഈ വിസ ഉപയോഗിക്കാൻ പാടില്ല <ref name="hajjvisa" എന്തിനൊക്കെ ഹജ്ജ് വിസ ഉപയോഗിക്കരുത് />. രാജ്യത്തിനകത്ത് നിന്നും ഹജ്ജിനു പോകുന്നവർ അതതു പ്രദേശത്തെ പാസ്പോർട്ട് ഓഫീസിലെത്തി ഹജ്ജ് അനുമതിപത്രങ്ങൾ (ഹജ്ജ് തസ്രീഹ്) എടുക്കണം. അഞ്ചു വർഷം കൂടുമ്പോൾ മാത്രമാണ് ഒരു വ്യക്തിക്ക് ഹജ്ജിനു അനുമതി നൽകുക. വ്യാജരേഖകളുമായി ഹജ്ജിനെത്തുന്നവരെ പിടികൂടാൻ പ്രവേശന കവാടങ്ങളിൽ നൂതന സംവിധാനങ്ങൾ ആണ് ഒരുക്കുന്നത്. മതിയായ രേഖകളില്ലാത്തവരെ ഹജ്ജിനെത്തിക്കുന്ന വാഹനം പിടിച്ചെടുക്കും. വാഹനത്തിലുള്ള ഓരോരുത്തർക്കും 10,000 റിയാൽ വീതം പിഴ നൽകണം
=== ക്രിമിനൽ നിയമങ്ങൾ ===
[[File:Dira Square.JPG|thumb|left|റിയാദിലെ പരസ്യമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന ദീര ചത്വരം.<ref>{{cite web |url=http://www.cbsnews.com/stories/2004/05/06/60minutes/main615986.shtml |title=Saudi Justice? |date=5 December 2007 |publisher=CBS News |accessdate=18 July 2011 |archive-date=2011-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110604184358/http://www.cbsnews.com/stories/2004/05/06/60minutes/main615986.shtml |url-status=live }}</ref>]]
സൗദിയിൽ താമസിക്കുന്നവരെല്ലാം രാജ്യത്തെ നിയമങ്ങൾ അനുസരിക്കാൻ ബാധ്യസ്ഥരാണ്. [[ബലാത്സംഗം]], [[കൊലപാതകം]], മയക്കുമരുന്നിനടിമപ്പെടൽ, വിവാഹേതര ലൈംഗിക ബന്ധം, [[മന്ത്രവാദം]] തുടങ്ങിയ പലതരം കുറ്റങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ]] നടപ്പാക്കുന്ന രാജ്യമാണ് സൗദി അറേബ്യ. സൗദി ശരീഅത്ത് വിധിയനുസരിച്ച് നടപ്പാക്കുന്ന വധശിക്ഷ, കൈവെട്ടൽ തുടങ്ങിയ പ്രതിക്രിയകൾ അന്തിമമായി തീരുമാനിക്കാനുള്ള അധികാരം സുപ്രീംകോടതിക്കാണ്. അപ്പീൽ കോടതിയുടെ വിധി സുപ്രീംകോടതി ശരിവെച്ച ശേഷമാണ് ശിക്ഷ നടപ്പാക്കുക. അനന്തരാവകാശികൾ മാപ്പ് നൽകിയാൽ ചില കുറ്റങ്ങൾക്ക് പ്രതിക്രിയയിൽ ഇളവ് ലഭിക്കും<ref>{{cite news|title = സൈകതരേഖകൾ|url = http://malayalamvaarika.com/2012/september/21/COLUMN3.pdf|publisher = [[മലയാളം വാരിക]]|date = 2012 സെപ്റ്റംബർ 21|accessdate = 2013 മാർച്ച് 03|language = [[മലയാളം]]|archive-date = 2016-03-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20160306110553/http://malayalamvaarika.com/2012/september/21/COLUMN3.pdf|url-status = dead}}</ref>.
=== മതനിയമങ്ങൾ ===
സൗദിയിൽ മറ്റു രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നും ജോലിക്കു വരുമ്പോൾ തന്നെ അവർക്ക് ലഭിക്കുന്ന തൊഴിൽ കരാറിൽ ഇസ്ലാമിന്റെ വിശ്വാസ പ്രമാണങ്ങൾ പവിത്രതയോടെ സൂക്ഷിക്കണം എന്ന് രേഖപ്പെടുത്താറുണ്ട്. [[ശരീഅത്ത്]] നിയമം പ്രാബല്യത്തിലുള്ള സൗദി അറേബ്യയിൽ റമദാൻ നിയമങ്ങൾ തെറ്റിക്കുന്നവർക്ക് കനത്ത ശിക്ഷാ നടപടികൾ നിലവിലുണ്ട്. [[റമദാൻ]] നോമ്പു സമയത്ത് പരസ്യമായി ഭക്ഷണം കഴിക്കുക, വെളളം കുടിക്കുക, പുകവലിക്കുക തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾക്ക് പിടിക്കപ്പെട്ടാൽ രാജ്യദ്രോഹ കുറ്റമായി{{അവലംബം}} പരിഗണിക്കുന്നു. സൗദിയിൽ താമസിക്കുന്ന വിദേശികൾ ശരീഅത്ത് വ്യവസ്ഥക്ക് വിരുദ്ധമായ വിലക്കപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ ചെയ്ത് പിടിക്കപ്പെട്ടാൽ കഠിന ശിക്ഷയോ [[വിസ]] റദ്ദാക്കി നാട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചയക്കുകയോ ചെയ്യും.
=== സൈബർ നിയമങ്ങൾ ===
സൗദി അറേബ്യയിൽ [[സൈബർ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ|സൈബർ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കെതിരെയുളള]] നിയമങ്ങൾ കർശനമായി നടപ്പാക്കുന്നുണ്ട്. വ്യക്തിഹത്യ, ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ് കോഡ് ചോർത്തൽ, ബ്ലാക്ക്മെയ്ലിങ് തുടങ്ങിയവ പരിശോധിച്ചു ശിക്ഷാ നടപടികൾ നിശ്ചയിക്കാൻ പ്രത്യേക സെൽ രൂപീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കുറ്റകൃത്യ രീതിയും തോതുമനുസരിച്ചു ശിക്ഷയിലും വ്യത്യാസമുണ്ടാകും. സൈബർ കുറ്റകൃത്യങ്ങളെ ഗൗരവകരമായി കണ്ടു 10 വർഷം വരെ തടവും അഞ്ച് ലക്ഷം റിയാൽ മുതൽ അഞ്ച് ദശലക്ഷം റിയാൽ വരെ പിഴയും നൽകുന്നതാണു പുതിയ [[സൈബർ നിയമം]]<ref name=citc>[http://www.citc.gov.sa/English/RulesandSystems/CITCSyste/Documents/LA_004_%20E_%20Anti-Cyber%20Crime%20Law.pdf ആന്റി ക്രൈം സൈബർ ലോ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150812173343/http://www.citc.gov.sa/English/RulesandSystems/CITCSyste/Documents/LA_004_%20E_%20Anti-Cyber%20Crime%20Law.pdf |date=2015-08-12 }} കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ആന്റ് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി കമ്മീഷൻ - സൗദി അറേബ്യ - ആർട്ടിക്കിൾ 7 നോക്കുക</ref>. [[വെബ്സൈറ്റ്|വെബ്സൈറ്റുകൾ]] നിരീക്ഷിക്കാൻ സൗദി സൈബർ സെക്യൂരിറ്റി ആൻഡ് ആന്റി സൈബർ ക്രൈം ഏജൻസി എന്ന പേരിൽ പ്രത്യേക വിഭാഗം രാജ്യത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട് <ref name="citc" />. ഇതുകൂടാതെ ബോംബുനിർമ്മാണവും ഉപയോഗവും പരിശീലിപ്പിക്കുന്ന സൈറ്റുകളുടെ നിർമ്മാണം, ഭീകരവാദപ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പ്രേരകമാവുന്ന ഉള്ളടക്കമുള്ളവ തുടങ്ങിയ ഭീകരപ്രവർത്തനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റകൃത്യങ്ങളും സദാചാരബോധത്തിനെതിരും മതവികാരം വ്രണപ്പെടുത്തുന്നതുമായ സൈറ്റുകളും മയക്കുമരുന്ന്, ചൂതാട്ടം പോലുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങളടങ്ങിയ സൈറ്റുകളും രാജ്യത്തെ സൈബർ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നുണ്ട് <ref name="citc" />. വെബ് സൈറ്റുകൾ തകർക്കുകയും [[ഇ-മെയിൽ]] അഡ്രസുകൾ ചോർത്തുകയും ചെയ്യുന്നവർക്കു കർശന ശിക്ഷയാണ് ഉള്ളത്.
== കാർഷിക രംഗം ==
പൊതുവേ വരണ്ട [[കാലാവസ്ഥ|കാലാവസ്ഥയാണെങ്കിലും]] സൗദി അറേബ്യയുടെ ചില ഭാഗങ്ങളിൽ [[കൃഷി|കൃഷിക്കനുയോജ്യമായ]] കാലാവസ്ഥയും നില നിൽക്കുന്നുണ്ട്. കാർഷിക മേഖലക്ക് രാജ്യം നൽകുന്ന പ്രാധാന്യത്തിന്റെ ഫലമായി [[കൃഷിഭൂമി|കൃഷിഭൂമിയിൽ]] കെട്ടിടങ്ങൾ പണിയുന്നത് സൗദി കൃഷിമന്ത്രാലയം നിരോധിച്ചിട്ടുണ്ട്. കാർഷിക മേഖലകളിൽ ആവശ്യമായ [[വെള്ളം]] സംഭരിച്ച് കാർഷിക ഉത്പാദനം കുറയാതിരിക്കാനുള്ള എല്ലാ പദ്ധതികളും കൃഷിവകുപ്പ് ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഭാവിയിൽ രൂക്ഷമായ വരൾച്ചയുണ്ടാകുമെന്ന റിപ്പോർട്ടിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വരൾച്ച നേരിടുന്നതിന് ആഭ്യന്തര, വാണിജ്യ, ജലസേചന ധനമന്ത്രാലയങ്ങളുമായി സഹകരിച്ച് വിവിധ പദ്ധതികൾ കൃഷിവകുപ്പ് നടപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. സൗദി അറേബ്യയിൽ എണ്ണയിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനം കൂടുകയും എന്നാൽ ആ രംഗത്ത് അധികം തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾ ഉണ്ടാകാതിരിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ 1960 കളിലും എഴുപതുകളിലും സൗദി ഗവൺമെന്റ് രാജ്യത്തെ സ്ഥലങ്ങൾ നാട്ടുകാർക്കും കമ്പനികൾക്കും സൗജന്യമായി നൽകുകയും അവിടെ കൃഷിയുൾപ്പെടെയുള്ള ഏതു ബിസിനസും ചെയ്യാൻ ആവശ്യത്തിനു മൂലധനം കിട്ടാനുള്ള സൗകര്യവും ഉണ്ടാക്കി. അതോടെ [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിൽ]] കിണറുകളിൽ നിന്നും വെള്ളം പമ്പ് ചെയ്ത് ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുന്ന [[ഗോതമ്പ്]] അടക്കമുള്ള വിളകൾ രാജ്യത്ത് ഉല്പാതിപ്പിച്ചു തുടങ്ങി. ഭൂഗർഭജലം കിട്ടാത്ത ഇടങ്ങളിൽ ഉപ്പുവെള്ളം ശുദ്ധീകരിച്ച് ഗോതമ്പ് കൃഷി നടത്തി. ഇതിന്റെ ഫലമായി 1980-കളിൽ സൗദി ഗോതമ്പിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഭക്ഷ്യ സ്വയംപര്യാപ്തത നേടുകയും 1990-കളിൽ ഗോതമ്പ് മറ്റു രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് വിലയ്ക്കും അല്ലാതെയും കയറ്റിയയക്കാനും തുടങ്ങി. പിന്നീട് ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടോടെ ഭൂഗർഭ ജലത്തിന്റെ ദുരുപയോഗവും മറ്റും കാരണത്താൽ ഗോതമ്പുകൃഷി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നത് ഗവൺമെന്റ് നിർത്തി. കാർഷിക മേഖലയിൽ നിന്നും സൗദി അറേബ്യ പാലുല്പന്നങ്ങൾ, [[മുട്ട]], [[മത്സ്യം]]. [[കോഴി]], [[പഴം]], [[പച്ചക്കറി]], [[പൂവ്]] എന്നിവ കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്<ref name= />.
രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ചെറുതും വലുതുമായ നിരവധി [[അണക്കെട്ട്|അണക്കെട്ടുകളുണ്ട്]]. താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലുള്ള ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളേയും കൃഷിയിടങ്ങളേയും മഴവെള്ളപ്പാച്ചിലിൽനിന്ന് രക്ഷിക്കാനായാണ് പല ഭാഗത്തും അണക്കെട്ടുകൾ പണിതത്. പിന്നീടവ [[ജലസേചനം]] പോലുള്ള വിവിധ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് കൂടി ഉപകാരപ്പെടുന്നതായി മാറുകയായിരുന്നു. വേനലിൽ പൂർണമായും വറ്റിവരളുന്ന ഈ സംഭരണികളിൽ അപൂർവമായി ലഭിക്കുന്ന [[മഴ|മഴയിലൂടെ]] വന്നെത്തുന്ന വെള്ളം കാരണം ആറു മാസത്തോളം ജലസാന്നിധ്യമുണ്ടാകും. ഇങ്ങനെ കെട്ടിനിർത്തുന്ന വെള്ളം ജലസേചനത്തിനും മറ്റുമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. വെള്ളമുള്ളപ്പോൾ അണക്കെട്ടുകൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ചെറിയ തോതിൽ വിനോദ സഞ്ചാരവും നടക്കാറുണ്ട്.
=== ഈന്തപ്പന കൃഷി ===
സൗദി അറേബ്യയിൽ ഏറ്റവും പ്രാധാന്യത്തോടെയും കൂടുതലായും കൃഷി ചെയ്യുന്നത് [[ഈന്തപ്പന|ഈന്തപ്പനയാണ്]]. [[അറബ് ലോകം|അറബ്]] പാരമ്പ്യത്തിന്റെയും പ്രൗഢിയുടെയും പ്രതീകങ്ങളായി തദ്ദേശീയർ ഈന്തപ്പന തോട്ടങ്ങളെ കാണുകയും പരിപാലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. വിവിധ തരത്തിലും വർണങ്ങളിലുമുള്ള ഈന്തപ്പഴക്കുലകൾ അലങ്കാരമാക്കി രാജ്യത്തെ റോഡിന് വശങ്ങളിലും ഉദ്യാനങ്ങളിലും പാർക്കുകളിലുമെല്ലാം ഭംഗിയേറിയ കാഴ്ചയാണ്. നഗരസൗന്ദര്യവത്കരണത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഈന്തപ്പനകൾ വെച്ചുപിടിപ്പിക്കുന്നത്. പെട്രോളിയം ഉത്പന്നങ്ങൾ വ്യ്യാവസായികാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഉത്പാതിപ്പിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് സൗദിയിലെ പ്രധാന വരുമാനം ഈന്തപ്പന തോട്ടങ്ങളായിരുന്നു. [[മുഹമ്മദ്|മുഹമ്മദ് നബിയുടെ]] കാലത്ത് [[മദീന|മദീനയിലെ]] [[മസ്ജിദുന്നബവി|മസ്ജിദുന്നബവിയടക്കമുള്ള]] പള്ളികൾ ഈന്തപ്പന ഓലകൾ കൊണ്ടാണ് നിർമിച്ചിരുന്നത്. ഈന്തപ്പനയുടെ ഓലകൾ ചേർത്തുകൊണ്ട് പഴയകാലത്ത് വീടുകൾ മേയുകയും പനയുടെ ഓരോഭാഗങ്ങൾ കൊണ്ടും സ്ത്രീകൾ വിവിധതരം കരകൗശല വസ്തുക്കൾ നിർമ്മിക്കുകയുമെല്ലാം ചെയ്തിരുന്നു. ഇന്ന് ഈന്തപ്പഴം സംസ്കരിച്ച് വിവിധ ഇനങ്ങളും ഉത്പന്നങ്ങളുമാക്കി ലോകമെങ്ങുമെത്തിക്കാൻ ധാരാളം ഫാക്ടറികളും ലാബുകളും കമ്പനികളുമാണ് സൗദിയിലുള്ളത്. രാജ്യത്ത് കൃഷി എന്നതിനേക്കാളേറെ [[ഈന്തപ്പഴം]] പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. സൗദി അറേബ്യയിലെ പ്രധാന ഈന്തപ്പഴത്തോട്ടങ്ങളുള്ള [[അൽ ഖസീം]] മേഖലയിലെ 75 ശതമാനം ഭൂപ്രദേശവും ഈത്തപ്പഴകൃഷിക്ക് അനുയോജ്യമാണ്. കൃഷി വകുപ്പ് ഒടുവിൽ നടത്തിയ [[സർവേ]] പ്രകാരം അൽ ഖസീം മേഖലയിൽ 16,000ത്തിൽപരം ഈന്തപ്പന തോട്ടങ്ങളുണ്ട്. കൂടാതെ [[അൽഹസ]] പോലുള്ള കൃഷിയിടങ്ങളും [[മദീന]], [[ഉനൈസ]], അൽറസ്സ്, മജ്മഅ തുടങ്ങിയിടങ്ങളിലും ധാരാളം കൃഷി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഒരു കാലത്ത് [[മരുഭൂമി|മരുഭൂമിയിലെ]] മനുഷ്യ ജീവിതത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമായിരുന്നു ഈന്തപ്പനയിൽ നിന്നായിരുന്നു കയറും കൊട്ടകളും മീൻപിടിത്ത [[തോണി|തോണികളിലെ]] [[പായ|പായകളും]] എല്ലാം നിർമിച്ചിരുന്നത്.
== ഇന്ത്യ - സൗദി ബന്ധം ==
[[പ്രമാണം:Jeddah consulate.jpg|left|thumb|ജിദ്ദയിലെ ഇന്ത്യൻ നയതന്ത്ര കാര്യാലയം]]
സൗദി അറേബ്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ [[പ്രവാസി]] സമൂഹം ഇന്ത്യക്കാരാണ്. ഇരുപതു ലക്ഷത്തിലേറെ വരുന്ന [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യക്കാരുടെ]] സാന്നിധ്യമാണ് സൗദി അറേബ്യയിലുള്ളത്. സൗദിയിലെ ഇന്ത്യൻ ജോലിക്കാരുടെ വിശ്വസ്തതയും, ആത്മാർത്ഥതയും, വൈദഗ്ദ്ധ്യവും അധികൃതരുടെ പ്രശംസ പിടിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ഉഭയകക്ഷി സൗഹൃദത്തിൽ തുടങ്ങിയ പരമ്പരാഗത ബന്ധം വികസിച്ച് ഇപ്പോൾ തന്ത്രപ്രധാനം എന്ന പദവിയിലേക്ക് ശക്തിപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അടുത്ത കാലത്ത് സൗദി ഭരണാധികാരി [[അബ്ദുല്ല രാജാവ്]] ഇന്ത്യയിലും ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി [[മൻമോഹൻ സിംഗ്]] സൗദിയിലും നടത്തിയ ഉഭയകക്ഷി സന്ദർശനത്തോടെ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ ഗുണകരമായ മാറ്റമാണ് വന്നിട്ടുള്ളത്. [[ഇന്തോ-അറബ് ചേംബർ|ഇന്തോ-അറബ് ചേംബറിന്റെ]] പിന്തുണയോടെ വാതകപൈപ്പ്ലൈനും ഫാഷൻ സിറ്റിയുമുൾപ്പെടെ നിരവധി പദ്ധതികളാണ് പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഇന്ത്യൻ വ്യവസായി പ്രതിനിധി സംഘം സമർപ്പിച്ചത്. സൗദിയുടെ നാലാമത്തെ വലിയ വാണിജ്യ പങ്കാളിയാണ് ഇപ്പോൾ ഇന്ത്യ. [[2006]] -[[2007]] ൽ 15,946.10 ദശലക്ഷം [[അമേരിക്കൻ ഡോളർ]] ആയിരുന്ന സൗദിയിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ കയറ്റുമതി. ഇത് 2010 -2011 ൽ 25,612.46 ദശലക്ഷം അമേരിക്കൻ ഡോളർ ആയാണ് ഉയർന്നത്. അതേസമയം, 2006-07 വർഷം 2590.77 ദശലക്ഷം അമേരിക്കൻ ഡോളർ ആയിരുന്ന സൗദിയിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ കയറ്റുമതി 2010-11 ൽ 5,227.19 ദശലക്ഷം അമേരിക്കൻ ഡോളർ ആയും ഉയർന്നു. രണ്ടു ലക്ഷത്തോളം [[ഹജ്ജ്]] തീർത്ഥാടകരാണ് വർഷം തോറും ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് എത്തുന്നത്. കൂടാതെ നിരവധി [[ഉംറ]] തീർത്ഥാടകരും എത്തുന്നുണ്ട്.
സൗദിയും ഇന്ത്യയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മെച്ചപ്പെടുത്താനായി [[സൗദി-ഇന്ത്യ യൂത്ത് ഫോറം]] എന്നൊരു വിഭാഗം രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി [[2012]] മാർച്ച് മാസത്തിൽ സൗദിയിലെ യുവാക്കളുടേയും, യുവതികളുടേയും ഒരു സംഘം ഇന്ത്യ സന്ദർശിക്കുകയുണ്ടായി. ഇന്ത്യയുടെ [[കല]], [[സംസ്ക്കാരം]], [[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[പൈതൃകം]] എന്നിവയെക്കുറിച്ചു പഠിക്കുകയും മനസ്സിലാക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു ലക്ഷ്യം. ഇന്ത്യയുടെ [[വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ]] തലസ്ഥാനമായ [[ബെംഗളൂരു|ബെംഗളൂരുവും]] ഇവർ സന്ദർശിക്കുകയുണ്ടായി<ref name=youthforum>[http://www.mofa.gov.sa/sites/mofaen/aboutMinistry/InternationalSaudiYouthForums/Forums/Saudi-Indian/FirstRound/Pages/Program.aspx ഇന്ത്യ സൗദി യൂത്ത് ഫോറം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140128100139/http://www.mofa.gov.sa/sites/mofaen/aboutMinistry/InternationalSaudiYouthForums/Forums/Saudi-Indian/FirstRound/Pages/Program.aspx |date=2014-01-28 }} യൂത്ത് ഫോറത്തിന്റെ ഇന്ത്യയിലെ സന്ദർശന പരിപാടികൾ - ശേഖരിച്ചത് 8 ഏപ്രിൽ 2012</ref>.
=== സാംസ്കാരിക ബന്ധം ===
പുരാതന കാലം മുതൽ തന്നെ വാണിജ്യ ബന്ധങ്ങളിൽ ഇൻഡോ സൗദി ബന്ധം നിലനിന്നിരുന്നു. അടുത്ത കാലത്ത് നടന്ന സൗദി ഭരണാധികാരി അബ്ദുല്ല രാജാവിന്റെ ദൽഹി സന്ദർശനവും ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി മൻമോഹൻ സിംഗിന്റെ റിയാദ് സന്ദർശനവും ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ വ്യാപാര-സാംസ്കാരിക മേഖലകളിൽ കൂടുതൽ പുരോഗതി കൈവന്നിട്ടുണ്ട്<ref name= />. ഇൻഡോ സൗദി ബന്ധം രാഷ്ട്രീയ, സൈനിക, തന്ത്രപ്രധാന മേഖലകളിൽ ഇപ്പോൾ വികസിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിദ്യാഭ്യാസ സാംസ്കാരിക മേഖലകളിലെ പരസ്പര സഹകരണവും മെച്ചപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സംയുക്ത ഗവേഷണ പദ്ധതികൾക്കുവേണ്ടി ഇന്ത്യൻ സൗദി സർവകലാശാലകൾ തമ്മിൽ ധാരണാപത്രം നിലവിലുണ്ട്. കിംഗ് അബ്ദുൽ അസീസ് ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ റിസർച്ച് ആൻഡ് ആർകൈവ്സും ജാമിയ മില്ലിയ്യ ഇസ്ലാമിയയിലെ ഇന്ത്യ അറബ് കൾച്ചറൽ സെന്ററും തമ്മിൽ പുതിയ കരാർ ഒപ്പുവെച്ചിട്ടുണ്ട്. കരാർ പ്രകാരം സൗദി ചരിത്രം, സംസ്കാരം എന്നിവ സംബന്ധിച്ച് അറബിയിൽ രചിച്ച പ്രധാന കൃതികൾ ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലേക്കും അറേബ്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം, സംസ്കാരം, നാഗരികത എന്നിവ സംബന്ധിച്ച് ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലുള്ള കൃതികൾ അറബിയിലേക്കും തർജ്ജമ ചെയ്യും<ref name= />.
===വാണിജ്യബന്ധം===
ഇന്ത്യയും-സൗദി അറേബ്യയും തമ്മിൽ വാണിജ്യബന്ധം ഊഷ്മളമാക്കാനായി സൗദി-ഇന്ത്യൻ ബിസിനസ് നെറ്റ് വർക്ക് എന്ന അനൗദ്യോഗിക ശൃംഖലക്കു തുടക്കം കുറിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയിലെ കമ്പനികൾക്ക് സൗദിയിലെ വ്യാവസായിക അന്തരീക്ഷം മുതലാക്കാന കഴിയത്തക്കവിധം അതിന്റെ വാതായനങ്ങൾ തുറന്നിടുക എന്നതാണ് ഇതുകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് <ref name=sibn>[http://www.sibncgi.org/sibn-mission-statement.html സൗദി-ഇന്ത്യൻ ബിസിനസ് നെറ്റ് വർക്ക്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130315132328/http://www.sibncgi.org/sibn-mission-statement.html |date=2013-03-15 }} സൗദി ഇന്ത്യ വാണിജ്യ ബന്ധങ്ങൾ</ref>
== മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ ==
സൗദി അറേബ്യയിലെ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ]] വിമർശനത്തിന് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട് . സൗദിയിൽ മതസ്വാതന്ത്ര്യം അനുവദിക്കണമെന്ന് പല മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളും ആവശ്യപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യൻ]] രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള തൊഴിലാളികളോട് അടിമകളെ പോലെയാണ് പെരുമാറുന്നതെന്ന് ഹ്യൂമൺ റൈറ്റ് വാച്ച് എന്ന അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടന കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നു<ref name=hrw>[http://www.hrw.org/en/content/un-world-leaders-should-press-saudis-intolerance ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ് വാച്ച്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090312144321/http://www.hrw.org/en/content/un-world-leaders-should-press-saudis-intolerance |date=2009-03-12 }} ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ് വാച്ച് ഔദ്യോഗിക സൈറ്റിൽ നിന്നും</ref> <ref name=hrw1>[http://www.hrw.org/en/reports/2008/07/07/if-i-am-not-human-0 ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ് വാച്ച്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090312073207/http://www.hrw.org/en/reports/2008/07/07/if-i-am-not-human-0 |date=2009-03-12 }} ഹ്യൂമൻ റൈറ്റ് വാച്ച് ഔദ്യോഗിക സൈറ്റിൽ നിന്നും</ref>. 2011 ൽ സൗദി അറേബ്യയിലെ ജയിലുകളിൽ ആകെ തടവിൽ കഴിയുന്നവരുടെ എണ്ണം 49000 ആണെന്ന് അമേരിക്കൻ മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനയുടെ കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു<ref name= />.
ഇസ്ലാമിക രാഷ്ട്രം എന്ന് അവകാശപ്പെടാൻ ആവില്ലെങ്കിലും ഭാഗികമായി ശരീഅത്ത് നിയമങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്ന രാഷ്ട്രമാണ് സൗദി അറേബ്യ. ആയതിനാൽ രാഷ്ട്രത്തിൽ ധാർമികതയും മൂല്യങ്ങളും നിലനിർത്തുന്നതിന് ചില കർശന നിയമങ്ങൾ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. പ്രത്യക്ഷത്തിൽ മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെ ഹനിക്കുന്നത് എന്ന് വിലയിരുത്തുന്ന ഈ നിയമങ്ങൾ പക്ഷേ ലോക രാഷ്ട്രങ്ങളിൽ വെച്ച് കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറച്ചു കൊണ്ടുവരാൻ സൗദി അറേബ്യയെ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൊലപാതകം, പിടിച്ചുപറി, ബലാൽസംഗം തുടങ്ങിയ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ മറ്റു രാജ്യങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് സൗദി അറേബ്യയിൽ കുറവാണ്<ref name= />. കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ കണക്കിൽ 82 രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ സൗദി അറേബ്യയുടെ സ്ഥാനം 48 ആണ് <ref name=nationmaster>[http://www.nationmaster.com/country/sa-saudi-arabia/cri-crime കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ അളവനുസരിച്ചുള്ള രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ പട്ടിക] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130111080312/http://www.nationmaster.com/country/sa-saudi-arabia/cri-crime |date=2013-01-11 }} നേഷൻമാസ്റ്റർ</ref>.
=== ഉപഭോക്തൃനിയമം ===
വളരെ ശക്തമായ ഉപഭോക്തൃനിയമമാണ് രാജ്യത്ത് വാണിജ്യ-വ്യവസായ മന്ത്രാലയം നടപ്പാക്കിയിരിക്കുന്നത്. വാങ്ങിയ വസ്തുക്കൾ തിരിച്ചുകൊടുക്കാൻ ഉപഭോക്താവിന് അവകാശം നൽകുന്ന നിയമം നിലവിലുണ്ട്. ഇതനുസരിച്ച് വാങ്ങിയ വസ്തു ഗുണനിലവാരമില്ലാത്തതോ കേടുപാടുള്ളതോ ഉപയോഗ്യമല്ലാത്തതോ വ്യാജമോ എന്ന് ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ അവ തിരിച്ചുകൊടുക്കാൻ ഉപഭോക്താവിന് അവകാശമുണ്ട്. വിറ്റ വസ്തുക്കൾ തിരിച്ചെടുക്കുകയില്ലെന്ന് വിപണന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കാനും ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് നൽകുന്ന അച്ചടിച്ച പേമെൻറ് ഇൻവോയ്സുകളിൽ എഴുതാനും പാടില്ല. മടക്കിയെടുക്കുന്ന വസ്തുവിന്റെ വിലയും ആവശ്യമെങ്കിൽ നഷ്ടപരിഹാരവും നൽകാൻ വ്യാപാരികൾ ബാധ്യസ്ഥരാണ്. വ്യാപാര കേന്ദ്രങ്ങളിൽ വാണിജ്യ-വ്യവസായ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ നിരീക്ഷണ സംഘങ്ങൾ പരിശോധന നടത്തുകയും നിയമലംഘനം കണ്ടെത്തിയാൽ ബന്ധപ്പെട്ട വ്യാപാരികൾക്കെതിരെ നിയമനടപടികൾ സ്വീകരിക്കുക്കയും ചെയ്യും <ref name=cpf>[http://www.cf.org.sa/images/stories/cons-Printing-web-en.pdf കൺസ്യൂമർ പ്രൊട്ടക്ഷൻ ഫോറം - ലഘുലേഖ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} പത്താമത്തെ താൾ നോക്കുക</ref>.
== ചിത്രശാല ==
<gallery caption="സൗദി അറേബ്യ - ദൃശ്യങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="6">
File:Saudi_Culture_-_സൗദി_സംസ്കാരം_50.JPG|സൗദി സംസ്കാരം
File:Saudi_Culture_-_സൗദി_സംസ്കാരം_51.JPG|സൗദി സംസ്കാരം
File:Saudi Arabia in its region.svg | സൗദി അറേബ്യ
പ്രമാണം:Saudi coins (1).jpg|സൗദി അറേബ്യയിലെ നാണയങ്ങൾ
ചിത്രം:SP A0393.jpg|ആഫ്രിക്കൻ സ്ത്രീ ആക്രി സാധനങ്ങളുമായി പോകുന്നു.
File:Abha1.jpg | അബഹ എന്ന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം
പ്രമാണം:Kingdom Tower at night.JPG|റിയാദ് നഗരം (രാത്രി കാഴ്ച)
File:AFC-CL2014-GS-R6 HIL VS SEP.JPG| കിങ് ഫഹദ് സ്റ്റേഡിയം
File:Supplicating Pilgrim at Masjid Al Haram. Mecca, Saudi Arabia.jpg|മക്കായിലെ അൽ ഹറം മസ്ജിദ്
File:Riyadh city buildings 1964.jpg | പൗരാണിക കാലത്തെ കെട്ടിടങ്ങൾ
| ആരോഗ്യ മന്ത്രാലയം
File:Ministry of Education, Riyadh, Saudi Arabia.JPG | വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രാലയം
File:Ministry of Agriculture.JPG | കാർഷിക മന്ത്രാലയം
File:Ministry of Transportation, Riyadh, Saudi Arabia.JPG | ഗതാഗത മന്ത്രാലയം
</gallery>
== അവലംബം ==
<div class="reflist4" style="height: 440px; overflow: auto; padding: 3px" >
{{Reflist|colwidth=30em}}
</div>
==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്==
{{refbegin|colwidth=25em}}
*മുഹമ്മദ് അസദ്: മക്കയിലേക്കുള്ള പാത
*അൽ ഫർസി, ഫൗദ് (2004) മോഡേണിറ്റി ആന്റ് ട്രഡീഷൻ: ദ സൗദി ഇക്ക്വേഷൻ: പാനാർക്ക് ഇന്റർനാഷണൽ ലിമിറ്റഡ്: ISBN 0-9548740-1-3
*ഗാർഡ്നർ, ആൻഡ്രൂ (2004) ദ പൊളിറ്റിക്കൽ ഇക്കോളജി ഓഫ് ബെദു പാസ്റ്ററിലസം ഇൻ ദ കിങ്ഡം ഓഫ് സൗദി അറേബ്യ.
*ഇൻ പൊളിറ്റിക്കൽ ഇക്കോളജി എക്രോസ് സ്പേസ്, സ്കേൽസ്, ആന്റ് സോഷ്യൽ ഗ്രൂപ്പ്സ്, ലിസ ജെസൺ, സൂസൻ പോൾസൺ, റൂട്ടേഴ്സ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്.
*ജോൺസ്, ജോൺ പോൾ. ''ഇഫ് ഒലയ സ്ട്രീറ്റ് കുഡ് ടോക്ക്: സൗദി അറേബ്യ- ദ ഹെർട്ട്ലാന്റ് ഓഫ് ഓയിൽ ആന്റ് ഇസ്ലാം.'' ദ താസാ പ്രസ്സ് (2007). ISBN 0-9790436-0-3
*ലിപ്മാൻ, തോമസ്. "ഇൻസൈഡ് ദ മിറാഷ്: അമേരിക്കാസ് ഫ്രജൈൽ പാർട്ട്ണർഷിപ്പ് വിത്ത് സൗദി അറേബ്യ" (വെസ്റ്റ് വ്യൂ 2004) ISBN 0-8133-4052-7
*സാന്ദ്രാ മാക്കേ, ''ദ സൗദീസ്: ഇൻസൈഡ് ദ ഡസർട്ട് കിങ്ഡം'' (ഹൗട്ടൺ മിഫ്ലിൻ, 1987) ISBN 0-395-41165-3
*മാത്യ.ആർ.സിമ്മൺസ്, ''ട്വിലൈറ്റ് ഇൻ ദ ഡസർട്ട് ദ കമിംഗ് സൗദി ഓയിൽ ഷോക്ക് ആന്റ് ദ വേൾഡ് ഇക്കോണമി'', ജോൺ വിലി & സൺസ്, 2005, ISBN 0-471-73876-X
*പാസ്കൽ, മിനോറെറ്റ് ''ദ സൗദി എനിഗ്മ: എ ഹിസ്റ്ററി'' (സെഡ് ബുക്ക്സ്, 2005) ISBN 1-84277-605-3
*അൽ-റഷീദ്, മാദാവി, ''എ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് സൗദി അറേബ്യ'' (കേംബ്രിഡ്ജ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി പ്രസ്സ്, 2002) ISBN 0-521-64335-X
*റോബർട്ട് ലാസേ, ''ദ കിങ്ഡം: അറേബ്യ & ദ ഹൗസ് ഓഫ് സൗദ്'', എവൺ ബുക്ക്സ്, 1981. ലൈബ്രറി ഓഫ് കോൺഗ്രസ്സ്: 81-83741 ISBN 0-380-61762-5
*ഓവൻ റോജർ ''സ്റ്റേറ്റ് പവർ ആന്റ് പൊളിറ്റിക്സ് ഇൻദ മേക്കിംഗ് ഓഫ് മോഡേൺ മിഡ്ഡിൽ ഈസ്റ്റ്'', മൂന്നാം പതിപ്പ് (റൗട്ട്ലെഡ്ജ്, 2006) ISBN 0-415-29713-3
*കാർമെൻ ബിൻ ലാദൻ, ''[http://books.google.com/books?id=9o80JAAACAAJ ഇൻസൈഡ് ദ കിങ്ഡം: മൈ ലൈഫ് ഇൻ സൗദി അറേബ്യ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231113045352/https://books.google.com/books?id=9o80JAAACAAJ&hl=en |date=2023-11-13 }}'', ഗ്രാന്റ് സെൻട്രൽ പബ്ലിഷിംഗ്, 2005, SBN 0446694886
*റോബർട്ട് ലാസേ, ''ഇൻസൈഡ് ദ കിങ്ഡം'', ഹച്ചിൻസൺ പബ്ലിഷിംഗ്, 2009.
*മാർക്ക് വെസ്റ്റൺ, "പ്രോഫറ്റസ് ആന്റ് പ്രിൻസസ്സ്," വിലെ, 2008.
*ഫെഡറൽ റിസർച്ച് സ്റ്റഡി, "സൗദി അറേബ്യ എ കൺട്രി സ്റ്റഡി"
*കാരെൻ എലിയറ്റ് ഹൗസ് "ഓൺ സൗദി അറേബ്യ"
{{refend}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Multicol}}
*[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sa.html വേൾഡ് ഫാക്ട് ബുക്ക് - സൗദി അറേബ്യ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190108120845/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/sa.html |date=2019-01-08 }}
*[http://www.saudiembassy.net/ സൗദി എംബസ്സി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191209160435/https://saudiembassy.net/ |date=2019-12-09 }}
*[http://www.mofa.gov.sa/sites/mofaen/Pages/Default.aspx വിദേശ കാര്യ മന്ത്രാലയം - സൗദി അറേബ്യ]
*[http://www.saudiaramco.com/en/home.html സൗദിആരാംകോ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181017131549/http://www.saudiaramco.com/en/home.html |date=2018-10-17 }}
{{Multicol-break}}
*[http://www.riyadh-airport.com/ കിങ് ഖാലിദ് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം]
*[http://www.pnu.edu.sa/en/Pages/Home.aspx പ്രിൻസസ്സ് നൂറ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഫോർ വിമെൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121219143905/http://www.pnu.edu.sa/en/Pages/Home.aspx |date=2012-12-19 }}
*[http://www.makkah.gov.sa/ [[മക്ക]] പ്രവിശ്യയുടെ വെബ് വിലാസം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100131214524/http://www.makkah.gov.sa/ |date=2010-01-31 }}
*[http://www.tiff-sa.com/ തായിഫ് അന്താരാഷ്ട്ര പുഷ്പമേള] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120507174754/http://www.tiff-sa.com/ |date=2012-05-07 }}
{{Multicol-break}}
*[http://www.wec.com.sa/items.aspx?catId=3 വാട്ടർ ആന്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി കമ്പനി]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.kaust.edu.sa കിങ് അബ്ദുള്ള സർവ്വകലാശാല]
*[http://www.wepower-sa.com/default.aspx?refer=1 വാട്ടർ ഇലക്ട്രിസിറ്റി &പവർ ജനറേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130104182322/http://www.wepower-sa.com/default.aspx?refer=1 |date=2013-01-04 }}
*[http://www.hajinformation.com/ ഹജ്ജ് മന്ത്രാലയം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100323171308/http://www.hajinformation.com/ |date=2010-03-23 }}
{{Multicol-end}}
{{ഏഷ്യ}}
{{Airports in Saudi Arabia}}
[[വർഗ്ഗം:സൗദി അറേബ്യ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒപെക് രാജ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അറബി വാക്കുകളുള്ള ലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പേർഷ്യൻ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അറബ് ലീഗ് രാജ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗത്വമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മുസ്ലീം രാഷ്ട്രങ്ങൾ]]
0vkw5oe8v4chte8onmmok7fxipqvxx6
സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ സമിതി
0
3688
4619970
3831357
2026-05-17T14:58:54Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619970
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|FSF}}
{{ infobox organization
|image = Free Software Foundation logo and wordmark.svg
|image_border =
|size = 300px
|caption =
|map =
|msize =
|mcaption =
|abbreviation = FSF
|motto = Free Software, Free Society
|formation = 1985-10-04
|extinction = n/a
|type = [[NGO]] and [[Non profit organization]]
|status = Foundation
|purpose = Educational
|headquarters = Boston, MA
|location =
|region_served = Worldwide
|membership = Private individuals and corporate patrons
|language =
|leader_title = President
|leader_name = [[Richard Stallman]]
|main_organ =
|parent organization =
|affiliations = [[Software Freedom Law Center]]
|num_staff = 12
|num_volunteers =
|budget =
|website = [http://www.fsf.org http://www.fsf.org/]
|remarks =
}}
[[സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ|സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾക്കായി]] വിശേഷിച്ചും [[ഗ്നൂ]] പ്രൊജക്റ്റിനായി, ലാഭേച്ഛ കൂടാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു സംഘടനയാണ് '''സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വേർ പ്രതിഷ്ഠാപനം'''([[w:Free Software Foundation|Free Software Foundation]]).
1985 ഒക്ടോബർ മാസത്തിൽ [[റിച്ചാർഡ് മാത്യൂ സ്റ്റാൾമാൻ]] സ്ഥാപിച്ച ഈ സംഘടനയെ അമേരിക്കൻ ആദായനികുതി നിയമത്തിന്റെ [[w:501(c)#501.28c.29.283.29|501(c)(3)]] വകുപ്പനുസരിച്ച് ആദായ നികുതിയിൽ നിന്നും ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. [[സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വേർ]] എന്ന ആശയം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച് മുമ്പോട്ടുനീങ്ങുന്ന ഈ സംഘടനക്ക് ലോകമെമ്പാടും ശാഖകളും ഒട്ടനവധി പ്രവർത്തകരുമുണ്ട്. സ്വന്തം ഗ്നു ജനറൽ പബ്ലിക് ലൈസൻസ് പോലെ, കോപ്പിലെഫ്റ്റ് ("ഒരുപോലെ പങ്കിടുക") നിബന്ധനകൾക്ക് കീഴിൽ വിതരണം ചെയ്യുന്ന സോഫ്റ്റ്വെയറിനാണ് ഈ സ്ഥാപനം മുൻഗണന നൽകുന്നത്.<ref>{{cite web |title=What Is Copyleft? |url=https://www.gnu.org/copyleft/copyleft.html |publisher=Free Software Foundation |access-date=2012-07-22 |archive-date=2018-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180618030401/http://www.gnu.org/copyleft/copyleft.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.gnu.org/licenses/gpl-faq.html |publisher=Free Software Foundation |title=Frequently Asked Questions about the GNU Licenses |access-date=2012-07-22}}</ref> സംഘടനയുടെ തുടക്കം മുതൽ 1990ന്റെ പകുതിവരെ ലഭിച്ച ധനസഹായത്തിന്റെ സിംഹഭാഗവും സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വേർ ഉണ്ടാക്കാനുള്ള [[പ്രോഗ്രാമർ]]മാരെ നിയമിക്കാനായാണ് ചെലവഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഇന്ന് വളരെയധികം കമ്പനികൾ സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വേർ നിർമ്മിക്കുന്നതിനാൽ സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വേർ പ്രതിഷ്ഠാപനത്തിന്റെ ജോലിക്കാരും പ്രവർത്തകരുമെല്ലാം സംഘടനയുടെ നിയമപരവും, ആശയപരവുമായ വശങ്ങളിലാണ് വ്യാപൃതരായിരിക്കുന്നത്. യുഎസിലെ മസാച്യുസെറ്റ്സിലെ ബോസ്റ്റണിലാണ്<ref>{{Cite web|url=https://bizpages.org/business--United_States--Boston--12856|title=Free Software Foundation, Boston, United States|website=bizpages.org|access-date=2020-03-07|archive-date=2020-02-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20200227174517/https://bizpages.org/business--United_States--boston--12856|url-status=dead}}</ref> എഫ്എസ്എഫ്(FSF)ഇൻകോപ്പറേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.<ref name="FSF MACorpRegistry">{{cite web|url=http://corp.sec.state.ma.us/corp/corpsearch/CorpSearchSummary.asp?ReadFromDB=True&UpdateAllowed=&FEIN=042888848|title=FREE SOFTWARE FOUNDATION, INC. Summary Screen|publisher=The Commonwealth of Massachusetts, Secretary of the Commonwealth, Corporations Division|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130525155859/http://corp.sec.state.ma.us/corp/corpsearch/CorpSearchSummary.asp?ReadFromDB=True&UpdateAllowed=&FEIN=042888848|archive-date=2013-05-25}}</ref>
സ്ഥാപിതമായത് മുതൽ 1990-കളുടെ പകുതി വരെ, ഗ്നു പ്രോജക്റ്റിനായി സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ എഴുതുന്നതിനായി സോഫ്റ്റ്വെയർ ഡെവലപ്പർമാരെ നിയമിക്കാൻ എഫ്എസ്എഫിന്റെ ഫണ്ടുകൾ കൂടുതലായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. 1990-കളുടെ പകുതി മുതൽ, എഫ്എസ്എഫിന്റെ ജീവനക്കാരും സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും കൂടുതലും സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ പ്രസ്ഥാനത്തിനും സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ സമൂഹത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള നിയമപരവും ഘടനാപരവുമായ വിഷയങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വേർ പ്രസ്ഥാനം [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം]] ആസ്ഥാനമായാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അതിന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് അനുസൃതമായി, സ്വന്തം കമ്പ്യൂട്ടറുകളിൽ സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ മാത്രം ഉപയോഗിക്കാനാണ് എഫ്എസ്എഫ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.<ref>{{cite web |url = https://www.gnu.org/philosophy/linux-gnu-freedom.html |title = Linux, GNU, and freedom |access-date = 2006-12-10 |author = Stallman, Richard M. |author-link = Richard Stallman |year = 2002 |work = Philosophy of the GNU Project |publisher = GNU Project }}</ref>
==ചരിത്രം==
സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ വികസനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഒരു ലാഭേച്ഛയില്ലാത്ത കോർപ്പറേഷനായാണ് 1985-ൽ സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ ഫൗണ്ടേഷൻ സ്ഥാപിതമായത്. മാനുവലുകളുടെയും ടേപ്പുകളുടെയും വിൽപ്പന പോലുള്ള നിലവിലുള്ള ഗ്നു പദ്ധതികൾ അത് തുടർന്നു, കൂടാതെ സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ സിസ്റ്റത്തിന് വേണ്ടി ഡെവലപ്പർമാരെ നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web |url=https://www.gnu.org/gnu/thegnuproject.html |title=The GNU Project |publisher=Free Software Foundation |access-date=June 24, 2012 |archive-date=2011-04-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110424064815/https://www.gnu.org/gnu/thegnuproject.html |url-status=dead }}</ref> അതിനുശേഷം, സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ പ്രസ്ഥാനത്തിന് വേണ്ടി വാദിക്കുന്നതോടൊപ്പം ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടരുകയും ചെയ്തു. എഫ്എസ്എഫിന്റെ നിരവധി സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ ലൈസൻസുകളുടെ സ്റ്റുവാർഡ് കൂടിയാണ്, അതിനർത്ഥം അത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും ആവശ്യാനുസരണം പുനരവലോകനം ചെയ്യാനുള്ള കഴിവുമുണ്ട് എന്നാണ്.<ref>{{cite web |url=https://www.gnu.org/licenses/licenses.html |title=Licenses |publisher=Free Software Foundation |access-date=June 24, 2012}}</ref>
{{itstub}}
{{GNU}}
==അവലംബം==
[[വർഗ്ഗം:സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ സംഘടനകൾ]]
ez8dpt28pxhiesecfop6vprcuh84dnl
വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ
0
3694
4620070
4613872
2026-05-18T09:28:14Z
Altocar 2020
144384
/* */
4620070
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|V.S. Achuthanandan}}
{{Infobox_Indian_politician
| honorific_prefix = [[സഖാവ്]]
| name = വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ<ref>[https://www.manoramanews.com/kerala/latest/2025/07/23/vs-achuthanandan-punnapra-funeral.html ഒരുദശകമിവിടെയിത് വിടചൊല്ലിമറയുന്നു ഒരുപൂമരക്കാറ്റ് പെയ്തപോലെ]</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/07/23/vs-achuthanandan-final-journey-updates.html ചിരസ്മരണീയനായ വിപ്ലവസൂര്യൻ ഇനി ജനഹൃദയങ്ങളിൽ ജീവിക്കും]</ref><ref>[https://www.mathrubhumi.com/special-pages/vs-achuthanandan/vs-achuthanandan-funeral-alappuzha-1.10771421 വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ ഇനി ഓർമകളിലെ അഗ്നിനക്ഷത്രം]</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/indepth/tribute-to-vs-achuthanandan.html ഓർമകളിൽ വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ]</ref>
<ref>"ചരിത്രം നൂറ്റാണ്ടിലേക്ക്; വി.എസ്. ഇന്ന് നൂറാംവയസ്സിലേക്ക്, kerala" https://newspaper.mathrubhumi.com/news/kerala/vs-achuthanandan-to-the-age-of-100-1.7972449 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221020040726/https://newspaper.mathrubhumi.com/news/kerala/vs-achuthanandan-to-the-age-of-100-1.7972449 |date=2022-10-20 }}</ref>
| image = File:V. S. Achuthanandan 2016.jpg
| caption = വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ
<ref>"‘വിശ്രമമില്ലാത്ത സഖാവ്’, സമരഭരിതമായ ജീവിതം; നൂറാണ്ടിന്റെ ശൗര്യത്തിൽ വിഎസ്" https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/10/19/vs-achuthanandan-turns-100.html</ref><ref>"V. S. Achuthanandan" വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ ജന്മശതാബ്ദി മാതൃഭൂമി പ്രത്യേക പേജ് 19/10/2022 https://www.mathrubhumi.com/stat/vs/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221019072854/https://www.mathrubhumi.com/stat/vs/ |date=2022-10-19 }}</ref>
| birth_name = വേലിക്കകത്ത് ശങ്കരൻ അച്യുതാനന്ദൻ
| office = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] പതിനൊന്നാമത്തെ [[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term_start = [[മേയ് 18]] [[2006]]
| term_end = [[മേയ് 14]] [[2011]]
| predecessor = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| successor = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| office2 = കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാവ്
| term_start2 = [[മേയ് 18]] [[2011]]
| term_end2 = [[മേയ് 25]] [[2016]]
| predecessor2 = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| successor2 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| term_start3 = [[മേയ് 17]] [[2001]]
| term_end3 = [[മേയ് 12]] [[2006]]
| predecessor3 = [[എ.കെ. ആന്റണി]]
| successor3 = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| term_start4 = [[ജനുവരി 17]] [[1992]]
| term_end4 = [[മേയ് 9]] [[1996]]
| predecessor4 = [[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| successor4 = [[എ.കെ. ആന്റണി]]
| office5 = [[സി.പി.ഐ(എം)]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി
| term5 = 1988-1991, 1985-1988, 1980-1985
| predecessor5 = [[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| successor5 = [[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| office6 = കേരള നിയമസഭാംഗം
| term_start6 = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end6 = [[മേയ് 3]] [[2021]]
| constituency6 = [[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലമ്പുഴ]]
| predecessor6 = [[ടി. ശിവദാസമേനോൻ]]
| successor6 = [[എ. പ്രഭാകരൻ]]
| term_start7 = [[മേയ് 21]] [[1991]]
| term_end7 = [[മേയ് 14]] [[1996]]
| constituency7 = [[മാരാരിക്കുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാരാരിക്കുളം]]
| predecessor7 = [[ടി.ജെ. ആഞ്ജലോസ്]]
| successor7 = [[പി.ജെ. ഫ്രാൻസിസ്]]
| term_start8 = [[മാർച്ച് 3]] [[1967]]
| term_end8 = [[മാർച്ച് 22]] [[1977]]
| constituency8 = [[അമ്പലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അമ്പലപ്പുഴ]]
| predecessor8 =
| successor8 = [[കെ.കെ. കുമാര പിള്ള]]
| majority =
| birth_date = 1923 ഒക്ടോബർ 20<ref>{{Cite web|url=http://www.hindu.com/2008/10/21/stories/2008102154060400.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-08-08 |archive-date=2008-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20081025105706/http://www.hindu.com/2008/10/21/stories/2008102154060400.htm |url-status=dead}}</ref>
| birth_place = [[പറവൂർ]],[[പുന്നപ്ര]],
[[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]
| death_date = {{death date and age|2025|07|21|1923|10|20|mf=yes}}
| death_place = സ്വകാര്യ ആശുപത്രി, [[തിരുവനന്തപുരം]]
| residence = [[പുന്നപ്ര]]
| nationality = ഇന്ത്യൻ [[ചിത്രം:Flag of India.svg|20px]]
| party = [[സി.പി.ഐ.(എം)]] [[File:CPI-M-flag.svg|50px]]
| spouse = കെ. വസുമതി
| children = അരുൺ കുമാർ, ആശ
| father = ശങ്കരൻ
| mother = അക്കമ്മ
| nickname = സഖാവ് : വി.എസ്
| website =
| footnotes =
| date = ജൂലൈ 21
| year = 2025
| source = http://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/138 കേരള നിയമസഭ|
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവും, [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്രസമര]] പോരാളിയുമായിരുന്നു
വേലിക്കകത്ത് ശങ്കരൻ അച്യുതാനന്ദൻ അഥവാ '''വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ''' '''(1923 ഒക്ടോബർ 20 - 2025 ജൂലൈ 21)''' [[പന്ത്രണ്ടാം കേരളനിയമസഭ|പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ]](2006-2011) കേരളത്തിലെ ഇരുപതാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു വി.എസ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/07/11/vs-achuthanandan-is-safe-and-strong-at-his-thiruvananthapuram-residence.html</ref> 1986 മുതൽ 2009 വരെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പോളിറ്റ് ബ്യൂറോയിലും 1964 മുതൽ 2015 വരെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കേന്ദ്രകമ്മിറ്റിയിലും അംഗമായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മുഖ്യമന്ത്രി എന്നീ നിലകളിൽ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഏറ്റവും ജനസമ്മതിയുള്ള നേതാവായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. <ref>{{cite news|1 = titlൾ|url = http://connectingmalayali.com/articles/kerala-live/1554-2013-10-20-07-12-18|publisher = കണക്റ്റിംഗ് മലയാളി.കോം|date = ഒക്ടോബർ 20, 2013|accessdate = ഒക്ടോബർ 20, 2013|language = മലയാളം}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഡിസംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2015 വരെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയറ്റിലും സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയിലും അംഗമായിരുന്ന വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ 2015-ൽ [[ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴയിൽ]] നടന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോന്നത് കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വൻ വിവാദങ്ങൾക്ക് വഴിവച്ചു. പ്രതിനിധി സമ്മേളനത്തിലെ പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തന റിപ്പോർട്ടിൽ വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദനെതിരെ കടുത്ത വിമർശനം ഉയർന്നതോടെയായിരുന്നു വിവാദം സൃഷ്ടിച്ച ഇറങ്ങിപ്പോക്ക്.<ref>https://www.mathrubhumi.com/special-pages/vs-100/vs-achuthanandan-no-compromise-neither-with-injustice-nor-with-the-party-1.7965949</ref> 2019 വരെ ജനകീയ പ്രശ്നങ്ങളിലും പൊതു താല്പര്യമുള്ള വിഷയങ്ങളിലും നിർഭയം പ്രതികരിച്ചിരുന്ന വി എസ് അച്യുതാനന്ദന് ഒരു ബഹുജനനേതാവിന്റെ പ്രതിച്ഛായ ആർജ്ജിക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞു.<ref>{{cite news|title = അച്യുതാനന്ദൻ, വി.എസ്.|url = http://web-edition.sarvavijnanakosam.gov.in/index.php?title=%E0%B4%85%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E2%80%8D,_%E0%B4%B5%E0%B4%BF.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D|publisher = സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം .ഗവ .ഇൻ|language = മലയാളം}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
മതികെട്ടാനിലെ ഭൂമി കൈയേറ്റം, [[പ്ലാച്ചിമട|പ്ലാച്ചിമടയിലെ]] കുടിവെള്ള പ്രശ്നം, [[മറയൂർ|മറയൂരിലെ]] ചന്ദനക്കൊള്ള തുടങ്ങിയ ജനകീയ വിഷയങ്ങൾ ബഹുജന ശ്രദ്ധയിൽ കൊണ്ടുവരുന്നതിൽ അച്യുതാനന്ദൻ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്<ref>{{cite news|title = എൺപത്തിയേഴിലും തളരാത്ത വിപ്ലവവീര്യം| url = http://malayalam.webdunia.com/article/current-affairs-in-malayalam/%E0%B4%8E%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%AA%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%81%E0%B4%82-%E0%B4%A4%E0%B4%B3%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4-%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B4%B5%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%82-109102000015_1.htm|publisher = വെബ് ദുനിയ.കോം |date = ഒക്ടോബർ 20, 2009|accessdate = ഒക്ടോബർ 20, 2009|language = മലയാളം}}</ref>. ഭരണ പരിഷ്കാര കമ്മീഷൻ ചെയർമാൻ പദവി രാജിവച്ച് 2020 ജനുവരിയിൽ സജീവ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിക്കൽ പ്രഖ്യാപിച്ച വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ തിരുവനന്തപുരത്തെ വസതിയിൽ വിശ്രമ ജീവിതത്തിലായിരുന്നു. മാധ്യമ പ്രവർത്തകനായ പി.കെ. പ്രകാശ് എഴുതിയ ''സമരം തന്നെ ജീവിതം'' എന്ന പുസ്തകം വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദന്റെ ജീവചരിത്രമാണ്. 2005-ലെ മാധ്യമം വാർഷിക പതിപ്പിലാണ് അച്യുതാനന്ദന്റെ [[ജീവചരിത്രം]] ആദ്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്. 2006-ലെ കേരള നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഇടതുപക്ഷമുന്നണിയെ]] 140-ൽ 98 സീറ്റുകൾ നേടി കേരളത്തിൽ അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തിക്കുന്നതിൽ പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവെന്ന നിലയിലുള്ള അച്യുതാനന്ദന്റെ 5 വർഷക്കാലത്തെ തിളക്കമാർന്ന പ്രവർത്തനം പ്രയോജനപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite news|title = അച്യുതാനന്ദൻ വി.എസ്|url = http://keralaliterature.com/author.php?authid=1456|publisher = കേരള ലിറ്ററേയ്ച്ചർ.കോം|date = ഒക്ടോബർ 2, 2017|accessdate = ഒക്ടോബർ 2, 2017|language = മലയാളം|archive-date = 2014-07-09|archive-url = https://web.archive.org/web/20140709173146/http://keralaliterature.com/author.php?authid=1456|url-status = dead}}</ref>
== ജീവിത രേഖ ==
[[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[അമ്പലപ്പുഴ]] താലൂക്കിലെ [[പുന്നപ്ര തെക്ക് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുന്നപ്രയിൽ]] വേലിക്കകത്ത് വീട്ടിൽ ശങ്കരന്റെയും അക്കമ്മയുടെയും മകനായി [[1923]] ഒക്ടോബർ 20-ന് [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[അനിഴം]] നക്ഷത്രത്തിൽ അദ്ദേഹം ജനിച്ചു. നാലു വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അമ്മയും പതിനൊന്നാം വയസ്സിൽ അച്ഛനും മരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് അച്ഛന്റെ സഹോദരിയാണ് അച്യുതാനന്ദനെ വളർത്തിയത്. ഗംഗാധരൻ, പുരുഷോത്തമൻ എന്നിവർ അച്യുതാനന്ദൻ്റെ ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരന്മാരും ആഴിക്കുട്ടി ഇളയ സഹോദരിയുമാണ്.<ref>[https://www.deshabhimani.com/News/kerala/vss-sister-azhikutty-passes-away-07739 വിഎസിൻ്റെ സഹോദരി ആഴിക്കുട്ടി അന്തരിച്ചു]</ref> അച്ഛൻ മരിച്ചതോടെ ഏഴാം ക്ളാസ്സിൽ വച്ച് പഠനം അവസാനിപ്പിച്ച ഇദ്ദേഹം ജ്യേഷ്ഠന്റെ സഹായിയായി കുറെക്കാലം ഒരു ജൗളിക്കടയിൽ ജോലി നോക്കി. തുടർന്നു [[കയർ]] ഫാക്ടറിയിലും ജോലി ചെയ്തു. [[നിവർത്തനപ്രക്ഷോഭം]] നാട്ടിൽ കൊടുമ്പിരികൊണ്ടിരുന്ന കാലമായിരുന്നു ഇത്. ഇതിൽനിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട അച്യുതാനന്ദൻ [[1938]]-ൽ സ്റ്റേറ്റ് കോൺഗ്രസ്സിൽ അംഗമായി ചേർന്നു. തുടർന്ന് പുരോഗമന പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലും [[ട്രേഡ് യൂണിയൻ]] പ്രവർത്തനങ്ങളിലും സജീവമായ ഇദ്ദേഹം 1940-ൽ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] മെമ്പറായി.
അച്യുതാനന്ദനിൽ നല്ലൊരു കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാരനെ കണ്ടെത്തിയത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്ന [[പി. കൃഷ്ണപിള്ള|പി. കൃഷ്ണപിള്ളയാണ്]]. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം വളർത്താനായി അച്യുതാനന്ദനെ അദ്ദേഹം [[കുട്ടനാട്|കുട്ടനാട്ടിലെ]] കർഷക തൊഴിലാളികൾക്കിടയിലേക്ക് വിട്ടു. അവിടെ നിന്നും അച്യുതാനന്ദൻ വളർന്നത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനത്തിൻ്റെ നേതൃനിരയിലേക്കായിരുന്നു. [[പുന്നപ്ര-വയലാർ സമരം|പുന്നപ്ര വയലാർ സമരത്തിൽ]] പങ്കെടുക്കവെ അറസ്റ്റ് വാറണ്ടിനെ തുടർന്ന് [[പൂഞ്ഞാർ|പൂഞ്ഞാറിലേയ്ക്ക്]] ഒളിവിൽ പോയി. പിന്നീട് പോലീസ് അറസ്റ്റിനെ തുടർന്ന് ലോക്കപ്പിൽ ക്രൂരമായ മർദ്ദനത്തിനിരയായി. പിന്നീട് നാലു വർഷക്കാലം [[സെൻട്രൽ ജയിൽ, പൂജപ്പുര|പൂജപ്പുര സെൻട്രൽ ജയിലിൽ]] തടവിലായിരുന്നു.
1952-ൽ വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ആലപ്പുഴ ഡിവിഷൻ സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1954-ൽ പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മറ്റിയിൽ അംഗമായ വി.എസ് 1956-ൽ ആലപ്പുഴ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായതോടൊപ്പം തന്നെ പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയറ്റ് അംഗമായും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1959-ൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ദേശീയ കൗൺസിൽ അംഗം. 1964-ൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി അഖിലേന്ത്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ
രണ്ടായി പിളർന്നതോടെ സി.പി.എം. കേന്ദ്രക്കമ്മറ്റിയംഗമായി. 1964 മുതൽ 1970 വരെ സി.പി.എം. ആലപ്പുഴ ജില്ലാ കമ്മറ്റിയുടെ ആദ്യ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പിളർപ്പിന് വഴിവച്ച 1964-ലെ ദേശീയ കൗൺസിൽ യോഗത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോന്ന് സി.പി.എം രൂപീകരിച്ച കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഏഴുനേതാക്കളിൽ ഒരാളാണ് വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ.
1980 മുതൽ 1991 വരെ മൂന്നു തവണ പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി. 1986 മുതൽ 2009 വരെ 23 വർഷം പാർട്ടിയുടെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോയിൽ അംഗം. 1965 മുതൽ 2016 വരെ പത്ത് നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ മത്സരിച്ചു. ഒടുവിൽ മത്സരിച്ച 2016-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലടക്കം മൊത്തം ഏഴു തവണ വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു.
1992-1996, 2001-2006, 2011-2016 എന്നീ
കേരള നിയമസഭകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്നു.
1996 മുതൽ 2005 വരെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ മുഖപത്രമായ
ദേശാഭിമാനിയുടെ ചീഫ് എഡിറ്ററായും
1998 മുതൽ 2001 വരെ ഇടതുമുന്നണിയുടെ കൺവീനറായും പ്രവർത്തിച്ചു.
രാഷ്ട്രീയ രംഗത്ത് ഇത്രയേറെക്കാലം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടും മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്നതിന് മുൻപ് അച്യുതാനന്ദൻ സംസ്ഥാന മന്ത്രിയായിട്ടില്ല. പാർട്ടി ഭൂരിപക്ഷം നേടുമ്പോൾ വി.എസ്. തോൽക്കുകയും വി.എസ്. ജയിക്കുമ്പോൾ പാർട്ടി തോൽക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന സ്ഥിതിയായിരുന്നു മിക്ക തവണയും. അതിന് മാറ്റം വന്നത് 2006-ലാണ്. 2011-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വി.എസ്. വൻ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ വിജയിച്ചപ്പോൾ പാർട്ടിക്ക് ഭരിക്കാനുള്ള ഭൂരിപക്ഷം നഷ്ടമായി. കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് എന്ന നിലയിൽ നിയമസഭക്ക് അകത്തും പുറത്തും മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവച്ച അച്യുതാനന്ദൻ ഒട്ടേറെ സമരങ്ങൾക്കും പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്കും നേതൃത്വം നൽകി. വനം കയ്യേറ്റം, മണൽ മാഫിയ, അഴിമതി എന്നിവയ്ക്കെതിരെ ശക്തമായ നിലപാടുകൾ എടുത്തത് ജനങ്ങളുടെ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി. അതുമൂലം 2006-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ആകെയുള്ള 140 സീറ്റിൽ 98 സീറ്റുകളും നേടി വൻ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ അധികാരത്തിലേറാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു.
ഏറ്റവും കൂടിയ പ്രായത്തിൽ കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിയായ വ്യക്തിയാണ് വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ 2006 മെയ് 18-ന് കേരളത്തിൻ്റെ പതിനൊന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുമ്പോൾ വി.എസിന് 83 വയസായിരുന്നു. സംസ്ഥാന മുഖ്യമന്ത്രി എന്ന നിലയിൽ ഒട്ടേറെ ജനക്ഷേമ പരിപാടികൾക്ക് വി.എസ്. തുടക്കമിട്ടു. [[മൂന്നാർ|മൂന്നാറിലെ]] അനധികൃത കയ്യേറ്റങ്ങൾ ഒഴിപ്പിക്കലിന് പ്രത്യേക ദൗത്യസംഘത്തെ നിയോഗിച്ച് വി.എസ്. നടത്തിയ ഓപ്പറേഷൻ മൂന്നാർ എന്ന പദ്ധതി ഏറെ ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. സ്വന്തം നിലപാടുകളിൽനിന്ന് അണുവിട മാറാതെ നിന്നു കൊണ്ടുള്ള ഭരണ നിർവഹണം അദ്ദേഹത്തെ കേരളത്തിലെ ഒരു ജനപ്രിയ ഭരണാധികാരിയാക്കി മാറ്റി. വിവാദം സൃഷ്ടിച്ച സ്മാർട്ട് സിറ്റി കരാർ പരിഷ്കരിച്ച് ഒപ്പുവെയ്ക്കാനും വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദന് കഴിഞ്ഞു. അഴിമതിക്കാരെയും കുറ്റവാളികളെയും തിരഞ്ഞു പിടിച്ച് നിയമത്തിന് മുന്നിലെത്തിക്കാൻ നടത്തിയ പോരാട്ടങ്ങൾ കേരളത്തിന് പുറത്തും അദ്ദേഹത്തിന് പ്രശസ്തി നേടിക്കൊടുത്തു.
2025 ജൂലൈ 21- ന് തിരുവനന്തപുരത്തെ സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ അന്തരിച്ചു<ref>{{Cite web |url=https://subscribe.manoramaonline.com/home-digital.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-16 |archive-date=2021-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210219000106/https://subscribe.manoramaonline.com/home-digital.html |url-status=dead }}</ref><ref> Balarama Digest Online 2011 June 11 issue കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ logon to www.manoramaonline.com/subscribe</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/10/20/vs-achuthanandan-everything-is-seen-and-heard-within-the-fence-of-silence.html വി.എസ് അച്യുതാനന്ദൻ @ 100, 2023 ഒക്ടോബർ 20]</ref><ref>[https://specials.mathrubhumi.com/vs-at-100/ ജനകീയ ജാഗ്രതയുടെ ഒരു നൂറ്റാണ്ട്, വി.എസ് @ 100 മാതൃഭൂമി.കോം പ്രത്യേക പേജ് 20-10-2023]</ref>
''' പ്രധാന പദവികളിൽ '''
* 2016-2020 : ഭരണ പരിഷ്കാര കമ്മീഷൻ ചെയർമാൻ
* 2016 : നിയമസഭാംഗം, മലമ്പുഴ(7)
* 2011-2016 : പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭ
* 2011 : നിയമസഭാംഗം, മലമ്പുഴ(6)
* 2006-2011 : കേരളത്തിൻെറ ഇരുപതാമത് മുഖ്യമന്ത്രി
* 2006 : നിയമസഭാംഗം, മലമ്പുഴ(5)
* 2001-2006 : പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭ
* 2001 : നിയമസഭാംഗം, മലമ്പുഴ(4)
* 1998-2001 : ഇടതുമുന്നണി കൺവീനർ
* 1992-1996 : പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭ
* 1991 : നിയമസഭാംഗം, മാരാരിക്കുളം(3)
* 1988-1991, 1985-1988, 1980-1985: മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി, സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി
* 1986-2009 : പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗം, സിപിഎം
* 1970 : നിയമസഭാംഗം, അമ്പലപ്പുഴ(2)
* 1964-2015 : കേന്ദ്രകമ്മിറ്റി അംഗം, സിപിഎം
* 1964-2015 : സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗം, സിപിഎം
* 1964-2015 : സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗം,സിപിഎം
* 1967 : നിയമസഭാംഗം, അമ്പലപ്പുഴ (1)
* 1964-1967 : സിപിഎം, ആലപ്പുഴ ജില്ലാ സെക്രട്ടറി
* 1964 : മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപക നേതാവ്
* 1959-1964 : കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ദേശീയ കൗൺസിൽ അംഗം
* 1940 : കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി അംഗം
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
=== പുന്നപ്ര-വയലാർ സമരം ===
[[ജന്മി|ജന്മിമാർക്ക്]] എതിരെ കർഷക കുടിയാന്മാരും 1946 -ൽ [[കമ്യൂണിസ്റ്റ്|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ നടത്തിയ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിൽ പ്രധാനിയായിരുന്ന വി.എസ്. രാജവാഴ്ചക്കും ദിവാൻ ഭരണത്തിനുമെതിരെ നടന്ന [[പുന്നപ്ര|പുന്നപ്രയിലെയും]] [[വയലാർ|വയലാറിലെയും]] തൊഴിലാളിവർഗ്ഗ സമരങ്ങളും അതിനെ നേരിട്ട പട്ടാള വെടിവെപ്പും രക്തരൂഷിതമായ ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. പാർട്ടി ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായ അതിനിർണായകമായ ഈ സമരത്തിൽ പ്രധാനികളിലൊരാളാണ് വി. എസ്. പാർട്ടി നിർദ്ദേശ പ്രകാരം [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്തും]] [[പൂഞ്ഞാർ|പൂഞ്ഞാറിലും]] ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞശേഷം [[കെ. വി. പത്രോസ്|കെ.വി. പത്രോസിന്റെ]] നിർദ്ദേശപ്രകാരം [[ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴയിൽ]] എത്തിയ വി.എസിനെ സായുധപരിശീലനം ലഭിച്ച സമരസഖാക്കൾക്ക് രാഷ്ട്രീയബോധം കൂടി നൽകുന്നതിന് പാർട്ടി ചുമതലപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു.
പുന്നപ്രയിൽ നിരവധി ക്യാമ്പുകൾക്ക് വി.എസ് അക്കാലത്ത് നേതൃത്വം നൽകി. ഒരു വാളണ്ടിയർ ക്യാമ്പിൽ 300 മുതൽ 400 വരെ പ്രവർത്തകരാണ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. അത്തരത്തിൽ മൂന്ന് ക്യാമ്പുകളുടെ ചുമതലയാണ് വി.എസിന് ഉണ്ടായിരുന്നത്. [[പുന്നപ്ര-വയലാർ സമരം|പുന്നപ്ര വെടിവെപ്പും]] എസ്.ഐ. അടക്കം നിരവധി പൊലീസുകാർ മരിച്ചതും ദിവാൻ സി.പിയുടെ ഉറക്കം കെടുത്തി. അതിനുശേഷമാണ് [[പൂഞ്ഞാർ|പൂഞ്ഞാറിൽ]] നിന്ന് വി. എസ് അറസ്റ്റിലായത്. പാർട്ടിയെക്കുറിച്ചും നേതാക്കളെക്കുറിച്ചുമുള്ള ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ശരിയായ മറുപടി നൽകാത്തതിന്റെ പേരിൽ ക്രൂര മർദ്ദനത്തിനു ഇരയായി. രണ്ടു കാലുകളും ലോക്കപ്പിന്റെ അഴികളിലൂടെ പുറത്തെടുത്തു. തുടർന്ന് രണ്ടുകാലിലും ലാത്തിവെച്ച് കെട്ടി മർദ്ദിച്ചു. [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|ഇ.എം.എസും]] കെ.വി. പത്രോസും എവിടെ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്ന ചോദ്യത്തിന് മറുപടി തേടിയായിരുന്നു മർദ്ദനം. മർദ്ദനം ശക്തമായപ്പോൾ വി. എസിന്റെ ബോധം നശിക്കുന്ന അവസ്ഥയായി. അവസാനം തോക്കിന്റെ ബയണറ്റ് ഉള്ളംകാലിലേക്ക് ആഞ്ഞുകുത്തി. പാദം തുളഞ്ഞ് അത് അപ്പുറത്തിറങ്ങി. അതോടെ [[പാലാ]] ആശുപത്രിയിൽ പൊലീസുകാർ വി.എസിനെ കൊണ്ട് വന്നു ഉപേക്ഷിച്ചു പോയി.
=== പാർട്ടി പ്രവർത്തനം ===
[[1940]]-ൽ [[കമ്മ്യൂണിസം|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ]] ചേർന്ന് പൊതു രംഗത്തു സജീവമായി. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ജനകീയ നേതാവായിരുന്ന [[പി. കൃഷ്ണപിള്ള|പി.കൃഷ്ണപിള്ളയാണ്]] അച്യുതാനന്ദനെ പാർട്ടി പ്രവർത്തനരംഗത്തു കൊണ്ടുവന്നത്. പിന്നീടങ്ങോട്ട് പാർട്ടിക്ക് വേണ്ടി വിപ്ലവ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തി. [[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം|ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിലും]] [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ]] [[കർഷകൻ|കർഷകത്തൊഴിലാളികളുടെ]] അവകാശ സമരങ്ങളിലും പങ്കെടുത്തു. [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ]] പൊലീസിനെതിരെ [[പുന്നപ്ര|പുന്നപ്രയിൽ]] സംഘടിപ്പിച്ച തൊഴിലാളി ക്യാമ്പിന്റെ മുഖ്യ ചുമതലക്കാരനായിരുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി അംഗത്വമെന്നത് അത്ര സുരക്ഷിതമല്ലാതിരുന്ന അക്കാലത്ത് കൊടിയ മർദ്ദനങ്ങളും ജയിൽ ശിക്ഷയും അനുഭവിച്ചു. അഞ്ചു വർഷത്തോളം ഒളിവിൽക്കഴിഞ്ഞു. ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്രമാവുകയും കേരള സംസ്ഥാനം രൂപീകൃതമാവുകയും ചെയ്യും മുൻപേ വി.എസ്. പാർട്ടിയുടെ നേതൃതലങ്ങളിലെത്തിയിരുന്നു. [[1957]]-ൽ കേരളത്തിൽ പാർട്ടി അധികാരത്തിലെത്തുമ്പോൾ സംസ്ഥാന സമിതിയിൽ അംഗമായിരുന്ന ഒൻപതു പേരിൽ ഒരാളാണ്. ഇവരിൽ ഇത്രയും കാലം ജീവിച്ചിരുന്നതും വി.എസ്. മാത്രം. പി.കൃഷ്ണ പിള്ളയുടെ പാത പിൻതുടർന്ന് പോരാട്ടത്തിന്റെ പുതുവഴികളിൽ നടന്ന അച്യുതാനന്ദൻ ജനകീയനായി. പാർട്ടിക്കകത്ത് [[എ.കെ. ഗോപാലൻ|എ.കെ.ജിയുടെ]] പിൻഗാമിയെന്നറിയപ്പെട്ടു. പാർട്ടി സെക്രട്ടറി [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമായുള്ള]] അഭിപ്രായ ഭിന്നത പരസ്യമായി പ്രകടിപ്പിച്ചതിന് 2007 [[മെയ് 26]] ന് [[സി.പി.ഐ.(എം) പോളിറ്റ് ബ്യൂറോ|പോളിറ്റ് ബ്യൂറോയിൽ]] നിന്നും
ഇരുവരെയും പുറത്താക്കി. ആറ് മാസത്തെ സസ്പെൻഷന് ശേഷം 2007 ഒക്ടോബർ ഒന്നിന് വിഎസിനെയും പിണറായിയെയും വീണ്ടും പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോവിലേക്ക് തിരിച്ചെടുത്തു. വിഭാഗീയത പ്രവർത്തനങ്ങൾ വീണ്ടും രൂക്ഷമായതിനെ തുടർന്ന് 2009-ൽ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോവിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി കേന്ദ്രക്കമ്മറ്റിയിലേക്ക്
തരം താഴ്ത്തി. 2012-ൽ നടന്ന പാർടി കോൺഗ്രസ്സിൽ വീണ്ടും കേന്ദ്രകമ്മറ്റിയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
=== പാർലമെന്ററി ജീവിതം ===
[[File:VS at NGO state meeting 2012 kollam.jpg|thumb|വിഎസ്]]
സംഘടനാ രംഗത്ത് പടവുകൾ ചവിട്ടിക്കയറുമ്പോഴും അച്യുതാനന്ദന്റെ പാർലമെന്ററി ജീവിതം ഒട്ടേറെ തിരിച്ചടികൾ നേരിട്ടുണ്ട്. 1965-ൽ സ്വന്തം വീടുൾപ്പെടുന്ന [[അമ്പലപ്പുഴ]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് നിയമസഭയിലേക്ക് ആദ്യമായി മത്സരിച്ചപ്പോൾ തോൽവിയായിരുന്നു ഫലം. കോൺഗ്രസിലെ കെ.എസ്. കൃഷ്ണക്കുറുപ്പിനോട് 2327 വോട്ടുകൾക്കായിരുന്നു തോൽവി. [[1967]]-ൽ കോൺഗ്രസിലെ തന്നെ എ.അച്യുതനെ 9515 വോട്ടുകൾക്ക് തോൽപിച്ച് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായി. 1970ൽ [[ആർ.എസ്.പി.|ആർ.എസ്.പിയിലെ]] കെ.കെ. കുമാരപിള്ളയെയാണ് വി.എസ്. തോൽപ്പിച്ചത്. എന്നാൽ 1977-ൽ കുമാരപിള്ളയോട് 5585 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെട്ടു. ഈ പരാജയത്തിനു ശേഷം കുറേക്കാലം പാർട്ടി ഭാരവാഹിത്വത്തിൽ ഒതുങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു.
1991-ൽ [[മാരാരിക്കുളം]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് നിയമസഭയിലേക്കു മത്സരിച്ചു. കോൺഗ്രസിലെ ഡി.സുഗതനെ 9980 വോട്ടുകൾക്കു തോല്പിച്ചു. എന്നാൽ 1996-ൽ കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ വൃത്തങ്ങളെ അപ്പാടെ അമ്പരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് മാർക്സിസ്റ്റു പാർട്ടിയുടെ ഉറച്ചകോട്ടയായി കരുതപ്പെട്ടിരുന്ന മാരാരിക്കുളത്ത് അച്യുതാനന്ദൻ തോൽവിയറിഞ്ഞു. പാർട്ടിയിലെ തന്നെ ഒരു വിഭാഗമായിരുന്നു അച്യുതാനന്ദന്റെ തോൽവിക്കു പിറകിലെന്ന് പിന്നീടു നടന്ന പാർട്ടിതല അന്വേഷണങ്ങളിൽ തെളിഞ്ഞു. ഈ പരാജയം പക്ഷേ, പാർട്ടിയിൽ അച്യുതാനന്ദനെ ശക്തനാക്കി.
2001-ൽ [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]] വിട്ട് മാർക്സിസ്റ്റു പാർട്ടിയുടെ ഉറച്ച സീറ്റായി ഗണിക്കപ്പെടുന്ന [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] [[മലമ്പുഴ]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നാണ് ജനവിധി നേടിയത്. എന്നാൽ [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ]] നിന്നു മത്സരിക്കാനെത്തിയ സതീശൻ പാചേനി എന്ന ചെറുപ്പക്കാരനുമേൽ 4703 വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷമേ നേടാനായുള്ളൂ. അതുവരെ എല്ലാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും സി.പി.എം. സ്ഥാനാർത്ഥികൾ ഇരുപതിനായിരത്തിലേറെ വോട്ടുകൾക്ക് ജയിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന മണ്ഡലമാണ് [[മലമ്പുഴ]]. 2006-ൽ ഇതേ മണ്ഡലത്തിൽ ഇതേ എതിരാളിയെ 20,017 വോട്ടുകൾക്കു തോൽപിച്ച് വി.എസ്. ഭൂരിപക്ഷത്തിലെ കുറവു നികത്തി.
2011-ലും 2016-ലും മലമ്പുഴയിൽ നിന്ന് തന്നെ നിയമസഭാംഗമായ വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ പതിനാലാം നിയമസഭയുടെ കാലാവധി പൂർത്തിയാകാൻ ഒരു വർഷം ബാക്കിനിൽക്കെ 2020-ൽ പ്രായാധിക്യത്തെ തുടർന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിക്കുകയായിരുന്നു.
പാർലമെന്ററി പ്രവർത്തന രംഗത്ത് ഒട്ടേറെക്കാലമായി ഉണ്ടെങ്കിലും അച്യുതാനന്ദൻ 2006 വരെ അധികാരപദവികളൊന്നും വഹിച്ചിട്ടില്ല. 1967-ലും 2006-ലുമൊഴികെ അദ്ദേഹം ജയിച്ച തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലെല്ലാം പാർട്ടി അധികാരത്തിനു പുറത്തായതാണു പ്രധാനകാരണം. 1967-ൽ കന്നിക്കാരനായിരുന്നതിനാൽ മന്ത്രിസ്ഥാനത്തേക്കു പരിഗണിക്കപ്പെട്ടില്ല. 1996-ൽ സി.പി.എമ്മിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനാർത്ഥിയായി അനൌദ്യോഗികമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും മാരാരിക്കുളത്തെ തോൽവിയോടെ അതു നടക്കാതെപോയി. 2006-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ ആദ്യ ഘട്ടങ്ങളിൽ പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാനാർത്ഥിപ്പട്ടികയിൽ നിന്നുതന്നെ ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും പാർട്ടി പ്രവർത്തകർക്കിടയിലും പൊതുജനങ്ങൾക്കിടയിലും പ്രതിഷേധമുയർന്നതിനെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തെ സി.പി.എം. മത്സരരംഗത്തിറക്കുകതന്നെ ചെയ്തു.
=== മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്തേക്ക് ===
[[File:The Chief Minister of Kerala, Shri V.S. Achuthanandan calls on the Prime Minister, Dr. Manmohan Singh, in New Delhi on July 8, 2006.jpg|thumb|]]
[[2006]]-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സി.പി.എം. ഉൾപ്പെടുന്ന [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] വൻഭൂരിപക്ഷം നേടിയതോടെ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്തേക്ക് ഏറ്റവും സജീവമായി അച്യുതാനന്ദന്റെ പേരുയർന്നു വന്നു. എന്നാൽ പാർട്ടിയിൽ ആരോപിക്കപ്പെടുന്ന വിഭാഗീയത മൂലം വി.എസിന് മുഖ്യമന്ത്രിസ്ഥാനം നഷ്ടപ്പെടുമോയെന്ന് ഒരു വിഭാഗം വലതുപക്ഷ മാധ്യമങ്ങൾ ആശങ്കയുയർത്തിയിരുന്നു. 2006 [[മേയ് 13]]-നു [[ഡെൽഹി|ഡൽഹിയിൽ]] ചേർന്ന പോളിറ്റ് ബ്യൂറോ യോഗം കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിയെ തത്ത്വത്തിൽ തിരഞ്ഞെടുത്തെങ്കിലും പ്രഖ്യാപനം പിന്നീടേക്കു മാറ്റി. അതേസമയം കേരളത്തിനൊപ്പം തിരഞ്ഞെടുപ്പു നടന്ന [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയെ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. കേരളത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ പോളിറ്റ് ബ്യൂറോ തീരുമാനം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്) കേരള സംസ്ഥാന സമിതി|സി.പി.എം. സംസ്ഥാന സമിതി]]യെ അറിയിച്ച ശേഷം പ്രഖ്യാപിക്കുവാൻ മാറ്റിവയ്ക്കുകയായിരുന്നു. മേയ് 15നു ചേർന്ന സംസ്ഥാന സമിതിക്കു ശേഷം വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദനെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു കൊണ്ടുള്ള ഔദ്യോഗിക പത്രക്കുറിപ്പ് പാർട്ടി നേതൃത്വം പുറത്തിറക്കി എങ്കിലും ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ ചുമതല നൽകിയില്ല.
വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭയിലെ
ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി അന്നത്തെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കേന്ദ്രക്കമ്മിറ്റി അംഗവും പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി പിണറായി വിജയൻ്റെ വിശ്വസ്ഥനുമായ കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണനെയാണ് പാർട്ടി നിർദ്ദേശിച്ചത്. 2006 മെയ് 18ന് കേരളത്തിന്റെ ഇരുപതാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയായി
വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ സത്യപ്രതിജ്ഞ
ചെയ്ത് അധികാരമേറ്റു.
=== വിഭാഗീയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ===
[[File:Com VS at Kollam3.jpg|thumb]]
1998-ലെ പാലക്കാട് സംസ്ഥാന സമ്മേളനം വരെ തന്റെ വിശ്വസ്ഥനായ വലംകൈ ആയിരുന്ന കണ്ണൂരിലെ ശക്തനായ നേതാവ് [[പിണറായി വിജയൻ]] 1998-ൽ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന ചടയൻ ഗോവിന്ദൻ്റെ നിര്യാണത്തെ തുടർന്ന് പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി ആയതിന്
ശേഷമാണ് കേരളത്തിലെ
മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ വിഭാഗീയപ്രവർത്തനങ്ങൾ രൂക്ഷമായത്. 1998 മുതൽ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗം കൂടിയായ പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയെ വകവയ്ക്കാതെ സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയിൽ തികച്ചും ഏകപക്ഷീയമായ തീരുമാനങ്ങൾ സീനിയർ പോളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗം എന്ന നിലയിൽ വി.എസ് എടുത്തതും ഇരുവരും തമ്മിൽ അകൽച്ച വർധിപ്പിക്കാൻ പ്രധാന കാരണമായി. 2002-ൽ കണ്ണൂരിൽ സംസ്ഥാന സമ്മേളനം നടന്നപ്പോൾ പിണറായി വിജയനും വി.എസും വിരുദ്ധ ചേരികളിലായി വിഘടിച്ച് മാറി. അവിടെ വെച്ച് പിണറായി പക്ഷവും വി.എസ് പക്ഷവും രൂപം കൊണ്ടു. പിന്നീട് 2005-ൽ നടന്ന [[മലപ്പുറം]] സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ പിണറായി വിജയൻ ആധിപത്യം ഉറപ്പിച്ചു പാർട്ടിയിലെ ഔദ്യോഗിക പക്ഷമായി മാറി.
2005-ലെ മലപ്പുറം സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ പോളിറ്റ് ബ്യൂറോയുടേയും
കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റിയുടെയും പിൻബലത്തോടെ
പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി പിണറായി വിജയൻ അംഗീകാരം നൽകിയ
80 അംഗ സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയുടെ
ഔദ്യോഗിക പാനലിനെതിരെ മത്സരിച്ച 12 വി.എസ് പക്ഷക്കാരും പരാജയപ്പെട്ടു.
ഇതോടെ പിണറായി വിജയൻ തുടർച്ചയായി രണ്ടാം തവണയും മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
2007-ൽ വിഭാഗീയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ
അതിര് കടന്നപ്പോൾ വി.എസ് അച്യുതാനന്ദനെയും പിണറായി വിജയനെയും പോളിറ്റ് ബ്യൂറോവിൽ നിന്ന് സസ്പെൻ്റ് ചെയ്തു. ആറ് മാസത്തിന് ശേഷം ഇരുവരെയും വീണ്ടും പോളിറ്റ് ബ്യൂറോവിലേക്ക് തിരിച്ചെടുത്തു.
അതിന് ശേഷം നടന്ന
2008-ലെ [[കോട്ടയം]], 2012-ലെ [[തിരുവനന്തപുരം]] സംസ്ഥാന സമ്മേളനങ്ങളിലും പിണറായി വിജയൻ തന്നെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തുടർന്നു.
മുഖ്യമന്ത്രിയായി തുടരവെ
പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന
പിണറായി വിജയനുമായി
അഭിപ്രായ ഭിന്നത രൂക്ഷമായതിനെ
തുടർന്ന് 2009-ൽ വീണ്ടും വിഎസിനെ പാർട്ടി പോളിറ്റ് ബ്യൂറോവിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റിയിലേക്ക് തരം
താഴ്ത്തി എങ്കിലും പാർട്ടി കേന്ദ്രക്കമ്മിറ്റിയിലെ മുതിർന്ന നേതാവായി തന്നെ നില നിർത്തി. പാർട്ടി പ്രവർത്തന റിപ്പോർട്ടിൽ തനിക്കെതിരെ രൂക്ഷ വിമർശനം ഉയർന്നതിനെ തുടർന്ന് വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ ഇറങ്ങിപ്പോയ 2015-ൽ [[ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴയിൽ]] നടന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ പിണറായി വിജയൻ നീണ്ട 17 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം സെക്രട്ടറി സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞപ്പോൾ [[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി. പ്രായാധിക്യത്തെ തുടർന്ന് വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ ഗ്രൂപ്പ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർത്തിയ 2013-ന് ശേഷം വി.എസിന്റെ സ്വന്തം ചേരിയിലുണ്ടായിരുന്നവർ ഭൂരിഭാഗവും മറുകണ്ടം ചാടിയതോടെ വി.എസ് പക്ഷം എന്നത് വെറും പേരായി മാത്രം മാറി. വി.എസ് പക്ഷത്തുണ്ടായിരുന്ന പ്രമുഖ നേതാക്കൾ പോലും പിണറായി വിജയനൊപ്പം ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന കാഴ്ചയാണ്
പിന്നീട് കേരള രാഷ്ട്രീയം കണ്ടത്.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/03/01/cpm-state-conference-special-story.html വിഭാഗീയതയുടെ കൊടികുത്തൽ]</ref>
=== ജനകീയത ===
[[File:Com VS at Kollam4.jpg|thumb]]
പൊതുസമൂഹത്തിൽ വലിയ തോതിൽ സ്വീകാര്യതയുള്ള നേതാവാണ് വി. എസ്. പ്രസംഗിക്കുന്നതിന് നീട്ടിയും കുറുക്കിയുമുള്ള ഒരു ശൈലി അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, സ്ത്രീകളുടെ സുരക്ഷ എന്നിവയ്ക്കു വേണ്ടി കർശന നിലപാടെടുക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം എതീവ ശ്രദ്ധ പുലർത്തി.. കോട്ടയം സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ വി.എസിന്റെ പേര് മൈക്കിൽ പറയുമ്പോൾ വലിയ കരഘോഷം ഉയരും. ജനകീയതയുടെ പേരിൽ പാർട്ടി എടുത്ത തീരുമാനങ്ങൾ പലപ്പോഴും വി. എസിന് അനുകൂലമായി മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. വ്യാജ സി.ഡി റെയ്ഡ്ഡ് നടത്തിയ സത്യസന്ധനായ ഋഷിരാജ് സിംഗിനെ ആഭ്യന്തര മന്ത്രി കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ സസ്പെപെന്റ് ചെയ്തപ്പോൾ സിംഗിൻ്റെ സസ്പെപെൻഷൻ പിൻവലിച്ചില്ലെങ്കിൽ
സർക്കാർ രാജിവയ്ക്കുകയാണെന്നു പറഞ്ഞു. സസ്പെൻഷൻ പിൻവലിച്ച് കോടിയേരിക്ക് ഇളിഭ്യനാകേണ്ടി വന്നു.[[2006-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2006ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] വി.എസിനെ മത്സരിപ്പിക്കേണ്ടെന്നാണ് ആദ്യം കേരള പാർട്ടി തീരുമാനിച്ചത്. കേന്ദ്രനേതൃത്വം ഇടപെട്ട് അത് തിരുത്തിച്ചു. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] ഭൂരിപക്ഷം നേടിയപ്പോൾ വി.എസിനെ മുഖ്യമന്ത്രിയാക്കേണ്ടെന്നായി പാർട്ടി ജനകീയ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് മുമ്പിൽ പാർട്ടി നിലപാട് മാറ്റി. 2011ലും വി.എസ് മത്സരിക്കേണ്ടെന്ന് ആദ്യം പാർട്ടി തീരുമാനിച്ചു. പിന്നീട് പാർട്ടി നിലപാട് മാറ്റി.
===2011 നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പുവിജയം===
[[File:V.S. Achuthanandan @ 2016 Election campaign venue of V.B. Binu 06.jpg|thumb]]
2011 മേയ് 13 ന് നടന്ന വോട്ടെണ്ണലോടെ [[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലമ്പുഴ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും 23440 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ വീണ്ടും തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അഞ്ചുവർഷം കൂടുമ്പോൾ ഭരണം മാറുക എന്ന കേരളത്തിന്റെ പൊതുസ്ഥിതിക്ക് വ്യാത്യാസം വന്നില്ലെങ്കിലും കേരളത്തിൽ ഇടതുപക്ഷജനാധിപത്യമുന്നണിയ്ക്ക് മികച്ച വിജയം നൽകി നിയമസഭയിൽ ഉയർന്ന പ്രാതിനിധ്യം നൽകാൻ വി. എസ്. അച്യുതാനന്ദന്റെ പ്രകടനം സഹായകമായി. തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വി. എസ് ഫാക്ടർ ആഞ്ഞടിച്ചു എന്ന് പൊതുവെ വിലയിരുത്തപ്പെട്ടു. സ്ഥാനാർത്ഥികൾക്കൊപ്പം വി.എസ്സിന്റെ ചിത്രവും നൽകി, പെൺവാണിഭക്കാരെയും അഴിമതിക്കാരെയും തുറുങ്കലിലടയ്ക്കുമെന്നു പ്രഖ്യാപിച്ച് രാഷ്ട്രീയതാരമൂല്യത്തോടെ മുന്നേറാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു. അഴിമതിവിരുദ്ധപോരാട്ടത്തിൽ നീക്കുപോക്കുകളില്ലാത്ത സഖാവിന്റെ സമീപനം പൊതുസമൂഹത്തിൽ വലിയ ചലനങ്ങളുണ്ടാക്കി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾക്കായി
തെരഞ്ഞെടുപ്പുപ്രചരണയോഗങ്ങളിൽ രാഷ്ട്രീയത്തിനതീതമായി ജനങ്ങൾ ഒഴുകിയെത്തി. തെരഞ്ഞേടുപ്പിൽ അനാരോഗ്യം മൂലം മത്സരിക്കേണ്ടതില്ലെന്ന പാർട്ടി തീരുമാനം അണികളെ വികാരഭരിതരാക്കുകയും അവർ തെരുവിലിറങ്ങുകയും ചെയ്തു. 2006 ന്റെ തനിയാവർത്തനത്തോടെ പോളിറ്റ് ബ്യൂറോ അദ്ദേഹത്തിന് സീറ്റ് നൽകാൻ അനുവദിച്ചു.
പൊതുജനമദ്ധ്യത്തിൽ ഏറ്റവും സ്വീകാര്യനായാണ് അദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ നിൽക്കുന്നത്. അദ്ദേഹം ഉയർത്തിയ ധാർമ്മികപ്രശ്നങ്ങളിൽ ഊന്നി നിന്നുകൊണ്ട് വീണ്ടും കേരളത്തിൽ ജനങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ക്രിയാത്മകപ്രതിപക്ഷമായി പ്രവർത്തിക്കാൻ പാർട്ടി തീരുമാനിച്ചുകഴിഞ്ഞു.
=== പ്രവർത്തനശൈലി ===
അനാഥത്ത്വത്തിൻ്റെ നൊമ്പരവും ദാരിദ്ര്യത്തിൻ്റെ കയ്പും നിറഞ്ഞ ബാല്യം. പോരാട്ടത്തിൻ്റെ വീര്യം തുളുമ്പിയ യുവത്വം. അനാദൃശ്യമായ ആത്മ സമർപ്പണം. യാതനാപൂർണ ങ്ങളായ അനുഭവങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്ഫുടം ചെയ്തെടുത്ത ജീവിതമായതിനാലായിരിക്കാം വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദന് പരുക്കനും, കടുംപിടുത്തക്കാരനും വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്തവനുമെന്ന പ്രകൃതം ഉണ്ടായത്.
[[File:V.s.achuthanandan.jpg|thumb|വി.എസ്. ഒരു സമ്മേളനത്തിൽ]]
1964ൽ ഇന്ത്യൻ കമ്യുണിസ്റ്റ് പാർട്ടി പിളർത്തി നാഷനൽ കൗൺസിൽ യോഗത്തിൽനിന്നിറങ്ങിപ്പോന്ന 32 പേരിൽ
ഒരാളായിരുന്ന വി.എസ് പാർട്ടി വേദികളിലും പാർലമെന്ററി രംഗത്തും കർക്കശക്കാരനായ നേതാവായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. സമരത്തീച്ചൂളയിൽ വാർത്തെടുത്ത ജീവിതം എന്നാണ് അച്യുതാനന്ദനെ കേരളത്തിലെ മുഖ്യധാരാ മാധ്യമങ്ങൾ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. സമൂഹത്തിലെ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങൾക്കുവേണ്ടി നടത്തുന്ന ഇടപെടലുകളാണ് ഇദ്ദേഹത്തെ ശ്രദ്ധേയനാക്കുന്നത്. എന്നാൽ ഏറെക്കാലം പാർട്ടിയിൽ തന്റെ മേൽക്കോയ്മ നിലനിർത്താനും അദ്ദേഹം ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നു. കേരള നിയമസഭകണ്ട ഏറ്റവും ശക്തനായ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളിലൊരാളാണ് അച്യുതാനന്ദൻ.
[[പ്രമാണം:V. S. Achuthanandan 2008.jpg|thumb|250px|വി.എസ്. മറ്റൊരു സമ്മേളനത്തിൽ]]
കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലെ തന്റെ പ്രവർത്തനാരംഭം മുതൽ തിരുത്തൽ ശക്തിയായാണ് വി.എസ്. അറിയപ്പെടുന്നത്. 1980കളിൽ പാർട്ടിയിലെ ഒരു വിഭാഗം മുസ്ലീം ലീഗുമായി സഖ്യമുണ്ടാക്കി അധികാരത്തിലെത്താൻ ശ്രമം നടത്തിയപ്പോൾ അതിനെ ഉൾപ്പാർട്ടിവേദികളിൽ അതിനിശിതമായി എതിർത്തവരിലൊരാളാണ് അച്യുതാനന്ദനെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ബദൽ രേഖ എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഈ നയവ്യതിയാനത്തിനു രൂപം നൽകിയവരെ പിന്നീട് പാർട്ടിയിൽ നിന്നു പുറത്താക്കി. 2006-ൽ സി.പി.എംന്റെ എക്കാലത്തെയും എതിരാളിയായിരുന്ന [[കെ കരുണാകരൻ|കെ.കരുണാകരൻ]] കോൺഗ്രസ് വിട്ട് രൂപവത്കരിച്ച് ഡി.ഐ.സിയുമായി ധാരണയുണ്ടാക്കാനുള്ള ഒരു വിഭാഗത്തിന്റെ ശ്രമങ്ങളെയും അച്യുതാനന്ദൻ ശക്തിയുക്തം എതിർത്തു. രൂക്ഷമായ എതിർപ്പിനെത്തുടർന്ന് പാർട്ടിയുടെ പരമോന്നത സമിതിയായ പോളിറ്റ് ബ്യൂറോ ഇടപെട്ട് ഈ സഖ്യം വേണ്ടെന്നു വയ്ക്കുകയായിരുന്നു.
[[ലാവലിൻ കേസ്|എസ്.എൻ.സി. ലാവ്ലിൻ കേസിലും]] [[2009-ലെ പൊതു തെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2009-ലെ പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] സി.പി.എം. [[പി.ഡി.പി.|പി.ഡി.പിയുമായി]] ഉണ്ടാക്കിയ സഖ്യത്തിൻറെ കാര്യത്തിലും പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗികനിലപാടിന് കടകവിരുദ്ധമായ നിലപാടാണ് വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ എടുത്തത്. ഇതിനെതിരെ പാർട്ടി സംസ്ഥാനകമ്മിറ്റി ദേശീയനേതൃത്വത്തിന് പരാതി നൽകുകയും അതിൻറെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ജുലൈ 11, 12 തീയതികളിൽ നടന്ന കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റി വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദനെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോയിൽനിന്ന് പുറത്താക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. എങ്കിലും കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റിയിൽ അംഗമായും കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയും ആയി തുടരാൻ അദ്ദേഹത്തിന് അനുമതി നൽകി.<ref name="mat-vs">{{cite news|url=http://mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=1239143&n_type=HO&category_id=1|title=വി.എസ് പി ബിക്ക് പുറത്ത്|date=2009-07-12|publisher=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|accessdate=2009-07-12|archive-date=2009-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20090715011111/http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=1239143&n_type=HO&category_id=1|url-status=dead}}</ref>
=== അച്ചടക്ക നടപടികൾ ===
പാർട്ടിയിലും പൊതുസമൂഹത്തിലും ആരോഹണാവരോഹണങ്ങളുടെ ചരിത്രമാണ് വി.എസിന്റേത്. തനിക്കു ഉൾകൊള്ളാൻ കഴിയാത്ത പാർട്ടി തീരുമാനങ്ങളെ പരസ്യമായി വെല്ലുവിളിക്കുകയും ശാസന വരുമ്പോൾ ഏറ്റുവാങ്ങുകയും ചെയ്യുന്ന ആളാണ് വി.എസ്. [[ടി.പി. ചന്ദ്രശേഖരൻ]] വധക്കേസിൽ സ്വീകരിച്ച പരസ്യനിലപാടുകൾ പാർട്ടിയിൽ പൂർണമായി ഒറ്റപ്പെടുത്തിയെങ്കിലും പൊതു സമൂഹത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിനുള്ള വിശ്വാസ്യത കൂടാൻ കാരണമായി. പാർട്ടിയിൽ ചേർന്ന കാലം മുതൽക്കേ ഈ ആരോപണം അദ്ദേഹത്തെ പിന്തുടരുന്നു.പാർട്ടിയുടെ പ്രഖ്യാപിത നയങ്ങൾക്കെതിരെ നിലകൊണ്ടതിന് പിന്നീട് പലവട്ടം വി.എസ് ശാസിക്കപ്പെട്ടു. പാലക്കാട് സമ്മേളനത്തിലെ പ്രസിദ്ധമായ വെട്ടിനിരത്തലിന്റെ പേരിൽ വിമർശന വിധേയനായി. 1985ൽ പി.ബി അംഗമായ വി. എസിനെ വിഭാഗീയതയുടെ പേരിൽ അച്ചടക്കനടപടിയുടെ ഭാഗമായി 2009ൽ പി.ബിയിൽ നിന്നൊഴിവാക്കി.
പിന്നീട് നടന്ന കോഴിക്കോട്ടെ പാർട്ടി കോൺഗ്രസിൽ തിരിച്ചെടുക്കുമെന്ന് സൂചന ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും നടന്നില്ല. ഇപ്പോൾ കേന്ദ്രകമ്മിറ്റി അംഗമായി അദ്ദേഹം തുടരുകയാണ്. ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന കമ്യൂണിസ്റ്റുകാരിൽ തലമുതിർന്നയാളായ വി.എസ്. അടുത്ത കാലത്ത് തുടരെ തുടരെ പാർട്ടിയിൽനിന്ന് ശാസന ഏറ്റുവാങ്ങി. കോൺഗ്രസ് നേതാവ് എ കെ ആന്റണി സി പി എം നെറികെട്ട പാർട്ടിയെന്ന് പരിഹസിച്ചപ്പോൾ "ചില തന്തയില്ലാത്തവർ അങ്ങനെയും പറയും"എന്നായിരുന്നു മറുപടി. പ്രതിഷേധം ഉയർന്നെങ്കിലും വി.എസ്.പ്രസ്താവന പിൻവലിച്ചില്ല. വിശ്വാസ്യത ഇല്ലാത്തതിന് തന്തയില്ലായ്മ എന്നാണ് പറയുക എന്നായിരുന്നു വി.എസിന്റെ വിധിന്യായം. പല തവണ പാർട്ടിശാസനക്ക് വിധേയനായിട്ടും സ്വന്തം നിലപാടുകൾ പരസ്യമായി പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിന്നും ഇത് വരെ വി.എസിനെ മാറ്റിയെടുക്കാൻ പാർട്ടിക്ക് ഇതുവരെ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. ഷൊർണൂർ എംഎൽഎ പി കെ ശശിക്കെതിരെ ലൈംഗികാരോപണം ഉയർന്നു.പാർട്ടി സസ്പൻഡ് ചെയ്തെങ്കിലും കൂടുതൽ ശിക്ഷ വേണമെന്നാണ് വി.എസിന്റെ നിലപാട്.
=== വിമർശനങ്ങളും അനുകൂല ഘടകങ്ങളും ===
[[പ്രമാണം:V.S.Achuthanandhan Rly Pnr.jpg|thumb|വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ പയ്യന്നൂരിൽ തീവണ്ടി കാത്തിരിക്കുന്നു]]
മുഖ്യമന്ത്രി ആയിരിക്കെ ബന്ധുവായ വിമുക്ത ഭടന് ഭൂമി അനർഹമായി അനുവദിച്ചു കൊടുത്തു എന്ന ആരോപണത്തിന്റെ പേരിൽ ഒന്നാം പ്രതിയായി കേസെടുത്ത് അന്വേഷണം നടത്തണമെന്ന് 2012 ജനുവരി 12-ന് വിജിലൻസ് കമ്മീഷണർ ശുപാർശ ചെയ്യുകയുണ്ടായി.<ref name="mathrubhumi-jan12-2012">{{cite news |title=വി.എസ്സിനെ പ്രതിയാക്കാൻ ശുപാർശ |quote=മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നപ്പോൾ ബന്ധുവിന് ഭൂമി നൽകിയ കേസിൽ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദനെ ഒന്നാം പ്രതിയാക്കി കേസെടുക്കാൻ വിജിലൻസ് അന്വേഷണസംഘം ശുപാർശ ചെയ്തു. മുൻമന്ത്രി കെ.പി.രാജേന്ദ്രനെ രണ്ടാം പ്രതിയാക്കണമെന്നും ശുപാർശയുണ്ട്. |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=243950 |newspaper=[[മാതൃഭൂമി]] |date=12 ജനുവരി 2012 |accessdate=12 ജനുവരി 2012 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112113856/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=243950 |url-status=dead }}</ref>
പാർട്ടിയിലെയും പൊതുരംഗത്തെയും കർക്കശ നിലപാടുകൾ തന്നെയാണ് എതിരാളികൾ അച്യുതാനന്ദനെതിരെ പ്രചാരണായുധമാക്കുന്നതെന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. കേരളത്തിന്റെ വികസനത്തിന് തടസം നിൽക്കുന്ന നേതാവെന്ന നിലയിലാണ് 2006ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പു വേളയിൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] അദ്ദേഹത്തെ നേരിട്ടത്. അച്യുതാനന്ദൻ മുഖ്യമന്ത്രിയാകാൻ യോഗ്യനല്ലെന്നുവരെ എതിർചേരിയിലെ ഏതാനും നേതാക്കൾ പറഞ്ഞുവച്ചു. [[എസ്.എൻ.സി. ലാവലിൻ കേസ്|ലാവലിൻ]], [[ഐസ്ക്രീം പാർലർ പെൺവാണിഭ കേസ്|ഐസ്ക്രീം]], ലോട്ടറി കേസുകൾക്കായി അഭിഭാഷകരെ പുറത്തുനിന്നും കൊണ്ടുവന്നതിലൂടെ സംസ്ഥാന ഖജനാവിന് 3 കോടി രൂപ നഷ്ടമുണ്ടായെന്ന പരാതി അന്വേഷണത്തിന് കോടതി അന്വേഷണത്തിന് ഉത്തരവിട്ടിട്ടുണ്ട് <ref>http://theindianreader.com/index.php/keralanews/30-keralam/vigellence-enquiry-agnist-vs-pinarayi-kodeyeri.html</ref>
പ്രതിപക്ഷനേതാവെന്ന നിലയിലും അല്ലാതെയും അച്യുതാനന്ദൻ ഏറ്റെടുത്തു നടത്തിയ ചില സമരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തെ വിമർശിക്കാൻ എതിരാളികൾ ആയുധമാക്കുന്നത്. 1990കളിൽ [[ആലപ്പുഴ]] ജില്ലയിലും പരിസര പ്രദേശങ്ങളിലും സി.പി.എം. ഏറ്റെടുത്തു നടത്തിയ കർഷകത്തൊഴിലാളി സമരമാണ് ഇതിൽ പ്രധാനം. നെൽപ്പാടം നികത്തി ലാഭകരമായ ഇതര കൃഷികളിലേക്ക് ഭൂവുടമകൾ തിരിയുന്നതിനെതിരെയായിരുന്നു ഈ സമരം. ഈ പ്രവണതമൂലം നിരവധി കർഷകത്തൊഴിലാളികൾ ജോലിയില്ലാതാവുന്നു എന്നതായിരുന്നു സി.പി.എം. ഉയർത്തിയ വാദം. കേരളത്തിന്റെ ഭക്ഷ്യസ്വയം പര്യാപ്തതയെ ഈ പ്രവണത ബാധിക്കുമെന്നും അച്യുതാനന്ദനടക്കമുള്ള നേതാക്കൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. നെൽകൃഷി ഒഴിവാക്കി ഇതര കൃഷികളിലേക്കു തിരിഞ്ഞ കൃഷിഭൂമികൾ കയ്യേറി വെട്ടിനിരത്തുകയായിരുന്നു ഈ സമരത്തിന്റെ ശൈലി. ഇതുമൂലം വെട്ടിനിരത്തൽ സമരം എന്ന വിളിപ്പേരുണ്ടായി ഈ പ്രക്ഷോഭത്തിന്. ഈ സമരത്തിനു നേതൃത്വം നൽകിയ നേതാവെന്ന നിലയിൽ അച്യുതാനന്ദൻ ഏതാനും മാധ്യമങ്ങളുടെയും ഭൂവുടമകളുടെയും എതിർപ്പു ക്ഷണിച്ചുവരുത്തി.
പാർട്ടിക്കുള്ളിൽ പ്രതികാരബുദ്ധിയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന നേതാവെന്ന വിമർശനവും അച്യുതാനന്ദനെതിരായി ഉന്നയിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. പാർട്ടിയുടെ പ്രഖ്യാപിത നയങ്ങളിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നവരെ തെരഞ്ഞുപിടിച്ച് ഇല്ലാതാക്കുന്നു എന്നതാണ് പ്രധാന ആരോപണം. സി.പി.എമ്മിലെ അതിശക്തരായ നേതാക്കളായിരുന്ന [[എം.വി.രാഘവൻ]], [[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]] തുടങ്ങിയവരെ പാർട്ടിയിൽ നിന്നു പുറത്താക്കാൻ വി.എസാണ് ചുക്കാൻ പിടിച്ചതെന്നും ആരോപിക്കപ്പെടുന്നു. 1996-ൽ മാരാരിക്കുളത്തെ തന്റെ പരാജയത്തിനു പിന്നിൽ പ്രവർത്തിച്ചവരെയും വി.എസ്. ഇതുപോലെ വെട്ടിനിരത്തി എന്നാണ് മറ്റൊരാരോപണം[http://malayalam.webdunia.com/article/current-affairs-in-malayalam/%E0%B4%8E%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%AA%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B5%87%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%81%E0%B4%82-%E0%B4%A4%E0%B4%B3%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4-%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B2%E0%B4%B5%E0%B4%B5%E0%B5%80%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%82-109102000015_1.htm].
1980-ൽ നടന്ന തൃശൂർ സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിലൂടെയാണ് വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ ആദ്യമായി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയാവുന്നത്. 1985-ൽ നടന്ന
കൊച്ചി സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിലും
1988-ൽ നടന്ന ആലപ്പുഴ സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിലും വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ
നേതൃസ്ഥാനത്ത് തുടർന്നു.
1991-ൽ കോഴിക്കോട് വച്ച് നടന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ നാലാം തവണയും പാർട്ടി
സെക്രട്ടറിയാവാൻ വി.എസ് താത്പര്യം
പ്രകടിപ്പിച്ചെങ്കിലും പുതിയ സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി പാനൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇ.കെ.നായനാരോട് നാല്
വോട്ടുകൾക്ക് വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ പരാജയപ്പെടുകയായിരുന്നു.
1991-ൽ പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി
തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന്
പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് സ്ഥാനം ഇ.കെ.നായനാർ രാജി വച്ചു.
1992-ൽ ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭയിലെ
മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ
ആദ്യമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
1996 വരെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ
പരുക്കനും കർക്കശക്കാരനും വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്തവനുമായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ
1996-ലെ മാരാരിക്കുളത്തെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് തോൽവിയോടെയാണ്
പിന്നീട് ജനങ്ങളുമായുള്ള തൻ്റെ നിലപാടുകളിൽ മാറ്റം വരുത്താൻ നിർബന്ധിതനായത്.
1998-ൽ പാലക്കാട് നടന്ന പാർട്ടി സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ സി.ഐ.ടി.യു
ഗ്രൂപ്പിനെ വെട്ടി നിരത്തി
മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിൽ ആധിപത്യം ഉറപ്പിച്ചു. 1998 മുതൽ 2001 വരെ ഇടതുമുന്നണി കൺവീനറായെങ്കിലും
പിന്നീട് 2002-ൻ്റെ തുടക്കത്തോടെ പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായ പിണറായി വിജയനുമായി അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം രൂക്ഷമായതോടെ ഇരു നേതാക്കളും സ്വന്തമായി ഗ്രൂപ്പുകൾ ഉണ്ടാക്കിയതിനെ തുടർന്ന് കേരളത്തിലെ പാർട്ടിയിൽ വിഭാഗീയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടു.
ശക്തമായ വിഭാഗീയ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക്
ഒടുവിൽ 2005-ൽ നടന്ന മലപ്പുറം
സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ
പോളിറ്റ് ബ്യൂറോയുടെ പിൻബലത്തിൽ
പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി പിണറായി വിജയൻ അംഗീകാരം നൽകിയ 80 അംഗ സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയുടെ ഔദ്യോഗിക പാനലിനെതിരെ മത്സരിച്ച 12 വി.എസ് പക്ഷക്കാരും പരാജയപ്പെട്ടതോടെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സമ്പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണം പിണറായി വിജയൻ്റെ കൈകളിലേക്ക് മാറി.
ഇതോടെ പാർട്ടിയിലെ വിഎസിൻ്റെ പിടി
അയയുകയായിരുന്നു.
2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ
ആലപ്പുഴ ജില്ല വിട്ട് പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ
മലമ്പുഴയിലേക്ക് മാറുകയായിരുന്നു.
2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മലമ്പുഴയിൽ നിന്ന്
കുറഞ്ഞ ഭൂരിപക്ഷത്തോടെ ആദ്യമായി ജയിച്ച വി.എസ് പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് എന്ന സ്ഥാനത്തിന് പുതിയ നിർവചനങ്ങൾ നൽകുകയായിരുന്നു. അതുവരെ ഉണ്ടായിരുന്ന പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളിൽ നിന്നും തീർത്തും വ്യത്യസ്ഥമാകണം തൻ്റെ ശൈലി എന്ന് അന്നു മുതൽ വി എസിന് നിർബന്ധം ഉണ്ടായിരുന്നു.
കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ ജനകീയനും ജനപ്രിയനുമായത് 2001-2006-ലെ
പതിനൊന്നാം [[കേരളാ നിയമസഭ|കേരളാ നിയമസഭയിൽ]] അദ്ദേഹം [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] ആയതോടുകൂടിയാണ്. ഇക്കാലത്ത് ഒട്ടനവധി വിവാദങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം എടുത്ത നിലപാടുകൾ സാധാരണജനങ്ങളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾക്ക് അനുസൃതമായിരുന്നു. [[മതികെട്ടാൻ വിവാദം]], [[പ്ലാച്ചിമടയിലെ കൊക്കോകോള വിരുദ്ധ സമരം|പ്ലാച്ചിമട വിവാദം]], [[കിളിരൂർ പെൺവാണിഭ കേസ്]], മുൻമന്ത്രി [[പി.കെ.കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] ഉൾപ്പെട്ട [[ഐസ്ക്രീം പാർലർ പെൺവാണിഭ കേസ്]] മുതലായവയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തുറന്ന നയം സ്വന്തം പാർട്ടിയിലെ ഒരു വിഭാഗം ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ന്യൂനപക്ഷത്തിന്റെ എതിർപ്പേറ്റുവാങ്ങിയെന്ന് ആരോപണമുണ്ടെങ്കിലും പൊതുജനങ്ങൾക്ക് പൊതുവേ സുരക്ഷിതത്വ ബോധം പകരുന്നതായിരുന്നു[https://samastham.wordpress.com/2008/03/13/%E0%B4%86%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E2%80%8C-%E0%B4%85%E0%B4%A8%E0%B4%AD%E0%B4%BF%E0%B4%AE%E0%B4%A4%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E2%80%8D/],[https://malayalam.oneindia.com/news/kerala/ice-cream-parlour-case-vs-achuthanandan-s-plea-rejected-sup-152553.html]. 2006-ൽ ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രിയായതിനു ശേഷം 2007-ൽ മുന്നാറിൽ അച്യുതാനന്ദന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന സർക്കാർ ഭൂമി കയ്യേറ്റം ഒഴിപ്പിക്കൽ നടപടി ഏറെ പ്രശംസ പിടിച്ചു പറ്റിയെങ്കിലും, ചില കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടായ എതിർപ്പുകളെ തുടർന്ന് പാതി വഴിയിൽ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്നത് വിമർശനങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കി[http://www.maria-online.com/children/article.php?lg=ml&q=%E0%B4%B5%E0%B4%BF.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D._%E0%B4%85%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%BB].
=== കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ വി.എസ് യുഗം ===
1980-1985, 1985-1988,
1988-1991 കാലഘട്ടത്തിൽ [[സി.പി.ഐ(എം)]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. 1967, 1970, 1991, 2001, 2006, 2011, 2016 വർഷങ്ങളിൽ [[കേരള നിയമസഭ|സംസ്ഥാന നിയമസഭയിലേക്ക്]] തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1992 മുതൽ 1996 വരെയും 2001 മുതൽ 2006 വരെയും [[കേരള നിയമസഭ|സഭയിൽ]] പ്രതിപക്ഷനേതാവായിരുന്നു. 2001, 2006, 2011, 2016 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന
കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ
[[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] [[മലമ്പുഴ|മലമ്പുഴ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നാണ് അദ്ദേഹം തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. [[2006]] [[മെയ് 18]] ന് കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അധികാരമേറ്റു.
പാർട്ടിയുടെ പരമോന്നത സമിതിയായ [[സി.പി.ഐ.(എം) പോളിറ്റ് ബ്യൂറോ|പോളിറ്റ് ബ്യൂറോ]] അംഗമായിരുന്ന അച്യുതാനന്ദനെ പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമായുള്ള]] അഭിപ്രായഭിന്നത പരസ്യപ്രസ്താവനയിലൂടെ വെളിവാക്കിയതിന്റെ പേരിൽ സമിതിയിൽ നിന്നും 2007 മേയ് 26നു താൽക്കാലികമായി പുറത്താക്കി.<ref>{{cite news|title = വി.എസിനെ പി.ബിയിൽ നിന്നും പുറത്താക്കി|url = http://www.manoramaonline.com/cgibin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentType=EDITORIAL&programId=1073753765&articleType=Malayalam%20News&contentId=2476669&BV_ID=@@@|publisher = മനോരമ}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> അച്ചടക്ക നടപടിക്കു വിധേയനായെങ്കിലും പാർട്ടി നിയോഗിച്ച മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്ത് അച്യുതാനന്ദൻ തുടർന്നു<ref>http://www.manoramaonline.com/cgibin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.docontentType=EDITORIAL&programId=1073753765&articleType=Malayalam%20News&contentId=2476744&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. പാർട്ടി അച്ചടക്കലംഘനത്തെത്തുടർന്ന് സി.പി.ഐ.എം പോളിറ്റ് ബ്യൂറോ, [[2009]] [[ജൂലൈ 12]]-ന് വി.എസിനെ പോളിറ്റ് ബ്യൂറോയിൽ നിന്നു പുറത്താക്കുകയും, കേന്ദ്രകമ്മറ്റിയിലേക്ക് തരം താഴ്ത്തുകയും ചെയ്തു<ref name="mat-vs"/>. എന്നാൽ വി.എസിന് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി തുടരാമെന്ന് പി.ബി വ്യക്തമാക്കി<ref name="mat-vs" />. അച്ചടക്കലംഘനത്തെത്തുടർന്ന് [[2012]] [[ജൂലൈ 22]]-ന് ചേർന്ന കേന്ദ്രകമ്മറ്റി വി.എസിനെ പരസ്യമായി ശാസിക്കാനുള്ള പോളിറ്റ് ബ്യൂറോ തീരുമാനം അംഗീകരിച്ചു.
== പ്രധാന പരിഷ്കരണങ്ങൾ ==
=== അഴിമതി വിരുദ്ധവും കൈയേറ്റമൊഴിപ്പിക്കൽ നടപടികളും (Anti-Corruption and Eviction Drives) ===
* '''മൂന്നാർ ദൗത്യം:''' സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി, സർക്കാർ ഭൂമി കൈയേറ്റങ്ങൾക്കെതിരെ ശക്തമായ നടപടി സ്വീകരിച്ചു. മൂന്നാറിലെ വൻകിട കൈയേറ്റങ്ങൾ ഒഴിപ്പിക്കാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരെ ഉൾപ്പെടുത്തി പ്രത്യേക ദൗത്യസംഘത്തെ നിയോഗിച്ചത് വലിയ രാഷ്ട്രീയ ശ്രദ്ധ നേടി <ref>{{Citation|title=Caribbean Journalism:|url=https://doi.org/10.2307/j.ctv6gqtv4.10|work=Journalism in a Small Place|pages=123–152|publisher=University of Calgary Press|isbn=978-1-55238-851-8|access-date=2025-10-21}}</ref>
* '''അഴിമതിക്കെതിരായ നിലപാട്:''' പൊതുരംഗത്തെ അഴിമതിക്കെതിരെ കർശനമായ നിലപാടെടുത്തു. തന്റെ മന്ത്രിസഭയിലെ ചില അംഗങ്ങൾക്കെതിരെ ഉയർന്ന ആരോപണങ്ങളിൽ അന്വേഷണം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും, പൊതുരംഗത്തെ ശുദ്ധീകരണത്തിന് ശക്തമായി വാദിക്കുകയും ചെയ്തു.
=== 2. ഭൂപരിഷ്കരണത്തിലും നിയമനിർമ്മാണത്തിലും (Land Reforms and Legislation) ===
* '''ഭവനരഹിതർക്ക് ഭൂമി:''' ഭൂരഹിതർക്ക് ഭൂമി നൽകുന്നതിൽ ശക്തമായ ഇടപെടലുകൾ നടത്തി. ഇതിനായി പാട്ടഭൂമി തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നതുൾപ്പെടെയുള്ള നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചു
* '''മാറ്റിവെച്ച നിയമനിർമ്മാണങ്ങൾ നടപ്പാക്കാനുള്ള ശ്രമം:''' വർഷങ്ങളായി മുടങ്ങിക്കിടന്ന ഭൂപരിഷ്കരണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടികൾ പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. നെൽവയൽ സംരക്ഷണം ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള നിയമനിർമ്മാണങ്ങൾക്ക് തുടക്കമിട്ടു.
=== 3. വിവരസാങ്കേതികവിദ്യാ നയം (Information Technology Policy) ===
* '''ഐ.ടി. വികസനത്തിന് ഊന്നൽ:''' ഐ.ടി. മേഖലയിൽ കേരളത്തിന്റെ വളർച്ച ഉറപ്പാക്കാൻ നയപരമായ തീരുമാനങ്ങളെടുത്തു. കൊച്ചി ഇൻഫോപാർക്ക്, തിരുവനന്തപുരം ടെക്നോപാർക്ക് തുടങ്ങിയ ഐ.ടി. പാർക്കുകളുടെ വിപുലീകരണത്തിന് ഊന്നൽ നൽകി.
* '''തിരുവനന്തപുരം സ്മാർട്ട് സിറ്റി (SmartCity, Thiruvananthapuram) പദ്ധതി:''' ഈ കാലയളവിലാണ് ഈ പദ്ധതിക്ക് നിർണ്ണായകമായ പുരോഗതിയും പിന്തുണയും ലഭിച്ചത് <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2024/Dec/06/smartcity-kochi-a-project-mired-in-controversies-since-proposal-stage-3|title=SmartCity Kochi: A project mired in controversies since proposal stage|access-date=2025-10-21|last=Abraham|first=Rajesh|date=2024-12-06|language=en}}</ref>
=== 4. പൊതുവിതരണ സമ്പ്രദായം, വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം (PDS, Education, and Health) ===
* '''പൊതുവിതരണ സമ്പ്രദായം (PDS):''' സാധാരണക്കാർക്ക് സബ്സിഡി നിരക്കിൽ അവശ്യവസ്തുക്കൾ വിതരണം ചെയ്യുന്നതിൽ ശക്തമായ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. സംസ്ഥാനത്തെ റേഷൻ കടകളുടെ പ്രവർത്തനം കാര്യക്ഷമമാക്കാൻ നടപടിയെടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://leaderbiography.com/vs-achuthanandan/|title=VS Achuthanandan Age, Wife, Controversy, Cause of Death, Family, Biography|access-date=2025-10-21|last=Mark|date=2025-07-21|language=en}}</ref>
* '''വിദ്യാഭ്യാസ, ആരോഗ്യ മേഖലയിലെ ഇടപെടലുകൾ:''' പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളെയും സർക്കാർ ആശുപത്രികളെയും ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിൽ പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നൽകി. '''പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ സംരക്ഷണ യജ്ഞം''' പോലുള്ള ഭാവി പരിപാടികൾക്ക് അടിത്തറയിട്ട നടപടികളായിരുന്നു ഇത്.
[[File:V.S.Achuthanandan.jpg|thumb|right|250px|കോട്ടയത്ത് ഖാദി ബോർഡ് ജീവനക്കാരുടെ സമ്മേളനം ഉദ്ഘാടനം ചെയ്ത ശേഷം -2011 ജൂലൈ 3]]
== ആത്മകഥ ==
[[File:VS at NGO state meet2012 kollam.jpg|thumb|വി.എസ് എൻജിഒ യൂണിയൻ സംസ്ഥാന സമ്മളനത്തിൽ 2012]]
'''സമരം തന്നെ ജീവിതം''' സമരതീഷ്ണമായ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതവും അനുഭവ സമ്പന്നമായ വ്യക്തി ജീവിതവും അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ്റെ ആത്മകഥ<ref>https://www.puzha.com/blog/magazine-n_santhakumar-book1_july7_06/</ref><ref>https://www.amazon.in/Samaram-Thanne-Jeevitham-v-s-Achuthanandan/dp/B007E4WJZE</ref>
'''വി എസിന്റെ ആത്മരേഖ '''(പി.ജയനാഥ് -ലേഖകൻ) -കേരളീയ സമൂഹത്തിന്റെ നൈതിക ജാഗ്രതയുടെ പ്രതിബിംബമാണ് വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ. മാർക്സിസ്റ്റ് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപകനേതാക്കളിൽ ഇക്കാലമത്രയും ജീവിച്ചിരുന്ന വി.എസ്സിന്റെ ജീവിതം കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹ്യ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രമാണ്. ജനങ്ങൾക്കൊപ്പം നടന്ന വി.എസ്സിന്റെ ആത്മരേഖയെന്നാൽ വി.എസ്സിന്റെ ആത്മകഥ തന്നെയാണ്.<ref>{{Cite web |url=https://buybooks.mathrubhumi.com/product/v-sinte-athmarekha/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-10-31 |archive-date=2021-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211031193007/https://buybooks.mathrubhumi.com/product/v-sinte-athmarekha/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://dcbookstore.com/books/v-sinte-athmarekha</ref>
'''ചുവന്ന അടയാളങ്ങൾ - '''പതിനൊന്നാം
കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന കാലത്ത് ജനകീയ സമരങ്ങളുടെ മുന്നണിപ്പോരാളിയായിരുന്ന
വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദനിൽ കാലവും അധികാരവും വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളെ വസ്തുനിഷ്ഠമായി വിലയിരുത്തുന്ന ഗ്രന്ഥം.
പതിനൊന്നാം കേരളനിയമസഭയിൽ
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ മുഖ്യമന്ത്രിയും ആയിരിക്കെ വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളെ പറ്റി അഡീഷണൽ പ്രൈവറ്റ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന കെ.എം.ഷാജഹാൻ തുറന്നെഴുതുന്നു.<ref>https://keralabookstore.com/book/chuvanna-adayalangal/3397/</ref>
== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
* 1967 ജൂലൈ 16 ന് ആയിരുന്നു വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ്റെ വിവാഹം
* ഭാര്യ: കെ.വസുമതി 1991-ൽ [[ഗവണ്മെന്റ് ടി ഡി മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] ആശുപത്രിയിൽ നിന്ന് ഹെഡ് നേഴ്സായി വിരമിച്ചു.
* ഇളയ മകൻ : വി.എ.അരുൺകുമാർ ഐ.എച്ച്.ആർ.ഡി അസിസ്റ്റൻറ് ഡയറക്ടറാണ്. മരുമകൾ ഇ.എൻ.ടി സർജനായ ഡോ. രജനി ബാലചന്ദ്രൻ തിരുവനന്തപുരം മെഡിക്കൽ കോളേജിലെ ട്യൂട്ടറായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അർജുൻ, അരവിന്ദ് എന്നിവർ അരുൺ കുമാറിൻ്റെ മക്കളാണ്
* മൂത്ത മകൾ: ഡോ. വി.വി.ആശ തിരുവനന്തപുരം [[രാജീവ്ഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജി|രാജീവ് ഗാന്ധി സെൻറർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജിയിൽ]] റിട്ട.ശാസ്ത്രജ്ഞയാണ്. ഭർത്താവ് ഡോ. വി.തങ്കരാജ് തിരുവനന്തപുരം ജനറൽ ആശുപത്രിയിലെ ന്യൂറോ സർജൻ<ref>https://www.onmanorama.com/kerala/top-news/2020/05/12/vs-achuthanandan-wife-k-vasumathy-international-nurse-day-special.html</ref> <ref>https://www.onmanorama.com/news/kerala/2017/10/20/vs-achuthanandan-birthday-cpm.html</ref><ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2024/10/19/vs-achuthanandan-turns-101-today.html നൂറ്റിയൊന്നിൻ്റെ നിശബ്ദ വിപ്ലവം]</ref>ആതിര, ആനന്ദ് എന്നിവർ ആശയുടെ മക്കളാണ്
== വി.എസ് അച്യുതാനന്ദൻ, രാഷ്ട്രീയ റെക്കോർഡുകൾ ==
[[File:Com VS at Kollam1.jpg|thumb]]
* ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം ജീവിച്ചിരുന്ന(101 വയസ് പൂർത്തിയാക്കിയ) കേരളത്തിലെ നിയമസഭാംഗങ്ങളിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനത്ത്<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2025/07/23/vs-achuthanandan-records.html റെക്കോർഡുകളുടെ വിഎസ്]</ref>
* [[എ.സി. ചാക്കോ]] (103)
* [[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]] (102)
* വി.എസ് അച്യുതാനന്ദൻ (101)
* [[റോസമ്മ പുന്നൂസ്]] (100)
* ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി നേതാവ്. (2011-2016, 2001-2006, 1992-1996)
* കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി ആകെ 5150 ദിവസം. (14 വർഷം, 1 മാസം, 5 ദിവസം)
* കേരള നിയമസഭാംഗമായി ആകെ 12652 ദിവസം. (34 വർഷം, 7 മാസം, 21 ദിവസം)
* കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി ആകെ 1826 ദിവസം. (5 വർഷം) (2006-2011)
* പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ നിയമസഭാംഗം. (97 വയസ്, 2021 മെയ് 3)
* പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ഏറ്റവും പ്രായം കൂടിയ നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവ്. 2006 മെയ് 18ന് കേരളത്തിൻ്റെ ഇരുപതാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേൽക്കുമ്പോൾ 83 വയസ്
* ആകെ പത്ത് തവണ നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് മത്സരിച്ചതിൽ ഏഴ് തവണ വിജയിച്ചു. (2016, 2011, 2006, 2001, 1991, 1970, 1967). മൂന്ന് പ്രാവശ്യം പരാജയപ്പെട്ടു. (1996, 1977, 1965)
* ഏറ്റവും കൂടുതൽ തവണ മലമ്പുഴയിൽ നിന്ന് തുടർച്ചയായി 20 വർഷം നിയമസഭാംഗമായ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി നേതാവ്. (2016, 2011, 2006, 2001)
* ഏറ്റവും കൂടിയ പ്രായത്തിൽ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ ഭരണപരിഷ്കരണ കമ്മീഷൻ ചെയർമാൻ.(93 വയസ്, 2016 മെയ് 25) ഭരണപരിഷ്കരണ കമ്മീഷൻ ചെയർമാൻ ഒറ്റത്തവണയായി അഞ്ച് വർഷം. (2016-2021)
* പത്താം കേരള നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് ഭൂരിപക്ഷം ലഭിച്ചപ്പോൾ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനാർത്ഥിയായി പാർട്ടി നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന വി.എസ് അച്യുതാനന്ദൻ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. (1996-മാരാരിക്കുളം)
* വി.എസ് അച്യുതാനന്ദൻ നിയമസഭയിലേക്ക് ജയിക്കുമ്പോൾ സംസ്ഥാനത്ത് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി നേതൃത്വം നൽകിയ ഇടതുമുന്നണി പരാജയപ്പെട്ടു. (1991, 2001, 2011 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ)
* കേരള നിയമസഭയിൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി നയിച്ച ഇടതുമുന്നണിക്ക് ഭൂരിപക്ഷം ലഭിച്ചപ്പോൾ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി നേതാവായിരുന്ന വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദനും ഒപ്പം വിജയിച്ച നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ (2016, 2006)
* പിണറായി വിജയനും (17 വർഷം) (1998-2015) ഇ.കെ നായനാർക്കും (13 വർഷം) (1991-1996, 1972-1980) ശേഷം ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം (11 വർഷം) കേരളത്തിൽ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായ (1980-1991) സി.പി.എം നേതാവ്.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/10/20/vs-achuthanandan.html വി.എസിൻ്റെ റെക്കോർഡുകൾ]</ref>
== മരണം ==
2025 ജൂൺ 23-ന് [[ഹൃദയാഘാതം|ഹൃദയാഘാതത്തെ]] തുടർന്ന് [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ
പ്രവേശിപ്പിച്ച് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ 2025 ജൂലൈ 21ന് വൈകിട്ട് 3:20ന്
101-മത്തെ വയസിൽ അന്തരിച്ചു. മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി ഓഫീസിലെയും ഗവ.സെക്രട്ടറിയേറ്റ് ഹാളിലെയും പൊതുദർശനത്തിന് ശേഷം
തിരുവനന്തപുരത്ത് നിന്ന് റോഡ് മാർഗം ആലപ്പുഴയിലെത്തിച്ച് വി.എസിൻ്റെ
കളർകോടിലെ വീട്ടിലും
പാർട്ടിയുടെ ആലപ്പുഴ ജില്ലാക്കമ്മറ്റി ഓഫീസിലും പൊതുദർശനം നടത്തിയതിന് ശേഷം ജൂലൈ 23ന് വൈകിട്ട് 9 മണിയോടെ ആലപ്പുഴ വലിയ ചുടുകാട് ശ്മശാനത്തിൽ വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ്റെ
സംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ നടന്നു<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/07/21/vs-achuthanandan-death-news-obituary-passed-away-kerala-leader-died.html വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ ഇനി ഓർമ]</ref>. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓർമ്മയ്ക്കായി ഒരു കാശിതുമ്പ ചെടിക്ക് ഇൻപേഷ്യൻസ് അച്യുതാനന്ദിനി എന്ന പേര് നൽകി.
2026 ജനുവരി 25ന് വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദന് മരണാനന്തര ബഹുമതിയായി പത്മവിഭൂഷൺ പുരസ്കാരം
കേന്ദ്രസർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചെങ്കിലും
കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി നേതാക്കളാരും തന്നെ പത്മ പുരസ്കാരം സ്വീകരിക്കാറില്ല എന്ന പാർട്ടി നിലപാട് മുൻനിർത്തി വി എസിൻ്റെ
കുടുംബം പത്മ പുരസ്കാരം നിരസിച്ചു.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/02/05/vs-achuthanandan-family-not-to-receive-padma-vibhushan-award.html ജനഹൃദയങ്ങളിലെ സ്ഥാനമാണ് വലുത് പത്മപുരസ്കാരം സ്വീകരിക്കില്ല]</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും, കിട്ടിയ വോട്ടും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും, കിട്ടിയ വോട്ടും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും കിട്ടിയ വോട്ടും
|-
|2016 <ref>{{Cite web|url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html|title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ്|access-date=2019-04-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html|archive-date=2021-11-11|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-22 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>|| [[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]], 73,299 || [[സി. കൃഷ്ണകുമാർ]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]], 46,157 || [[വി.എസ്. ജോയ്]] || [[കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]], 35,333
|-
|2011 || [[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]], 77,752 || [[ലതിക സുഭാഷ്]] || [[കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]], 54,312 || പി.കെ. മജീദ് പെടിക്കാട്ട് || [[ജെ.ഡി.യു.]], 2772
|}
==ചിത്രശാല==
<gallery>
Com VS at Kollam12.jpg|വി.എസ്. കൊല്ലത്ത്
Com VS at Kollam10.jpg|വി.എസ്. കൊല്ലത്ത്
Com VS at Kollam8.jpg|വി.എസ്. കൊല്ലത്ത്
Com VS at Kollam7.jpg|വി.എസ്. കൊല്ലത്ത്
Com VS at Kollam6.jpg|വി.എസ്. കൊല്ലത്ത്
Com VS at Kollam5.jpg|വി.എസ്. കൊല്ലത്ത്
Com VS at Kollam4.jpg|വി.എസ്. കൊല്ലത്ത്
Com VS at Kollam3.jpg|കൊല്ലം പ്രകാശ് കലാകേന്ദ്രത്തിൽ
Com VS at Kollam2.jpg|കൊല്ലം പ്രകാശ് കലാകേന്ദ്രത്തിൽ
Com VS at Kollam1.jpg|കൊല്ലം പ്രകാശ് കലാകേന്ദ്രത്തിൽ
VS IN CPI STATE MEET KOLLAM 2012DSC 0052.JPG|സിപിഐ സമ്മേളനത്തിൽ
VS IN CPI STATE MEET KOLLAM 2012DSC 0058.JPG|സിപിഐ സമ്മേളനത്തിൽ
VS IN CPI STATE MEET KOLLAM 2012DSC 0034.JPG|സിപിഐ സമ്മേളനത്തിൽ
VS IN CPI STATE MEET KOLLAM 2012DSC 0078.JPG|സിപിഐ സമ്മേളനത്തിൽ
</gallery>
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist|2}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|V. S. Achuthanandan}}
*[http://www.indianetzone.com/8/v.s._achuthanandan.htm ഇന്ത്യനെറ്റ്സോണിൽ വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദനെക്കുറിച്ചു വന്ന വാർത്ത] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220114245/http://www.indianetzone.com/8/v.s._achuthanandan.htm |date=2012-02-20 }}
*[http://www.financialexpress.com/news/story/173796/ ബഹുരാഷ്ട്ര കമ്പനികളായ പെപ്സിക്കും കൊക്കൊകോളക്കുമെതിരേ നടത്തിയ സമരവാർത്ത ]
*[http://www.tehelka.com/story_main49.asp?filename=Ws210311KERALA.asp വി.എസുമായി '''തെഹൽക്ക''' നടത്തിയ അഭിമുഖം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110323120811/http://www.tehelka.com/story_main49.asp?filename=Ws210311KERALA.asp |date=2011-03-23 }}
*[http://www.malayalamvaarika.com/2012/august/03/report1.pdf മലയാളം വാരിക, 2012 ആഗസ്റ്റ് 03] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306051928/http://malayalamvaarika.com/2012/august/03/report1.pdf |date=2016-03-06 }}
{{start box}}
{{succession box | before = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] | title = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] | years = 2006– 2011 | after = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]}}
{{end box}}
{{CMs of Kerala}}
{{Fourteenth KLA}}
{{IndiaFreedomLeaders}}
{{DEFAULTSORT:അച്യുതാനന്ദൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1923-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 20-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:സി.പി.ഐ.എം. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)-ൽ നിന്നുള്ള മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥയിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ടവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
oc0l2kal43nnbmf98hntqrljz0rtvx5
ഹൈഡ്രജൻ
0
4961
4619983
4587234
2026-05-17T18:05:05Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619983
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Hydrogen}}
{{Infobox hydrogen}}
[[പ്രമാണം:Emissions Spectra.webm|ലഘുചിത്രം|ഹൈഡ്രജൻ സ്പെക്ട്രം പരിശോധന]]
അണുസംഖ്യ 1 ആയ രാസ മൂലകമാണ് '''ഹൈഡ്രജൻ''' {{respell|HYE|dro-jin}})<ref>{{ cite book | last = Simpson|first=J.A. | last2 = Weiner|first2=E.S.C. | chapter = Hydrogen | title = Oxford English Dictionary | edition = 2nd|volume=7 | publisher = [[Clarendon Press]] | year = 1989 | isbn = 0-19-861219-2 }}</ref>. H എന്ന പ്രതീകം കൊണ്ട് ഇതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ശരാശരി 1.00794 u ആണവ പിണ്ഡത്തോടെയുള്ള ഹൈഡ്രജനാണ് ഏറ്റവും പിണ്ഡം കുറഞ്ഞതും പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാണപ്പെടുന്നതുമായ മൂലകം, പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ മൂലക പിണ്ഡത്തിന്റെ ഏതാണ്ട് 75 ശതമാനവും ഹൈഡ്രജന്റേതാണ്.<ref>
{{cite web
|last=Palmer|first=D.
|title=Hydrogen in the Universe
|url=http://imagine.gsfc.nasa.gov/docs/ask_astro/answers/971113i.html
|publisher=[[NASA]]
|date=13 September 1997
|accessdate=2008-02-05
}}</ref> മുഖ്യ ശ്രേണിയിലുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഘടകങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും പ്ലാസ്മ അവസ്ഥയിലുള്ള ഹൈഡ്രജനാണ്. വളരെ അപൂർവ്വമായി മാത്രമേ ഭൂമിയിൽ മൂലക ഹൈഡ്രജൻ സ്വാഭാവികമായി കണ്ടുവരുന്നുള്ളൂ.
ഹൈഡ്രജന്റെ സർവ്വസാധാരണ ഐസോടോപ്പാണ് പ്രോട്ടിയം (ഈ പേര് സാധാരണഗതിയിൽ ഉപയോഗിക്കാറില്ല. <sup>1</sup>H എന്നാണ് പ്രതീകം) ഇതിൽ ഒരു പ്രോട്ടോൺ മാത്രമേയുള്ളൂ ന്യൂട്രോണില്ല. അയോണീകൃത സംയുക്തങ്ങളിൽ ഇതിന് ഋണ ചാർജ് (H<sup>−</sup> എന്നെഴുതപ്പെടുന്ന ആനയോൺ) കൈവരിക്കാനും ധന ചാർജ് (H<sup>+</sup>) കൈവരിക്കാനും സാധിക്കും. H<sup>+</sup> എന്ന കാറ്റയോണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു പ്രോട്ടോൺ മാത്രമാണെങ്കിലും അയോണീകൃത സംയുക്തങ്ങളിൽ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണ രൂപങ്ങളിലായിരിക്കും അവ. മിക്ക മൂലകങ്ങളുമായി ഹൈഡ്രജൻ സംയുക്തങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നു, ജലത്തിന്റേയും ഭൂരിഭാഗം ജൈവസംയുക്തങ്ങളുടേയും ഭാഗമാണ് ഹൈഡ്രജൻ. ലായനികളിലെ തന്മാത്രകൾ തമ്മിൽ പ്രോട്ടോണുകൾ കൈമാറുന്ന അമ്ല-ക്ഷാര രസതന്ത്രത്തിൽ ഹൈഡ്രജൻ വളരെ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഏറ്റവും ലളിതമായ അണു എന്ന നിലയിൽ സൈദ്ധാന്തിക തലത്തിലും ഇതിന് വളരെ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന് ഷ്രോഡിങർ സമവാക്യത്തിന്റെ (Schrödinger equation) വിശകലന പരിഹാരം സാധ്യമാകുന്ന ഒരേഒരു നിഷ്പക്ഷ അണു ഇത് മാത്രമാണ്, ക്വാണ്ടം ബലതന്ത്രത്തിന്റെ വികസനത്തിൽ ഹൈഡ്രജൻ അണുവിന്റെ എനർജെറ്റിക്ക്സ്, ബന്ധന പഠനങ്ങൾ പ്രധാനപ്പെട്ട് പങ്കുവഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് ആദ്യമായി കൃത്രിമമായി ഹൈഡ്രജൻ വാതകം (H<sub>2</sub>) നിർമ്മിച്ചത്, ശക്തിയേറിയ അമ്ലങ്ങളുമായി ലോഹങ്ങൾ മിശ്രണം ചെയ്താണ് അന്ന് അത് സാധ്യമാക്കിയത്. 1766-81 കാലഘട്ടത്തിൽ ഹെന്രി കാവൻഡിഷ് (Henry Cavendish) ഹൈഡ്രജൻ വാതകം സ്വതന്ത്ര നിലനിൽപ്പുള്ള ഒരു പദാർത്ഥമാണെന്നും,<ref>
{{Cite episode
|title = Discovering the Elements
|url = http://www.bbc.co.uk/programmes/b00q2mk5
|series = Chemistry: A Volatile History
|credits = Presenter: Professor Jim Al-Khalili
|network = [[BBC]]
|station = [[BBC Four]]
|airdate = 2010-01-21
|minutes = 25:40
}}</ref> അത് കത്തിച്ചാൽ ജലം സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുമെന്നും മനസ്സിലാക്കി. ജലം ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നു എന്ന് കണ്ടതിൽ നിന്നാണ് ഹൈഡ്രജന് അതിന്റെ പേര് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഗ്രീക്ക് ഭാഷയിൽ “ജല-ഉണ്ടാക്കുന്നത്” എന്നാണ് അതിന്റെ അർത്ഥം. സാധാരണ താപനിലയിലും മർദ്ദത്തിലും നിറമില്ലാത്തതും, മണമില്ലാത്തതും, അലോഹവും, രുചിയൊന്നുമില്ലാത്തതും, പെട്ടെന്ന് കത്തുന്നതുമായ വാതകമാണ്, H<sub>2</sub> എന്നതാണ് തന്മാത്രാവാക്യം.
പ്രകൃതിവാതകത്തിൽ നിന്നാണ് വ്യാവസായികമായി ഹൈഡ്രജൻ ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്, ചിലപ്പോൾ കൂടുതൽ ഊർജ്ജം വേണ്ടി വരുന്ന ജലത്തിന്റെ [[വൈദ്യുതവിശ്ലേഷണം]] വഴിയും ഉല്പാദിപ്പിക്കാറുണ്ട്.<ref>{{cite web
|title=Hydrogen Basics — Production
|url=http://www.fsec.ucf.edu/en/consumer/hydrogen/basics/production.htm
|publisher=[[Florida Solar Energy Center]]
|year=2007
|accessdate=2008-02-05
|archive-date=2008-02-18
|archive-url=https://web.archive.org/web/20080218210526/http://www.fsec.ucf.edu/en/consumer/hydrogen/basics/production.htm
|url-status=dead
}}</ref> ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഭൂരിഭാഗവും ഉല്പാദനസ്ഥലത്ത് തന്നെ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുകയാണ് ഉണ്ടാവുന്നത്, ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രണ്ട് ഉപയോഗങ്ങൾ ഖനിജ ഇന്ധനങ്ങളുടെ സംസ്കരണത്തിനും (ഹൈഡ്രോക്രാക്കിങ്) വളങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നതിനുള്ള അമോണിയ ഉല്പാദിപ്പിക്കുവാനുമാണ്.
പല ലോഹങ്ങളേയും ദൃഢപ്പെടുത്താനുള്ള കഴിവുള്ളതിനാൽ ലോഹകർമ്മങ്ങളിലും (metallurgy),<ref name="Rogers 1999 1057–1064">{{cite journal
|last=Rogers|first=H.C.
|title=Hydrogen Embrittlement of Metals
|journal=[[Science (journal)|Science]]
|volume=159|issue=3819|pages=1057–1064
|year=1999
|doi=10.1126/science.159.3819.1057
|pmid=17775040
}}</ref> പൈപ്പ് ലൈനുകളുടേയും സംഭരണ ടാങ്കുകളുടേയും രൂപീകരണം സമ്പുഷ്ടപ്പെടുത്താനും ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name="Christensen">{{cite news
|last=Christensen|first=C.H.
|coauthors=Nørskov, J.K.; Johannessen, T.
|date=9 July 2005
|title=Making society independent of fossil fuels — Danish researchers reveal new technology
|publisher=[[Technical University of Denmark]]
|url=http://www.dtu.dk/English/About_DTU/News.aspx?guid=%7BE6FF7D39-1EDD-41A4-BC9A-20455C2CF1A7%7D
|accessdate=2008-03-28
}}</ref>
==ഗുണങ്ങൾ==
ഡൈഹൈഡ്രജൻ അല്ലെങ്കിൽ തന്മാത്ര ഹൈഡ്രജൻ ആയ ഹൈഡ്രജൻ വാതകം<ref>{{cite web
|url=http://www.usm.maine.edu/~newton/Chy251_253/Lectures/LewisStructures/Dihydrogen.html
|title=Dihydrogen
|work=O{{=}}CHem Directory
|publisher=[[University of Southern Maine]]
|accessdate=2009-04-06
|archive-date=2012-12-24
|archive-url=https://www.webcitation.org/6D9jJ0ebz?url=http://web1.uct.usm.maine.edu/~newton/Chy251_253/Lectures/LewisStructures/Dihydrogen.html
|url-status=dead
}}</ref> ശക്തമായി കത്തുന്നതാണ്, വ്യാപ്തത്തിന്റെ 4 ശതമാനം മുതൽ 75 ശതമാനം വരെ സാന്ദ്രതയിൽ ഇത് കത്തും.<ref>
{{cite journal
|last=Carcassi|first=M.N.
|last2=Fineschi|first2=F.
|title=Deflagrations of H<sub>2</sub>–air and CH<sub>4</sub>–air lean mixtures in a vented multi-compartment environment
|journal=Energy
|volume=30|issue=8|pages=1439–1451
|year=2005
|doi=10.1016/j.energy.2004.02.012
}}</ref> −286 kJ/mol ആണ് ഹൈഡ്രജൻ ജ്വലനത്തിന്റെ എന്താൽപ്പി:<ref>
{{cite book
|author=Committee on Alternatives and Strategies for Future Hydrogen Production and Use, [[United States National Research Council|US National Research Council]], [[United States National Academy of Engineering|US National Academy of Engineering]]
|year=2004
|title=The Hydrogen Economy: Opportunities, Costs, Barriers, and R&D Needs
|page=240
|publisher=[[National Academies Press]]
|isbn=0309091632|url=http://books.google.com/?id=ugniowznToAC&pg=PA240
}}</ref>
:2 H<sub>2</sub>(g) + O<sub>2</sub>(g) → 2 H<sub>2</sub>O(l) + 572 kJ (286 kJ/mol)<ref group="note">286 kJ/mol: energy per mole of the combustible material (hydrogen)</ref>
വായുവുമായി വ്യാപതത്തിന്റെ 4 മുതൽ 74 ശതമാനം അളവിലും ക്ലോറിനുമായി 5 മുതൽ 95 ശതമാനം അളവിലുള്ളമുള്ള മിശ്രിതം സ്ഫോടക സ്വഭാവമുള്ളതാണ്. ചെറിയൊരു തീപ്പൊരി, ചൂട്, സൂര്യ പ്രാകാശം എന്നിവയിലേതെങ്കിലുമൊന്നിന്റെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിൽ അതിന് സ്ഫോടനം സംഭവിക്കുന്നു. 500 ° സെൽഷ്യസാണ് മറ്റൊരു തീപ്പൊരിയുടെ സാന്നിദ്ധ്യം വേണ്ടാതെയുള്ള കത്തുന്നതിനുള്ള സ്വയംജ്വലന താപനില (autoignition temperature).<ref>{{cite book
|url=http://books.google.com/?id=-CRRJBVv5d0C&pg=PA402|page=402
|title=A comprehensive guide to the hazardous properties of chemical substances
|publisher=Wiley-Interscience|isbn=0471714585
|year=2007
|author=Patnaik, P
}}</ref> ശുദ്ധമായ ഹൈഡ്രജൻ-ഓക്സിജൻ തീനാളങ്ങൾ സാധാരണ നഗ്നനേത്രങ്ങൾക്ക് ദൃശ്യമാകാത്ത അൾട്രാവയലറ്റ് കിരണങ്ങളാണ് പുറത്ത് വിടുക, താരതമ്യത്തിന് ചിത്രത്തിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്ന സ്പേസ് ഷട്ടിലിന്റെ പ്രധാന എൻജിൻ പുറത്ത് വിടുന്ന നേരിയ തീനാളങ്ങളും സ്പേസ് ഷട്ടിൽ സോളിഡ് റോക്കറ്റ് ബൂസ്റ്റർ പുറത്ത് വിടുന്ന ദൃശ്യ തീനാളങ്ങളും ശ്രദ്ധിക്കുക. ചോർച്ചയുള്ള ഹൈഡ്രജൻ ജ്വലനങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ ഫ്ലയി ഡിറ്റക്റ്ററിന്റെ സഹായം വേണ്ടിവരും, വളരെ അപകടകരങ്ങളാണ് അത്തരം ചോർച്ചകൾ. കാരണം ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും [[LZ 129 ഹിൻഡെൻബർഗ്|ഹിൻഡൻബർഗ് ആകാശക്കപ്പൽ]] ദുരന്തം ഇതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്.<ref>
{{cite web
|last=Dziadecki|first=J.
|title=Hindenburg Hydrogen Fire
|url=http://spot.colorado.edu/~dziadeck/zf/LZ129fire.htm
|year=2005
|accessdate=2007-01-16
}}</ref> ഹൈഡ്രജൻ വായുവിനേക്കാൾ ലഘുവായതിനാൽ ഹൈഡ്രജൻ തീനാളങ്ങൾ പെട്ടെന്ന് തന്നെ മുകളിലേക്ക് പൊങ്ങിപോകുന്നതിനാൽ ഹൈഡ്രോകാർബൺ തീനാളങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നത്ര നാശങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നില്ല. ഹിൻഡൻബർഗ് ആകാശക്കപ്പലിലെ മൂന്നിലൊന്ന് യാത്രക്കാരും തീയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു, കൂടുതൽ പേരും മരണപ്പെട്ടത് മുകളിൽ നിന്നും വീണത് മൂലവും ഡീസൽ ഇന്ധനം കത്തിയതു മൂലവും ആയിരുന്നു.<ref>{{cite web
|last=Kelly
|first=M.
|title=The Hindenburg Disaster
|url=http://americanhistory.about.com/od/hindenburg/a/hindenburg.htm
|publisher=About.com:American history
|accessdate=2009-08-08
|archive-date=2013-01-17
|archive-url=https://web.archive.org/web/20130117002356/http://americanhistory.about.com/od/hindenburg/a/hindenburg.htm
|url-status=dead
}}</ref>
എല്ലാ ഓക്സീകരണ മൂലകങ്ങളുമായും H<sub>2</sub> പ്രതിപ്രവർത്തിക്കുന്നു. സാധാരണ താപനിലയിൽ ക്ലോറിൻ, ഫ്ലൂറിൻ എന്നിവയുമായി സ്വമേധയാ തീക്ഷ്ണമായി പ്രവർത്തിച്ച് അവയുടെ ഹൈഡ്രജൻ ഹാലൈഡുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു, ശക്തിയേറിയ അമ്ലങ്ങളാളാണ് ഹൈഡ്രജൻ ക്ലോറൈഡും ഹൈഡ്രജൻ ഫ്ലൂറൈഡും.<ref>
{{cite book
|last=Clayton|first=D.D.
|title=Handbook of Isotopes in the Cosmos: Hydrogen to Gallium
|url=https://archive.org/details/handbookofisotop0000clay|year=2003
|publisher=[[Cambridge University Press]]
|isbn=0521823811
}}</ref>
===ഇലക്ട്രോൺ ഊർജ്ജനിലകൾ===
−13.6 eV ആണ് ഹൈഡ്രജൻ അണുവിലെ ഇലക്ട്രോണിന്റെ സ്ഥിരോർജ്ജം (ground state energy), ഇത് ഏതാണ്ട് 92 nm തരംഗദൈർഘ്യമുള്ള അൾട്രാവയലറ്റ് കിരണത്തിന് തുല്യമായ ഊർജ്ജമാണ്.<ref>{{cite web
|url=http://jupiter.phy.umist.ac.uk/~tjm/ISPhys/l7/ispl7.html
|title=Lecture 7, Emission Lines — Examples
|accessdate=2008-02-05
|last=Millar
|first=Tom
|date=December 10, 2003
|work=PH-3009 (P507/P706/M324) Interstellar Physics
|publisher=University of Manchester
|archive-date=2011-11-16
|archive-url=https://web.archive.org/web/20111116023018/http://jupiter.phy.umist.ac.uk/~tjm/ISPhys/l7/ispl7.html
|url-status=dead
}}</ref>
ഭൂമി സൂര്യനെ ചുറ്റുന്നതുപോലെ ആറ്റങ്ങളിൽ ഇലക്ട്രോണുകൾ അണുകേന്ദ്രത്തെ വലംവയ്ക്കുന്നു എന്ന ബോർ അണുമാതൃകയുപയോഗിച്ച് ഹൈഡ്രജന്റെ ഊർജ്ജനിലകൾ കൃത്യമായി കണക്കാക്കാം. എന്നാൽ അണുക്കളിൽ ഇലക്ട്രോണുകളും പ്രോട്ടോണുകളും ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നത് വൈദ്യുതകാന്തിക ബലത്താലാണ് അതേ സമയം ഗ്രഹങ്ങളും ഖഗോള വസ്തുക്കളും ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നത് ഗുരുത്വഫലമായാണ്. ആദ്യകാല ക്വാണ്ടം ബലതന്ത്രത്തിൽ കോണീയസംവേഗം (angular momentum) വേർതിരിച്ചു കാണിച്ചത് ബോർ ആയതിനാൽ, ബോർ മാതൃകയിൽ ഇലക്ട്രോണിന് പ്രോട്ടോണിൽ നിന്നും നിശ്ചിത അകലങ്ങളിൽ മാത്രമേ നിലനിൽക്കാനാകുമായിരുന്നുള്ളൂ, അതുകൊണ്ടുതന്നെ നിശ്ചിത ഉർജ്ജ നിലകളിലുമായിരിക്കും.<ref>{{cite web
|last=Stern|first=David P.|date=2005-05-16
|url=http://www.iki.rssi.ru/mirrors/stern/stargaze/Q5.htm
|title=The Atomic Nucleus and Bohr's Early Model of the Atom
|publisher=NASA Goddard Space Flight Center (mirror)
|accessdate=2007-12-20}}</ref>
[[എർവിൻ ഷ്രോഡിങർ|ഷ്രോഡിങ്ങർ സമവാക്യം]] അല്ലെങ്കിൽ അതിനു തുല്യമായ പ്രോട്ടോണിനു ചുറ്റുമുള്ള ഇലക്ട്രോണിന്റെ പ്രോബബിലിറ്റി ഡെൻസിറ്റി കണക്കാക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന ഫെയ്മാൻ പാത്ത് ഇന്റഗ്രൽ തുടങ്ങിയവ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്ന ക്വാണ്ടം ബലതന്ത്രം വഴിയാണ് ഹൈഡ്രജൻ അണുവിന്റെ കുറേ കൂടി കൂടുതൽ കൃത്യമായ നിർവ്വചനം ലഭിക്കുന്നത്.<ref>{{cite web| last=Stern| first=David P.| date=2005-02-13| url=http://www-spof.gsfc.nasa.gov/stargaze/Q7.htm| title=Wave Mechanics| publisher=NASA Goddard Space Flight Center| accessdate=2008-04-16| archive-date=2013-02-21| archive-url=https://web.archive.org/web/20130221212340/http://www-spof.gsfc.nasa.gov/stargaze/Q7.htm| url-status=dead}}</ref>
===തന്മാത്രാ രൂപങ്ങൾ===
അണുകേന്ദ്രങ്ങളുടെ സ്പിൻ ആപേക്ഷികമായി രണ്ട് രീതിയിൽ വരാവുന്നതിനാൽ ഹൈഡ്രജൻ ദ്വയാണു തന്മാത്രകളുടെ രണ്ട് വിധത്തിലുള്ള സ്പിൻ ഐസോമറുകളുണ്ട്.<ref name="uigi">{{cite web
|author=Staff|year=2003|url=http://www.uigi.com/hydrogen.html
|title=Hydrogen (H<sub>2</sub>) Properties, Uses, Applications: Hydrogen Gas and Liquid Hydrogen
|publisher=Universal Industrial Gases, Inc.
|accessdate=2008-02-05}}</ref> രണ്ട് പ്രോട്ടോണുകളുടെ സ്പിന്നുകൾ സമാന്തരമായി വരുന്നതാണ് ഓർത്തോഹൈഡ്രജൻ, താന്മാത്രാ ക്വാണ്ടം സഖ്യ 1 (½+½) ഓടെയുള്ള ത്രിഗുണാവസ്ഥ രൂപപ്പെടുന്നു; പാരാഹൈഡ്രജൻ രൂപത്തിൽ സിപിന്നുകൾ പ്രതിസമാന്തരമായിരിക്കും (antiparallel), തന്മാത്ര ക്വാണ്ടം സംഖ്യ 0 (½-½) ഓടെയുള്ള ഏകഗുണാവസ്ഥയും. സാധാരണ താപനിലയിലും മർദ്ദത്തിലും ഹൈഡ്രജൻ വാതകത്തിലെ തന്മാത്രകളിൽ 25 ശതാമാനം പാരഹൈഡ്രജനും 75 ശതമാനം ഓർത്തോഹൈഡ്രജനും ആയിരിക്കും.<ref name="Tikhonov">{{cite journal
|last=Tikhonov|first=Vladimir I.
|coauthors=Volkov, Alexander A.
|title=Separation of Water into Its Ortho and Para Isomers
|url=https://archive.org/details/sim_science_2002-06-28_296_5577/page/2362|journal=Science
|year=2002|volume=296|issue=5577|page=2363
|doi=10.1126/science.1069513
|pmid=12089435
|pages=2363
}}</ref> താപനിയ്ക്കനുസരിച്ച് ഇവയുടെ അനുപാതം മാറുന്നു, പാരാ രൂപത്തേക്കാൾ ഉർജ്ജം കൂടിയ ഉത്തേജിത രൂപമാണ് ഓർത്തോ എന്നതിനാൽ ഓർത്തോ രൂപം അസ്ഥിരമാണ് അതുകൊണ്ട് തന്നെ വേർതിരിച്ചെടുക്കാനാവില്ല. വളരെ താഴ്ന്ന താപനിലയോടെയുള്ള സന്തുലിതാവസ്ഥകളിൽ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണമായും പാരാഹൈഡ്രജനുകളായിരിക്കും ഉണ്ടാവുക. ഭ്രമണ താപധാരിതകളിൽ (rotational heat capacity) ഉള്ള വ്യത്യാസം കാരണമായി ശുദ്ധമായ പാരാഹൈഡ്രജന്റെ ദ്രാവക വാതക താപഗുണങ്ങൾ സാധാരണ ഹൈഡ്രജനിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും.<ref name="NASA">{{cite web|last=Hritz|first=James|month=March|year=2006|url=http://smad-ext.grc.nasa.gov/gso/manual/chapter_06.pdf|format=PDF|title=CH. 6 – Hydrogen|work=NASA Glenn Research Center Glenn Safety Manual, Document GRC-MQSA.001|publisher=NASA|accessdate=2008-02-05|archive-date=2004-10-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20041020183612/http://smad-ext.grc.nasa.gov/gso/manual/chapter_06.pdf|url-status=dead}}</ref> ജലം, മെഥിലീൻ തുടങ്ങിയ ഹൈഡ്രജൻ ഉൾപ്പെടുന്ന തന്മാത്രകളിലും ഫങ്ഷനൽ ഗ്രൂപ്പുകളിലും ഈ രീതിയിലുള്ള ഓർത്തോ/പാരാ വേർതിരിവുകൾ കണ്ടുവരുന്നെങ്കിലും താപഗുണങ്ങളിൽ ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങളേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ.<ref>{{cite journal| last=Shinitzky| first=Meir| last2=Elitzur| first2=Avshalom C.| title=Ortho-para spin isomers of the protons in the methylene group| journal=Chirality| volume=18| issue=9| pages=754–756|year=2006|doi=10.1002/chir.20319| pmid=16856167| last1=Shinitzky| first1=M}}</ref>
പാര ഓർത്തോ ഹൈഡ്രജൻ തന്മാത്രകൾ തമ്മിലുള്ള ഉൽപ്രരിത രഹിതമായ പരിവർത്തനങ്ങൾ താപനില ഉയരുന്നതിനനുസരിച്ച് വർദ്ധിക്കുന്നു; പൊടുന്നനെ സാന്ദ്രീകരിക്കപ്പെട്ട H<sub>2</sub> ൽ വലിയ അളവിൽ ഉന്നതോർജ്ജ പാര രൂപങ്ങളാണുണ്ടാകുകയും അവ സാവധാനം ഓർത്തോ രൂപത്തിലേക്ക് മാറുകയും ചെയ്യും.<ref>{{cite journal
|last=Milenko|first=Yu. Ya.
|coauthors=Sibileva, R. M.; Strzhemechny, M. A
|title=Natural ortho-para conversion rate in liquid and gaseous hydrogen
|journal=Journal of Low Temperature Physics
|year=1997|volume=107|issue=1–2|pages=77–92
|doi=10.1007/BF02396837}}</ref> ദ്രവ ഹൈഡ്രജൻ തയ്യാറാക്കുന്നതിന്റേയും സൂക്ഷിക്കുന്നതിന്റേയും സന്ദർഭങ്ങളിൽ സാന്ദ്രീകരിക്കപ്പെട്ട H<sub>2</sub> ലെ ഓർത്തോ/പാര അനുപാതം പ്രധാന്യമർഹിക്കുന്ന ഒന്നാണ്: ഓർത്തോയിൽ നിന്ന് പാരയിലേക്കുള്ള പരിവർത്തനം താപോൽസർജ്ജമായതിനാൽ (exothermic) ദ്രവ ഹൈഡ്രജന്റെ ഒരു ഭാഗം ബാഷ്പീകരിക്കപ്പെടുന്നതിനും ദ്രവീകൃത പദാർത്ഥം നഷ്ടപ്പെടുന്നതിനും ഇടയയായേക്കാം. ഫെറിക്ക് ഓക്സൈഡ്, ആക്റ്റിവേറ്റഡ് കാർബൺ, പ്ലാറ്റിനീകൃത ആസ്ബെസ്റ്റോസ്, റയർ എർത്ത് മെറ്റലുകൾ, യുറേനിയം സംയുക്തങ്ങൾ, ക്രോമിക്ക് ഓക്സൈഡ്, ചില നിക്കൽ<ref>{{cite web|url=http://www.mae.ufl.edu/NasaHydrogenResearch/h2webcourse/L11-liquefaction2.pdf|title=Ortho-Para conversion. Pag. 13|format=PDF|access-date=2010-11-02|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216223955/http://www.mae.ufl.edu/NasaHydrogenResearch/h2webcourse/L11-liquefaction2.pdf|url-status=dead}}</ref> സംയുക്തങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ഒർത്തോ-പാര പരിവർത്തന ഉല്പ്രേരകങ്ങൾ ഹൈഡ്രജൻ ശീതികരണത്തിന് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="Svadlenak">{{cite journal
|last=Svadlenak|first=R. Eldo|coauthors=Scott, Allen B
|title=The Conversion of Ortho- to Parahydrogen on Iron Oxide-Zinc Oxide Catalysts
|journal=Journal of the American Chemical Society
|year=1957|volume=79|issue=20|pages=5385–5388
|doi=10.1021/ja01577a013}}</ref>
പ്രോട്ടോണീകൃത തന്മാത്ര ഹൈഡ്രജൻ അഥവ {{chem|H|3|+}} എന്ന തന്മാത്രാ രൂപം നക്ഷത്രാന്തരീയ ഇടങ്ങളിൽ കണ്ടുവരുന്നു, താന്മാത്ര ഹൈഡ്രജൻ പ്രപഞ്ചിക കിരണങ്ങളാൽ അയോണീകരിക്കപ്പെടുമ്പോഴാണ് അവ രൂപപ്പെടുന്നത്. വ്യാഴം ഗ്രഹത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ ഉപരിതലത്തിലും ഈ രൂപത്തിലുള്ള തന്മാത്രകൾ ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. കുറഞ്ഞ താപനിലയും സാന്ദ്രതയും ആകയാൽ ബഹിരാകാശ ഇടങ്ങളിൽ ഈ രൂപത്തിലുള്ള തന്മാത്ര ആപേക്ഷികമായി സ്ഥിരതയുള്ളതാണ്. പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഏറ്റവും അധികം കാണപ്പെടുന്ന അയോണുകളിൽ ഒന്ന് കൂടിയാണ് {{chem|H|3|+}}, നക്ഷത്രാന്തരയിടങ്ങളിലെ രാസഘടനയിൽ ഈ തന്മാത്രയ്ക്ക നല്ല പങ്കുണ്ട്.<ref>{{cite web|author=McCall Group, Oka Group|date=April 22, 2005|url=http://h3plus.uiuc.edu/|title=H3+ Resource Center|publisher=Universities of Illinois and Chicago|accessdate=2008-02-05|archive-date=2007-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20071011211244/http://h3plus.uiuc.edu/|url-status=dead}}</ref> ഉത്തേജിത രൂപത്തിൽ മാത്രം നിലനിൽപ്പുള്ള നിഷ്പക്ഷമായ H<sub>3</sub> തന്മാത്ര അസ്ഥിരമാണ്.<ref name=couple>{{cite web|url=http://frhewww.physik.uni-freiburg.de/H3/guber4.pdf|title=Coupling of Bound States to Continuum States in Neutral Triatomic Hydrogen|publisher=Department of Molecular and Optical Physics, University of Freiburg, Germany|author=Helm, H. ''et al.''|accessdate=2009-11-25}}</ref>
===സംയുക്തങ്ങൾ===
[[പ്രമാണം:Shuttle Main Engine Test Firing cropped edited and reduced.jpg|ലഘുചിത്രം|സ്പേസ് ഷട്ടിലിന്റെ പ്രധാന എൻജിൻ പുറത്ത് വിടുന്ന നേരിയ തീനാളങ്ങളും സ്പേസ് ഷട്ടിൽ സോളിഡ് റോക്കറ്റ് ബൂസ്റ്റർ പുറത്ത് വിടുന്ന ദൃശ്യ തീനാളങ്ങളും]]
====സഹസംയോജക, ജൈവ സംയുക്തങ്ങൾ====
സാധാരണ അവസ്ഥയിൽ H<sub>2</sub> അത്രത്തോളം പ്രവർത്തനക്ഷമമല്ലാത്തതിനാൽ മിക്ക മൂലകങ്ങളുമായും അത് സംയുക്തങ്ങളുണ്ടാക്കുന്നില്ല. ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഹൈഡ്രോകാർബണുകളുണ്ടെങ്കിലും അവയൊന്നും തന്നെ ഹൈഡ്രജന്റേയും കാർബണിന്റേയും മൂലക തന്മാത്രകൾ നേരിട്ട് പ്രതിപ്രവർത്തിച്ചുണ്ടാകുന്നവയല്ല. കൂടുതൽ വിദ്യുത് ഋണമായ ഹാലൊജെനുകളെ പോലെയുള്ള മൂലകങ്ങളുമായി (ഫ്ലൂറിൻ, ക്ലോറിൻ, ബ്രോമിൻ, അയഡിൻ തുടങ്ങിയവ) പ്രവർത്തിച്ച് സംയുക്തങ്ങളുണ്ടാക്കാനുള്ള കഴിവ് ഹൈഡ്രജനുണ്ട്; ഇത്തരം സംയുക്തങ്ങളിൽ ഹൈഡ്രജൻ ഭാഗികമായ ധന ചാർജ്ജ് കൈവരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web
|last=Clark| first=Jim
|title=The Acidity of the Hydrogen Halides| work=Chemguide
|year=2002| url=http://www.chemguide.co.uk/inorganic/group7/acidityhx.html#top
|accessdate=2008-03-09}}</ref> ഫ്ലൂറിൻ, ഓക്സിജൻ, നൈട്രജൻ, കാർബൺ (ചില സംയുക്തങ്ങളിൽ മാത്രം) എന്നിവയുമായി ബന്ധനത്തിലേർപ്പെടുമ്പോൾ ഹൈഡ്രജൻ സഹസംയോജകമല്ലാത്ത ശക്തമായ ബന്ധനം ([[ഹൈഡ്രജൻ ബന്ധനം]]) സ്ഥാപിക്കുന്നു, പല ജൈവ തന്മാത്രകളൂടേയും സ്ഥിരതയ്ക്ക് ഇത് അത്യാവശ്യമാണ്.<ref>{{cite web|last=Kimball|first=John W.|title=Hydrogen|work=Kimball's Biology Pages|date=2003-08-07|url=http://users.rcn.com/jkimball.ma.ultranet/BiologyPages/H/HydrogenBonds.html|accessdate=2008-03-04|archive-date=2012-12-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20121229225957/http://users.rcn.com/jkimball.ma.ultranet/BiologyPages/H/HydrogenBonds.html|url-status=dead}}</ref><ref>IUPAC Compendium of Chemical Terminology, Electronic version, [http://goldbook.iupac.org/H02899.html Hydrogen Bond]</ref> കുറഞ്ഞ വിത്യുദ് ഋണങ്ങളായ ലോഹങ്ങളുമായും, ഉപലോഹങ്ങളുമായും ഹൈഡ്രജൻ സംയുക്തങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്, അത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഭാഗികമായ ഋണ ചാർജ് കൈവരിക്കുന്നു. ഇത്തരം സംയുക്തങ്ങൾ പൊതുവെ ഹൈഡ്രൈഡുകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|last=Sandrock|first=Gary|title=Metal-Hydrogen Systems|publisher=Sandia National Laboratories|date=2002-05-02|url=http://hydpark.ca.sandia.gov/DBFrame.html|accessdate=2008-03-23|archive-date=2012-12-24|archive-url=https://www.webcitation.org/6D9jPh4UQ?url=http://hydpark.ca.sandia.gov/DBFrame.html|url-status=dead}}</ref>
കാർബണുമായി ചേർന്ന് വലിയ അളവിൽ ഹൈഡ്രജൻ സംയുക്തങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ട്. ഇത്തരം സംയുക്തങ്ങൾ ജീവനുള്ള വസ്തുക്കളുമായി കൂടുതൽ ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നതിനാൽ അവയെ ജൈവ സംയുക്തങ്ങൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടാൻ കാരണമായി;<ref name="hydrocarbon">{{cite web| title=Structure and Nomenclature of Hydrocarbons|publisher=Purdue University| url=http://chemed.chem.purdue.edu/genchem/topicreview/bp/1organic/organic.html| accessdate=2008-03-23}}</ref> അവയുടെ ഗുണങ്ങളെ പറ്റി പഠിക്കുന്ന മേഖലയാണ് ജൈവരസതന്ത്രം (organic chemistry)<ref>{{cite web| title=Organic Chemistry| work=Dictionary.com| publisher=Lexico Publishing Group| year=2008| url=http://dictionary.reference.com/browse/organic%20chemistry| accessdate=2008-03-23}}</ref> ജൈവിക സന്ദർഭങ്ങളിൽ അവയുടെ പഠനം ജൈവരസതന്ത്രം (biochemistry) എന്നറിയപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web
|title=Biochemistry| work=Dictionary.com
|publisher=Lexico Publishing Group
|year=2008
|url=http://dictionary.reference.com/browse/biochemistry
|accessdate=2008-03-23}}</ref> നിർവ്വചനമനുസരിച്ച് "ജൈവ" സംയുക്തമാകാൻ അവയിൽ കാർബണുണ്ടായാൽ മതി പക്ഷെ മിക്കതിലും ഹൈഡ്രജന്റെ സാന്നിദ്ധ്യമുണ്ട്, അത്തരം മിക്ക സംയുക്തങ്ങളിലും കാർബൺ-ഹൈഡ്രജൻ ബന്ധങ്ങളാണ് ആ തരത്തിൽപ്പെട്ടവയുടെ രാസഗുണങ്ങൾ നിശ്ചയിക്കുന്നത്, കൂടാതെ രസതന്ത്രത്തിൽ "ജൈവ" സംയുക്തങ്ങളുടെ ചില നിർവചനങ്ങൾ പ്രകാരം കാർബൺ-ഹൈഡ്രജൻ ബന്ധം ആവശ്യമാണ്.<ref name="hydrocarbon"/>
അജൈവരസതന്ത്രത്തിലെ കോർഡിനേഷൻ കോമ്പ്ലക്സുകളിലെ രണ്ട് ലോഹ കേന്ദ്രങ്ങളെ ഹൈഡ്രൈഡുകൾ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. 13-ആം ഗ്രൂപ്പ് അംഗങ്ങളിൽ ഇത് സാധാരണമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് ബോറെയ്നുകളിലും അലൂമിനിയം കോമ്പ്ലക്സുകളിലും അതുപോലെ കൂട്ടമായ കാർബൊറെയ്നുകളിലും.<ref name="Miessler" />
===ഹൈഡ്രൈഡുകൾ===
ഹൈഡ്രജന്റെ സംയുക്തങ്ങളെ ഹൈഡ്രൈഡുകൾ എന്ന് വിളിക്കാമെങ്കിലും പലപ്പോഴും അയഞ്ഞ തലത്തിലാണീ വാക്കിന്റെ ഉപയോഗം. ഹൈഡ്രജൻ ഋണ ചാർജ് കൈവരിക്കുമ്പോൾ അല്ലെങ്കിൽ H<sup>−</sup> എന്ന് സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ആനയോൺ ആകുമ്പോൾ, കൂടുതൽ വിദ്യുത് ധനമായ മൂലകങ്ങളുമായി സംയുക്തങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുമ്പോൾ എന്നീ സന്ദർഭങ്ങളിലാണ് "ഹൈഡ്രൈഡ്" എന്ന പദം ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നത്. 1916 ൽ ഗിൽബേർട്ട് എൻ. ലൂയിസാണ് ഗ്രൂപ്പ് I, ഗ്രൂപ്പ് II എന്നിവയുടെ ലവണ-സമാന ഹൈഡ്രൈഡുകളിൽ ഹൈഡ്രൈഡ് ആനയോണിന്റെ സാധ്യതയെ പറ്റിയുള്ള ആശയം മുന്നോട്ട് വച്ചത്, ഉരുകിയ ലിഥിയം ഹൈഡ്രൈഡിനെ (LiH) വൈദ്യുതവിശ്ലേഷണം നടത്തി ആനോഡിൽ ഹൈഡ്രജനെ ഉല്പാദിപ്പിച്ച് 1920 ൽ മോയെർ ഇത് വിവരിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Moers">{{cite journal
|last=Moers|first=Kurt
|title=Investigations on the Salt Character of Lithium Hydride
|journal=Zeitschrift für Anorganische und Allgemeine Chemie
|year=1920|volume=113|issue=191|pages=179–228|doi=10.1002/zaac.19201130116
}}</ref> ഹൈഡ്രജന് കുറഞ്ഞ വിദ്യുത് ഋണതയായതിനാൽ ഗ്രൂപ്പ് I, ഗ്രൂപ്പ് II എന്നിവയുടെ ഹൈഡ്രൈഡുകളിലല്ലാതെ ഈ പദം ഉപയോഗിക്കുന്നത് തെറ്റിദ്ധാരണയുണ്ടാക്കുന്നതാണ്. പോളിമെറിക്ക് ആയ {{chem|BeH|2}}, ഗ്രൂപ്പ് II ഹൈഡ്രൈഡ്, ഇതിനൊരപവാദമാണ്. ലിഥിയം അലൂമിനിയം ഹൈഡ്രൈഡിലെ {{chem|AlH|4|-}} ആനയോണിൽ ഹൈഡ്രിക്ക് കേന്ദ്രങ്ങൾ Al(III) ഉമായി നന്നായി ചേർന്ന രീതിയിലാണ്. ഏതാണ്ട് എല്ലാ പ്രധാന ഗ്രൂപ്പ് മൂലകങ്ങളുമായും ഹൈഡ്രൈഡുകൾ രൂപപ്പെടാമെങ്കിലും ഉണ്ടാകുന്ന സംയുക്തങ്ങളുടെ എണ്ണം കാര്യമായി വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു; ഉദാഹരണത്തിന്, ഏതാണ്ട് നൂറിൽ കൂടുതൽ ബൈനറി ബോറെയ്ൻ ഹൈഡ്രൈഡുകൾ ഉള്ളതായി അറിയുമ്പോൾ ആകെ ഒരു ബൈനറി അലൂമിനിയം ഹൈഡ്രൈഡ് മാത്രമേ ഉള്ളൂ.<ref name="Downs">{{cite journal
|last=Downs|first=Anthony J.
|coauthors=Pulham, Colin R.
|title=The hydrides of aluminium, gallium, indium, and thallium: a re-evaluation
|url=https://archive.org/details/sim_chemical-society-great-britain-chemical-society-reviews_1994-06_23_3/page/175|journal=Chemical Society Reviews
|year=1994|volume=23|pages=175–184
|doi=10.1039/CS9942300175
}}</ref> വലിയ കോമ്പ്ലക്സുകൾ ഉള്ളതായി അറിയാമെങ്കിലും ബൈനറി ഇൻഡിയം ഹൈഡ്രഡ് ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല.<ref name="Hibbs">{{cite journal
|last=Hibbs|first=David E.
|coauthors=Jones, Cameron; Smithies, Neil A.
|title=A remarkably stable indium trihydride complex: synthesis and characterisation of [InH<sub>3</sub>P(C<sub>6</sub>H<sub>11</sub>)<sub>3</sub>]
|journal=Chemical Communications
|year=1999|pages=185–186|doi=10.1039/a809279f}}</ref>
===പ്രോട്ടോണുകളും അമ്ലങ്ങളും===
ഇലക്ട്രോൺ നീക്കപ്പെടുന്ന പ്രവർത്തനമായ ഓക്സീകരണം ഹൈഡ്രജനിൽ നടക്കുമ്പോൾ ഔപചാരികമായി H<sup>+</sup> രൂപപ്പെടുന്നു, ഇലക്ട്രോണൊന്നുമില്ലാതെ ഒരു പ്രോട്ടോൺ മാത്രമുള്ള അണുകേന്ദ്രമാണ് ഇത്. അതുകൊണ്ടാണ്ട് H<sup>+</sup> നെ പലപ്പോഴും പ്രോട്ടോൺ എന്ന് സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. അമ്ലങ്ങളെ കുറിച്ചുള്ള വിവരണങ്ങളുടെ കേന്ദ്രഭാഗമാണ് ഇത്. ബ്രോൺസ്റ്റെഡ്-ലോറി (Bronsted-Lowry) സിദ്ധാന്തമനുസരിച്ച് അമ്ലങ്ങളെന്നാൽ പ്രോട്ടോൺ ദാതാക്കളും ക്ഷാരങ്ങളെന്നാൽ പ്രോട്ടോൺ സ്വീകർത്താക്കളുമാണ്.
ഇലക്ട്രോണുകളോടെയുള്ള മറ്റ് അണുക്കളും തന്മാത്രകളുമുള്ള ലായനികളിലും അയോണിക പരലുകളിലും വെറും പ്രോട്ടോൺ മാത്രമായ H<sup>+</sup> ന് നിലനിൽപ്പില്ല. ഉന്നത താപനിലകളിലുള്ള പ്ലാസ്മ അവസരങ്ങളിലല്ലാത്ത ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ അണുക്കളുടേയും തന്മാത്രകളുടേയും ഇലക്ട്രോൺ മേഘങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രോട്ടോണുകൾ വേർപെടുത്താനും സാധിക്കില്ല, അവ അവിടെ പറ്റിച്ചേർന്നു തന്നെ കിടക്കും. എന്നാൽ മറ്റ് പദാർത്ഥളുടെ മേൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട് കിടക്കുന്ന ധന ചാർജോടെയുള്ള ഹൈഡ്രജൻ കാറ്റയോണിനെ 'പ്രോട്ടോൺ' എന്ന് സൂചിപ്പിച്ചു വരുന്നു, അതു പോലെ സ്വതന്ത്രമായി കിടക്കുന്ന പ്രോട്ടോണുകളെ "{{chem|H|+}}" എന്നും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ലായനിയിൽ "നഗ്ന പ്രോട്ടോൺ" എന്ന് വിവരിക്കുന്നതിനു പകരം ജലീയമായ അമ്ല ലായനികൾ ഭാവനാപരമായ "ഹൈഡ്രോണിയം അയോൺ" ({{chem|H|3|O|+}}) ഉണ്ടെന്ന രീതിയിൽ പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. അങ്ങനെയെങ്കിലും ലായനിയിൽ ചേർക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഹൈഡ്രജൻ കാറ്റയോണുകൾ {{chem|H|9|O|4|+}} പോലെയുള്ള ക്ലസ്റ്ററുകൾ ക്രമീകരക്കപ്പെടുകയാണെന്നാണ് മനസ്സിലാക്കപ്പെടുന്നത്.<ref name="Okumura">{{cite journal
|last=Okumura|first=Anthony M.
|coauthors=Yeh, L. I.; Myers, J. D.; Lee, Y. T
|title=Infrared spectra of the solvated hydronium ion: vibrational predissociation spectroscopy of mass-selected H<sub>3</sub>O+•(H<sub>2</sub>O<sub>)n</sub>•(H<sub>2</sub>)<sub>m</sub>
|journal=Journal of Physical Chemistry
|year=1990|volume=94|issue=9|pages=3416–3427|doi=10.1021/j100372a014
}}</ref> ജലം മറ്റ് ലായനികളിൽ ചേരുമ്പോഴാണ് മറ്റ് ഒക്സോണിയം അയോണുകൾ കാണപ്പെടുന്നത്.<ref name="Perdoncin">{{cite journal
|last=Perdoncin|first=Giulio|coauthors=Scorrano, Gianfranco
|title=Protonation Equilibria in Water at Several Temperatures of Alcohols, Ethers, Acetone, Dimethyl Sulfide, and Dimethyl Sulfoxide
|journal=Journal of the American Chemical Society
|year=1977|volume=99|issue=21|pages=6983–6986
|doi=10.1021/ja00463a035
}}</ref>
ഭൂമിയിൽ കാണപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിലും പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഏറ്റവും സുലഭമായി കാണപ്പെടുന്ന അയോണുകളിലൊന്നാണ് {{chem|H|3|+}}, ഇത് പ്രോട്ടോണീകരിക്കപ്പെട്ട തന്മാത്ര ഹൈഡ്രജൻ അല്ലെങ്കിൽ ത്രയാണു ഹൈഡ്രജൻ കാറ്റയോൺ (triatomic hydrogen cation) എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="Carrington">{{cite journal
|last=Carrington|first=Alan|coauthors=R. McNab, Iain
|title=The infrared predissociation spectrum of triatomic hydrogen cation (H<sub>3</sub><sup>+</sup>)
|journal=Accounts of Chemical Research
|year=1989|volume=22|issue=6|pages=218–222
|doi=10.1021/ar00162a004}}</ref>
===ഐസോടോപ്പുകൾ===
പ്രകൃത്യാ ഹൈഡ്രജന്റെ മൂന്ന് ഐസോടോപ്പുകൾ കാണപ്പെടുന്നു {{chem|1|H}}, {{chem|2|H}}, {{chem|3|H}} എന്നിവയാണവ. {{chem|4|H}} മുതൽ {{chem|7|H}} വരെയുള്ള അസ്ഥിരങ്ങളായ ഐസോടോപ്പുകൾ പരീക്ഷണ ശാലകളിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അവയൊന്നും പ്രകൃതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നില്ല.<ref name="Gurov">{{cite journal
|last=Gurov|first=Yu. B.
|coauthors=Aleshkin, D. V.; Behr, M. N.; Lapushkin, S. V.; Morokhov, P. V.; Pechkurov, V. A.; Poroshin, N. O.; Sandukovsky, V. G.; Tel'kushev, M. V.; Chernyshev, B. A.; Tschurenkova, T. D
|title=Spectroscopy of superheavy hydrogen isotopes in stopped-pion absorption by nuclei
|journal=Physics of Atomic Nuclei
|year=2004|volume=68|issue=3|pages=491–97
|doi=10.1134/1.1891200
}}</ref><ref name="Korsheninnikov">{{cite journal
|author=Korsheninnikov, A. A. et al.
|title=Experimental Evidence for the Existence of <sup>7</sup>H and for a Specific Structure of <sup>8</sup>He
|journal=Physical Review Letters
|year=2003|volume=90|issue=8|page=082501
|doi=10.1103/PhysRevLett.90.082501}}</ref>
* '''{{chem|1|H}}''': ഇതാണ് ഹൈഡ്രജന്റെ സർവ്വസാധാരണമായ ഐസോടോപ്പ്, 99.98 ശതമാനത്തിൽ കൂടുതൽ ഇതാണുള്ളത്. അണുകേന്ദ്രത്തിൽ ഒരു പ്രോട്ടോൺ മാത്രമുള്ളതിനാൽ പ്രോട്ടിയം എന്ന് പേര് നൽകപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും പൊതുവെ ആ പേര് ഉപയോഗിക്കപ്പെടാറില്ല.<ref>{{cite journal
|last=Urey|first=Harold C.
|coauthors=Brickwedde, F. G.; Murphy, G. M.
|title=Names for the Hydrogen Isotopes
|url=https://archive.org/details/sim_science_1933-12-29_78_2035/page/602|journal=Science|year=1933|volume=78
|issue=2035|pages=602–603
|doi=10.1126/science.78.2035.602
|pmid=17797765}}</ref>
* '''{{chem|2|H}}''': മറ്റൊരു സ്ഥിരതയുള്ള ഐസോടോപ്പാണിത്, ഡ്യൂട്ടീരിയം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഇതിന്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ ഒരു പ്രോട്ടോണും ഒരു ന്യൂട്രോണുമാണുള്ളത്. പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏതാണ്ടെല്ലാം ഡ്യൂട്ടീരിയവും മഹാവിസ്ഫോടന സമയത്ത് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണെന്നും മാറ്റമൊന്നും കൂടാതെ നിലനിന്നവയാണെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു. റേഡിയോ ആക്റ്റീവതയുള്ളതല്ല ഡ്യൂട്ടീരിയം അതുകൊണ്ട് തന്നെ വിഷമയമായ അപായ സാധ്യതയുമില്ല. ഡ്യൂട്ടീരിയം അടങ്ങിയ തന്മാത്രകളാൽ സമ്പുഷ്ടമായ ജലത്തെ ഘനജലം എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഡ്യൂട്ടീരിയവും അതിന്റെ സംയുക്തങ്ങളും റേഡിയോ ആക്റ്റീവതയുള്ളവയല്ലെന്ന് നിലയിൽ രാസപരീക്ഷണങ്ങളിലും {{chem|1|H}}-എൻ.എം.ആർ. സ്പെട്രോസ്കോപ്പിയിൽ ആവശ്യമായ ലായകങ്ങൾക്ക് വേണ്ടിയും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite journal
|author=Oda, Y; Nakamura, H.; Yamazaki, T.; Nagayama, K.; Yoshida, M.; Kanaya, S.; Ikehara, M.
|title=1H NMR studies of deuterated ribonuclease HI selectively labeled with protonated amino acids
|journal=Journal of Biomolecular NMR
|year=1992|volume=2|issue=2|pages=137–47
|doi=10.1007/BF01875525
|pmid=1330130}}</ref> ആണവ നിലയങ്ങളിൽ ന്യൂട്രോൺ മോഡറേറ്റർ ആയും തണുപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പദാർത്ഥമായും ഘനജലം ഉപയോഗിക്കുന്നു. വാണിജ്യമായ അണുസംയോജനങ്ങൾക്കുള്ള ഇന്ധനവുമാണ് ഡ്യൂട്ടീരിയം.<ref>{{cite news
|last=Broad|first=William J.
|date=November 11, 1991
|title=Breakthrough in Nuclear Fusion Offers Hope for Power of Future
|work=The New York Times
|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D0CE4D81030F932A25752C1A967958260&sec=&spon=&pagewanted=all
|accessdate=2008-02-12}}</ref>
* '''{{chem|3|H}}''': അണുകേന്ദ്രത്തിൽ ഒരു പ്രോട്ടോണും രണ്ട് ന്യൂട്രോണുകളും ഉള്ള ഇത് ട്രിഷീയം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. റേഡിയോ ആക്റ്റീവതയുള്ള ഇത് 12.32 വർഷം അർദ്ധായുസ്സോടെ ബീറ്റ ക്ഷയം വഴി ഹീലിയം-3 ആയി ക്ഷയിക്കുന്നു.<ref name="Miessler" /> അന്തരീക്ഷത്തിലെ വാതകങ്ങാൾ കോസ്മിക് കിരണങ്ങളുമായി പ്രതിപ്രവർത്തിക്കുന്നതു മൂലം ചെറിയ തോതിൽ ട്രിഷീയം പ്രകൃതിയിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ആണവായുധങ്ങൾ പരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന അവസരങ്ങളിലും ട്രിഷീയം ഉണ്ടാകുന്നു.<ref>{{cite web| author=Staff|date=November 15, 2007| url=http://www.epa.gov/rpdweb00/radionuclides/tritium.html| publisher=U.S. Environmental Protection Agency| title=Tritium|accessdate=2008-02-12}}</ref> അണുസംയോജനങ്ങളിൽ,<ref>{{cite web| last=Nave| first=C. R.|title=Deuterium-Tritium Fusion| work=HyperPhysics| publisher=Georgia State University| year=2006| url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/Hbase/nucene/fusion.html| accessdate=2008-03-08}}</ref> ഭൗമരസതന്ത്രത്തിൽ ട്രെയ്സർ ആയി,<ref>{{cite paper| first=Carol| last=Kendall| first2=Eric| last2=Caldwell| title=Fundamentals of Isotope Geochemistry| publisher=US Geological Survey| year=1998| url=http://wwwrcamnl.wr.usgs.gov/isoig/isopubs/itchch2.html#2.5.1| accessdate=2008-03-08| archive-date=2008-03-14| archive-url=https://web.archive.org/web/20080314192517/http://wwwrcamnl.wr.usgs.gov/isoig/isopubs/itchch2.html#2.5.1| url-status=dead}}</ref> സ്വയം-ഊർജ്ജവൽകൃതമായ പ്രത്യേക ഉപകരണങ്ങളിൽ<ref>{{cite web| title=The Tritium Laboratory| publisher=University of Miami| year=2008| url=http://www.rsmas.miami.edu/groups/tritium/| accessdate=2008-03-08| archive-date=2008-02-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20080228061358/http://www.rsmas.miami.edu/groups/tritium/| url-status=dead}}</ref> എന്നിവയിലെല്ലാം ഇത് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. റേഡിയോലേബൽ പോലെയുള്ള രാസപരവും ജൈവപരവുമായ ലേബൽ പരീക്ഷണങ്ങളിൽ ട്രിഷീയം ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref name="holte">{{cite journal| last=Holte| first=Aurali E.| last2=Houck| first2=Marilyn A.| last3=Collie| first3=Nathan L.| title=Potential Role of Parasitism in the Evolution of Mutualism in Astigmatid Mites| journal=Experimental and Applied Acarology| volume=25| issue=2| pages=97–107| publisher=Texas Tech University| location=Lubbock| year=2004|doi=10.1023/A:1010655610575}}</ref>
ഉപയോഗത്തിലുള്ള ഐസോടോപ്പുകൾക്ക് വ്യത്യസ്തമായ നാമങ്ങൾ ഹൈഡ്രജന്റെ ഐസോടോപ്പുകൾക്കേ ഉള്ളൂ. റേഡിയോ ആക്റ്റിവിറ്റിയുടെ ആദ്യകാല പഠനങ്ങളിൽ റേഡിയോ ആക്റ്റിവതയുള്ള ഐസോടോപ്പുകൾക്ക് വ്യത്യസ്ത നാമങ്ങൾ നൽകിയിരുന്നു, അതിൽ ഡ്യൂട്ടീരിയം, ട്രീഷിയം എന്നിവയുടേതല്ലാതെ മറ്റ് നാമങ്ങളൊന്നും നിലവിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല. ഡ്യൂട്ടീരിയം, ട്രീഷിയം എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കാൻ 2H, 3H എന്നിങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനു പകരം യഥാക്രമം D, T എന്നീ അക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്, അതേ സമയം P എന്നത് ഫോസ്ഫറസിനെ കുറിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ പ്രോട്ടിയത്തെ കുറിക്കാൻ P ഉപയോഗിക്കാറില്ല.<ref>{{cite web|last=Krogt|first=Peter van der|date=May 5, 2005|url=http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=H|publisher=Elementymology & Elements Multidict|title=Hydrogen|accessdate=2010-12-20|archive-date=2010-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20100123001440/http://elements.vanderkrogt.net/element.php?sym=H|url-status=dead}}</ref> 2H, 3H എന്നീ സൂചകങ്ങളക്കാണ് മുൻഗണനയെങ്കിലും ഇന്റർനാഷണൽ യൂണിയൻ ഓഫ് പ്യുർ ആന്റ് അപ്ലൈഡ് കെമിസ്ട്രിയുടെ നാമകരണ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പ്രകാരം ആവശ്യാനുസരണം D, T, 2H, 3H എന്നിവയിലേതും ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ്.<ref>§ IR-3.3.2, [http://www.iupac.org/reports/provisional/abstract04/connelly_310804.html Provisional Recommendations], Nomenclature of Inorganic Chemistry, Chemical Nomenclature and Structure Representation Division, IUPAC. Accessed on line October 3, 2007.</ref>
== ചരിത്രം ==
===കണ്ടുപിടിത്തവും ഉപയോഗവും===
1671 ൽ റോബർട്ട് ബോയൽ ഇരുമ്പ് തരികളും നേർപ്പിച്ച അമ്ലവും തമ്മിലുള്ള പ്രവർത്തനം കണ്ടെത്തുകയും വിശദീകരിക്കുകയും ചെയ്തു, ഹൈഡ്രജൻ വാതകം സ്വതന്ത്രമാകുന്ന പ്രതിപ്രവർത്തനമായിരുന്നു അത്.<ref>Robert Boyle, "Tracts written by the Honourable Robert Boyle containing new experiments, touching the relation betwixt flame and air..." (London, England: 1672).</ref><ref>{{cite web
|first=Mark
|last=Winter
|year=2007
|url=http://education.jlab.org/itselemental/ele001.html
|title=Hydrogen: historical information
|publisher=WebElements Ltd
|accessdate=2008-02-05
|archive-date=2020-05-02
|archive-url=https://web.archive.org/web/20200502082747/https://education.jlab.org/itselemental/ele001.html
|url-status=dead
}}</ref> 1766-ൽ, ഹെൻഡ്രി കാവൻഡിഷാണ് ഹൈഡ്രജനൻ പ്രത്യേക വസ്തുവാണെന്ന് കണ്ടെത്തിയത്, ലോഹ-അമ്ല പ്രതിപ്രവർത്തനം വഴി വരുന്ന വാതകത്തെ അദ്ദേഹം "കത്തുന്ന വായു" എന്നർത്ഥം വരുന്ന "phlogiston" എന്നാണ് വിളിച്ചത്,<ref>Just the Facts--Inventions & Discoveries, School Specialty Publishing, 2005</ref> ശേഷം 1781 ൽ ഈ വാതകം കത്തിച്ചാൽ ജലം ലഭിക്കും എന്നും കണ്ടെത്തി. ഇക്കാരണങ്ങൾ കൊണ്ട് ഹൈഡ്രജനെ ഒരു മൂലകമെന്ന രീതിയിൽ കണ്ടുപിടിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി ഹെൻഡ്രി കാവൻഡിഷിന്റെ പേരിലാണ്.<ref name="Nostrand">{{cite encyclopedia| title=Hydrogen| encyclopedia=Van Nostrand's Encyclopedia of Chemistry| pages=797–799| publisher=Wylie-Interscience| year=2005| isbn=0-471-61525-0}}</ref><ref name="nbb">{{cite book| last=Emsley| first=John| title=Nature's Building Blocks| publisher=Oxford University Press| year=2001| location=Oxford| pages=183–191| isbn=0-19-850341-5}}</ref> 1783 ൽ ആന്റോണെ ലാവോഷിയറാണ് ഇതിന് ഹൈഡ്രജനെന്ന നാമം നൽകിയത്. ഹൈഡ്രോജിനിയം (hydrogenium', hydro: "ജലം", genes: "ഉണ്ടാക്കുന്നത്") എന്ന [[ഗ്രീസ്|ഗ്രീക്ക്]] പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഹൈഡ്രജൻ എന്ന വാക്കിന്റെ ഉത്ഭവം.<ref name="Stwertka">{{cite book| last=Stwertka| first=Albert| title=A Guide to the Elements| publisher=Oxford University Press| year=1996| pages=16–21| isbn=0-19-508083-1}}</ref> ഹൈഡ്രജൻ കത്തിച്ചാൽ ജലം ലഭിക്കുന്നുവെന്ന കാവെൻഡിഷിന്റെ പരീക്ഷണം ലവോഷിയറും ലാപ്ലേസും ആവർത്തിക്കുകയുണ്ടായി, അതുപ്രകാരമായിരുന്നു ആ പേര് നൽകപ്പെട്ടത്.<ref name="nbb"/>
റീജനറേഷൻ കൂളിങ്ങ് സങ്കേതം വഴി 1898 ൽ ജെയിംസ് ഡീവാറാണ് ആദ്യമായി ഹൈഡ്രജനെ ദ്രവീകരിച്ചത്, വാക്വം ഫ്ലാസകും അതേ സമയത്താണ് അദ്ദേഹം കണ്ടെത്തിയത്.<ref name="nbb"/> തൊട്ടടുത്ത വർഷം തന്നെ അദ്ദേഹം ഖര ഹൈഡ്രജനും ഉല്പാദിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി.<ref name="nbb"/> 1931 ഡിസംബറിൽ ഹരോൾഡ് യൂറേയ് ഡ്യൂട്ടീരിയം കണ്ടെത്തി, 1934 ൽ ഏണസ്റ്റ് റൂഥർഫോർഡ്, മാർക്ക് ഓലിഫാന്റ്, പോൾ ഹാർടെക്ക് എന്നിവർ ചേർന്ന് ട്രീഷിയം വേർതിരിച്ചു.<ref name="Nostrand"/> ജലത്തിൽ സാധാരണ ഹൈഡ്രജൻ മൂലകങ്ങൾക്ക് പകരം ഡ്യൂട്ടീരിയം ഉള്ള ഖനജലം 1932 ൽ യൂറേയുടെ സംഘം കണ്ടെത്തി.<ref name="nbb"/> 1806 ൽ ഫ്രാൻസിസ് ഡി റിവാസ് ഹൈഡ്രന്റേയും ഓക്സിജന്റേയും മിശ്രിതം ഉപയോഗിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ അന്തർദഹന യന്ത്രം നിർമ്മിച്ചു. 1819 ൽ എഡ്വാർഡ് ഡാനിയേൽ കാർക്ക് ഹൈഡ്രജൻ വാതകത്തിന്റെ ബ്ലോപൈപ്പ് കണ്ടുപിടിച്ചു. 1823 ൽ ഡോബെറിനറുടെ വിളക്കും ലൈംലൈറ്റും കണ്ടുപിടിക്കുകയുണ്ടായി.<ref name="nbb"/>
1783 ൽ ജാക്വെസ് ചാൾസാണ് ആദ്യമായി ഹൈഡ്രജൻ നിറച്ച ബലൂൺ നിർമ്മിച്ചത്.<ref name="nbb"/> 1852 ൽ ഹെന്രി ഗിഫ്ഫാർഡ് ഹൈഡ്രജൻ നിറച്ച ആകാശ നൗക കണ്ടുപിടിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ആദ്യമായി ഉപയോഗപ്രദമായ വായു സഞ്ചാരം സാധ്യമായി.<ref name="nbb"/> ജർമ്മൻ പ്രഭുവായിരുന്ന ഫെർഡിനാൻഡ് വോൺ സെപ്പിലിൻ ഈ ആശയത്തിന് കൂടുതൽ പ്രോൽസാഹനം നൽകി; ശേഷം ഇത് സെപ്പിലിൻസ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു; 1900 ലാണ് ഈ രീതിയിൽ ആദ്യമായി യാത്രസഞ്ചാരം നടത്തിയത്.<ref name="nbb"/> 1910 മുതൽ പതിവ് പറക്കൽ സേവനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു, 1914 ഓഗസ്റ്റിൽ ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം പൊട്ടിപുറപ്പെടുന്നത് വരെ വലിയ കുഴപ്പങ്ങളൊന്നുമില്ലാതെ 35,000 യാത്രക്കർ അതുവഴി യാത്ര നടത്തിയിരുന്നു. യുദ്ധകാലത്ത് ഹൈഡ്രജൻ ഉപയോഗിച്ച് പൊങ്ങിയ ആകാശനൗകകൾ നിരീക്ഷണ തട്ടുകളായും ബോംബ് വർഷിക്കാനും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.
== ശ്രദ്ധേയമായ സ്വഭാവസവിശേഷതകൾ ==
ഹൈഡ്രജൻ സാധാരണ താപനിലയിലും മർദ്ദത്തിലും നിറമോ മണമോ രുചിയോ ഇല്ലാത്ത വാതകമാണ്. [[അണു|രണ്ടണുക്കൾ]] ഒരുമിച്ച് ചേർന്ന് H<sub>2</sub> [[തന്മാത്ര|തന്മാത്രകളായാണ്]] കാണപ്പെടുന്നത്. സ്വയം കത്തുന്ന വാതകമാണിത്. നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഊർജ്ജം ഹൈഡ്രജൻ അണുക്കളുടെ [[ആണവ സംയോജനം|സംയോജനത്തിൽ]] നിന്നുമാണ് ഉല്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. പ്രപഞ്ചത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാണപ്പെടുന്ന മൂലകമാണ് ഹൈഡ്രജൻ.
== ആവർത്തനപ്പട്ടികയിലെ സ്ഥാനം ==
ഹൈഡ്രജന്റെ ഇലക്ട്രോണ് വിന്യാസം 1s<sup>1</sup> ആണ്.ഏകബലാങ്ക സ്വഭാവം കാരണം,ഇതിനെ ഒന്നാം ഗ്രൂപ്പിൽ([[ആൽക്കലി ലോഹങ്ങൾ]]) ഉൾപ്പെടുത്താം. എന്നാൽ,ഒരു ഇലക്ട്രോൺ കിട്ടിയാൽ, ഉൽകൃഷ്ട വാതകമാവുമെന്നതിനാൽ, ഇതിനെ ഹാലജനുകൾക്കൊപ്പവും ഉൾപ്പെടുത്താനാവും.
== ഐസോടോപ്പുകൾ ==
ഹൈഡ്രജന് പ്രകൃതിയിൽ കാണപ്പെടുന്ന മൂന്ന് ഐസോടോപ്പുകളുണ്ട്. പ്രോട്ടിയം, ഡ്യൂട്ടിരിയം, ട്രൈറ്റിയം എന്നിവയാണവ. ന്യൂട്രോണുകളുടെ എണ്ണത്തിലാണ് ഇവ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം.
=== പ്രോട്ടിയം ===
ഇതിന്റെ അണുസംഖ്യയും അണുഭാരവും 1 ആണ്. പ്രകൃതിയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഹൈഡ്രജനിൽ 99.985% പ്രോട്ടിയം കാണപ്പെടുന്നു. ഈ ഐസോടോപ്പ് റേഡിയോആക്റ്റീവല്ല.
=== ഡ്യൂട്ടിരിയം ===
ഹെവി ഹൈഡ്രജൻ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ അണുസംഖ്യ 1-ഉം അണുഭാരം 2-ഉം ആണ്. പ്രകൃതിയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഹൈഡ്രജനിൽ 0.015% ഡ്യൂട്ടിരിയം കാണപ്പെടുന്നു. ഇതിന്റെ പ്രതീകം <sub>1</sub>H<sup>2</sup> അല്ലെങ്കിൽ D ആണ്. ഈ ഐസോടോപ്പ് റേഡിയോആക്റ്റീവല്ല.
=== ട്രീറ്റിയം ===
ഇതിന്റെ അണുസംഖ്യ 1-ഉം അണുഭാരം 3-ഉം ആണ്. ഇതിന്റെ പ്രതീകം <sub>1</sub>H<sup>3</sup> അല്ലെങ്കിൽ T ആണ്. ഈ ഐസോടോപ്പ് റേഡിയോ ആക്റ്റീവ് ആണ്. അർധായുസ്സ് 12.32 വർഷം.
അണുഭാരം 4 മുതൽ 7 വരെയുള്ള ഐസോടോപ്പുകൾ പരീക്ഷണശാലയിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അവയെല്ലാം വളരെ അസ്ഥിരങ്ങളാണ്.
==കുറിപ്പ്==
<br /><references group="note"/>
==അവലംബം==
{{reflist|2}}
{{ആവർത്തനപ്പട്ടിക}}
[[വർഗ്ഗം:മൂലകങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അലോഹങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹൈഡ്രജൻ| ]]
[[വർഗ്ഗം:റിഫ്രിജെറെന്റുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നിരോക്സീകാരികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അപകടകരമായ രാസവസ്തുക്കൾ]]
rnmnbwwq8sysoyheo1il93qbppdx7qx
ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
0
5657
4620023
4619560
2026-05-18T05:26:55Z
Altocar 2020
144384
/* യു.ഡി.എഫ് ഭരണം 2026 */
4620023
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|United Democratic Front}}
{{Infobox Indian Political Party
|party_name = ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|abbreviation = ''' യു ഡി എഫ്'''
|logo = UDF logo.png
|logo_caption =
|colorcode =
|chairman = [[വി.ഡി. സതീശൻ]]
|foundation = {{Start date and age|1979}}
|founder = [[കെ. കരുണാകരൻ]]
|ideology = [[Big tent]]<br />'''Factions'''<br />
* [[Social democracy]]<ref name="sd">{{Cite news|title=A virus, social democracy, and dividends for Kerala|url=https://www.thehindu.com/opinion/lead/a-virus-social-democracy-and-dividends-for-kerala/article31370554.ece|last=Heller|first=Patrick|date=18 April 2020|access-date=2 February 2021|work=The Hindu}}</ref>
* [[Conservatism]]/[[Liberal conservatism]]<ref>{{cite web|url=https://theprint.in/opinion/udf-had-a-chance-in-kerala-then-congress-played-a-dangerous-communal-game/627244/?amp|title=UDF had a chance in Kerala. Then Congress played a dangerous communal game|date=24 March 2021 }}</ref><ref>{{cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/new-curriculum-to-teach-masturbation-homosexuality-iuml-leader-abdurahiman-randathani-1.8130018|title=New curriculum to teach masturbation homosexuality: IUML leader Abdurahiman Randathani |quote= ...the Congress-led UDF opposition contended in the Kerala assembly that the gender neutral views in the education policy will result in "negation of religion" and "sexual anarchy."}}</ref>
* [[Economic liberalism]]<ref>{{cite web|url=https://www.thehindubusinessline.com/news/national/cpi-m-opposes-kerala-move-to-privatise-drinking-water-scheme/article64119857.ece|title=CPI-M opposes Kerala move to privatise drinking water scheme|date=30 March 2013 }}</ref>
* [[Sustainable development]]<ref name="sd"/>
|position = [[Centrism|Centre]]<ref name="WP">{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/politics/2019/05/31/indias-election-results-were-more-than-modi-wave/ |title=India's election results were more than a 'Modi wave'|quote=The BJP's primary rival, the centrist Indian National Congress (Congress), won only 52 seats. |newspaper=[[Washington Post]] |access-date=31 May 2019}}</ref> to [[Centre-right]]<ref>{{cite web|title=A coloured scheme of things|url=https://www.outlookindia.com/magazine/story/india-news-a-coloured-scheme-of-things/301479}}</ref>
|loksabha_seats ={{Composition bar|18|20|hex=#0000FF}}
|rajyasabha_seats ={{Composition bar|3|9|hex=#0000FF}}
|state_seats_name = [[കേരള നിയമസഭ]]
|state_seats ={{Composition bar|102|140|hex=#0000FF}}
|headquarters = "ഇന്ദിരാഭവൻ", [[വെള്ളയമ്പലം]], [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല]], കേരളം
|predecessor =
|eci =
|flag=
|symbol=
|alliance=[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ഡെവലപ്മെൻ്റൽ ഇൻക്ലൂസീവ് അലയൻസ്|ഇന്ത്യ സഖ്യം]] (ദേശീയ തലം)|Convener= എം. എം. ഹസൻ}}
കേരളത്തിലെ ജനപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ കൂട്ടായ്മയാണ് '''ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി''' അഥവാ '''യു.ഡി.എഫ്'''. മുന്നണിയിലെ ഏറ്റവും വലിയ കക്ഷിയായ [[കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസി]]ന്റെ കേരളാ ശാഖയായ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി]]യാണ് സാധാരണയായി മുന്നണിക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്.<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Congress-releases-its-list/article14958476.ece</ref> ഓരോ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും മുന്നണിയിലെ പാർട്ടികളുടെ കാര്യത്തിൽ ചെറിയ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാവുക പതിവാണ്. എങ്കിലും മുഖ്യകക്ഷികളായ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്, [[മുസ്ലിം ലീഗ്]], എന്നീ പാർട്ടികൾ കഴിഞ്ഞ കുറെ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളായി ഇതേ മുന്നണിയിൽ തുടരുന്നു.
[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] അഥവാ എൽ.ഡി.എഫ്. ആണ് കേരളത്തിൽ ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിക്ക് ബദൽ.
ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി ഏകോപന സമിതി യോഗങ്ങൾ മാസത്തിൽ ഒരിക്കൽ എങ്കിലും ചേരുന്നു. കേരള പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് [[വി.ഡി. സതീശൻ]] മുന്നണി ചെയർമാൻ. നിലവിൽ [[അടൂർ പ്രകാശ്]] ആണു [[യു.ഡി.എഫ്]] കൺവീനർ<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/udf-candidates-for-assembly-election/article8449571.ece</ref><ref>{{Cite web |url=https://english.mathrubhumi.com/election/2019/loksabha-election/kerala/udf-sweeps-away-left-in-kerala-whitewash-bjp-draws-blank-again-1.3818521 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-10-19 |archive-date=2020-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201019105910/https://english.mathrubhumi.com/election/2019/loksabha-election/kerala/udf-sweeps-away-left-in-kerala-whitewash-bjp-draws-blank-again-1.3818521 |url-status=dead }}</ref>
==യു.ഡി.എഫ് കൺവീനർമാർ==
* [[അടൂർ പ്രകാശ്]] 2025-തുടരുന്നു
* [[എം.എം. ഹസൻ]] 2020-2025
* [[ബെന്നി ബെഹനാൻ]] 2018-2020
* [[പി.പി. തങ്കച്ചൻ]] 2004-2018
* [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] 2001-2004
* [[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]] 1985-2001
* [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] 1982-1985
* [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] 1980-1982 (സ്ഥാപക കൺവീനർ)
* [[A.K. Antony|എ.കെ. ആൻ്റണി]] 1970-1980 (രൂപീകരണ കൺവീനർ)
==ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി ഘടകകക്ഷികൾ ==
{| class="wikitable"
|-
! നമ്പർ !! പാർട്ടി !! ചിഹ്നം !!കേരളത്തിലെ പാർട്ടി നേതാവ്
|-
| 1 || [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] ||[[പ്രമാണം:Hand INC.svg|70x70ബിന്ദു]] കൈപ്പത്തി|| [[സണ്ണി ജോസഫ്|അഡ്വ.സണ്ണി ജോസഫ്]]
|-
| 2 || [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] ||[[പ്രമാണം:Indian Election Symbol Lader.svg|82x82ബിന്ദു]] കോണി || [[സയ്യിദ് സാദിഖ് അലി ശിഹാബ് തങ്ങൾ]]
|-
|3|| [[കേരള കോൺഗ്രസ് |കേരള കോൺഗ്രസ് ]] || ചെണ്ട|| [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ||
|-
|4|| [[ റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി ]] ||മൺവെട്ടിയും മൺകോരിയും || [[എ.എ. അസീസ്]]
|-
| 5|| [[കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]]||[[File:CMP-banner.svg|70px]] || [[സി.പി. ജോൺ]]
|-
| 6|| [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്) ]]
||[[Image:Kerala-Congress-flag.svg|70px]] || [[അനൂപ് ജേക്കബ്]]
|-
| 7|| [[ഓൾ ഇന്ത്യാ ഫോർവേഡ് ബ്ലോക്ക്]]
| സിംഹം|| ജി. ദേവരാജൻ, <ref>| https://url=/amp/www.janmabhumidaily.com/news406409/amp&rct=j&sa=U&ved=0ahUKEwiPjvm1qtnUAhVLQY8KHdTlBswQFggmMAQ&q{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഫെബ്രുവരി 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
|8
|കേരള ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി
|
|[[മാണി സി. കാപ്പൻ]]
|-
|9
|[[റെവല്യൂഷണറി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
|
|കെ കെ രമ
|-
|10
|നാഷണൽ ജനത ദൾ
|
|ജോൺ ജോൺ
|-
|11
|ജെ എസ് എസ് (നാഷണൽ)
|
|
|}
== യു.ഡി.എഫ് ഭരണം 2026 ==
* മുഖ്യമന്ത്രി : [[വി.ഡി. സതീശൻ]]
* ആഭ്യന്തരവകുപ്പ് മന്ത്രി : [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
=== കക്ഷിനില ===
* യു.ഡി.എഫ് : 102 / 140
* ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് : 63
* മുസ്ലിം ലീഗ് : 22
* കേരള കോൺഗ്രസ് : 7
* ആർ.എസ്.പി : 3
* കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്) : 1
* ആർ.എം.പി : 1
* സി.എം.പി : 1
* സ്വതന്ത്രർ : 4
== 2021 നിയമസഭ കക്ഷിനില ==
* പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് : [[വി.ഡി. സതീശൻ]]<ref>{{Cite web |url=https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2021/05/22/vd-satheesan-opposition-leader-kerala-22.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-06-01 |archive-date=2021-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210602213656/https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2021/05/22/vd-satheesan-opposition-leader-kerala-22.html |url-status=dead }}</ref>
* പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ് : [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]<ref>https://keralakaumudi.com/news/mobile/news.php?id=544053&u=pk-kunhalikutti</ref>
* യു.ഡി.എഫ് ആകെ : 42
* [[കോൺഗ്രസ്]] : 22
* [[മുസ്ലീം ലീഗ്]] : 15
* [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] : 02
* [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|ജേക്കബ് വിഭാഗം]] : 01
* [[മാണി സി. കാപ്പൻ| എൻ.സി.കെ]] : 01
* [[ആർ.എം.പി.]] : 01
== 2016 നിയമസഭ കക്ഷിനില==
*പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് : [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]<ref>https://www.thehindubusinessline.com/news/national/ramesh-chennithala-elected-opposition-leader-in-kerala/article8663331.ece</ref><ref>https://www.thehindu.com/elections/kerala2016/assembly-poll-defeat-a-temporary-setback-says-outgoijng-kerala-cmchandy/article8624763.ece</ref>
*പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവ് : [[എം.കെ. മുനീർ]]
*[[യു.ഡി.എഫ്]] [[എം.എൽ.എ]]മാർ ആകെ= 42
*[[കോൺഗ്രസ്]] :21
*[[മുസ്ലീംലീഗ്]] :18
*[[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)|പി.ജെ. ജോസഫ്]] വിഭാഗം :02
*[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] :01
==ഇതും കാണുക==
* [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] ([[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]])
* [[എൻ.ഡി.എ.]]
== അവലംബം ==
{{reflist}}
{{Political stub}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളരാഷ്ട്രീയം]]
7vnmpqcysc08xbxh2dy4fix24ki3nfv
വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്
4
6692
4619952
4619014
2026-05-17T13:02:35Z
MediaWiki message delivery
53155
/* Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം
4619952
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Wikipedia:Panchayath}}
{| border="0" cellpadding="2" style="float: right; background-color:#f9f9f9;margin:1px;border: thin solid red; width: 160px; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+ colspan="2" style="margin-left: inherit; buyhttyyuackground:red; color:#ffffff;text-align:center;"| '''പഴയ വാർത്തകൾ'''
|-
!align="center"|[[Image:Vista-file-manager.png|50px|സംവാദ നിലവറ]]<br/>
* [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്/Archive1|നിലവറ 1]]
|}
<div style="text-align: center;">'''<big>വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്തിലേക്കു സ്വാഗതം</big>'''<br />
വിക്കിപീഡിയയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ചും നയങ്ങളെക്കുറിച്ചും സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള വേദിയാണ് വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്ത്. കൂടുതൽ സൗകര്യാർത്ഥം പഞ്ചായത്തിനെ '''ആറു ഗ്രാമസഭകളായി''' തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. താങ്കളുടെ സംശയങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും ഏതു വിഭാഗത്തിൽപെടുന്നുവെന്നു പരിശോധിച്ച് താഴെക്കാണുന്ന പട്ടികയിൽ നിന്നും അനുയോജ്യമായ സഭ തിരഞ്ഞെടുക്കുക. ഗ്രാമസഭകളിലെ ചർച്ചകളിൽ ഒപ്പുവയ്ക്കാൻ മറക്കരുത്.</div>
[[Image:WikiPanchayath.png|center|250px]]
{| border="1" width="100%"
! colspan="6" align="center" | '''വിക്കിപീഡിയ പഞ്ചായത്തിലെ സഭകൾ'''
|-
| align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|വാർത്തകൾ]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|action=edit§ion=new}} {{h:title|പുതിയ വാർത്തകളെ പറ്റിയുള്ള ഒരു ചർച്ചതുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (വാർത്തകൾ)|action=watch}} {{h:title|വാർത്തകളുടെ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(വാർത്തകൾ) {{h:title|വാർത്തകളുടെ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span>
വിക്കിപീഡിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശേഷങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള സഭ</small>
| align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|നയരൂപീകരണം]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|action=edit§ion=new}} {{h:title|നയരൂപീകരണത്തെ പറ്റി പുതിയ ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നയരൂപീകരണം)|action=watch}} {{h:title|നയരൂപീകരണ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നയരൂപീകരണം) {{h:title|നയരൂപീകരണ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span>
നിലവിലുള്ള നയങ്ങളും കീഴ്വഴക്കങ്ങളും ഈ മേഖലയിൽ വേണ്ട പരിഷ്കാരങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യുന്ന സഭ</small>
| align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|സാങ്കേതികം]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|action=edit§ion=new}} {{h:title|സാങ്കേതിക കാര്യങ്ങളെ പറ്റി പുതിയ ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സാങ്കേതികം)|action=watch}} {{h:title|സാങ്കേതിക സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സാങ്കേതികം)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സാങ്കേതികം) {{h:title|സാങ്കേതിക സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span>
സാങ്കേതിക വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്ന സഭ</small>
| align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|നിർദ്ദേശങ്ങൾ]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|action=edit§ion=new}} {{h:title|പുതിയ ഒരു നിർദ്ദേശത്തെ പറ്റി ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (നിർദ്ദേശങ്ങൾ)|action=watch}} {{h:title|നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(നിർദ്ദേശങ്ങൾ) {{h:title|നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span>
പുതിയ പദ്ധതികളും ആശയങ്ങളും പങ്കുവയ്ക്കാനുള്ള സഭ.</small>
| align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|സഹായം]]'''<br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|action=edit§ion=new}} {{h:title|വിക്കി സംബന്ധമായ സഹായം ആവശ്യപ്പെടാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (സഹായം)|action=watch}} {{h:title|സഹായ സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സഹായം)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(സഹായം) {{h:title|സഹായ സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span>
വിക്കി എഡിറ്റിങ്ങിനും മറ്റുമുള്ള സഹായങ്ങൾ അഭ്യർത്ഥിക്കാനുള്ള സ്ഥലം</small>
| align="center" width="15%" valign="top"|'''[[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|പലവക]]''' <br> <small><span class="plainlinks">[{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|action=edit§ion=new}} {{h:title|മറ്റ് അഞ്ച് സഭകളിലും പെടാത്ത ഒരു ചർച്ച തുടങ്ങുവാൻ|ചർച്ച തുടങ്ങുക}}] | [{{fullurl:വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (പലവക)|action=watch}} {{h:title|പലവക സഭയിലെ ചർച്ചയിൽ വരുന്ന മാറ്റങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കുവാൻ|ശ്രദ്ധിക്കുക}}] | [http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(പലവക)&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(പലവക) {{h:title|പലവക സഭയിൽ തിരയുവാൻ|തിരയുക}}]</span>
ഇതര വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാനുള്ള സഭ</small>
|}
{{-}}
{| border="1" width="100%"
! colspan="3" align="center" | '''കൂടുതൽ'''
|-
| align="left" colspan="2" | എല്ലാ സഭകളും ഒരുമിച്ച് കാണുവാൻ
| align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത് (എല്ലാ സഭകളും)|എല്ലാ സഭകളും]]
|-
| align="left" colspan="2" | പഞ്ചായത്ത് മുഴുവൻ തിരയുവാൻ
| align="center" colspan="1" | <span class="plainlinks">[http://www.google.com/custom?domains=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_(&sitesearch=ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചായത്ത്_( തിരച്ചിൽ]</span>
|-
| align="left" colspan="2" | [[വിക്കിപീഡിയ|വിക്കിപീഡിയയെ]] പറ്റിയുള്ള സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങളും അവയുടെ ഉത്തരങ്ങളും
| align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങൾ|സ്ഥിരം ചോദ്യങ്ങൾ]]
|-
| align="left" colspan="2" | വിക്കിപീഡിയ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായത്തിന്]]
| align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:സഹായമേശ|സഹായമേശ]]
|-
| align="left" colspan="2" | [[വിക്കിപീഡിയ:ചിത്രങ്ങളുടെ_കാര്യത്തിലുള്ള_നയങ്ങൾ|ചിത്രങ്ങളുടെ പകർപ്പവകാശത്തെ]] പറ്റിയുള്ള സംശയനിവാരണത്തിന്
| align="center" colspan="1" | [[വിക്കിപീഡിയ:പകർപ്പവകാശത്തെ പറ്റിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ|പകർപ്പവകാശത്തെ പറ്റിയുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ]]
|-
| align="left" colspan="2" | [[വിക്കിപീഡിയ:പ്രത്യേക_അവകാശങ്ങളുള്ള_ഉപയോക്താക്കൾ_(തത്സമയവിവരം)| പ്രത്യേക അവകാശങ്ങളുള്ള ഉപയോക്താക്കളുടെ പട്ടിക (തത്സമയവിവരം)]]
| align="center" colspan="1" |
|-
| align="left" colspan="2" | മറ്റു വിക്കിപീഡിയരുമായി [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|തത്സമയസംവാദം]] നടത്തുവാൻ
| align="center" colspan="1" | irc://irc.freenode.net/wikipedia-ml
|-
| align="left" colspan="2" | [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ]] [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിന്റെ] വിലാസം
| align="center" colspan="1" | [mailto:wikiml-l@lists.wikimedia.org wikiml-l@lists.wikimedia.org]
|}
== വിക്കി ലൗസ് ഓണം 2024 ==
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഈ വരുന്ന മാസത്തിൽ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് [[commons:Commons:Wiki Loves Onam 2024|'''വിക്കി ലൗസ് ഓണം 2024''']] എന്ന പേരിൽ കോമ്മൺസിൽ ഒരു ഫോട്ടോ കാമ്പയിൻ സംഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. സെപ്റ്റംബർ 1 മുതൽ 30 വരെയാണ് ഫോട്ടോ കാമ്പയിൻ നടത്തുന്നത്.
വിക്കിമീഡിയ കോമൺസസിൽ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സ്വതന്ത്ര ചിത്രങ്ങൾ, വീഡിയോകൾ ചേർക്കുകയും മറ്റുള്ളവരെ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കാൻ ക്ഷണിക്കുകയും ആണ് ഈ പ്രചാരണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം.
പരിപാടിയുമായി ബന്ധപെട്ട് കോമൺസിൽ ചേർക്കുന്ന ഓണചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് താളുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, കൂടാതെ ചിത്രങ്ങളില്ലാത്ത ലേഖനങ്ങളിൽ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക, ഓണവിഭവങ്ങളുടെ ശേഖരം സൃഷ്ടിക്കുക തുടങ്ങി നിരവധി കാര്യങ്ങൾ നമ്മുക്ക് വിക്കിയിൽ ചെയ്യാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്. ഇതിനുവേണ്ടി ഒരു തിരുത്തൽ യജ്ഞം ഓൺലൈൻ ആയും കൂടാതെ ഒക്ടോബർ മാസത്തിൽ ഓഫ്ലൈൻ ആയും സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.
മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിൻ്റെ പൂർണ പിന്തുണ ഈ പരിപാടിയുടെ വിജയത്തിന് ആവശ്യമാണ്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് [https://t.me/wikilovesonam ഒരു ടെലിഗ്രാം ഗ്രൂപ്പ്] ആരംഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
കോമൺസിൽ ചിത്രങ്ങളുടെ വർഗ്ഗീകരണം തുടങ്ങിയ മറ്റ് കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യാൻ കുറച്ചു പേരുടെ സഹായം ആവശ്യമുണ്ട്. താൽപ്പര്യമുള്ളവർ എന്നെ അറിയിക്കുമല്ലോ..
സസ്നേഹം
<br/> [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 12:53, 28 ഓഗസ്റ്റ് 2024 (UTC)
:സുഹൃത്തുക്കളേ,
:<br>
:ഈ വർഷത്തെ ഓണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നിങ്ങളുടെ സ്ഥലങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന പരിപാടികളുടെ ഫോട്ടോ, വീഡിയോ ഡോക്യുമെൻ്റേഷൻ ചെയ്യാൻ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് ആർക്കെങ്കിലും താൽപ്പര്യമുണ്ടെങ്കിൽ [[പ്രത്യേകം:ഉപയോക്തൃഇമെയിൽ/Gnoeee|എന്നെ അറിയിക്കാമോ]]..
:<br>
:പങ്കെടുക്കുന്നവർക്ക് വരുന്ന യാത്രാ ചെലവുകൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ വിക്കി ലവ്സ് ഓണം ക്യാമ്പയിന്റെ ഭാഗമായി നൽകാൻ സാധിക്കുന്നതാണ്.
:<br>
:സസ്നേഹം.- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:47, 9 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
==സഞ്ചാരം-വിക്കിമീഡിയ ഗ്ലാം പ്രൊജക്റ്റ്==
വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങളിൽ വീഡിയോകളുടെ അഭാവം നമുക്കെല്ലാമറിയാവുന്നതാണല്ലോ. പല വിഷയത്തെക്കുറിച്ചും നല്ല ദൃശ്യങ്ങൾ ഇൻറർനെറ്റിൽ ലഭ്യമാണെങ്കിലും, മീഡിയ/ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കമ്പനികളുടെ കോപ്പിറൈറ് പോളിസി വിക്കിപീഡിയക്ക് യോജിച്ചത് അല്ലാത്തതാണ് ഇതിന്റെ ഒരു കാരണം. പക്ഷെ [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wiki_Loves_Broadcast WikiLovesBroadcast] തുടങ്ങിയ ക്യാമ്പയ്ൻസ് വഴി ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിംഗ് കമ്പനികൾ വിക്കിപീഡിയക്ക് വീഡിയോ സംഭാവന ചെയ്തു പോരുന്നുണ്ട്.
വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ പാർട്ട്ണർഷിപ്പ് ടീമിലെ [https://meta.wikimedia.org/wiki/User:VSj_(WMF) വിപിൻ] സഫാരി ടിവിയുടെ സ്ഥാപകൻ സന്തോഷ് ജോർജ് കുളങ്ങരയെ നേരിട്ടു കാണുകയുണ്ടായി. സഞ്ചാരത്തിന്റെ വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയിൽ ക്രീയേറ്റീവ് കോമൺസ് ലൈസെൻസിൽ ലഭ്യമാക്കുന്നത് സംസാരിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു എന്നാണ് അറിയാൻ കഴിഞ്ഞത്. പക്ഷെ ഇത് നടപ്പിലാക്കാനുള്ള സമയമോ വിക്കിമീഡിയ കോമൺസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാങ്കേതിക പരിശീലനമോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്റ്റാഫിന് ഉണ്ടാവില്ല എന്നാണ് അനുമാനിക്കുന്നത്.
മലയാളം വിക്കിമീഡിയ സമൂഹം WikiLovesBroadcast ക്യാമ്പയിൻ ആയി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചാൽ ഒരുപക്ഷെ ഇത് ഫലപ്രദമായി നടപ്പിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞേക്കും. ഒന്നോ രണ്ടോ മിനുട്ട് ദൈർഘ്യം വരുന്ന ഈ ദൃശ്യങ്ങൾ മലയാളത്തിലെയും മറ്റു ഭാഷ വിക്കിപീഡിയകളിലെയും അനുയോജ്യമായ ലേഖനങ്ങളിൽ ചേർക്കാവുന്നതാണ്. സഞ്ചാരം എന്ന പരിപാടിയിലെ ദൃശ്യങ്ങൾക്ക് പുറമെ, കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതും മലയാളം വിക്കിപീഡിയക്ക് ഉപയോഗപ്രദമായതുമായ മറ്റു ദൃശ്യങ്ങളും സഫാരി ടീവി നിർമിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ വിഷയം ചർച്ച ചെയാനും, താല്പര്യമുള്ളവർ ചേർന്ന് ഒരു പ്രൊജക്റ്റ് പ്ലാൻ തയ്യാറാക്കാനും ഒരു കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയാൽ നന്നായിരിക്കും. എല്ലാവരുടെയും അഭിപ്രായം അറിയിക്കാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു. --[[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 20:04, 20 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
:ഈ കാര്യത്തിന് കൂടുതൽ ക്ലാരിറ്റി വേണം. അതായത് ഈ വീഡിയോകൾ എങ്ങനെ ലഭ്യമാകുന്നു? ഏതെല്ലാം ഭാഗമാണ് നമ്മൾ കട്ട് ചെയ്ത് എടുക്കേണ്ടത്? കട്ട് ചെയ്തെടുത്ത വീഡിയോകൾ വീണ്ടും റീവാലിഡേറ്റ് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ? OTRS എന്ന പ്രോസസ് ചെയ്യുന്നതെങ്ങനെ? ഇത്തരം കാര്യങ്ങളിൽ ക്ലാരിറ്റി വരണം. ഈ കാര്യത്തിൽ എനിക്കുള്ള ഒരു എക്സ്പീഡിയൻസ് കഴിഞ്ഞ വിക്കിമാനിയയിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ടൂൾ ഞാനും മുജീബും ചേർന്ന് നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി. വിക്കിമാനിയയുടെ ഒരു ദിവസം നീളമുള്ള വീഡിയോയിൽ നിന്നും ഒരു സെഷൻ വീഡിയോ കട്ട് ചെയ്ത് കോമൺസിൽ അപ്ലോഡ് ചെയ്യുന്ന ഒരു ടൂൾ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ കാര്യങ്ങൾ ആരോട് ആലോചിക്കണം. എങ്ങനെ മുന്നോട്ട് പോകാം എന്ന നിർദ്ദേശം തരിക. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:55, 21 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
::മറുപടി എഴുതിയതിൽ വളരെ നന്ദി. താങ്കളും മുജീബും ചേർന്ന് നിർമ്മിച്ച ടൂൾ നമ്മുടെ പ്രൊജക്റ്റിന് വളരെയധികം ഉപകാരപ്രദമായിരിക്കും. താങ്കൾ ചോദിച്ച മറ്റ് ചോദ്യങ്ങൾക്ക് നിർദ്ദേശം നൽകുന്നതിലുപരി താങ്കളും മറ്റ് വിക്കിപ്രവർത്തകരുമായി കൂടി ആലോചിച്ച് വ്യക്തത വരുത്തുന്നതാകും നല്ലത് എന്നാണ് എൻ്റെ അഭിപ്രായം. അടുത്ത വിക്കിമീഡിയൻസ് ഇൻ കേരള മീറ്റിങ്ങിൽ ഇത് ചർച്ചയ്ക്ക് വയ്ക്കാൻ കഴിയുമോ?
::സഞ്ചാരവുമായി MoU (memorandum of understanding) വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ ഒപ്പിട്ടശേഷം, 10-20 വീഡിയോകൾ അടങ്ങുന്ന ഒരു പൈലറ്റ് അപ്ലോഡ് നടത്തി നോക്കിയിട്ട് പ്രൊജക്റ്റ് വികസിപ്പിക്കുന്നതായിരിക്കും നല്ലത് എന്നതാണ് എനിക്ക് തോന്നുന്നത്, മറ്റ് അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ടെങ്കിൽ പങ്കുവയ്ക്കുമല്ലോ. സഞ്ചാരം വീഡിയോകളിൽ വിക്കിമീഡിയയക്ക് ഉപകാരപ്രദമായവ ഏത്, ആ വീഡിയോകളിൽ ഏത് ഭാഗങ്ങളാണ് മുറിച്ചെടുക്കേണ്ടത് എന്നതൊക്കെ നമ്മൾ തീരുമാനിക്കേണ്ടതാണ്.
::Wiki Loves Broadcast ലെ മറ്റ് പ്രൊജക്റ്റുകളിൽ നിന്ന് പാഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ട് OTRS എങ്ങനെ വേണമെന്നത് സഞ്ചാരവുമായി ചർച്ച ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ഈ പ്രക്രിയയ്ക്ക് വിപിന് നേതൃത്വം നൽകാൻ കഴിയേണ്ടതാണ്.
::റീവാലിഡേഷൻ/അപ്ലോഡ് സന്നദ്ധപ്രവർത്തനമായി ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും ഉചിതം. പക്ഷെ, മറ്റ് ജോലികൾക്ക് വിക്കിമീഡിയൻ ഇൻ റസിഡൻസ് എന്ന റോളിലേക്ക് ഫണ്ടിങ്ങോടുകൂടി കുറച്ച് മാസങ്ങൾ ജോലി ചെയ്യുന്നതായിരിക്കും ഉത്തമം എന്ന് തോന്നുന്നു, അങ്ങനെയല്ലാതെ ചെയ്യാൻ താല്പര്യമുള്ളവർ ഉണ്ടെങ്കിൽ തീർച്ചയായും അവർക്ക് ജോലി ഏറ്റെടുത്ത് ചെയ്യാവുന്നതാണ്. [[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 15:48, 21 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
== വിക്കിമീഡിയ വർക്ക്ഷോപ്പ് 2024 @ തൃശ്ശൂർ ==
സുഹൃത്തുക്കളേ,
വിക്കി ലൗസ് ഓണവുമായി ബന്ധപെട്ട് [[:commons:Commons:Wiki Loves Onam 2024|വിക്കിമീഡിയ കോമ്മൺസിൽ ഫോട്ടോ കാമ്പയിനും]], [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി ഓണത്തെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2024|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ തിരുത്തൽ യജ്ഞവും]] സെപ്റ്റംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്നുവരുകയാണലോ.
ഇതുമായി ബന്ധപെട്ട് 2024 ഒക്ടോബർ മാസം 12-13 തീയതികളിൽ തൃശ്ശൂരിൽ വെച്ചു ഒരു ഓഫ്ലൈൻ വർക്ക്ഷോപ്പ് / തിരുത്തൽ യജ്ഞം നടത്തുവാൻ ആലോചിക്കുന്നു.
വിക്കി ലൗസ് ഓണം പരിപാടിയുമായി ബന്ധപെട്ട് കോമൺസിൽ വരുന്ന ഓണചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് വിക്കിപീഡിയ താളുകൾ മെച്ചപ്പെടുത്തുക, കൂടാതെ ചിത്രങ്ങളില്ലാത്ത ലേഖനങ്ങളിൽ ചിത്രങ്ങൾ ചേർക്കുക, വിക്കിമീഡിയ - വിക്കിഡാറ്റ - വിക്കിമീഡിയ കോമൺസ് ടൂളുകൾ പരിചയപ്പെടുത്തുക തുടങ്ങിയവയാണ് മുഖ്യ കാര്യപരിപാടി.
പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വരുന്നവർക്ക് സ്കോളർഷിപ്പുകളുണ്ട്. സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചാൽ യാത്രയും, താമസവും നൽകുന്നതായിരിക്കും. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനായി [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdRStE2b8TFcfY6X09ZmYlU2XRz74gciiPhJCe9yBPtwgBhyw/viewform?usp=sf_link ഈ ലിങ്ക്] സന്ദർശിക്കുക. സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി: ഒക്ടോബർ 5, 2024.
വിക്കിപ്രവർത്തകരെ കൂടാതെ, വിക്കിമീഡിയ പദ്ധതിക്കുറിച്ച് അറിയാനും പഠിക്കാനും താല്പര്യമുള്ളവർക്കും ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാം. പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുള്ളവർക്ക് [[:meta:Event:Wiki Loves Onam 2024/Wikimedia Workshop Thrissur|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ]] ചെയ്യാം.
സസ്നേഹം,
[[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 08:19, 23 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
== A2K Monthly Report for August 2024 ==
[[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]]
Dear Wikimedians,
We are excited to present our August newsletter, showcasing the impactful initiatives led by CIS-A2K throughout the month. In this edition, you'll find a comprehensive overview of our events and activities, highlighting our collaborative efforts, community engagements, and a sneak peek into the exciting initiatives planned for the coming month.
; In the Limelight- Doing good as a creative person
; Monthly Recap
* Wiki Women Collective - South Asia Call
* Digitizing the Literary Legacy of Sane Guruji
* A2K at Wikimania
* Multilingual Wikisource
;Coming Soon - Upcoming Activities
* Tamil Content Enrichment Meet
* Santali Wiki Conference
* TTT 2024
You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2024|here]].
<br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small>
Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:55, 26 സെപ്റ്റംബർ 2024 (UTC)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
== A2K Monthly Report for September 2024 ==
[[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]]
Dear Wikimedians,
We are thrilled to share our September newsletter, packed with highlights of the key initiatives driven by CIS-A2K over the past month. This edition features a detailed recap of our events, collaborative projects, and community outreach efforts. You'll also get an exclusive look at the exciting plans and initiatives we have in store for the upcoming month. Stay connected with our vibrant community and join us in celebrating the progress we’ve made together!
; In the Limelight- Santali Wiki Regional Conference 2024
; Dispatches from A2K
; Monthly Recap
* Book Lover’s Club in Belagavi
* CIS-A2K’s Multi-Year Grant Proposal
* Supporting the volunteer-led committee on WikiConference India 2025
* Tamil Content Enrichment Meet
* Experience of CIS-A2K's Wikimania Scholarship recipients
;Coming Soon - Upcoming Activities
* Train-the-trainer 2024
* Indic Community Engagement Call
* A2K at Wikimedia Technology Summit 2024
You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2024|here]].
<br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small>
Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 15:13, 10 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
== Announcing Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024 & scholarship applications ==
Dear Wikimedians,
We hope you are well.
We are thrilled to announce the upcoming [[:metawiki:Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024|Indic Wikimedia Hackathon Bhubaneswar 2024]], hosted by the [[:metawiki:Indic MediaWiki Developers User Group|Indic MediaWiki Developers UG]] (aka Indic-TechCom) in collaboration with the [[:metawiki:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians UG]]. The event will take place in Bhubaneswar during 20-22 December 2024.
Wikimedia hackathons are spaces for developers, designers, content editors, and other community stakeholders to collaborate on building technical solutions that help improve the experience of contributors and consumers of Wikimedia projects. The event is intended for:
* Technical contributors active in the Wikimedia technical ecosystem, which includes developers, maintainers (admins/interface admins), translators, designers, researchers, documentation writers etc.
* Content contributors having in-depth understanding of technical issues in their home Wikimedia projects like Wikipedia, Wikisource, Wiktionary, etc.
* Contributors to any other FOSS community or have participated in Wikimedia events in the past, and would like to get started with contributing to Wikimedia technical spaces.
We encourage you to follow the essential details & updates on Meta-Wiki regarding this event.
Event Meta-Wiki page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Indic_Wikimedia_Hackathon_Bhubaneswar_2024
Scholarship application form: [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSf07lWyPJc6bxOCKl_i2vuMBdWa9EAzMRUej4x1ii3jFjTIaQ/viewform Click here to apply ]
''(Scholarships are available to assist with your attendance, covering travel, accommodation, food, and related expenses.)''
Please read the application guidance on the Meta-Wiki page before applying.
The scholarship application is open until the end of the day 2 November 2024 (Saturday).
If you have any questions, concerns or need any support with the application, please start a discussion on the event talk page or reach out to us contact@indicmediawikidev.org via email.
Best,
[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 09:35, 19 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:KCVelaga@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
==വിക്കി കോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2025==
വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2025 കൊച്ചിയിൽ വച്ച് നടത്താനുള്ള താത്പര്യം വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ പേരിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[:meta:WikiConference_India_2025/City_Selection#Kochi|സിറ്റി ബിഡ് കാണുക]]. നിങ്ങളുടെ പിൻതുണ അറിയിക്കുക. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:54, 20 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)
*{{ശരി}}--[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px;">Vijayan Rajapuram </span>{വിജയൻ രാജപുരം}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Vijayanrajapuram|<span style="color:green;font-size:13px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 04:52, 21 ഒക്ടോബർ 2024 (UTC)
=='പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും' - പരിപാടിക്കായി സൈറ്റ് നോട്ടീസ്==
മലയാളം വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിൽ നവംബർ ഒന്നാം തീയതി തുടങ്ങിയിട്ടുള്ള പരിപാടിയാണ് 'പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും'. പ്രസ്തുത പരിപാടി എല്ലാവരിലേക്കും എത്തിക്കുവാനായി പരിപാടിയുടെ വിവരം ഇവിടത്തെ സൈറ്റ് നോട്ടീസിൽ ചേർക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത പരിപാടിയുടെ വിക്കിഗ്രന്ഥശാലയിലെ കണ്ണി - [https://w.wiki/BpRA പള്ളിക്കൂടത്തിലേക്ക് വീണ്ടും]. [[ഉപയോക്താവ്:Adithyak1997|Adithyak1997]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Adithyak1997|സംവാദം]]) 17:19, 3 നവംബർ 2024 (UTC)
== A2K Monthly Report for October 2024 ==
[[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]]
Dear Wikimedians,
We’re thrilled to share our October newsletter, featuring the impactful work led or support by CIS-A2K over the past month. In this edition, you’ll discover a detailed summary of our events and initiatives, emphasizing our collaborative projects, community interactions, and a preview of the exciting plans on the horizon for next month.
; In the Limelight: TTT
;Dispatches from A2K
; Monthly Recap
* Wikimedia Technology Summit
; Coming Soon - Upcoming Activities
* TTT follow-ups
You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2024|here]].
<br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small>
Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 12:09, 8 നവംബർ 2024 (UTC)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
==മലയാളം വിക്കിവോയേജ് പുനരുജ്ജീവനം==
വളരെ നാളുകളായി മലയാളം വിക്കിവോയേജ് പദ്ധതി ഇൻക്യുബേറ്ററിൽ തുടരുന്നു. അത് പുറത്തിറക്കുന്നതിനുള്ള പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി വിക്കിവോയേജിന്റെ ഒരു പരിശീലന പരിപാടി മാർച്ച് 2025ൽ നടത്താനായി ആലോചിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ നടത്തിപ്പിലേക്കായി ഫെബ്രുവരു-മാർച്ച് 2025 ഗ്രാന്റ് സൈക്കിളിൽ ഒരു റാപ്പിഡ് ഗ്രാന്റ് വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗമായി സമർപ്പിക്കാനുദ്ദേശിക്കുന്നു. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആദ്യ ആലോചനകൾ നവംബർ മാസത്തിലെ ഓൺലൈൻ മീറ്റിംഗിൽ ചർച്ചചെയ്തിട്ടുള്ളതാണ്. കൂടുതൽ വിശദമായ ചർച്ചയും നിർദ്ദേശങ്ങളും വിക്കി കോൺഫറൻസ് കേരള 2024ൽ ഡിസംബർ 2024 ൽ ചെയ്യുമെന്നു പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു.
--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:21, 30 നവംബർ 2024 (UTC)
== വിക്കിമാനിയ 2025 ഓറിയന്റേഷൻ പരിപാടി - മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തിനുവേണ്ടി ==
എല്ലാവർക്കും നമസ്കാരം 👋🏼
വിക്കി സംരഭങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഉപയോക്താക്കൾക്കായി നടത്തപ്പെടുന്ന ആഗോള സംഗമമാണ് വിക്കിമാനിയ. ഈ പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ സ്കോളർഷിപ്പ് നൽകുന്നുണ്ട്.
വിക്കിമാനിയ 2025 സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കുന്നതിൽ മലയാളം കമ്മ്യൂണിറ്റി അംഗങ്ങളെ സഹായിക്കാൻ ഒരു ഓറിയൻ്റേഷൻ കോൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നു. ഈ സെഷനിൽ മുൻ സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചവരുടെ അനുഭവങ്ങളും സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഘട്ടങ്ങളുടെ ഒരു അവലോകനവും ഉൾപ്പെടും.
സ്കോളർഷിപ്പിന് അപേക്ഷിക്കാനുള്ള അവസാന തീയതി ഡിസംബർ 8 ആണ്.
* തീയതി: ഡിസംബർ 1, 2024
* സമയം: വൈകുന്നേരം 8:30-9:15 വരെ
* ഇവൻ്റ് പേജ്: https://w.wiki/CEon
മുൻകാലങ്ങളിൽ സ്കോളർഷിപ്പ് ലഭിച്ചവരെയും ഈ വർഷം വിക്കിമാനിയയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും ഈ കോളിൽ ചേരാനും മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനും ഞങ്ങൾ ക്ഷണിക്കുന്നു.
പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കാൻ താങ്കളുടെ പേര് ഇവന്റ് പേജിൽ ചേർക്കുക.
നിങ്ങളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങളോ നിർദ്ദേശങ്ങളോ പങ്കിടാൻ മടിക്കേണ്ടതില്ല..
വിക്കിമാനിയ 2025-ലേക്ക് നമ്മുടെ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ പ്രാതിനിധ്യം കൊണ്ടുവരാൻ നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാം. 🌍
സ്നേഹപൂർവം,</br>
[[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 13:53, 1 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
==വിക്കിമാനിയ 2027-2028 താത്പര്യ പ്രകടനം==
വിക്കിമാനിയ സ്റ്റീയറിംഗ് കമ്മറ്റി 2027, 2028 എന്നീവർഷങ്ങളിലേക്കുള്ള വിക്കിമാനിയ നടത്തുവാനായി പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളിൽനിന്നും താത്പര്യപത്രം ക്ഷണിച്ചിരിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നും [[:meta:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|ഇന്ത്യയിൽ വച്ച് വിക്കിമാനിയ നടത്തുവാനായുള്ള താത്പര്യം]] പ്രകടിപ്പിക്കുവാനാഗ്രഹിക്കുന്നു. വിക്കിമാനിയ ഇന്ത്യയിലെ മറ്റ് പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുമായും തെക്കൻ ഏഷ്യയിലെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെ പ്രാദേശിക ഗ്രൂപ്പുകളുമായും ചേർന്നാണ് നടത്താൻ കഴിയുക. ഈ വിഷയത്തിൽ നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായമറിയിക്കുക. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[:m:Wikimania_2027|മെറ്റാ താളിലും]] [[:wikimania:Wikimania:Expressions_of_Interest|വിക്കിമാനിയ വിക്കിയിലും]] [https://diff.wikimedia.org/2024/12/02/host-wikimania-2027-and-beyond-open-call-for-wikimedia-organizers/ ഡിഫ് പോസ്റ്റിലും] ലഭ്യമാണ്. ഇതിനായി നിങ്ങളുടെ പിൻതുണ അറിയിക്കാനും സാധിക്കുന്നതാണ്.
--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 08:41, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
: പൂർണ്ണപിന്തുണ. 2025 ലെ വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യയുടെ ബിഡിൽ നമ്മൾ പങ്കെടുക്കുകയും കൊച്ചിയിൽ വച്ച് ഇന്ത്യ സമ്മേളനം നടത്താനായി നമ്മൾ ഒരുങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. 2027 ലേയ്ക്ക് വിക്കിമാനിയ നടത്താൻ സാധിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹമായി വളരാൻ ശ്രമിക്കുക എന്നത് തന്നെ ഒരു വലിയ കാര്യമായി. 2015ൽ ഞാൻ ആദ്യമായി ഒരു വിക്കിമാനിയയിൽ പങ്കെടുത്ത് മെക്സിക്കോയിൽനിന്ന് മടങ്ങുമ്പോൾ കണ്ട ഒരു സ്വപ്നമാണ്, ഇതുപോലെ ഒരു അന്താരാഷ്ട്രപരിപാടി എന്നാണ് നമ്മുടെ നാട്ടിലും സംഘടിപ്പിക്കാനാകുക എന്നത്. അത്തരത്തിലുള്ള ഓരോരുത്തരുടെയും സ്വപ്നത്തിനായി ആളുകളെ സംഘടിപ്പിക്കാനും ഇന്ത്യൻ ഭാഷാ വിക്കിസമൂഹങ്ങൾക്കിടയിലെ നേതൃത്വപരമായ ശ്രമങ്ങൾക്കും എല്ലാ ആശംസകളും പിന്തുണകളും. --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 12:46, 3 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
== [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation|Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation]] ==
<div lang="en" dir="ltr">
''{{int:please-translate}}''
Dear Wikimedians,
We are excited to '''Initiate the discussions about India’s potential bid to host [[:m:Wikimania 2027|Wikimania 2027]]''', the annual international conference of the Wikimedia movement. This is a call to the community to express interest and share ideas for organizing this flagship event in India.
Having a consortium of a good number of country groups, recognised affiliates, thematic groups or regional leaders primarily from Asia for this purpose will ultimately strengthen our proposal from the region. This is the first step in a collaborative journey. We invite all interested community members to contribute to the discussion, share your thoughts, and help shape the vision for hosting Wikimania 2027 in India.
Your participation will ensure this effort reflects the strength and diversity of the Indian Wikimedia community. Please join the conversation on [[:m:Expressions of Interest to host Wikimania 2027 in India: Initial conversation#Invitation to Join the Conversation|Meta page]] and help make this vision a reality!
Regards,
<br>
[[:m:Wikimedians of Kerala|Wikimedians of Kerala User Group]] and [[:m:Odia Wikimedians User Group|Odia Wikimedians User Group]]
<br>
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) 15:14, 4 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Indic_VPs&oldid=27906962 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
== A2K Monthly Report – November 2024 ==
[[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]]
Dear Wikimedians,
We’re excited to bring you the November edition of the CIS-A2K newsletter, highlighting our impactful initiatives and accomplishments over the past month. This issue offers a comprehensive recap of our events, collaborative projects, and community engagement efforts. It also provides a glimpse into the exciting plans we have lined up for the coming month. Stay connected with our vibrant community as we celebrate the progress we’ve made together!
; In the Limelight: Tulu Wikisource
; Dispatches from A2K
; Monthly Recap
* Learning hours Call
* Dandari-Gussadi Festival Documentation, Commons Education Project: Adilabad
* Executive Directors meeting at Oslo
; Coming Soon - Upcoming Activities
* Indic Wikimedia Hackathon 2024
* Learning Hours
You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2024|here]].
<br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small>
Warm regards,
CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 16:46, 10 ഡിസംബർ 2024 (UTC)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
==വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരള 2024==
വിക്കി കോൺഫറൻസ് കേരള 2024 തൃശൂരിൽ വച്ച് നടക്കുന്നു. ഈ പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുക്കാനായി രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനുള്ള അവസാന ദിവസം 19 ഡിസംബർ 2024 വരെ നീട്ടിയിരിക്കുന്നു. രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാൻ [ https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeGM52u5Igbv-xRt15V0XkS5czgktwF_WDWj5VoBJQYC8VWFg/viewform?usp=dialog ഈ ഫോം] പൂരിപ്പിക്കുക. വിശദവിവരങ്ങൾക്ക് [[:meta:WikiConference Kerala 2024|മെറ്റാ താൾ സന്ദർശിക്കുക]]
== Invitation to Participate in the Wikimedia SAARC Conference Community Engagement Survey ==
Dear Community Members,
I hope this message finds you well. Please excuse the use of English; we encourage translations into your local languages to ensure inclusivity.
We are conducting a Community Engagement Survey to assess the sentiments, needs, and interests of South Asian Wikimedia communities in organizing the inaugural Wikimedia SAARC Regional Conference, proposed to be held in Kathmandu, Nepal.
This initiative aims to bring together participants from eight nations to collaborate towards shared goals. Your insights will play a vital role in shaping the event's focus, identifying priorities, and guiding the strategic planning for this landmark conference.
Survey Link: https://forms.gle/en8qSuCvaSxQVD7K6
We kindly request you to dedicate a few moments to complete the survey. Your feedback will significantly contribute to ensuring this conference addresses the community's needs and aspirations.
Deadline to Submit the Survey: 20 January 2025
Your participation is crucial in shaping the future of the Wikimedia SAARC community and fostering regional collaboration. Thank you for your time and valuable input.
Warm regards,<br>
[[:m:User:Biplab Anand|Biplab Anand]]
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Biplab_Anand/lists&oldid=28074658 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Biplab Anand@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
== A2K Monthly Report – December 2024 ==
[[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]]
Dear Wikimedians,
Happy 2025! We are thrilled to share with you the December edition of the CIS-A2K Newsletter, showcasing our initiatives and achievements from the past month. In this issue, we offer a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Additionally, we provide a preview of the exciting plans we have in store for the upcoming month. Stay connected with our dynamic community as we celebrate the progress we’ve made together!
; In the Limelight: Santali Food Festival
; Dispatches from A2K
; Monthly Recap
* Learning hours Call
* Indic Wikimedia Hackathon 2024
* Santali Food Festival
; Coming Soon - Upcoming Activities
* She Leads Bootcamp
You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2024|here]].
<br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small>
Warm regards,
CIS-A2K Team
[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:11, 12 ജനുവരി 2025 (UTC)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=23719485 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
==വിക്കിമാനിയ 2027 ഇന്ത്യയിൽ വച്ച് നടത്താനുള്ള പ്രപ്പോസൽ ആലോചനായോഗം==
2027 ലെ വിക്കിമാനിയ ഇന്ത്യയിൽ വച്ചുനടത്തുന്നതിനായുള്ള പ്രപ്പോസൽ തയ്യാറാക്കുന്നതിനോടനുബന്ധിച്ച് തെക്കൻ ഏഷ്യയിലെ വിവിധ വിക്കികമ്യൂണിറ്റികളുടെ അഭിപ്രായരൂപീകരണത്തിനുമായുള്ള ഒരു യോഗം 15 ജനുവരി 2025 ന് 7pm മുതൽ 8pm വരെ ഗൂഗിൾ മീറ്റായി നടത്തുന്നു. വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരളയും ഒഡിയ വിക്കിമീഡിയൻസ് യൂസർഗ്രൂപ്പും ചേർന്നാണ് ഇതിനായുള്ള ആദ്യത്തെ ആലോചനകൾ നടത്തിയത്. മലയാളം വിക്കിസമൂഹത്തിലെ എല്ലാവരേയും ഈ യോഗത്തിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു.
*തീയ്യതി : 15 ജനുവരി 2025
*സമയം: 7pm മുതൽ 8pm വരെ
*സ്ഥലം: ഗൂഗിൾ മീറ്റ് - https://meet.google.com/sns-qebp-hck
*കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ : https://meta.wikimedia.org/wiki/Expressions_of_Interest_to_host_Wikimania_2027_in_India:_Initial_conversation
എന്ന്,
വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിനുവേണ്ടി
--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 19:20, 13 ജനുവരി 2025 (UTC)
== അഞ്ച് ഭാഷകളിലുള്ള പുതിയ വീഡിയോകൾ ==
Hi all, a project I led is almost complete, creating nearly [[:commons:Category:OpenSpeaks_Archives|20 videos in five low-resource languages]]. These languages, Kusunda, Ho, Bonda, and Baleswari-Odia, have few resources and are covered less in Wikipedia. I want to share them with you. I would appreciate it if you could use them in relevant Malayalam Wikipedia articles. Thanks!
മലയാളം (യന്ത്ര വിവർത്തനത്തിലൂടെ എഴുതിയത്): നമസ്കാരം! അഞ്ച് ഭാഷകളിലായി [[:commons:Category:OpenSpeaks_Archives|~ 20 വീഡിയോകൾ]] സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രോജക്റ്റിന് ഞാൻ നേതൃത്വം നൽകി. കുസുന്ദ, ഹോ, ബോണ്ട, വാൻ-ഗുജ്ജാരി, ബാലേശ്വരി-ഒഡിയ എന്നീ ഭാഷകൾക്ക് വിഭവങ്ങൾ കുറവാണ്. അവ നിങ്ങളുമായി പങ്കിടാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പ്രസക്തമായ മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ലേഖനങ്ങളിൽ അവ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ ഞാൻ അതിനെ അഭിനന്ദിക്കുന്നു. നന്ദി!
--[[ഉപയോക്താവ്:Psubhashish|Psubhashish]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Psubhashish|സംവാദം]]) 00:25, 21 ജനുവരി 2025 (UTC)
== New Wikimedia Campaign Launching Tomorrow: Indic Writing Systems Campaign 2025 ==
Dear Wikimedians,
We are excited to announce the launch of the [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025|Indic writing systems campaign 2025]], which will take place from 23 January 2025 (World Endangered Writing Day) to 21 February 2025 (International Mother Language Day). This initiative is part of the ongoing efforts of [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems|WikiProject writing Systems]] to raise awareness about the documentation and revitalization of writing systems, many of which are currently underrepresented or endangered.
Representatives from important organizations that work with writing systems, such as Endangered Alphabets and the Script Encoding Initiative, support the campaign. The campaign will feature two primary activities focused on the [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Lists|list of target scripts]]:
* '''Wikidata Labelathon''': A focused effort to improve and expand the information related to South Asian scripts on Wikidata.
* '''Wikipedia Translatathon''': A collaborative activity aimed at enhancing the coverage of South Asian writing systems and their cultural significance on Wikipedia.
We are looking for local organizers to engage their respective communities. If you are interested in organizing, kindly sign-up [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Local Organizers|here]]. We also encourage all Indic Wikimedians to [[:d:Wikidata:WikiProject Writing Systems/Indic writing systems campaign 2025/Participate|join us]] in this important campaign to help document and celebrate the diverse writing systems of South Asia.
Thank you for your support, and we look forward to your active participation.
Regards [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 17:29, 22 ജനുവരി 2025 (UTC)
Navya sri Kalli
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_VPs&oldid=22433435 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
==വിക്കി റമദാനെ സ്നേഹിക്കുന്നു 2025==
പ്രിയമുള്ളവരേ,
റമദാൻ മാസത്തിൽ ആചരിക്കുന്ന വൈവിധ്യമാർന്ന ആചാരങ്ങളും പാരമ്പര്യങ്ങളും രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനും പങ്കിടുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു വാർഷിക ആഗോള മത്സരമാണ് 'വിക്കി ലൗസ് റമദാൻ' അഥവാ 'വിക്കി റമദാനെ സ്നേഹിക്കുന്നു'.
2025 ലെ പതിപ്പ് ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെ 32 രാജ്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് സമ്പന്നമായ സാംസ്കാരിക ആചാരങ്ങൾ, ഇസ്ലാമിക പൈതൃകം, പ്രധാന ഇസ്ലാമിക വ്യക്തികളുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ എന്നിവ വിക്കിയിൽ വ്യാപിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം.
വിക്കിപീഡിയ, വിക്കിബുക്കുകൾ, വിക്കിവോയേജ് തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലായി 26-ലധികം ഭാഷകളിൽ സംഭാവനകൾ ലഭ്യമാക്കാൻ കഴിയുമെന്നാണ് ഇതിലൂടെ പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.
ഓൺലൈൻ പരിപാടികളിലൂടെയും പരിശീലന സെഷനുകളിലൂടെയും, വൈവിധ്യമാർന്ന സമൂഹങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്താത്തുവാനും അറിവ് പങ്കുവെയ്ക്കുവാനും വിവിധ സംസ്കാരകങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അവബോധം വളർത്തുവാനുമാണ് WLR 2025-ലൂടെ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. വിക്കിമീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിൽ റമദാൻ പാരമ്പര്യങ്ങളുടെയും ഇസ്ലാമിക പൈതൃകത്തിന്റെയും പ്രാതിനിധ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ഈ മത്സരം 2025 ഫെബ്രുവരി 25 മുതൽ ഏപ്രിൽ 15 വരെയാണ് സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്. പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാവാൻ മലയാളം വിക്കി സമൂഹത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യുകയാണ്..
കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് പദ്ധതി പേജ് സന്ദർശിക്കുക, പദ്ധതിയിൽ പങ്കാളികളാവുക:
https://ml.wikipedia.org/wiki/വിക്കിപീഡിയ:വിക്കി_റമദാനെ_സ്നേഹിക്കുന്നു_2025/പങ്കെടുക്കുന്നവർ
-വിക്കി ലൗസ് റമദാൻ സംഘാടക സമിതി, മലയാളം വിക്കിമീഡിയ
--[[ഉപയോക്താവ്:Erfanebrahimsait|<font color="blue">'''ഇർഫാൻ ഇബ്രാഹിം സേട്ട്'''</font>]] 09:33, 11 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC)
== A2K Monthly Newsletter – January 2025 ==
Dear Wikimedians,
We are delighted to share the January edition of the CIS-A2K Newsletter, highlighting our initiatives and accomplishments from the past month. This issue features a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Plus, get a sneak peek at the exciting plans we have for the upcoming month. Let’s continue strengthening our community and celebrating our collective progress!
;In the Limelight
* Wikipedia and Wikimedia Commons App Usage in India: Key Insights and Challenges
;Dispatches from A2K
;Monthly Highlights
* Learning Hours Call
* She Leads Bootcamp 2025
* Wikisource Reader App
; Coming Soon – Upcoming Activities
* Participation in Wikisource Conference
* Second Iteration of She Leads
Please read the full newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2025|here]]<br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small>
Looking forward to another impactful year ahead!
Regards,
CIS-A2K Team [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:34, 12 ഫെബ്രുവരി 2025 (UTC)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe/VP&oldid=28096022 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
== Editing contest about Norway ==
Hello! Please excuse me from writing in English. If this post should be posted on a different page instead, please feel free to move it (or tell me to move it).
I am Jon Harald Søby from the Norwegian Wikimedia chapter, [[wmno:|Wikimedia Norge]]. During the month of April, we are holding [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens konkurranse/2025-04|an editing contest]] about India on the Wikipedias in [[:nb:|Norwegian Bokmål]], [[:nn:|Norwegian Nynorsk]], [[:se:|Northern Sámi]] and [[:smn:|Inari Sámi]]̩, and we had the idea to also organize an "inverse" contest where contributors to Indian-language Wikipedias can write about Norway and Sápmi.
Therefore, I would like to invite interested participants from the Malayalam-language Wikipedia (it doesn't matter if you're from India or not) to join the contest by visiting [[:no:Wikipedia:Konkurranser/Månedens konkurranse/2025-04/For Indians|this page in the Norwegian Bokmål Wikipedia]] and following the instructions that are there.
Hope to see you there! [[ഉപയോക്താവ്:Jon Harald Søby (WMNO)|Jon Harald Søby (WMNO)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Jon Harald Søby (WMNO)|സംവാദം]]) 09:09, 4 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)
== വിക്കിഗ്രന്ഥശാല കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025 ==
മലയാളം വിക്കിസോഴ്സിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥശാലാപ്രവർത്തകരുടെ ഒരു പൊതു ഒത്തുചേരൽ ഏപ്രിൽ 18,19 തിയ്യതികളിലായി തൃശ്ശൂരിലെ കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി ചങ്ങമ്പുഴ ഹാളിൽ വച്ച് സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ [[S:വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025|വിക്കിഗ്രന്ഥശാല:കമ്മ്യൂണിറ്റി മീറ്റപ്പ് 2025]] ലഭ്യമാണ്.--[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|Manoj Karingamadathil]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|Talk]]) 19:33, 12 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)
== Invitation for the next South Asia Open Community Call (SAOCC) with a focus on WMF's Annual Plans (27th April, 2025) ==
Dear All,
The [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call (SAOCC)]] is a monthly call where South Asian communities come together to participate, share community activities, receive important updates and ask questions in the moderated discussions.
The next SAOCC is scheduled for 27th April, 6:00 PM-7:00 PM (1230-1330 UTC) and will have a section with representatives from WMF who will be sharing more about their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|Annual Plans]] for the next year, in addition to Open Community Updates.
We request you all to please attend the call and you can find the joining details [https://meta.wikimedia.org/wiki/South_Asia_Open_Community_Call#27_April_2025 here].
Thank you! [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:25, 14 ഏപ്രിൽ 2025 (UTC)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
== Update from A2K team: May 2025 ==
Hello everyone,
We’re happy to share that the ''Access to Knowledge'' (A2K) program has now formally become part of the '''Raj Reddy Centre for Technology and Society''' at '''IIIT-Hyderabad'''. Going forward, our work will continue under the name [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]].
The new team includes most members from the former A2K team, along with colleagues from IIIT-H already involved in Wikimedia and Open Knowledge work. Through this integration, our commitment to partnering with Indic Wikimedia communities, the GLAM sector, and broader open knowledge networks remains strong and ongoing. Learn more at our Team’s page on Meta-Wiki.
We’ll also be hosting an open session during the upcoming [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] on 6 - 7 pm, and we look forward to connecting with you there.
Thanks for your continued support! Thank you
Pavan Santhosh,
On behalf of the Open Knowledge Initiatives Team.
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=28543211 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
== 📣 Announcing the South Asia Newsletter – Get Involved! 🌏 ==
<div lang="en" dir="ltr">
''{{int:please-translate}}''
Hello Wikimedians of South Asia! 👋
We’re excited to launch the planning phase for the '''South Asia Newsletter''' – a bi-monthly, community-driven publication that brings news, updates, and original stories from across our vibrant region, to one page!
We’re looking for passionate contributors to join us in shaping this initiative:
* Editors/Reviewers – Craft and curate impactful content
* Technical Contributors – Build and maintain templates, modules, and other magic on meta.
* Community Representatives – Represent your Wikimedia Affiliate or community
If you're excited to contribute and help build a strong regional voice, we’d love to have you on board!
👉 Express your interest though [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfhk4NIe3YwbX88SG5hJzcF3GjEeh5B1dMgKE3JGSFZ1vtrZw/viewform this link].
Please share this with your community members.. Let’s build this together! 💬
This message was sent with [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) by [[m:User:Gnoeee|Gnoeee]] ([[m:User_talk:Gnoeee|talk]]) at 15:42, 6 ജൂൺ 2025 (UTC)
</div>
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/South_Asia_Village_Pumps&oldid=25720607 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Gnoeee@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
== വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള - പ്രതിമാസ യോഗം - ജൂൺ 2025 ==
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഈ വരുന്ന ശനിയാഴ്ച [[:m:Wikimedians of Kerala|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള]] യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ [[metawiki:Event:Wikimedians of Kerala/Monthly Meetup/June 2025|പ്രതിമാസ യോഗം ഓൺലൈനായി]] നടത്തുന്നു.
നിലവിലെ യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ അംഗങ്ങളെയും യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ഭാഗമാവാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് സ്നേഹത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു.
* തീയതി: 28 ജൂൺ 2025, ശനിയാഴ്ച
* സമയം: വൈകുനേരം 07:30 മുതൽ 08:30 വരെ
ഈ വരുന്ന യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനും വിവരങ്ങൾ ഇമെയിൽ വഴി ലഭിക്കുന്നതിനും [[പ്രത്യേകം:RegisterForEvent/1785|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുക]].- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 07:27, 25 ജൂൺ 2025 (UTC)
== വിക്കി എക്സ്പ്ലറേഷൻ മലപ്പുറം ==
വിക്കി എക്സ്പ്ലറേഷൻ മലപ്പുറം എന്ന പേരിൽ പുതിയൊരു വിക്കിമീഡിയ സംരംഭത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുന്നു. മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ *ബസ്സ്റ്റോപ്പുകളും ബസ്സ്റ്റാന്റുകളും* ഫോട്ടോ രൂപത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തി അവ *വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ* സ്വതന്ത്ര ലൈസൻസിൽ അപ്ലോഡ് ചെയ്യുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
📍ഈ പദ്ധതി പൊതുഗതാഗത സൗകര്യങ്ങളുടെ ദൃശ്യ രേഖയ്ക്കും അറിവിന്റെ ശേഖരണത്തിനും വലിയ സഹായം ചെയ്യും.
*🔸 നിങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ടത്:*
– മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ബസ്സ്റ്റോപ്പുകളും സ്റ്റാന്റുകളും ഫോട്ടോയെടുക്കുക
– ചിത്രങ്ങൾ കോമൺസിൽ ശരിയായ വിവരണത്തോടെയും വിഭാഗത്തോടെയും അപ്ലോഡ് ചെയ്യുക
– ആവശ്യമുള്ളവർക്കായി വിക്കിപീഡിയ താളുകളിൽ ഈ ചിത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാം
*ഈ ദൃശ്യ പര്യടനത്തിൽ പങ്കാളിയാവാൻ നിങ്ങളേയും സ്വാഗതം ചെയ്യുന്നു!*
കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് ബന്ധപ്പെടുക:
[[ഉപയോക്താവ്:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kamarudheenelankur|സംവാദം]])
==വിക്കി മീഡിയ പരിശീലനം==
പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളേ...
വിക്കിമീഡിയ സംരഭങ്ങൾ മാധ്യമ പ്രവർത്തകർക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തുകയെന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ മാധ്യമപ്രവർത്തകർക്കായി ഒരു പരിശീലന പരിപാടി സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.വിശദ വിവരങ്ങൾക്കായി താഴെയുള്ള മെറ്റ പേജ് സന്ദർശിക്കുക.
https://meta.wikimedia.org/wiki/Event:Newsroom_to_commons
താൽപ്പര്യമുള്ളവർ പങ്കെടുക്കുമല്ലോ...
[[ഉപയോക്താവ്:Kamarudheenelankur|Kamarudheenelankur]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kamarudheenelankur|സംവാദം]])
== വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള - പ്രതിമാസ യോഗം - ജൂലൈ 2025 ==
സുഹൃത്തുക്കളേ,
ഈ വരുന്ന ശനിയാഴ്ച വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗം ഓൺലൈനായി നടത്തുന്നു.
നിലവിലെ യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ അംഗങ്ങളെയും യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ ഭാഗമാവാൻ താല്പര്യമുള്ളവരെയും പ്രസ്തുത യോഗത്തിലേക്ക് സ്നേഹത്തോടെ ക്ഷണിക്കുന്നു.
* തീയതി: 26 ജൂലൈ 2025, ശനിയാഴ്ച
* സമയം: വൈകുനേരം 07:30 മുതൽ 08:30 വരെ
കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[:m:Event:Wikimedians_of_Kerala/Monthly_Meetup/July_2025|ഈ താൾ]] സന്ദർശിക്കുക. ഈ വരുന്ന യൂസർഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിമാസ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനും വിവരങ്ങൾ ഇമെയിൽ വഴി ലഭിക്കുന്നതിനും [[Special:RegisterForEvent/1898|ഇവിടെ രജിസ്റ്റർ]] ചെയ്യുക.- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 06:33, 24 ജൂലൈ 2025 (UTC)
== 2025 ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് – സ്ഥാനാർത്ഥി ഷോർട്ട്ലിസ്റ്റിംഗ് ==
സുഹൃത്തുക്കളേ,
[[:m:Wikimedians of Kerala|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്]] വിക്കിമീഡിയ ഫൗണ്ടേഷൻ ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥി ഷോർട്ട്ലിസ്റ്റിംഗ് പ്രക്രിയയിൽ പങ്കെടുക്കാനുള്ള യോഗ്യതയുണ്ട്. 12 സ്ഥാനാർത്ഥികളിൽ നിന്ന്, ബോർഡിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്കനുസൃതമായി പരമാവധി 6 പേരെ യൂസർഗ്രൂപ്പിന് ഷോർട്ട്ലിസ്റ്റിംഗ് ചെയാൻ സാധിക്കും.
യൂസർഗ്രൂപിന്റെ ഭാഗമായി സ്ഥാനാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് മുൻപ്, നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായം ശേഖരിക്കാൻ ഈ ഗൂഗിൾ ഫോമിൽ നിങ്ങളുടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ നൽകുമല്ലോ.. താങ്കൾ [[:m:Wikimedians of Kerala/Members|വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപിന്റെ അംഗമാണെങ്കിൽ]], താങ്കൾക്ക് ഇതിൽ വോട്ട് ചെയ്യാം.
🔗 https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfnUTRD02ER8iBba7mmFF_mx0mYC8RxG2ODaDx8h-TWkKU7_w/viewform
⏰ 2025 ജൂലൈ 28 രാത്രി 11:59 IST-ക്ക് മുമ്പ് ഫോർം സമർപ്പിക്കണം.
നന്ദി!
വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന് വേണ്ടി
<br>
– [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:46, 28 ജൂലൈ 2025 (UTC)
== Call for Expression of Interest – Advanced Train the Trainer 2025 (ATTT) ==
''Sorry for writing in English. Please feel free to translate it into your language.''
The [[:m:IIITH-OKI|Open Knowledge Initiatives]] (OKI) team at IIIT-Hyderabad is organising [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer (ATTT) 2025]], tentatively in the second week of October 2025 at IIIT-Hyderabad.
The program is for experienced Wikimedians who have attended TTT earlier and wish to deepen their leadership, thematic expertise, and practical skills. It will run in parallel [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Tracks|tracks]]:
* ''' Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Measure, analyse, and communicate the impact of Wikimedia initiatives.
* '''Project Design Challenge''' – Develop a 3-month project with mentoring and planning tools.
Info about the event:
* Deadline: 20 August 2025
* Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]]
If you cannot apply directly on Meta, email your proposal (following the Meta template) with a valid reason to nitesh@research.iiit.ac.in.
— Open Knowledge Initiatives Team, IIIT-Hyderabad
[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:00, 14 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
== Expression of Interest Extended: Advanced Train the Trainer 2025 ==
Dear all,
We are pleased to inform you that the deadline to submit your Expression of Interest has been extended until '''26 August'''. The [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025|Advanced Train the Trainer]] (ATTT) 2025 will be held on '''10, 11, and 12 October 2025 at IIIT-Hyderabad'''.
ATTT is designed for experienced Wikimedians who have or have not previously participated in Train the Trainer, but wish to develop further their leadership, thematic expertise, and practical application skills. The training will run in two thematic tracks:
* '''Evaluation, Impact, and Data Storytelling''' – Learn to measure, analyse, and narrate the impact of Wikimedia initiatives through hands-on labs and peer feedback.
* '''Project Design: From Learning to Action''' – Work on a 3-month project with mentoring and planning tools, turning learning into impactful, context-driven initiatives.
** Apply here: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Expression of Interest form]]
** Deadline to apply (extended): 26 August 2025
** Event Dates: 10-12 October 2025
We will share further updates with you soon.
''Note: If you are unsure about which track to choose, please still submit your application by answering the questions thoroughly. Our team will review it and assign you to the most suitable track. If you are not comfortable applying directly on Meta, you may send your proposal (using the Meta template and with a valid reason) to nitesh@research.iiit.ac.in. If selected, the OKI team will publish it on Meta on your behalf.''
We look forward to receiving your applications and working together to shape impactful Wikimedia leadership!
Regards,
Open Knowledge Initiatives Team
IIIT-Hyderabad
[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 14:42, 20 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
== Final Call: Apply for Advanced Train the Trainer 2025 by Today ==
Dear all,
This is a kind reminder that today is the '''last day''' to submit your '''Expression of Interest for Advanced Train the Trainer 2025'''. If you are interested, we warmly encourage you to complete your application at the earliest using the link below: [[:m:IIITH-OKI/Advance Train The Trainer 2025/Expression of Interest|Here]]
''Please note that we will not be able to accommodate requests for reopening the form after the deadline. Once submissions close, our team will begin the review process.''
We look forward to your participation and thank you for your continued interest in strengthening leadership within our communities.
Regards, IIITH-OKI
[[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 08:35, 26 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
== മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ജന്മദിനാഘോഷം 2025 ==
മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ 23-ാമത് ജന്മദിനാഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നത് സംബന്ധിച്ച്. ഈ പരിപാടി എല്ലാവർഷത്തെയും പോലെ വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർഗ്രൂപ്പിന്റെ വാർഷികസമ്മേളനത്തോടനുബന്ധിച്ച് തൃശൂരിൽ നടത്താമെന്ന് വിചാരിക്കുന്നു. ഇതോടനുബന്ധിച്ച് വന്നുചേരുന്ന ചെലവകൾക്കായി ഒരു റാപ്പിഡ് ഗ്രാന്റ് ഇന്ത്യ റാപ്പിഡ് പ്രോഗ്രാം വഴി അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഇതുമായിബന്ധപ്പെട്ട കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാകുന്ന മുറക്ക് അറിയിക്കുന്നതാണ്. നിർദ്ദേശങ്ങളും അഭിപ്രായങ്ങളും ക്ഷണിക്കുന്നു. -- [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:46, 30 ഓഗസ്റ്റ് 2025 (UTC)
==അറിയിപ്പ്==
നമസ്കാരം, സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തം ലഭിക്കുന്നതിനായി, മലയാളം വികിബുക്ക്സിൽ എന്റെ ഭരണാധികാരാവകാശ (അഡ്മിന്ഷിപ്പ്) അഭ്യർത്ഥന ഇവിടെ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നു. ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ച ഇവിടെ കാണാം: [https://ml.wikibooks.org/wiki/%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%A0%E0%B4%B6%E0%B4%BE%E0%B4%B2:%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E2%80%8C%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95%E0%B5%BC#%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B5%BC%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B9%E0%B4%95_%E0%B4%AA%E0%B4%A6%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%85%E0%B4%AA%E0%B5%87%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B7%E0%B4%95%E0%B5%BE_-_Requests_for_Sysop_status ലിങ്ക്].--[[ഉപയോക്താവ്:Plutus|Plutus]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Plutus|സംവാദം]]) 09:11, 9 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)
== Proposal: Culture Exchange – October 2025 ==
Dear all,
I would like to propose organizing [[m:Culture_Exchange|'''Culture Exchange''']] on Malayalam Wikipedia during the month of October 2025.
For the first phase, three regions will be included: Bangladesh, Ukraine, and the Indian state of Kerala. The main rules are:
* Participants on the Malayalam Wikipedia will not write articles related to Kerala.
* Similarly, no one will write about their own language or culture.
This way, we will create and improve articles about each other’s cultures, making the knowledge exchange more diverse and enriching.
I would appreciate hearing the community’s feedback. If there is consensus, we can start the event in October itself.
Ping {{re|Ranjithsiji|Akbarali}}
Thank you. [[ഉപയോക്താവ്:ZI Jony|ZI Jony]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:ZI Jony|സംവാദം]]) 14:28, 10 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)
== [[:wikimania:2026|വിക്കിമാനിയ 2026]] സ്കോളർഷിപ്പുകൾ ==
21-ാമത് വിക്കിമാനിയ 2026 ജൂലൈ 21 മുതൽ 25 വരെ ഫ്രാൻസിലെ പാരീസിൽ നേരിട്ടും ഓൺലൈനായും നടത്താൻ പദ്ധതിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയുടെ 25-ാം വാർഷികാഘോഷവും ഇതുമായി ബന്ധപെട്ട് നടത്തുന്നു.
2026-ലെ വിക്കിമാനിയയിൽ നേരിട്ട് പങ്കെടുക്കാൻ സ്കോളർഷിപ്പുകൾക്ക് ഇപ്പോൾ അപേക്ഷിക്കാം..
🗓️ അപേക്ഷാ ഫോം: സെപ്റ്റംബർ 10 – ഒക്ടോബർ 31, 2025 വരെ തുറന്നിരിക്കും.
കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ഈ താൾ സന്ദർശിക്കുക: https://wikimania.wikimedia.org/wiki/2026:Scholarships
- [[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 14:26, 29 സെപ്റ്റംബർ 2025 (UTC)
==മലയാളം വിക്കിപീഡിയ ജന്മദിനാഘോഷം 2025==
വിക്കികോൺഫറൻസ് കേരളയോടനുബന്ധിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയുടെ 23-ാം ജന്മദിനാഘോഷം സംഘടിപ്പിക്കുന്നു. വിശദവിവരങ്ങൾ [[:meta:Event:Malayalam Wikipedia 23rd Birthday Celebration|മെറ്റാ താളിൽ]] ലഭ്യമാണ്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് സ്കോളർഷിപ്പ് ക്ഷണിച്ചിട്ടുണ്ട്.
[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfUXAe-o7hu5sx0mbaSwkuUPqoExpd6VwlPthkojjy6bHLrKA/viewform?usp=dialog സ്കോളർഷിപ്പ് ഫോം ഇവിടെ] അപേക്ഷാ ഫോം സ്വീകരിക്കുന്ന അവസാനതീയ്യതി 10 ഡിസംബർ 2025 ആണ്.
--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 10:41, 27 നവംബർ 2025 (UTC)
==വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള 2024-25 പ്രവർത്തനറിപ്പോർട്ട്==
വിക്കിമീഡിയൻസ് ഓഫ് കേരള യൂസർ ഗ്രൂപ്പിന്റെ 2024-25 പ്രവർത്തനറിപ്പോർട്ടിന്റെ [[:meta:Wikimedians of Kerala/Annual Report 2024-25|കരട് രൂപം]] തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ കരട് വായിച്ചുനോക്കാനും അഭിപ്രായങ്ങൾ അറിയിക്കാനും ഇതിൽ ഏതെങ്കിലും പദ്ധതികളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരം വിട്ടുപോയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അറിയിക്കാനും താത്പര്യപ്പെടുന്നു. എത്രയും വേഗം റിപ്പോർട്ട് പ്രസിദ്ധീകരിക്കേണ്ടതിനാൽ ഈ കാര്യം ഗൗരവത്തിലെടുക്കാനും അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.
--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:47, 29 നവംബർ 2025 (UTC)
== [[ഇന്ത്യയിലെ ന്യൂനപക്ഷ പ്രീണനം]] ==
ദയവായി ഈ ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും ഇത് ഇല്ലാതാക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യുക.-[[ഉപയോക്താവ്:Baangla|Baangla]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Baangla|സംവാദം]]) 17:07, 5 മാർച്ച് 2026 (UTC)
== വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-ലേക്കുള്ള സ്കോളർഷിപ്പ് അപേക്ഷകൾ ക്ഷണിക്കുന്നു ==
എല്ലാവർക്കും നമസ്കാരം,
വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026-ൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനുള്ള സ്കോളർഷിപ്പ് അപേക്ഷകൾ ഇപ്പോൾ സമർപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. 2026 സെപ്റ്റംബർ 4 മുതൽ 6 വരെ നമ്മുടെ കൊച്ചിയിലാണ് കോൺഫറൻസ് നടക്കുന്നത്.
ഇന്ത്യയിലെയും ദക്ഷിണേഷ്യയിലെയും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെയും വിക്കിപീഡിയർ, കമ്മ്യൂണിറ്റി സംഘാടകർ, മറ്റ് സംഭാവനകൾ നൽകുന്നവർ എന്നിവർ ഒത്തുചേരുന്ന വേദിയാണ് വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ. സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാന പ്രസ്ഥാനത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനും അനുഭവങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുന്നതിനും സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനുമുള്ള ഒരിടമാണിത്.
വിക്കിമീഡിയ സംരംഭങ്ങളിൽ സജീവമായി ഇടപെടുന്നവർക്കും കൂട്ടായ്മ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളികളാകുന്നവർക്കും സ്കോളർഷിപ്പിനായി അപേക്ഷിക്കാവുന്നതാണ്. വിശദമായ അറിയിപ്പ് ഇവിടെ വായിക്കാം. 🙂
'''അപേക്ഷിക്കേണ്ട അവസാന തീയതി:''' 15 ഏപ്രിൽ 2026, 11:59 p.m. IST
'''അപേക്ഷിക്കാനുള്ള ലിങ്ക്:''' https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform
'''കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക്:''' [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|മെറ്റാ വിക്കി താൾ]] സന്ദർശിക്കുക
ഈ അറിയിപ്പ് നിങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയിലെ മറ്റുള്ളവരുമായും പങ്കുവെക്കുമല്ലോ.
നന്ദി,
'''വിക്കികോൺഫറൻസ് ഇന്ത്യ 2026 സംഘാടക സമിതി'''
-[[User:Gnoeee|<span style="color:#990000">❙❚❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span><span style="color:#000"> ജിനോയ് </span><span style="color:#006699">❚❙❚</span><span style="color:#339966">❙❙</span>]] [[User talk:Gnoeee|✉]] 21:09, 28 മാർച്ച് 2026 (UTC)
== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==
"Kindly feel free to translate this text into your own language."
Dear Community member,
We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]].
The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement.
This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.
Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]].
* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]
Note: Only those who have registered will receive the joining link.
Look forward to seeing you on the call,
Best, [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 18:41, 5 ഏപ്രിൽ 2026 (UTC)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=29127818 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh Gill@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
== Invitation to participate in Abstract Wikipedia pilot ==
Hi everyone, I’m Luca, and I’m part of the team working on Abstract Wikipedia.
[[:m:Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is a [https://abstract.wikipedia.org/ recently launched Wikimedia project] that aims to create community-written, language-independent articles that can be output into many languages using Wikifunctions. This approach allows Wikipedia communities to leverage these articles to expand content and close the existing knowledge gaps between different language versions of Wikipedia.
We would love to explore working with you as a pilot community for Abstract Wikipedia, especially given your current work with Wikidata lexemes and Wikifunctions functions. These two aspects are the cornerstone of Abstract Wikipedia, as it combines them to create language-independent articles.
With this in mind, we would like to hear your thoughts on a few questions:
# Are you interested in participating in an Abstract Wikipedia pilot? This would mean that abstract content from Abstract Wikipedia could be integrated into your Wikipedia, in place of currently non-existing. Your community will be in full control of which articles to integrate.
# Would you be open to working with our partners in Wikimedia Deutschland to improve coverage of Wikidata lexemes in your language? This would involve creating missing lexemes, fixing issues on existing lexemes, adding forms and senses, improving overall quality, and linking them to Wikidata Items.
# Would you be interested in working with the Wikifunctions community to improve coverage of language functions in your language? Or would you be interested in collaborating with a partner to do so?
# Does an affiliate or group in your community currently have funding (General Support Fund, Rapid Fund etc.) to organize any workshops or events for you to engage your community?
We want to stress again that your community will remain fully in control of its content, as existing local articles would never be replaced, and contributors could improve shared content from Abstract Wikipedia.
Thank you in advance for sharing your thoughts! We’re here to listen and learn. You can address us in your own language, if you want. -- [[ഉപയോക്താവ്:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Sannita (WMF)|സംവാദം]]) 11:41, 13 മേയ് 2026 (UTC)
== Call for Applications: TTT 2026 (Deadline Extended to 20 May) ==
''<small>Apologies for writing in English. Please feel free to translate this into your language.</small>''
Hello everyone,
We hope you are doing well.
We would like to share that applications for the [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026|Train the Trainer (TTT) 2026]] program are currently open. TTT is a capacity-building initiative aimed at supporting Wikimedians in developing training, facilitation, and leadership skills.
We are happy to inform you that the scholarship application deadline has been [[:m:IIITH-OKI/Train the Trainer Program/2026/Scholarship|extended until 20 May 2026]]. We are still receiving applications and encourage interested community members, especially emerging leaders, to [https://docs.google.com/forms/d/17eq6lJNCTVBoKRqz5IdSCiYWv-eHBrYRnx1wXfncwLI/viewform?edit_requested=true&pli=1 apply].
We also request your support in sharing this opportunity within your communities and networks, so that it can reach a wider and more diverse group of participants.
Thank you for your continued support. '''OKI (IIIT-H)''' [[ഉപയോക്താവ്:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:MediaWiki message delivery|സംവാദം]]) 13:02, 17 മേയ് 2026 (UTC)
<!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&oldid=30361720 എന്ന പട്ടിക ഉപയോഗിച്ച് ഉപയോക്താവ്:Nitesh (OKI)@metawiki അയച്ച സന്ദേശം -->
1c45idh91cy70kh22o9pbli45h5fr8w
ആർ. കൃഷ്ണമൂർത്തി
0
8812
4620076
3795278
2026-05-18T09:46:01Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620076
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Kalki Krishnamurthy}}
{{Infobox writer
| name = ആർ. കൃഷ്ണമൂർത്തി
| image = Kalki Krishnamurthy.jpg
| imagesize =
| alt = ആർ. കൃഷ്ണമൂർത്തി
| caption = ആർ. കൃഷ്ണമൂർത്തി
| pseudonym = കല്കി {{lang-ta|கல்கி}}
| birth_name = {{lang-ta|ரா. கிருஷ்ணமூர்த்தி}}
| birth_date = {{Birth date|1899|09|09}}, [[ഇന്ത്യ]]
| birth_place = {{small|മയിലാടുതുറ [[:ta:மணல்மேடு|മണൽമേടി]]നടുത്ത്}} പുത്തമംഗലം, {{small|{{smaller|[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]]}}}}
| death_date = {{death date and age|1954|12|05|1899|09|09}}
| death_place = [[ചെന്നൈ]], [[ഇന്ത്യ]]
| occupation = [[പത്രപ്രവർത്തകർ|പത്രപ്രവർത്തകൻ]]<br />വിമർശകൻ<br />സാഹിത്യകാരൻ
| nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]]
<!--| religion = [[ഹിന്ദു]]-->
| education = ഹൈസ്കൂൾ
| alma_mater = നാഷ്ണൽ ഹൈസ്കൂൾ, [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
| period = 1921-1954
| genre = തമിഴ് ചരിത്ര സാഹിത്യം, സാമൂഹിക കഥ
| notableworks = ''[[പാർത്ഥിപൻ കനവ്|പാർത്ഥിബൻ കനവു്]]''<br />''[[ശിവകാമിയിൻ ശപഥം|ശിവഗാമിയിൻ ശപഥം]]''<br />''[[പൊന്നിയിൻ ശെൽവൻ|പൊന്നിയിൻ സെൽവൻ]]''<br />''അലൈ ഓശൈ''
| children = കല്കി രാജേന്ദ്രൻ<br />ആനന്ദി രാമചന്ദ്രൻ
| influences = കല്യാണസുന്ദരം മുതലിയാർ
| awards = [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി]] പുരസ്കാരം (''അലൈ ഓശൈ'')
| signature =
}}
സ്വാതന്ത്ര്യസമരസേനാനിയും തമിഴ് കഥാസാഹിത്യത്തെ സമ്പുഷ്ടമാക്കിയ പ്രധാന എഴുത്തുകാരിൽ ഒരാളുമായിരുന്നു '''രാമസ്വാമി അയ്യർ കൃഷ്ണമൂർത്തി''' എന്ന '''കൽക്കി കൃഷ്ണമൂർത്തി'''(9 സപ്തം: 1899, [[തഞ്ചാവൂർ]]– 5 ഡിസം: 1954- [[ചെന്നൈ]]). കൽക്കി എന്ന അപരനാമധേയത്തിലാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. പത്നിയായ കല്യാണിയുടെയുടെയും തന്റെ പേരിന്റെയും ആദ്യാക്ഷരങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്താണ് കൽക്കി എന്ന തൂലികാനാമം അദ്ദേഹം രൂപികരിച്ചത്. 120 ചെറുകഥകളും, പത്തു നീണ്ടകഥകളും അഞ്ചു നോവലുകളും, മൂന്നു ചരിത്രാഖ്യായികളും അദ്ദേഹം രചിച്ചു. കൂടാതെ രാഷ്ട്രീയ ലേഖനങ്ങളും സംഗീതനിരൂപണങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ പ്രസിദ്ധീകരിയ്ക്കപ്പെട്ടു.
== ജീവിതരേഖ ==
[[:en:Mayiladuthurai|മായാവാരത്താണ്]] ജനനം. [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]യിലെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം പത്രപ്രവർത്തനം തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>പള്ളിപ്പാട്ടു കുഞ്ഞുകൃഷ്ണൻ; മഹച്ചരിത സംഗ്രഹസാഗരം, The great Indians- A biographical Dictionary; Vol V. മിനർവ പ്രസ്സ്, 1967.</ref>
== ചില കൃതികൾ ==
* അലൈ ഓസൈ ( സാഹിത്യ അക്കാഡമി അവാർഡ് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്)
===നോവലുകൾ===
*കൾവനിൻ കാതലി (1937)
*ത്യാഗ ഭൂമി (1938-39)
*മകുടപതി (1942)
*അബലയിൻ കണ്ണീർ (1947)
*അലൈ ഓസൈ(1948)
*ദേവഗിയിൻ കണവൻ (1950)
*മോഹിനി തീവ് (1950)
*പൊയ്മാൻ കരട് (1951)
*പുന്നൈവാനത്തു പുലി (1952)
*അമര താര (1954)
== ചരിത്രാഖ്യായികൾ ==
{| class="wikitable sortable"
!Serial
!Name
!Comments
|-
|1
|[[പാർത്ഥിപൻ കനവ്]]{{efn|പാർത്ഥിബൻ കനവു് ({{lang-ta|பார்த்திபன் கனவு|lit=പാർത്ഥിപന്റെ സ്വപ്നം}}, {{transl|ta|പാര്ത്തിപഩ് കഩവു}})}} (1941–1943)<ref name="periodref12">{{cite web|url=http://mdmk.org.in/article/mar09/sivagamiyin-sabatham|title='சிவகாமியின் சபதம்' வைகோவின் இலக்கியச் சொற்பொழிவு|date=March 2009|work=Literary|publisher=Marumalarchi DMK|location=Chennai|language=Tamil|author=Vaiko|author-link1=Vaiko|trans_title='Śivagāmiyin Śapathaṁ' Vaiko's literary speech|access-date=2012-03-06|archive-date=2015-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20150321073533/http://mdmk.org.in/article/mar09/sivagamiyin-sabatham|url-status=dead}}</ref>
|പല്ലവ രാജവംശത്തെ പറ്റി
|-
|2
|[[ശിവകാമിയിൻ ശപഥം]]{{efn|ശിവഗാമിയിൻ ശപഥം ({{lang-ta|சிவகாமியின் சபதம்|lit=ശിവകാമിയുടെ ശപഥം}}, {{transl|ta|ചിവകാമിയിഩ് ചപതമ്}})}} (1944–1946)<ref name="periodref22">{{cite web|url=http://mdmk.org.in/article/mar09/ponniyin-selvan-delhi|title=பொன்னியின் செல்வன் புகழ்விழா தில்லி 21.12.2007|date=March 2009|work=Literary|publisher=Marumalarchi DMK|location=Chennai|language=Tamil|author=Vaiko|author-link1=Vaiko|trans_title=Poṉṉiyin Selvan Glory festival Delhi 21 December 2007|access-date=2012-03-06|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305151827/http://mdmk.org.in/article/mar09/ponniyin-selvan-delhi|url-status=dead}}</ref>
|പല്ലവ രാജവംശത്തെ പറ്റി
|-
|3
|[[പൊന്നിയിൻ ശെൽവൻ]]{{efn|പൊന്നിയിൻ സെൽവൻ ({{lang-ta|பொன்னியின் செல்வன்|lit=പൊന്നിയുടെ മകൻ}}, {{transl|ta|പൊഩ്ഩിയിഩ് ചെല്വഩ്}})}}(1951–1954)
|ചോള രാജവംശത്തെ പറ്റി
|-
|4
|ചോലൈമലൈ ഇളവരശി (1947)
|ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെപ്പറ്റി
|}
==കുറിപ്പുകൾ==
{{notelist}}
== അവലംബം ==
<references/>
== പുറംകണ്ണികൾ ==
{{wikiquote}}
* [http://www.chennaibest.com/cityresources/Books_and_Hobbies/kalki.asp The Tamil Writer "Kalki"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130414005117/http://chennaibest.com/cityresources/Books_and_Hobbies/kalki.asp |date=2013-04-14 }}
* [http://www.tamilnation.org/hundredtamils/kalki.htm Kalki Krishnamurthy] – One Hundred Tamils of 20th Century
* [http://ta.wikisource.org/wiki/பொன்னியின்_செல்வன் Kalki's Ponniyin Selvan in Tamil Wikisource (Unicode)]
* [http://www.chennailibrary.com/kalki/kalki.html Kalki's novels online at Chennailibrary.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180420215425/http://www.chennailibrary.com/kalki/kalki.html |date=2018-04-20 }}
* [http://ponniyinselvan.in/tag/novel-characters Ponniyinselvan Facts and Fiction] – a series that analyses the historic facts behind the fiction
* [http://sivakamiyinsabadham.litintrans.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190328110157/http://sivakamiyinsabadham.litintrans.com/ |date=2019-03-28 }} – An English translation of Sivakamiyin Sabadham authored by Nandini Vijayaraghavan
* [http://www.tamilaudiobooks.com Kalki's Novel as Tamil Audio Books by Sri Srinivasa] – details on Kalki's novel Ponniyin Selvan, Sivagamiyn Sabatham, Parthiban Kanavu in Audio Book Mp3 format
{{അപൂർണ്ണ ജീവചരിത്രം|Kalki Krishnamurthy}}
[[വർഗ്ഗം:1903-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം: 1954-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മരിച്ച ദിവസം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തമിഴ് നോവലെഴുത്തുകാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം അറിയാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]]
8g288u7r7xi4tsmg37t16p1p7fhfstb
പിണറായി വിജയൻ
0
9342
4620024
4619921
2026-05-18T05:29:25Z
Jaisonll799
207994
4620024
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Pinarayi Vijayan}}
{{ToDisambig|വാക്ക്= പിണറായി}}
{{Infobox officeholder
| name = പിണറായി വിജയൻ
| image = File:Vijayan.Dharmadam.CM.jpg
| caption = പിണറായി വിജയൻ
| imagesize =
| office = പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്
| term_start = [[മേയ് 19]] [[2026]]
| predecessor = [[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| office1 = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term_start1 = [[മേയ് 04]] [[2026]]
| term_end1 = [[മേയ് 18]] [[2026]]
| predecessor1 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor1 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| term_start2 = [[മേയ് 25]] [[2016]]
| term_end2 = [[മേയ് 4]] [[2026]]
| predecessor2 = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| successor2 = [[ പിണറായി വിജയൻ]]
| constituency2 = [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]]
| office3 = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ(എം)]] കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി
| term_start3 = [[സെപ്റ്റംബർ 25]] [[1998]]
| term_end3 = [[ഫെബ്രുവരി 23]] [[2015]]
| predecessor3 = [[ചടയൻ ഗോവിന്ദൻ]]
| successor3 = [[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]
| office4 = കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി, സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term_start4 = [[മേയ് 20]] [[1996]]
| term_end4 = [[ഒക്ടോബർ 19]] [[1998]]
| predecessor4 = [[ജി. കാർത്തികേയൻ]], [[എം.വി. രാഘവൻ]]
| successor4 = [[എസ്. ശർമ്മ]]
| office5 = കേരളനിയമസഭാംഗം
| constituency5 = [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]]
| term_start5 = [[മേയ് 21]] [[2016]]
| term_end5 =
| predecessor5 = [[കെ.കെ. നാരായണൻ]]
| successor5 =
| constituency6 = [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പയ്യന്നൂർ]]
| term_start6 = [[മേയ് 14]] [[1996]]
| term_end6 = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| predecessor6 = [[സി.പി. നാരായണൻ]]
| successor6 = [[പി.കെ. ശ്രീമതി]]
| constituency7 = [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ്]]
| term_start7 = [[ജൂൺ 21]] [[1991]]
| term_end7 = [[മേയ് 14]] [[1996]]
| predecessor7 = [[കെ.പി. മമ്മു]]
| successor7 = [[കെ.കെ. ശൈലജ]]
| constituency8 = [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ്]]
| term_start8 = [[ഒക്ടോബർ 4 ]] [[1970]]
| term_end8 = [[നവംബർ 11]] [[1979]]
| predecessor8 = [[കെ.കെ. അബു]]
| successor8 = [[എം.വി. രാഘവൻ]]
| office9 = സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തരവകുപ്പ് മന്ത്രി
| term9 = 2016 - 2026
| predecessor9 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor9 =[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| birth_date = {{Birth date and age|1945|05|24|df=yes}}
| birth_place = [[പിണറായി]], [[തലശേരി]], [[കണ്ണൂർ]][[ജില്ല]]
| residence = [[ക്ലിഫ് ഹൗസ്]], [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[File:CPI-M-flag.svg|50px]] [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.എം.]]
| religion = [[നിരീശ്വരവാദം]]
| father = മാറോളി കോരൻ
| mother = ആലക്കാട്ട് കല്യാണി
| spouse = ടി. കമല
| children = വിവേക് കിരൺ, വീണ
| website = www.keralacm.gov.in
| footnotes =
| date = മെയ് 14
| year = 2026
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/139%20Pinarayi%20Vijayan.pdf നിയമസഭ
| signature = Pinarayi Vijayan Signature.png
}}
2016 മുതൽ 2026 വരെ
തുടർച്ചയായി പത്ത് വർഷം
[[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യായിരുന്ന മുതിർന്ന [[സി.പി.എം]] നേതാവാണ് '''പിണറായി വിജയൻ.(ജനനം: 24 മെയ് 1945)'''
2016 മേയ് 25-നാണ് കേരള
മുഖ്യമന്ത്രിയായി ആദ്യമായി സ്ഥാനമേറ്റത്.
രണ്ടാം തവണ 2021 മേയ് 20-ന് അധികാരമേറ്റു.
<ref name=":0" /><ref name=":1" /> <ref>{{Cite web|url=https://ia601506.us.archive.org/25/items/business-of-the-government-among-the-ministers-2021/Business%20of%20the%20Government%20among%20the%20Ministers%202021.pdf|title=KERALA GAZETTE dt 2021 േമയ 20|access-date=21 May 2021|date=20 May 2021|publisher=Kerala Government}}</ref> 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽഡിഎഫ് പരാജയപ്പെട്ടതിനാൽ മെയ് 4ന് രാജി സമർപ്പിച്ചു. സംസ്ഥാന [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പിൻ്റെയും]] പൊതുഭരണവും ഇരുപത്തിയേഴ് വകുപ്പുകളുടെ അധിക ചുമതലയുള്ള മുഖ്യമന്ത്രി ആയിരുന്നു പിണറായി വിജയൻ.<ref>{{Cite web|url=https://kerala.gov.in/subdetail/NjE5ODgzNzguMzI=/MTk5NjIzNTkuMTI=|title=Kerala Chief Minister {{!}} Shri. Pinarayi Vijayan {{!}} Official web portal of Kerala Government|access-date=2023-10-24|archive-date=2023-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231203000158/https://kerala.gov.in/subdetail/NjE5ODgzNzguMzI=/MTk5NjIzNTkuMTI=|url-status=deviated|archivedate=2023-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231203000158/https://kerala.gov.in/subdetail/NjE5ODgzNzguMzI=/MTk5NjIzNTkuMTI=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/21/kerala-government-ministers-portfolio-list.html|title=മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് 17ൽ പരം വകുപ്പുകൾ; വനിതാ ശിശുക്ഷേമവും വീണയ്ക്ക്|access-date=2023-10-24|language=ml}}</ref> നിലവിൽ [[സി.പി.ഐ.എം|സി.പി.ഐ.(എം)]]-ന്റെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗമായ പിണറായി വിജയൻ, 1998 മുതൽ 2015 വരെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കേരളം ഘടകം സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. [[ഇ.കെ. നായനാർ|ഇ.കെ.നായനാർക്ക്]] ശേഷം കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായതും പിണറായി വിജയനാണ്. കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ വിദ്യാർത്ഥി, യുവജന സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ നേതൃനിരയിലെത്തിയ പിണറായി വിജയൻ [[സി.പി.ഐ.എം|സി.പി.ഐ.(എം)]] [[കണ്ണൂർ]] ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായും കേരള സംസ്ഥാന സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ഇന്ത്യയിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥ (1975)|അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത്]] പതിനെട്ടുമാസം കണ്ണൂർ സെൻട്രൽജയിലിൽ രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരനായിരുന്നു.
1970-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 26-മത്തെ വയസ്സിൽ [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ് മണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച് ആദ്യമായി കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗമായി.
1977-ലും 1991-ലും കൂത്തുപറമ്പ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും 1996-ൽ പയ്യന്നൂരിൽ നിന്നും നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2016 മുതൽ ധർമ്മടം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്.
1996 മുതൽ 1998 വരെ മൂന്നാം [[ഇ.കെ. നായനാർ|ഇ.കെ നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ വിദ്യുച്ഛക്തി-സഹകരണ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായിരുന്നു.<ref>http://specials.manoramaonline.com/News/2017/ldf-government-anniversary/index.html</ref> ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി ഉൽപാദനം, വിതരണം എന്നിവ വളരെ കാര്യക്ഷമമാക്കുന്നതിലും, [[കേരളാ സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്|കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ്]]ന്റെ പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലും പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു<ref name="mabhu-98">{{cite news |title=മാതൃഭൂമി മുഖപ്രസംഗം |newspaper=മാതൃഭൂമി |quote=വൈദ്യുത ഉല്പാദന വിതരണ രംഗങ്ങളിൽ ഗണ്യമായ നേട്ടങ്ങൾ വിജയന്റെ കാലത്തുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എല്ലാം അദ്ദേഹം മുൻകയ്യെടുത്ത് ചെയ്തുവെന്നല്ല; തുടങ്ങിവെച്ചവയും പണിതീരാതെ അനന്തമായി നീളുന്നവയുമായ പദ്ധതികൾക്കും പരിപാടികൾക്കും വേണ്ടിയിരുന്നത് ഒരു ഉന്ത് ആണ്. അതദ്ദേഹം കൊടുത്തു. ലോവർ പെരിയാറിൽ നിന്നും ബ്രഹ്മപുരത്തു നിന്നും വൈദ്യുതി കിട്ടുവാൻ തുടങ്ങി. [[കക്കാട് (വിവക്ഷകൾ)|കക്കാട്]] പദ്ധതിക്ക് പുനരുജ്ജീവനമായി. ആതിരപ്പള്ളിയും കുറ്റ്യാടി എക്സ്റ്റൻഷനും വീണ്ടും ചലിച്ചു തുടങ്ങി. കേരളത്തിനു വേണ്ടി ഒരു വൈദ്യുത വികസനനയം പ്രഖ്യാപിച്ചത് വിജയനാണ്. അത് പൊതുമേഖലയ്ക്കും സ്വകാര്യമേഖലയ്ക്കും പരിമിതമായ വിദേശമൂലധനത്തിനും സ്ഥാനം നൽകുന്ന ഒന്നായിരുന്നു. വിമർശനങ്ങളെ അവഗണിച്ച്, കോഴിക്കോടെ ഡീസൽ വൈദ്യുതകേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കുന്ന ജോലി അദ്ദേഹം തുടങ്ങി വച്ചു. ചീനയിൽ നിന്നുള്ള സഹായ സഹകരണങ്ങളോടെ ചെറുകിട വൈദ്യുത പദ്ധതികൾ തുടങ്ങുവാൻ പരിപാടിയുണ്ടാകി... വിജയൻ മന്ത്രിയാകുന്ന സമയത്ത് വ്യവസായങ്ങൾക്ക് നൂറ് ശതമാനം പവർകട്ട് ആയിരുന്നു. വീടുകൾക്ക് ലോഡ്ഷെഡിങ്ങ് വേറെ. ധാരാളം മഴ കിട്ടിയിട്ട് വൈദ്യുതി ഉല്പാദനം മെച്ചപ്പെട്ടു; ഒന്ന് രണ്ട് പദ്ധതികൾ ഉല്പാദനക്ഷമങ്ങളായി; കിഴക്കൻ ഗ്രിഡിൽ നിന്ന് വൈദ്യുതി വാങ്ങുവാൻ മന്ത്രി ഏർപ്പാടുമുണ്ടാക്കി. എല്ലാം കൂടി, മൂന്നു കൊല്ലത്തിനകം, വ്യവസായങ്ങൾക്കുള്ള പവർകട്ട് മുഴുവൻ നീക്കാൻ വിജയനു കഴിഞ്ഞു; ജില്ലാ ആസ്ഥാനങ്ങളിൽ ലോഡ് ഷെഡിങ്ങും നിർത്തി... |date=22 ഒക്ടോബർ 1998 |accessdate=20 June 2012}}</ref>.
== ജീവിതരേഖ ==
[[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] തലശ്ശേരി താലൂക്കിലെ [[പിണറായി]] പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു കർഷക കുടുംബത്തിൽ കള്ള്-ചെത്ത് തൊഴിലാളിയായിരുന്ന മുണ്ടയിൽ കോരന്റെയും ആലക്കണ്ടി കല്യാണിയുടെയും ഇളയ മകനായി ഇടവമാസത്തിലെ ചോതി നക്ഷത്രത്തിൽ 1945 മേയ് 24-ന് ജനനം.<ref>https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/pinarayi-turns-76-today-and-it-is-a-special-day-1.5690611</ref> കുമാരനും നാണുവും ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരങ്ങളാണ്. പതിനാല് സഹോദരങ്ങളിൽ രണ്ട് പേരൊഴികെ ബാക്കി എല്ലാവരും മരിച്ചു. രണ്ടാമത്തെ സഹോദരനായിരുന്ന കുമാരനിലൂടെയാണ് വിജയൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റായത്. പിണറായി ശാരദ വിലാസം എൽ പി സ്കൂളിലും പെരളശേരി ഗവ.ഹൈസ്കൂളിലുമായി വിദ്യാഭ്യാസം. സ്കൂൾ ഫൈനലിനു ശേഷം ഒരു വർഷം നെയ്ത്ത് തൊഴിലാളിയായി. പിന്നീടാണ് പ്രീ- യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോഴ്സിന് തലശ്ശേരി ബ്രണ്ണൻ കോളേജിൽ ചേർന്നത്.<ref>{{Cite web |url=https://www.keralacm.gov.in/mal/?page_id=13 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-01-13 |archive-date=2020-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128170716/https://www.keralacm.gov.in/mal/?page_id=13 |url-status=dead }}</ref>
'''സ്വകാര്യ ജീവിതം'''
തലശ്ശേരി സെന്റ് ജോസഫ്സ് സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപിക [[ഒഞ്ചിയം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഒഞ്ചിയം]] കണ്ണൂക്കര സ്വദേശിനി ടി. കമലയാണ് ഭാര്യ. വിവേക് കിരൺ, വീണ എന്നിവർ മക്കൾ.<ref>{{Cite web |url=https://www.cpimkerala.org/eng/pinarayi-vijayan-24.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-12-13 |archive-date=2021-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226025746/https://www.cpimkerala.org/eng/pinarayi-vijayan-24.php |url-status=deviated |archivedate=2021-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210226025746/https://www.cpimkerala.org/eng/pinarayi-vijayan-24.php }}</ref>
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
[[File:Pinarayi vijayan klf.jpg|thumb|പിണറായി വിജയൻ കോഴിക്കോട് ലിറ്ററേച്ചർ ഫെസ്റ്റിവലിൽ (2017)]]
വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്ന കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ രാഷ്ട്രീയത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു വന്നു. എസ്.എഫ്.ഐ യുടെ പൂർവ്വിക സംഘടനയായ കെ.എസ്.എഫിലൂടെയായിരുന്നു രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനം. തലശ്ശേരി ബ്രണ്ണൻ കോളേജിൽ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിന് പഠിക്കുമ്പോൾ കെ.എസ്.എഫ് ന്റെ കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായി. തുടർന്ന് നിരവധി വിദ്യാർത്ഥി സമര മുന്നേറ്റങ്ങളിൽ നേതൃത്വം വഹിച്ചു. വൈകാതെ കെ.എസ്.എഫ് ന്റെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി. തലശ്ശേരി കോടതിയ്ക്ക് സമീപം പിണറായി വിജയൻ നയിച്ച വിദ്യാർത്ഥി മാർച്ചിനു നേരെ പോലീസ് നടത്തിയ ലാത്തി ചാർജ്ജ് ഏറെ കോളിളക്കമുണ്ടാക്കിയിരുന്നു. പിണറായി ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിദ്യാർത്ഥി നേതാക്കളെ പോലീസ് മൃഗീയമായി തല്ലിയപ്പോൾ സമീപത്തുള്ള കടലിൽ ചാടിയാണ് വിജയൻ അന്ന് രക്ഷപെട്ടത്. കെ.എസ്.വൈ.എഫിൻ്റെ സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡൻറായും പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=https://www.cpimkerala.org/pinarayivijayan-36.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-12-13 |archive-date=2020-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201205135622/https://www.cpimkerala.org/pinarayivijayan-36.php |url-status=deviated |archivedate=2020-12-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201205135622/https://www.cpimkerala.org/pinarayivijayan-36.php }}</ref>
1964-ൽ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]]യിൽ അംഗമായ പിണറായി വിജയൻ 1967-ൽ [[സി.പി.എം]] തലശ്ശേരി മണ്ഡലം സെക്രട്ടറിയായി.
1968-ൽ മാവിലായിൽ നടന്ന കണ്ണൂർ ജില്ല-പ്ലീനറി സമ്മേളനത്തിൽ വച്ച് [[സി.പി.എം]] കണ്ണൂർ ജില്ലക്കമ്മറ്റി അംഗമായി.1972-ൽ സി.പി.എം. കണ്ണൂർ ജില്ല സെക്രട്ടേറിയറ്റ് അംഗമായ പിണറായി വിജയൻ 1978-ൽ പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മറ്റിയിലെത്തി. സി.പി.എമ്മിൻ്റെ കണ്ണൂർ ജില്ല സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന [[ചടയൻ ഗോവിന്ദൻ]] പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയറ്റ് അംഗമായതിനെ തുടർന്ന് 1986-ൽ പിണറായി വിജയൻ [[സി.പി.എം]] [[കണ്ണൂർ]] ജില്ല സെക്രട്ടറിയായി. 1989-ൽ [[സി.പി.എം]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയറ്റിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് പ്രവർത്തനം പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മറ്റി ഓഫീസായ എ.കെ.ജി സെൻറർ കേന്ദ്രീകരിച്ചായി.
1998 സെപ്റ്റംബറിൽ [[സി.പി.എം]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. സി.പി.എം സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന [[ചടയൻ ഗോവിന്ദൻ]] അന്തരിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വൈദ്യുതി വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രി സ്ഥാനം രാജിവയ്ച്ച് പാർട്ടിയുടെ അമരത്ത് എത്തി. പിന്നീട് 2002-ലെ കണ്ണൂർ സമ്മേളനവും 2005-ലെ മലപ്പുറം സമ്മേളനവും 2008-ലെ കോട്ടയം സമ്മേളനവും 2012-ലെ തിരുവനന്തപുരം സമ്മേളനവും പിണറായി വിജയനെ തന്നെ വീണ്ടും സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. മുഖ്യമന്ത്രി [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ|വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദനുമായുള്ള]] അഭിപ്രായഭിന്നത പരസ്യമായി പ്രകടിപ്പിച്ചതിന് 2007 മെയ് 26-ന് പോളിറ്റ് ബ്യൂറോയിൽ നിന്നും സസ്പെൻഡ് ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref>http://www.rediff.com/news/2007/may/26ker.htm</ref> പിന്നീട് [[2007]] [[ഒക്ടോബർ 1]]-ന് പിണറായി വിജയനെ പോളിറ്റ് ബ്യൂറോയിൽ തിരിച്ചെടുത്തു.<ref>http://www.rediff.com/news/2007/oct/01cpm.htm</ref> 2012 ഫെബ്രുവരി 10-ന് തുടർച്ചയായി നാലാം തവണയും സി.പി.എം. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=250855 |title=പിണറായി വീണ്ടും സെക്രട്ടറി |access-date=2012-02-10 |archive-date=2012-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120210103840/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=250855 |url-status=deviated |archivedate=2012-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120210103840/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=250855 }}</ref> പിണറായി വിജയനും ഇ.കെ. നായനാരുമാണ് ഏറ്റവും കൂടൂതൽ പ്രാവശ്യം പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ. 2015-ൽ ആലപ്പുഴയിൽ വച്ച് നടന്ന പാർട്ടി സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ പിണറായി വിജയൻ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി പദവി ഒഴിഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന് [[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]] പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി സ്ഥാനമേറ്റു.
1970-ൽ ഇരുപത്തിയാറാം വയസിൽ നിയമസഭയിൽ അംഗമായ പിണറായി വിജയൻ പാർലമെൻ്ററി രംഗത്തും മികവ് തെളിയിച്ചു.
1970, 1977, 1991 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കൂത്ത്പറമ്പിൽ നിന്നും
1996-ൽ പയ്യന്നൂരിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചും നിയമസഭയിലെത്തി. 1996-2001 ലെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിലെ വൈദ്യുതി-സഹകരണ വകുപ്പിന്റെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായിരുന്നു പിണറായി വിജയൻ.
1998-ൽ കൽക്കട്ടയിൽ വച്ച് നടന്ന [[സി.പി.എം|സി.പി.എമ്മിന്റെ]] പതിനാറാമത് പാർട്ടി കോൺഗ്രസിലൂടെ പാർട്ടിയുടെ കേന്ദ്രകമ്മറ്റി, പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
2016-ൽ നടന്ന പതിനാലാം കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ധർമടത്ത് നിന്ന് മത്സരിച്ച് ജയിച്ചു. നിയമസഭയിൽ [[ഇടതുമുന്നണി]]യ്ക്ക് ഭൂരിപക്ഷം കിട്ടിയതിനെ തുടർന്ന് 2016 മെയ് 25 ന് [[കേരള]] [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യായി അധികാരമേറ്റു. 2021-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതുമുന്നണി
99 സീറ്റുകൾ നേടിയതിനെ തുടർന്ന് തുടർച്ചയായി രണ്ടാം തവണയും കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി ചുമതലയേറ്റു.
<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/specials/politics/pinarayi-vijayan{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
അഞ്ച് വർഷ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കി അധികാരത്തുടർച്ച നേടിയ ആദ്യ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി എന്ന ചരിത്രനേട്ടത്തിനുടമയായ പിണറായി വിജയൻ
മുഖ്യമന്ത്രി എന്ന നിലയിൽ രണ്ടാം തവണ 2021 മേയ് 20 ന് സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.
2026-ൽ നടന്ന പതിനാറാം നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ധർമ്മടത്ത് നിന്ന് ജയിച്ചെങ്കിലും ഇടതുമുന്നണി പരാജയപ്പെട്ടതിനാൽ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം 2026 മെയ് 4ന് രാജി വെച്ചു.
പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിനുമപ്പുറം പ്രായോഗിക രാഷ്ട്രീയത്തിന് മുൻതൂക്കം നൽകുന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാവായാണ്
പിണറായി വിജയൻ സി.പി.എമ്മിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2025/05/24/cm-pinarayi-vijayan-80th-birthday.html</ref>
<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/portfolio-of-new-kerala-govt-800491?infinitescroll=1|title=രണ്ടാം പിണറായി സർക്കാറിലെ മന്ത്രിമാരുടെ വകുപ്പുകൾ ഇങ്ങനെ...|access-date=21 May 2021|date=21 May 2021|publisher=മാധ്യമം|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://archive.today/20210521124207/https://www.madhyamam.com/kerala/portfolio-of-new-kerala-govt-800491?infinitescroll=1|url-status=bot: unknown}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/governor-allot-the-business-of-the-government-among-the-ministers/944751|title=മന്ത്രിമാരുടെ വകുപ്പുകൾ തീരുമാനിച്ച് ഉത്തരവായി; ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമവും പ്രവാസിക്ഷേമവും മുഖ്യമന്ത്രിക്ക്|access-date=21 May 2021|date=21 May 2021|publisher=ദേശാഭിമാനി|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://archive.today/20210521124004/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/governor-allot-the-business-of-the-government-among-the-ministers/944751|url-status=bot: unknown}}</ref>
== കേരള മുഖ്യമന്ത്രി ==
കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്തിരുന്നവരുടെ പട്ടികയിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്താണ് നിലവിൽ പിണറായി വിജയൻ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം രാജി വച്ച 2026 മെയ് നാലാം തീയതി വരെ<ref>[https://keralakaumudi.com/news/mobile/news.php?id=1741594&u=cm-pinarayi-vijayan-to-resign-tommorow പിണറായി വിജയൻ രാജി വെച്ചു]</ref> 3633 ദിവസം മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിൽ തുടർന്നു. (ആകെ 9 വർഷം, 11 മാസം, 9 ദിവസം)<ref>[https://www.manoramanews.com/kerala/politics/2025/04/14/cm-pinarayi-vijayan-the-chief-minister-who-is-rewriting-history.html പിണറായിക്ക് മുന്നിൽ ഇനി നായനാർ മാത്രം]</ref>
മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിയും മുതിർന്ന ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്ന
ലീഡർ കെ.കരുണാകരനെയാണ്
(3246 ദിവസം) 2025 ഏപ്രിൽ പതിനാലിന് പിണറായി വിജയൻ മറികടന്നത്.
മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സമുന്നത നേതാവായിരുന്ന ഇ.കെ.നായനാരാണ് (4009 ദിവസം) കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലിരുന്നത്.
2023 ഫെബ്രുവരി പതിനേഴിന് മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി സി.അച്യുതമേനോന് തൊട്ട് പിന്നിൽ നാലാം സ്ഥാനത്ത് (2459 ദിവസം) എത്തിയിരുന്നു പിണറായി വിജയൻ.
1970 മുതൽ 1977 വരെ തുടർച്ചയായി മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്തിരുന്ന സി.അച്യുതമേനോൻ്റെ റെക്കോർഡ് (2364 ദിവസം) 2022 നവംബർ പതിനാലിന് പിണറായി വിജയൻ മറികടന്നിരുന്നു.
കേരളത്തിൽ ഇതുവരെ 12 പേർ മുഖ്യമന്ത്രിമാരായിട്ടുണ്ട് എങ്കിലും തുടർച്ചയായി രണ്ട് മന്ത്രിസഭകളിൽ മുഖ്യമന്ത്രിയാവാൻ അവസരം ലഭിച്ചത് പിണറായി വിജയന് മാത്രമാണ്.
ഏറ്റവും കൂടുതൽ ദിവസം (പതിനേഴ്) കാവൽ മുഖ്യമന്ത്രിയായതിൻ്റെ റെക്കോർഡും പിണറായി വിജയന് തന്നെയാണ്.
2021 മെയ് മൂന്ന് മുതൽ മെയ് 20 വരെയാണ് അദ്ദേഹം കാവൽ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നത്.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/08/17/pinarayi-vijayan-is-third-in-the-list-of-longest-tenured-cm-of-kerala.html മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിൽ അച്യുതമേനോനെ മറികടന്ന് പിണറായി വിജയൻ]</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralacm.gov.in/ml/%e0%b4%ae%e0%b5%81%e0%b4%96%e0%b5%8d%e0%b4%af%e0%b4%ae%e0%b4%a8%e0%b5%8d%e0%b4%a4%e0%b5%8d%e0%b4%b0%e0%b4%bf%e0%b4%af%e0%b5%81%e0%b4%9f%e0%b5%86-%e0%b4%95%e0%b5%80%e0%b4%b4%e0%b4%bf%e0%b4%b2%e0%b5%81/|title=മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ കീഴിലുള്ള വകുപ്പുകൾ - Official website of Kerala Chief Minister|access-date=2023-10-23|date=2021-05-18|language=ml-IN}}</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-24 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-24 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
| 2026 || [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || അഡ്വ. വി പി അബ്ദുൽ റഷീദ്
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|-
| 2021 || [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || സി രഘുനാഥ്
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| 2016 || [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[മമ്പറം ദിവാകരൻ]]
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| 1996 || [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]]||കെ എൻ കണ്ണോത്ത്
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| 1991 || [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[പി. രാമകൃഷ്ണൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| 1977 || [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| അബ്ദുൾ ഖാദർ|| [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]].
|-
| 1970 || [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| തായത്ത് രാഘവൻ്|| [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]].
|-
|}
==ലാവ്ലിൻ കേസ്==
1996 മുതൽ 1998 കാലഘട്ടത്തിൽ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ [[വിദ്യുച്ഛക്തി]] മന്ത്രിയായിരിക്കുമ്പോൾ, [[എസ്.എൻ.സി. ലാവലിൻ|ലാവലിൻ കമ്പനിയുമായി]] നടന്ന സർക്കാർ ഇടപാടിൽ അഴിമതി നടന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് ആരോപണമുണ്ടായി. ഇതിനെ തുടർന്ന് [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു. ഡി. എഫ്]] ഭരണകാലത്ത് [[സംസ്ഥാന വിജിലൻസ്]] അന്വേഷണം നടത്തുകയും പിണറായി വിജയൻ തെറ്റു ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നു കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു <ref name="oneindia">{{cite web |url=http://news.oneindia.in/2006/03/01/kerala-govt-to-hand-over-snc-lavalin-case-to-cbi-chandy-1141211398.html |title=Kerala Govt to hand over SNC Lavalin case to CBI: Chandy |date=1 March 2006 |quote=Vigilance Director Upendra Verma was also shunted out of the department a day after the investigating agency filed an FIR in the court without naming any politician in the list of accused. |publisher=One India |accessdate=19 June 2012 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. എന്നാൽ പിന്നീട് കേസ് അന്വേഷിച്ച [[സി.ബി.ഐ]] പിണറായി വിജയനെ ഒൻപതാം പ്രതിയായി ചേർക്കുകയും പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യാൻ അനുമതി തേടുകയും ചെയ്തു. സിപിഐ(എം) നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇടതുപക്ഷജനാധിപത്യമുന്നണി [[കേരളാ മന്ത്രിസഭ|മന്ത്രിസഭ]] സഭ അതിന് അനുമതി നിഷേധിച്ചെങ്കിലും അന്നത്തെ [[കേരളാ ഗവർണ്ണർ]] [[ആർ.എസ്. ഗവായി]] അദ്ദേഹത്തെ പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യാൻ അനുമതി നൽകി. [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിൽ]] തന്റെ മകന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പു വിജയത്തിന് [[കോൺഗ്രസ്]] സഹായം ഉറപ്പുവരുത്താൻ ആർ.എസ്. ഗവായ് യു. ഡി. എഫ് നേതാക്കളുടെ ഇംഗിതത്തിനൊത്ത് ചെയ്തതാണിതെന്നു സിപിഐ(എം) ആരോപിച്ചിരുന്നു. [[കേരളാ ഗവർണ്ണർ|കേരളാ ഗവർണ്ണറുടെ]] ഈ തീരുമാനത്തെ പിണറായി വിജയൻ [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീംകോടതിയിൽ]] ചോദ്യംചെയ്തു. തുടർന്നുള്ള അന്വേഷണത്തിൽ പിണറായി വിജയൻ ലാവലിൻ ഇടപാടിൽ സാമ്പത്തികലാഭം ഉണ്ടാക്കിയതിനു തെളിവ് ലഭിച്ചിട്ടില്ലന്ന് [[സി.ബി.ഐ]] കോടതിയിൽ [[സത്യവാങ്മൂലം]] നൽകുകയുണ്ടായി<ref>[http://www.madhyamam.in/story/ലാവലിൻ-പിണറായി-ഉൾപ്പെട്ട-പണമിടപാടിന്-തെളിവില്ല-സിബിഐ പിണറായി വിജയൻ ഉൾപ്പെട്ട പണമിടപാടിന് തെളിവില്ല സിബിഐ മാധ്യമം ദിനപത്രം, 18 ഏപ്രിൽ 2010; ശേഖരിച്ചത് 29 ഏപ്രിൽ 2010]{{Dead link|date=February 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=പിണറായിക്ക് എതിരെ തെളിവില്ലെന്ന് സി.ബി.ഐ മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala |accessdate=29 ഏപ്രിൽ 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529010621/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala |archivedate=ഫെബ്രുവരി 17, 2020 |date=18 ഏപ്രിൽ 2010}}</ref>.
തുടർന്ന് കേസിന്റെ വിചാരണ നടന്നിരുന്ന തിരുവനന്തപുരം സി.ബി.ഐ. കോടതിയിൽ പിണറായി വിജയൻ ഉൾപ്പെടെ ഏഴുപേർ വിടുതൽ ഹർജി സമർപ്പിച്ചു. അത് പരിഗണിച്ച കോടതി പിണറായി വിജയനെ കേസിൽ പ്രതിചേർത്ത് വിചാരണ തുടരാനുള്ള വസ്തുതകൾ സി.ബി.ഐ. സമർപ്പിച്ച കുറ്റപത്രത്തിൽ അടങ്ങിയിട്ടില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും അഴിമതി, അധികാരദുർവിനിയോഗം, കുറ്റകരമായ ഗൂഢാലോചന തുടങ്ങിയ ആരോപണങ്ങൾ അടങ്ങിയ കുറ്റപത്രം തന്നെ നിലനിൽക്കില്ലെന്നും പ്രസ്താവിച്ചു. <ref>[http://www.manoramanews.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/mmtvContentView.do?BV_ID=@@@&tabId=14&programId=9958837&contentId=15387617 ലാവലിൻ കേസിൽ പിണറായി ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരുടെ ഹർജി അനുവദിച്ചു]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> നിലവിൽ ഈ സിബിഐ നൽകിയ അപ്പീലിൽ സുപ്രീം കോടതി പിണറായി വിജയന് നോട്ടീസ് അയച്ചിരിക്കുകയാണ്.
== വിമർശനങ്ങൾ ==
*നായനാർ മന്ത്രിസഭയിൽ വൈദ്യുതിമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലത്ത് [[പന്നിയാർ]]-[[ചെങ്കുളം]]-[[പള്ളിവാസൽ]] പദ്ധതികളുടെ നവീകരണത്തിനായി [[കാനഡ|കാനഡയിലെ]] [[എസ്.എൻ.സി. ലാവ്ലിൻ]] എന്ന കമ്പനിയുമായി ഇദ്ദേഹം ഒപ്പുവച്ച{{തെളിവ്}} കരാറിനെക്കുറിച്ച് ആരോപണമുണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് [[യു. ഡി. എഫ്]] ഭരണകാലത്ത് സംസ്ഥാന വിജിലൻസ് അന്വേഷണം നടത്തുകയും പിണറായി വിജയൻ തെറ്റു ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നു കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ അടുത്ത തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് ഇത് വീണ്ടും അന്വേഷിക്കാൻ സി.ബി.ഐ-യെ ഏൽപിക്കാൻ [[യു. ഡി. എഫ്]] തീരുമാനിച്ചു. തുടർന്ന് സി.ബി.ഐ. പിണറായി വിജയനെ ഒൻപതാം പ്രതിയായി ചേർക്കുകയും പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യാൻ അനുമതി തേടുകയും ചെയ്തു. [[അഡ്വേക്കേറ്റ് ജനറൽ|അഡ്വേക്കേറ്റ് ജനറലിന്റേയും]], [[കേരളാ മന്ത്രിസഭ|കേരളാ മന്ത്രിസഭയുടേയും]] ഉപദേശം മറികടന്ന് അന്നത്തെ [[കേരളാ ഗവർണ്ണർ]] [[ആർ.എസ്. ഗവായ്]] സ്വന്തം നിലയിൽ പ്രോസിക്യൂട്ട്[ ചെയ്യാൻ അനുമതി നൽകി. [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിൽ]] തന്റെ മകന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പു വിജയത്തിന് [[കോൺഗ്രസ്]] സഹായം ഉറപ്പുവരുത്താൻ ആർ.എസ്. ഗവായ് യു. ഡി. എഫ് നേതാക്കളുടെ ഇംഗിതത്തിനൊത്ത് ചെയ്തതാണിതെന്നു ആരോപണമുയർന്നു. കേരളാ ഗവർണ്ണറുടെ ഈ തീരുമാനത്തെ പിണറായി വിജയൻ [[സുപ്രീംകോടതി|സുപ്രീംകോടതിയിൽ]] ചോദ്യംചെയ്തു. അന്വേഷണത്തിലൂടെ പിണറായി വിജയൻ അഴിമതി നടത്തിയില്ലെന്നു തെളിഞ്ഞതിനു ശേഷം സി.ബി.ഐ തന്നെ അപ്രകാരം കോടതിയിൽ [[സത്യവാങ്മൂലം]] നൽകുകയുണ്ടായി<ref>[http://www.madhyamam.in/story/ലാവലിൻ-പിണറായി-ഉൾപ്പെട്ട-പണമിടപാടിന്-തെളിവില്ല-സിബിഐ പിണറായി വിജയൻ ഉൾപ്പെട്ട പണമിടപാടിന് തെളിവില്ല സിബിഐ മാധ്യമം ദിനപത്രം, 18 ഏപ്രിൽ 2010; ശേഖരിച്ചത് 29 ഏപ്രിൽ 2010]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala |title=പിണറായിക്ക് എതിരെ തെളിവില്ലെന്ന് സി.ബി.ഐ മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം, 18 ഏപ്രിൽ 2010; ശേഖരിച്ചത് 29 ഏപ്രിൽ 2010 |access-date=2010-04-29 |archive-date=2012-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120529010621/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala |url-status=deviated |archivedate=2012-05-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529010621/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala }}</ref>. അടിസ്ഥാനരഹിതമായ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ വ്യക്തിഹത്യ ചെയ്യാനുള്ള ശ്രമമാണു കേസിനു പിന്നിൽ എന്ന് സി.പി.ഐ.(എം) ആരോപിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://deshabhimani.com/e_paper/1chn200410.pdf |title=ലാവ്ലിൻ:സത്യം തെളിഞ്ഞു |access-date=2010-04-30 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305011832/http://www.deshabhimani.com/e_paper/1chn200410.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://deshabhimani.com/e_paper/1chn190410.pdf |title=അവഹേളിച്ചതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ആര് ഏറേറെടുക്കും |access-date=2010-04-30 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304213826/http://www.deshabhimani.com/e_paper/1chn190410.pdf |url-status=dead }}</ref>.
*2007 ഫെബ്രുവരി 16ന് ചെന്നൈ വിമാനത്താവളത്തിൽ വച്ച് സുരക്ഷാ പരിശോധനക്കിടെ പിണറായി വിജയന്റെ ബഗേജിൽ നിന്നും 5 വെടിയുണ്ടകൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർ കണ്ടെടുക്കുകയുണ്ടായി. ലൈസൻസിന്റെ പകർപ്പ് ഫാക്സ് ആയി ലഭിച്ചതിനു ശേഷം ഉദ്യോഗസ്ഥർ അദ്ദേഹത്തെ പോകാൻ അനുവദിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2007/02/20/stories/2007022011850400.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-08 |archive-date=2007-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070222111036/http://www.hindu.com/2007/02/20/stories/2007022011850400.htm |url-status=deviated |archivedate=2007-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070222111036/http://www.hindu.com/2007/02/20/stories/2007022011850400.htm }}</ref>
*തൊഴിലാളി നേതാവായി ഉയർന്നുവന്ന പിണറായിയുടെ മകന്റെ ബർമിങ്ഹാം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ വിദ്യാഭ്യാസവും മകളുടെ സ്വാശ്രയ കോളേജിലെ പഠനവുമെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിനെതിരെയുള്ള മറ്റു വിമർശനങ്ങളിൽ ചിലതാണ്. <ref>http://thatsmalayalam.oneindia.mobi/news/2008/02/14/51199.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. എന്നാൽ കേരള ആദായ നികുതി വകുപ്പ് 2008 ജനുവരിയിൽ ഹൈക്കോടതിക്ക് നൽകിയ സത്യവാങ്ങ്മൂലത്തിൽ പിണറായിയുടെ മകന്റെ ബർമിങ്ങ്ഹാം സർവ്വകലാശാലയിലെ പഠിപ്പിന് പിണറായി വിജയൻ വക സാമ്പത്തിക സഹായമൊന്നും നൽകുകയുണ്ടായില്ല എന്ന വ്യക്തമാക്കുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite web|title = മകന്റെ വിദേശപഠന ചെലവ് പിണറായി വഹിച്ചിട്ടില്ല - ആദായനികുതി വകുപ്പ്.|publisher = [[മാതൃഭൂമി]]|url = http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=12209&n_type=HO&category_id=3&Farc=T&previous=Y|date = ജനുവരി 2, 2008|accessdate = ഓഗസ്റ്റ് 7, 2009|language = മലയാളം}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
*കേരളത്തിലെ ചില മുഖ്യധാരാ പത്ര-ദൃശ്യ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഭാഗമായി [[സി.പി.ഐ.എം|സി.പി.ഐ.(എം)]]-നെതിരെ ഒരു ശക്തമായ മാധ്യമസിന്റിക്കേറ്റ് പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. അത് ചില ഉദാഹരണസഹിതം അദ്ദേഹം പ്രസ്താവിച്ചതിനാൽ ആ പത്ര-ദൃശ്യ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് എതിരെ ശക്തമായ വിമർശങ്ങളുണ്ടായി . {{fact}}
*മാധ്യമസിന്റിക്കേറ്റിനെതിരെ അദ്ദേഹം നടത്തിയ പ്രസ്താവനയെ, [[മാതൃഭൂമി]] പത്രാധിപനെതിരായ ഭീഷണിപ്പെടുത്തലായി ചിത്രീകരിച്ച് പത്രാധിപരുടെ ഗിൽഡ് അപലപിച്ചിരുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://www.thehoot.org/web/home/story.php?storyid=2608&pg=1&mod=1§ionId=2 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-08 |archive-date=2009-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209172703/http://www.thehoot.org/web/home/story.php?storyid=2608&pg=1&mod=1§ionId=2 |url-status=dead }}</ref><ref> http://www.financialexpress.com/news/CPIM-mouth-piece-snipes-at-Editors-Guild/204556/ </ref>
*പിണറായി വിജയൻ കൊട്ടാരതുല്യമായ വീട് നിർമ്മിച്ചതിനെപ്പറ്റി അന്വേഷിക്കാൻപോയ നാലു സഖാക്കളെ സസ്പെന്റ് ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് പിണറായി വിജയൻ തനിക്കെതിരായ വിമർശനത്തെ അടിച്ചമർത്തിയത് എന്ന ആരോപണം വലിയ വിവാദം ആയിരുന്നു. ഒരു തൊഴിലാളി നേതാവിന് ഇത്രയും വലിയ വീട് പണിതത്തിനെ കുറിച്ചു പാർട്ടിയിൽ തന്നെ നിരവധി വാക്കേറ്റങ്ങൾക്കു കാരണം ആയി. 4 സഖാക്കളെ [[സി.പി.ഐ.എം]] പുറത്താക്കിയത് വേറെ കാരണങ്ങളായിരുന്നു എന്നതായിരുന്നു പിന്നീടുള്ള പത്രറിപ്പോർട്ട്.<ref>http://www.indianexpress.com/news/why-none-dares-talk-about-pinarayi/473293/0</ref> .
==അവലംബം==
{{reflist|2}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* http://www.cpim.org/bio/pinarayi_vijayan.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080225150859/http://www.cpim.org/bio/pinarayi_vijayan.htm |date=2008-02-25 }}
*[http://malablo.com/പിണറായി-വിജയൻജീവിത-വഴിക/ പിണറായി വിജയൻ ജീവിത വഴികളിലൂടെ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200716211615/http://malablo.com/%E0%B4%AA%E0%B4%BF%E0%B4%A3%E0%B4%B1%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%BF-%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%9C%E0%B4%AF%E0%B5%BB%E0%B4%9C%E0%B5%80%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A4-%E0%B4%B5%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%95/ |date=2020-07-16 }}
{{S-start}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]}}
{{s-ttl|title=[[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി]]|years=25 മേയ് 2016 – ഇപ്പോഴും}}
{{s-aft|after= - }}
{{S-end}}
{{Current Indian chief ministers}}
{{CMs of Kerala}}
{{Fourteenth KLA}}
{{commons category|Pinarayi Vijayan}}
{{DEFAULTSORT:വിജയൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1944-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 21-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നിരീശ്വരവാദികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സഹകരണവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:സി.പി.ഐ.എം. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥയിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ടവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)-ൽ നിന്നുള്ള മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഐ.ടി. വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രിന്റിംഗ്, സ്റ്റേഷനറി വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
lt3d5bdjevglfbl0ihtqexpcrutalze
4620026
4620024
2026-05-18T05:32:39Z
Jaisonll799
207994
[[Special:Contributions/Jaisonll799|Jaisonll799]] ([[User talk:Jaisonll799|സംവാദം]]) ചെയ്ത നാൾപ്പതിപ്പ് [[Special:Diff/4620024|4620024]] നീക്കം ചെയ്യുന്നു
4620026
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Pinarayi Vijayan}}
{{ToDisambig|വാക്ക്= പിണറായി}}
{{Infobox officeholder
| name = പിണറായി വിജയൻ
| image = File:Vijayan.Dharmadam.CM.jpg
| caption =
| imagesize =
| office = പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്
| term_start = [[മേയ് 19]] [[2026]]
| predecessor = [[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| office1 = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term_start1 = [[മേയ് 04]] [[2026]]
| term_end1 = [[മേയ് 18]] [[2026]]
| predecessor1 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor1 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| term_start2 = [[മേയ് 25]] [[2016]]
| term_end2 = [[മേയ് 4]] [[2026]]
| predecessor2 = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| successor2 = [[ പിണറായി വിജയൻ]]
| constituency2 = [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]]
| office3 = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ(എം)]] കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി
| term_start3 = [[സെപ്റ്റംബർ 25]] [[1998]]
| term_end3 = [[ഫെബ്രുവരി 23]] [[2015]]
| predecessor3 = [[ചടയൻ ഗോവിന്ദൻ]]
| successor3 = [[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]
| office4 = കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി, സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term_start4 = [[മേയ് 20]] [[1996]]
| term_end4 = [[ഒക്ടോബർ 19]] [[1998]]
| predecessor4 = [[ജി. കാർത്തികേയൻ]], [[എം.വി. രാഘവൻ]]
| successor4 = [[എസ്. ശർമ്മ]]
| office5 = കേരളനിയമസഭാംഗം
| constituency5 = [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]]
| term_start5 = [[മേയ് 21]] [[2016]]
| term_end5 =
| predecessor5 = [[കെ.കെ. നാരായണൻ]]
| successor5 =
| constituency6 = [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പയ്യന്നൂർ]]
| term_start6 = [[മേയ് 14]] [[1996]]
| term_end6 = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| predecessor6 = [[സി.പി. നാരായണൻ]]
| successor6 = [[പി.കെ. ശ്രീമതി]]
| constituency7 = [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ്]]
| term_start7 = [[ജൂൺ 21]] [[1991]]
| term_end7 = [[മേയ് 14]] [[1996]]
| predecessor7 = [[കെ.പി. മമ്മു]]
| successor7 = [[കെ.കെ. ശൈലജ]]
| constituency8 = [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ്]]
| term_start8 = [[ഒക്ടോബർ 4 ]] [[1970]]
| term_end8 = [[നവംബർ 11]] [[1979]]
| predecessor8 = [[കെ.കെ. അബു]]
| successor8 = [[എം.വി. രാഘവൻ]]
| office9 = സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തരവകുപ്പ് മന്ത്രി
| term9 = 2016 - 2026
| predecessor9 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor9 =[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| birth_date = {{Birth date and age|1945|05|24|df=yes}}
| birth_place = [[പിണറായി]], [[തലശേരി]], [[കണ്ണൂർ]][[ജില്ല]]
| residence = [[ക്ലിഫ് ഹൗസ്]], [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[File:CPI-M-flag.svg|50px]] [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.എം.]]
| religion = [[നിരീശ്വരവാദം]]
| father = മാറോളി കോരൻ
| mother = ആലക്കാട്ട് കല്യാണി
| spouse = ടി. കമല
| children = വിവേക് കിരൺ, വീണ
| website = www.keralacm.gov.in
| footnotes =
| date = മെയ് 14
| year = 2026
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/139%20Pinarayi%20Vijayan.pdf നിയമസഭ
| signature = Pinarayi Vijayan Signature.png
}}
2016 മുതൽ 2026 വരെ
തുടർച്ചയായി പത്ത് വർഷം
[[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യായിരുന്ന മുതിർന്ന [[സി.പി.എം]] നേതാവാണ് '''പിണറായി വിജയൻ.(ജനനം: 24 മെയ് 1945)'''
2016 മേയ് 25-നാണ് കേരള
മുഖ്യമന്ത്രിയായി ആദ്യമായി സ്ഥാനമേറ്റത്.
രണ്ടാം തവണ 2021 മേയ് 20-ന് അധികാരമേറ്റു.
<ref name=":0" /><ref name=":1" /> <ref>{{Cite web|url=https://ia601506.us.archive.org/25/items/business-of-the-government-among-the-ministers-2021/Business%20of%20the%20Government%20among%20the%20Ministers%202021.pdf|title=KERALA GAZETTE dt 2021 േമയ 20|access-date=21 May 2021|date=20 May 2021|publisher=Kerala Government}}</ref> 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽഡിഎഫ് പരാജയപ്പെട്ടതിനാൽ മെയ് 4ന് രാജി സമർപ്പിച്ചു. സംസ്ഥാന [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പിൻ്റെയും]] പൊതുഭരണവും ഇരുപത്തിയേഴ് വകുപ്പുകളുടെ അധിക ചുമതലയുള്ള മുഖ്യമന്ത്രി ആയിരുന്നു പിണറായി വിജയൻ.<ref>{{Cite web|url=https://kerala.gov.in/subdetail/NjE5ODgzNzguMzI=/MTk5NjIzNTkuMTI=|title=Kerala Chief Minister {{!}} Shri. Pinarayi Vijayan {{!}} Official web portal of Kerala Government|access-date=2023-10-24|archive-date=2023-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231203000158/https://kerala.gov.in/subdetail/NjE5ODgzNzguMzI=/MTk5NjIzNTkuMTI=|url-status=deviated|archivedate=2023-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231203000158/https://kerala.gov.in/subdetail/NjE5ODgzNzguMzI=/MTk5NjIzNTkuMTI=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/21/kerala-government-ministers-portfolio-list.html|title=മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് 17ൽ പരം വകുപ്പുകൾ; വനിതാ ശിശുക്ഷേമവും വീണയ്ക്ക്|access-date=2023-10-24|language=ml}}</ref> നിലവിൽ [[സി.പി.ഐ.എം|സി.പി.ഐ.(എം)]]-ന്റെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗമായ പിണറായി വിജയൻ, 1998 മുതൽ 2015 വരെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കേരളം ഘടകം സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. [[ഇ.കെ. നായനാർ|ഇ.കെ.നായനാർക്ക്]] ശേഷം കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായതും പിണറായി വിജയനാണ്. കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ വിദ്യാർത്ഥി, യുവജന സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ നേതൃനിരയിലെത്തിയ പിണറായി വിജയൻ [[സി.പി.ഐ.എം|സി.പി.ഐ.(എം)]] [[കണ്ണൂർ]] ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായും കേരള സംസ്ഥാന സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ഇന്ത്യയിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥ (1975)|അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത്]] പതിനെട്ടുമാസം കണ്ണൂർ സെൻട്രൽജയിലിൽ രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരനായിരുന്നു.
1970-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 26-മത്തെ വയസ്സിൽ [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ് മണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച് ആദ്യമായി കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗമായി.
1977-ലും 1991-ലും കൂത്തുപറമ്പ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും 1996-ൽ പയ്യന്നൂരിൽ നിന്നും നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2016 മുതൽ ധർമ്മടം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്.
1996 മുതൽ 1998 വരെ മൂന്നാം [[ഇ.കെ. നായനാർ|ഇ.കെ നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ വിദ്യുച്ഛക്തി-സഹകരണ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായിരുന്നു.<ref>http://specials.manoramaonline.com/News/2017/ldf-government-anniversary/index.html</ref> ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി ഉൽപാദനം, വിതരണം എന്നിവ വളരെ കാര്യക്ഷമമാക്കുന്നതിലും, [[കേരളാ സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്|കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ്]]ന്റെ പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലും പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു<ref name="mabhu-98">{{cite news |title=മാതൃഭൂമി മുഖപ്രസംഗം |newspaper=മാതൃഭൂമി |quote=വൈദ്യുത ഉല്പാദന വിതരണ രംഗങ്ങളിൽ ഗണ്യമായ നേട്ടങ്ങൾ വിജയന്റെ കാലത്തുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എല്ലാം അദ്ദേഹം മുൻകയ്യെടുത്ത് ചെയ്തുവെന്നല്ല; തുടങ്ങിവെച്ചവയും പണിതീരാതെ അനന്തമായി നീളുന്നവയുമായ പദ്ധതികൾക്കും പരിപാടികൾക്കും വേണ്ടിയിരുന്നത് ഒരു ഉന്ത് ആണ്. അതദ്ദേഹം കൊടുത്തു. ലോവർ പെരിയാറിൽ നിന്നും ബ്രഹ്മപുരത്തു നിന്നും വൈദ്യുതി കിട്ടുവാൻ തുടങ്ങി. [[കക്കാട് (വിവക്ഷകൾ)|കക്കാട്]] പദ്ധതിക്ക് പുനരുജ്ജീവനമായി. ആതിരപ്പള്ളിയും കുറ്റ്യാടി എക്സ്റ്റൻഷനും വീണ്ടും ചലിച്ചു തുടങ്ങി. കേരളത്തിനു വേണ്ടി ഒരു വൈദ്യുത വികസനനയം പ്രഖ്യാപിച്ചത് വിജയനാണ്. അത് പൊതുമേഖലയ്ക്കും സ്വകാര്യമേഖലയ്ക്കും പരിമിതമായ വിദേശമൂലധനത്തിനും സ്ഥാനം നൽകുന്ന ഒന്നായിരുന്നു. വിമർശനങ്ങളെ അവഗണിച്ച്, കോഴിക്കോടെ ഡീസൽ വൈദ്യുതകേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കുന്ന ജോലി അദ്ദേഹം തുടങ്ങി വച്ചു. ചീനയിൽ നിന്നുള്ള സഹായ സഹകരണങ്ങളോടെ ചെറുകിട വൈദ്യുത പദ്ധതികൾ തുടങ്ങുവാൻ പരിപാടിയുണ്ടാകി... വിജയൻ മന്ത്രിയാകുന്ന സമയത്ത് വ്യവസായങ്ങൾക്ക് നൂറ് ശതമാനം പവർകട്ട് ആയിരുന്നു. വീടുകൾക്ക് ലോഡ്ഷെഡിങ്ങ് വേറെ. ധാരാളം മഴ കിട്ടിയിട്ട് വൈദ്യുതി ഉല്പാദനം മെച്ചപ്പെട്ടു; ഒന്ന് രണ്ട് പദ്ധതികൾ ഉല്പാദനക്ഷമങ്ങളായി; കിഴക്കൻ ഗ്രിഡിൽ നിന്ന് വൈദ്യുതി വാങ്ങുവാൻ മന്ത്രി ഏർപ്പാടുമുണ്ടാക്കി. എല്ലാം കൂടി, മൂന്നു കൊല്ലത്തിനകം, വ്യവസായങ്ങൾക്കുള്ള പവർകട്ട് മുഴുവൻ നീക്കാൻ വിജയനു കഴിഞ്ഞു; ജില്ലാ ആസ്ഥാനങ്ങളിൽ ലോഡ് ഷെഡിങ്ങും നിർത്തി... |date=22 ഒക്ടോബർ 1998 |accessdate=20 June 2012}}</ref>.
== ജീവിതരേഖ ==
[[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] തലശ്ശേരി താലൂക്കിലെ [[പിണറായി]] പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു കർഷക കുടുംബത്തിൽ കള്ള്-ചെത്ത് തൊഴിലാളിയായിരുന്ന മുണ്ടയിൽ കോരന്റെയും ആലക്കണ്ടി കല്യാണിയുടെയും ഇളയ മകനായി ഇടവമാസത്തിലെ ചോതി നക്ഷത്രത്തിൽ 1945 മേയ് 24-ന് ജനനം.<ref>https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/pinarayi-turns-76-today-and-it-is-a-special-day-1.5690611</ref> കുമാരനും നാണുവും ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരങ്ങളാണ്. പതിനാല് സഹോദരങ്ങളിൽ രണ്ട് പേരൊഴികെ ബാക്കി എല്ലാവരും മരിച്ചു. രണ്ടാമത്തെ സഹോദരനായിരുന്ന കുമാരനിലൂടെയാണ് വിജയൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റായത്. പിണറായി ശാരദ വിലാസം എൽ പി സ്കൂളിലും പെരളശേരി ഗവ.ഹൈസ്കൂളിലുമായി വിദ്യാഭ്യാസം. സ്കൂൾ ഫൈനലിനു ശേഷം ഒരു വർഷം നെയ്ത്ത് തൊഴിലാളിയായി. പിന്നീടാണ് പ്രീ- യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോഴ്സിന് തലശ്ശേരി ബ്രണ്ണൻ കോളേജിൽ ചേർന്നത്.<ref>{{Cite web |url=https://www.keralacm.gov.in/mal/?page_id=13 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-01-13 |archive-date=2020-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128170716/https://www.keralacm.gov.in/mal/?page_id=13 |url-status=dead }}</ref>
'''സ്വകാര്യ ജീവിതം'''
തലശ്ശേരി സെന്റ് ജോസഫ്സ് സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപിക [[ഒഞ്ചിയം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഒഞ്ചിയം]] കണ്ണൂക്കര സ്വദേശിനി ടി. കമലയാണ് ഭാര്യ. വിവേക് കിരൺ, വീണ എന്നിവർ മക്കൾ.<ref>{{Cite web |url=https://www.cpimkerala.org/eng/pinarayi-vijayan-24.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-12-13 |archive-date=2021-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226025746/https://www.cpimkerala.org/eng/pinarayi-vijayan-24.php |url-status=deviated |archivedate=2021-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210226025746/https://www.cpimkerala.org/eng/pinarayi-vijayan-24.php }}</ref>
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
[[File:Pinarayi vijayan klf.jpg|thumb|പിണറായി വിജയൻ കോഴിക്കോട് ലിറ്ററേച്ചർ ഫെസ്റ്റിവലിൽ (2017)]]
വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്ന കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ രാഷ്ട്രീയത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു വന്നു. എസ്.എഫ്.ഐ യുടെ പൂർവ്വിക സംഘടനയായ കെ.എസ്.എഫിലൂടെയായിരുന്നു രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനം. തലശ്ശേരി ബ്രണ്ണൻ കോളേജിൽ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിന് പഠിക്കുമ്പോൾ കെ.എസ്.എഫ് ന്റെ കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായി. തുടർന്ന് നിരവധി വിദ്യാർത്ഥി സമര മുന്നേറ്റങ്ങളിൽ നേതൃത്വം വഹിച്ചു. വൈകാതെ കെ.എസ്.എഫ് ന്റെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി. തലശ്ശേരി കോടതിയ്ക്ക് സമീപം പിണറായി വിജയൻ നയിച്ച വിദ്യാർത്ഥി മാർച്ചിനു നേരെ പോലീസ് നടത്തിയ ലാത്തി ചാർജ്ജ് ഏറെ കോളിളക്കമുണ്ടാക്കിയിരുന്നു. പിണറായി ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിദ്യാർത്ഥി നേതാക്കളെ പോലീസ് മൃഗീയമായി തല്ലിയപ്പോൾ സമീപത്തുള്ള കടലിൽ ചാടിയാണ് വിജയൻ അന്ന് രക്ഷപെട്ടത്. കെ.എസ്.വൈ.എഫിൻ്റെ സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡൻറായും പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=https://www.cpimkerala.org/pinarayivijayan-36.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-12-13 |archive-date=2020-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201205135622/https://www.cpimkerala.org/pinarayivijayan-36.php |url-status=deviated |archivedate=2020-12-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201205135622/https://www.cpimkerala.org/pinarayivijayan-36.php }}</ref>
1964-ൽ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]]യിൽ അംഗമായ പിണറായി വിജയൻ 1967-ൽ [[സി.പി.എം]] തലശ്ശേരി മണ്ഡലം സെക്രട്ടറിയായി.
1968-ൽ മാവിലായിൽ നടന്ന കണ്ണൂർ ജില്ല-പ്ലീനറി സമ്മേളനത്തിൽ വച്ച് [[സി.പി.എം]] കണ്ണൂർ ജില്ലക്കമ്മറ്റി അംഗമായി.1972-ൽ സി.പി.എം. കണ്ണൂർ ജില്ല സെക്രട്ടേറിയറ്റ് അംഗമായ പിണറായി വിജയൻ 1978-ൽ പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മറ്റിയിലെത്തി. സി.പി.എമ്മിൻ്റെ കണ്ണൂർ ജില്ല സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന [[ചടയൻ ഗോവിന്ദൻ]] പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയറ്റ് അംഗമായതിനെ തുടർന്ന് 1986-ൽ പിണറായി വിജയൻ [[സി.പി.എം]] [[കണ്ണൂർ]] ജില്ല സെക്രട്ടറിയായി. 1989-ൽ [[സി.പി.എം]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയറ്റിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് പ്രവർത്തനം പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മറ്റി ഓഫീസായ എ.കെ.ജി സെൻറർ കേന്ദ്രീകരിച്ചായി.
1998 സെപ്റ്റംബറിൽ [[സി.പി.എം]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. സി.പി.എം സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന [[ചടയൻ ഗോവിന്ദൻ]] അന്തരിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വൈദ്യുതി വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രി സ്ഥാനം രാജിവയ്ച്ച് പാർട്ടിയുടെ അമരത്ത് എത്തി. പിന്നീട് 2002-ലെ കണ്ണൂർ സമ്മേളനവും 2005-ലെ മലപ്പുറം സമ്മേളനവും 2008-ലെ കോട്ടയം സമ്മേളനവും 2012-ലെ തിരുവനന്തപുരം സമ്മേളനവും പിണറായി വിജയനെ തന്നെ വീണ്ടും സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. മുഖ്യമന്ത്രി [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ|വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദനുമായുള്ള]] അഭിപ്രായഭിന്നത പരസ്യമായി പ്രകടിപ്പിച്ചതിന് 2007 മെയ് 26-ന് പോളിറ്റ് ബ്യൂറോയിൽ നിന്നും സസ്പെൻഡ് ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref>http://www.rediff.com/news/2007/may/26ker.htm</ref> പിന്നീട് [[2007]] [[ഒക്ടോബർ 1]]-ന് പിണറായി വിജയനെ പോളിറ്റ് ബ്യൂറോയിൽ തിരിച്ചെടുത്തു.<ref>http://www.rediff.com/news/2007/oct/01cpm.htm</ref> 2012 ഫെബ്രുവരി 10-ന് തുടർച്ചയായി നാലാം തവണയും സി.പി.എം. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=250855 |title=പിണറായി വീണ്ടും സെക്രട്ടറി |access-date=2012-02-10 |archive-date=2012-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120210103840/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=250855 |url-status=deviated |archivedate=2012-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120210103840/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=250855 }}</ref> പിണറായി വിജയനും ഇ.കെ. നായനാരുമാണ് ഏറ്റവും കൂടൂതൽ പ്രാവശ്യം പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ. 2015-ൽ ആലപ്പുഴയിൽ വച്ച് നടന്ന പാർട്ടി സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ പിണറായി വിജയൻ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി പദവി ഒഴിഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന് [[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]] പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി സ്ഥാനമേറ്റു.
1970-ൽ ഇരുപത്തിയാറാം വയസിൽ നിയമസഭയിൽ അംഗമായ പിണറായി വിജയൻ പാർലമെൻ്ററി രംഗത്തും മികവ് തെളിയിച്ചു.
1970, 1977, 1991 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കൂത്ത്പറമ്പിൽ നിന്നും
1996-ൽ പയ്യന്നൂരിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചും നിയമസഭയിലെത്തി. 1996-2001 ലെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിലെ വൈദ്യുതി-സഹകരണ വകുപ്പിന്റെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായിരുന്നു പിണറായി വിജയൻ.
1998-ൽ കൽക്കട്ടയിൽ വച്ച് നടന്ന [[സി.പി.എം|സി.പി.എമ്മിന്റെ]] പതിനാറാമത് പാർട്ടി കോൺഗ്രസിലൂടെ പാർട്ടിയുടെ കേന്ദ്രകമ്മറ്റി, പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
2016-ൽ നടന്ന പതിനാലാം കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ധർമടത്ത് നിന്ന് മത്സരിച്ച് ജയിച്ചു. നിയമസഭയിൽ [[ഇടതുമുന്നണി]]യ്ക്ക് ഭൂരിപക്ഷം കിട്ടിയതിനെ തുടർന്ന് 2016 മെയ് 25 ന് [[കേരള]] [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യായി അധികാരമേറ്റു. 2021-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതുമുന്നണി
99 സീറ്റുകൾ നേടിയതിനെ തുടർന്ന് തുടർച്ചയായി രണ്ടാം തവണയും കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി ചുമതലയേറ്റു.
<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/specials/politics/pinarayi-vijayan{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
അഞ്ച് വർഷ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കി അധികാരത്തുടർച്ച നേടിയ ആദ്യ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി എന്ന ചരിത്രനേട്ടത്തിനുടമയായ പിണറായി വിജയൻ
മുഖ്യമന്ത്രി എന്ന നിലയിൽ രണ്ടാം തവണ 2021 മേയ് 20 ന് സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.
2026-ൽ നടന്ന പതിനാറാം നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ധർമ്മടത്ത് നിന്ന് ജയിച്ചെങ്കിലും ഇടതുമുന്നണി പരാജയപ്പെട്ടതിനാൽ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം 2026 മെയ് 4ന് രാജി വെച്ചു.
പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിനുമപ്പുറം പ്രായോഗിക രാഷ്ട്രീയത്തിന് മുൻതൂക്കം നൽകുന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാവായാണ്
പിണറായി വിജയൻ സി.പി.എമ്മിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2025/05/24/cm-pinarayi-vijayan-80th-birthday.html</ref>
<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/portfolio-of-new-kerala-govt-800491?infinitescroll=1|title=രണ്ടാം പിണറായി സർക്കാറിലെ മന്ത്രിമാരുടെ വകുപ്പുകൾ ഇങ്ങനെ...|access-date=21 May 2021|date=21 May 2021|publisher=മാധ്യമം|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://archive.today/20210521124207/https://www.madhyamam.com/kerala/portfolio-of-new-kerala-govt-800491?infinitescroll=1|url-status=bot: unknown}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/governor-allot-the-business-of-the-government-among-the-ministers/944751|title=മന്ത്രിമാരുടെ വകുപ്പുകൾ തീരുമാനിച്ച് ഉത്തരവായി; ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമവും പ്രവാസിക്ഷേമവും മുഖ്യമന്ത്രിക്ക്|access-date=21 May 2021|date=21 May 2021|publisher=ദേശാഭിമാനി|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://archive.today/20210521124004/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/governor-allot-the-business-of-the-government-among-the-ministers/944751|url-status=bot: unknown}}</ref>
== കേരള മുഖ്യമന്ത്രി ==
കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്തിരുന്നവരുടെ പട്ടികയിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്താണ് നിലവിൽ പിണറായി വിജയൻ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം രാജി വച്ച 2026 മെയ് നാലാം തീയതി വരെ<ref>[https://keralakaumudi.com/news/mobile/news.php?id=1741594&u=cm-pinarayi-vijayan-to-resign-tommorow പിണറായി വിജയൻ രാജി വെച്ചു]</ref> 3633 ദിവസം മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിൽ തുടർന്നു. (ആകെ 9 വർഷം, 11 മാസം, 9 ദിവസം)<ref>[https://www.manoramanews.com/kerala/politics/2025/04/14/cm-pinarayi-vijayan-the-chief-minister-who-is-rewriting-history.html പിണറായിക്ക് മുന്നിൽ ഇനി നായനാർ മാത്രം]</ref>
മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിയും മുതിർന്ന ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്ന
ലീഡർ കെ.കരുണാകരനെയാണ്
(3246 ദിവസം) 2025 ഏപ്രിൽ പതിനാലിന് പിണറായി വിജയൻ മറികടന്നത്.
മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സമുന്നത നേതാവായിരുന്ന ഇ.കെ.നായനാരാണ് (4009 ദിവസം) കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലിരുന്നത്.
2023 ഫെബ്രുവരി പതിനേഴിന് മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി സി.അച്യുതമേനോന് തൊട്ട് പിന്നിൽ നാലാം സ്ഥാനത്ത് (2459 ദിവസം) എത്തിയിരുന്നു പിണറായി വിജയൻ.
1970 മുതൽ 1977 വരെ തുടർച്ചയായി മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്തിരുന്ന സി.അച്യുതമേനോൻ്റെ റെക്കോർഡ് (2364 ദിവസം) 2022 നവംബർ പതിനാലിന് പിണറായി വിജയൻ മറികടന്നിരുന്നു.
കേരളത്തിൽ ഇതുവരെ 12 പേർ മുഖ്യമന്ത്രിമാരായിട്ടുണ്ട് എങ്കിലും തുടർച്ചയായി രണ്ട് മന്ത്രിസഭകളിൽ മുഖ്യമന്ത്രിയാവാൻ അവസരം ലഭിച്ചത് പിണറായി വിജയന് മാത്രമാണ്.
ഏറ്റവും കൂടുതൽ ദിവസം (പതിനേഴ്) കാവൽ മുഖ്യമന്ത്രിയായതിൻ്റെ റെക്കോർഡും പിണറായി വിജയന് തന്നെയാണ്.
2021 മെയ് മൂന്ന് മുതൽ മെയ് 20 വരെയാണ് അദ്ദേഹം കാവൽ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നത്.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/08/17/pinarayi-vijayan-is-third-in-the-list-of-longest-tenured-cm-of-kerala.html മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിൽ അച്യുതമേനോനെ മറികടന്ന് പിണറായി വിജയൻ]</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralacm.gov.in/ml/%e0%b4%ae%e0%b5%81%e0%b4%96%e0%b5%8d%e0%b4%af%e0%b4%ae%e0%b4%a8%e0%b5%8d%e0%b4%a4%e0%b5%8d%e0%b4%b0%e0%b4%bf%e0%b4%af%e0%b5%81%e0%b4%9f%e0%b5%86-%e0%b4%95%e0%b5%80%e0%b4%b4%e0%b4%bf%e0%b4%b2%e0%b5%81/|title=മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ കീഴിലുള്ള വകുപ്പുകൾ - Official website of Kerala Chief Minister|access-date=2023-10-23|date=2021-05-18|language=ml-IN}}</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-24 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-24 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
| 2026 || [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || അഡ്വ. വി പി അബ്ദുൽ റഷീദ്
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|-
| 2021 || [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || സി രഘുനാഥ്
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| 2016 || [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[മമ്പറം ദിവാകരൻ]]
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| 1996 || [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]]||കെ എൻ കണ്ണോത്ത്
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| 1991 || [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[പി. രാമകൃഷ്ണൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| 1977 || [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| അബ്ദുൾ ഖാദർ|| [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]].
|-
| 1970 || [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| തായത്ത് രാഘവൻ്|| [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]].
|-
|}
==ലാവ്ലിൻ കേസ്==
1996 മുതൽ 1998 കാലഘട്ടത്തിൽ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ [[വിദ്യുച്ഛക്തി]] മന്ത്രിയായിരിക്കുമ്പോൾ, [[എസ്.എൻ.സി. ലാവലിൻ|ലാവലിൻ കമ്പനിയുമായി]] നടന്ന സർക്കാർ ഇടപാടിൽ അഴിമതി നടന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് ആരോപണമുണ്ടായി. ഇതിനെ തുടർന്ന് [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു. ഡി. എഫ്]] ഭരണകാലത്ത് [[സംസ്ഥാന വിജിലൻസ്]] അന്വേഷണം നടത്തുകയും പിണറായി വിജയൻ തെറ്റു ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നു കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു <ref name="oneindia">{{cite web |url=http://news.oneindia.in/2006/03/01/kerala-govt-to-hand-over-snc-lavalin-case-to-cbi-chandy-1141211398.html |title=Kerala Govt to hand over SNC Lavalin case to CBI: Chandy |date=1 March 2006 |quote=Vigilance Director Upendra Verma was also shunted out of the department a day after the investigating agency filed an FIR in the court without naming any politician in the list of accused. |publisher=One India |accessdate=19 June 2012 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. എന്നാൽ പിന്നീട് കേസ് അന്വേഷിച്ച [[സി.ബി.ഐ]] പിണറായി വിജയനെ ഒൻപതാം പ്രതിയായി ചേർക്കുകയും പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യാൻ അനുമതി തേടുകയും ചെയ്തു. സിപിഐ(എം) നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇടതുപക്ഷജനാധിപത്യമുന്നണി [[കേരളാ മന്ത്രിസഭ|മന്ത്രിസഭ]] സഭ അതിന് അനുമതി നിഷേധിച്ചെങ്കിലും അന്നത്തെ [[കേരളാ ഗവർണ്ണർ]] [[ആർ.എസ്. ഗവായി]] അദ്ദേഹത്തെ പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യാൻ അനുമതി നൽകി. [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിൽ]] തന്റെ മകന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പു വിജയത്തിന് [[കോൺഗ്രസ്]] സഹായം ഉറപ്പുവരുത്താൻ ആർ.എസ്. ഗവായ് യു. ഡി. എഫ് നേതാക്കളുടെ ഇംഗിതത്തിനൊത്ത് ചെയ്തതാണിതെന്നു സിപിഐ(എം) ആരോപിച്ചിരുന്നു. [[കേരളാ ഗവർണ്ണർ|കേരളാ ഗവർണ്ണറുടെ]] ഈ തീരുമാനത്തെ പിണറായി വിജയൻ [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീംകോടതിയിൽ]] ചോദ്യംചെയ്തു. തുടർന്നുള്ള അന്വേഷണത്തിൽ പിണറായി വിജയൻ ലാവലിൻ ഇടപാടിൽ സാമ്പത്തികലാഭം ഉണ്ടാക്കിയതിനു തെളിവ് ലഭിച്ചിട്ടില്ലന്ന് [[സി.ബി.ഐ]] കോടതിയിൽ [[സത്യവാങ്മൂലം]] നൽകുകയുണ്ടായി<ref>[http://www.madhyamam.in/story/ലാവലിൻ-പിണറായി-ഉൾപ്പെട്ട-പണമിടപാടിന്-തെളിവില്ല-സിബിഐ പിണറായി വിജയൻ ഉൾപ്പെട്ട പണമിടപാടിന് തെളിവില്ല സിബിഐ മാധ്യമം ദിനപത്രം, 18 ഏപ്രിൽ 2010; ശേഖരിച്ചത് 29 ഏപ്രിൽ 2010]{{Dead link|date=February 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=പിണറായിക്ക് എതിരെ തെളിവില്ലെന്ന് സി.ബി.ഐ മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala |accessdate=29 ഏപ്രിൽ 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529010621/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala |archivedate=ഫെബ്രുവരി 17, 2020 |date=18 ഏപ്രിൽ 2010}}</ref>.
തുടർന്ന് കേസിന്റെ വിചാരണ നടന്നിരുന്ന തിരുവനന്തപുരം സി.ബി.ഐ. കോടതിയിൽ പിണറായി വിജയൻ ഉൾപ്പെടെ ഏഴുപേർ വിടുതൽ ഹർജി സമർപ്പിച്ചു. അത് പരിഗണിച്ച കോടതി പിണറായി വിജയനെ കേസിൽ പ്രതിചേർത്ത് വിചാരണ തുടരാനുള്ള വസ്തുതകൾ സി.ബി.ഐ. സമർപ്പിച്ച കുറ്റപത്രത്തിൽ അടങ്ങിയിട്ടില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും അഴിമതി, അധികാരദുർവിനിയോഗം, കുറ്റകരമായ ഗൂഢാലോചന തുടങ്ങിയ ആരോപണങ്ങൾ അടങ്ങിയ കുറ്റപത്രം തന്നെ നിലനിൽക്കില്ലെന്നും പ്രസ്താവിച്ചു. <ref>[http://www.manoramanews.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/mmtvContentView.do?BV_ID=@@@&tabId=14&programId=9958837&contentId=15387617 ലാവലിൻ കേസിൽ പിണറായി ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരുടെ ഹർജി അനുവദിച്ചു]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> നിലവിൽ ഈ സിബിഐ നൽകിയ അപ്പീലിൽ സുപ്രീം കോടതി പിണറായി വിജയന് നോട്ടീസ് അയച്ചിരിക്കുകയാണ്.
== വിമർശനങ്ങൾ ==
*നായനാർ മന്ത്രിസഭയിൽ വൈദ്യുതിമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലത്ത് [[പന്നിയാർ]]-[[ചെങ്കുളം]]-[[പള്ളിവാസൽ]] പദ്ധതികളുടെ നവീകരണത്തിനായി [[കാനഡ|കാനഡയിലെ]] [[എസ്.എൻ.സി. ലാവ്ലിൻ]] എന്ന കമ്പനിയുമായി ഇദ്ദേഹം ഒപ്പുവച്ച{{തെളിവ്}} കരാറിനെക്കുറിച്ച് ആരോപണമുണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് [[യു. ഡി. എഫ്]] ഭരണകാലത്ത് സംസ്ഥാന വിജിലൻസ് അന്വേഷണം നടത്തുകയും പിണറായി വിജയൻ തെറ്റു ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നു കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ അടുത്ത തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് ഇത് വീണ്ടും അന്വേഷിക്കാൻ സി.ബി.ഐ-യെ ഏൽപിക്കാൻ [[യു. ഡി. എഫ്]] തീരുമാനിച്ചു. തുടർന്ന് സി.ബി.ഐ. പിണറായി വിജയനെ ഒൻപതാം പ്രതിയായി ചേർക്കുകയും പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യാൻ അനുമതി തേടുകയും ചെയ്തു. [[അഡ്വേക്കേറ്റ് ജനറൽ|അഡ്വേക്കേറ്റ് ജനറലിന്റേയും]], [[കേരളാ മന്ത്രിസഭ|കേരളാ മന്ത്രിസഭയുടേയും]] ഉപദേശം മറികടന്ന് അന്നത്തെ [[കേരളാ ഗവർണ്ണർ]] [[ആർ.എസ്. ഗവായ്]] സ്വന്തം നിലയിൽ പ്രോസിക്യൂട്ട്[ ചെയ്യാൻ അനുമതി നൽകി. [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിൽ]] തന്റെ മകന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പു വിജയത്തിന് [[കോൺഗ്രസ്]] സഹായം ഉറപ്പുവരുത്താൻ ആർ.എസ്. ഗവായ് യു. ഡി. എഫ് നേതാക്കളുടെ ഇംഗിതത്തിനൊത്ത് ചെയ്തതാണിതെന്നു ആരോപണമുയർന്നു. കേരളാ ഗവർണ്ണറുടെ ഈ തീരുമാനത്തെ പിണറായി വിജയൻ [[സുപ്രീംകോടതി|സുപ്രീംകോടതിയിൽ]] ചോദ്യംചെയ്തു. അന്വേഷണത്തിലൂടെ പിണറായി വിജയൻ അഴിമതി നടത്തിയില്ലെന്നു തെളിഞ്ഞതിനു ശേഷം സി.ബി.ഐ തന്നെ അപ്രകാരം കോടതിയിൽ [[സത്യവാങ്മൂലം]] നൽകുകയുണ്ടായി<ref>[http://www.madhyamam.in/story/ലാവലിൻ-പിണറായി-ഉൾപ്പെട്ട-പണമിടപാടിന്-തെളിവില്ല-സിബിഐ പിണറായി വിജയൻ ഉൾപ്പെട്ട പണമിടപാടിന് തെളിവില്ല സിബിഐ മാധ്യമം ദിനപത്രം, 18 ഏപ്രിൽ 2010; ശേഖരിച്ചത് 29 ഏപ്രിൽ 2010]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala |title=പിണറായിക്ക് എതിരെ തെളിവില്ലെന്ന് സി.ബി.ഐ മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം, 18 ഏപ്രിൽ 2010; ശേഖരിച്ചത് 29 ഏപ്രിൽ 2010 |access-date=2010-04-29 |archive-date=2012-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120529010621/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala |url-status=deviated |archivedate=2012-05-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529010621/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala }}</ref>. അടിസ്ഥാനരഹിതമായ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ വ്യക്തിഹത്യ ചെയ്യാനുള്ള ശ്രമമാണു കേസിനു പിന്നിൽ എന്ന് സി.പി.ഐ.(എം) ആരോപിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://deshabhimani.com/e_paper/1chn200410.pdf |title=ലാവ്ലിൻ:സത്യം തെളിഞ്ഞു |access-date=2010-04-30 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305011832/http://www.deshabhimani.com/e_paper/1chn200410.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://deshabhimani.com/e_paper/1chn190410.pdf |title=അവഹേളിച്ചതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ആര് ഏറേറെടുക്കും |access-date=2010-04-30 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304213826/http://www.deshabhimani.com/e_paper/1chn190410.pdf |url-status=dead }}</ref>.
*2007 ഫെബ്രുവരി 16ന് ചെന്നൈ വിമാനത്താവളത്തിൽ വച്ച് സുരക്ഷാ പരിശോധനക്കിടെ പിണറായി വിജയന്റെ ബഗേജിൽ നിന്നും 5 വെടിയുണ്ടകൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർ കണ്ടെടുക്കുകയുണ്ടായി. ലൈസൻസിന്റെ പകർപ്പ് ഫാക്സ് ആയി ലഭിച്ചതിനു ശേഷം ഉദ്യോഗസ്ഥർ അദ്ദേഹത്തെ പോകാൻ അനുവദിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2007/02/20/stories/2007022011850400.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-08 |archive-date=2007-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070222111036/http://www.hindu.com/2007/02/20/stories/2007022011850400.htm |url-status=deviated |archivedate=2007-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070222111036/http://www.hindu.com/2007/02/20/stories/2007022011850400.htm }}</ref>
*തൊഴിലാളി നേതാവായി ഉയർന്നുവന്ന പിണറായിയുടെ മകന്റെ ബർമിങ്ഹാം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ വിദ്യാഭ്യാസവും മകളുടെ സ്വാശ്രയ കോളേജിലെ പഠനവുമെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിനെതിരെയുള്ള മറ്റു വിമർശനങ്ങളിൽ ചിലതാണ്. <ref>http://thatsmalayalam.oneindia.mobi/news/2008/02/14/51199.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. എന്നാൽ കേരള ആദായ നികുതി വകുപ്പ് 2008 ജനുവരിയിൽ ഹൈക്കോടതിക്ക് നൽകിയ സത്യവാങ്ങ്മൂലത്തിൽ പിണറായിയുടെ മകന്റെ ബർമിങ്ങ്ഹാം സർവ്വകലാശാലയിലെ പഠിപ്പിന് പിണറായി വിജയൻ വക സാമ്പത്തിക സഹായമൊന്നും നൽകുകയുണ്ടായില്ല എന്ന വ്യക്തമാക്കുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite web|title = മകന്റെ വിദേശപഠന ചെലവ് പിണറായി വഹിച്ചിട്ടില്ല - ആദായനികുതി വകുപ്പ്.|publisher = [[മാതൃഭൂമി]]|url = http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=12209&n_type=HO&category_id=3&Farc=T&previous=Y|date = ജനുവരി 2, 2008|accessdate = ഓഗസ്റ്റ് 7, 2009|language = മലയാളം}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
*കേരളത്തിലെ ചില മുഖ്യധാരാ പത്ര-ദൃശ്യ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഭാഗമായി [[സി.പി.ഐ.എം|സി.പി.ഐ.(എം)]]-നെതിരെ ഒരു ശക്തമായ മാധ്യമസിന്റിക്കേറ്റ് പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. അത് ചില ഉദാഹരണസഹിതം അദ്ദേഹം പ്രസ്താവിച്ചതിനാൽ ആ പത്ര-ദൃശ്യ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് എതിരെ ശക്തമായ വിമർശങ്ങളുണ്ടായി . {{fact}}
*മാധ്യമസിന്റിക്കേറ്റിനെതിരെ അദ്ദേഹം നടത്തിയ പ്രസ്താവനയെ, [[മാതൃഭൂമി]] പത്രാധിപനെതിരായ ഭീഷണിപ്പെടുത്തലായി ചിത്രീകരിച്ച് പത്രാധിപരുടെ ഗിൽഡ് അപലപിച്ചിരുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://www.thehoot.org/web/home/story.php?storyid=2608&pg=1&mod=1§ionId=2 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-08 |archive-date=2009-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209172703/http://www.thehoot.org/web/home/story.php?storyid=2608&pg=1&mod=1§ionId=2 |url-status=dead }}</ref><ref> http://www.financialexpress.com/news/CPIM-mouth-piece-snipes-at-Editors-Guild/204556/ </ref>
*പിണറായി വിജയൻ കൊട്ടാരതുല്യമായ വീട് നിർമ്മിച്ചതിനെപ്പറ്റി അന്വേഷിക്കാൻപോയ നാലു സഖാക്കളെ സസ്പെന്റ് ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് പിണറായി വിജയൻ തനിക്കെതിരായ വിമർശനത്തെ അടിച്ചമർത്തിയത് എന്ന ആരോപണം വലിയ വിവാദം ആയിരുന്നു. ഒരു തൊഴിലാളി നേതാവിന് ഇത്രയും വലിയ വീട് പണിതത്തിനെ കുറിച്ചു പാർട്ടിയിൽ തന്നെ നിരവധി വാക്കേറ്റങ്ങൾക്കു കാരണം ആയി. 4 സഖാക്കളെ [[സി.പി.ഐ.എം]] പുറത്താക്കിയത് വേറെ കാരണങ്ങളായിരുന്നു എന്നതായിരുന്നു പിന്നീടുള്ള പത്രറിപ്പോർട്ട്.<ref>http://www.indianexpress.com/news/why-none-dares-talk-about-pinarayi/473293/0</ref> .
==അവലംബം==
{{reflist|2}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* http://www.cpim.org/bio/pinarayi_vijayan.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080225150859/http://www.cpim.org/bio/pinarayi_vijayan.htm |date=2008-02-25 }}
*[http://malablo.com/പിണറായി-വിജയൻജീവിത-വഴിക/ പിണറായി വിജയൻ ജീവിത വഴികളിലൂടെ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200716211615/http://malablo.com/%E0%B4%AA%E0%B4%BF%E0%B4%A3%E0%B4%B1%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%BF-%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%9C%E0%B4%AF%E0%B5%BB%E0%B4%9C%E0%B5%80%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A4-%E0%B4%B5%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%95/ |date=2020-07-16 }}
{{S-start}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]}}
{{s-ttl|title=[[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി]]|years=25 മേയ് 2016 – ഇപ്പോഴും}}
{{s-aft|after= - }}
{{S-end}}
{{Current Indian chief ministers}}
{{CMs of Kerala}}
{{Fourteenth KLA}}
{{commons category|Pinarayi Vijayan}}
{{DEFAULTSORT:വിജയൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1944-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 21-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നിരീശ്വരവാദികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സഹകരണവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:സി.പി.ഐ.എം. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥയിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ടവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)-ൽ നിന്നുള്ള മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഐ.ടി. വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രിന്റിംഗ്, സ്റ്റേഷനറി വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
0hxoil2tc9ns7lqo2b3kals4qihe6ox
4620071
4620026
2026-05-18T09:29:04Z
Altocar 2020
144384
/* */
4620071
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Pinarayi Vijayan}}
{{ToDisambig|വാക്ക്= പിണറായി}}
{{Infobox officeholder
| name = പിണറായി വിജയൻ
| image = File:Vijayan.Dharmadam.CM.jpg
| caption =
| imagesize =
| office = പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്
| term_start = [[മേയ് 19]] [[2026]]
| predecessor = [[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| office1 = [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ പന്ത്രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term_start1 = [[മേയ് 04]] [[2026]]
| term_end1 = [[മേയ് 18]] [[2026]]
| predecessor1 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor1 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| term_start2 = [[മേയ് 25]] [[2016]]
| term_end2 = [[മേയ് 4]] [[2026]]
| predecessor2 = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| successor2 = [[ പിണറായി വിജയൻ]]
| constituency2 = [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]]
| office3 = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ(എം)]] കേരള സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി
| term_start3 = [[സെപ്റ്റംബർ 25]] [[1998]]
| term_end3 = [[ഫെബ്രുവരി 23]] [[2015]]
| predecessor3 = [[ചടയൻ ഗോവിന്ദൻ]]
| successor3 = [[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]
| office4 = കേരളത്തിന്റെ വൈദ്യുതി, സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term_start4 = [[മേയ് 20]] [[1996]]
| term_end4 = [[ഒക്ടോബർ 19]] [[1998]]
| predecessor4 = [[ജി. കാർത്തികേയൻ]], [[എം.വി. രാഘവൻ]]
| successor4 = [[എസ്. ശർമ്മ]]
| office5 = കേരളനിയമസഭാംഗം
| constituency5 = [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]]
| term_start5 = [[മേയ് 21]] [[2016]]
| term_end5 =
| predecessor5 = [[കെ.കെ. നാരായണൻ]]
| successor5 =
| constituency6 = [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പയ്യന്നൂർ]]
| term_start6 = [[മേയ് 14]] [[1996]]
| term_end6 = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| predecessor6 = [[സി.പി. നാരായണൻ]]
| successor6 = [[പി.കെ. ശ്രീമതി]]
| constituency7 = [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ്]]
| term_start7 = [[ജൂൺ 21]] [[1991]]
| term_end7 = [[മേയ് 14]] [[1996]]
| predecessor7 = [[കെ.പി. മമ്മു]]
| successor7 = [[കെ.കെ. ശൈലജ]]
| constituency8 = [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ്]]
| term_start8 = [[ഒക്ടോബർ 4 ]] [[1970]]
| term_end8 = [[നവംബർ 11]] [[1979]]
| predecessor8 = [[കെ.കെ. അബു]]
| successor8 = [[എം.വി. രാഘവൻ]]
| office9 = സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തരവകുപ്പ് മന്ത്രി
| term9 = 2016 - 2026
| predecessor9 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor9 =[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| birth_date = {{Birth date and age|1945|05|24|df=yes}}
| birth_place = [[പിണറായി]], [[തലശേരി]], [[കണ്ണൂർ]][[ജില്ല]]
| residence = [[ക്ലിഫ് ഹൗസ്]], [[തിരുവനന്തപുരം]], [[കേരളം]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[File:CPI-M-flag.svg|50px]] [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.എം.]]
| religion = [[നിരീശ്വരവാദം]]
| father = മാറോളി കോരൻ
| mother = ആലക്കാട്ട് കല്യാണി
| spouse = ടി. കമല
| children = വിവേക് കിരൺ, വീണ
| website = www.keralacm.gov.in
| footnotes =
| date = മെയ് 14
| year = 2026
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/139%20Pinarayi%20Vijayan.pdf നിയമസഭ
| signature = Pinarayi Vijayan Signature.png
}}
2016 മുതൽ 2026 വരെ
തുടർച്ചയായി പത്ത് വർഷം
[[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യായിരുന്ന മുതിർന്ന [[സി.പി.എം]] നേതാവാണ് '''പിണറായി വിജയൻ.(ജനനം: 24 മെയ് 1945)'''
2016 മേയ് 25-നാണ് കേരള
മുഖ്യമന്ത്രിയായി ആദ്യമായി സ്ഥാനമേറ്റത്.
രണ്ടാം തവണ 2021 മേയ് 20-ന് അധികാരമേറ്റു.
<ref name=":0" /><ref name=":1" /> <ref>{{Cite web|url=https://ia601506.us.archive.org/25/items/business-of-the-government-among-the-ministers-2021/Business%20of%20the%20Government%20among%20the%20Ministers%202021.pdf|title=KERALA GAZETTE dt 2021 േമയ 20|access-date=21 May 2021|date=20 May 2021|publisher=Kerala Government}}</ref> 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽഡിഎഫ് പരാജയപ്പെട്ടതിനാൽ മെയ് 4ന് രാജി സമർപ്പിച്ചു. സംസ്ഥാന [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പിൻ്റെയും]] പൊതുഭരണവും ഇരുപത്തിയേഴ് വകുപ്പുകളുടെ അധിക ചുമതലയുള്ള മുഖ്യമന്ത്രി ആയിരുന്നു പിണറായി വിജയൻ.<ref>{{Cite web|url=https://kerala.gov.in/subdetail/NjE5ODgzNzguMzI=/MTk5NjIzNTkuMTI=|title=Kerala Chief Minister {{!}} Shri. Pinarayi Vijayan {{!}} Official web portal of Kerala Government|access-date=2023-10-24|archive-date=2023-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20231203000158/https://kerala.gov.in/subdetail/NjE5ODgzNzguMzI=/MTk5NjIzNTkuMTI=|url-status=deviated|archivedate=2023-12-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231203000158/https://kerala.gov.in/subdetail/NjE5ODgzNzguMzI=/MTk5NjIzNTkuMTI=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/21/kerala-government-ministers-portfolio-list.html|title=മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് 17ൽ പരം വകുപ്പുകൾ; വനിതാ ശിശുക്ഷേമവും വീണയ്ക്ക്|access-date=2023-10-24|language=ml}}</ref> നിലവിൽ [[സി.പി.ഐ.എം|സി.പി.ഐ.(എം)]]-ന്റെ പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗമായ പിണറായി വിജയൻ, 1998 മുതൽ 2015 വരെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ കേരളം ഘടകം സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. [[ഇ.കെ. നായനാർ|ഇ.കെ.നായനാർക്ക്]] ശേഷം കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായതും പിണറായി വിജയനാണ്. കേരളത്തിലെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ വിദ്യാർത്ഥി, യുവജന സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ നേതൃനിരയിലെത്തിയ പിണറായി വിജയൻ [[സി.പി.ഐ.എം|സി.പി.ഐ.(എം)]] [[കണ്ണൂർ]] ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായും കേരള സംസ്ഥാന സഹകരണ ബാങ്കിന്റെ പ്രസിഡന്റായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ഇന്ത്യയിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥ (1975)|അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്ത്]] പതിനെട്ടുമാസം കണ്ണൂർ സെൻട്രൽജയിലിൽ രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരനായിരുന്നു.
1970-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 26-മത്തെ വയസ്സിൽ [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ് മണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച് ആദ്യമായി കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗമായി.
1977-ലും 1991-ലും കൂത്തുപറമ്പ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും 1996-ൽ പയ്യന്നൂരിൽ നിന്നും നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2016 മുതൽ ധർമ്മടം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്.
1996 മുതൽ 1998 വരെ മൂന്നാം [[ഇ.കെ. നായനാർ|ഇ.കെ നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ വിദ്യുച്ഛക്തി-സഹകരണ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായിരുന്നു.<ref>http://specials.manoramaonline.com/News/2017/ldf-government-anniversary/index.html</ref> ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി ഉൽപാദനം, വിതരണം എന്നിവ വളരെ കാര്യക്ഷമമാക്കുന്നതിലും, [[കേരളാ സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്|കേരള സംസ്ഥാന വൈദ്യുതി ബോർഡ്]]ന്റെ പ്രവർത്തനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിലും പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചു<ref name="mabhu-98">{{cite news |title=മാതൃഭൂമി മുഖപ്രസംഗം |newspaper=മാതൃഭൂമി |quote=വൈദ്യുത ഉല്പാദന വിതരണ രംഗങ്ങളിൽ ഗണ്യമായ നേട്ടങ്ങൾ വിജയന്റെ കാലത്തുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എല്ലാം അദ്ദേഹം മുൻകയ്യെടുത്ത് ചെയ്തുവെന്നല്ല; തുടങ്ങിവെച്ചവയും പണിതീരാതെ അനന്തമായി നീളുന്നവയുമായ പദ്ധതികൾക്കും പരിപാടികൾക്കും വേണ്ടിയിരുന്നത് ഒരു ഉന്ത് ആണ്. അതദ്ദേഹം കൊടുത്തു. ലോവർ പെരിയാറിൽ നിന്നും ബ്രഹ്മപുരത്തു നിന്നും വൈദ്യുതി കിട്ടുവാൻ തുടങ്ങി. [[കക്കാട് (വിവക്ഷകൾ)|കക്കാട്]] പദ്ധതിക്ക് പുനരുജ്ജീവനമായി. ആതിരപ്പള്ളിയും കുറ്റ്യാടി എക്സ്റ്റൻഷനും വീണ്ടും ചലിച്ചു തുടങ്ങി. കേരളത്തിനു വേണ്ടി ഒരു വൈദ്യുത വികസനനയം പ്രഖ്യാപിച്ചത് വിജയനാണ്. അത് പൊതുമേഖലയ്ക്കും സ്വകാര്യമേഖലയ്ക്കും പരിമിതമായ വിദേശമൂലധനത്തിനും സ്ഥാനം നൽകുന്ന ഒന്നായിരുന്നു. വിമർശനങ്ങളെ അവഗണിച്ച്, കോഴിക്കോടെ ഡീസൽ വൈദ്യുതകേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കുന്ന ജോലി അദ്ദേഹം തുടങ്ങി വച്ചു. ചീനയിൽ നിന്നുള്ള സഹായ സഹകരണങ്ങളോടെ ചെറുകിട വൈദ്യുത പദ്ധതികൾ തുടങ്ങുവാൻ പരിപാടിയുണ്ടാകി... വിജയൻ മന്ത്രിയാകുന്ന സമയത്ത് വ്യവസായങ്ങൾക്ക് നൂറ് ശതമാനം പവർകട്ട് ആയിരുന്നു. വീടുകൾക്ക് ലോഡ്ഷെഡിങ്ങ് വേറെ. ധാരാളം മഴ കിട്ടിയിട്ട് വൈദ്യുതി ഉല്പാദനം മെച്ചപ്പെട്ടു; ഒന്ന് രണ്ട് പദ്ധതികൾ ഉല്പാദനക്ഷമങ്ങളായി; കിഴക്കൻ ഗ്രിഡിൽ നിന്ന് വൈദ്യുതി വാങ്ങുവാൻ മന്ത്രി ഏർപ്പാടുമുണ്ടാക്കി. എല്ലാം കൂടി, മൂന്നു കൊല്ലത്തിനകം, വ്യവസായങ്ങൾക്കുള്ള പവർകട്ട് മുഴുവൻ നീക്കാൻ വിജയനു കഴിഞ്ഞു; ജില്ലാ ആസ്ഥാനങ്ങളിൽ ലോഡ് ഷെഡിങ്ങും നിർത്തി... |date=22 ഒക്ടോബർ 1998 |accessdate=20 June 2012}}</ref>.
== ജീവിതരേഖ ==
[[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] തലശ്ശേരി താലൂക്കിലെ [[പിണറായി]] പഞ്ചായത്തിലെ ഒരു കർഷക കുടുംബത്തിൽ കള്ള്-ചെത്ത് തൊഴിലാളിയായിരുന്ന മുണ്ടയിൽ കോരന്റെയും ആലക്കണ്ടി കല്യാണിയുടെയും ഇളയ മകനായി ഇടവമാസത്തിലെ ചോതി നക്ഷത്രത്തിൽ 1945 മേയ് 24-ന് ജനനം.<ref>https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/pinarayi-turns-76-today-and-it-is-a-special-day-1.5690611</ref> കുമാരനും നാണുവും ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരങ്ങളാണ്. പതിനാല് സഹോദരങ്ങളിൽ രണ്ട് പേരൊഴികെ ബാക്കി എല്ലാവരും മരിച്ചു. രണ്ടാമത്തെ സഹോദരനായിരുന്ന കുമാരനിലൂടെയാണ് വിജയൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റായത്. പിണറായി ശാരദ വിലാസം എൽ പി സ്കൂളിലും പെരളശേരി ഗവ.ഹൈസ്കൂളിലുമായി വിദ്യാഭ്യാസം. സ്കൂൾ ഫൈനലിനു ശേഷം ഒരു വർഷം നെയ്ത്ത് തൊഴിലാളിയായി. പിന്നീടാണ് പ്രീ- യൂണിവേഴ്സിറ്റി കോഴ്സിന് തലശ്ശേരി ബ്രണ്ണൻ കോളേജിൽ ചേർന്നത്.<ref>{{Cite web |url=https://www.keralacm.gov.in/mal/?page_id=13 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-01-13 |archive-date=2020-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201128170716/https://www.keralacm.gov.in/mal/?page_id=13 |url-status=dead }}</ref>
'''സ്വകാര്യ ജീവിതം'''
തലശ്ശേരി സെന്റ് ജോസഫ്സ് സ്കൂൾ അദ്ധ്യാപിക [[ഒഞ്ചിയം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഒഞ്ചിയം]] കണ്ണൂക്കര സ്വദേശിനി ടി. കമലയാണ് ഭാര്യ. വിവേക് കിരൺ, വീണ എന്നിവർ മക്കൾ.<ref>{{Cite web |url=https://www.cpimkerala.org/eng/pinarayi-vijayan-24.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-12-13 |archive-date=2021-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226025746/https://www.cpimkerala.org/eng/pinarayi-vijayan-24.php |url-status=deviated |archivedate=2021-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210226025746/https://www.cpimkerala.org/eng/pinarayi-vijayan-24.php }}</ref>
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
[[File:Pinarayi vijayan klf.jpg|thumb|പിണറായി വിജയൻ കോഴിക്കോട് ലിറ്ററേച്ചർ ഫെസ്റ്റിവലിൽ (2017)]]
വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്ന കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ രാഷ്ട്രീയത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു വന്നു. എസ്.എഫ്.ഐ യുടെ പൂർവ്വിക സംഘടനയായ കെ.എസ്.എഫിലൂടെയായിരുന്നു രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനം. തലശ്ശേരി ബ്രണ്ണൻ കോളേജിൽ സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിന് പഠിക്കുമ്പോൾ കെ.എസ്.എഫ് ന്റെ കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായി. തുടർന്ന് നിരവധി വിദ്യാർത്ഥി സമര മുന്നേറ്റങ്ങളിൽ നേതൃത്വം വഹിച്ചു. വൈകാതെ കെ.എസ്.എഫ് ന്റെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി. തലശ്ശേരി കോടതിയ്ക്ക് സമീപം പിണറായി വിജയൻ നയിച്ച വിദ്യാർത്ഥി മാർച്ചിനു നേരെ പോലീസ് നടത്തിയ ലാത്തി ചാർജ്ജ് ഏറെ കോളിളക്കമുണ്ടാക്കിയിരുന്നു. പിണറായി ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിദ്യാർത്ഥി നേതാക്കളെ പോലീസ് മൃഗീയമായി തല്ലിയപ്പോൾ സമീപത്തുള്ള കടലിൽ ചാടിയാണ് വിജയൻ അന്ന് രക്ഷപെട്ടത്. കെ.എസ്.വൈ.എഫിൻ്റെ സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡൻറായും പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=https://www.cpimkerala.org/pinarayivijayan-36.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-12-13 |archive-date=2020-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201205135622/https://www.cpimkerala.org/pinarayivijayan-36.php |url-status=deviated |archivedate=2020-12-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201205135622/https://www.cpimkerala.org/pinarayivijayan-36.php }}</ref>
1964-ൽ [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]]യിൽ അംഗമായ പിണറായി വിജയൻ 1967-ൽ [[സി.പി.എം]] തലശ്ശേരി മണ്ഡലം സെക്രട്ടറിയായി.
1968-ൽ മാവിലായിൽ നടന്ന കണ്ണൂർ ജില്ല-പ്ലീനറി സമ്മേളനത്തിൽ വച്ച് [[സി.പി.എം]] കണ്ണൂർ ജില്ലക്കമ്മറ്റി അംഗമായി.1972-ൽ സി.പി.എം. കണ്ണൂർ ജില്ല സെക്രട്ടേറിയറ്റ് അംഗമായ പിണറായി വിജയൻ 1978-ൽ പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മറ്റിയിലെത്തി. സി.പി.എമ്മിൻ്റെ കണ്ണൂർ ജില്ല സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന [[ചടയൻ ഗോവിന്ദൻ]] പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയറ്റ് അംഗമായതിനെ തുടർന്ന് 1986-ൽ പിണറായി വിജയൻ [[സി.പി.എം]] [[കണ്ണൂർ]] ജില്ല സെക്രട്ടറിയായി. 1989-ൽ [[സി.പി.എം]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടേറിയറ്റിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് പ്രവർത്തനം പാർട്ടി സംസ്ഥാന കമ്മറ്റി ഓഫീസായ എ.കെ.ജി സെൻറർ കേന്ദ്രീകരിച്ചായി.
1998 സെപ്റ്റംബറിൽ [[സി.പി.എം]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. സി.പി.എം സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന [[ചടയൻ ഗോവിന്ദൻ]] അന്തരിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വൈദ്യുതി വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രി സ്ഥാനം രാജിവയ്ച്ച് പാർട്ടിയുടെ അമരത്ത് എത്തി. പിന്നീട് 2002-ലെ കണ്ണൂർ സമ്മേളനവും 2005-ലെ മലപ്പുറം സമ്മേളനവും 2008-ലെ കോട്ടയം സമ്മേളനവും 2012-ലെ തിരുവനന്തപുരം സമ്മേളനവും പിണറായി വിജയനെ തന്നെ വീണ്ടും സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. മുഖ്യമന്ത്രി [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ|വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദനുമായുള്ള]] അഭിപ്രായഭിന്നത പരസ്യമായി പ്രകടിപ്പിച്ചതിന് 2007 മെയ് 26-ന് പോളിറ്റ് ബ്യൂറോയിൽ നിന്നും സസ്പെൻഡ് ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref>http://www.rediff.com/news/2007/may/26ker.htm</ref> പിന്നീട് [[2007]] [[ഒക്ടോബർ 1]]-ന് പിണറായി വിജയനെ പോളിറ്റ് ബ്യൂറോയിൽ തിരിച്ചെടുത്തു.<ref>http://www.rediff.com/news/2007/oct/01cpm.htm</ref> 2012 ഫെബ്രുവരി 10-ന് തുടർച്ചയായി നാലാം തവണയും സി.പി.എം. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=250855 |title=പിണറായി വീണ്ടും സെക്രട്ടറി |access-date=2012-02-10 |archive-date=2012-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120210103840/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=250855 |url-status=deviated |archivedate=2012-02-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120210103840/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=250855 }}</ref> പിണറായി വിജയനും ഇ.കെ. നായനാരുമാണ് ഏറ്റവും കൂടൂതൽ പ്രാവശ്യം പാർട്ടി സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ. 2015-ൽ ആലപ്പുഴയിൽ വച്ച് നടന്ന പാർട്ടി സംസ്ഥാന സമ്മേളനത്തിൽ പിണറായി വിജയൻ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി പദവി ഒഴിഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന് [[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]] പാർട്ടി സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി സ്ഥാനമേറ്റു.
1970-ൽ ഇരുപത്തിയാറാം വയസിൽ നിയമസഭയിൽ അംഗമായ പിണറായി വിജയൻ പാർലമെൻ്ററി രംഗത്തും മികവ് തെളിയിച്ചു.
1970, 1977, 1991 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കൂത്ത്പറമ്പിൽ നിന്നും
1996-ൽ പയ്യന്നൂരിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചും നിയമസഭയിലെത്തി. 1996-2001 ലെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിലെ വൈദ്യുതി-സഹകരണ വകുപ്പിന്റെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായിരുന്നു പിണറായി വിജയൻ.
1998-ൽ കൽക്കട്ടയിൽ വച്ച് നടന്ന [[സി.പി.എം|സി.പി.എമ്മിന്റെ]] പതിനാറാമത് പാർട്ടി കോൺഗ്രസിലൂടെ പാർട്ടിയുടെ കേന്ദ്രകമ്മറ്റി, പൊളിറ്റ് ബ്യൂറോ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
2016-ൽ നടന്ന പതിനാലാം കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ധർമടത്ത് നിന്ന് മത്സരിച്ച് ജയിച്ചു. നിയമസഭയിൽ [[ഇടതുമുന്നണി]]യ്ക്ക് ഭൂരിപക്ഷം കിട്ടിയതിനെ തുടർന്ന് 2016 മെയ് 25 ന് [[കേരള]] [[മുഖ്യമന്ത്രി]]യായി അധികാരമേറ്റു. 2021-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതുമുന്നണി
99 സീറ്റുകൾ നേടിയതിനെ തുടർന്ന് തുടർച്ചയായി രണ്ടാം തവണയും കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി ചുമതലയേറ്റു.
<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/specials/politics/pinarayi-vijayan{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
അഞ്ച് വർഷ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കി അധികാരത്തുടർച്ച നേടിയ ആദ്യ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി എന്ന ചരിത്രനേട്ടത്തിനുടമയായ പിണറായി വിജയൻ
മുഖ്യമന്ത്രി എന്ന നിലയിൽ രണ്ടാം തവണ 2021 മേയ് 20 ന് സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു.
2026-ൽ നടന്ന പതിനാറാം നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ധർമ്മടത്ത് നിന്ന് ജയിച്ചെങ്കിലും ഇടതുമുന്നണി പരാജയപ്പെട്ടതിനാൽ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം 2026 മെയ് 4ന് രാജി വെച്ചു.
പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിനുമപ്പുറം പ്രായോഗിക രാഷ്ട്രീയത്തിന് മുൻതൂക്കം നൽകുന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാവായാണ്
പിണറായി വിജയൻ സി.പി.എമ്മിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2025/05/24/cm-pinarayi-vijayan-80th-birthday.html</ref>
<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/portfolio-of-new-kerala-govt-800491?infinitescroll=1|title=രണ്ടാം പിണറായി സർക്കാറിലെ മന്ത്രിമാരുടെ വകുപ്പുകൾ ഇങ്ങനെ...|access-date=21 May 2021|date=21 May 2021|publisher=മാധ്യമം|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://archive.today/20210521124207/https://www.madhyamam.com/kerala/portfolio-of-new-kerala-govt-800491?infinitescroll=1|url-status=bot: unknown}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/governor-allot-the-business-of-the-government-among-the-ministers/944751|title=മന്ത്രിമാരുടെ വകുപ്പുകൾ തീരുമാനിച്ച് ഉത്തരവായി; ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമവും പ്രവാസിക്ഷേമവും മുഖ്യമന്ത്രിക്ക്|access-date=21 May 2021|date=21 May 2021|publisher=ദേശാഭിമാനി|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://archive.today/20210521124004/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/governor-allot-the-business-of-the-government-among-the-ministers/944751|url-status=bot: unknown}}</ref>
== കേരള മുഖ്യമന്ത്രി ==
കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്തിരുന്നവരുടെ പട്ടികയിൽ രണ്ടാം സ്ഥാനത്താണ് നിലവിൽ പിണറായി വിജയൻ മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം രാജി വച്ച 2026 മെയ് നാലാം തീയതി വരെ<ref>[https://keralakaumudi.com/news/mobile/news.php?id=1741594&u=cm-pinarayi-vijayan-to-resign-tommorow പിണറായി വിജയൻ രാജി വെച്ചു]</ref> 3633 ദിവസം മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിൽ തുടർന്നു. (ആകെ 9 വർഷം, 11 മാസം, 9 ദിവസം)<ref>[https://www.manoramanews.com/kerala/politics/2025/04/14/cm-pinarayi-vijayan-the-chief-minister-who-is-rewriting-history.html പിണറായിക്ക് മുന്നിൽ ഇനി നായനാർ മാത്രം]</ref>
മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിയും മുതിർന്ന ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്ന
ലീഡർ കെ.കരുണാകരനെയാണ്
(3246 ദിവസം) 2025 ഏപ്രിൽ പതിനാലിന് പിണറായി വിജയൻ മറികടന്നത്.
മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ സമുന്നത നേതാവായിരുന്ന ഇ.കെ.നായനാരാണ് (4009 ദിവസം) കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലിരുന്നത്.
2023 ഫെബ്രുവരി പതിനേഴിന് മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി സി.അച്യുതമേനോന് തൊട്ട് പിന്നിൽ നാലാം സ്ഥാനത്ത് (2459 ദിവസം) എത്തിയിരുന്നു പിണറായി വിജയൻ.
1970 മുതൽ 1977 വരെ തുടർച്ചയായി മുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനത്തിരുന്ന സി.അച്യുതമേനോൻ്റെ റെക്കോർഡ് (2364 ദിവസം) 2022 നവംബർ പതിനാലിന് പിണറായി വിജയൻ മറികടന്നിരുന്നു.
കേരളത്തിൽ ഇതുവരെ 12 പേർ മുഖ്യമന്ത്രിമാരായിട്ടുണ്ട് എങ്കിലും തുടർച്ചയായി രണ്ട് മന്ത്രിസഭകളിൽ മുഖ്യമന്ത്രിയാവാൻ അവസരം ലഭിച്ചത് പിണറായി വിജയന് മാത്രമാണ്.
ഏറ്റവും കൂടുതൽ ദിവസം (പതിനേഴ്) കാവൽ മുഖ്യമന്ത്രിയായതിൻ്റെ റെക്കോർഡും പിണറായി വിജയന് തന്നെയാണ്.
2021 മെയ് മൂന്ന് മുതൽ മെയ് 20 വരെയാണ് അദ്ദേഹം കാവൽ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നത്.<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/08/17/pinarayi-vijayan-is-third-in-the-list-of-longest-tenured-cm-of-kerala.html മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിൽ അച്യുതമേനോനെ മറികടന്ന് പിണറായി വിജയൻ]</ref><ref>{{Cite web|url=https://keralacm.gov.in/ml/%e0%b4%ae%e0%b5%81%e0%b4%96%e0%b5%8d%e0%b4%af%e0%b4%ae%e0%b4%a8%e0%b5%8d%e0%b4%a4%e0%b5%8d%e0%b4%b0%e0%b4%bf%e0%b4%af%e0%b5%81%e0%b4%9f%e0%b5%86-%e0%b4%95%e0%b5%80%e0%b4%b4%e0%b4%bf%e0%b4%b2%e0%b5%81/|title=മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ കീഴിലുള്ള വകുപ്പുകൾ - Official website of Kerala Chief Minister|access-date=2023-10-23|date=2021-05-18|language=ml-IN}}</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-24 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-24 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
| 2026 || [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || അഡ്വ. വി പി അബ്ദുൽ റഷീദ്
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|-
| 2021 || [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || സി രഘുനാഥ്
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| 2016 || [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[മമ്പറം ദിവാകരൻ]]
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| 1996 || [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]]||കെ എൻ കണ്ണോത്ത്
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| 1991 || [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[പി. രാമകൃഷ്ണൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| 1977 || [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| അബ്ദുൾ ഖാദർ|| [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]].
|-
| 1970 || [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പിണറായി വിജയൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]|| തായത്ത് രാഘവൻ്|| [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]].
|-
|}
==ലാവ്ലിൻ കേസ്==
1996 മുതൽ 1998 കാലഘട്ടത്തിൽ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ [[വിദ്യുച്ഛക്തി]] മന്ത്രിയായിരിക്കുമ്പോൾ, [[എസ്.എൻ.സി. ലാവലിൻ|ലാവലിൻ കമ്പനിയുമായി]] നടന്ന സർക്കാർ ഇടപാടിൽ അഴിമതി നടന്നിട്ടുണ്ടെന്ന് ആരോപണമുണ്ടായി. ഇതിനെ തുടർന്ന് [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു. ഡി. എഫ്]] ഭരണകാലത്ത് [[സംസ്ഥാന വിജിലൻസ്]] അന്വേഷണം നടത്തുകയും പിണറായി വിജയൻ തെറ്റു ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നു കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു <ref name="oneindia">{{cite web |url=http://news.oneindia.in/2006/03/01/kerala-govt-to-hand-over-snc-lavalin-case-to-cbi-chandy-1141211398.html |title=Kerala Govt to hand over SNC Lavalin case to CBI: Chandy |date=1 March 2006 |quote=Vigilance Director Upendra Verma was also shunted out of the department a day after the investigating agency filed an FIR in the court without naming any politician in the list of accused. |publisher=One India |accessdate=19 June 2012 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. എന്നാൽ പിന്നീട് കേസ് അന്വേഷിച്ച [[സി.ബി.ഐ]] പിണറായി വിജയനെ ഒൻപതാം പ്രതിയായി ചേർക്കുകയും പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യാൻ അനുമതി തേടുകയും ചെയ്തു. സിപിഐ(എം) നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇടതുപക്ഷജനാധിപത്യമുന്നണി [[കേരളാ മന്ത്രിസഭ|മന്ത്രിസഭ]] സഭ അതിന് അനുമതി നിഷേധിച്ചെങ്കിലും അന്നത്തെ [[കേരളാ ഗവർണ്ണർ]] [[ആർ.എസ്. ഗവായി]] അദ്ദേഹത്തെ പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യാൻ അനുമതി നൽകി. [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിൽ]] തന്റെ മകന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പു വിജയത്തിന് [[കോൺഗ്രസ്]] സഹായം ഉറപ്പുവരുത്താൻ ആർ.എസ്. ഗവായ് യു. ഡി. എഫ് നേതാക്കളുടെ ഇംഗിതത്തിനൊത്ത് ചെയ്തതാണിതെന്നു സിപിഐ(എം) ആരോപിച്ചിരുന്നു. [[കേരളാ ഗവർണ്ണർ|കേരളാ ഗവർണ്ണറുടെ]] ഈ തീരുമാനത്തെ പിണറായി വിജയൻ [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീംകോടതിയിൽ]] ചോദ്യംചെയ്തു. തുടർന്നുള്ള അന്വേഷണത്തിൽ പിണറായി വിജയൻ ലാവലിൻ ഇടപാടിൽ സാമ്പത്തികലാഭം ഉണ്ടാക്കിയതിനു തെളിവ് ലഭിച്ചിട്ടില്ലന്ന് [[സി.ബി.ഐ]] കോടതിയിൽ [[സത്യവാങ്മൂലം]] നൽകുകയുണ്ടായി<ref>[http://www.madhyamam.in/story/ലാവലിൻ-പിണറായി-ഉൾപ്പെട്ട-പണമിടപാടിന്-തെളിവില്ല-സിബിഐ പിണറായി വിജയൻ ഉൾപ്പെട്ട പണമിടപാടിന് തെളിവില്ല സിബിഐ മാധ്യമം ദിനപത്രം, 18 ഏപ്രിൽ 2010; ശേഖരിച്ചത് 29 ഏപ്രിൽ 2010]{{Dead link|date=February 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=പിണറായിക്ക് എതിരെ തെളിവില്ലെന്ന് സി.ബി.ഐ മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala |accessdate=29 ഏപ്രിൽ 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529010621/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala |archivedate=ഫെബ്രുവരി 17, 2020 |date=18 ഏപ്രിൽ 2010}}</ref>.
തുടർന്ന് കേസിന്റെ വിചാരണ നടന്നിരുന്ന തിരുവനന്തപുരം സി.ബി.ഐ. കോടതിയിൽ പിണറായി വിജയൻ ഉൾപ്പെടെ ഏഴുപേർ വിടുതൽ ഹർജി സമർപ്പിച്ചു. അത് പരിഗണിച്ച കോടതി പിണറായി വിജയനെ കേസിൽ പ്രതിചേർത്ത് വിചാരണ തുടരാനുള്ള വസ്തുതകൾ സി.ബി.ഐ. സമർപ്പിച്ച കുറ്റപത്രത്തിൽ അടങ്ങിയിട്ടില്ലെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും അഴിമതി, അധികാരദുർവിനിയോഗം, കുറ്റകരമായ ഗൂഢാലോചന തുടങ്ങിയ ആരോപണങ്ങൾ അടങ്ങിയ കുറ്റപത്രം തന്നെ നിലനിൽക്കില്ലെന്നും പ്രസ്താവിച്ചു. <ref>[http://www.manoramanews.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/mmtvContentView.do?BV_ID=@@@&tabId=14&programId=9958837&contentId=15387617 ലാവലിൻ കേസിൽ പിണറായി ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരുടെ ഹർജി അനുവദിച്ചു]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> നിലവിൽ ഈ സിബിഐ നൽകിയ അപ്പീലിൽ സുപ്രീം കോടതി പിണറായി വിജയന് നോട്ടീസ് അയച്ചിരിക്കുകയാണ്.
== വിമർശനങ്ങൾ ==
*നായനാർ മന്ത്രിസഭയിൽ വൈദ്യുതിമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലത്ത് [[പന്നിയാർ]]-[[ചെങ്കുളം]]-[[പള്ളിവാസൽ]] പദ്ധതികളുടെ നവീകരണത്തിനായി [[കാനഡ|കാനഡയിലെ]] [[എസ്.എൻ.സി. ലാവ്ലിൻ]] എന്ന കമ്പനിയുമായി ഇദ്ദേഹം ഒപ്പുവച്ച{{തെളിവ്}} കരാറിനെക്കുറിച്ച് ആരോപണമുണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് [[യു. ഡി. എഫ്]] ഭരണകാലത്ത് സംസ്ഥാന വിജിലൻസ് അന്വേഷണം നടത്തുകയും പിണറായി വിജയൻ തെറ്റു ചെയ്തിട്ടില്ലെന്നു കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ അടുത്ത തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലത്ത് ഇത് വീണ്ടും അന്വേഷിക്കാൻ സി.ബി.ഐ-യെ ഏൽപിക്കാൻ [[യു. ഡി. എഫ്]] തീരുമാനിച്ചു. തുടർന്ന് സി.ബി.ഐ. പിണറായി വിജയനെ ഒൻപതാം പ്രതിയായി ചേർക്കുകയും പ്രോസിക്യൂട്ട് ചെയ്യാൻ അനുമതി തേടുകയും ചെയ്തു. [[അഡ്വേക്കേറ്റ് ജനറൽ|അഡ്വേക്കേറ്റ് ജനറലിന്റേയും]], [[കേരളാ മന്ത്രിസഭ|കേരളാ മന്ത്രിസഭയുടേയും]] ഉപദേശം മറികടന്ന് അന്നത്തെ [[കേരളാ ഗവർണ്ണർ]] [[ആർ.എസ്. ഗവായ്]] സ്വന്തം നിലയിൽ പ്രോസിക്യൂട്ട്[ ചെയ്യാൻ അനുമതി നൽകി. [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിൽ]] തന്റെ മകന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പു വിജയത്തിന് [[കോൺഗ്രസ്]] സഹായം ഉറപ്പുവരുത്താൻ ആർ.എസ്. ഗവായ് യു. ഡി. എഫ് നേതാക്കളുടെ ഇംഗിതത്തിനൊത്ത് ചെയ്തതാണിതെന്നു ആരോപണമുയർന്നു. കേരളാ ഗവർണ്ണറുടെ ഈ തീരുമാനത്തെ പിണറായി വിജയൻ [[സുപ്രീംകോടതി|സുപ്രീംകോടതിയിൽ]] ചോദ്യംചെയ്തു. അന്വേഷണത്തിലൂടെ പിണറായി വിജയൻ അഴിമതി നടത്തിയില്ലെന്നു തെളിഞ്ഞതിനു ശേഷം സി.ബി.ഐ തന്നെ അപ്രകാരം കോടതിയിൽ [[സത്യവാങ്മൂലം]] നൽകുകയുണ്ടായി<ref>[http://www.madhyamam.in/story/ലാവലിൻ-പിണറായി-ഉൾപ്പെട്ട-പണമിടപാടിന്-തെളിവില്ല-സിബിഐ പിണറായി വിജയൻ ഉൾപ്പെട്ട പണമിടപാടിന് തെളിവില്ല സിബിഐ മാധ്യമം ദിനപത്രം, 18 ഏപ്രിൽ 2010; ശേഖരിച്ചത് 29 ഏപ്രിൽ 2010]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala |title=പിണറായിക്ക് എതിരെ തെളിവില്ലെന്ന് സി.ബി.ഐ മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം, 18 ഏപ്രിൽ 2010; ശേഖരിച്ചത് 29 ഏപ്രിൽ 2010 |access-date=2010-04-29 |archive-date=2012-05-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120529010621/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala |url-status=deviated |archivedate=2012-05-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120529010621/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/265806/2010-04-18/kerala }}</ref>. അടിസ്ഥാനരഹിതമായ ആരോപണങ്ങൾ ഉന്നയിച്ച് അദ്ദേഹത്തെ വ്യക്തിഹത്യ ചെയ്യാനുള്ള ശ്രമമാണു കേസിനു പിന്നിൽ എന്ന് സി.പി.ഐ.(എം) ആരോപിക്കുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://deshabhimani.com/e_paper/1chn200410.pdf |title=ലാവ്ലിൻ:സത്യം തെളിഞ്ഞു |access-date=2010-04-30 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305011832/http://www.deshabhimani.com/e_paper/1chn200410.pdf |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://deshabhimani.com/e_paper/1chn190410.pdf |title=അവഹേളിച്ചതിന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം ആര് ഏറേറെടുക്കും |access-date=2010-04-30 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304213826/http://www.deshabhimani.com/e_paper/1chn190410.pdf |url-status=dead }}</ref>.
*2007 ഫെബ്രുവരി 16ന് ചെന്നൈ വിമാനത്താവളത്തിൽ വച്ച് സുരക്ഷാ പരിശോധനക്കിടെ പിണറായി വിജയന്റെ ബഗേജിൽ നിന്നും 5 വെടിയുണ്ടകൾ ഉദ്യോഗസ്ഥർ കണ്ടെടുക്കുകയുണ്ടായി. ലൈസൻസിന്റെ പകർപ്പ് ഫാക്സ് ആയി ലഭിച്ചതിനു ശേഷം ഉദ്യോഗസ്ഥർ അദ്ദേഹത്തെ പോകാൻ അനുവദിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2007/02/20/stories/2007022011850400.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-08 |archive-date=2007-02-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070222111036/http://www.hindu.com/2007/02/20/stories/2007022011850400.htm |url-status=deviated |archivedate=2007-02-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070222111036/http://www.hindu.com/2007/02/20/stories/2007022011850400.htm }}</ref>
*തൊഴിലാളി നേതാവായി ഉയർന്നുവന്ന പിണറായിയുടെ മകന്റെ ബർമിങ്ഹാം യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ വിദ്യാഭ്യാസവും മകളുടെ സ്വാശ്രയ കോളേജിലെ പഠനവുമെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിനെതിരെയുള്ള മറ്റു വിമർശനങ്ങളിൽ ചിലതാണ്. <ref>http://thatsmalayalam.oneindia.mobi/news/2008/02/14/51199.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. എന്നാൽ കേരള ആദായ നികുതി വകുപ്പ് 2008 ജനുവരിയിൽ ഹൈക്കോടതിക്ക് നൽകിയ സത്യവാങ്ങ്മൂലത്തിൽ പിണറായിയുടെ മകന്റെ ബർമിങ്ങ്ഹാം സർവ്വകലാശാലയിലെ പഠിപ്പിന് പിണറായി വിജയൻ വക സാമ്പത്തിക സഹായമൊന്നും നൽകുകയുണ്ടായില്ല എന്ന വ്യക്തമാക്കുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite web|title = മകന്റെ വിദേശപഠന ചെലവ് പിണറായി വഹിച്ചിട്ടില്ല - ആദായനികുതി വകുപ്പ്.|publisher = [[മാതൃഭൂമി]]|url = http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=12209&n_type=HO&category_id=3&Farc=T&previous=Y|date = ജനുവരി 2, 2008|accessdate = ഓഗസ്റ്റ് 7, 2009|language = മലയാളം}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
*കേരളത്തിലെ ചില മുഖ്യധാരാ പത്ര-ദൃശ്യ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഭാഗമായി [[സി.പി.ഐ.എം|സി.പി.ഐ.(എം)]]-നെതിരെ ഒരു ശക്തമായ മാധ്യമസിന്റിക്കേറ്റ് പ്രവർത്തിക്കുന്നതായി അദ്ദേഹം കരുതുന്നു. അത് ചില ഉദാഹരണസഹിതം അദ്ദേഹം പ്രസ്താവിച്ചതിനാൽ ആ പത്ര-ദൃശ്യ മാധ്യമങ്ങളുടെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് എതിരെ ശക്തമായ വിമർശങ്ങളുണ്ടായി . {{fact}}
*മാധ്യമസിന്റിക്കേറ്റിനെതിരെ അദ്ദേഹം നടത്തിയ പ്രസ്താവനയെ, [[മാതൃഭൂമി]] പത്രാധിപനെതിരായ ഭീഷണിപ്പെടുത്തലായി ചിത്രീകരിച്ച് പത്രാധിപരുടെ ഗിൽഡ് അപലപിച്ചിരുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://www.thehoot.org/web/home/story.php?storyid=2608&pg=1&mod=1§ionId=2 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-08 |archive-date=2009-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090209172703/http://www.thehoot.org/web/home/story.php?storyid=2608&pg=1&mod=1§ionId=2 |url-status=dead }}</ref><ref> http://www.financialexpress.com/news/CPIM-mouth-piece-snipes-at-Editors-Guild/204556/ </ref>
*പിണറായി വിജയൻ കൊട്ടാരതുല്യമായ വീട് നിർമ്മിച്ചതിനെപ്പറ്റി അന്വേഷിക്കാൻപോയ നാലു സഖാക്കളെ സസ്പെന്റ് ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് പിണറായി വിജയൻ തനിക്കെതിരായ വിമർശനത്തെ അടിച്ചമർത്തിയത് എന്ന ആരോപണം വലിയ വിവാദം ആയിരുന്നു. ഒരു തൊഴിലാളി നേതാവിന് ഇത്രയും വലിയ വീട് പണിതത്തിനെ കുറിച്ചു പാർട്ടിയിൽ തന്നെ നിരവധി വാക്കേറ്റങ്ങൾക്കു കാരണം ആയി. 4 സഖാക്കളെ [[സി.പി.ഐ.എം]] പുറത്താക്കിയത് വേറെ കാരണങ്ങളായിരുന്നു എന്നതായിരുന്നു പിന്നീടുള്ള പത്രറിപ്പോർട്ട്.<ref>http://www.indianexpress.com/news/why-none-dares-talk-about-pinarayi/473293/0</ref> .
==അവലംബം==
{{reflist|2}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* http://www.cpim.org/bio/pinarayi_vijayan.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080225150859/http://www.cpim.org/bio/pinarayi_vijayan.htm |date=2008-02-25 }}
*[http://malablo.com/പിണറായി-വിജയൻജീവിത-വഴിക/ പിണറായി വിജയൻ ജീവിത വഴികളിലൂടെ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200716211615/http://malablo.com/%E0%B4%AA%E0%B4%BF%E0%B4%A3%E0%B4%B1%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%BF-%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%9C%E0%B4%AF%E0%B5%BB%E0%B4%9C%E0%B5%80%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%A4-%E0%B4%B5%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%95/ |date=2020-07-16 }}
{{S-start}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]}}
{{s-ttl|title=[[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി]]|years=25 മേയ് 2016 – ഇപ്പോഴും}}
{{s-aft|after= - }}
{{S-end}}
{{Current Indian chief ministers}}
{{CMs of Kerala}}
{{Fourteenth KLA}}
{{commons category|Pinarayi Vijayan}}
{{DEFAULTSORT:വിജയൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1944-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 21-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:നിരീശ്വരവാദികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സഹകരണവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:സി.പി.ഐ.എം. സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അടിയന്തരാവസ്ഥയിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ടവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)-ൽ നിന്നുള്ള മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഐ.ടി. വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രിന്റിംഗ്, സ്റ്റേഷനറി വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
qa5cosmbcmd7li4x6hoy8gigxrlk3j9
കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ
0
11156
4620060
4598810
2026-05-18T09:20:42Z
Sreehari lijinas
209493
4620060
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Ministries of Kerala}}
<div class="messagebox cleanup metadata plainlinks">
{| style="width:100%;background:none"
|width=60px|[[ചിത്രം:Information icon.svg|40px]]
|ഈ ലേഖനം [[1949]] മുതൽ ഇന്നു വരെയുള്ള കേരളത്തിലെ വിവിധ മന്ത്രിസഭകളിലെ അംഗങ്ങളേയും അവരുടെ വകുപ്പുകളേയും കുറിച്ച് പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. മറ്റു വിവരങ്ങൾക്ക് [[കേരളാ നിയമസഭ]] എന്ന ലേഖനം കാണുക.
|}
</div>
[[ഇന്ത്യയിലെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ|ഇന്ത്യയിലെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ]] ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി [[നിയമനിർമ്മാണസഭ]] രൂപവത്കരിച്ചത് [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവതാംകൂറിലാണ്]]. 1888 [[മാർച്ച് 30]]-നാണ് എട്ടംഗങ്ങളുള്ള ലെജിസ്ലേറ്റിവ് കൗൺസിലിനു രൂപം നൽകുന്നതായി തിരുവതാംകൂർ മഹാരാജാവ് [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] വിളംബരം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്. മൂന്നു വർഷമായിരുന്നു കൗൺസിലിന്റെ കാലാവധി. 1888 ഓഗസ്റ്റ് 23-ന് തിരുവതാംകൂർ [[ദിവാൻ|ദിവാൻറെ]] മുറിയിലാണ് ആദ്യത്തെ ലെജിസ്ലേറ്റിവ് കൗൺസിൽ യോഗം കൂടിയത്. 1888 മുതൽ 1891 വരെയുള്ള ആദ്യ കാലാവധിക്കുള്ളിൽ 32 തവണ കൗൺസിൽ സമ്മേളിച്ചു. ഇക്കാലയളവിൽ ഒട്ടേറെ ജനകീയ സമരങ്ങൾക്കും തിരുവതാംകൂർ വേദിയായി. ഭരണത്തിൽ കൂടുതൽ പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനായി 1891-ൽ മലയാളി മെമ്മോറിയൽ എന്ന ചരിത്രപ്രധാനമായ രേഖ ഒപ്പുവയ്ക്കപ്പെട്ടു. 1898-ൽ ലെജിസ്ലേറ്റിവ് കൗൺസിലിന്റെ അംഗസംഖ്യ പതിനഞ്ചായി ഉയർത്തി.
1904 ആയപ്പോഴേക്കും '''[[ശ്രീമൂലം പ്രജാസഭ]]''' എന്ന പേരിൽ കുറച്ചുകൂടി വിപുലമായ മറ്റൊരു പ്രതിനിധി സഭയ്ക്ക് രാജാവ് രൂപം നൽകി. നൂറംഗങ്ങളുള്ള പ്രജാസഭയിലേക്ക് അംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുത്തത് വാർഷികവരുമാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരുന്നു. ഓരോ [[താലൂക്ക്|താലൂക്കിൽ]] നിന്നും ഈരണ്ടു പ്രതിനിധികൾ വീതം ജില്ലാ ഭരണാധികാരികൾ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്താണ് പ്രജാസഭാംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നത്. 1905 [[മെയ് 1]]- സുപ്രധാനമായ ഒരു വിളംബരത്തിലൂടെ പ്രജാസഭയിലേക്ക് അംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവകാശം ജനങ്ങൾക്കു നൽകപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ഇവിടെയും വരുമാനവും വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകളുമാണ് വോട്ടവകാശത്തെ നിർണ്ണയിച്ചത്. വോട്ടവകാശമുള്ളവർ പ്രജാസഭയിലെ 100 അംഗങ്ങളിൽ 77 പേരേ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബാക്കി 23 പേർ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു. കൗൺസിലിലേക്ക് മത്സരിക്കാൻ പിന്നീടു സ്ത്രീകൾക്ക് അനുവാദം നൽകി. [[നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭം|നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭത്തെ]] തുടർന്ന് ഒരുരൂപ കരം തീരുവയുള്ള എല്ലാവർക്കും വോട്ടവകാശം ലഭിച്ചു. 1932-ൽ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിലിനെ ഉപരിസഭയും ശ്രീമൂലം പ്രജാസഭയെ അധോസഭയുമാക്കി. 1947-ൽ രാജ്യം സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയതോടെ രണ്ടുസഭകളും ഇല്ലാതായി. പകരം പ്രായപൂർത്തിവോട്ടവകാശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 1948-ൽ 120 അംഗ തിരുവിതാംകൂർ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യുവന്റ് അസംബ്ലി നിലവിൽ വന്നു. ഇതും നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായിരുന്നു. ഇതൊക്കെയാണെങ്കിലും മഹാരാജാവ് തന്നെയായിരുന്നു ഭരണഘടനാ പ്രകാരമുള്ള മേധാവി.
== തിരുവിതാംകൂർ കൊച്ചി ലയനം ==
1949 ജൂലൈ ഒന്നിന് അയൽ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളായ [[കൊച്ചിരാജ്യം|കൊച്ചിയും]] തിരുവിതാംകൂറും യോജിച്ച് [[തിരു-കൊച്ചി|തിരു-കൊച്ചി സംസ്ഥാനം]] നിലവിൽ വന്നത് ഐക്യകേരളത്തിലേക്കുളള ആദ്യചുവടുവെപ്പായി. ലയനത്തിനനുസൃതമായി നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന മന്ത്രിസഭ പുന:സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
=== [[1949]] ലെ മന്ത്രിമാരുടെ സമിതി ===
പ്രീമിയർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നത് മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് തത്തുല്യമയ പദവിയാണ്. [[1949]] [[ജൂലൈ 1]] മുതൽ [[1951]] [[മാർച്ച് 1]] വരെയായിരുന്നു ഈ മന്ത്രിസഭയുടെ കാലാവധി. മന്ത്രിമാർ പലരും അതിനു മുന്നേ തന്നെ രാജിവച്ചൊഴിഞ്ഞു. മന്ത്രിസഭ താഴെക്കാണുന്ന പ്രകാരം ആയിരുന്നു.
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
! കുറിപ്പുകൾ
|-
| 1
| [[പറൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]]
| പ്രീമിയർ ([[മുഖ്യമന്ത്രി]])
|-
| 2
| [[ഇക്കണ്ട വാര്യർ]]
| ഭൂമി, [[കൃഷി]]
|
|-
| 3
| [[എ. ജെ. ജോൺ]]
| [[സാമ്പത്തികം]], [[റവന്യൂ]]
|
|-
| 4
| [[സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ|കെ. അയ്യപ്പൻ]]
| [[പൊതുഭരണം]]
| 1950 ജനുവരി മൂന്നിനു രാജിവച്ചു
|-
| 5
| [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]]
| [[തൊഴിൽ]], [[പൊതു വിതരണം]], [[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|
|-
| 6
| [[ഇ.കെ. മാധവൻ]]
| [[-]]
|1949 ജൂലൈ 5 നു രാജിവച്ചു<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf പേജ് 471/488</ref>
|-
| 7
| [[ആനി മസ്കരീൻ]]
| [[ആരോഗ്യം]], [[ഊർജ്ജം]]
|
|-
| 8
| [[ഇ. ജോൺ ഫിലിപ്പോസ്]]
| [[കൃഷി]], [[പൊതു മരാമത്ത്]], [[ദൂര വിനിമയം]]
|1949 ജൂലൈ 5മുതൽ 1951 മാർച് ഒന്നു വരെ
|-
| 9
| [[എൻ. കുഞ്ഞുരാമൻ]]
| [[വ്യവസായം]], [[എക്സൈസ്]]
|
|-
| 10
| [[ടി. എ അബ്ദുള്ള]]
| [[ഭക്ഷണം]], [[പൊതുവിതരണം]]
| 1950 ജനുവരി മൂന്നിനു രാജിവച്ചു
|-
|}
=== [[1951]] ലെ മന്ത്രിസഭ ===
[[സി. കേശവൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി രൂപമെടുത്ത മന്ത്രിസഭ.
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[സി. കേശവൻ]]
| [[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
| 2
| [[പറൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]]
| [[ഭക്ഷ്യം]] [[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
| 3
| [[കെ.എം. കോര]]
| [[സാമ്പത്തികം]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
| 4
| [[എ. ജെ. ജോൺ]]
| [[റവന്യൂ]], [[സാമ്പത്തികം]], [[ആരോഗ്യം]]
|-
| 5
| [[ജി. ചന്ദ്രശേഖര പിള്ള ]]
| [[പൊതു മരാമത്ത്]]
|-
| 6
| [[എൻ.എം. പൈലി]]
| [[റവന്യൂ]], [[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
| 7
| [[പി.കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി മേനോൻ]]<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf പേജ് 472/488</ref>
| [[വ്യവസായം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|}
=== [[1952]]-ലെ മന്ത്രിസഭ ===
[[1952]] [[മാർച്ച് 12]] മുതൽ [[1953]] [[സെപ്റ്റംബർ 24]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[എ. ജെ. ജോൺ]]
| [[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
| 2
| [[ടി.എം. വർഗീസ്]]
| [[അഭ്യന്തരം]]
|-
| 3
| [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]]
| [[സാമ്പതികം]] [[പൊതു വിതരണം]]
|-
| 4
| [[കളത്തിൽ വേലായുധൻ നായർ]]
| [[ഗതാഗതം]], [[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
| 5
| [[വി. മാധവൻ]]
| [[ആരോഗ്യം]], [[വൈദ്യമേഖല]]
|-
| 6
| [[കെ. കൊച്ചുകുട്ടൻ ]]
| [[സ്വയം ഭരണം]]
|-
| 7
| [[ചിദംബരനാഥ നാടാർ]]
| [[റവന്യൂ]], [[വനം]]
|-
|}
=== [[1954]]-ലെ മന്ത്രിസഭ ===
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]]
| [[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
| 2
| [[എ. അച്യുതൻ]]
| [[പൊതുമരാമത്ത്]], [[ഗതാഗതം]]
|-
| 3
| [[കെ.എം. കോര]]
| [[കൃഷി]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
| 4
| [[പി.എസ്. നടരാജപിള്ള]]
| [[സാമ്പത്തികം]], [[റവന്യൂ]]
|-
| 5
| [[പി.കെ. കുഞ്ഞ്]]
| [[സ്വയം ഭരണം]], [[പൊതുജനാരോഗ്യം]], [[വൈദ്യമേഖല]]
|-
|}
=== [[1955]]-ലെ മന്ത്രിസഭ ===
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]]
| [[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
| 2
| [[എ. ജെ. ജോൺ]]
| [[അഭ്യന്തരം]], [[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]], [[വനം]]
|-
| 3
| [[കെ. കൊച്ചുകുട്ടൻ]]
| [[സ്വയം ഭരണം]]
|-
| 4
| [[എ.എ. റഹീം]]
| [[ആരോഗ്യം]], [[വൈദ്യമേഖല]], [[കൃഷി]]
|-
| 5
| [[കെ.ഐ. വേലായുധൻ]]
| [[പൊതുമരാമത്ത്]], [[ഗതാഗതം]], [[വൈദ്യുതി]]<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf പേജ് 473/488</ref>
|-
|}
== ഐക്യകേരളം നിലവിൽ വന്ന ശേഷം ==
=== 1957-1959 (ഒന്നാം നിയമസഭ) ===
{{main|ഐക്യകേരളത്തിലെ ആദ്യ മന്ത്രിസഭ}}
[[പ്രമാണം:First ministry.jpg|thumb|400px|right| കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ മന്ത്രിസഭയിലെ അംഗങ്ങൾ, ഇടത്തു നിന്ന്: [[ടി.എ. മജീദ്]], [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ]], [[കെ.പി. ഗോപാലൻ]], [[ടി.വി. തോമസ്]], [[എ.ആർ. മേനോൻ|ഡോ. എ.ആർ. മേനോൻ]], [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]], [[സി. അച്യുതമേനോൻ]], [[കെ.ആർ. ഗൗരി]], [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]], [[കെ.സി. ജോർജ്ജ്]], [[പി.കെ. ചാത്തൻ]]]]
[[1957]] [[ഏപ്രിൽ 5]] മുതൽ [[1959]] [[ജൂലൈ 31]] വരെ. ഏഷ്യയിലെ ആദ്യത്തെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കമ്യൂണിസ്റ്റ് മന്ത്രിസഭ എന്ന ഖ്യാതിയും ഈ മന്ത്രിസഭയ്ക്കാണ്. (ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തേത് 1953 [[ദക്ഷിണ അമേരിക്ക|ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിലെ]] [[ഗയാന|ഗയാനയിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മലയാളിയായ ചണ്ഢി ജഗന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നിലവിൽവന്ന മന്തിസഭയാണ്.<ref name=mmanorama>{{cite news |title = കമ്യൂണിസ്റ്റ് മന്ത്രിസഭയുടെ അമ്പതാം വാർഷികത്തിൽ |publisher =[[മലയാള മനോരമ]] |date = 2007-04-22 |accessdate =2007-04-22 |language =ഇംഗ്ലീഷ് }} </ref> 126 തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളുണ്ടായിരുന്ന ഈ നിയമസഭയിൽ 60 [[സി.പി.ഐ.]] അംഗങ്ങളും 5 സി.പി.ഐ. സ്വതന്ത്രന്മാരും ചേർന്ന് 65 അംഗങ്ങളൂടെ സംഖ്യാബലമായിരുന്നു ആദ്യത്തെ മത്രിസഭയിലെ ഭരണകക്ഷിക്ക്. ഈ മന്ത്രിസഭയിലെ നിയമവകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു വി. ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ, ആരോഗ്യവകുപ്പ് മന്ത്രി ഡോ. എ. ആർ മേനോൻ, വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രി [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]] എന്നീ മൂന്ന് മന്ത്രിമാർ അവരവരുടെ മേഖലയിൽ കഴിവ് തെളിച്ചവരുമായിരുന്നു. അംഗങ്ങളുടെ ശരാശരി പ്രായം വളരെ കുറവും ആയിരുന്നു. ഈ മന്ത്രിസഭയിലെ റവന്യൂ-എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന [[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ|ഗൗരിയമ്മയ്ക്ക്]] പ്രായം 38 വയസ്സുമാത്രമായിരുന്നു. സഭയിലെ ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കറായിരുന്നു [[കെ.ഒ. അയിഷാഭായി]]. നിയമസഭാംഗമായി ആദ്യം സത്യപ്രതിജ്ഞചെയ്തത് [[റോസമ്മ പുന്നൂസ്]] ആയിരുന്നു<ref name="ആർ.സി. സുരേഷ്കുമാർ">ആർ. സി. സുരേഷ്കുമാർ. കേരളം - ചരിത്രവും വസ്തുതകളും.മാതൃഭൂമി പ്രിന്റിങ് & പബ്ലിഷിങ് കമ്പനി ലിമിറ്റഡ്. കോഴിക്കോട് വർഷം 2009. പുറം 25.</ref>.
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| മുഖ്യമന്ത്രി
|-
| 2
| [[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
| [[സാമ്പത്തികം]]
|-
| 3
| [[ടി.വി. തോമസ്]]
| [[ഗതാഗതം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
| 4
| [[കെ.സി. ജോർജ്ജ്]]
| [[ഭക്ഷ്യം]], [[വനം]]
|-
| 5
| [[കെ.പി. ഗോപാലൻ]]
| [[വ്യവസായം]]
|-
| 6
| [[ടി.എ. മജീദ്]]
| [[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
| 7
| [[പി.കെ. ചാത്തൻ]]
| [[സ്വയം ഭരണം]]
|-
| 8
| [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]]
| [[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[സഹകരണം]]
|-
| 9
| [[കെ.ആർ. ഗൗരി]]
| [[റവന്യൂ]], [[ഏക്സൈസ്]]
|-
| 10
| [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ]]
| [[നിയമം]], [[വിദ്യുച്ഛക്തി]]
|-
| 11
| [[ഡോ. എ.ആർ. മേനോൻ]]
| ആരോഗ്യം
|}
=== 1960ലെ മന്ത്രിസഭ (രണ്ടാം നിയമസഭ) ===
[[1960]] [[ഫെബ്രുവരി 22]] മുതൽ [[1962]] [[സെപ്റ്റംബർ 26]]ന് രാഷ്ട്രപതി പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ.
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[പട്ടം താണുപിള്ള]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[ആർ. ശങ്കർ]]
|[[സാമ്പത്തികം]]
|-
|3
|[[പി.ടി. ചാക്കോ]]
|[[അഭ്യന്തരം]]
|-
|4
|[[പി.പി. ഉമ്മർ കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|5
|[[കെ.ടി. അച്യുതൻ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|6
|[[ഇ.പി. പൗലോസ്]]
|[[കൃഷി]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
|7
|[[വി.കെ. വേലപ്പൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]], [[വിദ്യുച്ഛക്തി]] (1962 ഓഗസ്റ്റ് 26-ന് അന്തരിച്ചു)
|-
|8
|[[കെ.എ. ദാമോദര മേനോൻ]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|9
|[[കെ. കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[ഹരിജനോദ്ധാരണം]], [[രജിസ്ട്രേഷൻ]]
|-
|10
|[[ഡി. ദാമോദരൻ പോറ്റി]]
|[[പൊതു മരാമത്ത്]]
|-
|11
|[[കെ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]
|[[നിയമം]], [[റവന്യൂ]]
|}
=== 1962ലെ മന്ത്രിസഭ (രണ്ടാം നിയമസഭ) ===
([[1962]] സെപ്റ്റംബർ 26 മുതൽ [[1964]] സെപ്റ്റംബർ 10 വരെ) പട്ടം താണുപിള്ള ഗവർണരായി നിയമനം ലഭിച്ചതിനാൽ രാജി വയ്ക്കുകയും പുതിയ മന്ത്രിസഭ അധികാരത്തിൽ വരികയും ചെയ്തു
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ആർ. ശങ്കർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[പി.ടി. ചാക്കോ]]
|[[അഭ്യന്തരം]], [[നിയമം]], [[റവന്യൂ]]
|-
|3
|[[പി.പി. ഉമ്മർ കോയ]]
|[[പൊതു ഭരണം]], [[മത്സ്യബന്ധനം]], [[പൊതു മരാമത്ത്]]
|-
|5
|[[കെ.ടി. അച്യുതൻ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|6
|[[ഇ.പി. പൗലോസ്]]
|[[കൃഷി]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
|7
|[[കെ.എ. ദാമോദര മേനോൻ]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|8
|[[കെ. കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[ഹരിജനോദ്ധാരണം]], [[രജിസ്ട്രേഷൻ]]
|-
|9
|[[ഡി. ദാമോദരൻ പോറ്റി]]
|[[പൊതു മരാമത്ത്]]
|-
|10
|[[കെ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]
|[[നിയമം]], [[റവന്യൂ]]
|}
=== 1967-1969 (മൂന്നാം നിയമസഭ) ===
([[1967]] മാർച്ച് 6 - [[1969]] നവംബർ 1 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.ആർ. ഗൗരി]]
|[[റവന്യൂ]], [[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|-
|3
|[[ഇ.കെ. ഇമ്പിച്ചിബാവ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[ദൂരവിനിമയം]]
|-
|4
|[[എം.കെ. കൃഷ്ണൻ]]
|[[വനം]], [[ഹരിജനക്ഷേമം]]
|-
|5
|[[പി.ആർ. കുറുപ്പ്]]
|[[ജലസേചനം]], [[സഹകരണം]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|6
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞ്]]
|[[ധനകാര്യം]] (1969 മേയ് 13-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|7
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|8
|[[എം.പി.എം. അഹമ്മദ് കുരിക്കൾ]]
|[[പഞ്ചായത്ത്]], [[ഗ്രാമവികസനം]] (1968 ഒക്ടോബർ 24-ന് അന്തരിച്ചു)
|-
|9
|[[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]]
|[[കൃഷി]], [[വിദ്യുച്ഛക്തി]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|10
|[[ടി.വി. തോമസ്]]
|[[വ്യവസായം]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|11
|[[ബി. വെല്ലിംഗ്ടൺ]]
|[[ആരോഗ്യം]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|12
|[[ടി.കെ. ദിവാകരൻ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|13
|[[മത്തായി മാഞ്ഞൂരാൻ]]
|[[തൊഴിൽ]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|14
|[[കെ. അവുക്കാദർ കുട്ടി നഹ]]
|[[പഞ്ചായത്ത്]] (1968 നവംബർ 9-ന് ചുമതലയേറ്റു, 1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|}
=== 1969-1970 (മൂന്നാം നിയമസഭ) ===
[[1969]] [[നവംബർ 1]] മുതൽ [[1970]] [[ഓഗസ്റ്റ് 3]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.ടി. ജേക്കബ്]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|3
|[[പി. രവീന്ദ്രൻ]]
|[[വ്യവസായം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|4
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]],[[അഭ്യന്തരം]]
|-
|5
|[[കെ. അവുക്കാദർ കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|6
|[[എൻ.കെ. ശേഷൻ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|-
|7
|[[ഒ. കോരൻ]]
|[[ജലസേചനം]], [[കൃഷി]]
|-
|8
|[[കെ.എം. ജോർജ്ജ് (രാഷ്ട്രീയനേതാവ്)|കെ. എം. ജോർജ്ജ്]]
|[[ഗതാഗതം]], [[ആരോഗ്യം]]
|}
=== 1970-1977 (നാലാം നിയമസഭ) ===
[[1970]] [[ഒക്ടോബർ 4]] മുതൽ [[1977]] [[മാർച്ച് 25]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[എൻ.ഇ. ബലറാം]]
|[[വ്യവസായം]] 1973 സെപ്റ്റംബർ 24-ന് രാജിവച്ചു
|-
|3
|[[പി.കെ. രാഘവൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[ഭവനനിർമ്മാണം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 24-ന് രാജിവച്ചു.
|-
|4
|[[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[വൈദ്യുതി]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 24-ന് രാജിവച്ചു.
|-
|5
|[[ടി.കെ. ദിവാകരൻ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]], [[ടൂറിസം]] 1976 ജനുവരി 19-ന് അന്തരിച്ചു.
|-
|6
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[റവന്യൂ]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|7
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[അഭ്യന്തരം]] 1973 മാർച്ച് 1-ന് രാജിവച്ചു
|-
|8
|[[കെ. അവുക്കാദർ കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
|9
|[[എൻ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[കൃഷി]], [[ആരോഗ്യം]], [[സഹകരണം]]
|-
|10
|[[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[വൈദ്യുതി]], [[ഭവനം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|11
|[[ടി.വി. തോമസ്]]
|[[വ്യവസായം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|12
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[ആഭ്യന്തരം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|13
|[[കെ.ടി. ജോർജ്ജ്]]
|[[ധനകാര്യം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ 1972 ഏപ്രിൽ 3-ന് മരിക്കുന്നതു വരെ
|-
|14
|[[വക്കം പുരുഷോത്തമൻ]]
|[[കൃഷി]], [[തൊഴിൽ]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|15
|[[കെ.ജി. അടിയോടി (രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ)|കെ.ജി. അടിയോടി]]
|[[വനം]], [[ഭക്ഷ്യം]], [[ധനകാര്യം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|16
|[[വെള്ള ഈച്ചരൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[ഗ്രാമ വികസനം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|17
|[[പോൾ. പി. മാണി]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]] 1972 മേയ് 16 മുതൽ
|-
|18
|[[ചാക്കീരി അഹമ്മദ് കുട്ടി]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], 1973 മാർച്ച് 2 മുതൽ
|-
|19
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ധനകാര്യം]], 1975 ഡിസംബർ 26 മുതൽ
|-
|20
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ഗതാഗതം]], 1975 ഡിസംബർ 26 മുതൽ 1976 ജൂൺ 25-ന് രാജിവക്കുന്നവരെ
|-
|21
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]], 1976 ഫെബ്രുവരി 4 മുതൽ
|-
|22
|[[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]]
|[[ഗതാഗതം]], 1976 ജൂൺ 26 മുതൽ 1976 ഡിസംബർ 11-ന് മരിക്കുന്നവരെ
|-
|23
|[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]], 1977 ജനുവരി 2 മുതൽ
|}
=== 1977-1977 (അഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
[[1977]] [[മാർച്ച് 25]] മുതൽ [[1977]] [[ഏപ്രിൽ 25]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[ജലസേചനം]]
|-
|3
|[[എം.കെ. ഹേമചന്ദ്രൻ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|-
|4
|[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|5
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|6
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]]
|[[കൃഷി]]
|-
|7
|[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]]
|-
|8
|[[ഇ. ജോൺ ജേക്കബ്]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|-
|9
|[[കെ. അവുക്കാദർക്കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|10
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|11
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|12
|[[ജെ. ചിത്തരഞ്ജൻ]]
|[[പൊതുജനാരോഗ്യം]]
|-
|13
|[[കാന്തലോട്ട് കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[വനം]]
|-
|14
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|15
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]]
|}
=== 1977-1978 (അഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
[[1977]] [[ഏപ്രിൽ 27]] മുതൽ [[1978]] [[ഒക്ടോബർ 27]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[ജലസേചനം]]
|-
|3
|[[എം.കെ. ഹേമചന്ദ്രൻ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|-
|4
|[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|5
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]]
|[[കൃഷി]]
|-
|6
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|7
|[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]]
|-
|8
|[[ഇ. ജോൺ ജേക്കബ്]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]] (1978 സെപ്റ്റംബർ 26-ന് അന്തരിച്ചു)
|-
|9
|[[കെ. അവുക്കാദർക്കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|10
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|11
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|12
|[[ജെ. ചിത്തരഞ്ജൻ]]
|[[പൊതുജനാരോഗ്യം]]
|-
|13
|[[കാന്തലോട്ട് കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[വനം]]
|-
|14
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|15
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]]
|-
|16
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|17
|[[യു.എ. ബീരാൻ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[സാമൂഹ്യക്ഷേമം]]
|-
|18
|[[ടി.എസ്. ജോൺ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|}
=== 1978-1979 (അഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
[[1978]] [[ഒക്ടോബർ 29]] മുതൽ [[1979]] [[ഒക്ടോബർ 7]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
! അധികാരത്തിൽ
|-
|1
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[ജെ. ചിത്തരഞ്ജൻ]]
|[[പൊതുജനാരോഗ്യം]]
|[[1978]] [[നവംബർ]] [[18]] വരെ
|-
|3
|[[കാന്തലോട്ട് കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[വനം]]
|[[1978]] [[നവംബർ]] [[18]] വരെ
|-
|4
|[[ദാമോദരൻ കാളാശ്ശേരി]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[സാമൂഹിക ക്ഷേമം]]
|
|-
|5
|[[എ.എൽ. ജേക്കബ്]]
|[[കൃഷി]]
|
|-
|6
|[[എം.കെ. രാഘവൻ]]
|[[തൊഴിൽ]], [[ഹൗസിങ്ങ്]]
|
|-
|7
|[[എസ്. വരദരാജൻ നായർ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|
|-
|8
|[[കെ. അവുക്കാദർക്കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|[[1978]] [[ഡിസംബർ]] [[9]] മുതൽ
|-
|9
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|
|-
|10
|[[ടി.എസ്. ജോൺ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|
|-
|11
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|[[1979]] [[ജൂലൈ]] [[26]] വരെ
|-
|12
|[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]]
|
|-
|13
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[റവന്യൂ]], [[സഹകരണം]]
|
|-
|14
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]], [[സ്പോർട്സ്]]
|
|-
|15
|[[കെ.പി. പ്രഭാകരൻ]]
|[[പൊതുജനാരോഗ്യം]]
|[[1978]] [[നവംബർ]] [[18]] മുതൽ
|-
|16
|[[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]
|[[വ്യവസായം]], [[വനം]]
|[[1978]] [[നവംബർ]] [[18]] മുതൽ
|}
=== 1979-1979 (അഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
[[1979]] [[ഒക്ടോബർ 12]] മുതൽ [[1979]] [[ഡിസംബർ 1]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[എൻ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]], [[കൃഷി]]
|-
|3
|[[എൻ. ഭാസ്കരൻ നായർ]]
|[[ധനകാര്യം]], [[ആരോഗ്യം]]
|-
|4
|[[നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]]
|[[തൊഴിൽ]], [[ഹൗസിങ്]] - [[1979]] [[നവംബർ]] [[16]] മുതൽ
|-
|5
|[[കെ.ജെ. ചാക്കോ ]]
|[[റവന്യൂ]], [[സഹകരണം]] - [[1979]] [[നവംബർ]] [[16]] മുതൽ
|-
|6
|[[കെ.എ. മാത്യു]]
|[[വ്യവസായം]], [[വനം]] - [[1979]] [[നവംബർ]] [[16]] മുതൽ
|}
=== 1980-1981 (ആറാം നിയമസഭ) ===
[[1980]] [[ജനുവരി 25]] മുതൽ [[1981]] [[ഒക്ടോബർ 20]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]
|[[കൃഷി]], [[സാമൂഹിക ക്ഷേമം]]
|-
|3
|[[എം.കെ. കൃഷ്ണൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]]
|-
|4
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|5
|[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻനായർ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]], [[ഹൗസിങ്]]
|-
|6
|[[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]
|[[റവന്യൂ]], [[ഫിഷറീസ്]]
|-
|7
|[[എ. സുബ്ബറാവു ]]
|[[ജലസേചനം]]
|-
|8
|[[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]]
|[[തൊഴില്]], [[വനം]] - [[1981]] [[ഒക്ടോബർ]] [[16]] വരെ
|-
|9
|[[പി.സി. ചാക്കോ]]
|[[വ്യവസായം]] - [[1981]] [[ഒക്ടോബർ]] [[16]] വരെ
|-
|10
|[[വക്കം ബി. പുരുഷോത്തമൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]], [[ടൂറിസം]] - [[1981]] [[ഒക്ടോബർ]] [[16]] വരെ
|-
|11
|[[എ.സി. ഷണ്മുഖദാസ്]]
|[[സാമൂഹിക ക്ഷേമം]], [[സ്പോർട്സ്]] - [[1981]] [[ഒക്ടോബർ]] [[16]] വരെ
|-
|12
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|13
|[[ആർ.എസ്. ഉണ്ണി]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|14
|[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]]
|[[ഗതാഗതം]]
|-
|15
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ധനകാര്യം]], [[നിയമം]]
|-
|16
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[വൈദ്യുതി]]
|-
|17
|[[പി.എം. അബൂബക്കർ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]]
|}
=== 1981-1982 (ആറാം നിയമസഭ)<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf പേജ് 453</ref> ===
( 1981 ഡിസംബർ 28 - 1982 മാർച്ച് 17 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]
|[[ഉപമുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|3
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[റവന്യൂ]] [[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|4
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ധനകാര്യം]],[[നിയമം]],
|-
|5
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി ]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|6
|[[കെ. ശിവദാസൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|7
|[[സി.എം. സുന്ദരം]]
|[[തദ്ദേശസ്വയംഭരണം]]
|-
|8
|[[ആർ. സുന്ദരേശൻ നായർ]]
|[[ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയം|ആരോഗ്യം]] [[വിനോദസഞ്ചാരം]]
|}
=== 1982-1987 (ഏഴാം നിയമസഭ) ===
[[1982]] [[മേയ് 5]] മുതൽ [[1987]] [[മാർച്ച് 25]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[ഉപമുഖ്യമന്ത്രി]], [[പബ്ലിക് വർക്സ്]] ([[1983]] [[സെപ്തംബർ]] [[28]]-ന് അന്തരിച്ചു)
|-
|3
|[[കെ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[ഗതാഗതം]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[29]] വരെ)
|-
|4
|[[എം.പി. ഗംഗാധരൻ]]
|[[ജലസേചനം]] ([[1986]] [[മാർച്ച്]] [[12]] വരെ)
|-
|5
|[[സി.വി. പത്മരാജൻ]]
|[[സാമൂഹ്യവികസനം]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[29]] വരെ)
|-
|6
|[[പി. സിറിയക് ജോൺ]]
|[[കൃഷി]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[29]] വരെ)
|-
|7
|[[കെ.പി. നൂറുദ്ദീൻ ]]
|[[വനം വകുപ്പ്]]
|-
|8
|[[വയലാർ രവി]]
|[[ആഭ്യന്തരം]] ([[1986]] [[മേയ്]] [[24]] വരെ)
|-
|9
|[[ഇ. അഹമ്മദ്]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|10
|[[യു.എ. ബീരാൻ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|-
|11
|[[ടി.എം. ജേക്കബ്]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|12
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|13
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[വൈദ്യുതി]] ([[1985]] [[ജൂൺ]] [[5]] വരെ, പിന്നീട് [[1986]] [[മേയ്]] [[25]] മുതൽ)
|-
|14
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ധനകാര്യം]], [[നിയമം]]
|-
|15
|[[എം. കമലം]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|16
|[[കെ.ജി.ആർ. കർത്താ]]
|[[ആരോഗ്യം ]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[29]] വരെ)
|-
|17
|[[എൻ. ശ്രീനിവാസൻ]]
|[[എക്സൈസ്]] ([[1986]] [[മേയ്]] [[30]] വരെ)
|-
|17
|[[കടവൂർ ശിവദാസൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|19
|[[സി.എം. സുന്ദരം]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|20
|[[എ.എൽ. ജേക്കബ്]]
|[[കൃഷി]], [[ഫിഷറീസ്]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[1] വരെ)
|-
|21
|[[എൻ. സുന്ദരൻ നാടാർ]]
|[[ഗതാഗതം]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[1] മുതൽ)
|-
|22
|[[പി.കെ. വേലായുധൻ]]
|[[സാമൂഹിക ക്ഷേമം]], [[ഗതാഗതം]] ([[1983]] [[സെപ്തംബർ]] [[1] മുതൽ)
|-
|23
|[[കെ.പി.രാമചന്ദ്രൻനായർ]]
|[[ആരോഗ്യം]] [[1983]] ([[സെപ്തംബർ]] [[1]] മുതൽ [[1985]] [[മേയ്]] [[29]] വരെ)
|-
|24
|[[കെ. അവുക്കാദർക്കുട്ടി നഹ]]
|[[ഉപമുഖ്യമന്ത്രി]], [[പബ്ലിക് വർക്സ്]] ([[1983]] [[ഒക്ടോബർ]] [[24]] മുതൽ)
|-
|25
|[[തച്ചടി പ്രഭാകരൻ]]
|[[ധനകാര്യം]] ([[1986]] [[ജൂൺ]] [[5]] മുതൽ)
|-
|26
|[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
|[[ഗ്രാമവികസനം]] ([[1986]] [[ജൂൺ]] [[5]] മുതൽ)
|}
=== 1987-1991 (എട്ടാം നിയമസഭ) ===
(1987 മാർച്ച് 26 - 1991 ജൂൺ 17 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[ബേബി ജോൺ]]
| ജലസേചനം
|-
|3
|[[കെ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]
| വിദ്യാഭ്യാസം, നിയമം
|-
|4
|[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]]
| ഭക്ഷ്യം, പൊതുവിതരണം
|-
|5
|[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]
| വ്യവസായം
|-
|6
|[[ടി.കെ. ഹംസ]]
| പൊതുമരാമത്ത്,
|-
|7
|[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]]
|
|-
|8
|[[നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]]
| കായികരംഗം
|-
|9
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
| തൊഴിൽ
|-
|10
|[[പി.കെ. രാഘവൻ]]
| ഹരിജനക്ഷേമം
|-
|11
|[[വി.വി. രാഘവൻ]]
| കൃഷി
|-
|12
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
| സഹകരണം
|-
|13
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ പിള്ള]]
| ഗതാഗതം
|-
|14
|[[എ.സി. ഷണ്മുഖദാസ്]]
| ആരോഗ്യം
|-
|15
|[[ടി. ശിവദാസമേനോൻ]]
| വിദ്യുച്ചക്തി, ഗ്രാമവികസനം
|-
|16
|[[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]
| റവന്യു, ടൂറിസം
|-
|17
|[[വി.ജെ. തങ്കപ്പൻ]]
| തദ്ദേശസ്വയംഭരണം
|-
|18
|[[വി. വിശ്വനാഥമേനോൻ]]
| ധനകാര്യം
|-
|19
|[[എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ]]
| വനം
|-
|20
| [[എൻ.എം. ജോസഫ്]]
| വനം
|}
=== 1991-1995 (ഒൻപതാം നിയമസഭ) ===
(1991 ജൂൺ 24 - 1995 മാർച്ച് 16 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ഗതാഗതം]] (28.07.95 വരെ)
|-
|3
|[[പി.കെ.കെ. ബാവ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]] (29.06.91 മുതൽ)
|-
|4
|[[പി.പി. ജോർജ്]]
|[[കൃഷി]] (02.07.91 മുതൽ)
|-
|5
|[[ടി.എം. ജേക്കബ്]]
|[[ജലസേചനം]], [[സാംസ്കാരികം]] (29.06.91 മുതൽ)
|-
|6
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|7
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[റവന്യൂ]], [[നിയമം]]
|-
|8
|[[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]] (29.06.91 മുതൽ)
|-
|9
|[[ടി.എച്ച്. മുസ്തഫ]]
|[[പൊതുവിതരണം]], [[ഭക്ഷ്യം]] (02.07.91 മുതൽ)
|-
|10
|[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
|[[ധനകാര്യം]] (22.06.94 വരെ)
|-
|11
|[[എം.ടി. പത്മ]]
|[[മത്സ്യബന്ധനം]] (02.07.91 മുതൽ)
|-
|12
|[[സി.വി. പത്മരാജൻ]]
|[[വൈദ്യുതി]] (02.07.91 മുതൽ)
|-
|13
|[[എം.വി. രാഘവൻ]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|14
|[[ആർ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]
|[[ആരോഗ്യം]] (05.06.94 വരെ)
|-
|15
|[[എൻ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|16
|[[കെ.പി. വിശ്വനാഥൻ]]
|[[വനം]] (16.11.94 വരെ)
|-
|17
|[[എം.ആർ. രഘുചന്ദ്രബാൽ]]
|[[എക്സൈസ്]] (02.07.91 വരെ)
|-
|18
|[[പന്തളം സുധാകരൻ]]
|[[പട്ടിക വിഭാഗ ക്ഷേമം]]
|-
|19
|[[സി.ടി. അഹമ്മദ് അലി]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]] (29.06.91 മുതൽ)
|}
=== 1995-1996 (ഒൻപതാം നിയമസഭ) ===
(1995 മാർച്ച് 22 - 1996 മേയ് 9 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[സി.ടി. അഹമ്മദ് അലി]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|3
|[[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]]
|[[തൊഴിൽ]], [[ടൂറിസം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|4
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ഗതാഗതം]] (28-07-95-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|5
|[[പി.കെ.കെ. ബാവ]]
|[[പഞ്ചായത്ത്]], [[സാമൂഹികക്ഷേമം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|6
|[[ടി.എം. ജേക്കബ്]]
|[[ജലസേചനം]], [[സാംസ്കാരികം]]
|-
|7
|[[കടവൂർ ശിവദാസൻ]]
|[[വനം]], [[ഗ്രാമവികസനം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|8
|[[ജി. കാർത്തികേയൻ]]
|[[വൈദ്യുതി]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|9
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|[[വ്യവസായം]], [[മുൻസിപ്പാലിറ്റികൾ]]
|-
|10
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[റവന്യൂ]], [[നിയമം]]
|-
|11
|[[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|12
|[[എം.ടി. പത്മ]]
|[[മത്സ്യബന്ധനം]], [[രജിസ്ട്രേഷൻ]] (03-05-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു.
|-
|13
|[[സി.വി. പത്മരാജൻ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|-
|14
|[[പന്തളം സുധാകരൻ]]
|[[പട്ടികവിഭാഗക്ഷേമം]], [[എക്സൈസ്]] (03-05-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|15
|[[എം.വി. രാഘവൻ]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|16
|[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]] (03-05-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|17
|[[വി.എം. സുധീരൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലേറ്റു)
|-
|18
|[[പി.പി. തങ്കച്ചൻ]]
|[[കൃഷി]] (03-05-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|}
=== 1996-2001 (പത്താം നിയമസഭ) ===
(1996 മേയ് 20 - 2001 മേയ് 13 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേർ
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]], വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ, ആഭ്യന്തരം
|-
|2
|[[പിണറായി വിജയൻ]]
|[[വിദ്യുച്ഛക്തി]], സഹകരണം (19-10-98-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|3
|[[എസ്. ശർമ്മ]] (പിണറായി വിജയനുശേഷം)
|[[വിദ്യുച്ഛക്തി]], , സഹകരണം (25-10-98-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|4
|[[ടി. ശിവദാസമേനോൻ]]
|[[ധനകാര്യം]], എക്സൈസ്
|-
|5
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
|6
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|[[സാംസ്കാരികം]], [[മത്സ്യബന്ധനം]], [[ഗ്രാമവികസനം]]
|-
|7
|[[സുശീല ഗോപാലൻ]]
|[[വ്യവസായം]], [[സാമൂഹികക്ഷേമം]]
|-
|8
|[[പാലൊളി മുഹമ്മദ്കുട്ടി]]
|[[തദ്ദേശസ്വയംഭരണം]]
|-
|9
|[[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|[[വൈദ്യുതി]], [[പട്ടികവിഭാഗക്ഷേമം]], [[യുവജനക്ഷേമം]]
|-
|10
|[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[നിയമം]], [[ടൂറിസം]]
|-
|11
|[[കെ.ഇ. ഇസ്മായിൽ]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|12
|[[വി.കെ. രാജൻ]]
|[[കൃഷി]] (29-05-97-ൽ അന്തരിച്ചു)
|-
|13
|[[എ.സി. ഷൺമുഖദാസ്]]
|[[ആരോഗ്യം]], [[സ്പോർട്സ്]] (19-01-2000-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|14
|[[വി.സി. കബീർ]]
|[[ആരോഗ്യം]], [[സ്പോർട്സ്]] (19-01-2000-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|15
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[ജലസേചനം]], [[തൊഴിൽ ]] (07-01-98-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|16
|[[പി.ആർ. കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]], [[വനം]], [[ദേവസ്വം]] (11-01-99-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|17
|[[വി.പി. രാമകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ജലസേചനം]], [[തൊഴിൽ]] (07-01-98-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|18
|[[കൃഷ്ണൻ കണിയാംപറമ്പിൽ]]
|[[കൃഷി]] (09-06-97-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|19
|[[എ. നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]]
|[[വനം]], [[ഗതാഗതം]], [[ദേവസ്വം]] (20-01-1999-ൽ ചുമതലയേറ്റു, 13-02-2000-ൽ രാജിവെച്ചു.)
|-
|20
|[[സി.കെ. നാണു]]
|[[ഗതാഗതം]], [[വനം]], [[ദേവസ്വം]] (17-02-2000-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|}
=== 2001-2004 (പതിനൊന്നാം നിയമസഭ) ===
(2001 മേയ് 17 - 2004 സെപ്റ്റംബർ 28)
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേർ
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]], ആഭ്യന്തരം
|-
|2
|[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]
|[[കൃഷി]]
|-
|3
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|[[വ്യവസായം, ഐടി]], സാമൂഹികക്ഷേമം
|-
|4
|[[എം.കെ. മുനീർ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]],
|-
|5
|[[ചെർക്കളം അബ്ദുള്ള]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[തദ്ദേശസ്വയംഭരണം]],
|-
|6
|[[കെ. കുട്ടി അഹമ്മദ് കുട്ടി]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]],
|-
|7
|[[കെ.എം. മാണി]]
| [[റവന്യൂ]], നിയമം
|-
|8
|[[കെ. മുരളീധരൻ]]
|[[വിദ്യുച്ഛക്തി]] (11-02-04-ൽ ചുമതലയേറ്റു, 15-05-04-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|9
|[[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]]
|[[ഗതാഗതം]] (10-03-2003-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|10
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ഗതാഗതം]] (10-03-03-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|11
|[[ബാബു ദിവാകരൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|12
|[[എം.എം. ഹസൻ]]
|[[പാർലമെന്ററി കാര്യം]]
|-
|13
|[[ടി.എം. ജേക്കബ്]]
|[[ജലസേചനം]]
|-
|14
|[[ജി. കാർത്തികേയൻ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[ദേവസ്വം]]
|-
|15
|[[എം.എ. കുട്ടപ്പൻ|ഡോ. എം.എ. കുട്ടപ്പൻ]]
|[[പട്ടികവിഭാഗക്ഷേമം]]
|-
|16
|[[എം.വി. രാഘവൻ]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|17
|[[പി. ശങ്കരൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]]
|-
|18
|[[സി.എഫ്. തോമസ്]]
|[[ഗ്രാമവികസനം]]
|-
|19
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]]
|[[ധനകാര്യം]], [[എക്സൈസ്]]
|-
|20
|[[കടവൂർ ശിവദാസൻ]]
|[[വൈദ്യുതി]]
|-
|21
|[[നാലകത്ത് സൂപ്പി]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|22
|[[കെ. സുധാകരൻ]]
|[[വനം]], [[സ്പോർട്സ്]]
|-
|23
|[[കെ.വി. തോമസ്|പ്രൊഫ. കെ.വി. തോമസ്]]
|[[മത്സ്യബന്ധനം]], [[ടൂറിസം]]
|-
|}
=== 2004-2006 (പതിനൊന്നാം നിയമസഭ) ===
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേർ
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]], [[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|2
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|[[വ്യവസായം]], [[ഐടി]], സാമൂഹികക്ഷേമം (04-01-05-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|3
|[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]
|[[കൃഷി]],
|-
|4
|[[എം.കെ. മുനീർ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]],
|-
|5
|[[ചെർക്കളം അബ്ദുള്ള]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[തദ്ദേശസ്വയംഭരണം]],
|-
|6
|[[കെ. കുട്ടി അഹമ്മദ് കുട്ടി]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]],
|-
|7
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[റവന്യൂ]], നിയമം
|-
|8
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]]
|[[ധനകാര്യം]],
|-
|9
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[ഗതാഗതം]],
|-
|10
|[[എ.പി. അനിൽകുമാർ]]
|[[പട്ടികവിഭാഗക്ഷേമം]]
|-
|11
|[[ബാബു ദിവാകരൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|12
|[[വി.കെ. ഇബ്രാഹിംകുഞ്ഞ്]]
|[[വ്യവസായം]], [[സാമൂഹികക്ഷേമം]] (06-01-05-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|13
|[[ഡൊമിനിക് പ്രസന്റേഷൻ]]
|[[മത്സ്യബന്ധനം]], [[സ്പോർട്സ്]]
|-
|14
|[[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|15
|[[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]]
|[[ഊർജം]]
|-
|16
|[[വക്കം പുരുഷോത്തമൻ]]
|[[ധനകാര്യം]], [[എക്സൈസ്]]
|-
|17
|[[അടൂർ പ്രകാശ്]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|-
|18
|[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|[[ജലവിഭവം]], [[പാർലമെന്ററി കാര്യം]]
|-
|19
|[[എം.വി. രാഘവൻ]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|20
|[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]] (14-01-06 -ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|21
|[[എൻ. ശക്തൻ]]
|[[ഗതാഗതം]]
|-
|22
|[[എ. സുജനപാൽ]]
|[[വനം]] (04-01-06-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|23
|[[സി.എഫ്. തോമസ്]]
|[[ഗ്രാമവികസനം]]
|-
|24
|[[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]]
|[[ടൂറിസം]], [[ദേവസ്വം]]
|-
|25
|[[കെ.പി. വിശ്വനാഥൻ]]
|[[വനം]] (09-02-05-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|}
=== 2006-2011 (പന്ത്രണ്ടാം നിയമസഭ)===
{{പ്രലേ|കേരള മന്ത്രിസഭ( 2006 - 2011)}}
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേർ
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]], വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ, ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും, പൊതുഭരണം
|-
|2
|[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[അഭ്യന്തരം]], വിജിലൻസ്, ടൂറിസം
|-
|3
|[[ഡോ. തോമസ് ഐസക്ക്|തോമസ് ഐസക്ക്]]
|ധനകാര്യം
|-
|4
|[[എളമരം കരീം]]
|വ്യവസായം
|-
|5
|[[കെ.പി. രാജേന്ദ്രൻ]]
|റവന്യൂ
|-
|6
|[[മുല്ലക്കര രത്നാകരൻ]]
|കൃഷി
|-
|7
|[[ജി. സുധാകരൻ]]
|സഹകരണം. (2009 [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] വരെ ദേവസ്വം വകുപ്പ് കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നു)
|-
|8
|[[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]] (2009 [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] മുതൽ)
|ദേവസ്വം
|-
|9
|[[പി.കെ. ഗുരുദാസൻ]]
|[[തൊഴിൽ]], [[ഏക്സൈസ്]]
|-
|10
|[[എൻ.കെ. പ്രേമചന്ദ്രൻ]]
|ജലസേചനം
|-
|11
|[[മാത്യു ടി. തോമസ്]] (2009 [[മാർച്ച് 16]] വരെ)
|ഗതാഗതം
|-
|12
|[[ജോസ് തെറ്റയിൽ]] (2009 [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] മുതൽ)
|ഗതാഗതം
|-
|13
|[[സി. ദിവാകരൻ]]
|ഭക്ഷ്യം, പൊതുവിതരണം
|-
|14
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]] (2006 [[സെപ്റ്റംബർ 4]] വരെ, ഇടവേളക്കു ശേഷം 2009 ഓഗസ്റ്റ് 17 മുതൽ 2010 ഏപ്രിൽ 30 വരെ)
|[[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
|15
|[[ടി.യു. കുരുവിള]] (2006 [[സെപ്റ്റംബർ 4]] മുതൽ 2007 സെപ്റ്റംബർ 4 വരെ)
|[[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
|16
|[[മോൻസ് ജോസഫ്]] (2007 സെപ്റ്റംബർ 4 മുതൽ 2009 ഓഗസ്റ്റ് 17 വരെ)
|[[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
|17
|[[എ.കെ. ബാലൻ]]
|[[വിദ്യുച്ഛക്തി]], [[പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ്ഗ വികസനം]]
|-
|18
|[[ബിനോയ് വിശ്വം]]
|[[വനം]], [[വന്യജീവി സംരക്ഷണം]]
|-
|19
|[[എം.എ. ബേബി]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[സാംസ്കാരികം]]
|-
|20
|[[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]]
|തദ്ദേശസ്വയംഭരണം
|-
|21
|[[എം. വിജയകുമാർ]]
|നിയമം, റെയിൽവേ, കായികരംഗം, യുവജനകാര്യം
|-
|22
|[[എസ്. ശർമ്മ]]
|മൽസ്യബന്ധനം
|-
|23
|[[പി.കെ. ശ്രീമതി]]
|ആരോഗ്യം, കുടുംബക്ഷേമം
|-
|24
|[[വി. സുരേന്ദ്രൻ പിള്ള]] (2010 മാർച്ച് 8 മുതൽ)
|തുറമുഖം, യുവജനകാര്യം
|}
=== 2011 - 2016 (പതിമൂന്നാം നിയമസഭ) ===
{{പ്രലേ|പതിമൂന്നാം കേരളനിയമസഭ}}
{|class="wikitable"
! !!മന്ത്രി!!വകുപ്പുകൾ
|-
|1||[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]||[[മുഖ്യമന്ത്രി]], പൊതുഭരണം, അഖിലേന്ത്യാ സർവീസ്, ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതികം, പരിസ്ഥിതി,</br> ഭരണപരിഷ്കരണം, സൈനികക്ഷേമം, തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, അന്തർസംസ്ഥാന നദീജല വിഷയം (18-05-2011 മുതൽ 12-04-2012 വരെ ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ് എന്നീ വകുപ്പുകളും)
|-
|2||[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]|| ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ്, ജയിൽ, ഫയർ ആൻഡ് റസ്ക്യൂ (01-01-2014-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|3||[[കെ.എം. മാണി]]||ധനകാര്യം, നിയമം, ഭവനനിർമ്മാണം (10-11-2015-ൽ രാജിവച്ചു)
|-
|4||[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]||വ്യവസായം, വാണിജ്യം, ഐ.ടി., മൈനിങ്ങ് ആന്റ് ജിയോളജി, കൈത്തറി,മുൻസിപ്പാലിറ്റി, കോർപ്പറേഷൻ
|-
|5||[[പി.കെ. അബ്ദുറബ്ബ്]]||വിദ്യാഭ്യാസം, സാക്ഷരതാവിഭാഗം,
|-
|6||[[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]]||വൈദ്യുതി, ഗതാഗതം, റെയിൽവേ, പോസ്റ്റ് ആൻഡ് ടെലിഗ്രാഫ്
|-
|7||[[അടൂർ പ്രകാശ്]]||റവന്യൂ,കയർ
|-
|8||[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]]|| തൊഴിൽ,പുനരധിവാസം,ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ട്രൈബ്യൂണൽ
|-
|9||[[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]]|| ആരോഗ്യം, ദേവസ്വം
|-
|10||[[വി.കെ. ഇബ്രാഹിംകുഞ്ഞ്]]||പൊതുമരാമത്ത്
|-
|11||[[കെ.പി. മോഹനൻ]]||കൃഷി, മൃഗസംരക്ഷണം, പ്രിന്റിങ്ങ് ആൻഡ് സ്റ്റേഷനറി
|-
|12||[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]||ജലസേചനം, ജലവിഭവം,ഇൻലാൻഡ് നാവിഗേഷൻ
|-
|13||[[എം.കെ. മുനീർ]]||പഞ്ചായത്ത്, സാമൂഹികനീതി, കില
|-
|14||[[എ.പി. അനിൽകുമാർ|എ.പി. അനിൽ കുമാർ]]||വിനോദസഞ്ചാരം,പട്ടികജാതി പിന്നോക്ക വിഭാഗ ക്ഷേമം
|-
|15||[[കെ.സി. ജോസഫ്]]||ഗ്രാമവികസനം, രജിസ്ട്രേഷൻ, സാംസ്കാരികം, ഇൻഫർമേഷൻ ആന്റ് പബ്ലിക് റിലേഷൻസ്,<br/> പ്ലാനിങ്ങ് ആന്റ് എക്കോണമിക് അഫയേർസ്
|-
|16||[[സി.എൻ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]||സഹകരണം, ഖാദി, ഗ്രാമവ്യവസായം
|-
|17||[[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]]||ടൗൺ പ്ലാനിങ്ങ്, ന്യൂനപക്ഷക്ഷേമം (12-04-2012-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|18||[[കെ. ബാബു]]||എക്സൈസ്, തുറമുഖം, ഹാർബർ എഞ്ചിനീയറിങ്ങ് (23-01-2016-ൽ രാജിവച്ചു)
|-
|19||[[പി.കെ. ജയലക്ഷ്മി]]||യുവജന കാര്യം, പട്ടിക വർഗ്ഗം, മ്യൂസിയവും കാഴ്ച ബംഗ്ലാവും
|-
|20||[[അനൂപ് ജേക്കബ്]]||ഭക്ഷ്യം, സിവിൽ സപ്ലൈസ് (12-04-2012-ൽ ചുമതലയേറ്റു, 23-01-2016 വരെ രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പും)
|-
|21
|[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|വനം, ഗതാഗതം, പരിസ്ഥിതി, കായികം, സിനിമ
|}
=== 2016 - 2021. (പതിനാലാം നിയമസഭ) ===
{{main|പതിനാലാം കേരളനിയമസഭ}}
{|class="wikitable"
|+ പതിനാലാം മന്ത്രിസഭ (2016 മേയ് 25 - 2021)
|-
!നം. !!മന്ത്രി !!വകുപ്പുകൾ.<ref name=mm252>{{cite web |url=http://www.manoramaonline.com/news/just-in/ldf-ministers-and-departments.html |title=പിണറായി വിജയൻ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി |publisher=[[മലയാള മനോരമ]] |date=2016 മേയ് 25 |accessdate=2016 മേയ് 26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160528155236/http://www.manoramaonline.com/news/just-in/ldf-ministers-and-departments.html |archivedate=2016-05-28 |url-status=dead }}</ref>
|-
| 1.
|| [[പിണറായി വിജയൻ]]
|| [[മുഖ്യമന്ത്രി]], പൊതുഭരണം, ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ്, വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ, ആസൂത്രണം, ശാസ്ത്രസാങ്കേതികം, പരിസ്ഥിതി, ജയിൽ
|-
| 2.
|| [[ടി.എം. തോമസ് ഐസക്]]
|| ധനകാര്യം, കയർ, ലോട്ടറി, ടാക്സ്
|-
| 3.
|| [[സി. രവീന്ദ്രനാഥ്]]
|| വിദ്യാഭ്യാസം, കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസം, പ്രവേശന പരീക്ഷ, സർവ്വകലാശാലകൾ
|-
| 4.
|| [[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]
|| റവന്യു, ഭവന നിർമ്മാണം, സർവ്വേ ഓഫ് ലാൻഡ് റെക്കോർഡ്സ്, സർവ്വേ ഓഫ് ലാൻഡ് റിഫോംസ്
|-
| 5.
|| [[മാത്യു ടി. തോമസ്]]
|| ജലവിഭവം, ശുദ്ധജല വിതരണം
|-
| 6.
|| [[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]
|| ഗതാഗതം, ജലഗതാഗതം (2017 മാർച്ച് 26 വരെയും തുടർന്ന് 2018 ഫെബ്രുവരി 1 മുതലും)
|-
| 7.
|| [[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]]
|| തുറമുഖം, പുരാവസ്തു വകുപ്പ്
|-
| 8.
|| [[എ.കെ. ബാലൻ]]
|| നിയമം, സാംസ്കാരികം, പിന്നോക്ക ക്ഷേമം, പാർലമെന്ററി കാര്യം
|-
| 9.
|| [[കെ.ടി. ജലീൽ]]
|| ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം, ന്യൂനപക്ഷക്ഷേമം, ഹജ്ജ്, ഗ്രാമവികസനം, വഖഫ് (APRIL 13, 2021 രാജിവച്ചു)
|-
| 10.
|| എം.എം. മണി
|| വൈദ്യുതി (2016 നവംബർ 21 മുതൽ)
|-
| 11.
|| [[കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ]]
|| സഹകരണം, ടൂറിസം, ദേവസ്വം വകുപ്പ് (സഹകരണം 2016 നവംബർ 21 മുതൽ)
|-
| 12.
|| [[ജെ. മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ]]
|| ഫിഷറീസ്, പരമ്പരാഗത വ്യവസായം, കശുവണ്ടി
|-
| 13.
|| [[എ.സി. മൊയ്തീൻ]]
|| വ്യവസായവും കായികവും വകുപ്പ് (2016 നവംബർ 21 വരെ സഹകരണം)
|-
| 14.
|| [[കെ. രാജു]]
|| വനം, വന്യജീവി, മൃഗശാല അനിമൽ ഹസ്ബന്ററി, ഡയറി ഡെവലപ്മെന്റ്, ഡയറി കോർപ്പറേഷൻ
|-
| 15.
|| [[ടി.പി. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|| എക്സൈസ്, തൊഴിൽ
|-
| 16.
|| [[കെ.കെ. ശൈലജ]]
|| ആരോഗ്യം, സാമൂഹ്യക്ഷേമം, കുടുംബക്ഷേമം
|-
| 17.
|| [[ജി. സുധാകരൻ]]
|| പൊതുമരാമത്ത്, രജിസ്ട്രേഷൻ
|-
| 18.
|| [[വി.എസ്. സുനിൽ കുമാർ]]
|| കൃഷി, മണ്ണ് സംരക്ഷണ-മണ്ണ് പര്യവേഷണം, കാർഷിക സർവ്വകലാശാല, വെറ്റിനറി സർവകലാശാല,
|-
| 19.
|| [[പി. തിലോത്തമൻ]]
|| ഭക്ഷ്യം, പൊതുവിതരണം, ലീഗൽ മെട്രോളജി
|-
| 20.
|| [[ഇ.പി. ജയരാജൻ]]
|| വ്യവസായവും കായികവും (2016 ഒക്ടോബർ 14-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|}
=== 2021 - 2026. (പതിനഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
{{main|പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ}}
{|class="wikitable"
|+ പതിനഞ്ചാം മന്ത്രിസഭ (2021 മേയ് 20 - 2021)
|-
!നം. !!മന്ത്രി !!വകുപ്പുകൾ.
|-
| 1.
|| [[പിണറായി വിജയൻ]]
|| [[മുഖ്യമന്ത്രി]], പൊതുഭരണം, [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]]
|-
| 2.
|| [[കെ. രാജൻ]]
|| റവന്യു, സർവേ, ലാന്റ് റെക്കോർഡ്സ്, ഭൂപരിഷ്കരണം
|-
| 3.
|| [[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]]
|| ജലവിതരണ വകുപ്പ്, ഭൂഗർഭ ജല വകുപ്പ്
|-
| 4.
|| [[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]
|| വൈദ്യുതി
|-
| 5.
|| [[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]
|| [[കേരള വനം വന്യജീവി വകുപ്പ്|വനം]], വന്യജീവി സംരക്ഷണം
|-
| 6.
|| [[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]]
|| തുറമുഖം, മ്യൂസിയം, പുരാവസ്തു വകുപ്പുകൾ
|-
| 7.
|| [[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ|കെ.ബി.ഗണേഷ് കുമാർ]]
|| റോഡ് ഗതാഗതം, [[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്|മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്]], [[കേരള സംസ്ഥാന ജലഗതാഗത വകുപ്പ്|ജലഗതാഗത വകുപ്പ്]]
|-
| 8.
|| [[വി. അബ്ദുൽറഹ്മാൻ|വി. അബ്ദുറഹിമാൻ]]
|| കായികം, വഖഫ്, ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനം, റെയിൽവെ
|-
| 9.
|| [[ജി.ആർ. അനിൽ]]
|| ഭക്ഷ്യ സിവിൽ സപ്ലൈസ്, ഉപഭോക്തൃകാര്യം, ലീഗൽ മെട്രോളജി
|-
| 10
|| [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]]
|| [[ധനകാര്യ വകുപ്പ് (കേരളം)|ധനകാര്യം]], [[ട്രഷറി വകുപ്പ്|ട്രഷറി]]
|-
| 11.
|| [[ആർ. ബിന്ദു]]
|| വിദ്യാഭ്യാസം, സാമൂഹ്യനീതി
|-
| 12.
|| [[ജെ. ചിഞ്ചു റാണി]]
|| ക്ഷീരവികസനം, മൃഗസംരക്ഷണം
|-
| 13
|| [[എം.ബി. രാജേഷ്|എം.ബി.രാജേഷ്]]
|| എക്സൈസ്, [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
| 14.
|| [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്|അഡ്വ. പി. എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
|| [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്|പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]], ടൂറിസം
|-
| 15.
|| [[പി. പ്രസാദ്]]
|| [[കൃഷി വകുപ്പ് (കേരളം)|കൃഷി]]
|-
| 16.
|| [[ഒ.ആർ. കേളു|ഒ.ആർ.കേളു]]
|| പിന്നോക്ക ക്ഷേമം, ദേവസ്വം
|-
| 17.
|| [[പി. രാജീവ്]]
|| നിയമം, വ്യവസായം, റ്റ്
|-
| 18.
|| [[സജി ചെറിയാൻ]]
|| ഫിഷറീസ്, സാംസ്കാരികം, ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപറേഷൻ, യുവജനകാര്യം
|-
| 19.
|| [[വി. ശിവൻകുട്ടി]]
|| [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം]], തൊഴിൽ
|-
| 20.
|| [[വി.എൻ. വാസവൻ]]
|| സഹകരണം, രജിസ്ട്രേഷൻ
|-
| 21.
|| [[വീണാ ജോർജ്ജ്]]
|| ആരോഗ്യം, കുടുംബ ക്ഷേമം
|-
|}
2023 ഡിസംബറിൽ, അംഗകക്ഷികൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പര ധാരണയുടെ ഭാഗമായി കേരള മന്ത്രിസഭ പുനഃസംഘടനയ്ക്ക് വിധേയമായി. [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] (എൽഡിഎഫ്) സഖ്യത്തിനുള്ളിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പുള്ള ധാരണ പ്രകാരമാണ് പുനഃസംഘടന. ഗതാഗത മന്ത്രി [[ആന്റണി രാജു|ആന്റണി രാജുവും]] തുറമുഖ, പുരാവസ്തു മന്ത്രി [[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ|അഹമ്മദ് ദേവർകോവിലും]] രാജിവച്ചു. കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാറിനെ പുതിയ ഗതാഗത മന്ത്രിയായും കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രനെ രജിസ്ട്രേഷൻ, പുരാവസ്തു മന്ത്രിയായും നിയമിച്ചു.
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 82%;"
|+ '''മുൻ മന്ത്രിസഭാ അംഗങ്ങൾ'''
! '''പേര്'''
! colspan="2" |'''പദവി'''
! '''നിയമസഭാ മണ്ഡലം'''
! colspan="2" |കാലയളവ്
! '''കക്ഷി'''
! '''കുറിപ്പുകൾ'''
|-
|[[സജി ചെറിയാൻ]]
|മന്ത്രി
|ഫിഷറീസ്, സാംസ്കാരികം
|[[ചെങ്ങന്നൂർ (നിയമസഭാമണ്ഡലം)|ചെങ്ങന്നൂർ]]
|രാജിവച്ചു
|2022 ജൂലൈ 6
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.(എം)]]
|പിന്നീട് മന്ത്രിസഭയിൽ തിരിച്ചെത്തി
|-
|[[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]]
|മന്ത്രി
|തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ്, എക്സൈസ്
|[[തളിപ്പറമ്പ് (നിയമസഭാമണ്ഡലം)|തളിപ്പറമ്പ്]]
|രാജിവച്ചു
|2022 സെപ്റ്റംബർ 2
|സി.പി.ഐ.(എം)
|സി.പി.ഐ.(എം) സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി ചുമതലയെടുക്കുന്നതിനാണ് രാജിവെച്ചത്
|-
|[[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ|അഹമ്മദ് ദേവർക്കോവിൽ]]
|മന്ത്രി
|തുറമുഖ, മ്യൂസിയം, പുരാവസ്തു, ആർക്കൈവ്സ് വകുപ്പ്
|[[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത്]]
|രാജിവച്ചു
|2023 ഡിസംബർ 24
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ലീഗ്|ഐ.എൻ.എൽ]]
|മന്ത്രിസഭാ പുനസംഘടനയുടെ ഭാഗമായി രാജിവച്ചു
|-
|[[ആന്റണി രാജു]]
|മന്ത്രി
|[[കേരള ഗതാഗത വകുപ്പ്|ഗതാഗത വകുപ്പ്]]
|[[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം]]
|രാജിവച്ചു
|2023 ഡിസംബർ 24
|[[ജനാധിപത്യ കേരള കോൺഗ്രസ്|ജെ.കെ.സി]]
|മന്ത്രിസഭാ പുനസംഘടനയുടെ ഭാഗമായി രാജിവച്ചു
|-
|[[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|മന്ത്രി
|പട്ടിക ജാതി, പട്ടിക വർഗ്ഗം, പിന്നോക്ക വിഭാഗം,പാർലമെന്ററി കാര്യങ്ങൾ, ദേവസ്വം വകുപ്പുകൾ
|[[ചേലക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചെലക്കര]]
|രാജിവച്ചു
|2024 ജൂൺ 17
|സി.പി.ഐ.(എം)
|[[ആലത്തൂർ ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|ആലത്തൂർ]] എം.പിയായി ചുമതലയെടുക്കുന്നതിനാണ് രാജിവെച്ചത്
|}
'''<big>2026 - 2031 (പതിനാറാം നിയമസഭ)</big>'''
{| class="wikitable sortable"
|+
!നം
!മന്ത്രി
!വകുപ്പുകൾ
!
|-
|1
|വിഡി സതീശൻ
|മുഖ്യമന്ത്രി‚തുറമുഖം‚ധനകാര്യം‚നിയമം
|
|-
|2
|രമേഷ് ചെന്നിത്തല
|ആഭ്യന്തരം‚ വിജിലൻസ്
|
|-
|3
|സണ്ണി ജോസഫ്
|കെപിസിസി പ്രസിഡൻ്റ്‚റവന്യൂ മന്ത്രി
|
|-
|4
|കെ മുരളീധരൻ
|ദേവസ്വം‚ ആരോഗ്യം‚കുടുംബക്ഷേമം
|
|}
== സ്രോതസ്സുകൾ ==
* http://www.keralaassembly.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |date=2021-05-10 }}
* http://www.mathrubhumi.com/election/
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://niyamasabha.org/codes/Ministers%20Book%20Final.pdf കേരള നിയമസഭ]
{{Kerala ministries}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]]
goot8et00p405ok4b7hgtr3xek0rx5a
4620065
4620060
2026-05-18T09:25:01Z
Sreehari lijinas
209493
4620065
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Ministries of Kerala}}
<div class="messagebox cleanup metadata plainlinks">
{| style="width:100%;background:none"
|width=60px|[[ചിത്രം:Information icon.svg|40px]]
|ഈ ലേഖനം [[1949]] മുതൽ ഇന്നു വരെയുള്ള കേരളത്തിലെ വിവിധ മന്ത്രിസഭകളിലെ അംഗങ്ങളേയും അവരുടെ വകുപ്പുകളേയും കുറിച്ച് പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. മറ്റു വിവരങ്ങൾക്ക് [[കേരളാ നിയമസഭ]] എന്ന ലേഖനം കാണുക.
|}
</div>
[[ഇന്ത്യയിലെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ|ഇന്ത്യയിലെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ]] ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി [[നിയമനിർമ്മാണസഭ]] രൂപവത്കരിച്ചത് [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവതാംകൂറിലാണ്]]. 1888 [[മാർച്ച് 30]]-നാണ് എട്ടംഗങ്ങളുള്ള ലെജിസ്ലേറ്റിവ് കൗൺസിലിനു രൂപം നൽകുന്നതായി തിരുവതാംകൂർ മഹാരാജാവ് [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] വിളംബരം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്. മൂന്നു വർഷമായിരുന്നു കൗൺസിലിന്റെ കാലാവധി. 1888 ഓഗസ്റ്റ് 23-ന് തിരുവതാംകൂർ [[ദിവാൻ|ദിവാൻറെ]] മുറിയിലാണ് ആദ്യത്തെ ലെജിസ്ലേറ്റിവ് കൗൺസിൽ യോഗം കൂടിയത്. 1888 മുതൽ 1891 വരെയുള്ള ആദ്യ കാലാവധിക്കുള്ളിൽ 32 തവണ കൗൺസിൽ സമ്മേളിച്ചു. ഇക്കാലയളവിൽ ഒട്ടേറെ ജനകീയ സമരങ്ങൾക്കും തിരുവതാംകൂർ വേദിയായി. ഭരണത്തിൽ കൂടുതൽ പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനായി 1891-ൽ മലയാളി മെമ്മോറിയൽ എന്ന ചരിത്രപ്രധാനമായ രേഖ ഒപ്പുവയ്ക്കപ്പെട്ടു. 1898-ൽ ലെജിസ്ലേറ്റിവ് കൗൺസിലിന്റെ അംഗസംഖ്യ പതിനഞ്ചായി ഉയർത്തി.
1904 ആയപ്പോഴേക്കും '''[[ശ്രീമൂലം പ്രജാസഭ]]''' എന്ന പേരിൽ കുറച്ചുകൂടി വിപുലമായ മറ്റൊരു പ്രതിനിധി സഭയ്ക്ക് രാജാവ് രൂപം നൽകി. നൂറംഗങ്ങളുള്ള പ്രജാസഭയിലേക്ക് അംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുത്തത് വാർഷികവരുമാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരുന്നു. ഓരോ [[താലൂക്ക്|താലൂക്കിൽ]] നിന്നും ഈരണ്ടു പ്രതിനിധികൾ വീതം ജില്ലാ ഭരണാധികാരികൾ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്താണ് പ്രജാസഭാംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നത്. 1905 [[മെയ് 1]]- സുപ്രധാനമായ ഒരു വിളംബരത്തിലൂടെ പ്രജാസഭയിലേക്ക് അംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവകാശം ജനങ്ങൾക്കു നൽകപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ഇവിടെയും വരുമാനവും വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകളുമാണ് വോട്ടവകാശത്തെ നിർണ്ണയിച്ചത്. വോട്ടവകാശമുള്ളവർ പ്രജാസഭയിലെ 100 അംഗങ്ങളിൽ 77 പേരേ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബാക്കി 23 പേർ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു. കൗൺസിലിലേക്ക് മത്സരിക്കാൻ പിന്നീടു സ്ത്രീകൾക്ക് അനുവാദം നൽകി. [[നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭം|നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭത്തെ]] തുടർന്ന് ഒരുരൂപ കരം തീരുവയുള്ള എല്ലാവർക്കും വോട്ടവകാശം ലഭിച്ചു. 1932-ൽ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിലിനെ ഉപരിസഭയും ശ്രീമൂലം പ്രജാസഭയെ അധോസഭയുമാക്കി. 1947-ൽ രാജ്യം സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയതോടെ രണ്ടുസഭകളും ഇല്ലാതായി. പകരം പ്രായപൂർത്തിവോട്ടവകാശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 1948-ൽ 120 അംഗ തിരുവിതാംകൂർ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യുവന്റ് അസംബ്ലി നിലവിൽ വന്നു. ഇതും നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായിരുന്നു. ഇതൊക്കെയാണെങ്കിലും മഹാരാജാവ് തന്നെയായിരുന്നു ഭരണഘടനാ പ്രകാരമുള്ള മേധാവി.
== തിരുവിതാംകൂർ കൊച്ചി ലയനം ==
1949 ജൂലൈ ഒന്നിന് അയൽ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളായ [[കൊച്ചിരാജ്യം|കൊച്ചിയും]] തിരുവിതാംകൂറും യോജിച്ച് [[തിരു-കൊച്ചി|തിരു-കൊച്ചി സംസ്ഥാനം]] നിലവിൽ വന്നത് ഐക്യകേരളത്തിലേക്കുളള ആദ്യചുവടുവെപ്പായി. ലയനത്തിനനുസൃതമായി നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന മന്ത്രിസഭ പുന:സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
=== [[1949]] ലെ മന്ത്രിമാരുടെ സമിതി ===
പ്രീമിയർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നത് മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് തത്തുല്യമയ പദവിയാണ്. [[1949]] [[ജൂലൈ 1]] മുതൽ [[1951]] [[മാർച്ച് 1]] വരെയായിരുന്നു ഈ മന്ത്രിസഭയുടെ കാലാവധി. മന്ത്രിമാർ പലരും അതിനു മുന്നേ തന്നെ രാജിവച്ചൊഴിഞ്ഞു. മന്ത്രിസഭ താഴെക്കാണുന്ന പ്രകാരം ആയിരുന്നു.
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
! കുറിപ്പുകൾ
|-
| 1
| [[പറൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]]
| പ്രീമിയർ ([[മുഖ്യമന്ത്രി]])
|-
| 2
| [[ഇക്കണ്ട വാര്യർ]]
| ഭൂമി, [[കൃഷി]]
|
|-
| 3
| [[എ. ജെ. ജോൺ]]
| [[സാമ്പത്തികം]], [[റവന്യൂ]]
|
|-
| 4
| [[സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ|കെ. അയ്യപ്പൻ]]
| [[പൊതുഭരണം]]
| 1950 ജനുവരി മൂന്നിനു രാജിവച്ചു
|-
| 5
| [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]]
| [[തൊഴിൽ]], [[പൊതു വിതരണം]], [[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|
|-
| 6
| [[ഇ.കെ. മാധവൻ]]
| [[-]]
|1949 ജൂലൈ 5 നു രാജിവച്ചു<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf പേജ് 471/488</ref>
|-
| 7
| [[ആനി മസ്കരീൻ]]
| [[ആരോഗ്യം]], [[ഊർജ്ജം]]
|
|-
| 8
| [[ഇ. ജോൺ ഫിലിപ്പോസ്]]
| [[കൃഷി]], [[പൊതു മരാമത്ത്]], [[ദൂര വിനിമയം]]
|1949 ജൂലൈ 5മുതൽ 1951 മാർച് ഒന്നു വരെ
|-
| 9
| [[എൻ. കുഞ്ഞുരാമൻ]]
| [[വ്യവസായം]], [[എക്സൈസ്]]
|
|-
| 10
| [[ടി. എ അബ്ദുള്ള]]
| [[ഭക്ഷണം]], [[പൊതുവിതരണം]]
| 1950 ജനുവരി മൂന്നിനു രാജിവച്ചു
|-
|}
=== [[1951]] ലെ മന്ത്രിസഭ ===
[[സി. കേശവൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി രൂപമെടുത്ത മന്ത്രിസഭ.
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[സി. കേശവൻ]]
| [[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
| 2
| [[പറൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]]
| [[ഭക്ഷ്യം]] [[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
| 3
| [[കെ.എം. കോര]]
| [[സാമ്പത്തികം]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
| 4
| [[എ. ജെ. ജോൺ]]
| [[റവന്യൂ]], [[സാമ്പത്തികം]], [[ആരോഗ്യം]]
|-
| 5
| [[ജി. ചന്ദ്രശേഖര പിള്ള ]]
| [[പൊതു മരാമത്ത്]]
|-
| 6
| [[എൻ.എം. പൈലി]]
| [[റവന്യൂ]], [[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
| 7
| [[പി.കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി മേനോൻ]]<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf പേജ് 472/488</ref>
| [[വ്യവസായം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|}
=== [[1952]]-ലെ മന്ത്രിസഭ ===
[[1952]] [[മാർച്ച് 12]] മുതൽ [[1953]] [[സെപ്റ്റംബർ 24]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[എ. ജെ. ജോൺ]]
| [[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
| 2
| [[ടി.എം. വർഗീസ്]]
| [[അഭ്യന്തരം]]
|-
| 3
| [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]]
| [[സാമ്പതികം]] [[പൊതു വിതരണം]]
|-
| 4
| [[കളത്തിൽ വേലായുധൻ നായർ]]
| [[ഗതാഗതം]], [[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
| 5
| [[വി. മാധവൻ]]
| [[ആരോഗ്യം]], [[വൈദ്യമേഖല]]
|-
| 6
| [[കെ. കൊച്ചുകുട്ടൻ ]]
| [[സ്വയം ഭരണം]]
|-
| 7
| [[ചിദംബരനാഥ നാടാർ]]
| [[റവന്യൂ]], [[വനം]]
|-
|}
=== [[1954]]-ലെ മന്ത്രിസഭ ===
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]]
| [[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
| 2
| [[എ. അച്യുതൻ]]
| [[പൊതുമരാമത്ത്]], [[ഗതാഗതം]]
|-
| 3
| [[കെ.എം. കോര]]
| [[കൃഷി]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
| 4
| [[പി.എസ്. നടരാജപിള്ള]]
| [[സാമ്പത്തികം]], [[റവന്യൂ]]
|-
| 5
| [[പി.കെ. കുഞ്ഞ്]]
| [[സ്വയം ഭരണം]], [[പൊതുജനാരോഗ്യം]], [[വൈദ്യമേഖല]]
|-
|}
=== [[1955]]-ലെ മന്ത്രിസഭ ===
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]]
| [[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
| 2
| [[എ. ജെ. ജോൺ]]
| [[അഭ്യന്തരം]], [[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]], [[വനം]]
|-
| 3
| [[കെ. കൊച്ചുകുട്ടൻ]]
| [[സ്വയം ഭരണം]]
|-
| 4
| [[എ.എ. റഹീം]]
| [[ആരോഗ്യം]], [[വൈദ്യമേഖല]], [[കൃഷി]]
|-
| 5
| [[കെ.ഐ. വേലായുധൻ]]
| [[പൊതുമരാമത്ത്]], [[ഗതാഗതം]], [[വൈദ്യുതി]]<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf പേജ് 473/488</ref>
|-
|}
== ഐക്യകേരളം നിലവിൽ വന്ന ശേഷം ==
=== 1957-1959 (ഒന്നാം നിയമസഭ) ===
{{main|ഐക്യകേരളത്തിലെ ആദ്യ മന്ത്രിസഭ}}
[[പ്രമാണം:First ministry.jpg|thumb|400px|right| കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ മന്ത്രിസഭയിലെ അംഗങ്ങൾ, ഇടത്തു നിന്ന്: [[ടി.എ. മജീദ്]], [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ]], [[കെ.പി. ഗോപാലൻ]], [[ടി.വി. തോമസ്]], [[എ.ആർ. മേനോൻ|ഡോ. എ.ആർ. മേനോൻ]], [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]], [[സി. അച്യുതമേനോൻ]], [[കെ.ആർ. ഗൗരി]], [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]], [[കെ.സി. ജോർജ്ജ്]], [[പി.കെ. ചാത്തൻ]]]]
[[1957]] [[ഏപ്രിൽ 5]] മുതൽ [[1959]] [[ജൂലൈ 31]] വരെ. ഏഷ്യയിലെ ആദ്യത്തെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കമ്യൂണിസ്റ്റ് മന്ത്രിസഭ എന്ന ഖ്യാതിയും ഈ മന്ത്രിസഭയ്ക്കാണ്. (ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തേത് 1953 [[ദക്ഷിണ അമേരിക്ക|ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിലെ]] [[ഗയാന|ഗയാനയിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മലയാളിയായ ചണ്ഢി ജഗന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നിലവിൽവന്ന മന്തിസഭയാണ്.<ref name=mmanorama>{{cite news |title = കമ്യൂണിസ്റ്റ് മന്ത്രിസഭയുടെ അമ്പതാം വാർഷികത്തിൽ |publisher =[[മലയാള മനോരമ]] |date = 2007-04-22 |accessdate =2007-04-22 |language =ഇംഗ്ലീഷ് }} </ref> 126 തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളുണ്ടായിരുന്ന ഈ നിയമസഭയിൽ 60 [[സി.പി.ഐ.]] അംഗങ്ങളും 5 സി.പി.ഐ. സ്വതന്ത്രന്മാരും ചേർന്ന് 65 അംഗങ്ങളൂടെ സംഖ്യാബലമായിരുന്നു ആദ്യത്തെ മത്രിസഭയിലെ ഭരണകക്ഷിക്ക്. ഈ മന്ത്രിസഭയിലെ നിയമവകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു വി. ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ, ആരോഗ്യവകുപ്പ് മന്ത്രി ഡോ. എ. ആർ മേനോൻ, വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രി [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]] എന്നീ മൂന്ന് മന്ത്രിമാർ അവരവരുടെ മേഖലയിൽ കഴിവ് തെളിച്ചവരുമായിരുന്നു. അംഗങ്ങളുടെ ശരാശരി പ്രായം വളരെ കുറവും ആയിരുന്നു. ഈ മന്ത്രിസഭയിലെ റവന്യൂ-എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന [[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ|ഗൗരിയമ്മയ്ക്ക്]] പ്രായം 38 വയസ്സുമാത്രമായിരുന്നു. സഭയിലെ ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കറായിരുന്നു [[കെ.ഒ. അയിഷാഭായി]]. നിയമസഭാംഗമായി ആദ്യം സത്യപ്രതിജ്ഞചെയ്തത് [[റോസമ്മ പുന്നൂസ്]] ആയിരുന്നു<ref name="ആർ.സി. സുരേഷ്കുമാർ">ആർ. സി. സുരേഷ്കുമാർ. കേരളം - ചരിത്രവും വസ്തുതകളും.മാതൃഭൂമി പ്രിന്റിങ് & പബ്ലിഷിങ് കമ്പനി ലിമിറ്റഡ്. കോഴിക്കോട് വർഷം 2009. പുറം 25.</ref>.
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| മുഖ്യമന്ത്രി
|-
| 2
| [[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
| [[സാമ്പത്തികം]]
|-
| 3
| [[ടി.വി. തോമസ്]]
| [[ഗതാഗതം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
| 4
| [[കെ.സി. ജോർജ്ജ്]]
| [[ഭക്ഷ്യം]], [[വനം]]
|-
| 5
| [[കെ.പി. ഗോപാലൻ]]
| [[വ്യവസായം]]
|-
| 6
| [[ടി.എ. മജീദ്]]
| [[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
| 7
| [[പി.കെ. ചാത്തൻ]]
| [[സ്വയം ഭരണം]]
|-
| 8
| [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]]
| [[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[സഹകരണം]]
|-
| 9
| [[കെ.ആർ. ഗൗരി]]
| [[റവന്യൂ]], [[ഏക്സൈസ്]]
|-
| 10
| [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ]]
| [[നിയമം]], [[വിദ്യുച്ഛക്തി]]
|-
| 11
| [[ഡോ. എ.ആർ. മേനോൻ]]
| ആരോഗ്യം
|}
=== 1960ലെ മന്ത്രിസഭ (രണ്ടാം നിയമസഭ) ===
[[1960]] [[ഫെബ്രുവരി 22]] മുതൽ [[1962]] [[സെപ്റ്റംബർ 26]]ന് രാഷ്ട്രപതി പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ.
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[പട്ടം താണുപിള്ള]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[ആർ. ശങ്കർ]]
|[[സാമ്പത്തികം]]
|-
|3
|[[പി.ടി. ചാക്കോ]]
|[[അഭ്യന്തരം]]
|-
|4
|[[പി.പി. ഉമ്മർ കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|5
|[[കെ.ടി. അച്യുതൻ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|6
|[[ഇ.പി. പൗലോസ്]]
|[[കൃഷി]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
|7
|[[വി.കെ. വേലപ്പൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]], [[വിദ്യുച്ഛക്തി]] (1962 ഓഗസ്റ്റ് 26-ന് അന്തരിച്ചു)
|-
|8
|[[കെ.എ. ദാമോദര മേനോൻ]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|9
|[[കെ. കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[ഹരിജനോദ്ധാരണം]], [[രജിസ്ട്രേഷൻ]]
|-
|10
|[[ഡി. ദാമോദരൻ പോറ്റി]]
|[[പൊതു മരാമത്ത്]]
|-
|11
|[[കെ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]
|[[നിയമം]], [[റവന്യൂ]]
|}
=== 1962ലെ മന്ത്രിസഭ (രണ്ടാം നിയമസഭ) ===
([[1962]] സെപ്റ്റംബർ 26 മുതൽ [[1964]] സെപ്റ്റംബർ 10 വരെ) പട്ടം താണുപിള്ള ഗവർണരായി നിയമനം ലഭിച്ചതിനാൽ രാജി വയ്ക്കുകയും പുതിയ മന്ത്രിസഭ അധികാരത്തിൽ വരികയും ചെയ്തു
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ആർ. ശങ്കർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[പി.ടി. ചാക്കോ]]
|[[അഭ്യന്തരം]], [[നിയമം]], [[റവന്യൂ]]
|-
|3
|[[പി.പി. ഉമ്മർ കോയ]]
|[[പൊതു ഭരണം]], [[മത്സ്യബന്ധനം]], [[പൊതു മരാമത്ത്]]
|-
|5
|[[കെ.ടി. അച്യുതൻ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|6
|[[ഇ.പി. പൗലോസ്]]
|[[കൃഷി]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
|7
|[[കെ.എ. ദാമോദര മേനോൻ]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|8
|[[കെ. കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[ഹരിജനോദ്ധാരണം]], [[രജിസ്ട്രേഷൻ]]
|-
|9
|[[ഡി. ദാമോദരൻ പോറ്റി]]
|[[പൊതു മരാമത്ത്]]
|-
|10
|[[കെ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]
|[[നിയമം]], [[റവന്യൂ]]
|}
=== 1967-1969 (മൂന്നാം നിയമസഭ) ===
([[1967]] മാർച്ച് 6 - [[1969]] നവംബർ 1 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.ആർ. ഗൗരി]]
|[[റവന്യൂ]], [[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|-
|3
|[[ഇ.കെ. ഇമ്പിച്ചിബാവ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[ദൂരവിനിമയം]]
|-
|4
|[[എം.കെ. കൃഷ്ണൻ]]
|[[വനം]], [[ഹരിജനക്ഷേമം]]
|-
|5
|[[പി.ആർ. കുറുപ്പ്]]
|[[ജലസേചനം]], [[സഹകരണം]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|6
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞ്]]
|[[ധനകാര്യം]] (1969 മേയ് 13-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|7
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|8
|[[എം.പി.എം. അഹമ്മദ് കുരിക്കൾ]]
|[[പഞ്ചായത്ത്]], [[ഗ്രാമവികസനം]] (1968 ഒക്ടോബർ 24-ന് അന്തരിച്ചു)
|-
|9
|[[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]]
|[[കൃഷി]], [[വിദ്യുച്ഛക്തി]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|10
|[[ടി.വി. തോമസ്]]
|[[വ്യവസായം]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|11
|[[ബി. വെല്ലിംഗ്ടൺ]]
|[[ആരോഗ്യം]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|12
|[[ടി.കെ. ദിവാകരൻ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|13
|[[മത്തായി മാഞ്ഞൂരാൻ]]
|[[തൊഴിൽ]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|14
|[[കെ. അവുക്കാദർ കുട്ടി നഹ]]
|[[പഞ്ചായത്ത്]] (1968 നവംബർ 9-ന് ചുമതലയേറ്റു, 1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|}
=== 1969-1970 (മൂന്നാം നിയമസഭ) ===
[[1969]] [[നവംബർ 1]] മുതൽ [[1970]] [[ഓഗസ്റ്റ് 3]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.ടി. ജേക്കബ്]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|3
|[[പി. രവീന്ദ്രൻ]]
|[[വ്യവസായം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|4
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]],[[അഭ്യന്തരം]]
|-
|5
|[[കെ. അവുക്കാദർ കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|6
|[[എൻ.കെ. ശേഷൻ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|-
|7
|[[ഒ. കോരൻ]]
|[[ജലസേചനം]], [[കൃഷി]]
|-
|8
|[[കെ.എം. ജോർജ്ജ് (രാഷ്ട്രീയനേതാവ്)|കെ. എം. ജോർജ്ജ്]]
|[[ഗതാഗതം]], [[ആരോഗ്യം]]
|}
=== 1970-1977 (നാലാം നിയമസഭ) ===
[[1970]] [[ഒക്ടോബർ 4]] മുതൽ [[1977]] [[മാർച്ച് 25]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[എൻ.ഇ. ബലറാം]]
|[[വ്യവസായം]] 1973 സെപ്റ്റംബർ 24-ന് രാജിവച്ചു
|-
|3
|[[പി.കെ. രാഘവൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[ഭവനനിർമ്മാണം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 24-ന് രാജിവച്ചു.
|-
|4
|[[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[വൈദ്യുതി]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 24-ന് രാജിവച്ചു.
|-
|5
|[[ടി.കെ. ദിവാകരൻ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]], [[ടൂറിസം]] 1976 ജനുവരി 19-ന് അന്തരിച്ചു.
|-
|6
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[റവന്യൂ]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|7
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[അഭ്യന്തരം]] 1973 മാർച്ച് 1-ന് രാജിവച്ചു
|-
|8
|[[കെ. അവുക്കാദർ കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
|9
|[[എൻ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[കൃഷി]], [[ആരോഗ്യം]], [[സഹകരണം]]
|-
|10
|[[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[വൈദ്യുതി]], [[ഭവനം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|11
|[[ടി.വി. തോമസ്]]
|[[വ്യവസായം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|12
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[ആഭ്യന്തരം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|13
|[[കെ.ടി. ജോർജ്ജ്]]
|[[ധനകാര്യം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ 1972 ഏപ്രിൽ 3-ന് മരിക്കുന്നതു വരെ
|-
|14
|[[വക്കം പുരുഷോത്തമൻ]]
|[[കൃഷി]], [[തൊഴിൽ]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|15
|[[കെ.ജി. അടിയോടി (രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ)|കെ.ജി. അടിയോടി]]
|[[വനം]], [[ഭക്ഷ്യം]], [[ധനകാര്യം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|16
|[[വെള്ള ഈച്ചരൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[ഗ്രാമ വികസനം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|17
|[[പോൾ. പി. മാണി]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]] 1972 മേയ് 16 മുതൽ
|-
|18
|[[ചാക്കീരി അഹമ്മദ് കുട്ടി]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], 1973 മാർച്ച് 2 മുതൽ
|-
|19
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ധനകാര്യം]], 1975 ഡിസംബർ 26 മുതൽ
|-
|20
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ഗതാഗതം]], 1975 ഡിസംബർ 26 മുതൽ 1976 ജൂൺ 25-ന് രാജിവക്കുന്നവരെ
|-
|21
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]], 1976 ഫെബ്രുവരി 4 മുതൽ
|-
|22
|[[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]]
|[[ഗതാഗതം]], 1976 ജൂൺ 26 മുതൽ 1976 ഡിസംബർ 11-ന് മരിക്കുന്നവരെ
|-
|23
|[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]], 1977 ജനുവരി 2 മുതൽ
|}
=== 1977-1977 (അഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
[[1977]] [[മാർച്ച് 25]] മുതൽ [[1977]] [[ഏപ്രിൽ 25]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[ജലസേചനം]]
|-
|3
|[[എം.കെ. ഹേമചന്ദ്രൻ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|-
|4
|[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|5
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|6
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]]
|[[കൃഷി]]
|-
|7
|[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]]
|-
|8
|[[ഇ. ജോൺ ജേക്കബ്]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|-
|9
|[[കെ. അവുക്കാദർക്കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|10
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|11
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|12
|[[ജെ. ചിത്തരഞ്ജൻ]]
|[[പൊതുജനാരോഗ്യം]]
|-
|13
|[[കാന്തലോട്ട് കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[വനം]]
|-
|14
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|15
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]]
|}
=== 1977-1978 (അഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
[[1977]] [[ഏപ്രിൽ 27]] മുതൽ [[1978]] [[ഒക്ടോബർ 27]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[ജലസേചനം]]
|-
|3
|[[എം.കെ. ഹേമചന്ദ്രൻ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|-
|4
|[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|5
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]]
|[[കൃഷി]]
|-
|6
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|7
|[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]]
|-
|8
|[[ഇ. ജോൺ ജേക്കബ്]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]] (1978 സെപ്റ്റംബർ 26-ന് അന്തരിച്ചു)
|-
|9
|[[കെ. അവുക്കാദർക്കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|10
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|11
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|12
|[[ജെ. ചിത്തരഞ്ജൻ]]
|[[പൊതുജനാരോഗ്യം]]
|-
|13
|[[കാന്തലോട്ട് കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[വനം]]
|-
|14
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|15
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]]
|-
|16
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|17
|[[യു.എ. ബീരാൻ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[സാമൂഹ്യക്ഷേമം]]
|-
|18
|[[ടി.എസ്. ജോൺ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|}
=== 1978-1979 (അഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
[[1978]] [[ഒക്ടോബർ 29]] മുതൽ [[1979]] [[ഒക്ടോബർ 7]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
! അധികാരത്തിൽ
|-
|1
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[ജെ. ചിത്തരഞ്ജൻ]]
|[[പൊതുജനാരോഗ്യം]]
|[[1978]] [[നവംബർ]] [[18]] വരെ
|-
|3
|[[കാന്തലോട്ട് കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[വനം]]
|[[1978]] [[നവംബർ]] [[18]] വരെ
|-
|4
|[[ദാമോദരൻ കാളാശ്ശേരി]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[സാമൂഹിക ക്ഷേമം]]
|
|-
|5
|[[എ.എൽ. ജേക്കബ്]]
|[[കൃഷി]]
|
|-
|6
|[[എം.കെ. രാഘവൻ]]
|[[തൊഴിൽ]], [[ഹൗസിങ്ങ്]]
|
|-
|7
|[[എസ്. വരദരാജൻ നായർ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|
|-
|8
|[[കെ. അവുക്കാദർക്കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|[[1978]] [[ഡിസംബർ]] [[9]] മുതൽ
|-
|9
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|
|-
|10
|[[ടി.എസ്. ജോൺ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|
|-
|11
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|[[1979]] [[ജൂലൈ]] [[26]] വരെ
|-
|12
|[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]]
|
|-
|13
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[റവന്യൂ]], [[സഹകരണം]]
|
|-
|14
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]], [[സ്പോർട്സ്]]
|
|-
|15
|[[കെ.പി. പ്രഭാകരൻ]]
|[[പൊതുജനാരോഗ്യം]]
|[[1978]] [[നവംബർ]] [[18]] മുതൽ
|-
|16
|[[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]
|[[വ്യവസായം]], [[വനം]]
|[[1978]] [[നവംബർ]] [[18]] മുതൽ
|}
=== 1979-1979 (അഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
[[1979]] [[ഒക്ടോബർ 12]] മുതൽ [[1979]] [[ഡിസംബർ 1]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[എൻ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]], [[കൃഷി]]
|-
|3
|[[എൻ. ഭാസ്കരൻ നായർ]]
|[[ധനകാര്യം]], [[ആരോഗ്യം]]
|-
|4
|[[നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]]
|[[തൊഴിൽ]], [[ഹൗസിങ്]] - [[1979]] [[നവംബർ]] [[16]] മുതൽ
|-
|5
|[[കെ.ജെ. ചാക്കോ ]]
|[[റവന്യൂ]], [[സഹകരണം]] - [[1979]] [[നവംബർ]] [[16]] മുതൽ
|-
|6
|[[കെ.എ. മാത്യു]]
|[[വ്യവസായം]], [[വനം]] - [[1979]] [[നവംബർ]] [[16]] മുതൽ
|}
=== 1980-1981 (ആറാം നിയമസഭ) ===
[[1980]] [[ജനുവരി 25]] മുതൽ [[1981]] [[ഒക്ടോബർ 20]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]
|[[കൃഷി]], [[സാമൂഹിക ക്ഷേമം]]
|-
|3
|[[എം.കെ. കൃഷ്ണൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]]
|-
|4
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|5
|[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻനായർ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]], [[ഹൗസിങ്]]
|-
|6
|[[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]
|[[റവന്യൂ]], [[ഫിഷറീസ്]]
|-
|7
|[[എ. സുബ്ബറാവു ]]
|[[ജലസേചനം]]
|-
|8
|[[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]]
|[[തൊഴില്]], [[വനം]] - [[1981]] [[ഒക്ടോബർ]] [[16]] വരെ
|-
|9
|[[പി.സി. ചാക്കോ]]
|[[വ്യവസായം]] - [[1981]] [[ഒക്ടോബർ]] [[16]] വരെ
|-
|10
|[[വക്കം ബി. പുരുഷോത്തമൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]], [[ടൂറിസം]] - [[1981]] [[ഒക്ടോബർ]] [[16]] വരെ
|-
|11
|[[എ.സി. ഷണ്മുഖദാസ്]]
|[[സാമൂഹിക ക്ഷേമം]], [[സ്പോർട്സ്]] - [[1981]] [[ഒക്ടോബർ]] [[16]] വരെ
|-
|12
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|13
|[[ആർ.എസ്. ഉണ്ണി]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|14
|[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]]
|[[ഗതാഗതം]]
|-
|15
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ധനകാര്യം]], [[നിയമം]]
|-
|16
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[വൈദ്യുതി]]
|-
|17
|[[പി.എം. അബൂബക്കർ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]]
|}
=== 1981-1982 (ആറാം നിയമസഭ)<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf പേജ് 453</ref> ===
( 1981 ഡിസംബർ 28 - 1982 മാർച്ച് 17 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]
|[[ഉപമുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|3
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[റവന്യൂ]] [[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|4
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ധനകാര്യം]],[[നിയമം]],
|-
|5
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി ]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|6
|[[കെ. ശിവദാസൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|7
|[[സി.എം. സുന്ദരം]]
|[[തദ്ദേശസ്വയംഭരണം]]
|-
|8
|[[ആർ. സുന്ദരേശൻ നായർ]]
|[[ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയം|ആരോഗ്യം]] [[വിനോദസഞ്ചാരം]]
|}
=== 1982-1987 (ഏഴാം നിയമസഭ) ===
[[1982]] [[മേയ് 5]] മുതൽ [[1987]] [[മാർച്ച് 25]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[ഉപമുഖ്യമന്ത്രി]], [[പബ്ലിക് വർക്സ്]] ([[1983]] [[സെപ്തംബർ]] [[28]]-ന് അന്തരിച്ചു)
|-
|3
|[[കെ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[ഗതാഗതം]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[29]] വരെ)
|-
|4
|[[എം.പി. ഗംഗാധരൻ]]
|[[ജലസേചനം]] ([[1986]] [[മാർച്ച്]] [[12]] വരെ)
|-
|5
|[[സി.വി. പത്മരാജൻ]]
|[[സാമൂഹ്യവികസനം]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[29]] വരെ)
|-
|6
|[[പി. സിറിയക് ജോൺ]]
|[[കൃഷി]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[29]] വരെ)
|-
|7
|[[കെ.പി. നൂറുദ്ദീൻ ]]
|[[വനം വകുപ്പ്]]
|-
|8
|[[വയലാർ രവി]]
|[[ആഭ്യന്തരം]] ([[1986]] [[മേയ്]] [[24]] വരെ)
|-
|9
|[[ഇ. അഹമ്മദ്]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|10
|[[യു.എ. ബീരാൻ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|-
|11
|[[ടി.എം. ജേക്കബ്]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|12
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|13
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[വൈദ്യുതി]] ([[1985]] [[ജൂൺ]] [[5]] വരെ, പിന്നീട് [[1986]] [[മേയ്]] [[25]] മുതൽ)
|-
|14
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ധനകാര്യം]], [[നിയമം]]
|-
|15
|[[എം. കമലം]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|16
|[[കെ.ജി.ആർ. കർത്താ]]
|[[ആരോഗ്യം ]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[29]] വരെ)
|-
|17
|[[എൻ. ശ്രീനിവാസൻ]]
|[[എക്സൈസ്]] ([[1986]] [[മേയ്]] [[30]] വരെ)
|-
|17
|[[കടവൂർ ശിവദാസൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|19
|[[സി.എം. സുന്ദരം]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|20
|[[എ.എൽ. ജേക്കബ്]]
|[[കൃഷി]], [[ഫിഷറീസ്]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[1] വരെ)
|-
|21
|[[എൻ. സുന്ദരൻ നാടാർ]]
|[[ഗതാഗതം]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[1] മുതൽ)
|-
|22
|[[പി.കെ. വേലായുധൻ]]
|[[സാമൂഹിക ക്ഷേമം]], [[ഗതാഗതം]] ([[1983]] [[സെപ്തംബർ]] [[1] മുതൽ)
|-
|23
|[[കെ.പി.രാമചന്ദ്രൻനായർ]]
|[[ആരോഗ്യം]] [[1983]] ([[സെപ്തംബർ]] [[1]] മുതൽ [[1985]] [[മേയ്]] [[29]] വരെ)
|-
|24
|[[കെ. അവുക്കാദർക്കുട്ടി നഹ]]
|[[ഉപമുഖ്യമന്ത്രി]], [[പബ്ലിക് വർക്സ്]] ([[1983]] [[ഒക്ടോബർ]] [[24]] മുതൽ)
|-
|25
|[[തച്ചടി പ്രഭാകരൻ]]
|[[ധനകാര്യം]] ([[1986]] [[ജൂൺ]] [[5]] മുതൽ)
|-
|26
|[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
|[[ഗ്രാമവികസനം]] ([[1986]] [[ജൂൺ]] [[5]] മുതൽ)
|}
=== 1987-1991 (എട്ടാം നിയമസഭ) ===
(1987 മാർച്ച് 26 - 1991 ജൂൺ 17 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[ബേബി ജോൺ]]
| ജലസേചനം
|-
|3
|[[കെ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]
| വിദ്യാഭ്യാസം, നിയമം
|-
|4
|[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]]
| ഭക്ഷ്യം, പൊതുവിതരണം
|-
|5
|[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]
| വ്യവസായം
|-
|6
|[[ടി.കെ. ഹംസ]]
| പൊതുമരാമത്ത്,
|-
|7
|[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]]
|
|-
|8
|[[നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]]
| കായികരംഗം
|-
|9
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
| തൊഴിൽ
|-
|10
|[[പി.കെ. രാഘവൻ]]
| ഹരിജനക്ഷേമം
|-
|11
|[[വി.വി. രാഘവൻ]]
| കൃഷി
|-
|12
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
| സഹകരണം
|-
|13
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ പിള്ള]]
| ഗതാഗതം
|-
|14
|[[എ.സി. ഷണ്മുഖദാസ്]]
| ആരോഗ്യം
|-
|15
|[[ടി. ശിവദാസമേനോൻ]]
| വിദ്യുച്ചക്തി, ഗ്രാമവികസനം
|-
|16
|[[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]
| റവന്യു, ടൂറിസം
|-
|17
|[[വി.ജെ. തങ്കപ്പൻ]]
| തദ്ദേശസ്വയംഭരണം
|-
|18
|[[വി. വിശ്വനാഥമേനോൻ]]
| ധനകാര്യം
|-
|19
|[[എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ]]
| വനം
|-
|20
| [[എൻ.എം. ജോസഫ്]]
| വനം
|}
=== 1991-1995 (ഒൻപതാം നിയമസഭ) ===
(1991 ജൂൺ 24 - 1995 മാർച്ച് 16 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ഗതാഗതം]] (28.07.95 വരെ)
|-
|3
|[[പി.കെ.കെ. ബാവ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]] (29.06.91 മുതൽ)
|-
|4
|[[പി.പി. ജോർജ്]]
|[[കൃഷി]] (02.07.91 മുതൽ)
|-
|5
|[[ടി.എം. ജേക്കബ്]]
|[[ജലസേചനം]], [[സാംസ്കാരികം]] (29.06.91 മുതൽ)
|-
|6
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|7
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[റവന്യൂ]], [[നിയമം]]
|-
|8
|[[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]] (29.06.91 മുതൽ)
|-
|9
|[[ടി.എച്ച്. മുസ്തഫ]]
|[[പൊതുവിതരണം]], [[ഭക്ഷ്യം]] (02.07.91 മുതൽ)
|-
|10
|[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
|[[ധനകാര്യം]] (22.06.94 വരെ)
|-
|11
|[[എം.ടി. പത്മ]]
|[[മത്സ്യബന്ധനം]] (02.07.91 മുതൽ)
|-
|12
|[[സി.വി. പത്മരാജൻ]]
|[[വൈദ്യുതി]] (02.07.91 മുതൽ)
|-
|13
|[[എം.വി. രാഘവൻ]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|14
|[[ആർ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]
|[[ആരോഗ്യം]] (05.06.94 വരെ)
|-
|15
|[[എൻ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|16
|[[കെ.പി. വിശ്വനാഥൻ]]
|[[വനം]] (16.11.94 വരെ)
|-
|17
|[[എം.ആർ. രഘുചന്ദ്രബാൽ]]
|[[എക്സൈസ്]] (02.07.91 വരെ)
|-
|18
|[[പന്തളം സുധാകരൻ]]
|[[പട്ടിക വിഭാഗ ക്ഷേമം]]
|-
|19
|[[സി.ടി. അഹമ്മദ് അലി]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]] (29.06.91 മുതൽ)
|}
=== 1995-1996 (ഒൻപതാം നിയമസഭ) ===
(1995 മാർച്ച് 22 - 1996 മേയ് 9 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[സി.ടി. അഹമ്മദ് അലി]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|3
|[[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]]
|[[തൊഴിൽ]], [[ടൂറിസം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|4
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ഗതാഗതം]] (28-07-95-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|5
|[[പി.കെ.കെ. ബാവ]]
|[[പഞ്ചായത്ത്]], [[സാമൂഹികക്ഷേമം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|6
|[[ടി.എം. ജേക്കബ്]]
|[[ജലസേചനം]], [[സാംസ്കാരികം]]
|-
|7
|[[കടവൂർ ശിവദാസൻ]]
|[[വനം]], [[ഗ്രാമവികസനം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|8
|[[ജി. കാർത്തികേയൻ]]
|[[വൈദ്യുതി]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|9
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|[[വ്യവസായം]], [[മുൻസിപ്പാലിറ്റികൾ]]
|-
|10
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[റവന്യൂ]], [[നിയമം]]
|-
|11
|[[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|12
|[[എം.ടി. പത്മ]]
|[[മത്സ്യബന്ധനം]], [[രജിസ്ട്രേഷൻ]] (03-05-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു.
|-
|13
|[[സി.വി. പത്മരാജൻ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|-
|14
|[[പന്തളം സുധാകരൻ]]
|[[പട്ടികവിഭാഗക്ഷേമം]], [[എക്സൈസ്]] (03-05-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|15
|[[എം.വി. രാഘവൻ]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|16
|[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]] (03-05-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|17
|[[വി.എം. സുധീരൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലേറ്റു)
|-
|18
|[[പി.പി. തങ്കച്ചൻ]]
|[[കൃഷി]] (03-05-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|}
=== 1996-2001 (പത്താം നിയമസഭ) ===
(1996 മേയ് 20 - 2001 മേയ് 13 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേർ
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]], വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ, ആഭ്യന്തരം
|-
|2
|[[പിണറായി വിജയൻ]]
|[[വിദ്യുച്ഛക്തി]], സഹകരണം (19-10-98-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|3
|[[എസ്. ശർമ്മ]] (പിണറായി വിജയനുശേഷം)
|[[വിദ്യുച്ഛക്തി]], , സഹകരണം (25-10-98-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|4
|[[ടി. ശിവദാസമേനോൻ]]
|[[ധനകാര്യം]], എക്സൈസ്
|-
|5
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
|6
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|[[സാംസ്കാരികം]], [[മത്സ്യബന്ധനം]], [[ഗ്രാമവികസനം]]
|-
|7
|[[സുശീല ഗോപാലൻ]]
|[[വ്യവസായം]], [[സാമൂഹികക്ഷേമം]]
|-
|8
|[[പാലൊളി മുഹമ്മദ്കുട്ടി]]
|[[തദ്ദേശസ്വയംഭരണം]]
|-
|9
|[[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|[[വൈദ്യുതി]], [[പട്ടികവിഭാഗക്ഷേമം]], [[യുവജനക്ഷേമം]]
|-
|10
|[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[നിയമം]], [[ടൂറിസം]]
|-
|11
|[[കെ.ഇ. ഇസ്മായിൽ]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|12
|[[വി.കെ. രാജൻ]]
|[[കൃഷി]] (29-05-97-ൽ അന്തരിച്ചു)
|-
|13
|[[എ.സി. ഷൺമുഖദാസ്]]
|[[ആരോഗ്യം]], [[സ്പോർട്സ്]] (19-01-2000-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|14
|[[വി.സി. കബീർ]]
|[[ആരോഗ്യം]], [[സ്പോർട്സ്]] (19-01-2000-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|15
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[ജലസേചനം]], [[തൊഴിൽ ]] (07-01-98-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|16
|[[പി.ആർ. കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]], [[വനം]], [[ദേവസ്വം]] (11-01-99-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|17
|[[വി.പി. രാമകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ജലസേചനം]], [[തൊഴിൽ]] (07-01-98-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|18
|[[കൃഷ്ണൻ കണിയാംപറമ്പിൽ]]
|[[കൃഷി]] (09-06-97-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|19
|[[എ. നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]]
|[[വനം]], [[ഗതാഗതം]], [[ദേവസ്വം]] (20-01-1999-ൽ ചുമതലയേറ്റു, 13-02-2000-ൽ രാജിവെച്ചു.)
|-
|20
|[[സി.കെ. നാണു]]
|[[ഗതാഗതം]], [[വനം]], [[ദേവസ്വം]] (17-02-2000-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|}
=== 2001-2004 (പതിനൊന്നാം നിയമസഭ) ===
(2001 മേയ് 17 - 2004 സെപ്റ്റംബർ 28)
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേർ
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]], ആഭ്യന്തരം
|-
|2
|[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]
|[[കൃഷി]]
|-
|3
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|[[വ്യവസായം, ഐടി]], സാമൂഹികക്ഷേമം
|-
|4
|[[എം.കെ. മുനീർ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]],
|-
|5
|[[ചെർക്കളം അബ്ദുള്ള]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[തദ്ദേശസ്വയംഭരണം]],
|-
|6
|[[കെ. കുട്ടി അഹമ്മദ് കുട്ടി]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]],
|-
|7
|[[കെ.എം. മാണി]]
| [[റവന്യൂ]], നിയമം
|-
|8
|[[കെ. മുരളീധരൻ]]
|[[വിദ്യുച്ഛക്തി]] (11-02-04-ൽ ചുമതലയേറ്റു, 15-05-04-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|9
|[[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]]
|[[ഗതാഗതം]] (10-03-2003-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|10
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ഗതാഗതം]] (10-03-03-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|11
|[[ബാബു ദിവാകരൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|12
|[[എം.എം. ഹസൻ]]
|[[പാർലമെന്ററി കാര്യം]]
|-
|13
|[[ടി.എം. ജേക്കബ്]]
|[[ജലസേചനം]]
|-
|14
|[[ജി. കാർത്തികേയൻ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[ദേവസ്വം]]
|-
|15
|[[എം.എ. കുട്ടപ്പൻ|ഡോ. എം.എ. കുട്ടപ്പൻ]]
|[[പട്ടികവിഭാഗക്ഷേമം]]
|-
|16
|[[എം.വി. രാഘവൻ]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|17
|[[പി. ശങ്കരൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]]
|-
|18
|[[സി.എഫ്. തോമസ്]]
|[[ഗ്രാമവികസനം]]
|-
|19
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]]
|[[ധനകാര്യം]], [[എക്സൈസ്]]
|-
|20
|[[കടവൂർ ശിവദാസൻ]]
|[[വൈദ്യുതി]]
|-
|21
|[[നാലകത്ത് സൂപ്പി]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|22
|[[കെ. സുധാകരൻ]]
|[[വനം]], [[സ്പോർട്സ്]]
|-
|23
|[[കെ.വി. തോമസ്|പ്രൊഫ. കെ.വി. തോമസ്]]
|[[മത്സ്യബന്ധനം]], [[ടൂറിസം]]
|-
|}
=== 2004-2006 (പതിനൊന്നാം നിയമസഭ) ===
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേർ
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]], [[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|2
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|[[വ്യവസായം]], [[ഐടി]], സാമൂഹികക്ഷേമം (04-01-05-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|3
|[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]
|[[കൃഷി]],
|-
|4
|[[എം.കെ. മുനീർ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]],
|-
|5
|[[ചെർക്കളം അബ്ദുള്ള]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[തദ്ദേശസ്വയംഭരണം]],
|-
|6
|[[കെ. കുട്ടി അഹമ്മദ് കുട്ടി]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]],
|-
|7
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[റവന്യൂ]], നിയമം
|-
|8
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]]
|[[ധനകാര്യം]],
|-
|9
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[ഗതാഗതം]],
|-
|10
|[[എ.പി. അനിൽകുമാർ]]
|[[പട്ടികവിഭാഗക്ഷേമം]]
|-
|11
|[[ബാബു ദിവാകരൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|12
|[[വി.കെ. ഇബ്രാഹിംകുഞ്ഞ്]]
|[[വ്യവസായം]], [[സാമൂഹികക്ഷേമം]] (06-01-05-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|13
|[[ഡൊമിനിക് പ്രസന്റേഷൻ]]
|[[മത്സ്യബന്ധനം]], [[സ്പോർട്സ്]]
|-
|14
|[[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|15
|[[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]]
|[[ഊർജം]]
|-
|16
|[[വക്കം പുരുഷോത്തമൻ]]
|[[ധനകാര്യം]], [[എക്സൈസ്]]
|-
|17
|[[അടൂർ പ്രകാശ്]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|-
|18
|[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|[[ജലവിഭവം]], [[പാർലമെന്ററി കാര്യം]]
|-
|19
|[[എം.വി. രാഘവൻ]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|20
|[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]] (14-01-06 -ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|21
|[[എൻ. ശക്തൻ]]
|[[ഗതാഗതം]]
|-
|22
|[[എ. സുജനപാൽ]]
|[[വനം]] (04-01-06-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|23
|[[സി.എഫ്. തോമസ്]]
|[[ഗ്രാമവികസനം]]
|-
|24
|[[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]]
|[[ടൂറിസം]], [[ദേവസ്വം]]
|-
|25
|[[കെ.പി. വിശ്വനാഥൻ]]
|[[വനം]] (09-02-05-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|}
=== 2006-2011 (പന്ത്രണ്ടാം നിയമസഭ)===
{{പ്രലേ|കേരള മന്ത്രിസഭ( 2006 - 2011)}}
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേർ
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]], വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ, ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും, പൊതുഭരണം
|-
|2
|[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[അഭ്യന്തരം]], വിജിലൻസ്, ടൂറിസം
|-
|3
|[[ഡോ. തോമസ് ഐസക്ക്|തോമസ് ഐസക്ക്]]
|ധനകാര്യം
|-
|4
|[[എളമരം കരീം]]
|വ്യവസായം
|-
|5
|[[കെ.പി. രാജേന്ദ്രൻ]]
|റവന്യൂ
|-
|6
|[[മുല്ലക്കര രത്നാകരൻ]]
|കൃഷി
|-
|7
|[[ജി. സുധാകരൻ]]
|സഹകരണം. (2009 [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] വരെ ദേവസ്വം വകുപ്പ് കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നു)
|-
|8
|[[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]] (2009 [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] മുതൽ)
|ദേവസ്വം
|-
|9
|[[പി.കെ. ഗുരുദാസൻ]]
|[[തൊഴിൽ]], [[ഏക്സൈസ്]]
|-
|10
|[[എൻ.കെ. പ്രേമചന്ദ്രൻ]]
|ജലസേചനം
|-
|11
|[[മാത്യു ടി. തോമസ്]] (2009 [[മാർച്ച് 16]] വരെ)
|ഗതാഗതം
|-
|12
|[[ജോസ് തെറ്റയിൽ]] (2009 [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] മുതൽ)
|ഗതാഗതം
|-
|13
|[[സി. ദിവാകരൻ]]
|ഭക്ഷ്യം, പൊതുവിതരണം
|-
|14
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]] (2006 [[സെപ്റ്റംബർ 4]] വരെ, ഇടവേളക്കു ശേഷം 2009 ഓഗസ്റ്റ് 17 മുതൽ 2010 ഏപ്രിൽ 30 വരെ)
|[[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
|15
|[[ടി.യു. കുരുവിള]] (2006 [[സെപ്റ്റംബർ 4]] മുതൽ 2007 സെപ്റ്റംബർ 4 വരെ)
|[[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
|16
|[[മോൻസ് ജോസഫ്]] (2007 സെപ്റ്റംബർ 4 മുതൽ 2009 ഓഗസ്റ്റ് 17 വരെ)
|[[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
|17
|[[എ.കെ. ബാലൻ]]
|[[വിദ്യുച്ഛക്തി]], [[പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ്ഗ വികസനം]]
|-
|18
|[[ബിനോയ് വിശ്വം]]
|[[വനം]], [[വന്യജീവി സംരക്ഷണം]]
|-
|19
|[[എം.എ. ബേബി]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[സാംസ്കാരികം]]
|-
|20
|[[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]]
|തദ്ദേശസ്വയംഭരണം
|-
|21
|[[എം. വിജയകുമാർ]]
|നിയമം, റെയിൽവേ, കായികരംഗം, യുവജനകാര്യം
|-
|22
|[[എസ്. ശർമ്മ]]
|മൽസ്യബന്ധനം
|-
|23
|[[പി.കെ. ശ്രീമതി]]
|ആരോഗ്യം, കുടുംബക്ഷേമം
|-
|24
|[[വി. സുരേന്ദ്രൻ പിള്ള]] (2010 മാർച്ച് 8 മുതൽ)
|തുറമുഖം, യുവജനകാര്യം
|}
=== 2011 - 2016 (പതിമൂന്നാം നിയമസഭ) ===
{{പ്രലേ|പതിമൂന്നാം കേരളനിയമസഭ}}
{|class="wikitable"
! !!മന്ത്രി!!വകുപ്പുകൾ
|-
|1||[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]||[[മുഖ്യമന്ത്രി]], പൊതുഭരണം, അഖിലേന്ത്യാ സർവീസ്, ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതികം, പരിസ്ഥിതി,</br> ഭരണപരിഷ്കരണം, സൈനികക്ഷേമം, തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, അന്തർസംസ്ഥാന നദീജല വിഷയം (18-05-2011 മുതൽ 12-04-2012 വരെ ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ് എന്നീ വകുപ്പുകളും)
|-
|2||[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]|| ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ്, ജയിൽ, ഫയർ ആൻഡ് റസ്ക്യൂ (01-01-2014-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|3||[[കെ.എം. മാണി]]||ധനകാര്യം, നിയമം, ഭവനനിർമ്മാണം (10-11-2015-ൽ രാജിവച്ചു)
|-
|4||[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]||വ്യവസായം, വാണിജ്യം, ഐ.ടി., മൈനിങ്ങ് ആന്റ് ജിയോളജി, കൈത്തറി,മുൻസിപ്പാലിറ്റി, കോർപ്പറേഷൻ
|-
|5||[[പി.കെ. അബ്ദുറബ്ബ്]]||വിദ്യാഭ്യാസം, സാക്ഷരതാവിഭാഗം,
|-
|6||[[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]]||വൈദ്യുതി, ഗതാഗതം, റെയിൽവേ, പോസ്റ്റ് ആൻഡ് ടെലിഗ്രാഫ്
|-
|7||[[അടൂർ പ്രകാശ്]]||റവന്യൂ,കയർ
|-
|8||[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]]|| തൊഴിൽ,പുനരധിവാസം,ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ട്രൈബ്യൂണൽ
|-
|9||[[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]]|| ആരോഗ്യം, ദേവസ്വം
|-
|10||[[വി.കെ. ഇബ്രാഹിംകുഞ്ഞ്]]||പൊതുമരാമത്ത്
|-
|11||[[കെ.പി. മോഹനൻ]]||കൃഷി, മൃഗസംരക്ഷണം, പ്രിന്റിങ്ങ് ആൻഡ് സ്റ്റേഷനറി
|-
|12||[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]||ജലസേചനം, ജലവിഭവം,ഇൻലാൻഡ് നാവിഗേഷൻ
|-
|13||[[എം.കെ. മുനീർ]]||പഞ്ചായത്ത്, സാമൂഹികനീതി, കില
|-
|14||[[എ.പി. അനിൽകുമാർ|എ.പി. അനിൽ കുമാർ]]||വിനോദസഞ്ചാരം,പട്ടികജാതി പിന്നോക്ക വിഭാഗ ക്ഷേമം
|-
|15||[[കെ.സി. ജോസഫ്]]||ഗ്രാമവികസനം, രജിസ്ട്രേഷൻ, സാംസ്കാരികം, ഇൻഫർമേഷൻ ആന്റ് പബ്ലിക് റിലേഷൻസ്,<br/> പ്ലാനിങ്ങ് ആന്റ് എക്കോണമിക് അഫയേർസ്
|-
|16||[[സി.എൻ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]||സഹകരണം, ഖാദി, ഗ്രാമവ്യവസായം
|-
|17||[[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]]||ടൗൺ പ്ലാനിങ്ങ്, ന്യൂനപക്ഷക്ഷേമം (12-04-2012-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|18||[[കെ. ബാബു]]||എക്സൈസ്, തുറമുഖം, ഹാർബർ എഞ്ചിനീയറിങ്ങ് (23-01-2016-ൽ രാജിവച്ചു)
|-
|19||[[പി.കെ. ജയലക്ഷ്മി]]||യുവജന കാര്യം, പട്ടിക വർഗ്ഗം, മ്യൂസിയവും കാഴ്ച ബംഗ്ലാവും
|-
|20||[[അനൂപ് ജേക്കബ്]]||ഭക്ഷ്യം, സിവിൽ സപ്ലൈസ് (12-04-2012-ൽ ചുമതലയേറ്റു, 23-01-2016 വരെ രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പും)
|-
|21
|[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|വനം, ഗതാഗതം, പരിസ്ഥിതി, കായികം, സിനിമ
|}
=== 2016 - 2021. (പതിനാലാം നിയമസഭ) ===
{{main|പതിനാലാം കേരളനിയമസഭ}}
{|class="wikitable"
|+ പതിനാലാം മന്ത്രിസഭ (2016 മേയ് 25 - 2021)
|-
!നം. !!മന്ത്രി !!വകുപ്പുകൾ.<ref name=mm252>{{cite web |url=http://www.manoramaonline.com/news/just-in/ldf-ministers-and-departments.html |title=പിണറായി വിജയൻ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി |publisher=[[മലയാള മനോരമ]] |date=2016 മേയ് 25 |accessdate=2016 മേയ് 26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160528155236/http://www.manoramaonline.com/news/just-in/ldf-ministers-and-departments.html |archivedate=2016-05-28 |url-status=dead }}</ref>
|-
| 1.
|| [[പിണറായി വിജയൻ]]
|| [[മുഖ്യമന്ത്രി]], പൊതുഭരണം, ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ്, വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ, ആസൂത്രണം, ശാസ്ത്രസാങ്കേതികം, പരിസ്ഥിതി, ജയിൽ
|-
| 2.
|| [[ടി.എം. തോമസ് ഐസക്]]
|| ധനകാര്യം, കയർ, ലോട്ടറി, ടാക്സ്
|-
| 3.
|| [[സി. രവീന്ദ്രനാഥ്]]
|| വിദ്യാഭ്യാസം, കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസം, പ്രവേശന പരീക്ഷ, സർവ്വകലാശാലകൾ
|-
| 4.
|| [[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]
|| റവന്യു, ഭവന നിർമ്മാണം, സർവ്വേ ഓഫ് ലാൻഡ് റെക്കോർഡ്സ്, സർവ്വേ ഓഫ് ലാൻഡ് റിഫോംസ്
|-
| 5.
|| [[മാത്യു ടി. തോമസ്]]
|| ജലവിഭവം, ശുദ്ധജല വിതരണം
|-
| 6.
|| [[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]
|| ഗതാഗതം, ജലഗതാഗതം (2017 മാർച്ച് 26 വരെയും തുടർന്ന് 2018 ഫെബ്രുവരി 1 മുതലും)
|-
| 7.
|| [[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]]
|| തുറമുഖം, പുരാവസ്തു വകുപ്പ്
|-
| 8.
|| [[എ.കെ. ബാലൻ]]
|| നിയമം, സാംസ്കാരികം, പിന്നോക്ക ക്ഷേമം, പാർലമെന്ററി കാര്യം
|-
| 9.
|| [[കെ.ടി. ജലീൽ]]
|| ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം, ന്യൂനപക്ഷക്ഷേമം, ഹജ്ജ്, ഗ്രാമവികസനം, വഖഫ് (APRIL 13, 2021 രാജിവച്ചു)
|-
| 10.
|| എം.എം. മണി
|| വൈദ്യുതി (2016 നവംബർ 21 മുതൽ)
|-
| 11.
|| [[കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ]]
|| സഹകരണം, ടൂറിസം, ദേവസ്വം വകുപ്പ് (സഹകരണം 2016 നവംബർ 21 മുതൽ)
|-
| 12.
|| [[ജെ. മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ]]
|| ഫിഷറീസ്, പരമ്പരാഗത വ്യവസായം, കശുവണ്ടി
|-
| 13.
|| [[എ.സി. മൊയ്തീൻ]]
|| വ്യവസായവും കായികവും വകുപ്പ് (2016 നവംബർ 21 വരെ സഹകരണം)
|-
| 14.
|| [[കെ. രാജു]]
|| വനം, വന്യജീവി, മൃഗശാല അനിമൽ ഹസ്ബന്ററി, ഡയറി ഡെവലപ്മെന്റ്, ഡയറി കോർപ്പറേഷൻ
|-
| 15.
|| [[ടി.പി. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|| എക്സൈസ്, തൊഴിൽ
|-
| 16.
|| [[കെ.കെ. ശൈലജ]]
|| ആരോഗ്യം, സാമൂഹ്യക്ഷേമം, കുടുംബക്ഷേമം
|-
| 17.
|| [[ജി. സുധാകരൻ]]
|| പൊതുമരാമത്ത്, രജിസ്ട്രേഷൻ
|-
| 18.
|| [[വി.എസ്. സുനിൽ കുമാർ]]
|| കൃഷി, മണ്ണ് സംരക്ഷണ-മണ്ണ് പര്യവേഷണം, കാർഷിക സർവ്വകലാശാല, വെറ്റിനറി സർവകലാശാല,
|-
| 19.
|| [[പി. തിലോത്തമൻ]]
|| ഭക്ഷ്യം, പൊതുവിതരണം, ലീഗൽ മെട്രോളജി
|-
| 20.
|| [[ഇ.പി. ജയരാജൻ]]
|| വ്യവസായവും കായികവും (2016 ഒക്ടോബർ 14-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|}
=== 2021 - 2026. (പതിനഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
{{main|പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ}}
{|class="wikitable"
|+ പതിനഞ്ചാം മന്ത്രിസഭ (2021 മേയ് 20 - 2021)
|-
!നം. !!മന്ത്രി !!വകുപ്പുകൾ.
|-
| 1.
|| [[പിണറായി വിജയൻ]]
|| [[മുഖ്യമന്ത്രി]], പൊതുഭരണം, [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]]
|-
| 2.
|| [[കെ. രാജൻ]]
|| റവന്യു, സർവേ, ലാന്റ് റെക്കോർഡ്സ്, ഭൂപരിഷ്കരണം
|-
| 3.
|| [[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]]
|| ജലവിതരണ വകുപ്പ്, ഭൂഗർഭ ജല വകുപ്പ്
|-
| 4.
|| [[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]
|| വൈദ്യുതി
|-
| 5.
|| [[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]
|| [[കേരള വനം വന്യജീവി വകുപ്പ്|വനം]], വന്യജീവി സംരക്ഷണം
|-
| 6.
|| [[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]]
|| തുറമുഖം, മ്യൂസിയം, പുരാവസ്തു വകുപ്പുകൾ
|-
| 7.
|| [[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ|കെ.ബി.ഗണേഷ് കുമാർ]]
|| റോഡ് ഗതാഗതം, [[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്|മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്]], [[കേരള സംസ്ഥാന ജലഗതാഗത വകുപ്പ്|ജലഗതാഗത വകുപ്പ്]]
|-
| 8.
|| [[വി. അബ്ദുൽറഹ്മാൻ|വി. അബ്ദുറഹിമാൻ]]
|| കായികം, വഖഫ്, ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനം, റെയിൽവെ
|-
| 9.
|| [[ജി.ആർ. അനിൽ]]
|| ഭക്ഷ്യ സിവിൽ സപ്ലൈസ്, ഉപഭോക്തൃകാര്യം, ലീഗൽ മെട്രോളജി
|-
| 10
|| [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]]
|| [[ധനകാര്യ വകുപ്പ് (കേരളം)|ധനകാര്യം]], [[ട്രഷറി വകുപ്പ്|ട്രഷറി]]
|-
| 11.
|| [[ആർ. ബിന്ദു]]
|| വിദ്യാഭ്യാസം, സാമൂഹ്യനീതി
|-
| 12.
|| [[ജെ. ചിഞ്ചു റാണി]]
|| ക്ഷീരവികസനം, മൃഗസംരക്ഷണം
|-
| 13
|| [[എം.ബി. രാജേഷ്|എം.ബി.രാജേഷ്]]
|| എക്സൈസ്, [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
| 14.
|| [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്|അഡ്വ. പി. എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
|| [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്|പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]], ടൂറിസം
|-
| 15.
|| [[പി. പ്രസാദ്]]
|| [[കൃഷി വകുപ്പ് (കേരളം)|കൃഷി]]
|-
| 16.
|| [[ഒ.ആർ. കേളു|ഒ.ആർ.കേളു]]
|| പിന്നോക്ക ക്ഷേമം, ദേവസ്വം
|-
| 17.
|| [[പി. രാജീവ്]]
|| നിയമം, വ്യവസായം, റ്റ്
|-
| 18.
|| [[സജി ചെറിയാൻ]]
|| ഫിഷറീസ്, സാംസ്കാരികം, ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപറേഷൻ, യുവജനകാര്യം
|-
| 19.
|| [[വി. ശിവൻകുട്ടി]]
|| [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം]], തൊഴിൽ
|-
| 20.
|| [[വി.എൻ. വാസവൻ]]
|| സഹകരണം, രജിസ്ട്രേഷൻ
|-
| 21.
|| [[വീണാ ജോർജ്ജ്]]
|| ആരോഗ്യം, കുടുംബ ക്ഷേമം
|-
|}
2023 ഡിസംബറിൽ, അംഗകക്ഷികൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പര ധാരണയുടെ ഭാഗമായി കേരള മന്ത്രിസഭ പുനഃസംഘടനയ്ക്ക് വിധേയമായി. [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] (എൽഡിഎഫ്) സഖ്യത്തിനുള്ളിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പുള്ള ധാരണ പ്രകാരമാണ് പുനഃസംഘടന. ഗതാഗത മന്ത്രി [[ആന്റണി രാജു|ആന്റണി രാജുവും]] തുറമുഖ, പുരാവസ്തു മന്ത്രി [[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ|അഹമ്മദ് ദേവർകോവിലും]] രാജിവച്ചു. കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാറിനെ പുതിയ ഗതാഗത മന്ത്രിയായും കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രനെ രജിസ്ട്രേഷൻ, പുരാവസ്തു മന്ത്രിയായും നിയമിച്ചു.
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 82%;"
|+ '''മുൻ മന്ത്രിസഭാ അംഗങ്ങൾ'''
! '''പേര്'''
! colspan="2" |'''പദവി'''
! '''നിയമസഭാ മണ്ഡലം'''
! colspan="2" |കാലയളവ്
! '''കക്ഷി'''
! '''കുറിപ്പുകൾ'''
|-
|[[സജി ചെറിയാൻ]]
|മന്ത്രി
|ഫിഷറീസ്, സാംസ്കാരികം
|[[ചെങ്ങന്നൂർ (നിയമസഭാമണ്ഡലം)|ചെങ്ങന്നൂർ]]
|രാജിവച്ചു
|2022 ജൂലൈ 6
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.(എം)]]
|പിന്നീട് മന്ത്രിസഭയിൽ തിരിച്ചെത്തി
|-
|[[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]]
|മന്ത്രി
|തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ്, എക്സൈസ്
|[[തളിപ്പറമ്പ് (നിയമസഭാമണ്ഡലം)|തളിപ്പറമ്പ്]]
|രാജിവച്ചു
|2022 സെപ്റ്റംബർ 2
|സി.പി.ഐ.(എം)
|സി.പി.ഐ.(എം) സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി ചുമതലയെടുക്കുന്നതിനാണ് രാജിവെച്ചത്
|-
|[[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ|അഹമ്മദ് ദേവർക്കോവിൽ]]
|മന്ത്രി
|തുറമുഖ, മ്യൂസിയം, പുരാവസ്തു, ആർക്കൈവ്സ് വകുപ്പ്
|[[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത്]]
|രാജിവച്ചു
|2023 ഡിസംബർ 24
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ലീഗ്|ഐ.എൻ.എൽ]]
|മന്ത്രിസഭാ പുനസംഘടനയുടെ ഭാഗമായി രാജിവച്ചു
|-
|[[ആന്റണി രാജു]]
|മന്ത്രി
|[[കേരള ഗതാഗത വകുപ്പ്|ഗതാഗത വകുപ്പ്]]
|[[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം]]
|രാജിവച്ചു
|2023 ഡിസംബർ 24
|[[ജനാധിപത്യ കേരള കോൺഗ്രസ്|ജെ.കെ.സി]]
|മന്ത്രിസഭാ പുനസംഘടനയുടെ ഭാഗമായി രാജിവച്ചു
|-
|[[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|മന്ത്രി
|പട്ടിക ജാതി, പട്ടിക വർഗ്ഗം, പിന്നോക്ക വിഭാഗം,പാർലമെന്ററി കാര്യങ്ങൾ, ദേവസ്വം വകുപ്പുകൾ
|[[ചേലക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചെലക്കര]]
|രാജിവച്ചു
|2024 ജൂൺ 17
|സി.പി.ഐ.(എം)
|[[ആലത്തൂർ ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|ആലത്തൂർ]] എം.പിയായി ചുമതലയെടുക്കുന്നതിനാണ് രാജിവെച്ചത്
|}
'''<big>2026 - 2031 (പതിനാറാം നിയമസഭ)</big>'''
{| class="wikitable sortable"
|+
!നം
!മന്ത്രി
!വകുപ്പുകൾ
!
|-
|1
|[[വി.ഡി. സതീശൻ|വിഡി സതീശൻ]]
|മുഖ്യമന്ത്രി‚തുറമുഖം‚ധനകാര്യം‚നിയമം
|
|-
|2
|[[രമേശ് ചെന്നിത്തല|രമേശ് ചെസിത്തല]]
|ആഭ്യന്തരം‚ വിജിലൻസ്
|
|-
|3
|[[സണ്ണി ജോസഫ്]]
|കെപിസിസി പ്രസിഡൻ്റ്‚റവന്യൂ മന്ത്രി
|
|-
|4
|[[കെ. മുരളീധരൻ|കെ മുരളീധരൻ]]
|ദേവസ്വം‚ ആരോഗ്യം‚കുടുംബക്ഷേമം
|
|}
== സ്രോതസ്സുകൾ ==
* http://www.keralaassembly.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |date=2021-05-10 }}
* http://www.mathrubhumi.com/election/
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://niyamasabha.org/codes/Ministers%20Book%20Final.pdf കേരള നിയമസഭ]
{{Kerala ministries}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]]
pmarfqow5fgbiuue3fytlj8m9wlezva
4620069
4620065
2026-05-18T09:28:06Z
Sreehari lijinas
209493
4620069
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Ministries of Kerala}}
<div class="messagebox cleanup metadata plainlinks">
{| style="width:100%;background:none"
|width=60px|[[ചിത്രം:Information icon.svg|40px]]
|ഈ ലേഖനം [[1949]] മുതൽ ഇന്നു വരെയുള്ള കേരളത്തിലെ വിവിധ മന്ത്രിസഭകളിലെ അംഗങ്ങളേയും അവരുടെ വകുപ്പുകളേയും കുറിച്ച് പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. മറ്റു വിവരങ്ങൾക്ക് [[കേരളാ നിയമസഭ]] എന്ന ലേഖനം കാണുക.
|}
</div>
[[ഇന്ത്യയിലെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ|ഇന്ത്യയിലെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ]] ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി [[നിയമനിർമ്മാണസഭ]] രൂപവത്കരിച്ചത് [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവതാംകൂറിലാണ്]]. 1888 [[മാർച്ച് 30]]-നാണ് എട്ടംഗങ്ങളുള്ള ലെജിസ്ലേറ്റിവ് കൗൺസിലിനു രൂപം നൽകുന്നതായി തിരുവതാംകൂർ മഹാരാജാവ് [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] വിളംബരം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്. മൂന്നു വർഷമായിരുന്നു കൗൺസിലിന്റെ കാലാവധി. 1888 ഓഗസ്റ്റ് 23-ന് തിരുവതാംകൂർ [[ദിവാൻ|ദിവാൻറെ]] മുറിയിലാണ് ആദ്യത്തെ ലെജിസ്ലേറ്റിവ് കൗൺസിൽ യോഗം കൂടിയത്. 1888 മുതൽ 1891 വരെയുള്ള ആദ്യ കാലാവധിക്കുള്ളിൽ 32 തവണ കൗൺസിൽ സമ്മേളിച്ചു. ഇക്കാലയളവിൽ ഒട്ടേറെ ജനകീയ സമരങ്ങൾക്കും തിരുവതാംകൂർ വേദിയായി. ഭരണത്തിൽ കൂടുതൽ പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനായി 1891-ൽ മലയാളി മെമ്മോറിയൽ എന്ന ചരിത്രപ്രധാനമായ രേഖ ഒപ്പുവയ്ക്കപ്പെട്ടു. 1898-ൽ ലെജിസ്ലേറ്റിവ് കൗൺസിലിന്റെ അംഗസംഖ്യ പതിനഞ്ചായി ഉയർത്തി.
1904 ആയപ്പോഴേക്കും '''[[ശ്രീമൂലം പ്രജാസഭ]]''' എന്ന പേരിൽ കുറച്ചുകൂടി വിപുലമായ മറ്റൊരു പ്രതിനിധി സഭയ്ക്ക് രാജാവ് രൂപം നൽകി. നൂറംഗങ്ങളുള്ള പ്രജാസഭയിലേക്ക് അംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുത്തത് വാർഷികവരുമാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരുന്നു. ഓരോ [[താലൂക്ക്|താലൂക്കിൽ]] നിന്നും ഈരണ്ടു പ്രതിനിധികൾ വീതം ജില്ലാ ഭരണാധികാരികൾ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്താണ് പ്രജാസഭാംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നത്. 1905 [[മെയ് 1]]- സുപ്രധാനമായ ഒരു വിളംബരത്തിലൂടെ പ്രജാസഭയിലേക്ക് അംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവകാശം ജനങ്ങൾക്കു നൽകപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ഇവിടെയും വരുമാനവും വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകളുമാണ് വോട്ടവകാശത്തെ നിർണ്ണയിച്ചത്. വോട്ടവകാശമുള്ളവർ പ്രജാസഭയിലെ 100 അംഗങ്ങളിൽ 77 പേരേ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബാക്കി 23 പേർ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു. കൗൺസിലിലേക്ക് മത്സരിക്കാൻ പിന്നീടു സ്ത്രീകൾക്ക് അനുവാദം നൽകി. [[നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭം|നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭത്തെ]] തുടർന്ന് ഒരുരൂപ കരം തീരുവയുള്ള എല്ലാവർക്കും വോട്ടവകാശം ലഭിച്ചു. 1932-ൽ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിലിനെ ഉപരിസഭയും ശ്രീമൂലം പ്രജാസഭയെ അധോസഭയുമാക്കി. 1947-ൽ രാജ്യം സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയതോടെ രണ്ടുസഭകളും ഇല്ലാതായി. പകരം പ്രായപൂർത്തിവോട്ടവകാശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 1948-ൽ 120 അംഗ തിരുവിതാംകൂർ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യുവന്റ് അസംബ്ലി നിലവിൽ വന്നു. ഇതും നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായിരുന്നു. ഇതൊക്കെയാണെങ്കിലും മഹാരാജാവ് തന്നെയായിരുന്നു ഭരണഘടനാ പ്രകാരമുള്ള മേധാവി.
== തിരുവിതാംകൂർ കൊച്ചി ലയനം ==
1949 ജൂലൈ ഒന്നിന് അയൽ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളായ [[കൊച്ചിരാജ്യം|കൊച്ചിയും]] തിരുവിതാംകൂറും യോജിച്ച് [[തിരു-കൊച്ചി|തിരു-കൊച്ചി സംസ്ഥാനം]] നിലവിൽ വന്നത് ഐക്യകേരളത്തിലേക്കുളള ആദ്യചുവടുവെപ്പായി. ലയനത്തിനനുസൃതമായി നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന മന്ത്രിസഭ പുന:സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
=== [[1949]] ലെ മന്ത്രിമാരുടെ സമിതി ===
പ്രീമിയർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നത് മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് തത്തുല്യമയ പദവിയാണ്. [[1949]] [[ജൂലൈ 1]] മുതൽ [[1951]] [[മാർച്ച് 1]] വരെയായിരുന്നു ഈ മന്ത്രിസഭയുടെ കാലാവധി. മന്ത്രിമാർ പലരും അതിനു മുന്നേ തന്നെ രാജിവച്ചൊഴിഞ്ഞു. മന്ത്രിസഭ താഴെക്കാണുന്ന പ്രകാരം ആയിരുന്നു.
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
! കുറിപ്പുകൾ
|-
| 1
| [[പറൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]]
| പ്രീമിയർ ([[മുഖ്യമന്ത്രി]])
|-
| 2
| [[ഇക്കണ്ട വാര്യർ]]
| ഭൂമി, [[കൃഷി]]
|
|-
| 3
| [[എ. ജെ. ജോൺ]]
| [[സാമ്പത്തികം]], [[റവന്യൂ]]
|
|-
| 4
| [[സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ|കെ. അയ്യപ്പൻ]]
| [[പൊതുഭരണം]]
| 1950 ജനുവരി മൂന്നിനു രാജിവച്ചു
|-
| 5
| [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]]
| [[തൊഴിൽ]], [[പൊതു വിതരണം]], [[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|
|-
| 6
| [[ഇ.കെ. മാധവൻ]]
| [[-]]
|1949 ജൂലൈ 5 നു രാജിവച്ചു<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf പേജ് 471/488</ref>
|-
| 7
| [[ആനി മസ്കരീൻ]]
| [[ആരോഗ്യം]], [[ഊർജ്ജം]]
|
|-
| 8
| [[ഇ. ജോൺ ഫിലിപ്പോസ്]]
| [[കൃഷി]], [[പൊതു മരാമത്ത്]], [[ദൂര വിനിമയം]]
|1949 ജൂലൈ 5മുതൽ 1951 മാർച് ഒന്നു വരെ
|-
| 9
| [[എൻ. കുഞ്ഞുരാമൻ]]
| [[വ്യവസായം]], [[എക്സൈസ്]]
|
|-
| 10
| [[ടി. എ അബ്ദുള്ള]]
| [[ഭക്ഷണം]], [[പൊതുവിതരണം]]
| 1950 ജനുവരി മൂന്നിനു രാജിവച്ചു
|-
|}
=== [[1951]] ലെ മന്ത്രിസഭ ===
[[സി. കേശവൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി രൂപമെടുത്ത മന്ത്രിസഭ.
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[സി. കേശവൻ]]
| [[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
| 2
| [[പറൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]]
| [[ഭക്ഷ്യം]] [[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
| 3
| [[കെ.എം. കോര]]
| [[സാമ്പത്തികം]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
| 4
| [[എ. ജെ. ജോൺ]]
| [[റവന്യൂ]], [[സാമ്പത്തികം]], [[ആരോഗ്യം]]
|-
| 5
| [[ജി. ചന്ദ്രശേഖര പിള്ള ]]
| [[പൊതു മരാമത്ത്]]
|-
| 6
| [[എൻ.എം. പൈലി]]
| [[റവന്യൂ]], [[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
| 7
| [[പി.കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി മേനോൻ]]<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf പേജ് 472/488</ref>
| [[വ്യവസായം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|}
=== [[1952]]-ലെ മന്ത്രിസഭ ===
[[1952]] [[മാർച്ച് 12]] മുതൽ [[1953]] [[സെപ്റ്റംബർ 24]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[എ. ജെ. ജോൺ]]
| [[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
| 2
| [[ടി.എം. വർഗീസ്]]
| [[അഭ്യന്തരം]]
|-
| 3
| [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]]
| [[സാമ്പതികം]] [[പൊതു വിതരണം]]
|-
| 4
| [[കളത്തിൽ വേലായുധൻ നായർ]]
| [[ഗതാഗതം]], [[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
| 5
| [[വി. മാധവൻ]]
| [[ആരോഗ്യം]], [[വൈദ്യമേഖല]]
|-
| 6
| [[കെ. കൊച്ചുകുട്ടൻ ]]
| [[സ്വയം ഭരണം]]
|-
| 7
| [[ചിദംബരനാഥ നാടാർ]]
| [[റവന്യൂ]], [[വനം]]
|-
|}
=== [[1954]]-ലെ മന്ത്രിസഭ ===
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]]
| [[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
| 2
| [[എ. അച്യുതൻ]]
| [[പൊതുമരാമത്ത്]], [[ഗതാഗതം]]
|-
| 3
| [[കെ.എം. കോര]]
| [[കൃഷി]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
| 4
| [[പി.എസ്. നടരാജപിള്ള]]
| [[സാമ്പത്തികം]], [[റവന്യൂ]]
|-
| 5
| [[പി.കെ. കുഞ്ഞ്]]
| [[സ്വയം ഭരണം]], [[പൊതുജനാരോഗ്യം]], [[വൈദ്യമേഖല]]
|-
|}
=== [[1955]]-ലെ മന്ത്രിസഭ ===
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]]
| [[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
| 2
| [[എ. ജെ. ജോൺ]]
| [[അഭ്യന്തരം]], [[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]], [[വനം]]
|-
| 3
| [[കെ. കൊച്ചുകുട്ടൻ]]
| [[സ്വയം ഭരണം]]
|-
| 4
| [[എ.എ. റഹീം]]
| [[ആരോഗ്യം]], [[വൈദ്യമേഖല]], [[കൃഷി]]
|-
| 5
| [[കെ.ഐ. വേലായുധൻ]]
| [[പൊതുമരാമത്ത്]], [[ഗതാഗതം]], [[വൈദ്യുതി]]<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf പേജ് 473/488</ref>
|-
|}
== ഐക്യകേരളം നിലവിൽ വന്ന ശേഷം ==
=== 1957-1959 (ഒന്നാം നിയമസഭ) ===
{{main|ഐക്യകേരളത്തിലെ ആദ്യ മന്ത്രിസഭ}}
[[പ്രമാണം:First ministry.jpg|thumb|400px|right| കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ മന്ത്രിസഭയിലെ അംഗങ്ങൾ, ഇടത്തു നിന്ന്: [[ടി.എ. മജീദ്]], [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ]], [[കെ.പി. ഗോപാലൻ]], [[ടി.വി. തോമസ്]], [[എ.ആർ. മേനോൻ|ഡോ. എ.ആർ. മേനോൻ]], [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]], [[സി. അച്യുതമേനോൻ]], [[കെ.ആർ. ഗൗരി]], [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]], [[കെ.സി. ജോർജ്ജ്]], [[പി.കെ. ചാത്തൻ]]]]
[[1957]] [[ഏപ്രിൽ 5]] മുതൽ [[1959]] [[ജൂലൈ 31]] വരെ. ഏഷ്യയിലെ ആദ്യത്തെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കമ്യൂണിസ്റ്റ് മന്ത്രിസഭ എന്ന ഖ്യാതിയും ഈ മന്ത്രിസഭയ്ക്കാണ്. (ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തേത് 1953 [[ദക്ഷിണ അമേരിക്ക|ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിലെ]] [[ഗയാന|ഗയാനയിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മലയാളിയായ ചണ്ഢി ജഗന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നിലവിൽവന്ന മന്തിസഭയാണ്.<ref name=mmanorama>{{cite news |title = കമ്യൂണിസ്റ്റ് മന്ത്രിസഭയുടെ അമ്പതാം വാർഷികത്തിൽ |publisher =[[മലയാള മനോരമ]] |date = 2007-04-22 |accessdate =2007-04-22 |language =ഇംഗ്ലീഷ് }} </ref> 126 തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളുണ്ടായിരുന്ന ഈ നിയമസഭയിൽ 60 [[സി.പി.ഐ.]] അംഗങ്ങളും 5 സി.പി.ഐ. സ്വതന്ത്രന്മാരും ചേർന്ന് 65 അംഗങ്ങളൂടെ സംഖ്യാബലമായിരുന്നു ആദ്യത്തെ മത്രിസഭയിലെ ഭരണകക്ഷിക്ക്. ഈ മന്ത്രിസഭയിലെ നിയമവകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു വി. ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ, ആരോഗ്യവകുപ്പ് മന്ത്രി ഡോ. എ. ആർ മേനോൻ, വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രി [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]] എന്നീ മൂന്ന് മന്ത്രിമാർ അവരവരുടെ മേഖലയിൽ കഴിവ് തെളിച്ചവരുമായിരുന്നു. അംഗങ്ങളുടെ ശരാശരി പ്രായം വളരെ കുറവും ആയിരുന്നു. ഈ മന്ത്രിസഭയിലെ റവന്യൂ-എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന [[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ|ഗൗരിയമ്മയ്ക്ക്]] പ്രായം 38 വയസ്സുമാത്രമായിരുന്നു. സഭയിലെ ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കറായിരുന്നു [[കെ.ഒ. അയിഷാഭായി]]. നിയമസഭാംഗമായി ആദ്യം സത്യപ്രതിജ്ഞചെയ്തത് [[റോസമ്മ പുന്നൂസ്]] ആയിരുന്നു<ref name="ആർ.സി. സുരേഷ്കുമാർ">ആർ. സി. സുരേഷ്കുമാർ. കേരളം - ചരിത്രവും വസ്തുതകളും.മാതൃഭൂമി പ്രിന്റിങ് & പബ്ലിഷിങ് കമ്പനി ലിമിറ്റഡ്. കോഴിക്കോട് വർഷം 2009. പുറം 25.</ref>.
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| മുഖ്യമന്ത്രി
|-
| 2
| [[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
| [[സാമ്പത്തികം]]
|-
| 3
| [[ടി.വി. തോമസ്]]
| [[ഗതാഗതം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
| 4
| [[കെ.സി. ജോർജ്ജ്]]
| [[ഭക്ഷ്യം]], [[വനം]]
|-
| 5
| [[കെ.പി. ഗോപാലൻ]]
| [[വ്യവസായം]]
|-
| 6
| [[ടി.എ. മജീദ്]]
| [[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
| 7
| [[പി.കെ. ചാത്തൻ]]
| [[സ്വയം ഭരണം]]
|-
| 8
| [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]]
| [[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[സഹകരണം]]
|-
| 9
| [[കെ.ആർ. ഗൗരി]]
| [[റവന്യൂ]], [[ഏക്സൈസ്]]
|-
| 10
| [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ]]
| [[നിയമം]], [[വിദ്യുച്ഛക്തി]]
|-
| 11
| [[ഡോ. എ.ആർ. മേനോൻ]]
| ആരോഗ്യം
|}
=== 1960ലെ മന്ത്രിസഭ (രണ്ടാം നിയമസഭ) ===
[[1960]] [[ഫെബ്രുവരി 22]] മുതൽ [[1962]] [[സെപ്റ്റംബർ 26]]ന് രാഷ്ട്രപതി പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ.
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[പട്ടം താണുപിള്ള]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[ആർ. ശങ്കർ]]
|[[സാമ്പത്തികം]]
|-
|3
|[[പി.ടി. ചാക്കോ]]
|[[അഭ്യന്തരം]]
|-
|4
|[[പി.പി. ഉമ്മർ കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|5
|[[കെ.ടി. അച്യുതൻ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|6
|[[ഇ.പി. പൗലോസ്]]
|[[കൃഷി]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
|7
|[[വി.കെ. വേലപ്പൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]], [[വിദ്യുച്ഛക്തി]] (1962 ഓഗസ്റ്റ് 26-ന് അന്തരിച്ചു)
|-
|8
|[[കെ.എ. ദാമോദര മേനോൻ]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|9
|[[കെ. കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[ഹരിജനോദ്ധാരണം]], [[രജിസ്ട്രേഷൻ]]
|-
|10
|[[ഡി. ദാമോദരൻ പോറ്റി]]
|[[പൊതു മരാമത്ത്]]
|-
|11
|[[കെ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]
|[[നിയമം]], [[റവന്യൂ]]
|}
=== 1962ലെ മന്ത്രിസഭ (രണ്ടാം നിയമസഭ) ===
([[1962]] സെപ്റ്റംബർ 26 മുതൽ [[1964]] സെപ്റ്റംബർ 10 വരെ) പട്ടം താണുപിള്ള ഗവർണരായി നിയമനം ലഭിച്ചതിനാൽ രാജി വയ്ക്കുകയും പുതിയ മന്ത്രിസഭ അധികാരത്തിൽ വരികയും ചെയ്തു
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ആർ. ശങ്കർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[പി.ടി. ചാക്കോ]]
|[[അഭ്യന്തരം]], [[നിയമം]], [[റവന്യൂ]]
|-
|3
|[[പി.പി. ഉമ്മർ കോയ]]
|[[പൊതു ഭരണം]], [[മത്സ്യബന്ധനം]], [[പൊതു മരാമത്ത്]]
|-
|5
|[[കെ.ടി. അച്യുതൻ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|6
|[[ഇ.പി. പൗലോസ്]]
|[[കൃഷി]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
|7
|[[കെ.എ. ദാമോദര മേനോൻ]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|8
|[[കെ. കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[ഹരിജനോദ്ധാരണം]], [[രജിസ്ട്രേഷൻ]]
|-
|9
|[[ഡി. ദാമോദരൻ പോറ്റി]]
|[[പൊതു മരാമത്ത്]]
|-
|10
|[[കെ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]
|[[നിയമം]], [[റവന്യൂ]]
|}
=== 1967-1969 (മൂന്നാം നിയമസഭ) ===
([[1967]] മാർച്ച് 6 - [[1969]] നവംബർ 1 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.ആർ. ഗൗരി]]
|[[റവന്യൂ]], [[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|-
|3
|[[ഇ.കെ. ഇമ്പിച്ചിബാവ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[ദൂരവിനിമയം]]
|-
|4
|[[എം.കെ. കൃഷ്ണൻ]]
|[[വനം]], [[ഹരിജനക്ഷേമം]]
|-
|5
|[[പി.ആർ. കുറുപ്പ്]]
|[[ജലസേചനം]], [[സഹകരണം]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|6
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞ്]]
|[[ധനകാര്യം]] (1969 മേയ് 13-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|7
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|8
|[[എം.പി.എം. അഹമ്മദ് കുരിക്കൾ]]
|[[പഞ്ചായത്ത്]], [[ഗ്രാമവികസനം]] (1968 ഒക്ടോബർ 24-ന് അന്തരിച്ചു)
|-
|9
|[[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]]
|[[കൃഷി]], [[വിദ്യുച്ഛക്തി]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|10
|[[ടി.വി. തോമസ്]]
|[[വ്യവസായം]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|11
|[[ബി. വെല്ലിംഗ്ടൺ]]
|[[ആരോഗ്യം]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|12
|[[ടി.കെ. ദിവാകരൻ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|13
|[[മത്തായി മാഞ്ഞൂരാൻ]]
|[[തൊഴിൽ]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|14
|[[കെ. അവുക്കാദർ കുട്ടി നഹ]]
|[[പഞ്ചായത്ത്]] (1968 നവംബർ 9-ന് ചുമതലയേറ്റു, 1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|}
=== 1969-1970 (മൂന്നാം നിയമസഭ) ===
[[1969]] [[നവംബർ 1]] മുതൽ [[1970]] [[ഓഗസ്റ്റ് 3]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.ടി. ജേക്കബ്]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|3
|[[പി. രവീന്ദ്രൻ]]
|[[വ്യവസായം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|4
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]],[[അഭ്യന്തരം]]
|-
|5
|[[കെ. അവുക്കാദർ കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|6
|[[എൻ.കെ. ശേഷൻ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|-
|7
|[[ഒ. കോരൻ]]
|[[ജലസേചനം]], [[കൃഷി]]
|-
|8
|[[കെ.എം. ജോർജ്ജ് (രാഷ്ട്രീയനേതാവ്)|കെ. എം. ജോർജ്ജ്]]
|[[ഗതാഗതം]], [[ആരോഗ്യം]]
|}
=== 1970-1977 (നാലാം നിയമസഭ) ===
[[1970]] [[ഒക്ടോബർ 4]] മുതൽ [[1977]] [[മാർച്ച് 25]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[എൻ.ഇ. ബലറാം]]
|[[വ്യവസായം]] 1973 സെപ്റ്റംബർ 24-ന് രാജിവച്ചു
|-
|3
|[[പി.കെ. രാഘവൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[ഭവനനിർമ്മാണം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 24-ന് രാജിവച്ചു.
|-
|4
|[[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[വൈദ്യുതി]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 24-ന് രാജിവച്ചു.
|-
|5
|[[ടി.കെ. ദിവാകരൻ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]], [[ടൂറിസം]] 1976 ജനുവരി 19-ന് അന്തരിച്ചു.
|-
|6
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[റവന്യൂ]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|7
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[അഭ്യന്തരം]] 1973 മാർച്ച് 1-ന് രാജിവച്ചു
|-
|8
|[[കെ. അവുക്കാദർ കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
|9
|[[എൻ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[കൃഷി]], [[ആരോഗ്യം]], [[സഹകരണം]]
|-
|10
|[[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[വൈദ്യുതി]], [[ഭവനം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|11
|[[ടി.വി. തോമസ്]]
|[[വ്യവസായം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|12
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[ആഭ്യന്തരം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|13
|[[കെ.ടി. ജോർജ്ജ്]]
|[[ധനകാര്യം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ 1972 ഏപ്രിൽ 3-ന് മരിക്കുന്നതു വരെ
|-
|14
|[[വക്കം പുരുഷോത്തമൻ]]
|[[കൃഷി]], [[തൊഴിൽ]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|15
|[[കെ.ജി. അടിയോടി (രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ)|കെ.ജി. അടിയോടി]]
|[[വനം]], [[ഭക്ഷ്യം]], [[ധനകാര്യം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|16
|[[വെള്ള ഈച്ചരൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[ഗ്രാമ വികസനം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|17
|[[പോൾ. പി. മാണി]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]] 1972 മേയ് 16 മുതൽ
|-
|18
|[[ചാക്കീരി അഹമ്മദ് കുട്ടി]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], 1973 മാർച്ച് 2 മുതൽ
|-
|19
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ധനകാര്യം]], 1975 ഡിസംബർ 26 മുതൽ
|-
|20
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ഗതാഗതം]], 1975 ഡിസംബർ 26 മുതൽ 1976 ജൂൺ 25-ന് രാജിവക്കുന്നവരെ
|-
|21
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]], 1976 ഫെബ്രുവരി 4 മുതൽ
|-
|22
|[[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]]
|[[ഗതാഗതം]], 1976 ജൂൺ 26 മുതൽ 1976 ഡിസംബർ 11-ന് മരിക്കുന്നവരെ
|-
|23
|[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]], 1977 ജനുവരി 2 മുതൽ
|}
=== 1977-1977 (അഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
[[1977]] [[മാർച്ച് 25]] മുതൽ [[1977]] [[ഏപ്രിൽ 25]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[ജലസേചനം]]
|-
|3
|[[എം.കെ. ഹേമചന്ദ്രൻ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|-
|4
|[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|5
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|6
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]]
|[[കൃഷി]]
|-
|7
|[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]]
|-
|8
|[[ഇ. ജോൺ ജേക്കബ്]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|-
|9
|[[കെ. അവുക്കാദർക്കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|10
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|11
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|12
|[[ജെ. ചിത്തരഞ്ജൻ]]
|[[പൊതുജനാരോഗ്യം]]
|-
|13
|[[കാന്തലോട്ട് കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[വനം]]
|-
|14
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|15
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]]
|}
=== 1977-1978 (അഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
[[1977]] [[ഏപ്രിൽ 27]] മുതൽ [[1978]] [[ഒക്ടോബർ 27]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[ജലസേചനം]]
|-
|3
|[[എം.കെ. ഹേമചന്ദ്രൻ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|-
|4
|[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|5
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]]
|[[കൃഷി]]
|-
|6
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|7
|[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]]
|-
|8
|[[ഇ. ജോൺ ജേക്കബ്]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]] (1978 സെപ്റ്റംബർ 26-ന് അന്തരിച്ചു)
|-
|9
|[[കെ. അവുക്കാദർക്കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|10
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|11
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|12
|[[ജെ. ചിത്തരഞ്ജൻ]]
|[[പൊതുജനാരോഗ്യം]]
|-
|13
|[[കാന്തലോട്ട് കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[വനം]]
|-
|14
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|15
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]]
|-
|16
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|17
|[[യു.എ. ബീരാൻ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[സാമൂഹ്യക്ഷേമം]]
|-
|18
|[[ടി.എസ്. ജോൺ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|}
=== 1978-1979 (അഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
[[1978]] [[ഒക്ടോബർ 29]] മുതൽ [[1979]] [[ഒക്ടോബർ 7]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
! അധികാരത്തിൽ
|-
|1
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[ജെ. ചിത്തരഞ്ജൻ]]
|[[പൊതുജനാരോഗ്യം]]
|[[1978]] [[നവംബർ]] [[18]] വരെ
|-
|3
|[[കാന്തലോട്ട് കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[വനം]]
|[[1978]] [[നവംബർ]] [[18]] വരെ
|-
|4
|[[ദാമോദരൻ കാളാശ്ശേരി]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[സാമൂഹിക ക്ഷേമം]]
|
|-
|5
|[[എ.എൽ. ജേക്കബ്]]
|[[കൃഷി]]
|
|-
|6
|[[എം.കെ. രാഘവൻ]]
|[[തൊഴിൽ]], [[ഹൗസിങ്ങ്]]
|
|-
|7
|[[എസ്. വരദരാജൻ നായർ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|
|-
|8
|[[കെ. അവുക്കാദർക്കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|[[1978]] [[ഡിസംബർ]] [[9]] മുതൽ
|-
|9
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|
|-
|10
|[[ടി.എസ്. ജോൺ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|
|-
|11
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|[[1979]] [[ജൂലൈ]] [[26]] വരെ
|-
|12
|[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]]
|
|-
|13
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[റവന്യൂ]], [[സഹകരണം]]
|
|-
|14
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]], [[സ്പോർട്സ്]]
|
|-
|15
|[[കെ.പി. പ്രഭാകരൻ]]
|[[പൊതുജനാരോഗ്യം]]
|[[1978]] [[നവംബർ]] [[18]] മുതൽ
|-
|16
|[[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]
|[[വ്യവസായം]], [[വനം]]
|[[1978]] [[നവംബർ]] [[18]] മുതൽ
|}
=== 1979-1979 (അഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
[[1979]] [[ഒക്ടോബർ 12]] മുതൽ [[1979]] [[ഡിസംബർ 1]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[എൻ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]], [[കൃഷി]]
|-
|3
|[[എൻ. ഭാസ്കരൻ നായർ]]
|[[ധനകാര്യം]], [[ആരോഗ്യം]]
|-
|4
|[[നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]]
|[[തൊഴിൽ]], [[ഹൗസിങ്]] - [[1979]] [[നവംബർ]] [[16]] മുതൽ
|-
|5
|[[കെ.ജെ. ചാക്കോ ]]
|[[റവന്യൂ]], [[സഹകരണം]] - [[1979]] [[നവംബർ]] [[16]] മുതൽ
|-
|6
|[[കെ.എ. മാത്യു]]
|[[വ്യവസായം]], [[വനം]] - [[1979]] [[നവംബർ]] [[16]] മുതൽ
|}
=== 1980-1981 (ആറാം നിയമസഭ) ===
[[1980]] [[ജനുവരി 25]] മുതൽ [[1981]] [[ഒക്ടോബർ 20]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]
|[[കൃഷി]], [[സാമൂഹിക ക്ഷേമം]]
|-
|3
|[[എം.കെ. കൃഷ്ണൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]]
|-
|4
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|5
|[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻനായർ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]], [[ഹൗസിങ്]]
|-
|6
|[[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]
|[[റവന്യൂ]], [[ഫിഷറീസ്]]
|-
|7
|[[എ. സുബ്ബറാവു ]]
|[[ജലസേചനം]]
|-
|8
|[[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]]
|[[തൊഴില്]], [[വനം]] - [[1981]] [[ഒക്ടോബർ]] [[16]] വരെ
|-
|9
|[[പി.സി. ചാക്കോ]]
|[[വ്യവസായം]] - [[1981]] [[ഒക്ടോബർ]] [[16]] വരെ
|-
|10
|[[വക്കം ബി. പുരുഷോത്തമൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]], [[ടൂറിസം]] - [[1981]] [[ഒക്ടോബർ]] [[16]] വരെ
|-
|11
|[[എ.സി. ഷണ്മുഖദാസ്]]
|[[സാമൂഹിക ക്ഷേമം]], [[സ്പോർട്സ്]] - [[1981]] [[ഒക്ടോബർ]] [[16]] വരെ
|-
|12
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|13
|[[ആർ.എസ്. ഉണ്ണി]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|14
|[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]]
|[[ഗതാഗതം]]
|-
|15
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ധനകാര്യം]], [[നിയമം]]
|-
|16
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[വൈദ്യുതി]]
|-
|17
|[[പി.എം. അബൂബക്കർ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]]
|}
=== 1981-1982 (ആറാം നിയമസഭ)<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf പേജ് 453</ref> ===
( 1981 ഡിസംബർ 28 - 1982 മാർച്ച് 17 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]
|[[ഉപമുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|3
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[റവന്യൂ]] [[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|4
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ധനകാര്യം]],[[നിയമം]],
|-
|5
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി ]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|6
|[[കെ. ശിവദാസൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|7
|[[സി.എം. സുന്ദരം]]
|[[തദ്ദേശസ്വയംഭരണം]]
|-
|8
|[[ആർ. സുന്ദരേശൻ നായർ]]
|[[ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയം|ആരോഗ്യം]] [[വിനോദസഞ്ചാരം]]
|}
=== 1982-1987 (ഏഴാം നിയമസഭ) ===
[[1982]] [[മേയ് 5]] മുതൽ [[1987]] [[മാർച്ച് 25]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[ഉപമുഖ്യമന്ത്രി]], [[പബ്ലിക് വർക്സ്]] ([[1983]] [[സെപ്തംബർ]] [[28]]-ന് അന്തരിച്ചു)
|-
|3
|[[കെ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[ഗതാഗതം]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[29]] വരെ)
|-
|4
|[[എം.പി. ഗംഗാധരൻ]]
|[[ജലസേചനം]] ([[1986]] [[മാർച്ച്]] [[12]] വരെ)
|-
|5
|[[സി.വി. പത്മരാജൻ]]
|[[സാമൂഹ്യവികസനം]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[29]] വരെ)
|-
|6
|[[പി. സിറിയക് ജോൺ]]
|[[കൃഷി]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[29]] വരെ)
|-
|7
|[[കെ.പി. നൂറുദ്ദീൻ ]]
|[[വനം വകുപ്പ്]]
|-
|8
|[[വയലാർ രവി]]
|[[ആഭ്യന്തരം]] ([[1986]] [[മേയ്]] [[24]] വരെ)
|-
|9
|[[ഇ. അഹമ്മദ്]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|10
|[[യു.എ. ബീരാൻ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|-
|11
|[[ടി.എം. ജേക്കബ്]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|12
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|13
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[വൈദ്യുതി]] ([[1985]] [[ജൂൺ]] [[5]] വരെ, പിന്നീട് [[1986]] [[മേയ്]] [[25]] മുതൽ)
|-
|14
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ധനകാര്യം]], [[നിയമം]]
|-
|15
|[[എം. കമലം]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|16
|[[കെ.ജി.ആർ. കർത്താ]]
|[[ആരോഗ്യം ]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[29]] വരെ)
|-
|17
|[[എൻ. ശ്രീനിവാസൻ]]
|[[എക്സൈസ്]] ([[1986]] [[മേയ്]] [[30]] വരെ)
|-
|17
|[[കടവൂർ ശിവദാസൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|19
|[[സി.എം. സുന്ദരം]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|20
|[[എ.എൽ. ജേക്കബ്]]
|[[കൃഷി]], [[ഫിഷറീസ്]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[1] വരെ)
|-
|21
|[[എൻ. സുന്ദരൻ നാടാർ]]
|[[ഗതാഗതം]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[1] മുതൽ)
|-
|22
|[[പി.കെ. വേലായുധൻ]]
|[[സാമൂഹിക ക്ഷേമം]], [[ഗതാഗതം]] ([[1983]] [[സെപ്തംബർ]] [[1] മുതൽ)
|-
|23
|[[കെ.പി.രാമചന്ദ്രൻനായർ]]
|[[ആരോഗ്യം]] [[1983]] ([[സെപ്തംബർ]] [[1]] മുതൽ [[1985]] [[മേയ്]] [[29]] വരെ)
|-
|24
|[[കെ. അവുക്കാദർക്കുട്ടി നഹ]]
|[[ഉപമുഖ്യമന്ത്രി]], [[പബ്ലിക് വർക്സ്]] ([[1983]] [[ഒക്ടോബർ]] [[24]] മുതൽ)
|-
|25
|[[തച്ചടി പ്രഭാകരൻ]]
|[[ധനകാര്യം]] ([[1986]] [[ജൂൺ]] [[5]] മുതൽ)
|-
|26
|[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
|[[ഗ്രാമവികസനം]] ([[1986]] [[ജൂൺ]] [[5]] മുതൽ)
|}
=== 1987-1991 (എട്ടാം നിയമസഭ) ===
(1987 മാർച്ച് 26 - 1991 ജൂൺ 17 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[ബേബി ജോൺ]]
| ജലസേചനം
|-
|3
|[[കെ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]
| വിദ്യാഭ്യാസം, നിയമം
|-
|4
|[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]]
| ഭക്ഷ്യം, പൊതുവിതരണം
|-
|5
|[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]
| വ്യവസായം
|-
|6
|[[ടി.കെ. ഹംസ]]
| പൊതുമരാമത്ത്,
|-
|7
|[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]]
|
|-
|8
|[[നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]]
| കായികരംഗം
|-
|9
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
| തൊഴിൽ
|-
|10
|[[പി.കെ. രാഘവൻ]]
| ഹരിജനക്ഷേമം
|-
|11
|[[വി.വി. രാഘവൻ]]
| കൃഷി
|-
|12
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
| സഹകരണം
|-
|13
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ പിള്ള]]
| ഗതാഗതം
|-
|14
|[[എ.സി. ഷണ്മുഖദാസ്]]
| ആരോഗ്യം
|-
|15
|[[ടി. ശിവദാസമേനോൻ]]
| വിദ്യുച്ചക്തി, ഗ്രാമവികസനം
|-
|16
|[[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]
| റവന്യു, ടൂറിസം
|-
|17
|[[വി.ജെ. തങ്കപ്പൻ]]
| തദ്ദേശസ്വയംഭരണം
|-
|18
|[[വി. വിശ്വനാഥമേനോൻ]]
| ധനകാര്യം
|-
|19
|[[എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ]]
| വനം
|-
|20
| [[എൻ.എം. ജോസഫ്]]
| വനം
|}
=== 1991-1995 (ഒൻപതാം നിയമസഭ) ===
(1991 ജൂൺ 24 - 1995 മാർച്ച് 16 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ഗതാഗതം]] (28.07.95 വരെ)
|-
|3
|[[പി.കെ.കെ. ബാവ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]] (29.06.91 മുതൽ)
|-
|4
|[[പി.പി. ജോർജ്]]
|[[കൃഷി]] (02.07.91 മുതൽ)
|-
|5
|[[ടി.എം. ജേക്കബ്]]
|[[ജലസേചനം]], [[സാംസ്കാരികം]] (29.06.91 മുതൽ)
|-
|6
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|7
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[റവന്യൂ]], [[നിയമം]]
|-
|8
|[[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]] (29.06.91 മുതൽ)
|-
|9
|[[ടി.എച്ച്. മുസ്തഫ]]
|[[പൊതുവിതരണം]], [[ഭക്ഷ്യം]] (02.07.91 മുതൽ)
|-
|10
|[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
|[[ധനകാര്യം]] (22.06.94 വരെ)
|-
|11
|[[എം.ടി. പത്മ]]
|[[മത്സ്യബന്ധനം]] (02.07.91 മുതൽ)
|-
|12
|[[സി.വി. പത്മരാജൻ]]
|[[വൈദ്യുതി]] (02.07.91 മുതൽ)
|-
|13
|[[എം.വി. രാഘവൻ]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|14
|[[ആർ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]
|[[ആരോഗ്യം]] (05.06.94 വരെ)
|-
|15
|[[എൻ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|16
|[[കെ.പി. വിശ്വനാഥൻ]]
|[[വനം]] (16.11.94 വരെ)
|-
|17
|[[എം.ആർ. രഘുചന്ദ്രബാൽ]]
|[[എക്സൈസ്]] (02.07.91 വരെ)
|-
|18
|[[പന്തളം സുധാകരൻ]]
|[[പട്ടിക വിഭാഗ ക്ഷേമം]]
|-
|19
|[[സി.ടി. അഹമ്മദ് അലി]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]] (29.06.91 മുതൽ)
|}
=== 1995-1996 (ഒൻപതാം നിയമസഭ) ===
(1995 മാർച്ച് 22 - 1996 മേയ് 9 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[സി.ടി. അഹമ്മദ് അലി]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|3
|[[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]]
|[[തൊഴിൽ]], [[ടൂറിസം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|4
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ഗതാഗതം]] (28-07-95-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|5
|[[പി.കെ.കെ. ബാവ]]
|[[പഞ്ചായത്ത്]], [[സാമൂഹികക്ഷേമം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|6
|[[ടി.എം. ജേക്കബ്]]
|[[ജലസേചനം]], [[സാംസ്കാരികം]]
|-
|7
|[[കടവൂർ ശിവദാസൻ]]
|[[വനം]], [[ഗ്രാമവികസനം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|8
|[[ജി. കാർത്തികേയൻ]]
|[[വൈദ്യുതി]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|9
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|[[വ്യവസായം]], [[മുൻസിപ്പാലിറ്റികൾ]]
|-
|10
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[റവന്യൂ]], [[നിയമം]]
|-
|11
|[[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|12
|[[എം.ടി. പത്മ]]
|[[മത്സ്യബന്ധനം]], [[രജിസ്ട്രേഷൻ]] (03-05-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു.
|-
|13
|[[സി.വി. പത്മരാജൻ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|-
|14
|[[പന്തളം സുധാകരൻ]]
|[[പട്ടികവിഭാഗക്ഷേമം]], [[എക്സൈസ്]] (03-05-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|15
|[[എം.വി. രാഘവൻ]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|16
|[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]] (03-05-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|17
|[[വി.എം. സുധീരൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലേറ്റു)
|-
|18
|[[പി.പി. തങ്കച്ചൻ]]
|[[കൃഷി]] (03-05-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|}
=== 1996-2001 (പത്താം നിയമസഭ) ===
(1996 മേയ് 20 - 2001 മേയ് 13 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേർ
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]], വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ, ആഭ്യന്തരം
|-
|2
|[[പിണറായി വിജയൻ]]
|[[വിദ്യുച്ഛക്തി]], സഹകരണം (19-10-98-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|3
|[[എസ്. ശർമ്മ]] (പിണറായി വിജയനുശേഷം)
|[[വിദ്യുച്ഛക്തി]], , സഹകരണം (25-10-98-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|4
|[[ടി. ശിവദാസമേനോൻ]]
|[[ധനകാര്യം]], എക്സൈസ്
|-
|5
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
|6
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|[[സാംസ്കാരികം]], [[മത്സ്യബന്ധനം]], [[ഗ്രാമവികസനം]]
|-
|7
|[[സുശീല ഗോപാലൻ]]
|[[വ്യവസായം]], [[സാമൂഹികക്ഷേമം]]
|-
|8
|[[പാലൊളി മുഹമ്മദ്കുട്ടി]]
|[[തദ്ദേശസ്വയംഭരണം]]
|-
|9
|[[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|[[വൈദ്യുതി]], [[പട്ടികവിഭാഗക്ഷേമം]], [[യുവജനക്ഷേമം]]
|-
|10
|[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[നിയമം]], [[ടൂറിസം]]
|-
|11
|[[കെ.ഇ. ഇസ്മായിൽ]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|12
|[[വി.കെ. രാജൻ]]
|[[കൃഷി]] (29-05-97-ൽ അന്തരിച്ചു)
|-
|13
|[[എ.സി. ഷൺമുഖദാസ്]]
|[[ആരോഗ്യം]], [[സ്പോർട്സ്]] (19-01-2000-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|14
|[[വി.സി. കബീർ]]
|[[ആരോഗ്യം]], [[സ്പോർട്സ്]] (19-01-2000-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|15
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[ജലസേചനം]], [[തൊഴിൽ ]] (07-01-98-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|16
|[[പി.ആർ. കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]], [[വനം]], [[ദേവസ്വം]] (11-01-99-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|17
|[[വി.പി. രാമകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ജലസേചനം]], [[തൊഴിൽ]] (07-01-98-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|18
|[[കൃഷ്ണൻ കണിയാംപറമ്പിൽ]]
|[[കൃഷി]] (09-06-97-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|19
|[[എ. നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]]
|[[വനം]], [[ഗതാഗതം]], [[ദേവസ്വം]] (20-01-1999-ൽ ചുമതലയേറ്റു, 13-02-2000-ൽ രാജിവെച്ചു.)
|-
|20
|[[സി.കെ. നാണു]]
|[[ഗതാഗതം]], [[വനം]], [[ദേവസ്വം]] (17-02-2000-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|}
=== 2001-2004 (പതിനൊന്നാം നിയമസഭ) ===
(2001 മേയ് 17 - 2004 സെപ്റ്റംബർ 28)
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേർ
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]], ആഭ്യന്തരം
|-
|2
|[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]
|[[കൃഷി]]
|-
|3
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|[[വ്യവസായം, ഐടി]], സാമൂഹികക്ഷേമം
|-
|4
|[[എം.കെ. മുനീർ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]],
|-
|5
|[[ചെർക്കളം അബ്ദുള്ള]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[തദ്ദേശസ്വയംഭരണം]],
|-
|6
|[[കെ. കുട്ടി അഹമ്മദ് കുട്ടി]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]],
|-
|7
|[[കെ.എം. മാണി]]
| [[റവന്യൂ]], നിയമം
|-
|8
|[[കെ. മുരളീധരൻ]]
|[[വിദ്യുച്ഛക്തി]] (11-02-04-ൽ ചുമതലയേറ്റു, 15-05-04-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|9
|[[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]]
|[[ഗതാഗതം]] (10-03-2003-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|10
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ഗതാഗതം]] (10-03-03-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|11
|[[ബാബു ദിവാകരൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|12
|[[എം.എം. ഹസൻ]]
|[[പാർലമെന്ററി കാര്യം]]
|-
|13
|[[ടി.എം. ജേക്കബ്]]
|[[ജലസേചനം]]
|-
|14
|[[ജി. കാർത്തികേയൻ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[ദേവസ്വം]]
|-
|15
|[[എം.എ. കുട്ടപ്പൻ|ഡോ. എം.എ. കുട്ടപ്പൻ]]
|[[പട്ടികവിഭാഗക്ഷേമം]]
|-
|16
|[[എം.വി. രാഘവൻ]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|17
|[[പി. ശങ്കരൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]]
|-
|18
|[[സി.എഫ്. തോമസ്]]
|[[ഗ്രാമവികസനം]]
|-
|19
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]]
|[[ധനകാര്യം]], [[എക്സൈസ്]]
|-
|20
|[[കടവൂർ ശിവദാസൻ]]
|[[വൈദ്യുതി]]
|-
|21
|[[നാലകത്ത് സൂപ്പി]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|22
|[[കെ. സുധാകരൻ]]
|[[വനം]], [[സ്പോർട്സ്]]
|-
|23
|[[കെ.വി. തോമസ്|പ്രൊഫ. കെ.വി. തോമസ്]]
|[[മത്സ്യബന്ധനം]], [[ടൂറിസം]]
|-
|}
=== 2004-2006 (പതിനൊന്നാം നിയമസഭ) ===
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേർ
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]], [[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|2
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|[[വ്യവസായം]], [[ഐടി]], സാമൂഹികക്ഷേമം (04-01-05-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|3
|[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]
|[[കൃഷി]],
|-
|4
|[[എം.കെ. മുനീർ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]],
|-
|5
|[[ചെർക്കളം അബ്ദുള്ള]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[തദ്ദേശസ്വയംഭരണം]],
|-
|6
|[[കെ. കുട്ടി അഹമ്മദ് കുട്ടി]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]],
|-
|7
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[റവന്യൂ]], നിയമം
|-
|8
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]]
|[[ധനകാര്യം]],
|-
|9
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[ഗതാഗതം]],
|-
|10
|[[എ.പി. അനിൽകുമാർ]]
|[[പട്ടികവിഭാഗക്ഷേമം]]
|-
|11
|[[ബാബു ദിവാകരൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|12
|[[വി.കെ. ഇബ്രാഹിംകുഞ്ഞ്]]
|[[വ്യവസായം]], [[സാമൂഹികക്ഷേമം]] (06-01-05-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|13
|[[ഡൊമിനിക് പ്രസന്റേഷൻ]]
|[[മത്സ്യബന്ധനം]], [[സ്പോർട്സ്]]
|-
|14
|[[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|15
|[[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]]
|[[ഊർജം]]
|-
|16
|[[വക്കം പുരുഷോത്തമൻ]]
|[[ധനകാര്യം]], [[എക്സൈസ്]]
|-
|17
|[[അടൂർ പ്രകാശ്]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|-
|18
|[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|[[ജലവിഭവം]], [[പാർലമെന്ററി കാര്യം]]
|-
|19
|[[എം.വി. രാഘവൻ]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|20
|[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]] (14-01-06 -ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|21
|[[എൻ. ശക്തൻ]]
|[[ഗതാഗതം]]
|-
|22
|[[എ. സുജനപാൽ]]
|[[വനം]] (04-01-06-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|23
|[[സി.എഫ്. തോമസ്]]
|[[ഗ്രാമവികസനം]]
|-
|24
|[[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]]
|[[ടൂറിസം]], [[ദേവസ്വം]]
|-
|25
|[[കെ.പി. വിശ്വനാഥൻ]]
|[[വനം]] (09-02-05-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|}
=== 2006-2011 (പന്ത്രണ്ടാം നിയമസഭ)===
{{പ്രലേ|കേരള മന്ത്രിസഭ( 2006 - 2011)}}
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേർ
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]], വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ, ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും, പൊതുഭരണം
|-
|2
|[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[അഭ്യന്തരം]], വിജിലൻസ്, ടൂറിസം
|-
|3
|[[ഡോ. തോമസ് ഐസക്ക്|തോമസ് ഐസക്ക്]]
|ധനകാര്യം
|-
|4
|[[എളമരം കരീം]]
|വ്യവസായം
|-
|5
|[[കെ.പി. രാജേന്ദ്രൻ]]
|റവന്യൂ
|-
|6
|[[മുല്ലക്കര രത്നാകരൻ]]
|കൃഷി
|-
|7
|[[ജി. സുധാകരൻ]]
|സഹകരണം. (2009 [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] വരെ ദേവസ്വം വകുപ്പ് കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നു)
|-
|8
|[[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]] (2009 [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] മുതൽ)
|ദേവസ്വം
|-
|9
|[[പി.കെ. ഗുരുദാസൻ]]
|[[തൊഴിൽ]], [[ഏക്സൈസ്]]
|-
|10
|[[എൻ.കെ. പ്രേമചന്ദ്രൻ]]
|ജലസേചനം
|-
|11
|[[മാത്യു ടി. തോമസ്]] (2009 [[മാർച്ച് 16]] വരെ)
|ഗതാഗതം
|-
|12
|[[ജോസ് തെറ്റയിൽ]] (2009 [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] മുതൽ)
|ഗതാഗതം
|-
|13
|[[സി. ദിവാകരൻ]]
|ഭക്ഷ്യം, പൊതുവിതരണം
|-
|14
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]] (2006 [[സെപ്റ്റംബർ 4]] വരെ, ഇടവേളക്കു ശേഷം 2009 ഓഗസ്റ്റ് 17 മുതൽ 2010 ഏപ്രിൽ 30 വരെ)
|[[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
|15
|[[ടി.യു. കുരുവിള]] (2006 [[സെപ്റ്റംബർ 4]] മുതൽ 2007 സെപ്റ്റംബർ 4 വരെ)
|[[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
|16
|[[മോൻസ് ജോസഫ്]] (2007 സെപ്റ്റംബർ 4 മുതൽ 2009 ഓഗസ്റ്റ് 17 വരെ)
|[[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
|17
|[[എ.കെ. ബാലൻ]]
|[[വിദ്യുച്ഛക്തി]], [[പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ്ഗ വികസനം]]
|-
|18
|[[ബിനോയ് വിശ്വം]]
|[[വനം]], [[വന്യജീവി സംരക്ഷണം]]
|-
|19
|[[എം.എ. ബേബി]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[സാംസ്കാരികം]]
|-
|20
|[[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]]
|തദ്ദേശസ്വയംഭരണം
|-
|21
|[[എം. വിജയകുമാർ]]
|നിയമം, റെയിൽവേ, കായികരംഗം, യുവജനകാര്യം
|-
|22
|[[എസ്. ശർമ്മ]]
|മൽസ്യബന്ധനം
|-
|23
|[[പി.കെ. ശ്രീമതി]]
|ആരോഗ്യം, കുടുംബക്ഷേമം
|-
|24
|[[വി. സുരേന്ദ്രൻ പിള്ള]] (2010 മാർച്ച് 8 മുതൽ)
|തുറമുഖം, യുവജനകാര്യം
|}
=== 2011 - 2016 (പതിമൂന്നാം നിയമസഭ) ===
{{പ്രലേ|പതിമൂന്നാം കേരളനിയമസഭ}}
{|class="wikitable"
! !!മന്ത്രി!!വകുപ്പുകൾ
|-
|1||[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]||[[മുഖ്യമന്ത്രി]], പൊതുഭരണം, അഖിലേന്ത്യാ സർവീസ്, ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതികം, പരിസ്ഥിതി,</br> ഭരണപരിഷ്കരണം, സൈനികക്ഷേമം, തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, അന്തർസംസ്ഥാന നദീജല വിഷയം (18-05-2011 മുതൽ 12-04-2012 വരെ ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ് എന്നീ വകുപ്പുകളും)
|-
|2||[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]|| ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ്, ജയിൽ, ഫയർ ആൻഡ് റസ്ക്യൂ (01-01-2014-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|3||[[കെ.എം. മാണി]]||ധനകാര്യം, നിയമം, ഭവനനിർമ്മാണം (10-11-2015-ൽ രാജിവച്ചു)
|-
|4||[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]||വ്യവസായം, വാണിജ്യം, ഐ.ടി., മൈനിങ്ങ് ആന്റ് ജിയോളജി, കൈത്തറി,മുൻസിപ്പാലിറ്റി, കോർപ്പറേഷൻ
|-
|5||[[പി.കെ. അബ്ദുറബ്ബ്]]||വിദ്യാഭ്യാസം, സാക്ഷരതാവിഭാഗം,
|-
|6||[[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]]||വൈദ്യുതി, ഗതാഗതം, റെയിൽവേ, പോസ്റ്റ് ആൻഡ് ടെലിഗ്രാഫ്
|-
|7||[[അടൂർ പ്രകാശ്]]||റവന്യൂ,കയർ
|-
|8||[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]]|| തൊഴിൽ,പുനരധിവാസം,ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ട്രൈബ്യൂണൽ
|-
|9||[[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]]|| ആരോഗ്യം, ദേവസ്വം
|-
|10||[[വി.കെ. ഇബ്രാഹിംകുഞ്ഞ്]]||പൊതുമരാമത്ത്
|-
|11||[[കെ.പി. മോഹനൻ]]||കൃഷി, മൃഗസംരക്ഷണം, പ്രിന്റിങ്ങ് ആൻഡ് സ്റ്റേഷനറി
|-
|12||[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]||ജലസേചനം, ജലവിഭവം,ഇൻലാൻഡ് നാവിഗേഷൻ
|-
|13||[[എം.കെ. മുനീർ]]||പഞ്ചായത്ത്, സാമൂഹികനീതി, കില
|-
|14||[[എ.പി. അനിൽകുമാർ|എ.പി. അനിൽ കുമാർ]]||വിനോദസഞ്ചാരം,പട്ടികജാതി പിന്നോക്ക വിഭാഗ ക്ഷേമം
|-
|15||[[കെ.സി. ജോസഫ്]]||ഗ്രാമവികസനം, രജിസ്ട്രേഷൻ, സാംസ്കാരികം, ഇൻഫർമേഷൻ ആന്റ് പബ്ലിക് റിലേഷൻസ്,<br/> പ്ലാനിങ്ങ് ആന്റ് എക്കോണമിക് അഫയേർസ്
|-
|16||[[സി.എൻ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]||സഹകരണം, ഖാദി, ഗ്രാമവ്യവസായം
|-
|17||[[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]]||ടൗൺ പ്ലാനിങ്ങ്, ന്യൂനപക്ഷക്ഷേമം (12-04-2012-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|18||[[കെ. ബാബു]]||എക്സൈസ്, തുറമുഖം, ഹാർബർ എഞ്ചിനീയറിങ്ങ് (23-01-2016-ൽ രാജിവച്ചു)
|-
|19||[[പി.കെ. ജയലക്ഷ്മി]]||യുവജന കാര്യം, പട്ടിക വർഗ്ഗം, മ്യൂസിയവും കാഴ്ച ബംഗ്ലാവും
|-
|20||[[അനൂപ് ജേക്കബ്]]||ഭക്ഷ്യം, സിവിൽ സപ്ലൈസ് (12-04-2012-ൽ ചുമതലയേറ്റു, 23-01-2016 വരെ രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പും)
|-
|21
|[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|വനം, ഗതാഗതം, പരിസ്ഥിതി, കായികം, സിനിമ
|}
=== 2016 - 2021. (പതിനാലാം നിയമസഭ) ===
{{main|പതിനാലാം കേരളനിയമസഭ}}
{|class="wikitable"
|+ പതിനാലാം മന്ത്രിസഭ (2016 മേയ് 25 - 2021)
|-
!നം. !!മന്ത്രി !!വകുപ്പുകൾ.<ref name=mm252>{{cite web |url=http://www.manoramaonline.com/news/just-in/ldf-ministers-and-departments.html |title=പിണറായി വിജയൻ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി |publisher=[[മലയാള മനോരമ]] |date=2016 മേയ് 25 |accessdate=2016 മേയ് 26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160528155236/http://www.manoramaonline.com/news/just-in/ldf-ministers-and-departments.html |archivedate=2016-05-28 |url-status=dead }}</ref>
|-
| 1.
|| [[പിണറായി വിജയൻ]]
|| [[മുഖ്യമന്ത്രി]], പൊതുഭരണം, ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ്, വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ, ആസൂത്രണം, ശാസ്ത്രസാങ്കേതികം, പരിസ്ഥിതി, ജയിൽ
|-
| 2.
|| [[ടി.എം. തോമസ് ഐസക്]]
|| ധനകാര്യം, കയർ, ലോട്ടറി, ടാക്സ്
|-
| 3.
|| [[സി. രവീന്ദ്രനാഥ്]]
|| വിദ്യാഭ്യാസം, കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസം, പ്രവേശന പരീക്ഷ, സർവ്വകലാശാലകൾ
|-
| 4.
|| [[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]
|| റവന്യു, ഭവന നിർമ്മാണം, സർവ്വേ ഓഫ് ലാൻഡ് റെക്കോർഡ്സ്, സർവ്വേ ഓഫ് ലാൻഡ് റിഫോംസ്
|-
| 5.
|| [[മാത്യു ടി. തോമസ്]]
|| ജലവിഭവം, ശുദ്ധജല വിതരണം
|-
| 6.
|| [[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]
|| ഗതാഗതം, ജലഗതാഗതം (2017 മാർച്ച് 26 വരെയും തുടർന്ന് 2018 ഫെബ്രുവരി 1 മുതലും)
|-
| 7.
|| [[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]]
|| തുറമുഖം, പുരാവസ്തു വകുപ്പ്
|-
| 8.
|| [[എ.കെ. ബാലൻ]]
|| നിയമം, സാംസ്കാരികം, പിന്നോക്ക ക്ഷേമം, പാർലമെന്ററി കാര്യം
|-
| 9.
|| [[കെ.ടി. ജലീൽ]]
|| ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം, ന്യൂനപക്ഷക്ഷേമം, ഹജ്ജ്, ഗ്രാമവികസനം, വഖഫ് (APRIL 13, 2021 രാജിവച്ചു)
|-
| 10.
|| എം.എം. മണി
|| വൈദ്യുതി (2016 നവംബർ 21 മുതൽ)
|-
| 11.
|| [[കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ]]
|| സഹകരണം, ടൂറിസം, ദേവസ്വം വകുപ്പ് (സഹകരണം 2016 നവംബർ 21 മുതൽ)
|-
| 12.
|| [[ജെ. മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ]]
|| ഫിഷറീസ്, പരമ്പരാഗത വ്യവസായം, കശുവണ്ടി
|-
| 13.
|| [[എ.സി. മൊയ്തീൻ]]
|| വ്യവസായവും കായികവും വകുപ്പ് (2016 നവംബർ 21 വരെ സഹകരണം)
|-
| 14.
|| [[കെ. രാജു]]
|| വനം, വന്യജീവി, മൃഗശാല അനിമൽ ഹസ്ബന്ററി, ഡയറി ഡെവലപ്മെന്റ്, ഡയറി കോർപ്പറേഷൻ
|-
| 15.
|| [[ടി.പി. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|| എക്സൈസ്, തൊഴിൽ
|-
| 16.
|| [[കെ.കെ. ശൈലജ]]
|| ആരോഗ്യം, സാമൂഹ്യക്ഷേമം, കുടുംബക്ഷേമം
|-
| 17.
|| [[ജി. സുധാകരൻ]]
|| പൊതുമരാമത്ത്, രജിസ്ട്രേഷൻ
|-
| 18.
|| [[വി.എസ്. സുനിൽ കുമാർ]]
|| കൃഷി, മണ്ണ് സംരക്ഷണ-മണ്ണ് പര്യവേഷണം, കാർഷിക സർവ്വകലാശാല, വെറ്റിനറി സർവകലാശാല,
|-
| 19.
|| [[പി. തിലോത്തമൻ]]
|| ഭക്ഷ്യം, പൊതുവിതരണം, ലീഗൽ മെട്രോളജി
|-
| 20.
|| [[ഇ.പി. ജയരാജൻ]]
|| വ്യവസായവും കായികവും (2016 ഒക്ടോബർ 14-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|}
=== 2021 - 2026. (പതിനഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
{{main|പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ}}
{|class="wikitable"
|+ പതിനഞ്ചാം മന്ത്രിസഭ (2021 മേയ് 20 - 2021)
|-
!നം. !!മന്ത്രി !!വകുപ്പുകൾ.
|-
| 1.
|| [[പിണറായി വിജയൻ]]
|| [[മുഖ്യമന്ത്രി]], പൊതുഭരണം, [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]]
|-
| 2.
|| [[കെ. രാജൻ]]
|| റവന്യു, സർവേ, ലാന്റ് റെക്കോർഡ്സ്, ഭൂപരിഷ്കരണം
|-
| 3.
|| [[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]]
|| ജലവിതരണ വകുപ്പ്, ഭൂഗർഭ ജല വകുപ്പ്
|-
| 4.
|| [[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]
|| വൈദ്യുതി
|-
| 5.
|| [[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]
|| [[കേരള വനം വന്യജീവി വകുപ്പ്|വനം]], വന്യജീവി സംരക്ഷണം
|-
| 6.
|| [[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]]
|| തുറമുഖം, മ്യൂസിയം, പുരാവസ്തു വകുപ്പുകൾ
|-
| 7.
|| [[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ|കെ.ബി.ഗണേഷ് കുമാർ]]
|| റോഡ് ഗതാഗതം, [[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്|മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്]], [[കേരള സംസ്ഥാന ജലഗതാഗത വകുപ്പ്|ജലഗതാഗത വകുപ്പ്]]
|-
| 8.
|| [[വി. അബ്ദുൽറഹ്മാൻ|വി. അബ്ദുറഹിമാൻ]]
|| കായികം, വഖഫ്, ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനം, റെയിൽവെ
|-
| 9.
|| [[ജി.ആർ. അനിൽ]]
|| ഭക്ഷ്യ സിവിൽ സപ്ലൈസ്, ഉപഭോക്തൃകാര്യം, ലീഗൽ മെട്രോളജി
|-
| 10
|| [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]]
|| [[ധനകാര്യ വകുപ്പ് (കേരളം)|ധനകാര്യം]], [[ട്രഷറി വകുപ്പ്|ട്രഷറി]]
|-
| 11.
|| [[ആർ. ബിന്ദു]]
|| വിദ്യാഭ്യാസം, സാമൂഹ്യനീതി
|-
| 12.
|| [[ജെ. ചിഞ്ചു റാണി]]
|| ക്ഷീരവികസനം, മൃഗസംരക്ഷണം
|-
| 13
|| [[എം.ബി. രാജേഷ്|എം.ബി.രാജേഷ്]]
|| എക്സൈസ്, [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
| 14.
|| [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്|അഡ്വ. പി. എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
|| [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്|പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]], ടൂറിസം
|-
| 15.
|| [[പി. പ്രസാദ്]]
|| [[കൃഷി വകുപ്പ് (കേരളം)|കൃഷി]]
|-
| 16.
|| [[ഒ.ആർ. കേളു|ഒ.ആർ.കേളു]]
|| പിന്നോക്ക ക്ഷേമം, ദേവസ്വം
|-
| 17.
|| [[പി. രാജീവ്]]
|| നിയമം, വ്യവസായം, റ്റ്
|-
| 18.
|| [[സജി ചെറിയാൻ]]
|| ഫിഷറീസ്, സാംസ്കാരികം, ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപറേഷൻ, യുവജനകാര്യം
|-
| 19.
|| [[വി. ശിവൻകുട്ടി]]
|| [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം]], തൊഴിൽ
|-
| 20.
|| [[വി.എൻ. വാസവൻ]]
|| സഹകരണം, രജിസ്ട്രേഷൻ
|-
| 21.
|| [[വീണാ ജോർജ്ജ്]]
|| ആരോഗ്യം, കുടുംബ ക്ഷേമം
|-
|}
2023 ഡിസംബറിൽ, അംഗകക്ഷികൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പര ധാരണയുടെ ഭാഗമായി കേരള മന്ത്രിസഭ പുനഃസംഘടനയ്ക്ക് വിധേയമായി. [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] (എൽഡിഎഫ്) സഖ്യത്തിനുള്ളിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പുള്ള ധാരണ പ്രകാരമാണ് പുനഃസംഘടന. ഗതാഗത മന്ത്രി [[ആന്റണി രാജു|ആന്റണി രാജുവും]] തുറമുഖ, പുരാവസ്തു മന്ത്രി [[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ|അഹമ്മദ് ദേവർകോവിലും]] രാജിവച്ചു. കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാറിനെ പുതിയ ഗതാഗത മന്ത്രിയായും കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രനെ രജിസ്ട്രേഷൻ, പുരാവസ്തു മന്ത്രിയായും നിയമിച്ചു.
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 82%;"
|+ '''മുൻ മന്ത്രിസഭാ അംഗങ്ങൾ'''
! '''പേര്'''
! colspan="2" |'''പദവി'''
! '''നിയമസഭാ മണ്ഡലം'''
! colspan="2" |കാലയളവ്
! '''കക്ഷി'''
! '''കുറിപ്പുകൾ'''
|-
|[[സജി ചെറിയാൻ]]
|മന്ത്രി
|ഫിഷറീസ്, സാംസ്കാരികം
|[[ചെങ്ങന്നൂർ (നിയമസഭാമണ്ഡലം)|ചെങ്ങന്നൂർ]]
|രാജിവച്ചു
|2022 ജൂലൈ 6
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.(എം)]]
|പിന്നീട് മന്ത്രിസഭയിൽ തിരിച്ചെത്തി
|-
|[[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]]
|മന്ത്രി
|തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ്, എക്സൈസ്
|[[തളിപ്പറമ്പ് (നിയമസഭാമണ്ഡലം)|തളിപ്പറമ്പ്]]
|രാജിവച്ചു
|2022 സെപ്റ്റംബർ 2
|സി.പി.ഐ.(എം)
|സി.പി.ഐ.(എം) സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി ചുമതലയെടുക്കുന്നതിനാണ് രാജിവെച്ചത്
|-
|[[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ|അഹമ്മദ് ദേവർക്കോവിൽ]]
|മന്ത്രി
|തുറമുഖ, മ്യൂസിയം, പുരാവസ്തു, ആർക്കൈവ്സ് വകുപ്പ്
|[[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത്]]
|രാജിവച്ചു
|2023 ഡിസംബർ 24
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ലീഗ്|ഐ.എൻ.എൽ]]
|മന്ത്രിസഭാ പുനസംഘടനയുടെ ഭാഗമായി രാജിവച്ചു
|-
|[[ആന്റണി രാജു]]
|മന്ത്രി
|[[കേരള ഗതാഗത വകുപ്പ്|ഗതാഗത വകുപ്പ്]]
|[[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം]]
|രാജിവച്ചു
|2023 ഡിസംബർ 24
|[[ജനാധിപത്യ കേരള കോൺഗ്രസ്|ജെ.കെ.സി]]
|മന്ത്രിസഭാ പുനസംഘടനയുടെ ഭാഗമായി രാജിവച്ചു
|-
|[[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|മന്ത്രി
|പട്ടിക ജാതി, പട്ടിക വർഗ്ഗം, പിന്നോക്ക വിഭാഗം,പാർലമെന്ററി കാര്യങ്ങൾ, ദേവസ്വം വകുപ്പുകൾ
|[[ചേലക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചെലക്കര]]
|രാജിവച്ചു
|2024 ജൂൺ 17
|സി.പി.ഐ.(എം)
|[[ആലത്തൂർ ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|ആലത്തൂർ]] എം.പിയായി ചുമതലയെടുക്കുന്നതിനാണ് രാജിവെച്ചത്
|}
'''<big>2026 - 2031 (പതിനാറാം നിയമസഭ)</big>'''
{| class="wikitable sortable"
|+
!നം
!മന്ത്രി
!വകുപ്പുകൾ
!
|-
|1
|[[വി.ഡി. സതീശൻ|വിഡി സതീശൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രി]]‚ തുറമുഖം‚ [[ധനകാര്യം]]‚ നിയമം
|
|-
|2
|[[രമേശ് ചെന്നിത്തല|രമേശ് ചെസിത്തല]]
|ആഭ്യന്തരം‚ വിജിലൻസ്
|
|-
|3
|[[സണ്ണി ജോസഫ്]]
|റവന്യൂ
|
|-
|4
|[[കെ. മുരളീധരൻ|കെ മുരളീധരൻ]]
|ദേവസ്വം‚ ആരോഗ്യം‚ കുടുംബക്ഷേമം
|
|}
== സ്രോതസ്സുകൾ ==
* http://www.keralaassembly.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |date=2021-05-10 }}
* http://www.mathrubhumi.com/election/
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://niyamasabha.org/codes/Ministers%20Book%20Final.pdf കേരള നിയമസഭ]
{{Kerala ministries}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]]
8xmt2jv0om6meehzluxlj9v3x2foxz8
4620073
4620069
2026-05-18T09:31:45Z
Sreehari lijinas
209493
4620073
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Ministries of Kerala}}
<div class="messagebox cleanup metadata plainlinks">
{| style="width:100%;background:none"
|width=60px|[[ചിത്രം:Information icon.svg|40px]]
|ഈ ലേഖനം [[1949]] മുതൽ ഇന്നു വരെയുള്ള കേരളത്തിലെ വിവിധ മന്ത്രിസഭകളിലെ അംഗങ്ങളേയും അവരുടെ വകുപ്പുകളേയും കുറിച്ച് പ്രതിപാദിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. മറ്റു വിവരങ്ങൾക്ക് [[കേരളാ നിയമസഭ]] എന്ന ലേഖനം കാണുക.
|}
</div>
[[ഇന്ത്യയിലെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾ|ഇന്ത്യയിലെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ]] ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി [[നിയമനിർമ്മാണസഭ]] രൂപവത്കരിച്ചത് [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവതാംകൂറിലാണ്]]. 1888 [[മാർച്ച് 30]]-നാണ് എട്ടംഗങ്ങളുള്ള ലെജിസ്ലേറ്റിവ് കൗൺസിലിനു രൂപം നൽകുന്നതായി തിരുവതാംകൂർ മഹാരാജാവ് [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] വിളംബരം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നത്. മൂന്നു വർഷമായിരുന്നു കൗൺസിലിന്റെ കാലാവധി. 1888 ഓഗസ്റ്റ് 23-ന് തിരുവതാംകൂർ [[ദിവാൻ|ദിവാൻറെ]] മുറിയിലാണ് ആദ്യത്തെ ലെജിസ്ലേറ്റിവ് കൗൺസിൽ യോഗം കൂടിയത്. 1888 മുതൽ 1891 വരെയുള്ള ആദ്യ കാലാവധിക്കുള്ളിൽ 32 തവണ കൗൺസിൽ സമ്മേളിച്ചു. ഇക്കാലയളവിൽ ഒട്ടേറെ ജനകീയ സമരങ്ങൾക്കും തിരുവതാംകൂർ വേദിയായി. ഭരണത്തിൽ കൂടുതൽ പ്രാതിനിധ്യം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനായി 1891-ൽ മലയാളി മെമ്മോറിയൽ എന്ന ചരിത്രപ്രധാനമായ രേഖ ഒപ്പുവയ്ക്കപ്പെട്ടു. 1898-ൽ ലെജിസ്ലേറ്റിവ് കൗൺസിലിന്റെ അംഗസംഖ്യ പതിനഞ്ചായി ഉയർത്തി.
1904 ആയപ്പോഴേക്കും '''[[ശ്രീമൂലം പ്രജാസഭ]]''' എന്ന പേരിൽ കുറച്ചുകൂടി വിപുലമായ മറ്റൊരു പ്രതിനിധി സഭയ്ക്ക് രാജാവ് രൂപം നൽകി. നൂറംഗങ്ങളുള്ള പ്രജാസഭയിലേക്ക് അംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുത്തത് വാർഷികവരുമാനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലായിരുന്നു. ഓരോ [[താലൂക്ക്|താലൂക്കിൽ]] നിന്നും ഈരണ്ടു പ്രതിനിധികൾ വീതം ജില്ലാ ഭരണാധികാരികൾ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്താണ് പ്രജാസഭാംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നത്. 1905 [[മെയ് 1]]- സുപ്രധാനമായ ഒരു വിളംബരത്തിലൂടെ പ്രജാസഭയിലേക്ക് അംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള അവകാശം ജനങ്ങൾക്കു നൽകപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ഇവിടെയും വരുമാനവും വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യതകളുമാണ് വോട്ടവകാശത്തെ നിർണ്ണയിച്ചത്. വോട്ടവകാശമുള്ളവർ പ്രജാസഭയിലെ 100 അംഗങ്ങളിൽ 77 പേരേ തിരഞ്ഞെടുത്തു. ബാക്കി 23 പേർ നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു. കൗൺസിലിലേക്ക് മത്സരിക്കാൻ പിന്നീടു സ്ത്രീകൾക്ക് അനുവാദം നൽകി. [[നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭം|നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭത്തെ]] തുടർന്ന് ഒരുരൂപ കരം തീരുവയുള്ള എല്ലാവർക്കും വോട്ടവകാശം ലഭിച്ചു. 1932-ൽ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് കൗൺസിലിനെ ഉപരിസഭയും ശ്രീമൂലം പ്രജാസഭയെ അധോസഭയുമാക്കി. 1947-ൽ രാജ്യം സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയതോടെ രണ്ടുസഭകളും ഇല്ലാതായി. പകരം പ്രായപൂർത്തിവോട്ടവകാശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 1948-ൽ 120 അംഗ തിരുവിതാംകൂർ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യുവന്റ് അസംബ്ലി നിലവിൽ വന്നു. ഇതും നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായിരുന്നു. ഇതൊക്കെയാണെങ്കിലും മഹാരാജാവ് തന്നെയായിരുന്നു ഭരണഘടനാ പ്രകാരമുള്ള മേധാവി.
== തിരുവിതാംകൂർ കൊച്ചി ലയനം ==
1949 ജൂലൈ ഒന്നിന് അയൽ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളായ [[കൊച്ചിരാജ്യം|കൊച്ചിയും]] തിരുവിതാംകൂറും യോജിച്ച് [[തിരു-കൊച്ചി|തിരു-കൊച്ചി സംസ്ഥാനം]] നിലവിൽ വന്നത് ഐക്യകേരളത്തിലേക്കുളള ആദ്യചുവടുവെപ്പായി. ലയനത്തിനനുസൃതമായി നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന മന്ത്രിസഭ പുന:സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
=== [[1949]] ലെ മന്ത്രിമാരുടെ സമിതി ===
പ്രീമിയർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നത് മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് തത്തുല്യമയ പദവിയാണ്. [[1949]] [[ജൂലൈ 1]] മുതൽ [[1951]] [[മാർച്ച് 1]] വരെയായിരുന്നു ഈ മന്ത്രിസഭയുടെ കാലാവധി. മന്ത്രിമാർ പലരും അതിനു മുന്നേ തന്നെ രാജിവച്ചൊഴിഞ്ഞു. മന്ത്രിസഭ താഴെക്കാണുന്ന പ്രകാരം ആയിരുന്നു.
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
! കുറിപ്പുകൾ
|-
| 1
| [[പറൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]]
| പ്രീമിയർ ([[മുഖ്യമന്ത്രി]])
|-
| 2
| [[ഇക്കണ്ട വാര്യർ]]
| ഭൂമി, [[കൃഷി]]
|
|-
| 3
| [[എ. ജെ. ജോൺ]]
| [[സാമ്പത്തികം]], [[റവന്യൂ]]
|
|-
| 4
| [[സഹോദരൻ അയ്യപ്പൻ|കെ. അയ്യപ്പൻ]]
| [[പൊതുഭരണം]]
| 1950 ജനുവരി മൂന്നിനു രാജിവച്ചു
|-
| 5
| [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]]
| [[തൊഴിൽ]], [[പൊതു വിതരണം]], [[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|
|-
| 6
| [[ഇ.കെ. മാധവൻ]]
| [[-]]
|1949 ജൂലൈ 5 നു രാജിവച്ചു<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf പേജ് 471/488</ref>
|-
| 7
| [[ആനി മസ്കരീൻ]]
| [[ആരോഗ്യം]], [[ഊർജ്ജം]]
|
|-
| 8
| [[ഇ. ജോൺ ഫിലിപ്പോസ്]]
| [[കൃഷി]], [[പൊതു മരാമത്ത്]], [[ദൂര വിനിമയം]]
|1949 ജൂലൈ 5മുതൽ 1951 മാർച് ഒന്നു വരെ
|-
| 9
| [[എൻ. കുഞ്ഞുരാമൻ]]
| [[വ്യവസായം]], [[എക്സൈസ്]]
|
|-
| 10
| [[ടി. എ അബ്ദുള്ള]]
| [[ഭക്ഷണം]], [[പൊതുവിതരണം]]
| 1950 ജനുവരി മൂന്നിനു രാജിവച്ചു
|-
|}
=== [[1951]] ലെ മന്ത്രിസഭ ===
[[സി. കേശവൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി രൂപമെടുത്ത മന്ത്രിസഭ.
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[സി. കേശവൻ]]
| [[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
| 2
| [[പറൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]]
| [[ഭക്ഷ്യം]] [[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
| 3
| [[കെ.എം. കോര]]
| [[സാമ്പത്തികം]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
| 4
| [[എ. ജെ. ജോൺ]]
| [[റവന്യൂ]], [[സാമ്പത്തികം]], [[ആരോഗ്യം]]
|-
| 5
| [[ജി. ചന്ദ്രശേഖര പിള്ള ]]
| [[പൊതു മരാമത്ത്]]
|-
| 6
| [[എൻ.എം. പൈലി]]
| [[റവന്യൂ]], [[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
| 7
| [[പി.കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി മേനോൻ]]<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf പേജ് 472/488</ref>
| [[വ്യവസായം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|}
=== [[1952]]-ലെ മന്ത്രിസഭ ===
[[1952]] [[മാർച്ച് 12]] മുതൽ [[1953]] [[സെപ്റ്റംബർ 24]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[എ. ജെ. ജോൺ]]
| [[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
| 2
| [[ടി.എം. വർഗീസ്]]
| [[അഭ്യന്തരം]]
|-
| 3
| [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]]
| [[സാമ്പതികം]] [[പൊതു വിതരണം]]
|-
| 4
| [[കളത്തിൽ വേലായുധൻ നായർ]]
| [[ഗതാഗതം]], [[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
| 5
| [[വി. മാധവൻ]]
| [[ആരോഗ്യം]], [[വൈദ്യമേഖല]]
|-
| 6
| [[കെ. കൊച്ചുകുട്ടൻ ]]
| [[സ്വയം ഭരണം]]
|-
| 7
| [[ചിദംബരനാഥ നാടാർ]]
| [[റവന്യൂ]], [[വനം]]
|-
|}
=== [[1954]]-ലെ മന്ത്രിസഭ ===
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]]
| [[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
| 2
| [[എ. അച്യുതൻ]]
| [[പൊതുമരാമത്ത്]], [[ഗതാഗതം]]
|-
| 3
| [[കെ.എം. കോര]]
| [[കൃഷി]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
| 4
| [[പി.എസ്. നടരാജപിള്ള]]
| [[സാമ്പത്തികം]], [[റവന്യൂ]]
|-
| 5
| [[പി.കെ. കുഞ്ഞ്]]
| [[സ്വയം ഭരണം]], [[പൊതുജനാരോഗ്യം]], [[വൈദ്യമേഖല]]
|-
|}
=== [[1955]]-ലെ മന്ത്രിസഭ ===
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]]
| [[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
| 2
| [[എ. ജെ. ജോൺ]]
| [[അഭ്യന്തരം]], [[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]], [[വനം]]
|-
| 3
| [[കെ. കൊച്ചുകുട്ടൻ]]
| [[സ്വയം ഭരണം]]
|-
| 4
| [[എ.എ. റഹീം]]
| [[ആരോഗ്യം]], [[വൈദ്യമേഖല]], [[കൃഷി]]
|-
| 5
| [[കെ.ഐ. വേലായുധൻ]]
| [[പൊതുമരാമത്ത്]], [[ഗതാഗതം]], [[വൈദ്യുതി]]<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf പേജ് 473/488</ref>
|-
|}
== ഐക്യകേരളം നിലവിൽ വന്ന ശേഷം ==
=== 1957-1959 (ഒന്നാം നിയമസഭ) ===
{{main|ഐക്യകേരളത്തിലെ ആദ്യ മന്ത്രിസഭ}}
[[പ്രമാണം:First ministry.jpg|thumb|400px|right| കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ മന്ത്രിസഭയിലെ അംഗങ്ങൾ, ഇടത്തു നിന്ന്: [[ടി.എ. മജീദ്]], [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ]], [[കെ.പി. ഗോപാലൻ]], [[ടി.വി. തോമസ്]], [[എ.ആർ. മേനോൻ|ഡോ. എ.ആർ. മേനോൻ]], [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]], [[സി. അച്യുതമേനോൻ]], [[കെ.ആർ. ഗൗരി]], [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]], [[കെ.സി. ജോർജ്ജ്]], [[പി.കെ. ചാത്തൻ]]]]
[[1957]] [[ഏപ്രിൽ 5]] മുതൽ [[1959]] [[ജൂലൈ 31]] വരെ. ഏഷ്യയിലെ ആദ്യത്തെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട കമ്യൂണിസ്റ്റ് മന്ത്രിസഭ എന്ന ഖ്യാതിയും ഈ മന്ത്രിസഭയ്ക്കാണ്. (ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തേത് 1953 [[ദക്ഷിണ അമേരിക്ക|ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിലെ]] [[ഗയാന|ഗയാനയിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മലയാളിയായ ചണ്ഢി ജഗന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നിലവിൽവന്ന മന്തിസഭയാണ്.<ref name=mmanorama>{{cite news |title = കമ്യൂണിസ്റ്റ് മന്ത്രിസഭയുടെ അമ്പതാം വാർഷികത്തിൽ |publisher =[[മലയാള മനോരമ]] |date = 2007-04-22 |accessdate =2007-04-22 |language =ഇംഗ്ലീഷ് }} </ref> 126 തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളുണ്ടായിരുന്ന ഈ നിയമസഭയിൽ 60 [[സി.പി.ഐ.]] അംഗങ്ങളും 5 സി.പി.ഐ. സ്വതന്ത്രന്മാരും ചേർന്ന് 65 അംഗങ്ങളൂടെ സംഖ്യാബലമായിരുന്നു ആദ്യത്തെ മത്രിസഭയിലെ ഭരണകക്ഷിക്ക്. ഈ മന്ത്രിസഭയിലെ നിയമവകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു വി. ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ, ആരോഗ്യവകുപ്പ് മന്ത്രി ഡോ. എ. ആർ മേനോൻ, വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രി [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]] എന്നീ മൂന്ന് മന്ത്രിമാർ അവരവരുടെ മേഖലയിൽ കഴിവ് തെളിച്ചവരുമായിരുന്നു. അംഗങ്ങളുടെ ശരാശരി പ്രായം വളരെ കുറവും ആയിരുന്നു. ഈ മന്ത്രിസഭയിലെ റവന്യൂ-എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന [[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ|ഗൗരിയമ്മയ്ക്ക്]] പ്രായം 38 വയസ്സുമാത്രമായിരുന്നു. സഭയിലെ ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കറായിരുന്നു [[കെ.ഒ. അയിഷാഭായി]]. നിയമസഭാംഗമായി ആദ്യം സത്യപ്രതിജ്ഞചെയ്തത് [[റോസമ്മ പുന്നൂസ്]] ആയിരുന്നു<ref name="ആർ.സി. സുരേഷ്കുമാർ">ആർ. സി. സുരേഷ്കുമാർ. കേരളം - ചരിത്രവും വസ്തുതകളും.മാതൃഭൂമി പ്രിന്റിങ് & പബ്ലിഷിങ് കമ്പനി ലിമിറ്റഡ്. കോഴിക്കോട് വർഷം 2009. പുറം 25.</ref>.
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
| 1
| [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| മുഖ്യമന്ത്രി
|-
| 2
| [[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
| [[സാമ്പത്തികം]]
|-
| 3
| [[ടി.വി. തോമസ്]]
| [[ഗതാഗതം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
| 4
| [[കെ.സി. ജോർജ്ജ്]]
| [[ഭക്ഷ്യം]], [[വനം]]
|-
| 5
| [[കെ.പി. ഗോപാലൻ]]
| [[വ്യവസായം]]
|-
| 6
| [[ടി.എ. മജീദ്]]
| [[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
| 7
| [[പി.കെ. ചാത്തൻ]]
| [[സ്വയം ഭരണം]]
|-
| 8
| [[ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരി]]
| [[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[സഹകരണം]]
|-
| 9
| [[കെ.ആർ. ഗൗരി]]
| [[റവന്യൂ]], [[ഏക്സൈസ്]]
|-
| 10
| [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ]]
| [[നിയമം]], [[വിദ്യുച്ഛക്തി]]
|-
| 11
| [[ഡോ. എ.ആർ. മേനോൻ]]
| ആരോഗ്യം
|}
=== 1960ലെ മന്ത്രിസഭ (രണ്ടാം നിയമസഭ) ===
[[1960]] [[ഫെബ്രുവരി 22]] മുതൽ [[1962]] [[സെപ്റ്റംബർ 26]]ന് രാഷ്ട്രപതി പിരിച്ചുവിടുന്നതുവരെ.
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[പട്ടം താണുപിള്ള]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[ആർ. ശങ്കർ]]
|[[സാമ്പത്തികം]]
|-
|3
|[[പി.ടി. ചാക്കോ]]
|[[അഭ്യന്തരം]]
|-
|4
|[[പി.പി. ഉമ്മർ കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|5
|[[കെ.ടി. അച്യുതൻ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|6
|[[ഇ.പി. പൗലോസ്]]
|[[കൃഷി]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
|7
|[[വി.കെ. വേലപ്പൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]], [[വിദ്യുച്ഛക്തി]] (1962 ഓഗസ്റ്റ് 26-ന് അന്തരിച്ചു)
|-
|8
|[[കെ.എ. ദാമോദര മേനോൻ]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|9
|[[കെ. കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[ഹരിജനോദ്ധാരണം]], [[രജിസ്ട്രേഷൻ]]
|-
|10
|[[ഡി. ദാമോദരൻ പോറ്റി]]
|[[പൊതു മരാമത്ത്]]
|-
|11
|[[കെ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]
|[[നിയമം]], [[റവന്യൂ]]
|}
=== 1962ലെ മന്ത്രിസഭ (രണ്ടാം നിയമസഭ) ===
([[1962]] സെപ്റ്റംബർ 26 മുതൽ [[1964]] സെപ്റ്റംബർ 10 വരെ) പട്ടം താണുപിള്ള ഗവർണരായി നിയമനം ലഭിച്ചതിനാൽ രാജി വയ്ക്കുകയും പുതിയ മന്ത്രിസഭ അധികാരത്തിൽ വരികയും ചെയ്തു
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ആർ. ശങ്കർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[പി.ടി. ചാക്കോ]]
|[[അഭ്യന്തരം]], [[നിയമം]], [[റവന്യൂ]]
|-
|3
|[[പി.പി. ഉമ്മർ കോയ]]
|[[പൊതു ഭരണം]], [[മത്സ്യബന്ധനം]], [[പൊതു മരാമത്ത്]]
|-
|5
|[[കെ.ടി. അച്യുതൻ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|6
|[[ഇ.പി. പൗലോസ്]]
|[[കൃഷി]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
|7
|[[കെ.എ. ദാമോദര മേനോൻ]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|8
|[[കെ. കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[ഹരിജനോദ്ധാരണം]], [[രജിസ്ട്രേഷൻ]]
|-
|9
|[[ഡി. ദാമോദരൻ പോറ്റി]]
|[[പൊതു മരാമത്ത്]]
|-
|10
|[[കെ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]
|[[നിയമം]], [[റവന്യൂ]]
|}
=== 1967-1969 (മൂന്നാം നിയമസഭ) ===
([[1967]] മാർച്ച് 6 - [[1969]] നവംബർ 1 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.ആർ. ഗൗരി]]
|[[റവന്യൂ]], [[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|-
|3
|[[ഇ.കെ. ഇമ്പിച്ചിബാവ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[ദൂരവിനിമയം]]
|-
|4
|[[എം.കെ. കൃഷ്ണൻ]]
|[[വനം]], [[ഹരിജനക്ഷേമം]]
|-
|5
|[[പി.ആർ. കുറുപ്പ്]]
|[[ജലസേചനം]], [[സഹകരണം]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|6
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞ്]]
|[[ധനകാര്യം]] (1969 മേയ് 13-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|7
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|8
|[[എം.പി.എം. അഹമ്മദ് കുരിക്കൾ]]
|[[പഞ്ചായത്ത്]], [[ഗ്രാമവികസനം]] (1968 ഒക്ടോബർ 24-ന് അന്തരിച്ചു)
|-
|9
|[[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]]
|[[കൃഷി]], [[വിദ്യുച്ഛക്തി]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|10
|[[ടി.വി. തോമസ്]]
|[[വ്യവസായം]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|11
|[[ബി. വെല്ലിംഗ്ടൺ]]
|[[ആരോഗ്യം]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|12
|[[ടി.കെ. ദിവാകരൻ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|13
|[[മത്തായി മാഞ്ഞൂരാൻ]]
|[[തൊഴിൽ]] (1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|14
|[[കെ. അവുക്കാദർ കുട്ടി നഹ]]
|[[പഞ്ചായത്ത്]] (1968 നവംബർ 9-ന് ചുമതലയേറ്റു, 1969 ഒക്ടോബർ 21-ന് രാജിവച്ചു)
|}
=== 1969-1970 (മൂന്നാം നിയമസഭ) ===
[[1969]] [[നവംബർ 1]] മുതൽ [[1970]] [[ഓഗസ്റ്റ് 3]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.ടി. ജേക്കബ്]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|3
|[[പി. രവീന്ദ്രൻ]]
|[[വ്യവസായം]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|4
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]],[[അഭ്യന്തരം]]
|-
|5
|[[കെ. അവുക്കാദർ കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|6
|[[എൻ.കെ. ശേഷൻ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|-
|7
|[[ഒ. കോരൻ]]
|[[ജലസേചനം]], [[കൃഷി]]
|-
|8
|[[കെ.എം. ജോർജ്ജ് (രാഷ്ട്രീയനേതാവ്)|കെ. എം. ജോർജ്ജ്]]
|[[ഗതാഗതം]], [[ആരോഗ്യം]]
|}
=== 1970-1977 (നാലാം നിയമസഭ) ===
[[1970]] [[ഒക്ടോബർ 4]] മുതൽ [[1977]] [[മാർച്ച് 25]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[എൻ.ഇ. ബലറാം]]
|[[വ്യവസായം]] 1973 സെപ്റ്റംബർ 24-ന് രാജിവച്ചു
|-
|3
|[[പി.കെ. രാഘവൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[ഭവനനിർമ്മാണം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 24-ന് രാജിവച്ചു.
|-
|4
|[[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[വൈദ്യുതി]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 24-ന് രാജിവച്ചു.
|-
|5
|[[ടി.കെ. ദിവാകരൻ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]], [[ടൂറിസം]] 1976 ജനുവരി 19-ന് അന്തരിച്ചു.
|-
|6
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[റവന്യൂ]], [[തൊഴിൽ]]
|-
|7
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[അഭ്യന്തരം]] 1973 മാർച്ച് 1-ന് രാജിവച്ചു
|-
|8
|[[കെ. അവുക്കാദർ കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]], [[ഭക്ഷ്യം]]
|-
|9
|[[എൻ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[കൃഷി]], [[ആരോഗ്യം]], [[സഹകരണം]]
|-
|10
|[[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]]
|[[ഗതാഗതം]], [[വൈദ്യുതി]], [[ഭവനം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|11
|[[ടി.വി. തോമസ്]]
|[[വ്യവസായം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|12
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[ആഭ്യന്തരം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|13
|[[കെ.ടി. ജോർജ്ജ്]]
|[[ധനകാര്യം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ 1972 ഏപ്രിൽ 3-ന് മരിക്കുന്നതു വരെ
|-
|14
|[[വക്കം പുരുഷോത്തമൻ]]
|[[കൃഷി]], [[തൊഴിൽ]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|15
|[[കെ.ജി. അടിയോടി (രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ)|കെ.ജി. അടിയോടി]]
|[[വനം]], [[ഭക്ഷ്യം]], [[ധനകാര്യം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|16
|[[വെള്ള ഈച്ചരൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[ഗ്രാമ വികസനം]] 1971 സെപ്റ്റംബർ 25 മുതൽ
|-
|17
|[[പോൾ. പി. മാണി]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]] 1972 മേയ് 16 മുതൽ
|-
|18
|[[ചാക്കീരി അഹമ്മദ് കുട്ടി]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], 1973 മാർച്ച് 2 മുതൽ
|-
|19
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ധനകാര്യം]], 1975 ഡിസംബർ 26 മുതൽ
|-
|20
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ഗതാഗതം]], 1975 ഡിസംബർ 26 മുതൽ 1976 ജൂൺ 25-ന് രാജിവക്കുന്നവരെ
|-
|21
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]], 1976 ഫെബ്രുവരി 4 മുതൽ
|-
|22
|[[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]]
|[[ഗതാഗതം]], 1976 ജൂൺ 26 മുതൽ 1976 ഡിസംബർ 11-ന് മരിക്കുന്നവരെ
|-
|23
|[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]], 1977 ജനുവരി 2 മുതൽ
|}
=== 1977-1977 (അഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
[[1977]] [[മാർച്ച് 25]] മുതൽ [[1977]] [[ഏപ്രിൽ 25]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[ജലസേചനം]]
|-
|3
|[[എം.കെ. ഹേമചന്ദ്രൻ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|-
|4
|[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|5
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|6
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]]
|[[കൃഷി]]
|-
|7
|[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]]
|-
|8
|[[ഇ. ജോൺ ജേക്കബ്]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|-
|9
|[[കെ. അവുക്കാദർക്കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|10
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|11
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|12
|[[ജെ. ചിത്തരഞ്ജൻ]]
|[[പൊതുജനാരോഗ്യം]]
|-
|13
|[[കാന്തലോട്ട് കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[വനം]]
|-
|14
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|15
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]]
|}
=== 1977-1978 (അഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
[[1977]] [[ഏപ്രിൽ 27]] മുതൽ [[1978]] [[ഒക്ടോബർ 27]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[ജലസേചനം]]
|-
|3
|[[എം.കെ. ഹേമചന്ദ്രൻ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|-
|4
|[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|5
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]]
|[[കൃഷി]]
|-
|6
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|7
|[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]]
|-
|8
|[[ഇ. ജോൺ ജേക്കബ്]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]] (1978 സെപ്റ്റംബർ 26-ന് അന്തരിച്ചു)
|-
|9
|[[കെ. അവുക്കാദർക്കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|10
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|11
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|12
|[[ജെ. ചിത്തരഞ്ജൻ]]
|[[പൊതുജനാരോഗ്യം]]
|-
|13
|[[കാന്തലോട്ട് കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[വനം]]
|-
|14
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|15
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]]
|-
|16
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|17
|[[യു.എ. ബീരാൻ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[സാമൂഹ്യക്ഷേമം]]
|-
|18
|[[ടി.എസ്. ജോൺ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|}
=== 1978-1979 (അഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
[[1978]] [[ഒക്ടോബർ 29]] മുതൽ [[1979]] [[ഒക്ടോബർ 7]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
! അധികാരത്തിൽ
|-
|1
|[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[ജെ. ചിത്തരഞ്ജൻ]]
|[[പൊതുജനാരോഗ്യം]]
|[[1978]] [[നവംബർ]] [[18]] വരെ
|-
|3
|[[കാന്തലോട്ട് കുഞ്ഞമ്പു]]
|[[വനം]]
|[[1978]] [[നവംബർ]] [[18]] വരെ
|-
|4
|[[ദാമോദരൻ കാളാശ്ശേരി]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]], [[സാമൂഹിക ക്ഷേമം]]
|
|-
|5
|[[എ.എൽ. ജേക്കബ്]]
|[[കൃഷി]]
|
|-
|6
|[[എം.കെ. രാഘവൻ]]
|[[തൊഴിൽ]], [[ഹൗസിങ്ങ്]]
|
|-
|7
|[[എസ്. വരദരാജൻ നായർ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|
|-
|8
|[[കെ. അവുക്കാദർക്കുട്ടി നഹ]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|[[1978]] [[ഡിസംബർ]] [[9]] മുതൽ
|-
|9
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|
|-
|10
|[[ടി.എസ്. ജോൺ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|
|-
|11
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|[[1979]] [[ജൂലൈ]] [[26]] വരെ
|-
|12
|[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]]
|
|-
|13
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[റവന്യൂ]], [[സഹകരണം]]
|
|-
|14
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]], [[സ്പോർട്സ്]]
|
|-
|15
|[[കെ.പി. പ്രഭാകരൻ]]
|[[പൊതുജനാരോഗ്യം]]
|[[1978]] [[നവംബർ]] [[18]] മുതൽ
|-
|16
|[[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]
|[[വ്യവസായം]], [[വനം]]
|[[1978]] [[നവംബർ]] [[18]] മുതൽ
|}
=== 1979-1979 (അഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
[[1979]] [[ഒക്ടോബർ 12]] മുതൽ [[1979]] [[ഡിസംബർ 1]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[എൻ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]], [[കൃഷി]]
|-
|3
|[[എൻ. ഭാസ്കരൻ നായർ]]
|[[ധനകാര്യം]], [[ആരോഗ്യം]]
|-
|4
|[[നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]]
|[[തൊഴിൽ]], [[ഹൗസിങ്]] - [[1979]] [[നവംബർ]] [[16]] മുതൽ
|-
|5
|[[കെ.ജെ. ചാക്കോ ]]
|[[റവന്യൂ]], [[സഹകരണം]] - [[1979]] [[നവംബർ]] [[16]] മുതൽ
|-
|6
|[[കെ.എ. മാത്യു]]
|[[വ്യവസായം]], [[വനം]] - [[1979]] [[നവംബർ]] [[16]] മുതൽ
|}
=== 1980-1981 (ആറാം നിയമസഭ) ===
[[1980]] [[ജനുവരി 25]] മുതൽ [[1981]] [[ഒക്ടോബർ 20]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]
|[[കൃഷി]], [[സാമൂഹിക ക്ഷേമം]]
|-
|3
|[[എം.കെ. കൃഷ്ണൻ]]
|[[ഹരിജനക്ഷേമം]]
|-
|4
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|5
|[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻനായർ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]], [[ഹൗസിങ്]]
|-
|6
|[[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]
|[[റവന്യൂ]], [[ഫിഷറീസ്]]
|-
|7
|[[എ. സുബ്ബറാവു ]]
|[[ജലസേചനം]]
|-
|8
|[[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]]
|[[തൊഴില്]], [[വനം]] - [[1981]] [[ഒക്ടോബർ]] [[16]] വരെ
|-
|9
|[[പി.സി. ചാക്കോ]]
|[[വ്യവസായം]] - [[1981]] [[ഒക്ടോബർ]] [[16]] വരെ
|-
|10
|[[വക്കം ബി. പുരുഷോത്തമൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]], [[ടൂറിസം]] - [[1981]] [[ഒക്ടോബർ]] [[16]] വരെ
|-
|11
|[[എ.സി. ഷണ്മുഖദാസ്]]
|[[സാമൂഹിക ക്ഷേമം]], [[സ്പോർട്സ്]] - [[1981]] [[ഒക്ടോബർ]] [[16]] വരെ
|-
|12
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|13
|[[ആർ.എസ്. ഉണ്ണി]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|14
|[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]]
|[[ഗതാഗതം]]
|-
|15
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ധനകാര്യം]], [[നിയമം]]
|-
|16
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[വൈദ്യുതി]]
|-
|17
|[[പി.എം. അബൂബക്കർ]]
|[[പബ്ലിക് വർക്സ്]]
|}
=== 1981-1982 (ആറാം നിയമസഭ)<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/14kla/chief%20ministers,%20ministers,%20leaders%20of%20opposition.pdf പേജ് 453</ref> ===
( 1981 ഡിസംബർ 28 - 1982 മാർച്ച് 17 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]
|[[ഉപമുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|3
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[റവന്യൂ]] [[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|4
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ധനകാര്യം]],[[നിയമം]],
|-
|5
|[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി ]]
|[[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|6
|[[കെ. ശിവദാസൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|7
|[[സി.എം. സുന്ദരം]]
|[[തദ്ദേശസ്വയംഭരണം]]
|-
|8
|[[ആർ. സുന്ദരേശൻ നായർ]]
|[[ആരോഗ്യ കുടുംബക്ഷേമ മന്ത്രാലയം|ആരോഗ്യം]] [[വിനോദസഞ്ചാരം]]
|}
=== 1982-1987 (ഏഴാം നിയമസഭ) ===
[[1982]] [[മേയ് 5]] മുതൽ [[1987]] [[മാർച്ച് 25]] വരെ
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ് കോയ]]
|[[ഉപമുഖ്യമന്ത്രി]], [[പബ്ലിക് വർക്സ്]] ([[1983]] [[സെപ്തംബർ]] [[28]]-ന് അന്തരിച്ചു)
|-
|3
|[[കെ.കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[ഗതാഗതം]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[29]] വരെ)
|-
|4
|[[എം.പി. ഗംഗാധരൻ]]
|[[ജലസേചനം]] ([[1986]] [[മാർച്ച്]] [[12]] വരെ)
|-
|5
|[[സി.വി. പത്മരാജൻ]]
|[[സാമൂഹ്യവികസനം]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[29]] വരെ)
|-
|6
|[[പി. സിറിയക് ജോൺ]]
|[[കൃഷി]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[29]] വരെ)
|-
|7
|[[കെ.പി. നൂറുദ്ദീൻ ]]
|[[വനം വകുപ്പ്]]
|-
|8
|[[വയലാർ രവി]]
|[[ആഭ്യന്തരം]] ([[1986]] [[മേയ്]] [[24]] വരെ)
|-
|9
|[[ഇ. അഹമ്മദ്]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|10
|[[യു.എ. ബീരാൻ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|-
|11
|[[ടി.എം. ജേക്കബ്]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|12
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|13
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[വൈദ്യുതി]] ([[1985]] [[ജൂൺ]] [[5]] വരെ, പിന്നീട് [[1986]] [[മേയ്]] [[25]] മുതൽ)
|-
|14
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[ധനകാര്യം]], [[നിയമം]]
|-
|15
|[[എം. കമലം]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|16
|[[കെ.ജി.ആർ. കർത്താ]]
|[[ആരോഗ്യം ]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[29]] വരെ)
|-
|17
|[[എൻ. ശ്രീനിവാസൻ]]
|[[എക്സൈസ്]] ([[1986]] [[മേയ്]] [[30]] വരെ)
|-
|17
|[[കടവൂർ ശിവദാസൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|19
|[[സി.എം. സുന്ദരം]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
|20
|[[എ.എൽ. ജേക്കബ്]]
|[[കൃഷി]], [[ഫിഷറീസ്]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[1] വരെ)
|-
|21
|[[എൻ. സുന്ദരൻ നാടാർ]]
|[[ഗതാഗതം]] ([[1983]] [[ആഗസ്റ്റ്]] [[1] മുതൽ)
|-
|22
|[[പി.കെ. വേലായുധൻ]]
|[[സാമൂഹിക ക്ഷേമം]], [[ഗതാഗതം]] ([[1983]] [[സെപ്തംബർ]] [[1] മുതൽ)
|-
|23
|[[കെ.പി.രാമചന്ദ്രൻനായർ]]
|[[ആരോഗ്യം]] [[1983]] ([[സെപ്തംബർ]] [[1]] മുതൽ [[1985]] [[മേയ്]] [[29]] വരെ)
|-
|24
|[[കെ. അവുക്കാദർക്കുട്ടി നഹ]]
|[[ഉപമുഖ്യമന്ത്രി]], [[പബ്ലിക് വർക്സ്]] ([[1983]] [[ഒക്ടോബർ]] [[24]] മുതൽ)
|-
|25
|[[തച്ചടി പ്രഭാകരൻ]]
|[[ധനകാര്യം]] ([[1986]] [[ജൂൺ]] [[5]] മുതൽ)
|-
|26
|[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
|[[ഗ്രാമവികസനം]] ([[1986]] [[ജൂൺ]] [[5]] മുതൽ)
|}
=== 1987-1991 (എട്ടാം നിയമസഭ) ===
(1987 മാർച്ച് 26 - 1991 ജൂൺ 17 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[ബേബി ജോൺ]]
| ജലസേചനം
|-
|3
|[[കെ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]
| വിദ്യാഭ്യാസം, നിയമം
|-
|4
|[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]]
| ഭക്ഷ്യം, പൊതുവിതരണം
|-
|5
|[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]
| വ്യവസായം
|-
|6
|[[ടി.കെ. ഹംസ]]
| പൊതുമരാമത്ത്,
|-
|7
|[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]]
|
|-
|8
|[[നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]]
| കായികരംഗം
|-
|9
|[[കെ. പങ്കജാക്ഷൻ]]
| തൊഴിൽ
|-
|10
|[[പി.കെ. രാഘവൻ]]
| ഹരിജനക്ഷേമം
|-
|11
|[[വി.വി. രാഘവൻ]]
| കൃഷി
|-
|12
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
| സഹകരണം
|-
|13
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ പിള്ള]]
| ഗതാഗതം
|-
|14
|[[എ.സി. ഷണ്മുഖദാസ്]]
| ആരോഗ്യം
|-
|15
|[[ടി. ശിവദാസമേനോൻ]]
| വിദ്യുച്ചക്തി, ഗ്രാമവികസനം
|-
|16
|[[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]]
| റവന്യു, ടൂറിസം
|-
|17
|[[വി.ജെ. തങ്കപ്പൻ]]
| തദ്ദേശസ്വയംഭരണം
|-
|18
|[[വി. വിശ്വനാഥമേനോൻ]]
| ധനകാര്യം
|-
|19
|[[എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ]]
| വനം
|-
|20
| [[എൻ.എം. ജോസഫ്]]
| വനം
|}
=== 1991-1995 (ഒൻപതാം നിയമസഭ) ===
(1991 ജൂൺ 24 - 1995 മാർച്ച് 16 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[കെ. കരുണാകരൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ഗതാഗതം]] (28.07.95 വരെ)
|-
|3
|[[പി.കെ.കെ. ബാവ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]] (29.06.91 മുതൽ)
|-
|4
|[[പി.പി. ജോർജ്]]
|[[കൃഷി]] (02.07.91 മുതൽ)
|-
|5
|[[ടി.എം. ജേക്കബ്]]
|[[ജലസേചനം]], [[സാംസ്കാരികം]] (29.06.91 മുതൽ)
|-
|6
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|[[വ്യവസായം]]
|-
|7
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[റവന്യൂ]], [[നിയമം]]
|-
|8
|[[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]] (29.06.91 മുതൽ)
|-
|9
|[[ടി.എച്ച്. മുസ്തഫ]]
|[[പൊതുവിതരണം]], [[ഭക്ഷ്യം]] (02.07.91 മുതൽ)
|-
|10
|[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
|[[ധനകാര്യം]] (22.06.94 വരെ)
|-
|11
|[[എം.ടി. പത്മ]]
|[[മത്സ്യബന്ധനം]] (02.07.91 മുതൽ)
|-
|12
|[[സി.വി. പത്മരാജൻ]]
|[[വൈദ്യുതി]] (02.07.91 മുതൽ)
|-
|13
|[[എം.വി. രാഘവൻ]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|14
|[[ആർ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]
|[[ആരോഗ്യം]] (05.06.94 വരെ)
|-
|15
|[[എൻ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|16
|[[കെ.പി. വിശ്വനാഥൻ]]
|[[വനം]] (16.11.94 വരെ)
|-
|17
|[[എം.ആർ. രഘുചന്ദ്രബാൽ]]
|[[എക്സൈസ്]] (02.07.91 വരെ)
|-
|18
|[[പന്തളം സുധാകരൻ]]
|[[പട്ടിക വിഭാഗ ക്ഷേമം]]
|-
|19
|[[സി.ടി. അഹമ്മദ് അലി]]
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]] (29.06.91 മുതൽ)
|}
=== 1995-1996 (ഒൻപതാം നിയമസഭ) ===
(1995 മാർച്ച് 22 - 1996 മേയ് 9 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേര്
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]]
|-
|2
|[[സി.ടി. അഹമ്മദ് അലി]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|3
|[[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]]
|[[തൊഴിൽ]], [[ടൂറിസം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|4
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ഗതാഗതം]] (28-07-95-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|5
|[[പി.കെ.കെ. ബാവ]]
|[[പഞ്ചായത്ത്]], [[സാമൂഹികക്ഷേമം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|6
|[[ടി.എം. ജേക്കബ്]]
|[[ജലസേചനം]], [[സാംസ്കാരികം]]
|-
|7
|[[കടവൂർ ശിവദാസൻ]]
|[[വനം]], [[ഗ്രാമവികസനം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|8
|[[ജി. കാർത്തികേയൻ]]
|[[വൈദ്യുതി]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|9
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|[[വ്യവസായം]], [[മുൻസിപ്പാലിറ്റികൾ]]
|-
|10
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[റവന്യൂ]], [[നിയമം]]
|-
|11
|[[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|12
|[[എം.ടി. പത്മ]]
|[[മത്സ്യബന്ധനം]], [[രജിസ്ട്രേഷൻ]] (03-05-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു.
|-
|13
|[[സി.വി. പത്മരാജൻ]]
|[[ധനകാര്യം]]
|-
|14
|[[പന്തളം സുധാകരൻ]]
|[[പട്ടികവിഭാഗക്ഷേമം]], [[എക്സൈസ്]] (03-05-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|15
|[[എം.വി. രാഘവൻ]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|16
|[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]] (03-05-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|17
|[[വി.എം. സുധീരൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]] (20-04-95-ൽ ചുമതലേറ്റു)
|-
|18
|[[പി.പി. തങ്കച്ചൻ]]
|[[കൃഷി]] (03-05-95-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|}
=== 1996-2001 (പത്താം നിയമസഭ) ===
(1996 മേയ് 20 - 2001 മേയ് 13 )
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേർ
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഇ.കെ. നായനാർ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]], വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ, ആഭ്യന്തരം
|-
|2
|[[പിണറായി വിജയൻ]]
|[[വിദ്യുച്ഛക്തി]], സഹകരണം (19-10-98-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|3
|[[എസ്. ശർമ്മ]] (പിണറായി വിജയനുശേഷം)
|[[വിദ്യുച്ഛക്തി]], , സഹകരണം (25-10-98-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|4
|[[ടി. ശിവദാസമേനോൻ]]
|[[ധനകാര്യം]], എക്സൈസ്
|-
|5
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
|6
|[[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|[[സാംസ്കാരികം]], [[മത്സ്യബന്ധനം]], [[ഗ്രാമവികസനം]]
|-
|7
|[[സുശീല ഗോപാലൻ]]
|[[വ്യവസായം]], [[സാമൂഹികക്ഷേമം]]
|-
|8
|[[പാലൊളി മുഹമ്മദ്കുട്ടി]]
|[[തദ്ദേശസ്വയംഭരണം]]
|-
|9
|[[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|[[വൈദ്യുതി]], [[പട്ടികവിഭാഗക്ഷേമം]], [[യുവജനക്ഷേമം]]
|-
|10
|[[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[നിയമം]], [[ടൂറിസം]]
|-
|11
|[[കെ.ഇ. ഇസ്മായിൽ]]
|[[റവന്യൂ]]
|-
|12
|[[വി.കെ. രാജൻ]]
|[[കൃഷി]] (29-05-97-ൽ അന്തരിച്ചു)
|-
|13
|[[എ.സി. ഷൺമുഖദാസ്]]
|[[ആരോഗ്യം]], [[സ്പോർട്സ്]] (19-01-2000-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|14
|[[വി.സി. കബീർ]]
|[[ആരോഗ്യം]], [[സ്പോർട്സ്]] (19-01-2000-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|15
|[[ബേബി ജോൺ]]
|[[ജലസേചനം]], [[തൊഴിൽ ]] (07-01-98-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|16
|[[പി.ആർ. കുറുപ്പ്]]
|[[ഗതാഗതം]], [[വനം]], [[ദേവസ്വം]] (11-01-99-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|17
|[[വി.പി. രാമകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ജലസേചനം]], [[തൊഴിൽ]] (07-01-98-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|18
|[[കൃഷ്ണൻ കണിയാംപറമ്പിൽ]]
|[[കൃഷി]] (09-06-97-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|19
|[[എ. നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]]
|[[വനം]], [[ഗതാഗതം]], [[ദേവസ്വം]] (20-01-1999-ൽ ചുമതലയേറ്റു, 13-02-2000-ൽ രാജിവെച്ചു.)
|-
|20
|[[സി.കെ. നാണു]]
|[[ഗതാഗതം]], [[വനം]], [[ദേവസ്വം]] (17-02-2000-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|}
=== 2001-2004 (പതിനൊന്നാം നിയമസഭ) ===
(2001 മേയ് 17 - 2004 സെപ്റ്റംബർ 28)
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേർ
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[എ.കെ. ആന്റണി]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]], ആഭ്യന്തരം
|-
|2
|[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]
|[[കൃഷി]]
|-
|3
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|[[വ്യവസായം, ഐടി]], സാമൂഹികക്ഷേമം
|-
|4
|[[എം.കെ. മുനീർ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]],
|-
|5
|[[ചെർക്കളം അബ്ദുള്ള]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[തദ്ദേശസ്വയംഭരണം]],
|-
|6
|[[കെ. കുട്ടി അഹമ്മദ് കുട്ടി]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]],
|-
|7
|[[കെ.എം. മാണി]]
| [[റവന്യൂ]], നിയമം
|-
|8
|[[കെ. മുരളീധരൻ]]
|[[വിദ്യുച്ഛക്തി]] (11-02-04-ൽ ചുമതലയേറ്റു, 15-05-04-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|9
|[[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]]
|[[ഗതാഗതം]] (10-03-2003-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|10
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
|[[ഗതാഗതം]] (10-03-03-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|11
|[[ബാബു ദിവാകരൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|12
|[[എം.എം. ഹസൻ]]
|[[പാർലമെന്ററി കാര്യം]]
|-
|13
|[[ടി.എം. ജേക്കബ്]]
|[[ജലസേചനം]]
|-
|14
|[[ജി. കാർത്തികേയൻ]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[ദേവസ്വം]]
|-
|15
|[[എം.എ. കുട്ടപ്പൻ|ഡോ. എം.എ. കുട്ടപ്പൻ]]
|[[പട്ടികവിഭാഗക്ഷേമം]]
|-
|16
|[[എം.വി. രാഘവൻ]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|17
|[[പി. ശങ്കരൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]]
|-
|18
|[[സി.എഫ്. തോമസ്]]
|[[ഗ്രാമവികസനം]]
|-
|19
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]]
|[[ധനകാര്യം]], [[എക്സൈസ്]]
|-
|20
|[[കടവൂർ ശിവദാസൻ]]
|[[വൈദ്യുതി]]
|-
|21
|[[നാലകത്ത് സൂപ്പി]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|22
|[[കെ. സുധാകരൻ]]
|[[വനം]], [[സ്പോർട്സ്]]
|-
|23
|[[കെ.വി. തോമസ്|പ്രൊഫ. കെ.വി. തോമസ്]]
|[[മത്സ്യബന്ധനം]], [[ടൂറിസം]]
|-
|}
=== 2004-2006 (പതിനൊന്നാം നിയമസഭ) ===
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേർ
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]], [[ആഭ്യന്തരം]]
|-
|2
|[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|[[വ്യവസായം]], [[ഐടി]], സാമൂഹികക്ഷേമം (04-01-05-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|3
|[[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]
|[[കൃഷി]],
|-
|4
|[[എം.കെ. മുനീർ]]
|[[പൊതുമരാമത്ത്]],
|-
|5
|[[ചെർക്കളം അബ്ദുള്ള]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[തദ്ദേശസ്വയംഭരണം]],
|-
|6
|[[കെ. കുട്ടി അഹമ്മദ് കുട്ടി]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]],
|-
|7
|[[കെ.എം. മാണി]]
|[[റവന്യൂ]], നിയമം
|-
|8
|[[കെ. ശങ്കരനാരായണൻ]]
|[[ധനകാര്യം]],
|-
|9
|[[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] (കുറച്ചുകാലം)
|[[ഗതാഗതം]],
|-
|10
|[[എ.പി. അനിൽകുമാർ]]
|[[പട്ടികവിഭാഗക്ഷേമം]]
|-
|11
|[[ബാബു ദിവാകരൻ]]
|[[തൊഴിൽ]]
|-
|12
|[[വി.കെ. ഇബ്രാഹിംകുഞ്ഞ്]]
|[[വ്യവസായം]], [[സാമൂഹികക്ഷേമം]] (06-01-05-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|13
|[[ഡൊമിനിക് പ്രസന്റേഷൻ]]
|[[മത്സ്യബന്ധനം]], [[സ്പോർട്സ്]]
|-
|14
|[[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]]
|-
|15
|[[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]]
|[[ഊർജം]]
|-
|16
|[[വക്കം പുരുഷോത്തമൻ]]
|[[ധനകാര്യം]], [[എക്സൈസ്]]
|-
|17
|[[അടൂർ പ്രകാശ്]]
|[[ഭക്ഷ്യം]], [[പൊതുവിതരണം]]
|-
|18
|[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|[[ജലവിഭവം]], [[പാർലമെന്ററി കാര്യം]]
|-
|19
|[[എം.വി. രാഘവൻ]]
|[[സഹകരണം]]
|-
|20
|[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]]
|[[ആരോഗ്യം]] (14-01-06 -ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|21
|[[എൻ. ശക്തൻ]]
|[[ഗതാഗതം]]
|-
|22
|[[എ. സുജനപാൽ]]
|[[വനം]] (04-01-06-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|23
|[[സി.എഫ്. തോമസ്]]
|[[ഗ്രാമവികസനം]]
|-
|24
|[[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]]
|[[ടൂറിസം]], [[ദേവസ്വം]]
|-
|25
|[[കെ.പി. വിശ്വനാഥൻ]]
|[[വനം]] (09-02-05-ൽ രാജിവെച്ചു)
|-
|}
=== 2006-2011 (പന്ത്രണ്ടാം നിയമസഭ)===
{{പ്രലേ|കേരള മന്ത്രിസഭ( 2006 - 2011)}}
{| class="wikitable"
|-
! ക്രമം
! മന്ത്രിമാരുടെ പേർ
! വകുപ്പ്
|-
|1
|[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി]], വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ, ശാസ്ത്രവും സാങ്കേതികവിദ്യയും, പൊതുഭരണം
|-
|2
|[[കോടിയേരി ബാലകൃഷ്ണൻ]]
|[[അഭ്യന്തരം]], വിജിലൻസ്, ടൂറിസം
|-
|3
|[[ഡോ. തോമസ് ഐസക്ക്|തോമസ് ഐസക്ക്]]
|ധനകാര്യം
|-
|4
|[[എളമരം കരീം]]
|വ്യവസായം
|-
|5
|[[കെ.പി. രാജേന്ദ്രൻ]]
|റവന്യൂ
|-
|6
|[[മുല്ലക്കര രത്നാകരൻ]]
|കൃഷി
|-
|7
|[[ജി. സുധാകരൻ]]
|സഹകരണം. (2009 [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] വരെ ദേവസ്വം വകുപ്പ് കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നു)
|-
|8
|[[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]] (2009 [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] മുതൽ)
|ദേവസ്വം
|-
|9
|[[പി.കെ. ഗുരുദാസൻ]]
|[[തൊഴിൽ]], [[ഏക്സൈസ്]]
|-
|10
|[[എൻ.കെ. പ്രേമചന്ദ്രൻ]]
|ജലസേചനം
|-
|11
|[[മാത്യു ടി. തോമസ്]] (2009 [[മാർച്ച് 16]] വരെ)
|ഗതാഗതം
|-
|12
|[[ജോസ് തെറ്റയിൽ]] (2009 [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] മുതൽ)
|ഗതാഗതം
|-
|13
|[[സി. ദിവാകരൻ]]
|ഭക്ഷ്യം, പൊതുവിതരണം
|-
|14
|[[പി.ജെ. ജോസഫ്]] (2006 [[സെപ്റ്റംബർ 4]] വരെ, ഇടവേളക്കു ശേഷം 2009 ഓഗസ്റ്റ് 17 മുതൽ 2010 ഏപ്രിൽ 30 വരെ)
|[[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
|15
|[[ടി.യു. കുരുവിള]] (2006 [[സെപ്റ്റംബർ 4]] മുതൽ 2007 സെപ്റ്റംബർ 4 വരെ)
|[[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
|16
|[[മോൻസ് ജോസഫ്]] (2007 സെപ്റ്റംബർ 4 മുതൽ 2009 ഓഗസ്റ്റ് 17 വരെ)
|[[പൊതുമരാമത്ത്]]
|-
|17
|[[എ.കെ. ബാലൻ]]
|[[വിദ്യുച്ഛക്തി]], [[പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ്ഗ വികസനം]]
|-
|18
|[[ബിനോയ് വിശ്വം]]
|[[വനം]], [[വന്യജീവി സംരക്ഷണം]]
|-
|19
|[[എം.എ. ബേബി]]
|[[വിദ്യാഭ്യാസം]], [[സാംസ്കാരികം]]
|-
|20
|[[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]]
|തദ്ദേശസ്വയംഭരണം
|-
|21
|[[എം. വിജയകുമാർ]]
|നിയമം, റെയിൽവേ, കായികരംഗം, യുവജനകാര്യം
|-
|22
|[[എസ്. ശർമ്മ]]
|മൽസ്യബന്ധനം
|-
|23
|[[പി.കെ. ശ്രീമതി]]
|ആരോഗ്യം, കുടുംബക്ഷേമം
|-
|24
|[[വി. സുരേന്ദ്രൻ പിള്ള]] (2010 മാർച്ച് 8 മുതൽ)
|തുറമുഖം, യുവജനകാര്യം
|}
=== 2011 - 2016 (പതിമൂന്നാം നിയമസഭ) ===
{{പ്രലേ|പതിമൂന്നാം കേരളനിയമസഭ}}
{|class="wikitable"
! !!മന്ത്രി!!വകുപ്പുകൾ
|-
|1||[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]||[[മുഖ്യമന്ത്രി]], പൊതുഭരണം, അഖിലേന്ത്യാ സർവീസ്, ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതികം, പരിസ്ഥിതി,</br> ഭരണപരിഷ്കരണം, സൈനികക്ഷേമം, തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, അന്തർസംസ്ഥാന നദീജല വിഷയം (18-05-2011 മുതൽ 12-04-2012 വരെ ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ് എന്നീ വകുപ്പുകളും)
|-
|2||[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]|| ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ്, ജയിൽ, ഫയർ ആൻഡ് റസ്ക്യൂ (01-01-2014-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|3||[[കെ.എം. മാണി]]||ധനകാര്യം, നിയമം, ഭവനനിർമ്മാണം (10-11-2015-ൽ രാജിവച്ചു)
|-
|4||[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]||വ്യവസായം, വാണിജ്യം, ഐ.ടി., മൈനിങ്ങ് ആന്റ് ജിയോളജി, കൈത്തറി,മുൻസിപ്പാലിറ്റി, കോർപ്പറേഷൻ
|-
|5||[[പി.കെ. അബ്ദുറബ്ബ്]]||വിദ്യാഭ്യാസം, സാക്ഷരതാവിഭാഗം,
|-
|6||[[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]]||വൈദ്യുതി, ഗതാഗതം, റെയിൽവേ, പോസ്റ്റ് ആൻഡ് ടെലിഗ്രാഫ്
|-
|7||[[അടൂർ പ്രകാശ്]]||റവന്യൂ,കയർ
|-
|8||[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]]|| തൊഴിൽ,പുനരധിവാസം,ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ട്രൈബ്യൂണൽ
|-
|9||[[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]]|| ആരോഗ്യം, ദേവസ്വം
|-
|10||[[വി.കെ. ഇബ്രാഹിംകുഞ്ഞ്]]||പൊതുമരാമത്ത്
|-
|11||[[കെ.പി. മോഹനൻ]]||കൃഷി, മൃഗസംരക്ഷണം, പ്രിന്റിങ്ങ് ആൻഡ് സ്റ്റേഷനറി
|-
|12||[[പി.ജെ. ജോസഫ്]]||ജലസേചനം, ജലവിഭവം,ഇൻലാൻഡ് നാവിഗേഷൻ
|-
|13||[[എം.കെ. മുനീർ]]||പഞ്ചായത്ത്, സാമൂഹികനീതി, കില
|-
|14||[[എ.പി. അനിൽകുമാർ|എ.പി. അനിൽ കുമാർ]]||വിനോദസഞ്ചാരം,പട്ടികജാതി പിന്നോക്ക വിഭാഗ ക്ഷേമം
|-
|15||[[കെ.സി. ജോസഫ്]]||ഗ്രാമവികസനം, രജിസ്ട്രേഷൻ, സാംസ്കാരികം, ഇൻഫർമേഷൻ ആന്റ് പബ്ലിക് റിലേഷൻസ്,<br/> പ്ലാനിങ്ങ് ആന്റ് എക്കോണമിക് അഫയേർസ്
|-
|16||[[സി.എൻ. ബാലകൃഷ്ണൻ]]||സഹകരണം, ഖാദി, ഗ്രാമവ്യവസായം
|-
|17||[[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]]||ടൗൺ പ്ലാനിങ്ങ്, ന്യൂനപക്ഷക്ഷേമം (12-04-2012-ൽ ചുമതലയേറ്റു)
|-
|18||[[കെ. ബാബു]]||എക്സൈസ്, തുറമുഖം, ഹാർബർ എഞ്ചിനീയറിങ്ങ് (23-01-2016-ൽ രാജിവച്ചു)
|-
|19||[[പി.കെ. ജയലക്ഷ്മി]]||യുവജന കാര്യം, പട്ടിക വർഗ്ഗം, മ്യൂസിയവും കാഴ്ച ബംഗ്ലാവും
|-
|20||[[അനൂപ് ജേക്കബ്]]||ഭക്ഷ്യം, സിവിൽ സപ്ലൈസ് (12-04-2012-ൽ ചുമതലയേറ്റു, 23-01-2016 വരെ രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പും)
|-
|21
|[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|വനം, ഗതാഗതം, പരിസ്ഥിതി, കായികം, സിനിമ
|}
=== 2016 - 2021. (പതിനാലാം നിയമസഭ) ===
{{main|പതിനാലാം കേരളനിയമസഭ}}
{|class="wikitable"
|+ പതിനാലാം മന്ത്രിസഭ (2016 മേയ് 25 - 2021)
|-
!നം. !!മന്ത്രി !!വകുപ്പുകൾ.<ref name=mm252>{{cite web |url=http://www.manoramaonline.com/news/just-in/ldf-ministers-and-departments.html |title=പിണറായി വിജയൻ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി |publisher=[[മലയാള മനോരമ]] |date=2016 മേയ് 25 |accessdate=2016 മേയ് 26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160528155236/http://www.manoramaonline.com/news/just-in/ldf-ministers-and-departments.html |archivedate=2016-05-28 |url-status=dead }}</ref>
|-
| 1.
|| [[പിണറായി വിജയൻ]]
|| [[മുഖ്യമന്ത്രി]], പൊതുഭരണം, ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ്, വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ, ആസൂത്രണം, ശാസ്ത്രസാങ്കേതികം, പരിസ്ഥിതി, ജയിൽ
|-
| 2.
|| [[ടി.എം. തോമസ് ഐസക്]]
|| ധനകാര്യം, കയർ, ലോട്ടറി, ടാക്സ്
|-
| 3.
|| [[സി. രവീന്ദ്രനാഥ്]]
|| വിദ്യാഭ്യാസം, കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസം, പ്രവേശന പരീക്ഷ, സർവ്വകലാശാലകൾ
|-
| 4.
|| [[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]]
|| റവന്യു, ഭവന നിർമ്മാണം, സർവ്വേ ഓഫ് ലാൻഡ് റെക്കോർഡ്സ്, സർവ്വേ ഓഫ് ലാൻഡ് റിഫോംസ്
|-
| 5.
|| [[മാത്യു ടി. തോമസ്]]
|| ജലവിഭവം, ശുദ്ധജല വിതരണം
|-
| 6.
|| [[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]
|| ഗതാഗതം, ജലഗതാഗതം (2017 മാർച്ച് 26 വരെയും തുടർന്ന് 2018 ഫെബ്രുവരി 1 മുതലും)
|-
| 7.
|| [[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]]
|| തുറമുഖം, പുരാവസ്തു വകുപ്പ്
|-
| 8.
|| [[എ.കെ. ബാലൻ]]
|| നിയമം, സാംസ്കാരികം, പിന്നോക്ക ക്ഷേമം, പാർലമെന്ററി കാര്യം
|-
| 9.
|| [[കെ.ടി. ജലീൽ]]
|| ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം, ന്യൂനപക്ഷക്ഷേമം, ഹജ്ജ്, ഗ്രാമവികസനം, വഖഫ് (APRIL 13, 2021 രാജിവച്ചു)
|-
| 10.
|| എം.എം. മണി
|| വൈദ്യുതി (2016 നവംബർ 21 മുതൽ)
|-
| 11.
|| [[കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ]]
|| സഹകരണം, ടൂറിസം, ദേവസ്വം വകുപ്പ് (സഹകരണം 2016 നവംബർ 21 മുതൽ)
|-
| 12.
|| [[ജെ. മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ]]
|| ഫിഷറീസ്, പരമ്പരാഗത വ്യവസായം, കശുവണ്ടി
|-
| 13.
|| [[എ.സി. മൊയ്തീൻ]]
|| വ്യവസായവും കായികവും വകുപ്പ് (2016 നവംബർ 21 വരെ സഹകരണം)
|-
| 14.
|| [[കെ. രാജു]]
|| വനം, വന്യജീവി, മൃഗശാല അനിമൽ ഹസ്ബന്ററി, ഡയറി ഡെവലപ്മെന്റ്, ഡയറി കോർപ്പറേഷൻ
|-
| 15.
|| [[ടി.പി. രാമകൃഷ്ണൻ]]
|| എക്സൈസ്, തൊഴിൽ
|-
| 16.
|| [[കെ.കെ. ശൈലജ]]
|| ആരോഗ്യം, സാമൂഹ്യക്ഷേമം, കുടുംബക്ഷേമം
|-
| 17.
|| [[ജി. സുധാകരൻ]]
|| പൊതുമരാമത്ത്, രജിസ്ട്രേഷൻ
|-
| 18.
|| [[വി.എസ്. സുനിൽ കുമാർ]]
|| കൃഷി, മണ്ണ് സംരക്ഷണ-മണ്ണ് പര്യവേഷണം, കാർഷിക സർവ്വകലാശാല, വെറ്റിനറി സർവകലാശാല,
|-
| 19.
|| [[പി. തിലോത്തമൻ]]
|| ഭക്ഷ്യം, പൊതുവിതരണം, ലീഗൽ മെട്രോളജി
|-
| 20.
|| [[ഇ.പി. ജയരാജൻ]]
|| വ്യവസായവും കായികവും (2016 ഒക്ടോബർ 14-ന് രാജിവച്ചു)
|-
|}
=== 2021 - 2026. (പതിനഞ്ചാം നിയമസഭ) ===
{{main|പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ}}
{|class="wikitable"
|+ പതിനഞ്ചാം മന്ത്രിസഭ (2021 മേയ് 20 - 2021)
|-
!നം. !!മന്ത്രി !!വകുപ്പുകൾ.
|-
| 1.
|| [[പിണറായി വിജയൻ]]
|| [[മുഖ്യമന്ത്രി]], പൊതുഭരണം, [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]]
|-
| 2.
|| [[കെ. രാജൻ]]
|| റവന്യു, സർവേ, ലാന്റ് റെക്കോർഡ്സ്, ഭൂപരിഷ്കരണം
|-
| 3.
|| [[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]]
|| ജലവിതരണ വകുപ്പ്, ഭൂഗർഭ ജല വകുപ്പ്
|-
| 4.
|| [[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]
|| വൈദ്യുതി
|-
| 5.
|| [[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]
|| [[കേരള വനം വന്യജീവി വകുപ്പ്|വനം]], വന്യജീവി സംരക്ഷണം
|-
| 6.
|| [[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി]]
|| തുറമുഖം, മ്യൂസിയം, പുരാവസ്തു വകുപ്പുകൾ
|-
| 7.
|| [[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ|കെ.ബി.ഗണേഷ് കുമാർ]]
|| റോഡ് ഗതാഗതം, [[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്|മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്]], [[കേരള സംസ്ഥാന ജലഗതാഗത വകുപ്പ്|ജലഗതാഗത വകുപ്പ്]]
|-
| 8.
|| [[വി. അബ്ദുൽറഹ്മാൻ|വി. അബ്ദുറഹിമാൻ]]
|| കായികം, വഖഫ്, ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനം, റെയിൽവെ
|-
| 9.
|| [[ജി.ആർ. അനിൽ]]
|| ഭക്ഷ്യ സിവിൽ സപ്ലൈസ്, ഉപഭോക്തൃകാര്യം, ലീഗൽ മെട്രോളജി
|-
| 10
|| [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]]
|| [[ധനകാര്യ വകുപ്പ് (കേരളം)|ധനകാര്യം]], [[ട്രഷറി വകുപ്പ്|ട്രഷറി]]
|-
| 11.
|| [[ആർ. ബിന്ദു]]
|| വിദ്യാഭ്യാസം, സാമൂഹ്യനീതി
|-
| 12.
|| [[ജെ. ചിഞ്ചു റാണി]]
|| ക്ഷീരവികസനം, മൃഗസംരക്ഷണം
|-
| 13
|| [[എം.ബി. രാജേഷ്|എം.ബി.രാജേഷ്]]
|| എക്സൈസ്, [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
|-
| 14.
|| [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്|അഡ്വ. പി. എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
|| [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്|പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]], ടൂറിസം
|-
| 15.
|| [[പി. പ്രസാദ്]]
|| [[കൃഷി വകുപ്പ് (കേരളം)|കൃഷി]]
|-
| 16.
|| [[ഒ.ആർ. കേളു|ഒ.ആർ.കേളു]]
|| പിന്നോക്ക ക്ഷേമം, ദേവസ്വം
|-
| 17.
|| [[പി. രാജീവ്]]
|| നിയമം, വ്യവസായം, റ്റ്
|-
| 18.
|| [[സജി ചെറിയാൻ]]
|| ഫിഷറീസ്, സാംസ്കാരികം, ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപറേഷൻ, യുവജനകാര്യം
|-
| 19.
|| [[വി. ശിവൻകുട്ടി]]
|| [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം]], തൊഴിൽ
|-
| 20.
|| [[വി.എൻ. വാസവൻ]]
|| സഹകരണം, രജിസ്ട്രേഷൻ
|-
| 21.
|| [[വീണാ ജോർജ്ജ്]]
|| ആരോഗ്യം, കുടുംബ ക്ഷേമം
|-
|}
2023 ഡിസംബറിൽ, അംഗകക്ഷികൾ തമ്മിലുള്ള പരസ്പര ധാരണയുടെ ഭാഗമായി കേരള മന്ത്രിസഭ പുനഃസംഘടനയ്ക്ക് വിധേയമായി. [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] (എൽഡിഎഫ്) സഖ്യത്തിനുള്ളിലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുമ്പുള്ള ധാരണ പ്രകാരമാണ് പുനഃസംഘടന. ഗതാഗത മന്ത്രി [[ആന്റണി രാജു|ആന്റണി രാജുവും]] തുറമുഖ, പുരാവസ്തു മന്ത്രി [[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ|അഹമ്മദ് ദേവർകോവിലും]] രാജിവച്ചു. കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാറിനെ പുതിയ ഗതാഗത മന്ത്രിയായും കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രനെ രജിസ്ട്രേഷൻ, പുരാവസ്തു മന്ത്രിയായും നിയമിച്ചു.
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size: 82%;"
|+ '''മുൻ മന്ത്രിസഭാ അംഗങ്ങൾ'''
! '''പേര്'''
! colspan="2" |'''പദവി'''
! '''നിയമസഭാ മണ്ഡലം'''
! colspan="2" |കാലയളവ്
! '''കക്ഷി'''
! '''കുറിപ്പുകൾ'''
|-
|[[സജി ചെറിയാൻ]]
|മന്ത്രി
|ഫിഷറീസ്, സാംസ്കാരികം
|[[ചെങ്ങന്നൂർ (നിയമസഭാമണ്ഡലം)|ചെങ്ങന്നൂർ]]
|രാജിവച്ചു
|2022 ജൂലൈ 6
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.(എം)]]
|പിന്നീട് മന്ത്രിസഭയിൽ തിരിച്ചെത്തി
|-
|[[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]]
|മന്ത്രി
|തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ്, എക്സൈസ്
|[[തളിപ്പറമ്പ് (നിയമസഭാമണ്ഡലം)|തളിപ്പറമ്പ്]]
|രാജിവച്ചു
|2022 സെപ്റ്റംബർ 2
|സി.പി.ഐ.(എം)
|സി.പി.ഐ.(എം) സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി ചുമതലയെടുക്കുന്നതിനാണ് രാജിവെച്ചത്
|-
|[[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ|അഹമ്മദ് ദേവർക്കോവിൽ]]
|മന്ത്രി
|തുറമുഖ, മ്യൂസിയം, പുരാവസ്തു, ആർക്കൈവ്സ് വകുപ്പ്
|[[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത്]]
|രാജിവച്ചു
|2023 ഡിസംബർ 24
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ലീഗ്|ഐ.എൻ.എൽ]]
|മന്ത്രിസഭാ പുനസംഘടനയുടെ ഭാഗമായി രാജിവച്ചു
|-
|[[ആന്റണി രാജു]]
|മന്ത്രി
|[[കേരള ഗതാഗത വകുപ്പ്|ഗതാഗത വകുപ്പ്]]
|[[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം]]
|രാജിവച്ചു
|2023 ഡിസംബർ 24
|[[ജനാധിപത്യ കേരള കോൺഗ്രസ്|ജെ.കെ.സി]]
|മന്ത്രിസഭാ പുനസംഘടനയുടെ ഭാഗമായി രാജിവച്ചു
|-
|[[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|മന്ത്രി
|പട്ടിക ജാതി, പട്ടിക വർഗ്ഗം, പിന്നോക്ക വിഭാഗം,പാർലമെന്ററി കാര്യങ്ങൾ, ദേവസ്വം വകുപ്പുകൾ
|[[ചേലക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചെലക്കര]]
|രാജിവച്ചു
|2024 ജൂൺ 17
|സി.പി.ഐ.(എം)
|[[ആലത്തൂർ ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|ആലത്തൂർ]] എം.പിയായി ചുമതലയെടുക്കുന്നതിനാണ് രാജിവെച്ചത്
|}
'''<big>2026 - 2031 (പതിനാറാം നിയമസഭ)</big>'''
{| class="wikitable sortable"
|+
!നം
!മന്ത്രി
!വകുപ്പുകൾ
!
|-
|1
|[[വി.ഡി. സതീശൻ|വിഡി സതീശൻ]]
|[[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രി]]‚ തുറമുഖം‚ [[ധനകാര്യം]]‚ നിയമം
|
|-
|2
|[[രമേശ് ചെന്നിത്തല|രമേശ് ചെസിത്തല]]
|ആഭ്യന്തരം‚ വിജിലൻസ്
|
|-
|3
|[[സണ്ണി ജോസഫ്]]
|റവന്യൂ
|
|-
|4
|[[കെ. മുരളീധരൻ|കെ മുരളീധരൻ]]
|ദേവസ്വം‚ ആരോഗ്യം‚ കുടുംബക്ഷേമം
|
|-
|5
|പി കെ [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി|കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]]
|വാണിജ്യം‚ വ്യവസായം
|
|}
== സ്രോതസ്സുകൾ ==
* http://www.keralaassembly.org/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |date=2021-05-10 }}
* http://www.mathrubhumi.com/election/
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://niyamasabha.org/codes/Ministers%20Book%20Final.pdf കേരള നിയമസഭ]
{{Kerala ministries}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]]
0qo6df8c8iwb8d5fbec47u5l30m6qdy
കേരള പോലീസ്
0
13247
4620106
4612605
2026-05-18T11:40:49Z
Altocar 2020
144384
/* */
4620106
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Kerala Police}}{{Prettyurl|Kerala Police}}
{{Infobox Law enforcement agency
| agencyname = കേരള പോലീസ് വകുപ്പ്
| nativename =
| nativenamea =
| nativenamer =Kerala Police
| commonname = KP
| abbreviation =
| patch =File:Kerala State Police Logo.png
| patchcaption =ചിഹ്നം
| logo =
| logocaption =
| badge =
| badgecaption =
| flag = Flag of Kerala Police.svg
| flagcaption =
| imagesize =
| motto = "മൃദു ഭാവെ ദൃഢ കൃത്യേ" <br/> {{Small|'''मृदु भावे दृढ़ कृत्ये'''}}
| mottotranslated = '''അർത്ഥം:''' ''മൃദുവായ പെരുമാറ്റം ദൃഢമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ'' soft in temperament firm in action
| mission =
| formedyear = 1956
| formedmonthday = നവംബർ 1
| preceding1 =
| dissolved =
| superseding =
| employees =
| volunteers =
| budget = {{INRConvert|3781|c}} <small>(2020–21 est.)</small><ref>{{Cite web |url=https://prsindia.org/sites/default/files/budget_files/State%20Budget%20Analysis%20-%20Kerala%202020-21.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-07-04 |archive-date=2020-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216221020/https://www.prsindia.org/sites/default/files/budget_files/State%20Budget%20Analysis%20-%20Kerala%202020-21.pdf |url-status=dead }}</ref>
| country = ഇന്ത്യ
| countryabbr =
| divtype = State
| divname = [[കേരളം]]
| divdab =
| map = India_Kerala_locator_map.svg
| sizearea = {{convert|38863|km2|sqmi|abbr=on}}
| sizepopulation = 33,387,677 (2011)
| legaljuris = [[Kerala|കേരളം]]
| governingbody = [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്]], [[കേരള സർക്കാർ]]
| governingbodyscnd =
| constitution1 =കേരള പോലീസ് ആക്ട്
| police = Yes
| local = Yes
| speciality =
| overviewtype =
| overviewbody =
| headquarters = [[വഴുതക്കാട്]], [[തിരുവനന്തപുരം]]
| hqlocmap =
| hqlocleft =
| hqloctop =
| hqlocmappoptitle =
| sworntype =
| sworn =
| unsworntype =
| unsworn =
| chief1name = [[രവാഡ ചന്ദ്രശേഖർ]], [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]
| chief1position = [[Director general of police|സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി]]
| parentagency =
| child1agency =
| unittype =
| unitname ={{collapsible list | ക്രമസമാധാന വിഭാഗം (L&O)|[[ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (കേരളം)|ക്രൈംബ്രാഞ്ച്]] (CB)|സംസ്ഥാന സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് (SSB)|സായുധ പോലീസ് ബറ്റാലിയനുകൾ (APBn)|സ്റ്റേറ്റ് ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ (SCRB)|[[കേരള പോലീസ് അക്കാദമി]]|തീരദേശ പോലീസ്|ഫോറൻസിക് സയൻസ് ലബോറട്ടറി (FSL)|}}
| officetype =പോലീസ് ജില്ലകൾ
| officename =20
| provideragency =
| uniformedas =
| stationtype =പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ
| stations =484 {{Small|(ലോക്കൽ)|}} + 80 {{Smaller|പ്രത്യേക പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ}}
| airbases =
| lockuptype =
| lockups =
| vehicle1type =ജീപ്പ്
| vehicles1 =158 <ref>https://document.kerala.gov.in/documents/workstudyreports/workstudy2507202316:52:34.pdf{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| boat1type =
| boats1 =
| aircraft1type =
| aircraft1 =
| animal1type =
| animals1 =
| animal2type =
| animals2 =
| person1name =
| person1reason =
| person1type =
| programme1 =
| activity1name =
| activitytype =
| anniversary1 =
| award1 =
| website = {{URL|http://keralapolice.gov.in/}}
| footnotes =
| reference =
|electeetype=മന്ത്രി|minister1name=
[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]], സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തരവകുപ്പിന്റെ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രി |vehicle2type=എസ്.യു.വി|vehicles2=2719|vehicle3type=ആകെ വാഹനങ്ങൾ|vehicles3=3610<ref>https://document.kerala.gov.in/documents/workstudyreports/workstudy2507202316:52:34.pdf{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>}}
[[കേരളം|കേരള സംസ്ഥാനത്തിന്റെ]] ക്രമസമാധാന പരിപാലന-നിയമ നിർവഹണ ഏജൻസിയാണ് '''കേരള പോലീസ്'''. [[തിരുവനന്തപുരം]] ആണ് കേരള പോലീസിന്റെ ആസ്ഥാനം. 'മൃദുവായ പെരുമാറ്റം, ദൃഢമായ പ്രവർത്തനം' എന്ന് അർത്ഥമാക്കുന്ന 'മൃദു ഭാവെ, ദൃഢ കൃത്യെ' എന്ന സംസ്കൃത വാക്യം ആണ് ഈ സേനയുടെ ആപ്തവാക്യം. കേരള സർക്കാരിൻ്റെ [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പിൻ്റെ]] കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ സേനയുടെ തലവൻ സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയാണ്. സംസ്ഥാന തലത്തിൽ ഉദ്യോഗാർത്ഥികളെ തിരഞ്ഞെടുത്ത്, പരിശീലനം നൽകി സ്വന്തം ജന്മദേശത്തോ, കേരളത്തിന്റെ മറ്റേതെങ്കിലും ഭാഗത്തോ നിയമിച്ചു കൊണ്ടുള്ള സംവിധാനം ആണ് നിലവിലുള്ളത്. കേരളാ പോലീസിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥർ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ഏതു ഭാഗത്തും പ്രവർത്തിക്കാൻ ബാധ്യസ്ഥരാണ്. ആവശ്യമെങ്കിൽ മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലും പ്രവർത്തിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ബ്യൂറോ ഓഫ് പോലീസ് റിസർച്ച് ആൻഡ് ഡെവലപ്മെന്റ് (ബി.പി.ആർ.ഡി)യുടെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം കേരളത്തിൽ ആകെ 564 പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ട്.<ref>https://bprd.nic.in/content/62_1_DataonPoliceOrganizations.aspx</ref> ഇതിൽ മുന്നൂറ്റി എൺപത്തിരണ്ട് പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിലും നൂറ്റിരണ്ട് പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ നഗരപ്രദേശങ്ങളിലുമാണ്. ക്രമസമാധാന സ്റ്റേഷനുകൾ കൂടാതെ, കേരളത്തിൽ എൺപത് പ്രത്യേക (സ്പെഷ്യൽ പർപ്പസ്) പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ട് ഇവ പ്രത്യേക ഉദ്ദേശ്യ ലക്ഷ്യത്തിന് വേണ്ടിയാണ്, ഉദാഹരണത്തിന് തീരദേശ സുരക്ഷ, ട്രാഫിക്, സൈബർ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ അന്വേഷണം, സ്ത്രീസുരക്ഷ എന്നീ കാര്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു.
== ചരിത്രം ==
സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിക്കു മുൻപ് വ്യത്യസ്തങ്ങളായ ഭരണസംവിധാനങ്ങളുടെ കീഴിലായിരുന്നു കേരളാ പോലീസ്. [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിൽ]] ദിവാൻ ഉമ്മിണിത്തമ്പിയും റസിഡന്റ് കേണൽ മൺറോയും പോലീസ് സേനയെ രൂപീകരിക്കുന്നതിൽ കാര്യമായ പങ്കു വഹിച്ചു. [[1881]]-ൽ ദിവാനായിരുന്ന രായ്യങ്കാരാണ് പോലീസ് സേനയെ നിയമവകുപ്പിൽ നിന്ന് അടർത്തി പകരം സ്വന്തമായ ഒരു പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിനെ അധികാരപ്പെടുത്തിയത്. ആയിരത്തി തൊണ്ണൂറ്റി നാല്പത്തി എട്ട് ആഗസ്റ്റ് ഇരുപത്തിയൊന്ന് ന് ശ്രീ.എൻ.ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ ആദ്യത്തെ പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറലായി നിയമിതനായി. ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി മുപ്പത്തിരണ്ട് ൽ തിരുവിതാംകൂർ കൊച്ചി സ്റ്റേറ്റുകളുടെ ([[തിരു-കൊച്ചി]]) ലയനത്തിനുശേഷം ഇദ്ദേഹം ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറലായി തുടരുകയും.പിന്നേ ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി അമ്പത്തിയാറ്- ൽ കേരള സംസ്ഥാനം രൂപംകൊണ്ടപ്പോൾ ഇദ്ദേഹം ആദ്യ പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറലായി നിയമിതനാകുകയും ചെയ്തു. അന്ന് കേരള പോലീസിൻ്റെ മേധാവി [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ]] (ഐ.ജി.) പദവിയുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആയിരുന്നു.ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി അമ്പത്തിയാറ് നവംബർ 1 [[കേരളപ്പിറവി]] ദിനത്തിലാണ് ഇന്ന് കാണുന്ന രീതിയിൽ ഉള്ള കേരള പോലീസ് രൂപീകൃതമായത്. ആദ്യത്തെ കേരള പോലീസ് മേധാവിയും ശ്രീ.എൻ.ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ ആയിരുന്നു. ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി എൺപത്തിയൊന്ന്-ൽ പോലീസ് വകുപ്പിന്റെ മേധാവിയുടെ പദവി [[പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ]] ആയി ഉയർത്തുകയും, സ്ഥാനപ്പേര് പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ (ഡിജിപി) എന്നാക്കി മാറ്റി. ശ്രീ.ടി.അനന്ത ശങ്കര അയ്യർ കേരളത്തിലെ ആദ്യ ഡി.ജി.പി ആയി മാറി. പിന്നീട് രണ്ടായിരത്തി എട്ട്-ൽ ഈ സ്ഥാനപ്പേര് സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി എന്നാക്കി മാറ്റി.
[[പ്രമാണം:Kerala cms policemedal .rotated.resized.jpg|thumb|കേരള മുഖ്യമന്ത്രി പോലീസ് സേനയിലെ സ്തുത്യർഹമായ പ്രവർത്തനത്തിന് നൽകുന്ന [[പോലീസ് മെഡൽ]]]]
==ഘടന==
കേരള സർക്കാരിൻ്റെ [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പിൻ്റെ]] പൊതുവായ മേൽനോട്ടത്തിൽ ആണ് സംസ്ഥാന പോലീസ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സാധാരണ മുതിർന്ന [[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥനായ ആഭ്യന്തര സെക്രട്ടറിയാണ് ആഭ്യന്തര വകുപ്പിന്റെ തലവൻ. പോലീസ് വകുപ്പ് ഭരണത്തിന്റെ മൊത്തത്തിലുള്ള ചുമതല കേരള സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിക്കാണ്. കേരള പോലീസിന്റെ മേധാവി [[ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്|പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ]] പദവിയിലുള്ള സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയാണ്. അദ്ദേഹം ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (ഡി.ജി.പി) റാങ്കിലുള്ള [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്]] (ഐ.പി.എസ്) ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആണ്.
[[സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി|സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയെ]] എല്ലാ ഭരണപരവും പ്രവർത്തനപരവുമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വകുപ്പിന്റെ തലവനായി നിയോഗിക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ സേനയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള നിയന്ത്രണം, മേൽനോട്ടം, പ്രവർത്തനം എന്നിവയ്ക്ക് അദ്ദേഹം ഉത്തരവാദിയാണ്. പോലീസ് ആസ്ഥാനം, ക്രമസമാധാനം, സായുധ പോലീസ് ബറ്റാലിയനുകൾ, ക്രൈംബ്രാഞ്ച്, സംസ്ഥാന സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്, പരിശീലനം, തീരദേശ പോലീസ്, സ്റ്റേറ്റ് ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ, സോഷ്യൽ പോലീസിംഗ്, ട്രാഫിക്, പൗരാവകാശ സംരക്ഷണം തുടങ്ങി നിരവധി യൂണിറ്റുകളായി സംസ്ഥാന പോലീസിനെ തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓരോന്നിനും അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എ.ഡി.ജി.പി) റാങ്കിലുള്ള ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
===അധികാരശ്രേണി===
'''ഉദ്യോഗസ്ഥർ'''
* [[സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി]] (ഡി.ജി.പി. & എസ്.പി.സി.)
* ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്
* അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എ.ഡി.ജി.പി.)
* [[ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഐ.ജി.)
* [[ഡെപ്യൂട്ടി ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഡി.ഐ.ജി.)
* [[പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (എസ്.പി.) / കമാൻഡന്റ്
* അഡീഷണൽ സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ് / ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്
* [[ഡെപ്യൂട്ടി സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (ഡി.വൈ.എസ്.പി.)/[[അസിസ്റ്റന്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|അസിസ്റ്റൻ്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] (എ.എസ്.പി.) / അസിസ്റ്റന്റ് കമാൻഡന്റ്
'''കീഴുദ്യോഗസ്ഥർ'''
* [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ|ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഐ.പി.)
* [[സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്]] (എസ്.ഐ.)
* അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ് (എ.എസ്.ഐ.)
* സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ/ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ/ഹവിൽദാർ
* [[സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ]] (സി.പി.ഓ)/ പോലിസ് കോൺസ്റ്റബിൾ
== സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി ==
സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയാണ് കേരളാ പോലീസിന്റെ തലവൻ. സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും മുതിർന്ന [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവ്വീസ്]] (ഐ.പി.എസ്.) ഉദ്യോഗസ്ഥനായ അദ്ദേഹം പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറൽ (ഡി.ജി.പി) റാങ്കിലുള്ള ആളാണ്. സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയെ എല്ലാ ഭരണപരവും പ്രവർത്തനപരവുമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി വകുപ്പിന്റെ തലവനായി നിയോഗിക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ സേനയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള നിയന്ത്രണം, മേൽനോട്ടം, പ്രവർത്തനം എന്നിവയ്ക്ക് അദ്ദേഹം ഉത്തരവാദിയാണ്. കേരളത്തിൻ്റെ ഇപ്പോഴത്തെ പോലീസ് ഡയറക്ടർ ജനറലും സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയും ശ്രീ. [[രവാഡ ചന്ദ്രശേഖർ|രവാഡ ചന്ദ്രശേഖറാണ്]]. എഡിജിപി, ഐജിപി, ഡിഐജി, എഐജി, എസ്പി തുടങ്ങി റാങ്കിലുള്ള നിരവധി സ്റ്റാഫ് ഓഫീസർമാരും മറ്റ് വിവിധ കീഴുദ്യോഗസ്ഥരും പോലീസ് ആസ്ഥാനത്ത് സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിയെ സഹായിക്കുന്നു.
{{Infobox official post|name=[[രവാഡ ചന്ദ്രശേഖർ]] [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]
|post = സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവി
|incumbentsince= 2025
|member_of=സംസ്ഥാന സുരക്ഷാ സമിതി|appointer
[[കേരള ഹൈക്കോടതി]]
[[കേരള നിയമസഭ]]|abbreviation= State Police Chief|inaugural=ടി. അനന്തശങ്കർ അയ്യർ, [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]|termlength=2 വർഷം (ചുരുങ്ങിയത്)|salary=225000 (apex scale)|seat=പോലീസ് ആസ്ഥാനം, [[തിരുവനന്തപുരം]]|status=[[ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (പദവി)|style=|type=|precursor=[[ഷെയ്ക്ക് ദർവേഷ് സാഹിബ്]] [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]]
|formation=
|unofficial_names= ഡി.ജി.പി
(ക്രമസമാധാനം)
|nominator=[[യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവ്വീസ് കമ്മീഷൻ]] (UPSC)|appointer=[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]] (മന്ത്രിസഭാ അനുമതിയോടു കൂടി)|reports_to=[[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്]], [[കേരള സർക്കാർ]]|department=പോലീസ് വകുപ്പ്}}
== വിഭാഗങ്ങൾ ==
പ്രധാന വിഭാഗങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്;
* ക്രമസമാധാന വിഭാഗം (ലോ ആൻഡ് ഓർഡർ)
* ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗം)
* സംസ്ഥാന സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് (രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം)
* പരിശീലന വിഭാഗം
** കേരള പോലീസ് അക്കാദമി, തൃശ്ശൂർ
** പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം
* സായുധ പോലീസ് വിഭാഗം (ബറ്റാലിയൻ)
* സംസ്ഥാന ക്രൈം റിക്കാർഡ്സ് ബ്യൂറോ
* തീരദേശ പോലീസ്
* സംസ്ഥാന റെയിൽവേ പോലീസ്
* ട്രാഫിക്, റോഡ് സുരക്ഷാ മാനേജ്മെൻ്റ് വിഭാഗം
* സാമ്പത്തിക കുറ്റകൃത്യ വിഭാഗം
* കേരള പോലീസ് സൈബർ ഡിവിഷൻ
** സൈബർ അന്വേഷണ ഗവേഷണ വിഭാഗം<ref>https://www.onmanorama.com/news/kerala/2022/01/17/kerala-police-to-launch-separate-wings-for-cyber-pocso-economic-offences.html</ref> (CIRD)
[[File:Kerala Police uniform badge.jpg|കേരള പോലീസിൻ്റെ യൂണിഫോം ബാഡ്ജ്.|thumb|നടുവിൽ]]
==ക്രമസമാധാന വിഭാഗം==
പോലീസ് വകുപ്പിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും വലുതുമായ വിഭാഗമാണ് ക്രമസമാധാന വിഭാഗം. സംസ്ഥാനത്തെ എല്ലാ ലോക്കല് പോലീസ് യൂണിറ്റുകളും ഈ വിഭാഗത്തിൻ്റെ കീഴിലാണ് വരുന്നത്. ഒരു അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ക്രമസമാധാന വിഭാഗത്തിൻ്റെ ചുമതല. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ് (General Executive) എന്ന പേരിലും ഈ വിഭാഗം അറിയപ്പെടുന്നു.
ക്രമസമാധാന വിഭാഗത്തിൽ രണ്ട് പോലീസ് മേഖലകളും (സോണുകൾ) നാല് റേഞ്ചുകളും ഇരുപത് പോലീസ് ജില്ലകളും ഉൾപ്പെടുന്നു. സംസ്ഥാനത്തെ ഉത്തര മേഖല, ദക്ഷിണ മേഖല എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് മേഖലകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. മേഖലകളുടെ തലവൻ പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ആണ് (ഐ.പി.ജി). ഉത്തര മേഖല, ഐ.ജി.പി യുടെ ഓഫീസ് കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ നടക്കാവ് എന്ന സ്ഥലത്തും, ദക്ഷിണ മേഖല ഐ.ജി.പി യുടെ ഓഫീസ് തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ നന്ദാവനത്തും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇതിനുപുറമേ ഓരോ മേഖലയേയും, രണ്ട് റേഞ്ചുകളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽമാരാണ് (DIG) റെയ്ഞ്ചുകളുടെ ചുമതല വഹിക്കുന്നത്. തിരുവനന്തപുരം, എറണാകുളം റെയ്ഞ്ചുകൾ ദക്ഷിണ മേഖലയ്ക്കു കീഴിലും, കണ്ണൂർ, തൃശ്ശൂർ റേഞ്ചുകൾ ഉത്തര മേഖലയ്ക്ക് കീഴിലും വരുന്നു. ഓരോ പോലീസ് റേഞ്ചിനു കീഴിലും അനവധി പോലീസ് ജില്ലകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഓരോ പോലീസ് ജില്ലയുടെയും ചുമതല ഒരു ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിക്കാണ്. നഗരമോ റൂറൽ പോലീസ് ജില്ലയോ എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ച് ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിയുടെ റാങ്ക് വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. സിറ്റി പോലീസ് ജില്ലകൾ ഒരു പോലീസ് കമ്മീഷണറുടെ നേതൃത്വത്തിലാണ്, എന്നാൽ റൂറൽ പോലീസ് ജില്ലകൾ ഒരു [[പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലാണ്. തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി, കൊച്ചി സിറ്റി എന്നീ പോലീസ് ജില്ലകളുടെ മേധാവി ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (ഐ.ജി.) റാങ്കിലുള്ള പോലീസ് കമ്മീഷണറാണ്. ഇവ പോലീസ് മേഖലകളുടെ പരിധിയിൽ വരുന്നില്ല, നേരിട്ട് ക്രമസമാധാന വിഭാഗം എഡിജിപിക്ക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.
കൂടാതെ എല്ലാ പോലീസ് ജില്ലകൾക്ക് കീഴിലും ജില്ലാ ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്, ജില്ലാ സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്, നാർക്കോടിക് സെൽ, ജില്ലാ ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ, ജില്ലാ സായുധ റിസർവ്വ്, ട്രാഫിക് യൂണിറ്റ് പോലുള്ള പ്രത്യേക വിഭാഗങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. [[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന ഇവയെല്ലാം ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിയുടെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിൽ ആണ്.
പോലീസ് ജില്ലകളെ ക്രമസമാധാനപാലനത്തിനും ഗതാഗത നിർവഹണങ്ങൾക്കുമായി സബ് ഡിവിഷനുകളായും പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളായും തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു [[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഓരോ സബ്ഡിവിഷനും ഒന്നിലധികം പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഓരോ പോലീസ് സ്റ്റേഷനും ഒരു [[സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ|സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറുടെ]] (എസ്.എച്.ഓ.) നേതൃത്വത്തിൽ ആണ്. സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ്റെ ചുമതലയുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
കേരള പോലീസിൻ്റെ പ്രാഥമിക തലത്തിലുള്ള വിഭാഗമാണ് പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ. കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളും [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ]] (സി.ഐ) റാങ്കിലുള്ള സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർമാർ ആണ് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ തലത്തിൽ ക്രമസമാധാന, കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്, [[സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ|പോലീസ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ]] (എസ്.ഐ.) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ് ഇവക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. അഡീഷണൽ എസ്ഐ, അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ, സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ, സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ തുടങ്ങി റാങ്കിലുള്ള പോലീസ്കാരെ സ്റ്റേഷൻ്റെ ദൈന്യംദിന കാര്യങ്ങൾക്ക് നിയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്.
{| class="wikitable"
|+ പോലീസ് മേഖലകൾ, റേഞ്ചുകൾ, ജില്ലകൾ
!മേഖല
! റേഞ്ച് !! പോലീസ് ജില്ലകൾ
|-
| rowspan="2" |ദക്ഷിണ മേഖല (<small>ആസ്ഥാനം: തിരുവനന്തപുരം</small>)
| തിരുവനന്തപുരം റേഞ്ച് || തിരുവനന്തപുരം റൂറൽ,<ref>{{Cite web |title=Thiruvananthapuram Rural Police |url=https://thiruvananthapuramrural.keralapolice.gov.in/page/about-thiruvananthapuram-rural }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജൂലൈ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[Kollam City Police|കൊല്ലം സിറ്റി]], കൊല്ലം റൂറൽ,<ref>{{Cite web |title=Kollam Rural Police |url=https://kollamrural.keralapolice.gov.in/page/about-kollam-rural |website=Kollam Rural Police |access-date=2022-06-28 |archive-date=2022-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220629225023/https://kollamrural.keralapolice.gov.in/page/about-kollam-rural |url-status=live }}</ref> [[Pathanamthitta district|പത്തനംതിട്ട]]
|-
| എറണാകുളം റേഞ്ച് || [[Alappuzha district|ആലപ്പുഴ]], [[Kottayam district|കോട്ടയം]], [[Idukki district|ഇടുക്കി]], എറണാകുളം റൂറൽ<ref>{{cite web |title=Ernakulam Rural Police |url=https://ernakulamrural.keralapolice.gov.in/page/about-ernakulam-rural |access-date=16 January 2021 |website=ernakulamrural.keralapolice.gov.in |archive-date=15 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615074456/https://ernakulamrural.keralapolice.gov.in/page/about-ernakulam-rural |url-status=live }}</ref>
|-
| rowspan="3" |ഉത്തര മേഖല (ആസ്ഥാനം: കോഴിക്കോട്)
| തൃശൂർ റേഞ്ച് || തൃശൂർ സിറ്റി, തൃശൂർ റൂറൽ, [[Palakkad district|പാലക്കാട്]], [[Malappuram district|മലപ്പുറം]]<ref name=":1">{{cite news |last=Saikiran |first=KP |date=September 10, 2020 |title=Kerala police history will soon be on record. |language=en |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kerala-police-history-will-soon-be-on-record/articleshow/71056022.cms |access-date=24 September 2020 |archive-date=10 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230410162407/https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/kerala-police-history-will-soon-be-on-record/articleshow/71056022.cms |url-status=live }}</ref>
|-
| കണ്ണൂർ റേഞ്ച് || കോഴിക്കോട് റൂറൽ, [[Wayanad district|വയനാട്]], [[Kannur|കണ്ണൂർ സിറ്റി]], കണ്ണൂർ റൂറൽ, [[Kasaragod district|കാസർകോട്]]
|-
| colspan="2" |കോഴിക്കോട് സിറ്റി പോലീസ്
|}
{| class="wikitable"
! colspan="3" |സിറ്റി പോലീസ് ജില്ലകൾ
|-
! No.
! പോലീസ് ജില്ല
! ആസ്ഥാനം
|-
| 1
| [[തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി പോലിസ്|തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി]]
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|-
|2
|[[കൊല്ലം സിറ്റി പോലീസ്|കൊല്ലം സിറ്റി]]
|[[കൊല്ലം]]
|-
|3
|കൊച്ചി സിറ്റി
|[[കൊച്ചി]]
|-
|4
|തൃശൂർ സിറ്റി
|[[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂർ]]
|-
|5
|കോഴിക്കോട് സിറ്റി
|[[കോഴിക്കോട്]]
|-
|6
|കണ്ണൂർ സിറ്റി
|[[കണ്ണൂർ]]
|-
|}
{| class="wikitable"
! colspan="3" |റൂറൽ പോലീസ് ജില്ലകൾ
|-
! No.
! പോലീസ് ജില്ല
! ആസ്ഥാനം
|-
| 1
| തിരുവനന്തപുരം റൂറൽ
|
|-
| 2
| കൊല്ലം റൂറൽ
| [[കൊട്ടാരക്കര]]
|-
| 3
| പത്തനംതിട്ട
|
|-
| 4
| ആലപ്പുഴ
|
|-
| 5
| കോട്ടയം
|
|-
| 6
| ഇടുക്കി
| [[പൈനാവ്]]
|-
| 7
| എറണാകുളം റൂറൽ
| [[ആലുവ]]
|-
| 8
| തൃശ്ശൂർ റൂറൽ
| [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]]
|-
| 9
| പാലക്കാട്
|
|-
| 10
| മലപ്പുറം
|
|-
| 11
| കോഴിക്കോട് റൂറൽ
| [[വടകര]]
|-
| 12
| വയനാട്
| [[കൽപറ്റ|കൽപ്പറ്റ]]
|-
| 13
| കണ്ണൂർ റൂറൽ
| [[തളിപ്പറമ്പ്]]
|-
| 14
| കാസർകോട്
|
|-
|}
==== ഹൈവെ പോലീസ് ====
<!--[[File:KeralaHighwayPolice.jpg|thumb|കേരള ഹൈവേ പോലീസ് വാഹനം (ഷെവർലെ ടവേര)]]
-->
'ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ്' നിന്നു തന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്ത പോലീസുകാർ തന്നെ ഹൈവേ പോലീസ് സ്ക്വാഡുകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഹൈവേകളോടു അടുത്തു കിടക്കുന്ന പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പോലീസുകാരെ ആണ് ഹൈവേ പോലീസ് വാഹനങ്ങളിൽ നിയോഗിക്കാറുള്ളത്. ഓരോ ഹൈവേ പോലീസ് വാഹനത്തിനും ഒരു 'ഓപ്പറേഷൻ ഏരിയ'യും ഒരു ബേസ് സ്റ്റേഷനും നൽകിയിട്ടുണ്ട്. നിലവിൽ കേരളത്തിലെ പ്രധാന റോഡുകളിലായി 44 ഹൈവേ പോലീസ് പട്രോളിംഗുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
==== ട്രാഫിക്ക് പോലീസ് ====
പ്രധാന നഗരങ്ങളിലെ ഗതാഗതം നിയന്ത്രിക്കാൻ വേണ്ടി സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുള്ള വിഭാഗമാണ് ട്രാഫിക്ക് പോലീസ്. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടീവ് വിഭാഗത്തിൽ പെടുന്നവരെ തന്നെയാണ് ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. പക്ഷെ യൂണിഫോം വ്യത്യസ്തമാണ്. കാക്കി ഷർട്ടിന് പകരം വെള്ള ഷർട്ട് ആണ് യൂണീഫോം ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഗതാഗത നിയന്ത്രണം അല്ലാതെ തന്നെ മോട്ടോർ വാഹനങ്ങളുടെ അപകട സ്ഥിരീകരണം ഇവരാണ് ചെയ്യുന്നത്.എല്ലാ നഗരങ്ങളിലും ട്രാഫിക് എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് യൂണിറ്റുകൾ ഉണ്ട്. ട്രാഫിക് ക്രമീകരണത്തിനും, ട്രാഫിക്ക് നിയമലംഘനങ്ങൾ തടയുന്നതിനും വേണ്ടി പ്രത്യേകം സജ്ജമാക്കിയിട്ടുള്ള വിഭാഗമാണ് ട്രാഫിക്ക് എൻഫോഴ്സ്മെന്റ് യൂണിറ്റ്.
====പിങ്ക് പോലീസ്====
സ്ത്രീകൾക്കും കുട്ടികൾക്കും എതിരായ അതിക്രമങ്ങളും കുറ്റകൃത്യങ്ങളും തടയുക എന്നതാണ് പിങ്ക് പട്രോളിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ. പൊതുസ്ഥലങ്ങളിൽ സ്ത്രീസുരക്ഷ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി, കേരളത്തിലെ വിവിധ നഗരങ്ങളിലെ തിരക്കേറിയ സ്ഥലങ്ങളിലെല്ലാം പട്രോളിംഗ് നടത്തുന്ന ഇവർ, മുഴുവനും വനിതാ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ആണ്. പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള മാരുതി സുസുക്കി സെഡാൻ കാറുകളാണ് ടീമിന് അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നത്. പിങ്ക് പട്രോൾ വാഹനങ്ങളിൽ വേഗത്തിലുള്ള പ്രതികരണത്തിനും സഹായത്തിനുമായി [[ഗ്ലോബൽ പൊസിഷനിങ് സിസ്റ്റം|ജിപിഎസും]] മറ്റ് ആധുനിക ഉപകരണങ്ങളും ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു കൂടാതെ കുറ്റവാളികളെ തിരിച്ചറിയാൻ ഓൺ-ബോർഡ് ക്യാമറകളും സ്കാനിംഗ് സംവിധാനവുമുണ്ട്.
{{Image|[[File:Pink police patrol at Kollam.jpg|thumb|പിങ്ക് പോലീസ്]]}}
====കൺട്രോൾ റൂം====
ജില്ലയിലുടനീളമുള്ള പോലീസ് വകുപ്പിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നത് പോലീസ് കൺട്രോൾ റൂമാണ്. അടിയന്തര കോളുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതും പോലീസ് പ്രതികരണങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതും വിവിധ നിയമ നിർവ്വഹണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതുമായ ഒരു കേന്ദ്രീകൃത സൗകര്യമാണ് പോലീസ് കൺട്രോൾ റൂം. കൺട്രോൾ റൂം ജില്ലയിലെ എല്ലാ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളെയും പോലീസ് വാഹനങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു. കൺട്രോൾ റൂം എല്ലാ സമയത്തും ജില്ലയിലെ എല്ലാ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുമായും, പോലീസ് വിഭാഗങ്ങളുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. എല്ലാ തലങ്ങളിലുമുള്ള ഫീൽഡ് സ്റ്റാഫുകളും നിയന്ത്രണ അധികാരികളും തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയത്തിന്റെ പങ്കും ഇത് വഹിക്കുന്നു. കൺട്രോൾ റൂം ക്രമസമാധാന പാലനം ഉറപ്പാക്കുന്നു.
പൊതുജനങ്ങളിൽ നിന്ന് അടിയന്തര കോളുകൾ സ്വീകരിക്കുക, പോലീസ് യൂണിറ്റുകളെ സംഭവസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് അയക്കുക, ആംബുലൻസ്, അഗ്നിശമന വകുപ്പുകൾ തുടങ്ങിയ അടിയന്തര സേവനങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കുക, സിസിടിവി ക്യാമറകളിലൂടെയും മറ്റ് നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളിലൂടെയും സാഹചര്യങ്ങൾ നിരീക്ഷിക്കുക എന്നിവ ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പട്രോളിംഗ് നടത്തുന്നതിലും, ദുരന്ത കോളുകളോട് പ്രതികരിക്കുന്നതിലും, സംഭവങ്ങൾ, അപകടങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളിൽ ദ്രുതഗതിയിലുള്ള സഹായം നൽകൽ എന്നിവയിലും അവർ ഒരു പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. ഇതിനായി കൺട്രോൾ റൂം വാഹനങ്ങൾ (ഫ്ലയിങ്ങ് സ്ക്വാഡ്) സജ്ജമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
==== നർക്കോട്ടിക് സെൽ ====
സംസ്ഥാനത്തെ അനധികൃത മദ്യം മയക്കുമരുന്ന് വിൽപ്പന നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുവേണ്ടി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രത്യേക പോലീസ് വിഭാഗമാണിത്. കഞ്ചാവ്,ഹാഷിഷ്, ബ്രൗൺ ഷുഗർ, മറ്റ് ലഹരി വസ്തുക്കൾ പുകയില ഉത്പന്നങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അനധികൃത വിൽപനയും ഉപഭോഗവും അന്വേഷിച്ച് കണ്ടുപിടിച്ച് കേസെടുക്കുകയും സ്റ്റേഷനുകൾക്കും മറ്റ് അന്വേഷണ ഏജൻസികൾക്കും വേണ്ട നിർദ്ദേശം നല്കുകയും ചെയ്യുന്ന നർക്കോട്ടിക് സെല്ലുകൾ മിക്ക പോലീസ് ജില്ലകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. നാർകോടിക് സെല്ലിൻ്റെ പ്രവർത്തന വിഭാഗമായി ജില്ലാ മയക്കുമരുന്നു വിരുദ്ധസേനയും (ഡാൻസാഫ്) നിലവിൽ ഉണ്ട്. ഒരു [[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] (ഡിവൈഎസ്പി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥന് ആണ് ഇതിൻ്റെ ചുമതല. നർകോടിക് സെല്ലിൻ്റെ പ്രത്യേക വിഭാഗമായ '''[[ഡാൻസാഫ്]]''' (ഡിസ്ട്രിക്ട് ആൻ്റി നർക്കോട്ടിക് സ്പെഷ്യൽ ആക്ഷൻ ഫോഴ്സ്) മയക്കുമരുന്ന് വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നു.
====ഡിസ്ട്രിക്ട് ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്====
ജില്ലാ 'സി' ബ്രാഞ്ച് ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിയുടെ പ്രത്യേക അന്വേഷണ വിഭാഗമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ഇത് ജില്ലാ തലത്തിൽ സെൻസേഷണൽ കേസുകൾ അന്വേഷിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതിന് ചുമതലപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ജില്ലാ വനിതാ സെല്ലിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നതും ജില്ലാ ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് ആണ്. ഒരു ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (ഡിവൈഎസ്പി) റാങ്കിൽ ഉള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ഡിസ്ട്രിക് ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്ന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിമാരുടെ കീഴിലാണ് ഇവ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇവ സംസ്ഥാന പോലീസിൻറെ ക്രമസമാധാനവിഭാഗത്തിൻ്റെ അധികാര പരിധിയിൽ വരുന്നു. ജില്ലാതലത്തിലുള്ള പ്രമാദമായ, സങ്കീർണമായ കേസുകൾ ഈ വിഭാഗം അന്വേഷിക്കുന്നു.
====='''ഡിസ്ട്രിക്ട് സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്'''=====
അതാത് ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിമാർക്ക് കീഴിലും ജില്ലാ തലത്തിലുള്ള സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. അവ ജില്ലാ സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് (DSB) എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ജില്ലാ പോലീസിൻ്റെ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗമാണ് ജില്ലാ സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്. ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിയുടെ കീഴിൽ ഒരു [[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] (ഡി.വൈ.എസ്.പി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. സർക്കാർ സേവനങ്ങളിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട വ്യക്തികളുടെ മുൻകൂർ പരിശോധനയും പാസ്പോർട്ട് പരിശോധനയും ജില്ലാ സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ചിലാണ് നടക്കുന്നത്. വിമാനത്താവളങ്ങളിലും വിദേശത്തും മറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങളിലും ജോലി അന്വേഷിക്കുന്ന വ്യക്തികൾക്കുള്ള പോലീസ് ക്ലിയറൻസ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ജില്ലാ സ്പെഷൽ ബ്രാഞ്ച് ഓഫീസ് വഴിയാണ് നൽകുന്നത്.
==മറ്റു പ്രധാന വിഭാഗങ്ങൾ==
=== ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് ===
{{പ്രധാന ലേഖനം|ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (കേരളം)|l1=ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്}}
ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (സി.ബി. സി.ഐ.ഡി) വിഭാഗം പ്രമാദമായതോ, അന്തർ ജില്ലാ തലത്തിൽ നടന്നിട്ടുള്ള കുറ്റ കൃത്യങ്ങളോ അന്വേഷിക്കുന്നു. സർക്കാരിനോ, കോടതികൾക്കോ, സംസ്ഥാന പോലീസ് മേധാവിക്കൊ ഇവരോട് ഒരു കേസ് ഏറ്റെടുക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടാവുന്നതാണ്. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിലുള്ള ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് ക്രൈംബ്രാഞ്ചിന്റെ ചുമതല.
സംസ്ഥാന വ്യാപകമായി ബാധിക്കപ്പെടുന്നതോ കണ്ടെത്താത്തതോ ആയ സങ്കീർണവും ഗുരുതരവുമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് അന്വേഷിക്കുന്നു. സങ്കീർണ്ണമായിട്ടുള്ള സംഘടിത കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ, വലിയ സാമ്പത്തിക കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ, കണ്ടെത്തപ്പെടാത്തതോ പ്രത്യേകമായതോ ആയ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ, അന്തർസംസ്ഥാന ശാഖകളുള്ള കേസുകൾ മുതലായവ അന്വേഷിക്കുന്നതിൽ ക്രൈംബ്രാഞ്ച് സവിശേഷ ശ്രദ്ധ പുലർത്തുന്നു.
ക്രൈംബ്രാഞ്ചിനെ മുന്ന് റേഞ്ച്കളായും 14 ജില്ലാ യൂണിറ്റുകളായും തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരു ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (ഐ.ജി.) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ് റേഞ്ച്കളെ നയിക്കുന്നത്, പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്മാരുടെ (എസ്.പി.) കീഴിൽ ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് ജില്ലാ യൂണിറ്റുകളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് എസ്.പി.മാരുടെ കീഴിൽ ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്, ഡിറ്റക്ടീവ് ഇൻസ്പെക്ടർ, സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ, അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ, സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ തുടങ്ങി റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കുറ്റാന്വേഷണത്തിൽ മികച്ച പ്രാവീണ്യം നേടിയ ഉദ്യോഗസ്ഥരെയാണ് സംസ്ഥാന ക്രൈംബ്രാഞ്ച് ലേക്ക് നിയമിക്കുന്നത്. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ് (സിവിൽ പോലീസ്) വിഭാഗത്തിൽ നിന്നും ഡെപ്യൂട്ടേഷനിൽ ആണ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിക്കുന്നത്.
===സ്റ്റേറ്റ് സ്പെഷൽ ബ്രാഞ്ച് ===
{{പ്രധാന ലേഖനം|സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്}}
സംസ്ഥാന സ്പെഷൽ ബ്രാഞ്ച് (എസ്.എസ്.ബി) വിഭാഗം ആണ് സംസ്ഥാന പോലീസിന്റെ രഹസ്യാന്വേഷണ വിഭാഗം. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (ഇന്റെലിജൻസ്) ന്റെ കീഴിലാണ് സംസ്ഥാന സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. എസ്.ബി.സി.ഐ.ഡി എന്ന പേരിൽ ആണ് മുമ്പ് ഈ വിഭാഗം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. രാജ്യത്തിന്റെയോ, സംസ്ഥാനത്തിന്റെയോ നില നിൽപ്പിന് ഭീഷണി ഉയർത്തുന്ന സംഘടനകൾ, വ്യക്തികൾ ഇവരെയൊക്കെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതും അവരുടെ ഒക്കെ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ചു വെക്കുന്നതും ഇവരുടെ ജോലിയാണ്. പാസ്പോർട്ട് സംബന്ധിച്ച് അന്വേഷണങ്ങൾക്കും ഇവരുടെ സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്താറുണ്ട്. ലോക്കൽ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിൽ സ്പെഷൽ ബ്രാഞ്ചിലെ പോലീസുകാർ ഉണ്ടായിരിക്കും. സി.ഐ.ഡി വിഭാഗങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പോലീസുകാർ യൂണീഫോം ധരിക്കേണ്ടതില്ല. ഈ വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് എല്ലാം തന്നെ ഒരു പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനെ മാറ്റാവുന്നതാണ്. ലോക്കൽ പോലീസിൽ നിന്ന് സി.ഐ.ഡി-യിലേക്കും, അവിടെ നിന്ന് തിരിച്ച് ലോക്കൽ പോലീസിലേക്കും ഉള്ള സ്ഥലം മാറ്റങ്ങൾ സർവ്വസാധാരണമാണ്.
==== റെയിൽവെ പോലീസ് ====
കേരളത്തിലെ റെയ്ൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിലെ ക്രമസമാധാനപാലനം, റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിൽ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ തടയുക, കണ്ടെത്തുക എന്നിവയാണ് കേരള റെയിൽവേ പോലീസിന്റെ ചുമതല.
പ്രധാനപ്പെട്ട റെയിൽവെ സ്റ്റേഷനുകളിലെ റെയിൽവെ ദ്രുത കർമ്മസേനയെ സഹായിക്കുന്നതിനായിട്ടാണ് റെയിൽവേ പോലീസ് സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ് വിഭാഗം തന്നെയാണ് ഈ [[പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ|പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളിലും]] എയ്ഡ് പോസ്റ്റുകളിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (റെയിൽവേ) ആണ് റെയിൽവേ പോലീസിൻറെ മേധാവി. എ.ഡി.ജി.പിയുടെ (ഇന്റലിജൻസ് & റെയിൽവേ) മേൽനോട്ടത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. കേരളത്തിൽ 13 റെയിൽവേ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുണ്ട്. തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ, പാറശ്ശാല, കൊല്ലം, പുനലൂർ, ആലപ്പുഴ, കോട്ടയം, എറണാകുളം ജംഗ്ഷൻ, തൃശൂർ, ഷൊർണൂർ, പാലക്കാട്, കോഴിക്കോട്, കണ്ണൂർ, കാസർകോട് എന്നിവിടങ്ങളിലെ പ്രധാന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ പരിസരത്താണ് ഇവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
=== സായുധ സേന വിഭാഗങ്ങൾ (ആംഡ് പോലീസ് ബറ്റാലിയനുകൾ) ===
സംസ്ഥാനത്ത് 7 കേരള ആംഡ് പോലീസ് (കെ.എ.പി) ബറ്റാലിയനുകൾ ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. പുതിയ റിക്രൂട്ടുകൾക്കുള്ള പരിശീലനം ഇവിടെ ആണ് നടക്കുന്നത്. അവശ്യ സമയങ്ങളിൽ ലോക്കൽ പോലീസിനെ ക്രമസമധാന പ്രശ്നങ്ങളിൽ സഹായിക്കാനും, ഈ പോലീസ് വിഭാഗത്തിന്റെ സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. വളരെയധികം പോലീസുകാരുടെ സേവനം ആവശ്യം വരുന്ന മതപരമായ ഉത്സവങ്ങൾ, സമരങ്ങൾ എന്നിവ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ ബറ്റാലിയനിലെ പോലീസുകാരെ അവിടെ നിയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഈ വിഭാഗത്തിലെ പോലീസുകാർക്ക് കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള അധികാരം ഇല്ല. ഇവർ ചുരുക്കം അവസരങ്ങളിൽ അല്ലാതെ പൊതു ജനങ്ങളുമായി ഇടപെടാറുമില്ല. താഴെ കൊടുത്തിട്ടുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ക്യാമ്പുകളിൽ ആയി ഈ വിഭാഗം പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
സായുധ പോലീസിൻ്റെ ചുമതല ഒരു അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്. ഓരോ ബറ്റാലിയന്റെയും ചുമതല ഒരു പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് റാങ്കിലുള്ള കമാൻഡന്റ്ന് ആണ്.
* കെ.എ.പി 1-ആം ബറ്റാലിയൻ, തൃപ്പൂണിത്തറ, എറണാകുളം
* കെ.എ.പി 2-ആം ബറ്റാലിയൻ, മുട്ടികുളങ്ങര, പാലക്കാട്
* കെ.എ.പി 3-ആം ബറ്റാലിയൻ, അടൂർ, പത്തനംതിട്ട
* കെ.എ.പി 4-ആം ബറ്റാലിയൻ, മാങ്ങാട്ടുപറമ്പ്, കണ്ണൂർ
* കെ.എ.പി 5-ആം ബറ്റാലിയൻ, കുട്ടിക്കാനം, ഇടുക്കി
* [[മലബാർ സ്പെഷ്യൽ പോലീസ്]] (എം.എസ്.പി.), മലപ്പുറം.
* സ്പെഷൽ ആർംഡ് പോലീസ് (എസ്.എ.പി), തിരുവനന്തപുരം
* R R R F (റാപിഡ് റസ്പോൺസ് ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ ഫോഴ്സ്), ക്ലാരി, മലപ്പുറം
* ഇന്ത്യ റിസർവ്വ് ബറ്റാലിയൻ (IRB), തൃശൂർ
* കേരള സായുധ വനിതാ പോലീസ് ബറ്റാലിയൻ
* സംസ്ഥാന വ്യവസായ സുരക്ഷാ സേന (SISF)
ഇതിൽ മലബാർ സ്പെഷൽ പോലീസും, സ്പെഷൽ ആംഡ് പോലീസും ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ ഭരണകാലത്തും, ഇന്ത്യക്കു സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ സമയത്തും രൂപീകൃതമായ വിഭാഗങ്ങൾ ആണ്.
സായുധ പോലീസ് ബറ്റാലിയൻ്റെ ഘടന (അധികാര ശ്രേണി) താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു;
* കമാൻഡൻ്റ്
* ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ് (ഡി.സി.)
* അസിസ്റ്റൻ്റ് കമാൻഡന്റ് (എ.സി.)
* ആംഡ് പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ (എ.പി.ഐ.)
* ആംഡ് പോലീസ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (എസ്.ഐ.)
* ആംഡ് അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (എ.എസ്.ഐ)
* ഹവിൽദാർ
* ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ
* പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ (പി.സി.)
===പരിശീലന വിഭാഗം===
{{പ്രധാന ലേഖനം|കേരള പോലീസ് അക്കാദമി}}
സംസ്ഥാന പോലീസിന്റെ ഭരണനിർവഹണത്തിൽ പരിശീലനം ഒരു പ്രധാന വശമാണ്, ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത് അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിൽ ഉള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്, കൂടാതെ അദ്ദേഹം കേരള പോലീസ് അക്കാദമിയുടെ ഡയറക്ടർ കൂടിയാണ്. പോലീസ് പരിശീലന വിഭാഗത്തിൻ കീഴിൽ രണ്ടു മുഖ്യ സ്ഥാപനങ്ങൾ ആണുള്ളത്. അവ തൃശ്ശൂരിൽ ഉള്ള കേരള പോലീസ് അക്കാദമിയും തിരുവനന്തപുരത്തുള്ള പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജുമാണ്. പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് റാങ്കിലുള്ള പ്രിൻസിപ്പൽ ആണ് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. ഐ.പി.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഉൾപ്പെടെ പോലീസ് വകുപ്പിലെ എല്ലാ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും പരിശീലന ആവശ്യങ്ങൾ പോലീസ് അക്കാദമി നിറവേറ്റുന്നു. ഹൈദരാബാദിലെ ദേശീയ പോലീസ് അക്കാദമിയിൽ പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കിയ ഐ.പി.എസ് ഓഫീസർമാർ, പ്രൊബേഷണറി ഡി.വൈ.എസ്.പി.മാർ, പ്രൊബേഷണറി എസ്.ഐമാർ എന്നിവരുൾപടെയുള്ളവരുടെ പരിശീലനം തിരുവനന്തപുരത്തെ പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജാണ് നടത്തുന്നത്. എ.എസ്.ഐ/എസ്.ഐ റാങ്കിലേക്ക് സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിച്ച ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾമാർക്കും പോലീസ് ട്രെയിനിംഗ് കോളേജിൽ പരിശീലനം നൽകുന്നു.
===ഇതര വിഭാഗങ്ങൾ===
* '''സംസ്ഥാന ക്രൈം റെക്കോർഡ്സ് ബ്യൂറോ''' :- കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെയും കുറ്റവാളികളുടെയും വിവര ശേഖരണം, വിശകലനം എന്നിവയാണ് അടിസ്ഥാന ചുമതല. സംസ്ഥാന പോലീസ്ൻ്റെ എല്ലാ സാങ്കേതിക വിഭാഗങ്ങളുടെയും ചുമതല കൂടി ഈ വിഭാഗത്തിനുണ്ട്. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് (എഡിജിപി) റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്.
* '''തീരദേശ പോലീസ്''' :- 596 കിലോ മീറ്റർ നീളമുള്ള, വളരെ നീണ്ട ഒരു കടൽത്തീരം നമ്മുടെ സംസ്ഥാനത്തിനുണ്ട്. കടൽത്തീര ത്തുനിന്ന് 12 നോട്ടിക്കൽ മൈൽ വരെയുള്ള ഈ പ്രദേശത്തെ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കൽ, ക്രിമിനൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തടയൽ, അവ സംബന്ധിച്ചുള്ള കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യൽ എന്നിവയാണ് തീരദേശ പോലീസിന്റെ മുഖ്യചുമതല. 2009 ൽ കൊല്ലം [[നീണ്ടകര തുറമുഖം|നീണ്ടകരയിലാണ്]] കേരളത്തിലെ ആദ്യ തീരദേശ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ ആരംഭിച്ചത്. കേരളത്തിൽ നിലവിൽ 18 തീരദേശ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളാണുള്ളത്. ഐ.ജി. റാങ്കിൽ കുറയാത്ത മുതിർന്ന ഒരു ഉദ്യോഗസ്ഥൻ നേതൃത്വം നൽകുന്നു. കൊച്ചിയിൽ ആണ് ഇതിൻ്റെ ആസ്ഥാനം.
* '''പോലീസ് ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ''':- സംസ്ഥാന പോലീസിൻ്റെ വയർലെസ്സ് , മറ്റു വാർത്ത വിനിമയ സംവിധാനങ്ങളുടെ പരിപാലനമാണ് ഈ വിഭാഗത്തിൻ്റെ ചുമതല. ഒരു പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ആണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. ജില്ലകളിൽ ദൈനംദിന പോലീസിങ്ങിനു ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ശൃംഖല നൽകുക, ഉപകരണങ്ങൾ പരിപാലിക്കുക, കൃത്യമായ നിരീക്ഷണത്തിലൂടെ അത് നന്നാക്കുക എന്നിവയാണ് ഈ യൂണിറ്റിന്റെ അടിസ്ഥാന കടമകളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും. അവർക്ക് ഒരു സ്വതന്ത്ര പരിശീലന വിഭാഗവും മെയിന്റനൻസ് ആൻഡ് റിപ്പയർ വർക്ക് ഷോപ്പും ഉണ്ട്. ഈ വിഭാഗത്തിൽ പ്രത്യേക സാങ്കേതിക തസ്തികകൾ അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്. പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ), ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ), സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ), പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ), ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (ടെലികമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ) തുടങ്ങീ പ്രത്യേക സാങ്കേതിക തസ്തികകൾ ഈ വിഭാഗത്തിലുണ്ട്.
* '''മോട്ടോർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് വിഭാഗം''':- പോലീസിലെ ഒരു സാങ്കേതിക വിഭാഗമാണിത്. പോലീസ് വകുപ്പിലെ വാഹനങ്ങളുടെ പരിപാലനം, അറ്റകുറ്റപണി, സേവനം എന്നിവയാണ് പ്രധാന ചുമതലകൾ. പോലീസ് സൂപ്രണ്ട് (മോട്ടോർ ട്രാൻസ്പോർട്ട്) ആണ് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. കേരള പോലീസിന് നിരവധി ബസുകളും ജീപ്പുകളും കാറുകളും ഉണ്ട്. സാധാരണയായി വാഹനങ്ങൾ ലോക്കൽ പോലീസ് (ജില്ലാ പോലീസ്), സിബിസിഐഡി, എസ്ബിസിഐഡി, എപിബിഎൻ തുടങ്ങിയ പ്രത്യേക യൂണിറ്റുകളിൽ ലഭ്യമാണ്. ഓരോ ജില്ലയ്ക്കും വ്യത്യസ്തമായ എംടി വിഭാഗമുണ്ട്. ആലപ്പുഴ, കോട്ടയം, എറണാകുളം ജില്ലകളിലെ വെള്ളം കയറുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾക്ക് സ്പീഡ് ബോട്ടുകൾ നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഡ്രൈവർ പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ, ഡ്രൈവർ ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ, ഡ്രൈവർ സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ തുടങ്ങീ പ്രത്യേക തസ്തികകളും ഈ വിഭാഗത്തിന് അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്.
*
* '''പോലീസ് വിരലടയാള വിഭാഗം''':- ക്രിമിനൽ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ പോലീസ് സേനയുടെ വിവിധ അന്വേഷണ ഏജൻസികളെയും വിഭാഗങ്ങളെയും സഹായിക്കുന്ന കേരളാ പോലീസിന്റെ ഒരു പ്രധാന ശാസ്ത്ര അന്വേഷണ വിഭാഗമാണ് "ഫിംഗർ പ്രിന്റ് ബ്യൂറോ". പോലീസ് വകുപ്പിന്റെ കേരളാ സ്റ്റേറ്റ് ഫിംഗർ പ്രിന്റ് ബ്യൂറോ ഒരു ഡയറക്ടറുടെ നേതൃത്വത്തിൽ, അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്, സ്റ്റേറ്റ് ക്രൈം റെക്കോര്ഡ് ബ്യൂറോയുടെ കീഴിൽ നേരിട്ട് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു.
==നിയമനം==
[[യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ]] (UPSC) നടത്തുന്ന സിവിൽ സർവീസ് പരീക്ഷയിലൂടെയാണ് IPS ഓഫീസർമാരെ റിക്രൂട്ട് ചെയ്യുന്നത്. പിന്നീട് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥരെ കേരള കേഡറിലേക്ക് നിയമിക്കപ്പെടുന്നു. സംസ്ഥാന പോലീസ് സർവീസിൽ നിന്നു സ്ഥാനക്കയറ്റം നേടിയും ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കാറുണ്ട്. നേരിട്ട് റിക്രൂട്ട് ചെയ്യുന്ന ഐ.പി.എസ് ഓഫീസറുടെ ആദ്യ നിയമനം അസിസ്റ്റന്റ് സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ് (എ.എസ്.പി.) തസ്തികയിലേക്കാണ്.
[[കേരള പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ]] (പി.എസ്.സി.) മുഖേനെയാണ് പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ നിയമിക്കുന്നത്. PSC നടത്തുന്ന എഴുത്തു പരീക്ഷയും ശരീരക ക്ഷമത ടെസ്റ്റും അനുസരിച്ചാണ് ഉദ്യോഗാർഥികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ, പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ എന്നീ തസ്തികകളിലേക്കാണ് നേരിട്ടുള്ള നിയമനം. ഇതിൽ പോലീസ് സായുധ വിഭാഗത്തിലേക്കുള്ള സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (ആംഡ്) തസ്തികയിലേക്കും സിവിൽ പോലീസ് (ലോക്കൽ പോലീസ്) വിഭാഗത്തിലേക്കുള്ള സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ) തസ്തികയിലേക്കും പ്രതേകം പരീക്ഷകൾ മുഖേനെയാണ് നിയമനം നടത്തുന്നത്. ജനറൽ എക്സിക്യൂട്ടിവ് വിഭാത്തിലേക്കുള്ള സബ്-ഇൻസ്പെകടർമാരെ നേരിട്ടും പോലീസുകാരിൽ നിന്നും പ്രൊമോഷൻ മുഖേനയും 1:1 എന്ന അനുപാതത്തിൽ ആണ് എടുക്കുന്നത്. പി. എസ്. സി മുഖാന്തരം നേരിട്ടു നിയമനം ലഭിച്ചു വരുന്ന സബ്-ഇൻസ്പെക്ടർമാരുടെ പരിശീലനം വ്യത്യസ്തവും, ആദ്യ റാങ്ക് തന്നെ സബ്-ഇൻസ്പെകടറുടേതും ആയിരിക്കും. പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ തസ്തികയിലേക്കും, കൂടാതെ പോലീസിലെ സാങ്കേതിക തസ്തികകളായ ടെലിക്കമ്യൂണിക്കേഷൻ പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ, ഡ്രൈവർ പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ എന്നിവയിലേക്കും പി. എസ്. സി. മുഖേനെ നിയമനം നടത്തുന്നു.
<br></br>
ആംഡ് പോലീസ് ബറ്റാലിയനിലെ പരിശീലനം കഴിഞ്ഞാൽ ഒരു കോൺസ്റ്റബിൾ കുറച്ചു വർഷം അതേ ബറ്റാലിയനിൽ തന്നെ തുടരുന്നു. അതു കഴിഞ്ഞാൽ സ്വന്തം ജില്ലയിൽ വരുന്ന ഒഴിവുകൾക്കനുസരിച്ചു, അയാൾ സ്വന്തം ജില്ലയിലെ 'ജില്ലാ സായുധ റിസർവ്വ്' (ഏ.ആർ ക്യാമ്പ്)-ലേക്ക് വരുന്നു. ജില്ലാ സായുധ റിസർവ് സേന എന്നത് അടിയന്തര ഘട്ടത്തിൽ ലോക്കൽ പോലീസിനെ സഹായിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് ഉണ്ടാക്കിയ ഒരു സേനാവിഭാഗം ആണ്. ലഹളകളെ അമർച്ച ചെയ്യൽ, തടവു പുള്ളികളെ കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കുന്നതിനുള്ള ബന്ദവസ്സ് തുടങ്ങിയ ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുന്നത് സായുധ റിസർവ്വിലെ (Armed Reserve) പോലീസുകാരാണ്. പിന്നീട് ലോക്കൽ പോലീസിൽ വരുന്ന ഒഴിവുകൾക്കനുസരിച്ചു സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ (സി.പി.ഓ) ആയി ലോക്കൽ പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലേക്ക് നിയമനം ലഭിക്കുന്നു.
== സ്റ്റേഷൻ ക്രമീകരണം==
{{പ്രധാന ലേഖനം|പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ|സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ}}
കേരള പോലീസിൻ്റെ ക്രമസമാധാനവിഭാഗത്തിന്റെ പ്രാഥമിക തലത്തിലുള്ള വിഭാഗമാണ് പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/specials/2018/may/26/kerala-doubling-of-police-sub-divisions-on-the-cards-1819562.html|title=Kerala: Doubling of police sub-divisions on the cards|access-date=2022-06-17}}</ref> സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറുടെ (എസ്.എച്ച്.ഓ) നേതൃത്വത്തിൽ ആണ് ഓരോ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ്റെ ചുമതല വഹിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ എന്നാണ് "സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസർ" എന്നതുകൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത്.
2019 മുതൽ കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളും ഒരു '''[[ഇൻസ്പെക്ടർ|പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ]]''' {{Small|(Inspector of Police)}} (ഐ.പി.) പദവിയിലുള്ള സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറുടെ (ISHO) കീഴിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. നിലവിൽ സംസ്ഥാനത്തെ 478 പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുടെയും ചുമതല വഹിക്കുന്നത് [[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ]] (ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്) അഥവാ മുമ്പ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന സർക്കിൾ ഇൻസ്പെക്ടർ "സി.ഐ." റാങ്കിലുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥരാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.malayalamnewsdaily.com/node/871676/kerala/sub-inspectors-likely-get-sho-post-back|title=സ്റ്റേഷൻ ചുമതല വീണ്ടും എസ്.ഐ.മാരിലേക്ക്; പഠനറിപ്പോർട്ട് സർക്കാർ പരിഗണനയിൽ|access-date=2023-09-05|date=2023-08-31}}</ref> എന്നിരുന്നാലും കേസുകൾ താരതമ്യേന കുറവുള്ള ചില ചെറിയ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകളുടെ ചുമതല സബ് ഇൻസ്പെക്ടർമാർ (എസ്.ഐ.) വഹിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://englisharchives.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-police-loknath-behera-station-house-officers-1.2499437|title=Circle Inspectors take charge as SHOs in 196 stations|access-date=2022-06-17|language=en|archive-date=2022-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008081230/https://englisharchives.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-police-loknath-behera-station-house-officers-1.2499437|url-status=dead}}</ref>
സ്റ്റേഷൻ തലത്തിൽ ക്രമസമാധാന-കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
സ്റ്റേഷൻ ഹൗസ് ഓഫീസറെ ക്രമസമാധാന പരിപാലനം, കുറ്റാന്വേഷണം എന്നിവയിൽ സഹായിക്കാനായി ഓരോ [[സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ|സബ് ഇൻസ്പെക്ടർമാർ]] ഉണ്ടായിരിക്കും. ക്രമസമാധാന പരിപാലനത്തിനായി ഒരു സബ് ഇൻസ്പെക്ടറും (Sub Inspector, Law & Order), കുറ്റാന്വേഷണത്തിനായി ഒരു സബ് ഇൻസ്പെക്ടറും (Sub Inspector, Crimes) ഉണ്ടായിരിക്കും. ഇവർ ക്രമസമാധാന (L&O), കുറ്റാന്വേഷണ വിഭാഗങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നു. ക്രമസമാധാന ചുമതലയുള്ള സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ പ്രിൻസിപ്പൽ സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ (Principal SI) എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.
ജോലി ഭാരം അധികമുള്ള സ്റ്റേഷനുകളിൽ ഒന്നിൽ കൂടുതൽ സബ്-ഇൻസ്പെകടർമാർ ഉണ്ടായിരിക്കും. അവരെ അഡീഷണൽ സബ്-ഇൻസ്പെക്ടർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾക്ക് കീഴിലായി പോലീസ് ഔട്ട് പോസ്റ്റുകളും നിലവിലുണ്ട്. അവ ഒരു അസിസ്റ്റന്റ് സബ്-ഇൻസ്പെക്ടറുടേയൊ (എ.എസ്.ഐ), സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസറുടേയൊ കീഴിലായിരിക്കും. പോലീസ് സ്റ്റേഷനിലെ ദൈന്യം ദിന കാര്യങ്ങൾക്കായി അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർമാരെയും, സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർമാരെയും, സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർമാരെയും നിയമിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ലോക്കൽ പോലീസ് സംവിധാനത്തിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകം ആണ് [[Crime squad|ക്രൈം സ്ക്വാഡുകൾ]].
ഒന്നിൽ കൂടുതൽ പോലീസ് സ്റ്റേഷനുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് '''പോലീസ് സബ്-ഡിവിഷൻ'''. ഇതിന്റെ മേൽനോട്ട ചുമതല '''[[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിനായിരിക്കും]]'''(ഡി.വൈ.എസ്.പി). സബ്-ഡിവിഷനുകൾ കൂട്ടി ചേർത്തതാണ് പോലീസ് [[ജില്ല]]. ഇതിന്റെ ചുമതല '''ജില്ലാ പോലീസ് മേധാവിക്ക്''' ആയിരിക്കും.
== കേരള പോലീസ് സ്ഥാനമാനങ്ങൾ ==
{{ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സവീസ് റാങ്കുകൾ}}
{{ഫലകം:Kerala Police subordinate officer ranks}}
കേരള പോലീസിൽ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ(സി.പി.ഓ) മുതൽ ഡി.ജി.പി വരെയാണ് റാങ്കുകൾ. നേരിട്ടുള്ള നിയമനം [[കേരള പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|പി.എസ്.സി.]] മുഖേന സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ (സി.പി.ഓ) സബ്-ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ് എന്നീ തസ്തികകളിലേക്കും [[യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|യു.പി.എസ്.സി]] മുഖേന കേരള കേഡറിലേക്കു നിയമനം ലഭിക്കുന്ന [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസു]] കാർക്കു [[അസിസ്റ്റന്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്]] (എ.എസ്.പി.) തസ്തികയിലേക്കുമാണ്.
കൂടാതെ 12 വർഷം സർവീസ് പൂർത്തിയാക്കിയ വകുപ്പ്തല പരീക്ഷകൾ പാസ്സായിട്ടുള്ള സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർമാർക്ക് ഗ്രേഡ് സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ റാങ്കും, 20 വർഷം സർവീസ് പൂർത്തിയാക്കിയ സീനിയർ സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർമാർക്കു് ഗ്രേഡ് അസിസ്റ്റന്റ് സബ്-ഇൻസ്പെക്ടർ റാങ്കും നൽകുവാനും, 25 വർഷം സർവീസ് പൂർത്തിയാക്കിയ അസിസ്റ്റന്റ് സബ്-ഇൻസ്പെക്ടർമാർക്ക് ഗ്രേഡ് സബ്-ഇൻസ്പെക്ടർ (ഗ്രേഡ്) റാങ്ക് നൽകുവാൻ സർക്കാർ തീരുമാനം എടുത്തു. ഇവർ ഹോണററി ഗ്രേഡ് ലഭിക്കുമ്പോൾ ഉള്ള റാങ്കിന്റെ ചുമതലകളും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളുമായിരിക്കും തുടർന്നും വഹിക്കുക.
{{Multiple image|total_width = 300
<!-- Layout parameters -->
| align = center
| direction =
| background color = <!-- box background as a 'hex triplet' web color prefixed by # e.g. #33CC00 -->
| width = 100px
| caption_align = center
| image_style =
| image_gap = <!-- 5 (default)-->
<!-- Header -->
| header_background = <!-- header background as a 'hex triplet' web color prefixed by # e.g. #33CC00 -->
| header_align = <!-- center (default), left, right -->
| header = <!-- header text -->
<!--image 1-->
| image1 = car stars.jpg
| width1 = 200px
| alt1 =
| link1 =
| thumbtime1 =
| caption1 = മുതിർന്ന ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ റാങ്കുകളും അതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന നക്ഷത്രങ്ങളും, മൂന്നു നക്ഷത്രങ്ങൾ ഡിജിപി/എഡിജിപി എന്നിവരെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
| image2 =Car flags.jpg
| width2 = 200px
| alt2 =
| link2 =
| thumbtime2 =
| caption2 =
മുതിർന്ന ഐപിഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഔദ്യോഗിക വാഹനങ്ങളിൽ ഉള്ള ഫ്ലാഗുകൾ, ഇവ അവരുടെ റാങ്കിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
| footer_background = <!-- footer background as a 'hex triplet' web color prefixed by # e.g. #33CC00 -->
| footer_align = <!-- left (default), center, right -->
| footer = <!-- footer text -->
}}
== പോലീസ് റാങ്കുകളും ചിഹ്നങ്ങളും ==
പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഷർട്ടിൽ (യൂണിഫോം) പദവി ചിഹ്നമുണ്ട്. അവയുടെ പട്ടിക;
{| border="1"
|+കേരള പോലീസ് റാങ്കുകളും, ചിഹ്നങ്ങളും.
|-style="color:white; background-color:#6644EE;"
!style="background-color:red;"|പദവി
!style="background-color:blue;"|ചിഹ്നം
!
|-style="font-style:color:#000066"
|align="left"|[[ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഡി.ജി.പി.)
|align="left"|അശോക ചിഹ്നവും അതിനു താഴെ കുറുകെയുള്ള വാളും ദണ്ഡും അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ ഐ.പി.എസ്.
|[[File:Director General of Police.png|thumb|60px]]
|-
|[[അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (എ.ഡി.ജി.പി.)
|അശോക ചിഹ്നവും അതിനു താഴെ കുറുകെയുള്ള വാളും ദണ്ഡും അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ ഐ.പി.എസ്.
|[[File:Director General of Police.png|thumb|60px]]
|- style="font-style:color:#000066"
| align="left" |[[ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഐ.ജി.)
| align="left" |ഒരു നക്ഷത്രം, അതിന് താഴെ കുറുകെയുള്ള വാളും ദണ്ടും, അതിന് താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ IPS എന്ന് എഴുതിയിരിക്കുന്നു
|[[File:Insignia of Inspector General of Police in India- 2013-10-02 16-14.png|thumb|60px]]
|-style="font-style:color:#000066"
|align="left"|[[ഡെപ്യൂട്ടി ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (ഡി.ഐ. ജി.)
|align="left"|അശോക ചിഹ്നം, താഴെ മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ, താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ IPS
|[[File:Deputy Inspector General of Police.png|thumb|60px]]
|-style="font-style:color:#000066"
|align="left"|[[പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (എസ്. പി.)
|align="left"|അശോക ചിഹ്നം, അതിനു താഴെ ഒരു നക്ഷത്രം, അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ IPS അല്ലെങ്കിൽ KPS എന്ന അക്ഷരം.
|[[File:Superintendent of Police.png|thumb|60px|ജൂനിയർ ഗ്രേഡ് റാങ്ക് ]] [[File:Senior Superintendent of Police.png|thumb|60px|സെലെക്ഷൻ ഗ്രേഡ് റാങ്ക്]]
|- style="font-style:color:#000066"
| align="left" |അഡീഷണൽ സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ് (Addl.SP)/ഡെപ്യൂട്ടി കമാൻഡന്റ്
| align="left" |അശോക ചിഹ്നം, അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ KPS എന്ന അക്ഷരം.
|[[File:AP Add Superintendent of Police.png|thumb|60px]]
|- style="font-style:color:#000066"
| align="left" |[[അസിസ്റ്റന്റ് പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|അസിസ്റ്റൻ്റ് സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (ASP)
| align="left" |
* മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ IPS എന്ന് എഴുതിയിരിക്കുന്നു.
* [[ഐ.പി.എസ്.|ഐ.പി.എസ്]] ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ പരിശീലന കാലയളവിലെ പദവിയാണിത്.
|[[പ്രമാണം:ASP IPS.png|ലഘുചിത്രം|113x113ബിന്ദു]]
|- style="font-style:color:#000066"
| align="left" |[[ഡെപ്യൂട്ടി പോലീസ് സൂപ്രണ്ട്|ഡെപ്യൂട്ടി സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്]] (DYSP) / അസിസ്റ്റന്റ് കമാൻഡന്റ്
| align="left" |മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ ഒന്നിനുപുറകെ ഒന്നായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനു താഴെ ഇംഗ്ലീഷിൽ KPS എന്ന അക്ഷരമുണ്ട്
|[[File:Deupty_Superintendent_of_Police.png|thumb|60px]]
|- style="font-style:color:#000066"
| align="left" |[[പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ]] (Inspector of Police)
| align="left" |മൂന്ന് നക്ഷത്രവും അതിൻ താഴെയായി ചുവപ്പും നീലയും നിറമുള്ള റിബ്ബണും അതിൻ താഴെയായി KPS എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരവും.
|[[File:Police Inspector insignia.png|thumb|60px]]
|- style="font-style:color:#000066"
| align="left" |[[സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ|സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്]] (SI)
| align="left" |രണ്ട് നക്ഷത്രവും അതിൻ താഴെയായി ചുവപ്പും നീലയും നിറമുള്ള റിബ്ബണും അതിൻ താഴെയായി KP എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരവും.
|[[File:Police Sub-Inspector.png|thumb|60px]]
|-
|[[അസിസ്റ്റൻ്റ് സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്]] (ASI)
|ഒരു നക്ഷത്രവും അതിൻ താഴെയായി ചുവപ്പും നീലയും നിറമുള്ള റിബ്ബണും അതിൻ താഴെയായി KP എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരവും.
|[[File:Assistant Sub-Inspector.png|thumb|60px]]
|-style="font-style:color:#000066"
|align="left"|[[സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ|സീനിയർ സിവിൽ പൊലീസ് ഓഫീസർ]] (SCPO)
|align="left"|ഷർട്ടിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരമായ 'V' യുടെ ആകൃതിയിൽ വെള്ള നിറത്തിലുള്ള മൂന്ന് വരകളുണ്ട്.
|[[File:AP-Police_Head_Constable.png|thumb|60px]]
|- style="font-style:color:#000066"
| align="left" |[[സിവിൽ പോലീസ് ഓഫീസർ]] (CPO)
| align="left" |പ്രത്യേകിച്ച് ചിഹ്നമോ അടയാളമോ യൂണിഫോമിൽ ഇല്ല, KP എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് അക്ഷരം ഉണ്ടാകും.
|'''''ചിഹ്നമില്ല'''''
|}
== കമ്മീഷണറേറ്റുകൾ (പ്രധാന നഗരങ്ങളിലെ പോലീസ് സംവിധാനം) ==
{{See also|പോലീസ് കമ്മീഷണറേറ്റ്}}
നിലവിൽ കേരളത്തിൽ 20 പോലീസ് ജില്ലകൾ ആണുള്ളതു. കേരളത്തിലെ ആറ് പ്രധാന നഗരങ്ങൾ ആയ തിരുവനന്തപുരം, കൊച്ചി, കോഴിക്കോട്,തൃശൂർ, കൊല്ലം, കണ്ണൂർ എന്നിവിടങ്ങളിലെ പോലീസ് സംവിധാനത്തെ 'സിറ്റി പോലീസ്','റൂറൽ പോലീസ്' എന്നിങ്ങനെ വേർ തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതു പ്രകാരം ഒരു നഗരം ഒരു പോലീസ് ജില്ലക്ക് തുല്യം ആയിരിക്കും. കൊച്ചി, തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി പോലീസിന്റെ ചുമതല ഐ.ജി റാങ്കിലുള്ള 'പോലീസ് കമ്മീഷണറു' ടെ കീഴിലും കോഴിക്കോട് ഡി.ഐ.ജി റാങ്കിലുള്ള 'പോലീസ് കമ്മീഷണറു' ടെ കീഴിലും തൃശൂർ, കൊല്ലം, കണ്ണൂർ നഗരത്തിന്റെ ചുമതല ഒരു പോലീസ് സൂപ്രണ്ടിന്റെ കീഴിലും ആണ്. . നഗരാതിർത്തിക്ക് പുറത്തുള്ള സ്ഥലങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി 'റൂറൽ പോലീസ്'' രൂപീകരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ റൂറൽ പോലീസ് മറ്റു ജില്ലകളിലെ പോലെ ഒരു സൂപ്രണ്ടിന്റെ കീഴിൽ ആയിരിക്കും.
== ചിത്രങ്ങൾ ==
{{Commons|Category:Kerala Police}}
{{See also|https://commons.m.wikimedia.org/wiki/Category:Kerala_Police|l1=കൂടുതൽ ചിത്രങ്ങൾ}}<Gallery>
File:Kerala Police and Thunderbolts route march.jpg|തണ്ടർ ബോൾട്ട് സേനയുടെ റൂട്ട് മാർച്ച്.
</Gallery>
== '''കേരളാ പോലീസ് ദൗത്യപ്രഖ്യാപനം''' ==
ഭാരത ഭരണഘടനയോട് കൂറുപുലർത്തി അച്ചടക്കവും, ആദർശധീരതയും ഉൾക്കരുത്താക്കി മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ മാനിച്ച് ജനങ്ങളുടെ ജീവനും, സ്വത്തും അന്തസ്സും സംരക്ഷിച്ചു ന്യായമായും, നിഷ്പക്ഷമായും, നിയമം നടപ്പാക്കി അക്ഷോഭ്യരായി അക്രമം അമർച്ചചെയ്ത് വിമർശനങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ട് ആത്മപരിശോധന നടത്തി ജനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ജനങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ജനങ്ങളോടൊത്ത് പ്രവർത്തിച്ച് ക്രമസമാധാനം കാത്ത് സൂക്ഷിക്കാൻ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധരാണ് ഞങ്ങൾ.
==ഇതും കാണുക==
* [[ക്രൈം ബ്രാഞ്ച് (കേരളം)|ക്രൈം ബ്രാഞ്ച്]]
* [[സ്പെഷ്യൽ ബ്രാഞ്ച്]]
* [[കേരള തണ്ടർ ബോൾട്ട്|കേരള തണ്ടർബോൾട്ട്]]
* [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ് & അഴിമതി വിരുദ്ധ ബ്യൂറോ]]
* [[കേരള എക്സൈസ് വകുപ്പ്]]
* [[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്]]
{{Sister project links|commonscat=Yes}}
==അവലംബം==
<references/>
{{kerala-stub}}
{{Law enforcement in India}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമ പരിപാലനം]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പോലീസ് സേനകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള പോലീസ്]]
i6cnectf4qxhk6q7r5kvj8stvr6sw6i
സലീം കുമാർ
0
14448
4619973
4619946
2026-05-17T15:45:59Z
Sreehari lijinas
209493
4619973
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Saleem Kumar}}
{{Infobox actor
| name = സലിം കുമാർ
| image = Salim kumar.jpg <!--Salimkumar.jpg-->
| caption =
| birthname =
| birthdate = {{birth date and age|df=yes|1969|6|10}}{{cn}}
| birthplace = [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] {{flagicon|India}}
| deathdate =
| deathplace =
| restingplace =
| restingplacecoordinates =
| othername =
| occupation = [[സിനിമാ നടൻ]]
| yearsactive = 1997 - ഇതുവരെ
| spouse = സുനിത
| domesticpartner =
| children = ചന്തു, ആരോമൽ
| parents = ഗംഗാധരൻ, കൗസല്യ
| influences =
| influenced =
| website =
| academyawards =
| filmfareawards =
| nationalfilmawards = '''മികച്ച നടൻ(ദേശീയപുരസ്കാരം)''' <br /> 2010 ''[[ആദാമിന്റെ മകൻ അബു]]'' <br />'''കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം''' <br>2010 - മികച്ച നടൻ<br>(''[[ആദാമിന്റെ മകൻ അബു]]'')<br>2005 - മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടൻ (''[[അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട്]]'') <br />
| awards =
}}
ഒരു മലയാളചലച്ചിത്രനടനാണ് '''സലീം കുമാർ'''.[[മിമിക്രി|മിമിക്രിയിലൂടെ]] കലാരംഗത്ത് സജീവമായി. ഹാസ്യകഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ചലച്ചിത്ര ലോകത്ത് ശ്രദ്ധേയനായി.
[[ലാൽ ജോസ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട്]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ നായക കഥാപാത്രം സലിംകുമാറിന്റെ അഭിനയശേഷി വിളിച്ചോതുന്നതായിരുന്നു.ഈ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് കേരള സർക്കാരിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മികച്ചനടനുള്ള പുരസ്കാരം സലീം കുമാറിനു ലഭിച്ചു.<ref name=hindu1>[http://www.hindu.com/thehindu/fr/2006/02/17/stories/2006021700920200.htm മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടൻ കേരളസംസ്ഥാനപുരസ്കാരം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070614083917/http://www.hindu.com/thehindu/fr/2006/02/17/stories/2006021700920200.htm |date=2007-06-14 }} ഹിന്ദു ദിനപത്രത്തിൽ വന്ന വാർത്ത</ref>. [[ആദാമിന്റെ മകൻ അബു]] എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിനു 2010-ലെ മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരവും<ref name=pib1>[http://www.pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=72204 സലിംകുമാറിന് മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയപുരസ്ക്കാരം] പ്രസ്സ് ഇൻഫോർമേഷൻ ബ്യൂറോ- 58 ആമത് ദേശീയ സിനിമ പുരസ്ക്കാരങ്ങൾ</ref>, 2010-ലെ മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരവും ലഭിച്ചു.
== ജീവിതരേഖ ==
1969 ഒക്ടോബർ 9-ന് [[എറണാകുളം ജില്ല]]യിലെ [[വടക്കൻ പറവൂർ|വടക്കൻ പറവൂരിൽ]] ഗംഗാധരൻ-കൗസല്യ ദമ്പതികളുടെ ഇളയ മകനായി ജനിച്ച സലിം കുമാർ. സഹോദരൻ അയ്യപ്പന്റെ കടുത്ത അനുഭാവിയായിരുന്നു അച്ഛൻ. സലിം കുമാർ എന്ന പേരിന് പിന്നിലെ കൗതുകം ഇങ്ങനെയാണെന്ന് മുമ്പ് ഒരഭിമുഖത്തിൽ സലിം കുമാർ തന്നെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. <ref name=":5">{{Cite web|url=https://archives.mathrubhumi.com/news/in-depth/salim-kumar-turns-25-years-in-his-acting-career-salim-kumar-movies-salim-kumar-biography-1.6019044|title=മണവാളൻ, പ്യാരി, ഡാൻസ് മാസ്റ്റർ വിക്രം, അബു...; 'കുമാര'സംഭവങ്ങളുടെ 25 വർഷം{{!}} In-Depth|access-date=2022-12-15|language=en}}</ref> വടക്കൻ പറവൂരിലുള്ള ഗവൺമെൻറ് ലോവർ പ്രൈമറി സ്കൂളിലും ഗവൺമെൻറ് ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂളിലുമായിട്ടാണ് സലീം കുമാർ തന്റെ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. പിന്നീട് [[മാല്യങ്കര]] എസ്.എൻ.എം.കോളേജിലെ പ്രീഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുശേഷം [[എറണാകുളം]] [[മഹാരാജാസ് കോളജ്|മഹാരാജാസ് കോളേജിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹം ബിരുദമെടുത്തു. [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല]] യുവജനോത്സവത്തിൽ മിമിക്രിയിൽ മൂന്നു തവണ ഇദ്ദേഹം വിജയിയായിരുന്നിട്ടുണ്ട്.<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/weekly/culture/film-and-theatre/salim-kumar-interview-909922|title=സലിംകുമാർ നിലപാടുകളും ജീവിതവും തുറന്ന് പറയുന്നു|access-date=2022-12-15|last=കുമാർ|first=രൂപേഷ്|date=2022-01-14|language=ml}}</ref>
സലിംകുമാർ തന്റെ മിമിക്രി ജീവിതം ആരംഭിച്ചത് [[കൊച്ചിൻ കലാഭവൻ|കൊച്ചിൻ കലാഭവനിലാണ്]]. പിന്നീട് ഇദ്ദേഹം [[കൊച്ചിൻ സാഗർ]] എന്ന മിമിക്രി ഗ്രൂപ്പിൽ ചേർന്നു. [[ഏഷ്യാനെറ്റ്|ഏഷ്യാനെറ്റിൽ]] മുൻപ് പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിരുന്ന ''കോമിക്കോള'' എന്ന പരിപാടിയിൽ ഇദ്ദേഹം സജീവ സാന്നിധ്യമായിരുന്നു.കാർഷിക രംഗത്തും സലിംകുമാർ സജീവമാണ്. സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണവാർത്ത പ്രചരിപ്പിക്കുയും ചെയ്തു അത് ഒരു വിവാദമാകുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/actor-salim-kumar-sarcastic-facebook-post-on-fake-news-regarding-his-death-memes-trolls-movies-1.4722714|title=മരിച്ചുപോയെന്ന് പറഞ്ഞവരോട് ഞാൻ ക്ഷമിച്ചിരിക്കുന്നു; സലീം കുമാർ|access-date=2022-12-15|language=en}}</ref>
[[File:Salimkumar-Malayalam film actor.jpg|thumb|സലിംകുമാർ]]
[[പ്രമാണം:Salimkumar 2010 stage show.jpg|thumb|സലീം കുമാർ]]
== വ്യക്തിജീവിതം ==
അച്ഛന്റെ പേര് ഗംഗാധരൻ.<ref name=":4" /> അമ്മ കൗസല്ല്യ.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/features/actor-salim-kumar-open-up-about-his-mother-demise-old-video-goes-viral-087955.html|title=സലീം കുമാർ|access-date=15 December 2022|last=ഫീൽമി ബീറ്റ്|website=ഫീൽമി ബീറ്റ്|publisher=ഫീൽമി ബീറ്റ്}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/spice-entertainment/actor-salim-kumar-post-about-his-25th-wedding-anniversary-qzetud|title=ഈ മുഹൂർത്തത്തിന് 25 വയസ്സ് വിവാഹവാർഷിക ദിനത്തിൽ സലീം കുമാർ, ആശംസുമായി ആരാധകരും|access-date=2022-12-13|last=Asianet News|language=ml}}</ref> അപാര ഹ്യൂമർസെൻസുള്ള അമ്മയിൽ നിന്നായിരിക്കാം ചിരിക്കാനും ചിരിപ്പിക്കാനുമുള്ള കഴിവ് കിട്ടിയത് എന്ന് സലീം കുമാർ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.<ref name=":6">{{Cite web|url=https://www.vanitha.in/celluloid/celebrity-interview/salim-kumar-wedding-anniversary-special.html|title=കുടുംബത്തിന്റെ താളംതെറ്റുന്നത് ഭാര്യയ്ക്ക് പനി വരുമ്പോൾ, അവരാണ് ഈ വീടിന്റെ തുടിപ്പ്: സലിം കുമാർ പറയുന്നു {{!}} salim kumar wedding anniversary special {{!}} salim kumar family|access-date=2022-12-15}}</ref> സുനിതയാണ് സലീം കുമാറിന്റെ ഭാര്യ. പ്രണയ വിവാഹം ആയിരുന്നു. <ref name=":6" /> 1996 സെപ്തംബർ 14നാണ് സലിം കുമാറും സുനിതയും വിവാഹിതരാകുന്നത്.<ref name=":0" /> ചന്തു, ആരോമൽ എന്നിവരാണ് മക്കൾ.
സലീം കുമാർ ലിവർ സീറോസിസ് ബാധിതൻ ആയിരുന്നു<ref name=":6" />. പാരമ്പര്യമായി കിട്ടിയ അസുഖമാണ് അത് എന്ന് സലീം കുമാർ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്<ref name=":6" />. ഒരു ചായ പോലും കുടിക്കാത്ത അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരനും ഇതേ അസുഖമാണ്<ref name=":6" />. കൊച്ചി ആമൃത ആശുപത്രിയിൽ കരൾ മാറ്റി വയ്ക്കുന്ന ശസ്ത്രക്രിയക്ക് അദ്ദേഹം വിധേയനായി. <ref name=":6" /><ref>{{Cite web|url=https://m.vanitha.in/celluloid/movies/salim-kumar-tells-story-about-his-amritananda-mayi-worship.html|title=അന്നു മുതൽ ഞാൻ മാതാ അമൃതാനന്ദമയിയുടെ ഭക്തനായി; ആ കഥ പറഞ്ഞ് സലിം കുമാർ {{!}} Salim Kumar {{!}} Amritanandamayi|access-date=2022-12-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/salim-kumar-express-his-affection-with-mata-amritanandamayi/articleshow/95639854.cms|title=അമൃതാനന്ദമയിയോട് ആരാധന: എന്നെ വേണം എന്ന് പറയാൻ അന്ന് അവർ മാത്രമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ; സലിം കുമാർ|access-date=2022-12-15|language=ml}}</ref>
== സിനിമാ ജീവിതം ==
''ഇഷ്ടമാണ് നൂറു വട്ടം'' എന്ന സിനിമയാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ചിത്രം. സിദ്ധിക്ക് ഷമീറായിരുന്നു ഈ സിനിമയുടെ സംവിധായകൻ.
=== നീ വരുവോളം എന്ന ചിത്രത്തില് നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയത് ===
സിബി മലയിൽ സംവിധാനം നിർവഹിച്ച ചിത്രമായ നീ വരുവോളം നിർമ്മിച്ചത് നടൻ പ്രേം പ്രകാശ് ആയിരുന്നു. ഏഷ്യാനെറ്റിൽ സലീം കുമാർ അവതരിപ്പിച്ച പ്രോഗ്രാമുകളെല്ലാം കണ്ട് ഇഷ്ടപ്പെട്ട പ്രേം പ്രകാശ് തന്റെ പ്രത്യേക താൽപര്യത്തിലാണ് കലാഭവൻ മണിക്ക് പകരക്കാരനായി സലീം കുമാറിനെ ആ സിനിമയിലേക്ക് വിളിപ്പിച്ചത്. നീ വരുവോളം എന്ന സിനിമയിൽ സലീം കുമാറിന് ഏതാണ്ട് 11ഓളം സീനുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.അതിൽ 9 സീനുകൾ ചിത്രീകരിച്ചു. അടുത്തത് ജഗതി ചേട്ടനും തിലകൻ ചേട്ടനും തമ്മിലുള്ള ഒരു സീനായിരുന്നു. സലീം കുമാർ എത്ര കിണഞ്ഞു പരിശ്രമിച്ചിട്ടും ആ ടേക്ക് ഓക്കെ ആയില്ല.സംവിധായകൻ കട്ട് പറയുന്നു.ജഗതി ശ്രീകുമാറിന്റെയും തിലകൻന്റെയും ടൈമിംഗ് സലീം കുമാറിന് ഇല്ല എന്ന് പറഞ്ഞാണ് ഷോട്ട് കട്ട് ചെയ്യുന്നത്.അന്ന് രാത്രി സലീം കുമാർ ലോഡ്ജിൽ തങ്ങി.പിറ്റേ ദിവസം സിത്തു പനക്കലിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ആയ പ്രഭാകരൻ സലീം കുമാറിന്റെ മുറിയിൽ വന്ന് 'തിലകൻ ചേട്ടൻ ഇന്നലെ രാത്രി പോയി..ഡ്രസ്സ് എടുത്തോ..തിലകൻ ചേട്ടൻ വരുമ്പോൾ ഇനി ഞങ്ങൾ അറിയിക്കാം..അപ്പോൾ വന്നാൽ മതി' എന്ന് പറഞ്ഞ് സലീം കുമാറിനെ കോട്ടയം റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ കൊണ്ടിറക്കി. അദ്ദേഹം ടിക്കറ്റുമായി വരുന്നതും കാത്ത് സലീം കുമാർ പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ നിന്നു. കടം വാങ്ങിയ കാശുമായിട്ടു ഷൂട്ടിങ്ങിന് വന്ന സലീം കുമാറിന്റെ കൈയില് പൈസ ഒന്നും ഇല്ലായിരുന്നു. ട്രെയിൻ ടിക്കറ്റുമായി വരുന്ന പ്രഭാകരനെ കാത്ത് മണിക്കൂറുകളോളം സലീം കുമാർ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നു.ആരും വന്നില്ല.ഒടുവിൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ കണ്ട ഒരു നല്ല മനുഷ്യനോട് വണ്ടിക്കൂലിക്കുള്ള 20 രൂപ സലീം കുമാർ കടം ചോദിച്ചു.നാട്ടിലെത്തിയാൽ ഉടൻ തന്നെ ആ തുക അയച്ചു തരാമെന്ന് താഴ്മയായി സലീം കുമാർ അദ്ദേഹത്തോട് പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹം സലീം കുമാറിന്റെ തോളിൽ തട്ടി പറഞ്ഞു.'എടോ,തന്നെ ഞാൻ അറിയും..തന്റെ ടി.വി.പ്രോഗ്രാമുകൾ എല്ലാം ഞാൻ കാണാറുണ്ട്.താൻ കാശൊന്നും അയച്ചു തരണ്ട..തന്നെ സഹായിക്കാൻ സാധിച്ചുവെന്നത് എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അഭിമാനമുണ്ട്' ഇത്രയും പറഞ്ഞ് ആ മനുഷ്യൻ സലീം കുമാറിന് 20 രൂപ എടുത്തു കൊടുത്തു .ആ കാശ് കൊണ്ട് ടിക്കറ്റെടുത്ത് സലീം കുമാർ ട്രെയിനിൽ കയറി. ആ ചിത്രത്തിൽ നിന്ന് സലീം കുമാറിനേ മാറ്റിയെന്നും പകരം ആ വേഷം സലീം കുമാറിന് പകരം ഇന്ദ്രൻസ് അവതരിപ്പിച്ചെന്ന് സലീം കുമാർ പിന്നീട് അറിഞ്ഞു. <ref>{{Cite web|url=https://m.vanitha.in/celluloid/nostalgia/salim-kumar-shares-memories.html|title=ടൈമിംഗ് പോരെന്ന് പറഞ്ഞ് അവസരം നിഷേധിച്ചു, വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം അതേ യൂണിറ്റ് എനിക്കായി കാത്തിരുന്നു; സലിം കുമാർ പറയുന്നു {{!}} salim kumar shares memory {{!}} salim kumar about past life|access-date=2022-12-15}}</ref>
=== തമാശ വേഷങ്ങളിൽ തിളങ്ങുന്നു ===
2000-ൽ വിജി തമ്പി സംവിധാനം ചെയ്ത സത്യമേവ ജയതേയിലെ കള്ളന്റെ വേഷം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രകടനമാണ് തെങ്കാശിപ്പട്ടണം എന്ന ചിത്രത്തിലേക്ക് സംവിധായകരായ റാഫി-മെക്കാർട്ടിൻ ടീം സലിമിനെ വിളിക്കാൻ കാരണമായത്. തെങ്കാശിപ്പട്ടണം ഹിറ്റായതോടെ സലിം കുമാറിന് തിരക്കായി. പിന്നീട് ഒട്ടേറെ സിനിമകളിലെ ഹാസ്യനടനായുള്ള റോളുകൾ ഇദ്ദേഹത്തെ തേടി വന്നു. പിന്നീടങ്ങോട്ട് ദിലീപ്-ഹരിശ്രീ അശോകൻ-സലിം കുമാർ ടീം എപ്പോഴെല്ലാം സ്ക്രീനിൽ ഒന്നിച്ചോ അപ്പോഴെല്ലാം തിയേറ്ററിൽ പൊട്ടിച്ചിരികൾ അലയടിച്ചു. മീശമാധവനിലെ അഡ്വ. മുകുന്ദനുണ്ണി, ചതിക്കാത്ത ചന്തുവിലെ ഡാൻസ് മാസ്റ്റർ വിക്രം, പുലിവാൽ കല്യാണത്തിലെ മണവാളൻ, കല്യാണരാമനിലെ പ്യാരി, മായാവിയിലെ ആശാൻ, തിളക്കത്തിലെ ഓമനക്കുട്ടൻ എന്നിവ അതിൽ ചിലതുമാത്രം.<ref name=":5" /> 2004-ൽ കമലിന്റെ സംവിധാനത്തിലൊരുങ്ങിയ പെരുമഴക്കാലത്തിലായിരുന്നു സലിംകുമാറിലെ നടന്റെ മറ്റൊരുമുഖം പ്രേക്ഷകർ കണ്ടത്. അതുവരെ ചെയ്തതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഒരു തമാശപോലും പറയാതെ നടൻ എന്ന രീതിയിൽ സലീം കുമാർ അതിൽ തിളങ്ങി.
മേരിക്കുണ്ടൊരു കുഞ്ഞാടിലെ ലോനപ്പൻ ആദ്യം ചിരിപ്പിക്കുകയും കരയിക്കുകയും ചെയ്തു. ദീപു കരുണാകരന്റെ ഫയർമാനിലെ നരേന്ദ്രൻ ആചാരിയാകട്ടെ അല്പം ദുരൂഹതനിറഞ്ഞ കഥാപാത്രവുമായി. അതിനിടെ ധനുഷിനൊപ്പം തമിഴിൽ മാരിയാനിലും സലിംകുമാർ വേഷമിട്ടു.
=== അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട് ===
2005-ൽ ബാബു ജനാർദനന്റെ തിരക്കഥയിൽ ലാൽ ജോസ് സംവിധാനം ചെയ്ത അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീടിലെ സാമുവലിന്റെ വേദന അതേ തീവ്രതയോടെ പ്രേക്ഷകരും അനുഭവിച്ചു. [[ലാൽ ജോസ്|ലാൽ ജോസിന്റെ]] ഈ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന്, സലീം കുമാറിന് 2007-ലെ മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. <ref name=":5" />ലാൽ ജോസ് സംവിധാനം ചെയ്ത അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട് എന്ന ചിത്രത്തിലെ നായക കഥാപാത്രം പ്രേക്ഷകരിലേക്ക് എത്തിയതോടെയാണ് സലിംകുമാറിന്റെ അഭിനയശേഷി പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട് തുടങ്ങിയത്. <ref name=":3">{{Cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/features/when-salim-kumar-opens-up-dileep-slap-him-in-america-throwback-interview-goes-viral-087465.html|title=സലീം കുമാർ|access-date=15 ഡിസംബർ 2022|last=ഫീൽമി ബീറ്റ്|website=ഫീൽമി ബീറ്റ്|publisher=ഫീൽമി ബീറ്റ്}}</ref>
=== ആദാമിന്റെ മകൻ അബു ===
[[പ്രമാണം:Salim Kumar.jpg|ലഘുചിത്രം|സലീം കുമാർ ]]
2010-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ആദാമിന്റെ മകൻ അബുവിലൂടെ വെള്ളിത്തിരയിൽ വിസ്മയങ്ങൾ തീർക്കാനാവുമെന്ന് വീണ്ടും സലിംകുമാർ തെളിയിച്ചു. സലിം അഹമ്മദ് രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ച് 2011-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു മലയാളചലച്ചിത്രമാണ് ആദാമിന്റെ മകൻ അബു. 2011 ജൂൺ 24-നു് ചിത്രം തിയേറ്ററുകളിൽ പ്രദർശനത്തിനെത്തി. ദേശീയ ആവാർഡുകൾ വാരി കൂട്ടിയ ഈ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിലൂടെ 2010-ലെ മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ പുരസ്കാരം സലീം കുമാറിന് ലഭിച്ചു. അബു എന്ന വൃദ്ധനായ അത്തറ് കച്ചവടക്കാരന്, തന്റെ സാമ്പത്തിക പരാധീനതകൾക്കിടയിലും മെക്കയിൽ ഹജ്ജു കർമം നിർവഹിക്കാനുണ്ടാകുന്ന മോഹവും, അതിനെ തുടർന്നുണ്ടാവുന്ന സംഭവവികാസങ്ങളും ആണ് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ഇതിവൃത്തം. സലിം കുമാർ, സറീനാ വഹാബ് എന്നിവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിലഭിനയിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ചിത്രത്തിൽ നെടുമുടി വേണു, സുരാജ് വെഞ്ഞാറമൂട്, മുകേഷ്, കലാഭവൻ മണി തുടങ്ങിയവർ മറ്റ് വേഷങ്ങൾ അഭിനയിച്ചു. ഈ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിനു 2010ലെ മികച്ച നടനുള്ള കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും സലീം കുമാറിന് ലഭിച്ചു.<ref name=":3" />
2012-ൽ മികച്ച ഹാസ്യനടനുള്ള സംസ്ഥാന പുരസ്കാരവും അദ്ദേഹം സ്വന്തമാക്കി. ചിത്രം അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ.<ref name=":5" />
=== കറുത്ത ജൂതൻ ===
സലിം കുമാർ കഥ എഴുതി സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന രണ്ടാമത്തെ ചിത്രം ആണ് ‘[[കറുത്ത ജൂതൻ]]’. 2017 ആഗസ്റ്റ് 18ന് ചിത്രം തിയറ്ററുകളിലെത്തി. ചിത്രം വിതരണം ചെയ്തത് എൽ.ജെ ഫിലിംസ് ആണ്. <ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.kairalinewsonline.com/2017/08/11/124775.html|title=കണ്ട്; വിചാരണ ചെയ്ത്; വിധി പറയേണ്ടത് നിങ്ങളാണ്;സ|access-date=2022-12-15|date=2017-08-11|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>2000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഇസ്രായേലിൽ നിന്നും പ്രാണരക്ഷാർത്ഥം കേരളത്തിലെ മുസരീസ് (കൊടുങ്ങല്ലൂർ) തുറമുഖത്ത് എത്തുകയും 2500 വർഷക്കാലം മലയാള മണ്ണിൽ ജീവിതം കഴിച്ചുകൂട്ടി , സ്വാതന്ത്രാനന്തര ഇസ്രായേൽ ഭരണകൂടത്തിന്റെ വിളി വന്നപ്പോൾ വാഗ്ദത്തഭൂമിയിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോയ മലബാറി ജൂതന്മാരുടെ അഥവാ കറുത്ത ജൂതന്മാരില് ഒരാളുടെ കഥയാണ് ചിത്രത്തിന്റെ ഇതിവൃത്തം. ഇപ്പോൾ നിലവിലുള്ള മാള പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് പണ്ട് ഒരു ജൂതന്റെ വീടായിരുന്നു എന്ന് സലീം കുമാർ അറിഞ്ഞപ്പോൾ അത് അന്വേഷിച്ചറിയാനുള്ള കൗതുകമാണ് ‘കറുത്ത ജൂതൻ ‘ എന്ന സിനിമയായി പരിണമിച്ചത്. <ref name=":1" /> 2000 വർഷം മുൻപ് ഇസ്രായേലിൽ നിന്ന് പലായനം ചെയ്ത് ലോകത്തിന്റെ വിവിധഭാഗങ്ങളിൽ കുടിയേറിയ ജൂതന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ കേരളത്തിൽ എത്തി കേരളീയജീവിതവുമായി അത്രമേൽ ഇണങ്ങി രണ്ടായിരം കൊല്ലത്തോളം ഇവിടെ മലയാളികളായി ജീവിച്ച മലബാറിജൂതന്മാരുടെ ചരിത്രമാണ് ആരോൺ ഇല്യാഹു എന്ന കേന്ദ്രകഥാപാത്രത്തെ മുൻ നിർത്തി സലീംകുമാർ സിനിമയിൽ കാണിച്ചുതരുന്നത്.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://malayalam.filmibeat.com/movies/karutha-joothan/story.html|title=കറുത്ത ജൂതൻ|access-date=15 Dec 2022|last=ഫീൽമി ബീറ്റ്|website=ഫീൽമി ബീറ്റ്|publisher=ഫീൽമി ബീറ്റ്}}</ref>
മുകുന്ദപുരം താലൂക്കിലെ ഒരു സമ്പന്നജൂതകുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച ആരോൺ ഇല്യാഹു എന്ന അവറോണിജൂതന് ബാല്യകൗമാരങ്ങൾക്കിടയിൽ അച്ഛനെ നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം വിജ്ഞാനത്വരയാൽ അമ്മയെയും സഹോദരിയെയും വീട്ടിലാക്കി ഇൻഡ്യയിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ജൂതസംസ്കൃതിയെകുറിച്ച് ഗവേഷണം നടത്താനായി അയാൾ ദീർഘയാത്ര പുറപ്പെടുകയാണ്. അറിവുതേടിയുള്ള യാത്രക്കിടയിൽ, ഉത്തരേന്ത്യയിലെവിടെയോ വച്ച് അപകടത്തിൽ പെട്ട് കോമാസ്റ്റേജിൽ അവിടെ കിടപ്പിലാവുന്നതാണ് ആരോണിന്റെ ജീവിതത്തിലെ വഴിത്തിരിവ്. മരിച്ചുപോയിട്ടുണ്ടാവുമെന്ന പ്രതീതി സൃഷ്ടിച്ച് അയാളുടെ പെട്ടി മാത്രമാണ് വീട്ടിൽ തിരിച്ചെത്തുന്നത്. അതിനിടയിൽ വാഗ്ദത്തഭൂമി സ്വന്തമായ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ജൂതന്മാർ സ്വന്തം രാജ്യത്തിലേക്ക് യാത്രയാവുമ്പോൾ ആരോണിന്റെ അമ്മയും പെങ്ങളും ഉൾപ്പടെയുള്ള മലബാറിജൂതന്മാരും ഇസ്രായേലിലേക്ക് കപ്പൽ കയറുന്നു. ആരോൺ എന്നെങ്കിലും തിരിച്ചുവരികയാണെങ്കിൽ കൈമാറാനായി തങ്ങളുടെ സ്വത്തുവകകളും രേഖകളും പഞ്ചായത്ത് അധികാരികളെ ഏൽപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് അവർ പോയതെങ്കിലും ദശകങ്ങൾ കൊണ്ട് അത് പലരാൽ കയ്യേറപ്പെട്ടും അന്യാധീനപ്പെട്ടും നഷ്ടപ്പെട്ടുപോകുന്നു. രമേശ് പിഷാരടി, ഉഷ, സുധീഷ് സുധി, ശിവജി ഗുരുവായൂർ എന്നിവരാണ് ചിത്രത്തിലെ മറ്റു അഭിനേതാക്കൾ. സംഗീതം ബി.ആർ ഭിജൂറാം. ഛായാഗ്രഹണം ശ്രീജിത്ത് വിജയൻ. 2016 ലെ 47മത് സംസ്ഥാന ഫിലിം അവാർഡ് പ്രഖ്യാപനത്തിൽ മികച്ച കഥയ്ക്കുള്ള പുരസ്കാരം ചിത്രം നേടി. <ref name=":2" />
2018-ൽ ജയറാമിനെ നായകനാക്കി ദൈവമേ കൈതൊഴാം കെ കുമാറാകണം എന്ന ചിത്രവും സലിം കുമാർ സംവിധാനം ചെയ്തു.
നാലു വർഷത്തോളം, ''കൊച്ചിൻ ആരതി തിയേറ്റേർസിന്റെ'' നാടകങ്ങളിൽ ഇദ്ദേഹം അഭിനയിച്ചിരുന്നു. ''ഈശ്വരാ, വഴക്കില്ലല്ലോ'' എന്ന പേരിൽ തന്റെ ജീവചരിത്രം ഇദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
=== ട്രോളന്മാരുടെ ആശാൻ ===
എണ്ണിയാൽ തീരത്തത്ര കോമഡി നമ്പറുകൾ അദ്ദേഹം സിനിമയിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. <ref name=":7">{{Cite web|url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/happy-birthday-salim-kumar-some-super-hit-comedy-dialogues-of-actor-salim-kumar/articleshow/71521059.cms|title=സലീം കുമാറിൻറെ ഒരിക്കലും മറക്കാനാവാത്ത കൗണ്ടറുകൾ|access-date=2022-12-15|language=ml}}</ref> അവ എന്നും മലയാളിയുടെ ദൈന്യംദിന ജീവിതത്തിലുണ്ട്. <ref name=":7" /> സാമൂഹിക മാധ്യമങ്ങളിൽ ട്രോളുകൾ വരാൻ തുടങ്ങിയ കാലം. ഏത് ആശയത്തിനും പറ്റിയ ഒരുമുഖം എന്ന പോലെയാണ് സലിം കുമാർ കഥാപാത്രങ്ങൾ ട്രോൾ സൃഷ്ടാക്കൾക്ക് മുന്നിലെത്തിയത്. മണവാളനും പ്യാരിയും ഓമനക്കുട്ടനും അൽ കമലാസനനും പ്രത്യക്ഷപ്പെടാത്ത ട്രോളുകൾ കുറവ്. മായാവിയിലെ "ഇതൊക്കെ എന്ത് ?", വൺ മാൻ ഷോയിലെ "അഥവാ ബിരിയാണി കിട്ടിയാലോ", മീശമാധവനിലെ "നന്ദി മാത്രമേ ഉള്ളുവല്ലേ"? പോലുള്ള സംഭാഷണങ്ങൾ നിത്യജീവിതത്തലും ആളുകൾ പറയാൻ തുടങ്ങി. പതിയെ ട്രോൾ എന്ന് കേൾക്കുമ്പോളേ സലിം കുമാറിന്റെ മുഖം മനസിൽ വരുന്ന അവസ്ഥയുമായി.<ref name=":5" />അദ്ദേഹം അവതരിപ്പിച്ച കണ്ണൻ സ്രാങ്കും അഡ്വക്കേറ്റ് മുകുന്ദനുണ്ണിയും മായാണ്ടിയും പ്യാരിയും മണവാളനും ഡാൻസ് മാസ്റ്റർ വിക്രവും മനോഹരൻ മംഗളോദയവും വടിവാൾ പാഞ്ചിയും നക്സലേറ്റ് ചന്ദ്രനുമൊക്കെ ട്രോളന്മാരുടെ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളായി ഇപ്പോഴും വിലസുന്നുണ്ട്.അതോടൊപ്പം തന്നെ സവാള ഗിരിഗിരിഗിരിയും അച്ഛനാണത്രേ അച്ഛനുമൊക്കെയുള്ള കിടിലൻ ഡയലോഗുകളും മലയാളിയുടെ സംസാരത്തിൻറെ ഭാഗം തന്നെയായി മാറി കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. നിരവധി ഡയലോഗുകൾ ഇത്തരത്തിൽ മലയാളികളുടെ വാമൊഴിയായി മാറിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=":7" />അങ്ങ് ദുഫായിൽ ഷേക്കിൻറെ ഇടം കൈ ആയിരുന്നു ഞാൻ, അയാം ദി സോറി അളിയാ അയാം ദി സോറി, അയ്യോ ചിരിക്കല്ലേ ചിരിക്കല്ലേ ഇതടിച്ചിട്ടു ചിരിക്കല്ലേ, ചിരി തൊടങ്ങിയാ പിന്നെ നിർത്താൻ പറ്റൂല, ഇത്രയും ഫേമസ് ആയ എന്നെ നിനക്ക് മനസിലായില്ല അല്ലേടാ ജാഡ തെണ്ടി, ഇനിയെങ്ങാനും ശരിക്കും ബിരിയാണി കൊടുക്കണുണ്ടെങ്കിലാ, എന്തിനോ വേണ്ടി തിളയ്ക്കുന്ന സാമ്പാർ, ഈശ്വരാ ഇവിടെ ആരുമില്ലേ ഇതൊന്നു പറഞ്ഞ് ചിരിക്കാൻ, എൻറെ മാതൃഭൂമി വരെ നനഞ്ഞു പോയല്ലോടോ, ഒന്നാം ക്ലാസുമുതൽ കഞ്ചാവ് വലിച്ചേങ്കിൽ ചളപളാന്ന് ഇപ്പോ ഇംഗ്ലീഷ് പറയാർന്ന്, ആസ് ലോങ്ങ് ആസ് ദി റീസൺ ഈസ് പോസ്സിബ്ലെ, നന്ദി മാത്രേ ഉള്ളൂല്ലേ, ഡോണ്ടുഡോണ്ടൂ, നിൻറെ വിഷമം പറയെടാ ഞങ്ങളൊന്നു സന്തോഷിക്കട്ടെ തുടങ്ങി എണ്ണിയാലൊടുങ്ങാത്തത്ര ഡയലോഗുകൾ മലയാള ഭാഷയ്ക്ക് അദ്ദേഹം സംഭാവന ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name=":7" />
=== സലീം കുമാറിന്റെ ജനപ്രിയമായ ഡയലോഗുകൾ ===
ഇതിൽ കൂടുതലും സ്ക്രിപ്റ്റിൽ ഇല്ലായിരുന്നു എന്നും അവ സലീം കുമാർ സ്വന്തം കൈയ്യിൽ നിന്ന് ഇട്ടത് ആണെന്ന് പല ഇന്റർവ്യൂകളിലും പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.<ref name=":6" />
{| class="wikitable sortable"
|-
! ഡയലോഗ് || സിനിമ || വർഷം || മറ്റു വിവരങ്ങൾ
|-
| അങ്ങ് ദുഫായിൽ ഷേക്കിന്റെ ഇടം കൈ ആയിരുന്നു ഞാൻ. അവിടെയെല്ലാം ഇടത്തോട്ടാണല്ലൊ! അവര് വലതുകൈ ഉപയോഗിക്കുന്നത് മറ്റുചില ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ആണ് .. ഹുഹുഹു॥ || പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003 ||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
| നാട്ടില് ഒരു ഇമേജ് ഉണ്ടാകിയെടുക്കാനാണ് മണവാളൻ ആൻഡ് സൺസ് എന്നാ ഈ ബോർഡും ഈ ഞാനും പിന്നെ ഈ പൈപ്പും || പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
| നിങ്ങള്ക്ക് ആവശ്യമുള്ളത് പണമാണ്.. എന്റെ കയ്യില് ആവശ്യത്തില് കൂടുതല് ഉള്ളതും പണമാണ് || പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ധാരാളം മുദ്ര പത്രങ്ങള് വേണ്ടി വരും ..നമക്ക് ഡോകുമെന്ററി തയ്യാര് ആക്കണ്ടേ || പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
| നിങ്ങള്ക്ക് ഞാന് കാശ് തന്നിട്ടുള്ളതിനു എനിക്കൊരു ഉറപ്പ് വേണ്ടേ .ഞാന് ആരാ മോന് || പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|അങ്ങനെ പടക്ക കമ്പനി ഖുദാ ഗവാ !! || പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
| അച്ഛൻ ആണത്രേ അച്ഛൻ.!! || പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|എനിക്കെല്ലാമായി തിരുപ്പതിയായി…||പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ഈ ധര്മേന്ദ്രയുടെ ചില സമയത്തുള്ള കോമഡി കേട്ടാല് , ചിരിച്ചു ചിരിച്ചു കക്ഷത് നീര് വരും … ഹു ഹു ഹു|| പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|പടക്കങ്ങള് എന്റെ വീക്നെസ്സാണ് || പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ഹു..കൊച്ചി എത്തീ || പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ഇതാ ലഡ്ഡു.. ലിലേഫി||പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ഈ ബ്ലടി ഇന്ത്യന്സ് ആന്ഡ് മലയാളീസ് പറഞ്ഞു നടക്കുന്നു ..എനിക്ക് ദുഫിയില് കൂലി പണിയാണെന്ന് …||പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ഒട്ടകത്തെ തൊട്ടു കളിക്കരുത് … ഒട്ടകം ഞങ്ങടെ ദേശീയ പക്ഷിയാണ് … കേട്ടിട്ടില്ലേ ഒട്ടകപക്ഷി … || പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ദിവിടെ, പിന്നെ ദിവിടെ, പിന്നെ ദിതിന്റിന്റിദിപ്പുറത്ത് || പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|എല്ലാ വിരലും വച്ച് മുദ്ര ഇട്ടോ..പടക്കത്തിന്റെ പണി അല്ലെ…ഏതു വിരലാ ബാക്കി ഉണ്ടാകുക എന്ന് ആര്ക്ക് അറിയാം|| പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ഞാൻ നിങ്ങള്ക്ക് പണം തന്നു എന്ന് എനിക്കൊരു ഉറപ്പ് വേണ്ടേ.. ഞാൻ ആരാ മൊതല് || പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|കേരളഫയര്ഫോഴ്സിനും ഇവിടത്തെ നാട്ടുകാര്ക്കും മണവാളന് & സണ്സിന്റെ പേരിലും എന്റെ വ്യക്തിപരമായ പേരിലും ഞാന് നന്ദി രേഖപ്പെടുത്തു || പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|കടം വാങ്ങി തിരിച്ചു കൊടുക്കാത്തവര്ക്ക് നീയൊരു മാതൃകാ പുരുഷോത്തമനായിരിക്കണം. || പുലിവാൽ കല്യാണം||2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|കള്ളവണ്ടി കേറാന് പോലും കായില് കാശില്ലാത്തത് കൊണ്ട് ഞാന് ഒരു ടാക്സി വിളിച്ചു അങ്ങോട്ട് വരം||പുലിവാൽ കല്യാണം || 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|മോട്ടോര് വെഹിക്കിള് ആക്ട് പ്രകാരം വാഹനത്തിന്റെ ഇടതു ഭാഗത്തിരുന്ന് പത്രം വായിക്കുന്നത് ശരിയല്ല…. || പുലിവാൽ കല്യാണം|| 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|എന്റെ മാതൃഭൂമി വരെ നനഞ്ഞു പോയല്ലോടോ… || പുലിവാൽ കല്യാണം|| 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|എന്റെ സാറേ …എന്നെ തല്ലല്ലേ… ഞാന് ഈന്തപ്പഴം കട്ട് തിന്നിട്ടില്ല്ലേ !|| പുലിവാൽ കല്യാണം|| 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ആസ് ലോങ്ങ് ആസ് ദി റീസണ് ഈസ് പോസ്സിബ്ലെ|| പുലിവാൽ കല്യാണം|| 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|നമ്മള് നാലു പേരല്ലാതെ മൂന്നാമതൊരാള് ഇതു അറിയരുത് ||പുലിവാൽ കല്യാണം|| 2003||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|അതാ, അങ്ങോട്ടു നോക്കൂ. അങ്ങോട്ടു നോക്കാന് ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളവര് ഇങ്ങോട്ടു നോക്കിയാലും മതി || ചോക്കളേറ്റ് || 2007||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|മഹാലക്ഷ്മി ഓട്ടോ പിടിച്ചു വരുമ്പോ വാഹനബന്ദ് പ്രഖ്യാപിക്കല്ലെടാ || ചോക്കളേറ്റ് || 2007||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|നിന്റെ വിഷമം പറയെടാ ….ഞങ്ങളൊന്നു സന്തോഷിക്കട്ടെ …. || ചോക്കളേറ്റ്|| 2007||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|മോഹിനിയാട്ടി മോഹിനിയാട്ടി ഞങ്ങളുടെ രമണനെ കണ്ടോ ||ചോക്കളേറ്റ് || 2007||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|സാറിന്റെ പേര് പപ്പൻ എന്നാണോ എന്റെ പേരും പപ്പൻ എന്നാണ് .നൈസ് ടു മീറ്റ് യു || ചോക്കളേറ്റ് || 2007||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|കല്യാണം കലക്കാൻ പോകുമ്പോ കാഴ്ചയില് മാന്യനെന്നു തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്ന ഒരുത്തനെ വേണം|| ചോക്കളേറ്റ് || 2007||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ദെ! നമ്മട രമണന് വെള്ളമടിച്ച് മരണനായി ഇരിക്കുന്നു! || ചോക്കളേറ്റ്|| 2007||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|അല്ല ഞാനൊരു ഉദാഹരണത്തിന് ഒരു പര്യായം പറഞ്ഞെന്നേയുള്ളൂ|| || ||
|-
|അവന്റെ ശരിക്കുള്ള പേര് മായിന്കുട്ടി വി. എന്നായിരുന്നു.|| മായാവി || 2007||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|മായിന്കുട്ടി വി എന്നാ പേര് മാറ്റി അവനെ ആദ്യം മ്യായവി എന്ന് വിളിച്ചത് ആരാ || മായാവി || 2007||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ഇതെന്ത് മറിമായം? എനിക്ക് പ്രാന്തായിപ്പോയതാണോ, അതോ നാട്ടുകാർക്ക് മൊത്തം പ്രാന്തായാ? || മായാവി || 2007||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ധിധക്കെ എന്ത്! || മായാവി || 2007||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ആരും പേടിക്കണ്ട ഓടിക്കോ|| ഹലോ ||2007 ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ
|-
|ആഹാ… എന്നാ കാതല്….. ടൈറ്റാനിക് മാതിരിയെ ഇരുന്തത് || ഹലോ || 2007 ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ
|-
|എന്തിനോ വേണ്ടി തിളയ്ക്കുന്ന സാമ്പാർ || കല്യാണരാമൻ || 2002||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ചത്ത കിളിക്ക് എന്തിനാ കൂട് || കല്യാണരാമൻ || 2002||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|യെന്ത ഒരു ശബ്ദം കേടത്???’ ‘തേങ്ങ ഉടച്ചപ്പോള് ഒരു പീസ് വെള്ളത്തില് പോയതാണ് ||കല്യാണരാമൻ || 2002||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|സവാള ഗിരിഗിരിഗിരി ||കല്യാണരാമൻ || 2002||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|കീപ് ഇറ്റ് അപ്പ് …കീപായി ഇരിക്കാന് താത്പര്യം ഉണ്ടല്ലേ? || കല്യാണരാമൻ || 2002||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ലവൻ പാടുന്നു… നീ പാട് പെടും ! ||കല്യാണരാമൻ || 2002||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|വാട്ട് ഡു യു മീൻ … ഓ അങ്ങനൊന്നും ഇല്ല …. നെയ്മീൻ …..ചാളമീൻ ……ഐലമീൻ …..സിലോപിമീൻ || കല്യാണരാമൻ || 2002||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|നീ സഹകരികുകയനെങ്ങില് ഈ കലവറ നമുക്ക് ഒരു മണിയറ ആക്കം ||കല്യാണരാമൻ || 2002||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ഞാൻ എന്നീ പണി തുടങ്ങി അന്ന് മുതല് ഒരു ആത്മവിനേം ജെട്ടി ഇട്ടു പോകാന് ഞാൻ അനുവദിച്ചിട്ടില്ല.. ഇനി അനുവദിക്കുകയും ഇല്ല ||കല്യാണരാമൻ || 2002||
|-
|പുതിയ ലിപി ആയതു കൊണ്ടാ … പഴയ ലിപി ആയിരുന്നെങ്ങില് ഞാന് കലക്കിയേനെ || കല്യാണരാമൻ || 2002||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ഉഷ്ണം ഉഷ്ണേന ശാന്തികൃഷ്ണ എന്നല്ലേ?… ഇതു പുതിയ പഴംചൊല്ലാ കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച റിലീസ് ആയതാ || കല്യാണരാമൻ || 2002||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|കന്നിമാസം വന്നോ എന്നറിയാന് പശുവിനു കലണ്ടര് നോക്കേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല|| || ||
|-
|ഇതു കണ്ണേട്ടൻ, ഇതു ദാസേട്ടൻ ….അപ്പോൾ ഈ ജോസെഫേട്ടൻ ഏതാ ? || || ||
|-
|ഇന്നാ പിടിച്ചോ തന്റെയൊരു ധവള പത്രം|| || ||
|-
|ഇനിയെങ്ങാനും ശെരിക്കും ബിരിയാണി കൊടുക്കണുണ്ടെങ്കിലാ..|| || ||
|-
|ഈ മനുഷ്യരൊക്കെ ജനിക്കുന്നതിനു മുന്പ് ആടിനെ തീറ്റിച്ചതാരാ?|| || ||
|-
|എന്റെ ആറ്റുകാൽ ഭാസ്കര .. ഇത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഇല്ലാത്ത ദൈവത്തിനെ പോലും വിളിച്ചു പോകും || പച്ചക്കുതിര ||2006 ||സംവിധാനം: കമൽ
|-
|കഴുത്തു വരെ പെരുമ്പാമ്പ് വിഴുങ്ങിയവന്റെ തലയില് ആന ചവിടി എന്ന് പറഞ്ഞ പോലെ ആയി || പച്ചക്കുതിര ||2006|| സംവിധാനം: കമൽ
|-
|എനിക് വിശപ്പിന്റെ അസുഖം ഉണ്ടേ|| കുഞ്ഞിക്കൂനൻ ||2002 ||സംവിധാനം: ശശി ശങ്കർ
|-
| ദൈവമേ എനിക്ക് കാഴ്ച ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ ഇവൾക്ക് ഒരു ജീവിതം കൊടുക്കമായിരുന്നു. ദൈവമേ എന്നോട് എന്തിനീ ക്രൂരത ചെയ്തു? || കുഞ്ഞിക്കൂനൻ || 2002 ||സംവിധാനം: ശശി ശങ്കർ
|-
|ഐ ആം മൈക്കിൾ ഏലിയാസ് , ജാക്ക്സൺ ഏലിയാസ് ,വിക്രം ഏലിയാസ് || ചതിക്കാത്ത ചന്തു || 2004||സംവിധാനം: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ
|-
|ഇത്രയും ഫേമസ് ആയ എന്നെ നിനക്ക് മനസിലായില്ല അല്ലേടാ ജാഡ തെണ്ടി|| ചതിക്കാത്ത ചന്തു || 2004||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ
|-
|ഇത് ആരുടെ കൊട്ടാരമാണ് എന്നോ? ഇത് മധ്യതിരുവിതാംകൂര് ഭരിച്ചിരുന്ന രാജാവിന്റെ കൊട്ടാരമാണ്. പേര് ശശി || ചതിക്കാത്ത ചന്തു || 2004||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ
|-
|കൃഷ്ണന്റൊപ്പം അവന് വന്നു അവന്റൊപ്പം നീവന്നും നിന്റൊപ്പം ആരെങ്കിലും വന്നിട്ടുണ്ടോ… ഇനി ഞാൻ വരണോ…|| ചതിക്കാത്ത ചന്തു || 2004||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ
|-
|തൽപര കക്ഷി അല്ലാ...|| ചതിക്കാത്ത ചന്തു || 2004||സംവിധാനം: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ
|-
| പോത്തിന്റെ കാതിൽ സ്റ്റേ ഓതിയിട്ട് എന്താ കാര്യം? || രാജമാണിക്യം || 2005||
|-
|ഒന്നാം ക്ലാസ്സ് മുതല് കഞ്ചാവ് വലിചിരുന്നെങ്കില് ചള പളാന്നു ഇപ്പൊ ഇംഗ്ലീഷ് പറയാമായിരുന്നു … || തിളക്കം || 2003||സംവിധാനം: ജയരാജ്
|-
|ഇതടിച്ചിട്ടു ചിരിക്കല്ലേ, ചിരി തൊടങ്ങിയാ പിന്നെ നിര്ത്താന് പറ്റൂല … കിക്കിക്കികി|| തിളക്കം || 2003|| സംവിധാനം: ജയരാജ്
|-
|ഓ മൈ ഇന്ദുലേഖ ….ഞാനത് ചെയ്യാന് പാടില്ലായിരുന്നു || തിളക്കം || 2003||സംവിധാനം: ജയരാജ്
|-
|ഓള് ദ ബ്യൂട്ടിഫുൾ പീപ്പിൾ... ഹൌ ബ്യൂട്ടിഫുള് പീപ്പിൾ.|| തിളക്കം || 2003||സംവിധാനം: ജയരാജ്
|-
| പെങ്ങളെ കെട്ടിയ സ്ത്രീധനത്തുക തരുമോ അളിയാ||തിളക്കം || 2003||സംവിധാനം: ജയരാജ്
|-
|ഞങ്ങള്ക്ക് അളിയനും അളിയനും കൂടി കുറച്ചു ടോക്ക്സ് നടത്താനുണ്ട് കാശിനെ കുറിച്ചുള്ള ടോക്ക്സ്… കാഷ്യുല് ടോക്ക്സ് || തിളക്കം || 2003||സംവിധാനം: ജയരാജ്
|-
|കണ്ടാല് ഒരു ലൂക്കില്ലന്നെ ഉള്ളൂ ഒടുക്കത്തെ ബുദ്ധിയാ || മീശ മാധവൻ||2002 || സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
|നന്ദി മാത്രമേ ഉള്ളു അല്ലെ|| മീശ മാധവൻ|| 2002||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
|ഞാൻ അഡ്വക്കേറ്റ് മുകുന്ദന്നുണ്ണി….. ദാ കോട്ട് || മീശ മാധവൻ ||2002 ||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
|മാധവനും പിള്ളയും തമ്മിലുള്ള വ്യക്തിവിദ്വേഷത്തിന്റെയും പകയുടെയും കഥാ , ചേക്കിലെ മൈല് കുറ്റികള്ക്ക് പോലും സുപരിചിതമാണ് || മീശ മാധവൻ || 2002 ||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
|ഇവനൊന്നും മനുഷ്യനെ കണ്ടിട്ടില്ല|| മീശ മാധവൻ ||2002 ||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
|മിസ്റ്റർ മാധവൻ നായർ നിങ്ങളെ ഞാൻ വിടില്ല…. ദൈവമേ ഇത് രണ്ടു കക്ഷികൾക്കും ചേർത്ത് ഒറ്റ വിധിയാണെന്നാണ് തോനണതു || മീശ മാധവൻ ||2002 ||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
|കൊതുകിനുമില്ലേ ക്രിമികടി || || ||
|-
|ഛെ ഞാനത് ചോദിയ്ക്കാന് പാടില്ലായിരുന്നു ||തൊമ്മനും മക്കളും || 2005 ||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ഞങ്ങള് പരമ്പരാഗതമായി ഗുണ്ടകളാ എന്റെ അച്ഛന് ഗുണ്ട ,അമ്മാവന് ഗുണ്ട അപ്പുപ്പന് ഗുണ്ട എന്തിനേറെ പറയുന്നു എന്റെ ഭാര്യ വരെ ആ നാട്ടില്ലേ അറിയപെടുന്ന ഗുണ്ടി ആയിരുന്നെട ഗുണ്ടി …..” || തൊമ്മനും മക്കളും ||2005 ||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ഈ കതിന പൊട്ടുന്നത് കാണുമ്പം എന്റെ അച്ഛനെ ആണ് ഓർമ്മ വരുന്നത്. എന്റെ അച്ഛന് ഒരു വെടിക്കെട്ട് അപകടത്തിലാ മരിച്ചേ. എന്താ ചെയ്യക അച്ഛന്റെ ഒരു കാര്യം.||തൊമ്മനും മക്കളും || 2005 ||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|മാര്ക്കറ്റില് മീൻ വാങ്ങാന് പോയ കാമുകി വണ്ടി ഇടിച്ചു മരിച്ചു. എന്നിട്ട് എന്ത് ചെയ്തു ? അടുകളയില് ഇരുന്ന ഒരു ഉണകമീൻ വെച്ച അഡ്ജസ്റ്റ് ചെയ്തു . || തൊമ്മനും മക്കളും ||2005 ||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
|ഞാൻ ഇന്ന് ഇവന്റെ കയ്യില് നിന്നും വാങ്ങും || തൊമ്മനും മക്കളും || 2005 ||
|-
|ഈശ്വരാ ഇവിടെ ആരും ഇല്ലാലോ ഇതൊന്നു പറഞ്ഞു ചിരിക്കാൻ || തെങ്കാശിപ്പട്ടണം||2000 ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ
|-
|സാമുതിരി നമ്പൂതിരി എന്നൊക്കെ കേട്ടിട്ടുണ്ട് …ഈ മിണ്ടാതിരി ഏതാ ജാതി ?? ഓ ജാതി ചോതിക്കാൻ പാടില്ലല്ലേ|| തെങ്കാശിപ്പട്ടണം||2000 ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ
|-
|ഞാൻ അപ്പോഴേ പറഞ്ഞില്ലേ ബാറിലെ വെള്ളംന്ന്? || തെങ്കാശിപ്പട്ടണം ||2000 ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ
|-
|നമ്മള് കാണാന് പോകുന്നത് ദേവൂട്ടിയെയല്ലേ അല്ലാതെ മമ്മൂട്ടിയെയല്ലല്ലോ .? || തെങ്കാശിപ്പട്ടണം ||2000 ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ
|-
|ഡാ !! ആ കാളേടെ നോട്ടം അത്ര ശെരിയല്ല , നിനക്ക് പ്രശ്നം ഒന്നും ഇല്ലല്ലോ , ഞാന് അല്ലെ പുറകില് നില്കുന്നത് … ഡോണ്ടു ഡോണ്ടു || തെങ്കാശിപ്പട്ടണം||2000 ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ
|-
|അത്യാഗ്രഹ വിഭാഗത്തിൽ ആണ് || തെങ്കാശിപ്പട്ടണം||2000 ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ
|-
|സാമുതിരി നമ്പൂതിരി എന്നൊക്കെ കേട്ടിട്ടുണ്ട് …ഈ മിണ്ടാതിരി ഏതാ ജാതി ?? ഓ ജാതി ചോതിക്കാൻ പാടില്ലല്ലേ|| തെങ്കാശിപ്പട്ടണം||2000 ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ
|-
|ദി ഹോം അപ്പ്ലൈന്സിസ് ഓഫ് ദി ടു ഫാമിലീസ് യു ആര് ദി ലിങ്ക്..നോ….. നോ….. നോ…യു ആര് ദി ലിങ്ക്ഓഫ് ദി ലിങ്ക് . ദി ടു ഫാമിലീസ് അറ്റാച്ച്ട് ടു ദി ബാത്രൂം യുവര് ഫാമിലീസ് ഫുഡ് ആന്ഡ് അക്കൊമോടെഷന് || || ||
|-
| ഇപ്പോൾ തന്നെ വണ്ടി ഹനുമാൻ ഗീയറിലാ പോകുന്നത് || പാണ്ടിപ്പട || 2005 ||സംവിധാനം:: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ
|-
|നീ മുട്ടേന്നു വിരിയാത്ത പ്രായമല്ലേ നിനക്കു ബുള്സൈയായും ഓംലറ്റായുമൊക്കെ തോന്നും|| || ||
|-
|പണി തീർന്നാ ഞാൻ ഇവിടെ നിക്കുമോ ?, മൂക്കില് പഞ്ഞി വെച്ചു എവിടെയെങ്കിലും പോയി റസ്റ്റ് എടുക്കൂല്ലേ || || ||
|-
|പണി എപ്പോഴെ തീര്ന്നു ..ഇന്നലെ പന്ത്രണ്ടു മണിക്ക് .. ഹാർട്ടറ്റാക്ക് ആയിരുന്നു … || || ||
|-
|പതിനെട്ടു തികയാത്ത പാലക്കാരന് പയ്യന് || || ||
|-
|ബസ് സ്റ്റോപ്പില് നിന്ന ബസ് കിട്ടും, ഫുള് സ്റ്റോപ്പില് നിന്ന ഫുള് കിട്ടുമോ.. പോട്ടെ ഒരു പയന്റ് എങ്കിലും കിട്ടുമോ || || ||
|-
|വയറിന്റെ വലത് ഭാഗത്ത് കറുത്ത മറുകുള്ള സ്ത്രീ ആണോ ഈ കുട്ടിയുടെ മമ്മി || || ||
|-
|പുവർ ബോയ് ഇംഗ്ലീഷ്പോലും അറിഞ്ഞുകൂടാ എന്നിട്ട് എന്നോട് സ്പീചാന് വന്നിരിക്കുന്നു || || ||
|-
|വേർ ഈസ് മുകുന്ദൻ? എന്ത് കുന്ദൻ ? || അറബിക്കഥ || 2007 ||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
| വോ കിധറോ ഗയാ || അറബിക്കഥ || 2007 ||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
|സുരേഷ് ………..!!!!!!! ||ബെസ്റ്റ് ആക്റ്റർ || ||
|-
|ഒരു നായരെകൊണ്ട് ഞാൻ സല്യൂട്ടടിപ്പിച്ചു || || ||
|-
| ഇയാൾ എന്തു പണി ആടോ ഈ കാണിക്കുന്നത്? തന്നെ കൊണ്ട് ഞാൻ തോറ്റല്ലോ. ഐ ഓൾസോ ഫെയിൽഡ് ഓഫ് യൂ." || || ||
|-
| സാറിനെ ഞാൻ എന്റെ അമ്മയെ പോലെ സ്നേഹിക്കും ||ചെസ്സ് ||2006 ||സംവിധാനം: രാജ് ബാബു
|-
|പച്ചകറി മേടിക്കുന്നത് കുറ്റകരം ആണെന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ലായിരുന്നു സർ ||ചെസ്സ് || 2006 ||സംവിധാനം: രാജ് ബാബു
|-
|ശിവലിംഗ ഭഗവാനെ…എന്റെ ഉണ്ണികളേ കാത്തോളണെ || || ||
|}
== സലിം കുമാറിന്റെ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ==
[[പ്രമാണം:Salimkumar.jpg|200px|ചട്ടരഹിതം|വലത്ത്]]
[[പ്രമാണം:Achanurangatha Veedu.jpg|പകരം=അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട് വീഡിയോ പോസ്റ്റർ|ലഘുചിത്രം|അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട് വീഡിയോ പോസ്റ്റർ]]
=== മലയാളത്തിൽ സലീം കുമാർ ഇതുവരെ അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! സിനിമ || കഥാപാത്രം || വർഷം || മറ്റു വിവരങ്ങൾ
|-
|ഇഷ്ടമാണ് നൂറു വട്ടം || || 1996 ||സംവിധാനം: സിദ്ധിക്ക് ഷമീർ
|-
|ഇഷ്ടദാനം||ഉണ്ണിക്കുട്ടൻ|| rowspan="9" |1997 ||
|-
|മൂന്നു കോടിയും മുന്നൂറ് പവനും||മട്ടാഞ്ചേരി മാത്തൻ||
|-
|അഞ്ചരകല്യാണം||
|-
|മണ്ണടിയാർ പെണ്ണിനു ചെങ്കോട്ട ചെക്കൻ|| കിഴി||
|-
|അടുക്കള രഹസ്യം അങ്ങാടിപ്പാട്ട് || ||
|-
|ന്യൂസ്പേപ്പർ ബോയ് ||വെങ്കിടി ||
|-
| സുവർണ്ണ സിംഹാസനം|| ഗോപാലൻ||
|-
|പൂത്തുമ്പിയും പൂവാലന്മാരും || ||
|-
| ഗുരു ശിഷ്യൻ|| ||
|-
|മന്ത്രി കൊച്ചമ്മ || || rowspan="9" | 1998||
|-
|ചേനപ്പറമ്പിലെ ആനക്കാര്യം ||ഉത്തമൻ ||
|-
| ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത് || ഭാസ്കരൻ||
|-
| മീനാക്ഷി കല്യാണം || വക്കീൽ ശിവൻ മുല്ലശ്ശേരി||
|-
| മായാജാലം|| എഴുപുന്ന മത്തായി||
|-
| മാംഗല്യപ്പല്ലക്ക് || ഫൽഗുണൻ||
|-
| മാട്ടുപ്പെട്ടി മച്ചാൻ || മനോഹരൻ ||
|-
| ചേനപ്പറമ്പിലെ ആനക്കാര്യം || ||
|-
| സൂര്യവനം || താമരത്തോപ്പ് ||
|-
| ഉദയപുരം സുൽത്താൻ || സലീം|| rowspan="5" | 1999 ||
|-
| പട്ടാഭിഷേകം || കാട്ടുമനയ്ക്കൽ ബ്രഹ്മദത്തൻ മൂസത് ||
|-
| മൈ ഡിയർ കരടി || ||
|-
| ഓട്ടോ ബ്രദേഴ്സ് || ||
|-
| ടോക്കിയോ നഗരത്തിലെ വിശേഷങ്ങൾ|| കടപ്പുറം പാറായി||
|-
| മേരാ നാം ജോക്കർ|| || rowspan="8" | 2000 ||
|-
| നാടൻപെണ്ണും നാട്ടുപ്രമാണിയും|| ||
|-
| വിനയപൂർവം വിദ്യാധരൻ || ജ്യോതിഷി||
|-
| കിന്നാര തുമ്പികൾ|| ||
|-
| ഉണ്ണിമായ|| ||
|-
| [[തെങ്കാശിപ്പട്ടണം|തെങ്കാശിപട്ടണം]]|| മുത്തുരാമൻ||
|-
| മേലേവാര്യത്തെ മാലാഖക്കുട്ടികൾ || ഭാസ്കരൻ||
|-
| സത്യമേവ ജയതേ || ||
|-
| വൺ മാൻ ഷോ || ഭാസ്കരൻ|| rowspan="8" |2001 ||
|-
| സുന്ദരപുരുഷൻ || ബാലൻ||
|-
| സൂത്രധാരൻ|| ലീല കൃഷ്ണൻ||
|-
| [[ഈ പറക്കും തളിക]]|| കോശി ||സംവിധാനം: താഹ
|-
| ഭർത്താവുദ്യോഗം|| പുഷപൻ||
|-
| നരിമാൻ || കൊച്ചുനാരായണന്റെ മാനേജർ||
|-
| നാറാണത്തു തമ്പുരാൻ|| ||
|-
| ഈ നാട് ഇന്നലേ വരെ || ||
|-
| കാക്കി നക്ഷത്രം|| || rowspan="13" | 2002||
|-
| വാൽക്കണ്ണാടി|| രാഘവൻ||
|-
| താണ്ടവം || ബഷീർ||
|-
| [[മീശമാധവൻ|മീശ മാധവൻ]]|| അഡ്വക്കേറ്റ് മുകുന്ദനുണ്ണി||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
| പ്രണയമണിത്തൂവൽ || സുന്ദരൻ||
|-
| പുണ്യം|| ||
|-
| മഴത്തുള്ളിക്കിലുക്കം|| മായാണ്ടി||സംവിധാനം: അക്ബർ-ജോസ്
|-
| കാശില്ലാതെയും ജീവിക്കാം || ||സംവിധാനം: ജോസ് പുതുശ്ശേരി
|-
| കുഞ്ഞിക്കൂനൻ|| ചന്ദ്രൻ||സംവിധാനം: ശശി ശങ്കർ
|-
| ബാംബൂ ബോയ്സ് || ചമ്പ||സംവിധാനം: രാമസിംഹൻ
|-
| [[കല്ല്യാണരാമൻ|കല്യാണരാമൻ]]|| പ്യാരി||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
| സാവിത്രിയുടെ അരഞ്ഞാണം|| ഒളിമ്പ്യൻ ഭൂതം അപ്പച്ചൻ||സംവിധാനം: മോഹൻ കുപ്ലേരി
|-
| പകല്പ്പൂരം || ||സംവിധാനം: അനിൽ-ബാബു
|-
| വസന്തമാളിക || കോമളൻ|| rowspan="15" | 2003 ||സംവിധാനം: സുരേഷ് കൃഷ്ണ
|-
| പട്ടണത്തിൽ സുന്ദരൻ|| ഭുവനചന്ദ്രൻ||സംവിധാനം: വിപിൻ മോഹൻ
|-
| വെള്ളിത്തിര|| സുരേന്ദ്രൻ||സംവിധാനം: ഭദ്രൻ മാട്ടേൽ
|-
| ഗ്രാമഫോൺ|| തബല' ഭാസ്കരൻ||സംവിധാനം: കമൽ
|-
| സി.ഐ.ഡി. മൂസ || മാനസിക രോഗി||സംവിധാനം: ജോണി ആന്റണി
|-
| തിളക്കം|| ഓമനക്കുട്ടൻ||സംവിധാനം: ജയരാജ്
|-
| [[കിളിച്ചുണ്ടൻ മാമ്പഴം (ചലച്ചിത്രം)|കിളിച്ചുണ്ടൻ മാമ്പഴം]]|| ഉസ്മാൻ||സംവിധാനം: പ്രിയദർശൻ
|-
| പട്ടാളം || എസ്.ഐ. ഗബ്ബാർ കേശവൻ||
|-
| സ്വന്തം മാളവിക|| ||
|-
| പുലിവാൽ കല്യാണം|| മണവാളൻ||
|-
| എന്റെ വീട്, അപ്പുവിന്റേയും|| മൂങ്ങ വർക്കി||
|-
| ഹരിഹരൻപിള്ള ഹാപ്പിയാണ് || സുന്ദരൻ||
|-
| ദി ഫയർ|| ||
|-
| വലത്തോട്ട് തിരിഞ്ഞാൽ നാലാമത്തെ വീട് || സൂര്യപ്രകാശൻ||
|-
| മൽസരം|| വൈര മുത്തു||
|-
| യൂത്ത് വെസ്റ്റിവൽ|| വീരപാണ്ടി|| rowspan="12" | 2004 ||
|-
| രസികൻ|| പരമു||
|-
| [[ചതിക്കാത്ത ചന്തു]]|| ഡാൻസ് മാസ്റ്റർ വിക്രം||സംവിധാനം: റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ
|-
| താളമേളം || ||
|-
| കുസൃതി|| ചാണ്ടി||
|-
| കേരള ഹൗസ് ഉടൻ വില്പ്പനയ്ക്ക്|| ടെസ്റ്റർ കണ്ണപ്പൻ||
|-
| വെള്ളിനക്ഷത്രം|| ഗുഹൻ||
|-
| വിസ്മയത്തുമ്പത്ത് || ||
|-
| അപരിചിതൻ|| ||
|-
| ഗ്രീറ്റിങ്ങസ്|| വൈദ്യനാഥൻ||
|-
| കഥാവശേഷൻ || ||
|-
| പെരുമഴക്കാലം|| ആമു ഇളയപ്പൻ||
|-
| പാണ്ടിപ്പട || ഉമാംഗദൻ|| rowspan="20" | 2005 ||
|-
| [[തൊമ്മനും മക്കളും]]|| രാജാക്കണ്ണ്||സംവിധാനം: ഷാഫി
|-
| സർക്കാർ ദാദ|| ||
|-
| മാണിക്യൻ || ||
|-
| കൃത്യം|| ||
|-
| ഇഴ || ||
|-
| കല്യാണക്കുറിമാനം|| ||
|-
| രാപ്പകൽ || ഗോവിന്ദൻ||
|-
| നരൻ || ഇടിമുട്ട് രാജപ്പൻ||
|-
| ജൂനിയർ സീനിയർ|| സത്യൻ||
|-
| ആണ്ടവൻ || ||
|-
| രാജമാണിക്യം|| ദാസപ്പൻ||
|-
| ദീപങ്ങൾ സാക്ഷി|| വക്കീൽ||
|-
| ഉദയനാണ് താരം|| റഫീക്ക്||
|-
| ഇരുവട്ടം മണവാട്ടി || ഓച്ചിറ വേലു||
|-
| ഇമ്മിണി നല്ലൊരാൾ || കിട്ടുണ്ണി||
|-
| തസ്കരവീരൻ|| സുഗതൻ||
|-
| കൃത്യം|| ബാദ്ഷ||
|-
| [[ചാന്ത്പൊട്ട്|ചാന്തുപൊട്ട്]]|| 'പരദൂഷണം' വറീത്||
|-
| ലോകനാഥൻ ഐ. എ. എസ് || രാജപ്പൻ||
|-
| ഒരുവൻ|| || rowspan="17" | 2006 ||
|-
| കറുത്ത പക്ഷികൾ || ||
|-
| വാസ്തവം|| തൃപ്പൻ നമ്പൂതിരി||
|-
| [[ചെസ്സ് (ചലച്ചിത്രം)|ചെസ്സ്]]|| ഉണ്ണിക്കണ്ണൻ||
|-
| പ്രജാപതി|| ചലച്ചിത്ര താരം അഭിലാഷ്||
|-
| പച്ചകുതിര|| ചന്ദ്രൻ||
|-
| അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട്|| സാമുവൽ/പ്രഭാകരൻ||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
| [[ചങ്ങാതിപ്പൂച്ച]]|| ||
|-
| ആനച്ചന്തം|| പാപ്പൻ||
|-
| തുറുപ്പ് ഗുലാൻ || ഖാദർ & ഖാദർ||
|-
| ഏകാന്തം|| വേലായുധൻ||
|-
| ലയൺ (2006 സിനിമ)|| പൊറ്റക്കുഴി ചെല്ലപ്പൻ||
|-
| കിലുക്കം കിലുകിലുക്കം || അപ്പച്ചൻ||
|-
| പുലിജന്മം|| ||
|-
| വൃന്ദാവനം|| ||
|-
| നരകാസുരൻ|| ||
|-
| ഭാർഗ്ഗവചരിതം മൂന്നാം ഖണ്ഡം|| അലി||
|-
| ഫ്ലാഷ് || || rowspan="21" | 2007 ||
|-
| കംഗാരൂ|| 'കറന്റ്' കുഞ്ഞച്ചൻ||
|-
| കഥ പറയുമ്പോൾ || കവി ദാസ് വടക്കേമുറി||
|-
| ചോക്കലേറ്റ്|| പപ്പൻ||
|-
| ആയുർ രേഖ|| ഇസ്മൈൽ||
|-
| മിഷൻ 90 ഡേയ്സ് || മോഹനൻ||സംവിധാനം: മേജർ രവി
|-
| ദി സ്പീഡ് ട്രാക്ക് || ലാലി||
|-
| എബ്രഹാം & ലിങ്കൺ|| ||
|-
| ഏകാന്തം|| ||
|-
| മായാവി || കണ്ണൻ സ്രാങ്ക്||
|-
| ഇൻസ്പെക്ടർ ഗരുഡ്|| ചക്കച്ചാംപറമ്പിൽ ലോനപ്പൻ||
|-
| ചങ്ങാതിപ്പൂച്ച|| പുരുഷോത്തമൻ||
|-
| അറബിക്കഥ || കരീം||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
| ഹരീന്ദ്രൻ ഒരു നിഷ്കളങ്കൻ|| രാജേന്ദ്രൻ വാഴയില||
|-
| റോമിയോ|| നാരായണൻ||
|-
| അനാമിക|| ||
|-
| നഗരം || നാണപ്പൻ||
|-
| ലക്ഷ്യം|| ||
|-
| ഹലോ || ചിദംബരം||
|-
| ഗോൾ || ||
|-
| ജൂലൈ 4 || ശക്തിവേൽ||
|-
| ലോലിപോപ്പ്|| വൈദികൻ / അഭിഭാഷകൻ കുര്യാക്കോസ്|| rowspan="16" | 2008||
|-
| ക്രേസി ഗോപാലൻ|| ലക്ഷ്മണൻ||
|-
| സുൽത്താൻ|| സുന്ദരൻ||
|-
| മായാബസാർ|| ഗോവിന്ദൻ ആശാരി||
|-
| അണ്ണൻ തമ്പി|| ഇൻസ്പെക്ടർ ശ്യാമളൻ||
|-
| വൺ വേ ടിക്കറ്റ്|| സക്കാത്ത് ബീരാൻ||
|-
| മുല്ല|| തൊട്ടി' ശശി||സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
| ഗോപാലപുരാണം|| ||
|-
| പാർത്ഥൻ കണ്ട പരലോകം|| കരുണൻ||
|-
| താവളം|| ||
|-
| കിച്ചാമണി എം. ബി. എ|| ||
|-
| സൈക്കിൾ|| ||
|-
| ഷേക്സ്പിയർ എം.എ മലയാളം|| സുഗുണൻ മുതുകുന്നം||
|-
| ജൂബിലി || ||
|-
| ദേ ഇങ്ങോട്ട് നോക്കിയേ || ||
|-
| ട്വന്റി:20|| 'കപീഷ്' ഇന്ദുചൂഡൻ ഐ.പി.എസ്||സംവിധാനം: ജോഷി
|-
| ചട്ടമ്പിനാട്|| ഗോപാലൻ|| rowspan="17" | 2009||
|-
| ഗുലുമാൽ-ദി എസ്കേപ്പ്|| ||
|-
| എയ്ഞ്ചൽ ജോൺ|| രാജൻ||
|-
| കപ്പല് മുതലാളി|| ഓമനക്കുട്ടൻ||
|-
| സ്വന്തം ലേഖകൻ|| ചന്ദ്രമോഹൻ||
|-
| മാന്യമായ പാർട്ടികൾ|| ||
|-
| മകന്റെ അച്ചൻ|| കൃഷ്ണൻ കുട്ടി||
|-
| ഈ പട്ടണത്തിൽ ഭൂതം|| സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ മാധവൻ||
|-
| 2 ഹരിഹർ നഗർ|| അയ്യപ്പൻ||
|-
| ലവ് ഇൻ സിംഗപ്പൂർ|| ഷുക്കൂർ ഖാൻ||
|-
| ഡ്യൂപ്ലിക്കേറ്റ് || ||
|-
| മലയാളി|| ||
|-
| സമയം || ||
|-
| ലൗഡ് സ്പീക്കർ|| ||
|-
| ആയിരത്തിൽ ഒരുവൻ || ഉസ്മാൻ||
|-
| സമസ്ത കേരളം പിഒ|| സുബ്രഹ്മണ്യം||
|-
| സന്മനസ്സുള്ളവൻ അപ്പുക്കുട്ടൻ|| ||
|-
| നിഴൽ|| || rowspan="15" | 2010 ||
|-
| സീനിയർ മാൻഡ്രേക്ക്|| ||
|-
| ചെറിയ കള്ളനും വലിയ പോലീസും|| ഗോപാലൻ||
|-
| പോക്കിരി രാജ || എഴുത്തുകാരൻ മനോഹരൻ||
|-
| 3 ചാർ സൗ ബീസ്|| ചന്ദ്രൻ മുതലാളി||
|-
| ആദാമിന്റെ മകൻ അബു || അബുക്ക||
|-
| അൻവർ|| അഷ്റഫ്||
|-
| സ്വന്തം ഭാര്യ സിന്ദാബാദ്|| ടി കെ വിപിൻ കുമാർ||
|-
| മൈ ബിഗ് ഫാദർ|| ഉണ്ണിക്കുട്ടൻ||
|-
| ഫോർ ഫ്രണ്ട്സ് || കൊച്ചൗസ്ഫ്||
|-
| മലർവാടി ആർട്സ് ക്ലബ് || കട്ടപ്പറമ്പ് ശശി||
|-
| തസ്കര ലഹള || ||
|-
| ഒരിടത്തൊരു പോസ്റ്റ്മാൻ || ||
|-
| കാര്യസ്ഥൻ|| കാളിദാസ്||
|-
| ബെസ്റ്റ് ആക്റ്റർ || വടിവൽ പ്രാഞ്ചി||
|-
| ആകാശയാത്ര|| || rowspan="11" | 2011 ||
|-
| മേരിക്കുണ്ടൊരു കുഞ്ഞാട് || ലോനപ്പൻ||
|-
|ഡബിൾസ്
|മയ്യഴി
|
|-
|അർജുനൻ സാക്ഷി
|മെക്കാനിക്ക് ജാക്സൺ
|
|-
|മേക്കപ്പ് മാൻ
|ലോറൻസ്
|
|-
|ക്രിസ്ത്യൻ ബ്രദേഴ്സ്
|പുരുഷോത്തമൻ
|
|-
|പ്രഭുവിന്റെ മക്കൾ
|
|
|-
|മാണിക്യക്കല്ല്
|കുഞ്ഞിരാമൻ 'തമ്പുരാൻ'
|
|-
|ജനപ്രിയൻ
|കണ്ണപ്പൻ കണ്ണപി
|
|-
|തേജ ഭായ് & ഫാമിലി
|ദിവാകരൻ നായർ
|
|-
|ത്രീ കിംങ്ങ്സ്
|
|
|-
|അഭിയും ഞാനും
|ജോസ്
| rowspan="14" |2012
|
|-
|101 വെഡ്ഡിംഗ്സ്
|ഖാദർ
|
|-
|അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ
|തോമാച്ചൻ
|സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
|മഴവില്ലിനറ്റംവരെ
|
|
|-
|മിസ്റ്റർ മരുമകൻ
|
|
|-
|ഏഴാം സൂര്യൻ
|
|
|-
|വാധ്യാർ
|
|
|-
|ഓർഡിനറി
|
|
|-
|കോബ്ര
|ഗോപാലൻ
|
|-
|അന്നും ഇന്നും എന്നും
|
|
|-
|മാസ്റ്റേഴ്സ്
|മോനിച്ചൻ
|
|-
|പത്മശ്രീ ഭരത് ഡോ. സരോജ് കുമാർ
|റഫീഖ്
|
|-
|കളിക്കാർ
|
|
|-
|916
|
|
|-
|പിഗ്മാൻ
|
| rowspan="8" |2013
|
|-
|ലിസമ്മയുടെ വീട്
|സാമുവൽ
|
|-
|ഇമ്മാനുവൽ
|സുകു
|
|-
|മൂന്നാം ദിവസം ഞായറാഴ്ച
|
|
|-
|കുഞ്ഞനന്തന്റെ കട
|
|
|-
|നാടോടിമന്നൻ
|രവി
|
|-
|സൈക്കിൾ തീവ്സ്
|
|
|-
|KQ
|
|
|-
|മൈ ഡിയർ മമ്മി
|
| rowspan="3" |2014
|
|-
|ഭയ്യാ ഭയ്യ
|
|
|-
|സെക്കൻഡ്സ്
|
|
|-
|കമ്പാർട്ട്മെന്റ്
|
| rowspan="6" |2015
|
|-
|ഫയർമാൻ
|നരേന്ദൻ ആചാരി
|
|-
|വലിയ ചിറകുകളുള്ള പക്ഷികൾ
|
|
|-
|ഇലഞ്ഞിക്കാവ് പി.ഒ
|
|
|-
|സ്ത്രീ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ
|
|
|-
|പത്തേമാരി
|
|
|-
|കട്ടപ്പനയിലെ ഹൃത്വിക് റോഷൻ
|നക്സലൈറ്റ് ചന്ദ്രൻ
| rowspan="3" |2016
|
|-
|മൂണം നാൾ ഞായറാഴ്ച്ച
|കറുമ്പൻ
|
|-
|തോപ്പിൽ ജോപ്പൻ
|ഫാ. ഐസക് വാലംപറമ്പിൽ
|
|-
|രാമലീല
|സുമേഷ് വെഞ്ഞാറ
| rowspan="8" |2017
|
|-
|കറുത്ത സൂര്യൻ
|
|
|-
|ഹലോ ദുബായ്ക്കാരൻ
|
|
|-
|ഷെർലക് ടോംസ്
|ചോറോ ആശാൻ
|
|-
|കറുത്ത ജൂതൻ
|
|
|-
|വെളിപാടിന്റെ പുസ്തകം
|പ്രൊഫ പ്രേംരാജ് ഇടിക്കാട്ടുതറയിൽ
|
|-
|ക്ലിന്റ്
|
|
|-
|ചിപ്പി
|
|
|-
|മാംഗല്യം തന്തുനാനേന
|
| rowspan="9" |2018
|
|-
|ചാലക്കുടിക്കാരൻ ചങ്ങാതി
|
|
|-
|മോഹൻലാൽ
|സാത്താൻ ജോസ്
|
|-
|പഞ്ചവർണതത്ത
|അഡ്വ.ജിമ്മി
|
|-
|കുട്ടനാടൻ മാർപ്പാപ്പ
|ഫിലിപ്പോസ്
|
|-
|ദൈവമേ കൈതൊഴാം കെ.കുമാർ ആകണം
|കരിമണ്ണൂർ ഗോപി
|
|-
|ശിക്കാരി ശംഭു
|എസ്ഐ ജിമ്മി
|
|-
|ക്യൂൻ
|അഡ്വ.മുകുന്ദൻ
|
|-
|സഖാവിന്റെ പ്രിയസഖി
|
|
|-
|ഡ്രൈവിംഗ് ലൈസൻസ്
|അഗസ്തി
| rowspan="17" |2019
|
|-
|വർക്കി
|
|
|-
|അൾട്ട
|
|
|-
|മുന്തിരി മൊഞ്ചൻ: ഒരു താവള പറഞ്ഞ കഥ
|
|
|-
|എടക്കാട് ബറ്റാലിയൻ 06
|
|
|-
|ഗാനഗന്ധർവ്വൻ
|
|
|-
|ഇട്ടിമാണി: മേഡ് ഇൻ ചൈന
|
|
|-
|എ ഫോർ ആപ്പിൾ
|
|
|-
|ഷിബു
|ഡോ. തോമാച്ചൻ
|
|-
|രംഗീല (2019 സിനിമ)
|
|
|-
|മാസ്ക്
|ജഗ്ഗു വരാപ്പുഴ
|
|-
|താമര
|
|
|-
|ഒരു യമണ്ടൻ പ്രേമകഥ
|പാഞ്ചി
|
|-
|മധുര രാജ
|മനോഹരൻ മംഗളോദയം
|
|-
|ഒരു ഇന്റർനാഷണൽ ലോക്കൽ സ്റ്റോറി
|
|
|-
|ഒരു അഡാർ ലവ്
|
|സംവിധാനം: ഒമർ ലുലു
|-
|അല്ലു രാമേന്ദ്രൻ
|എസ്ഐ സിന്റോ സൈമൺ
|
|-
|ധമാക്ക
|ഡോക്ടർ
|2020
|സംവിധാനം: ഒമർ ലുലു
|-
|വൺ
|
| rowspan="4" |2021
|സംവിധാനം: സന്തോഷ് വിശ്വനാഥ്
|-
|സുമേഷ് & രമേഷ്
|
|സംവിധാനം: സനൂപ് തൈക്കൂടം
|-
|മാലിക്
|
|സംവിധാനം: മഹേഷ് നാരായണൻ
|-
|മ്യാവൂ
|ഉസ്താദ്
|സംവിധാനം: ലാൽ ജോസ്
|-
|മെ ഹൂം മൂസ
|
| rowspan="4" |2022
|സംവിധാനം: ജിബു ജേക്കബ്
|-
|കെങ്കേമം
|
|സംവിധാനം: ഷാമോൻ ബി പരേലിൽ
|-
|തല്ലുമാല
|ഗായകൻ കാമിയോ വേഷം
|സംവിധാനം: ഖാലിദ് റഹ്മാൻ
|-
|പട
|
|സംവിധാനം: കമൽ കെ. എം
|}
വിവരങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ പേജിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ചത്. [https://en.wikipedia.org/wiki/Salim_Kumar]
=== അന്യ ഭാഷകളിൽ സലീം കുമാർ ഇതുവരെ അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:left;"
!'''വർഷം'''
!'''സിനിമയുടെ പേര്'''
!'''വേഷം'''
!'''ഭാഷ'''
!'''മറ്റു വിവരങ്ങൾ'''
|-
| rowspan="3" |2014
|അപ്പാവിൻ മീസൈ
|കോലപ്പൻ
|തമിഴ്
|സംവിധാനം: രോഹിണി
|-
|നെടുഞ്ചാലൈ
|മാട്ടു ശേഖർ
|തമിഴ്
|സംവിധാനം: എൻ. കൃഷ്ണ
|-
|മരിയൻ
|തോമയ്യ
|തമിഴ്
|സംവിധാനം: ഭരത് ബാല
|-
|2013
|ഊംഗ
|കുഞ്ഞാ
|[[Odia language|ഒറിയ]]
|സംവിധാനം: ദേവഷിഷ് മഖിജ
|-
|2012
|മായാബസാർ
|unknown
|ബംഗാളി
|സംവിധാനം: ജയദീപ് ഘോഷ്
|}
വിവരങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ പേജിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ചത്. [https://en.wikipedia.org/wiki/Salim_Kumar]
=== സലീം കുമാർ ഇതുവരെ സംവിധാനം ചെയ്ത ചിത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:left;"
!'''വർഷം'''
!'''സിനിമയുടെ പേര്'''
!'''വേഷം'''
!'''ഭാഷ'''
!'''മറ്റു വിവരങ്ങൾ'''
|-
|2015
|കമ്പാർട്ട്മെന്റ്
| -
|മലയാളം
|സംവിധായകൻ
|
|-
|2017
|കറുത്ത ജൂതൻ
| -
|മലയാളം
|സംവിധായകൻ
|
|-
|2018
|ദൈവമേ കൈതൊഴാം കെ.കുമാർ ആകണം
| -
|മലയാളം
|സംവിധായകൻ
|
|}
വിവരങ്ങൾ ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയ പേജിൽ നിന്ന് ശേഖരിച്ചത്. [https://en.wikipedia.org/wiki/Salim_Kumar]
=== സലീം കുമാർ ടെലിവിഷനിൽ ===
{| class="wikitable sortable"
!'''വർഷം'''
!പരിപാടി
!റോൾ
!ചാനൽ
! class="unsortable" |'''മറ്റു വിവരങ്ങൾ'''
|-
|2015
|''സിനിമ ചിരിമ''
|സ്വയം
|മഴവിൽ മനോരമ
|
|-
|2016
|കോമഡി സർക്കസ്
|ജഡ്ജ്
|മഴവിൽ മനോരമ
|
|-
|2017–2019
|കോമഡി സ്റ്റാർസ് സീസൺ 2
|ജഡ്ജ് (ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക്)
|ഏഷ്യാനെറ്റ്
|
|-
|2017
|കോമഡി ഉത്സവം
|സ്വയം
|ഫ്ലവേഴ്സ് ടി വി
|
|-
|2018
|ഉർവശി തീയേറ്റർ
|മെൻറർ
|ഏഷ്യാനെറ്റ്
|
|-
|2018-2019
|തകർപ്പൻ കോമഡി
|മെൻറർ
|മഴവിൽ മനോരമ
|
|-
|2020
|ജോൺ ജാഫർ ജനാർദനൻ
|Narrator
|സൂര്യ ടി വി
|
|-
|2020–Present
|''കോമഡി മസ്റ്റേർസ്''
|ജഡ്ജ്
|അമൃത ടി വി
|
|-
|2021–Present
|സ്റ്റാർ മാജിക്
|മെൻറർ
|ഫ്ലവേഴ്സ് ടി വി
|
|-
|}
== സലിം കുമാർ നേടിയ പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
*
സലീം കുമാർ ഇതുവരെ നേടിയ പുരസ്കാരങ്ങൾ
{| class="wikitable sortable"
!പുരസ്കാരം
!'''വർഷം'''
!വിഭാഗം
!സിനിമ
!ഫലം
|-
|ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ
|2010
|മികച്ച നടൻ
|ആദാമിന്റെ മകൻ അബു|| rowspan="12" {{Won}}
|-
| rowspan="4" |കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകൾ
|2005
|മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടൻ
|അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട്
|-
|2010
|മികച്ച നടൻ
|ആദാമിന്റെ മകൻ അബു
|-
|2013
|മികച്ച ഹാസ്യനടൻ
|അയാളും ഞാനും തമ്മിൽ
|-
|2016
|മികച്ച കഥ
|കറുത്ത ജൂതൻ
|-
|കേരള സംസ്ഥാന ടെലിവിഷൻ അവാർഡുകൾ
|2013
|മികച്ച നടൻ
|പരതന്റെ പരിഭവങ്ങൾ
|-
|ഫിലിം ഫെയർ അവാർഡ് സൗത്ത്
|2011
|മികച്ച നടൻ (മലയാളം)
|ആദാമിന്റെ മകൻ അബു
|-
|സൗത്ത് ഇന്ത്യൻ ഇന്റർനാഷണൽ മൂവി അവാർഡുകൾ
|2012
|പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ്
|ആദാമിന്റെ മകൻ അബു
|-
|കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്സ് അസോസിയേഷൻ അവാർഡ്
|2010
|പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ്
|ആദാമിന്റെ മകൻ അബു
|-
| rowspan="2" |ഏഷ്യാനെറ്റ് ഫിലിം അവാർഡുകൾ
|2008
|മികച്ച ഹാസ്യനടൻ
|അണ്ണൻ തമ്പി
|-
|2011
|പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ്
|ആദാമിന്റെ മകൻ അബു
|-
|വനിതാ ഫിലിം അവാർഡുകൾ
|2011
|മികച്ച ഹാസ്യനടൻ
|ബെസ്റ്റ് ആക്ടർ
മേരിക്കുണ്ടൊരു കുഞ്ഞാട്
|-
|}
=== മറ്റ് അവാർഡുകൾ ===
* 2005: സത്യൻ അവാർഡ് - അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട്
* 2005: ഭരതൻ അവാർഡ് - അച്ഛനുറങ്ങാത്ത വീട്
* 2010: മികച്ച നടനുള്ള ജയ്ഹിന്ദ് ടിവി ഫിലിം അവാർഡ് - ആദാമിന്റെ മകൻ അബു
* 2010: അമൃത-ഫെഫ്ക ഫിലിം അവാർഡിന്റെ പ്രത്യേക ജൂറി അവാർഡ് - ആദാമിന്റെ മകൻ അബു
* 2011: പ്രേം നസീർ അവാർഡ്
* 2012: ഇമാജിൻ ഇന്ത്യ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവലിൽ ആദാമിന്റെ മകൻ അബു എന്ന ചിത്രത്തിന് മികച്ച നടൻ
== അവലംബം ==
<references />
==ഇതുംകൂടി കാണുക==
*[[മികച്ച അഭിനേതാവിനുള്ള ഇന്ത്യയിലെ ദേശീയപുരസ്കാരം]]
*[[മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന പുരസ്കാരം നേടിയവരുടെ പട്ടിക]]
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{imdb name|1368581}}
* [http://www.youtube.com/watch?v=ECIPlalG-aY പലവട്ടം കാത്തുനിന്നുഞാൻ- സലിംകുമാർ അഭിനയിച്ച ആൽബം ]
{{commonscat|Salim Kumar}}
{{NationalFilmAwardBestActor}}
{{മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിം ഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ-മലയാളം}}
[[വർഗ്ഗം:1969-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 9-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മിമിക്രി കലാകാരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാള ഹാസ്യനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച ഹാസ്യതാരത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മഹാരാജാസ് കോളേജിന്റെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]
{{bio-stub|Salim_Kumar}}
|}
ex85bp5481258ytiwboholxmo35yp0y
പെരിന്തൽമണ്ണ
0
15288
4619995
4619229
2026-05-18T00:40:14Z
Asifalinair
206364
Updated introduction
4619995
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Perinthalmanna}}
{{ToDisambig|വാക്ക്=പെരിന്തൽമണ്ണ}}
{{Infobox settlement
| name = പെരിന്തൽമണ്ണ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = നഗരസഭ
| image_skyline = Comrade Govindhan Nambiar Junction, Perinthalmanna, Malappuram Dt, India.jpg
| image_alt = പെരിന്തൽമണ്ണ ട്രാഫിക് ജംഗ്ഷൻ
| image_caption = മുനിസിപ്പൽ കോംപ്ലക്സ് സമുച്ചയം
| pushpin_map = India Kerala
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം
| latd =
| latm =
| lats =
| latNS =
| longd =
| longm =
| longs =
| longEW =
| coordinates_display =
| subdivision_type = രാജ്യം
| subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type1 = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1 = [[കേരളം]]
| subdivision_type2 = [[List of districts of India|ജില്ല]]
| subdivision_name2 = [[Malappuram district|മലപ്പുറം]]
| established_title = <!-- Established -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type = [[നഗരസഭ|ഗ്രേഡ് 2 നഗരസഭ]]
| governing_body = [[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ]]
| leader1_type =
| leader1 =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 34.41
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 49,723
| population_as_of = 2011
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes = <br/>{{Small|നഗരസഭാ പരിധിയിലെ കണക്കാണിത്}}
| demographics_type1 = <center>ഭാഷകൾ</center>
| demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = [[Postal Index Number|പിൻ കോഡ്]]
| postal_code = 679322
| area_code_type = ടെലിഫോൺ കോഡ്
| area_code = 04933
| registration_plate = KL-53
| website = {{URL|http://www.perinthalmannamunicipality.lsgkerala.gov.in/|}}
| footnotes =
| leader_party = [[United Democratic Front|യൂ.ഡി.എഫ്]]
| leader_title = ചെയർപേഴ്സൺ
| leader_name = പച്ചീരി സുരയ്യ ഫാറൂഖ്
| leader_title1 = വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ
| leader_name1 = എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ</br>
([[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]])
| Electoral Wards =
| blank_name_sec1 = ലോക്സഭാ മണ്ഡലം
| blank_info_sec1 = [[മലപ്പുറം ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം]]
| blank1_name_sec1 = നിയമസഭാ മണ്ഡലം
| blank1_info_sec1 = [[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| blank_name_sec2 =
| blank_info_sec2 =
| subdivision_type3 = [[താലൂക്ക്]]
| subdivision_name3 = [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ]]
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] ഒരു പട്ടണമാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ'''. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് [[മലബാർ ജില്ല|മലബാർ ജില്ലയിലെ]] വള്ളുവനാട് താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനം പെരിന്തൽമണ്ണയായിരുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകളായി പെരിന്തൽമണ്ണക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ വാണിജ്യകേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു. [[പെരിന്തൽമണ്ണ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ|പെരിന്തൽമണ്ണ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ്റെയും]] [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|താലൂക്കിന്റെയും]] അതേ പേരിൽ ഒരു ബ്ലോക്ക്ൻ്റേയും ആസ്ഥാനം കൂടിയാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ പട്ടണം. ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[മലപ്പുറം]] പട്ടണത്തിൽ നിന്നും 23 കിലോമീറ്റർ (14 മൈൽ) തെക്ക് പടിഞ്ഞാറായി കോഴിക്കോട്-പാലക്കാട് [[ദേശീയപാത 966 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 966]] ന്റെ മധ്യത്തിലാണ് ഈ പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1980-2000 കാലത്ത് ഗൾഫ് പണത്താൽ വലിയ വികസന കുതിപ്പ് നഗരത്തിലുണ്ടായി.
==ആമുഖം==
[[File:Perinthalmanna bus stand.jpg|thumb|250px|മൂസക്കുട്ടി സ്മാരക മോഡേൺ ബസ് സ്റ്റാൻഡ് കം ഷോപ്പിംഗ് കോംപ്ലക്സ്, പെരിന്തൽമണ്ണ]]
[[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] ജില്ലയിൽ [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ]] താലൂക്കിലാണ് [[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ|പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റി]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പെരിന്തൽമണ്ണ, പാതായിക്കര എന്നീ രണ്ടു വില്ലേജുകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയ്ക്ക് 34.41 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്. 1933-ൽ പെരിന്തൽമണ്ണ പഞ്ചായത്തായി. പിന്നീട് 1990 ഫെബ്രുവരി 10-ന് മുനിസിപ്പാലിറ്റിയായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു. വടക്കുഭാഗത്ത് അങ്ങാടിപ്പുറം, വെട്ടത്തൂർ പഞ്ചായത്തുകളും, കിഴക്കുഭാഗത്ത് താഴെക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ് പഞ്ചായത്തുകളും, തെക്കുഭാഗത്ത് ഏലംകുളം പഞ്ചായത്തും, പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് അങ്ങാടിപ്പുറം പഞ്ചായത്തുമാണ് [[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ]]<nowiki/>യുടെ അതിരുകൾ . ഭൂപ്രകൃതിയനുസരിച്ച് പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയെ ഉയർന്ന സമതലം, ചെറിയ ചെരിവ്, ഇടത്തരം ചെരിവ്, കുത്തനെയുള്ള ചെരിവ്, സമതലം, താഴ്വര, വെള്ളം കയറുന്ന താഴ്ന്ന സ്ഥലം എന്നിങ്ങനെ ഏഴു ഭാഗങ്ങളായി തരം തിരിക്കാം. ചെങ്കല്ല് (ലാറ്ററൈറ്റ്), എക്കൽമണ്ണ്, ഗ്രാനൈറ്റ് എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്ന പ്രധാന മണ്ണിനങ്ങൾ . മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ അതിദ്രുതം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വാണിജ്യകമ്പോളവും നഗരവുമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. പുരാതന വള്ളുവനാട് ദേശത്തിന്റെ ഹൃദയമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ കർത്താവായ പൂന്താനം നമ്പൂതിരിയുടെ ഇല്ലവും ഇ.എം.എസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ ഏലംകുളവും പെരിന്തൽമണ്ണക്കടുത്താണ്. ആസ്പത്രികളുടെ നഗരം എന്ന് പെരിന്തൽമണ്ണ അറിയപ്പെടുന്നു{{fact}}. നാല് സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആസ്പത്രികൾ പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിനുപുറമേ ഒരു മെഡിക്കൽ കോളേജും ചെറുതും ഇടത്തരവും ആയ നിരവധി ആശൂപത്രികളും ക്ലിനിക്കുകളും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സഹകരണ ആസ്പത്രിയായ ഇ.എം.എസ് സ്മാരക ആശുപത്രി ഇവിടെയാണുള്ളത്. കൂടാതെ രാമദാസ്,അൽശിഫ, മൗലാന, എം ഇഎസ്, ഗവ. ജില്ലാശുപത്രി, അൽസലാമ എന്നിവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
==പദോൽപത്തി==
[[വള്ളുവക്കോനാതിരി|വള്ളുവകോനാതിരിയുടെ]] സേനാനായകനായിരുന്ന കക്കൂത്ത് നായരുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ പണ്ടുകാലത്ത് വർഷം തോറും ഇവിടെ കായികാഭ്യാസപ്രകടനങ്ങൾ അരങ്ങേറിയിരുന്നു. ഇന്നത്തെ അങ്ങാടിപ്പുറത്തിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു ഈ കായികാഭ്യാസം നടന്നിരുന്നത്. “പെരും തല്ല്” നടന്നിരുന്ന സ്ഥലമാണ് പിന്നീട് പെരിന്തൽമണ്ണയായത്.
== ഭരണ സംവിധാനം ==
[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ]]<nowiki/>യാണ് നഗരത്തിൻ്റെയും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങലുടെയും ഭരണം നടത്തുന്നത്. ഭരണസൗകര്യത്തിനായി 37 വാർഡുകൾ ആയി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഓരോ വാർഡിൽ നിന്നും ആ വാർഡിലെ സമ്മദിതായകർ അവരുടെ കൗൺസിലറെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ഭൂരിപക്ഷം നഗരസഭാംഗങ്ങൾ ഉള്ള മുന്നണി അല്ലെങ്കിൽ കക്ഷി ആണ് ഭരണം നടത്തുന്നത്. ചെയർപേഴ്സൺ, വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ എന്നിവരാണ് ഭരണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. കൗൺസിലർമാർ ആണ് ഇവരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. നിലവിൽ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയാണ്]] ഭരണം നടത്തുന്നത്. ശ്രീമതി. സുരയ്യ ഫാറൂഖ് ആണ് നഗരസഭാധ്യക്ഷ. ശ്രീ. എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ ആണ് വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ.
=== മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ വാർഡുകൾ ===
[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ|പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയിൽ]] 37 വാർഡുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. വാർഡുകൾ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു :<ref>{{cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=Wards of Perinthalmanna|website=sec.kerala.gov.in}}</ref>
{| class="sortable" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
|-
| 1 || ചീരട്ടമണ്ണ || 20 || ഒലിങ്കര
|-
| 2 || മാനത്തുമംഗലം || 21 || അനാഥനം
|-
| 3 || കക്കൂത്ത് || 22 || കിഴക്കേക്കര
|-
| 4 || മുണ്ടത്തപ്പടി || 23 || തെക്കേക്കര
|-
| 5 || വലിയങ്ങാടി || 24 || പടിഞ്ഞാറേക്കര
|-
| 6 || കുളിർമല || 25 || വളയം മൂച്ചി
|-
| 7 || ചെമ്പങ്കുന്ന് || 26 || ആശാരിക്കര
|-
| 8 || കുന്നുംപുറം || 27 || മറുകരപ്പറമ്പ്
|-
| 9 || ആലക്കുന്ന് || 28 || കുന്നപ്പള്ളി സൗത്ത്
|-
| 10 || പൊന്നിയക്കുറിശ്ശി || 29 || കൊല്ലക്കോട്
|-
| 11 || ഇടുക്കുമുഖം || 30 || വട്ടപ്പാറ
|-
| 12 || മനഴി സ്റ്റാൻഡ് || 31 || തേക്കിൻകോട്
|-
| 13 || പഞ്ചമ || 32 || കാവുങ്കൽ പറമ്പ്
|-
| 14 || കുട്ടിപ്പാറ || 33 || ജെ.എൻ. റോഡ് സെൻട്രൽ
|-
| 15 || കോവിലകമ്പടി || 34 || തോട്ടക്കര
|-
| 16 || പാതാക്കര. യു.പി. സ്കൂൾ || 35 || പുത്തൂർ
|-
| 17 || മനപ്പടി || 36 || മുട്ടുങ്ങൽ
|-
| 18 || പി.ടി.എം. കോളേജ് || 37 || ലെമൺ വാലി
|-
| 19 || തണ്ണീർപ്പന്തൽ || ||
|}
=== ക്രമസമാധാനം ===
പെരിന്തൽമണ്ണയിലെ കോടതി സമുച്ചയത്തിൽ മുൻസിഫ് കോടതി, മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി, പ്രതേക കോടതി എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ നഗരത്തിൻ്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് ആണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരവും സമീപ പഞ്ചായത്തുകളായ താഴേക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ്, ഏലംകുളം, അങ്ങാടിപ്പുറം, പുലാമന്തോൾ എന്നിവയും ഈ സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിൽ വരുന്നു. മലപ്പുറം ജില്ലാ പോലീസിൻ്റെ പെരിന്തൽമണ്ണ സബ് ഡിവിഷൻ കാര്യാലയവും ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നഗരത്തിലെ ഗതാഗത നിയന്ത്രണത്തിനും ഗതാഗത നിർവഹണത്തിന് മായി പ്രത്യേക ട്രാഫിക് പോലിസ് യൂണിറ്റുമുണ്ട്.
==രാഷ്ട്രീയം==
[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ലീഗ്]] തട്ടകമായ ജില്ലയിൽ ഇടത്പക്ഷത്തിന് കൂടുതൽ സ്വാധീനമുള്ളത് ഇവിടെ യാണ് . കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ആചാര്യൻ ഇ എം സ് മന ഏലംകുളത്ത് ആണ് . നഗര ഭരണം തുടർച്ചയായി ഇടതു പക്ഷത്തിൻ്റെ നേതൃത്തിൽ ആണ്. പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭ മണ്ഡലം മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ നജീബ് കാന്തപുരം ആണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ ഇനി പറയുന്ന തദ്ദേശസ്വയംഭരണസ്ഥാപനങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു: പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ, താഴെക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ്, ഏലംകുളം, മേലാറ്റൂർ, പുലാമന്തോൾ, വെട്ടത്തൂർ എന്നീ ഗ്രാമഞ്ചായത്തുകൾ. നിലവിലെ എം.എൽ. എ. മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ ശ്രീ. [[നജീബ് കാന്തപുരം]] ആണ്. നിലവിലെ എം.പി. ശ്രീ. [[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]] ആണ്.
പെരിന്തൽമണ്ണയുടെ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളുടെ ഭരണത്തിനും വികസനത്തിനുമായി പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തും, അതാത് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുമുണ്ട്.
===പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക്===
{{ഇതും കാണുക|പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്}}
താഴെപ്പറയുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ ബ്ലോക്ക് തല ഭരണത്തിന്റെ ചുമതലയുള്ള തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്:
* [[ആലിപ്പറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[ഏലംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[പുലാമന്തോൾ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[അങ്ങാടിപ്പുറം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[കീഴാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[മേലാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[വെട്ടത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[താഴേക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
==ഗതാഗതം==
=== റോഡ് ===
മധ്യകേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റോഡുകൾ സംഗമിക്കുന്ന ഒരു നഗരമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. കോഴിക്കോട് പാലക്കാട് ചെറുപ്പുളശ്ശേരി ,കുന്നംകുളം നിലമ്പൂർ മേലാറ്റൂർ വളാഞ്ചേരി ,തിരൂര്, മഞ്ചേരി എന്നീ ഭാഗത്ത് നിന്നുള്ള റോഡുകൾ ഇവിടെ സംഗമിക്കുന്നു.ആശുപത്രി നഗരമായി വളർന്ന വരാനുള്ള ഒരു പ്രധാന കാരണവും ഈ പ്രത്യേകതയാണ്
* ഷൊർണൂർ-പെരിന്തൽമണ്ണ [[സംസ്ഥാനപാത 23 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 23]] പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ [[ദേശീയപാത 966 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 966]]-ൽ ചേർന്ന് അവസാനിക്കുന്നു.
* പെരുമ്പിലാവ്-നിലമ്പൂർ [[സംസ്ഥാനപാത 39 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 39]] പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്.
* [[സംസ്ഥാനപാത 53 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 53]] - പാലക്കാട് നിന്നും ചെർപ്പുളശ്ശേരി വഴി പെരിന്തൽമണ്ണയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
* വളാഞ്ചേരി-നിലമ്പൂർ [[സംസ്ഥാനപാത 73 (കേരളം)|സംസ്ഥാന പാത 73.]]
ഒരു കെഎസ്ആർടിസി സബ് ഡിപ്പോയും മൂന്ന് സ്വകാര്യ ബസ് സ്റ്റാൻഡുകളുമാണ് നഗരത്തിന് സൗകര്യമൊരുക്കുന്നത്.
=== റെയിൽ ===
നിലമ്പൂർ-ഷൊറണൂർ തീവണ്ടി പാതയിൽ പെരിന്തൽമണ്ണയ്ക്ക് സമീപം ടൗണിൽ നിന്ന് 2.5 കി.മീ (1.6 മൈൽ) പടിഞ്ഞാറ് അങ്ങാടിപ്പുറമാണ് ഏറ്റവും അടുത്ത സ്റ്റേഷൻ, പട്ടിക്കാട്, ചെറുകര എന്നീ സ്റ്റേഷനുകളും അധികം അകലെയല്ല. പക്ഷെ ഇവിടെ നിന്നും ട്രെയിൻ സൗകര്യം വളരെ പരിമിതമാണ്. രാജ്യത്തിൻ്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കുള്ള ട്രെയിനുകൾ ലഭ്യമാകണമെങ്കിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്റ്റേഷനായ [[ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷൻ|ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷനെയാണ്]] ഇവിടെയുള്ളവർ ആശ്രയിക്കുന്നത്.
ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം കോഴിക്കോട് കരിപ്പൂരാണ്
==സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ==
* റവന്യൂ ഡിവിഷണൽ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* താലൂക്ക് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* മിനി സിവിൽ സ്റ്റേഷൻ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* താലൂക്ക് സപ്ലൈ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* നഗരസഭ കാര്യാലയം, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് കാര്യാലയം
* സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* കെ.എസ്.ഇ.ബി, ഡിവിഷൻ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ഡിവിഷണൽ പോലീസ് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഫയർ ആൻ്റ് റെസ്ക്യൂ സ്റ്റേഷൻ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് റീജിയണൽ ട്രാസ്പോർട്ട് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ട്രഷറി, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ജയിൽ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ
* പെരിന്തൽമണ്ണ എക്സൈസ് സർക്കിൾ ഓഫീസ്
* ട്രാഫിക് എൻഫോഴ്സ്മെൻ്റ് യൂണിറ്റ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
== വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
===സ്കൂളുകൾ===
* [[പെരിന്തൽമണ്ണ ഗവ. മോഡൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ|ഗവ: മോഡൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ]]
* ഗവ: ഗേൾസ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ടെക്നിക്കൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പ്രസെൻ്റേഷൻ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഗവ: മോഡൽ ലോവർ പ്രൈമറി സ്ക്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
*അസ്സീസി ഹയർ സെക്കണ്ടറി ബധിര വിദ്യാലയം, പലച്ചോട് പോസ്റ്റ്, മാ ലാ പറമ്പ്
===കോളേജുകൾ===
* പൂക്കോയ തങ്ങൾ സ്മാരക ഗവൺമെൻ്റ് കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഗവ: പോളിടെക്നിക് കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* എം. ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
==ആരാധനാലയങ്ങൾ==
* ടൗൺ ജുമാ മസ്ജിദ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഹനഫി മസ്ജിദ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* കക്കൂത്ത്- വലിയങ്ങാടി ജുമാ മസ്ജിദ്
* കുമരകുളം ജുമാ മസ്ജിദ്
* [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, അങ്ങാടിപ്പുറം]]വള്ളുവനാട് രാജ്യത്തിൻ്റെ മൂലസ്ഥാനം ഇവിടെയായിരുന്നു
==ആശുപത്രികൾ ==
* മൗലാന ഹോസ്പിറ്റൽ
* അൽശിഫ ഹോസ്പിറ്റൽ
* എം.ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളജ് ഹോസ്പിറ്റൽ
* ഇ.എം.എസ്. സഹകരണ ആശുപത്രി
* പെരിന്തൽമണ്ണ ജില്ലാ ആശുപത്രി
== ശ്രദ്ധേയരായ ആളുകൾ ==
* [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] - കേരളത്തിൻ്റെ ആദ്യത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി[[ഏലംകുളം]] ആണ് ജന്മദേശം.
* [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]] ജ്ഞാനപ്പാന എന്ന കവിതയുടെ രചയിതാവ് പൂതാനം ഇല്ലം കീഴാറ്റൂർ ആക്കപ്പറമ്പ് സമീപം
* [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]] - മുൻ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി
* [[പി. ശ്രീരാമകൃഷ്ണൻ]] - മുൻ കേരള നിയമസഭ സ്പീക്കർ പട്ടിക്കാട് സ്വദേശി
* [[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]] - രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ
* [[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] - രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, നിർമാതാവ്, മുൻ എംഎൽഎ
* [[സൂരജ് തേലക്കാട്]], അഭിനേതാവ്
* ബൈജു. സി പി - കവി, കഥാകൃത്ത്
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
{{commonscat|Perinthalmanna}}
{{kerala-geo-stub}}
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}
[[വിഭാഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
bur3pej0pewbbsyajh7mi5hochf8sja
4619996
4619995
2026-05-18T01:00:01Z
Asifalinair
206364
Removed unnecessary
4619996
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Perinthalmanna}}
{{ToDisambig|വാക്ക്=പെരിന്തൽമണ്ണ}}
{{Infobox settlement
| name = പെരിന്തൽമണ്ണ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = നഗരസഭ
| image_skyline = Comrade Govindhan Nambiar Junction, Perinthalmanna, Malappuram Dt, India.jpg
| image_alt = പെരിന്തൽമണ്ണ ട്രാഫിക് ജംഗ്ഷൻ
| image_caption = മുനിസിപ്പൽ കോംപ്ലക്സ് സമുച്ചയം
| pushpin_map = India Kerala
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം
| latd =
| latm =
| lats =
| latNS =
| longd =
| longm =
| longs =
| longEW =
| coordinates_display =
| subdivision_type = രാജ്യം
| subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type1 = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1 = [[കേരളം]]
| subdivision_type2 = [[List of districts of India|ജില്ല]]
| subdivision_name2 = [[Malappuram district|മലപ്പുറം]]
| established_title = <!-- Established -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type = [[നഗരസഭ|ഗ്രേഡ് 2 നഗരസഭ]]
| governing_body = [[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ]]
| leader1_type =
| leader1 =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 34.41
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 49,723
| population_as_of = 2011
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes = <br/>{{Small|നഗരസഭാ പരിധിയിലെ കണക്കാണിത്}}
| demographics_type1 = <center>ഭാഷകൾ</center>
| demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = [[Postal Index Number|പിൻ കോഡ്]]
| postal_code = 679322
| area_code_type = ടെലിഫോൺ കോഡ്
| area_code = 04933
| registration_plate = KL-53
| website = {{URL|http://www.perinthalmannamunicipality.lsgkerala.gov.in/|}}
| footnotes =
| leader_party = [[United Democratic Front|യൂ.ഡി.എഫ്]]
| leader_title = ചെയർപേഴ്സൺ
| leader_name = പച്ചീരി സുരയ്യ ഫാറൂഖ്
| leader_title1 = വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ
| leader_name1 = എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ</br>
([[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]])
| Electoral Wards =
| blank_name_sec1 = ലോക്സഭാ മണ്ഡലം
| blank_info_sec1 = [[മലപ്പുറം ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം]]
| blank1_name_sec1 = നിയമസഭാ മണ്ഡലം
| blank1_info_sec1 = [[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| blank_name_sec2 =
| blank_info_sec2 =
| subdivision_type3 = [[താലൂക്ക്]]
| subdivision_name3 = [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ]]
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] ഒരു പട്ടണമാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ'''. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് [[മലബാർ ജില്ല|മലബാർ ജില്ലയിലെ]] വള്ളുവനാട് താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനം പെരിന്തൽമണ്ണയായിരുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകളായി പെരിന്തൽമണ്ണക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ വാണിജ്യകേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു. [[പെരിന്തൽമണ്ണ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ|പെരിന്തൽമണ്ണ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ്റെയും]] [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|താലൂക്കിന്റെയും]] അതേ പേരിൽ ഒരു ബ്ലോക്ക്ൻ്റേയും ആസ്ഥാനം കൂടിയാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ പട്ടണം. ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[മലപ്പുറം]] പട്ടണത്തിൽ നിന്നും 23 കിലോമീറ്റർ (14 മൈൽ) തെക്ക് പടിഞ്ഞാറായി കോഴിക്കോട്-പാലക്കാട് [[ദേശീയപാത 966 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 966]] ന്റെ മധ്യത്തിലാണ് ഈ പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1980-2000 കാലത്ത് ഗൾഫ് പണത്താൽ വലിയ വികസന കുതിപ്പ് നഗരത്തിലുണ്ടായി.
==ചരിത്രം ==
[[File:Perinthalmanna bus stand.jpg|thumb|250px|മൂസക്കുട്ടി സ്മാരക മോഡേൺ ബസ് സ്റ്റാൻഡ് കം ഷോപ്പിംഗ് കോംപ്ലക്സ്, പെരിന്തൽമണ്ണ]]
പുരാതന വള്ളുവനാട് ദേശത്തിന്റെ ഹൃദയമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് [[മദ്രാസ് പ്രവിശ്യ|മദ്രാസ് പ്രവിശ്യയിലെ]] [[മലബാർ ജില്ല|മലബാർ ജില്ലയിലെ]] വള്ളുവനാട് താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. വള്ളുവനാട് നാട്ടുരാജ്യത്തിൻ്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടതായിരുന്നു വള്ളുവനാട് താലൂക്ക്. ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ കർത്താവായ പൂന്താനം നമ്പൂതിരിയുടെ ഇല്ലവും ഇ.എം.എസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ ഏലംകുളവും പെരിന്തൽമണ്ണക്കടുത്താണ്.
1933-ൽ മലബാർ ജില്ലാ ബോർഡിന്റെ കീഴിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് 1990 ഫെബ്രുവരി 10-ന് പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.kudumbashree.org/sub-district/991057/12|title=Kudumbashree {{!}} About City in NULM - Perinthalmanna|access-date=2026-05-18}}</ref>
==പദോൽപത്തി==
[[വള്ളുവക്കോനാതിരി|വള്ളുവകോനാതിരിയുടെ]] സേനാനായകനായിരുന്ന കക്കൂത്ത് നായരുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ പണ്ടുകാലത്ത് വർഷം തോറും ഇവിടെ കായികാഭ്യാസപ്രകടനങ്ങൾ അരങ്ങേറിയിരുന്നു. ഇന്നത്തെ അങ്ങാടിപ്പുറത്തിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു ഈ കായികാഭ്യാസം നടന്നിരുന്നത്. “പെരും തല്ല്” നടന്നിരുന്ന സ്ഥലമാണ് പിന്നീട് പെരിന്തൽമണ്ണയായത്.
== ഭരണ സംവിധാനം ==
[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ]]<nowiki/>യാണ് നഗരത്തിൻ്റെയും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങലുടെയും ഭരണം നടത്തുന്നത്. ഭരണസൗകര്യത്തിനായി 37 വാർഡുകൾ ആയി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഓരോ വാർഡിൽ നിന്നും ആ വാർഡിലെ സമ്മദിതായകർ അവരുടെ കൗൺസിലറെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ഭൂരിപക്ഷം നഗരസഭാംഗങ്ങൾ ഉള്ള മുന്നണി അല്ലെങ്കിൽ കക്ഷി ആണ് ഭരണം നടത്തുന്നത്. ചെയർപേഴ്സൺ, വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ എന്നിവരാണ് ഭരണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. കൗൺസിലർമാർ ആണ് ഇവരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. നിലവിൽ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയാണ്]] ഭരണം നടത്തുന്നത്. ശ്രീമതി. സുരയ്യ ഫാറൂഖ് ആണ് നഗരസഭാധ്യക്ഷ. ശ്രീ. എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ ആണ് വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ.
=== മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ വാർഡുകൾ ===
[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ|പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയിൽ]] 37 വാർഡുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. വാർഡുകൾ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു :<ref>{{cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=Wards of Perinthalmanna|website=sec.kerala.gov.in}}</ref>
{| class="sortable" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
|-
| 1 || ചീരട്ടമണ്ണ || 20 || ഒലിങ്കര
|-
| 2 || മാനത്തുമംഗലം || 21 || അനാഥനം
|-
| 3 || കക്കൂത്ത് || 22 || കിഴക്കേക്കര
|-
| 4 || മുണ്ടത്തപ്പടി || 23 || തെക്കേക്കര
|-
| 5 || വലിയങ്ങാടി || 24 || പടിഞ്ഞാറേക്കര
|-
| 6 || കുളിർമല || 25 || വളയം മൂച്ചി
|-
| 7 || ചെമ്പങ്കുന്ന് || 26 || ആശാരിക്കര
|-
| 8 || കുന്നുംപുറം || 27 || മറുകരപ്പറമ്പ്
|-
| 9 || ആലക്കുന്ന് || 28 || കുന്നപ്പള്ളി സൗത്ത്
|-
| 10 || പൊന്നിയക്കുറിശ്ശി || 29 || കൊല്ലക്കോട്
|-
| 11 || ഇടുക്കുമുഖം || 30 || വട്ടപ്പാറ
|-
| 12 || മനഴി സ്റ്റാൻഡ് || 31 || തേക്കിൻകോട്
|-
| 13 || പഞ്ചമ || 32 || കാവുങ്കൽ പറമ്പ്
|-
| 14 || കുട്ടിപ്പാറ || 33 || ജെ.എൻ. റോഡ് സെൻട്രൽ
|-
| 15 || കോവിലകമ്പടി || 34 || തോട്ടക്കര
|-
| 16 || പാതാക്കര. യു.പി. സ്കൂൾ || 35 || പുത്തൂർ
|-
| 17 || മനപ്പടി || 36 || മുട്ടുങ്ങൽ
|-
| 18 || പി.ടി.എം. കോളേജ് || 37 || ലെമൺ വാലി
|-
| 19 || തണ്ണീർപ്പന്തൽ || ||
|}
=== ക്രമസമാധാനം ===
പെരിന്തൽമണ്ണയിലെ കോടതി സമുച്ചയത്തിൽ മുൻസിഫ് കോടതി, മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി, പ്രതേക കോടതി എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ നഗരത്തിൻ്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് ആണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരവും സമീപ പഞ്ചായത്തുകളായ താഴേക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ്, ഏലംകുളം, അങ്ങാടിപ്പുറം, പുലാമന്തോൾ എന്നിവയും ഈ സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിൽ വരുന്നു. മലപ്പുറം ജില്ലാ പോലീസിൻ്റെ പെരിന്തൽമണ്ണ സബ് ഡിവിഷൻ കാര്യാലയവും ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നഗരത്തിലെ ഗതാഗത നിയന്ത്രണത്തിനും ഗതാഗത നിർവഹണത്തിന് മായി പ്രത്യേക ട്രാഫിക് പോലിസ് യൂണിറ്റുമുണ്ട്.
==രാഷ്ട്രീയം==
[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ലീഗ്]] തട്ടകമായ ജില്ലയിൽ ഇടത്പക്ഷത്തിന് കൂടുതൽ സ്വാധീനമുള്ളത് ഇവിടെ യാണ് . കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ആചാര്യൻ ഇ എം സ് മന ഏലംകുളത്ത് ആണ് . നഗര ഭരണം തുടർച്ചയായി ഇടതു പക്ഷത്തിൻ്റെ നേതൃത്തിൽ ആണ്. പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭ മണ്ഡലം മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ നജീബ് കാന്തപുരം ആണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ ഇനി പറയുന്ന തദ്ദേശസ്വയംഭരണസ്ഥാപനങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു: പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ, താഴെക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ്, ഏലംകുളം, മേലാറ്റൂർ, പുലാമന്തോൾ, വെട്ടത്തൂർ എന്നീ ഗ്രാമഞ്ചായത്തുകൾ. നിലവിലെ എം.എൽ. എ. മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ ശ്രീ. [[നജീബ് കാന്തപുരം]] ആണ്. നിലവിലെ എം.പി. ശ്രീ. [[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]] ആണ്.
പെരിന്തൽമണ്ണയുടെ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളുടെ ഭരണത്തിനും വികസനത്തിനുമായി പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തും, അതാത് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുമുണ്ട്.
===പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക്===
{{ഇതും കാണുക|പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്}}
താഴെപ്പറയുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ ബ്ലോക്ക് തല ഭരണത്തിന്റെ ചുമതലയുള്ള തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്:
* [[ആലിപ്പറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[ഏലംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[പുലാമന്തോൾ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[അങ്ങാടിപ്പുറം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[കീഴാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[മേലാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[വെട്ടത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[താഴേക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
==ഗതാഗതം==
=== റോഡ് ===
മധ്യകേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റോഡുകൾ സംഗമിക്കുന്ന ഒരു നഗരമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. കോഴിക്കോട് പാലക്കാട് ചെറുപ്പുളശ്ശേരി ,കുന്നംകുളം നിലമ്പൂർ മേലാറ്റൂർ വളാഞ്ചേരി ,തിരൂര്, മഞ്ചേരി എന്നീ ഭാഗത്ത് നിന്നുള്ള റോഡുകൾ ഇവിടെ സംഗമിക്കുന്നു.ആശുപത്രി നഗരമായി വളർന്ന വരാനുള്ള ഒരു പ്രധാന കാരണവും ഈ പ്രത്യേകതയാണ്
* ഷൊർണൂർ-പെരിന്തൽമണ്ണ [[സംസ്ഥാനപാത 23 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 23]] പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ [[ദേശീയപാത 966 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 966]]-ൽ ചേർന്ന് അവസാനിക്കുന്നു.
* പെരുമ്പിലാവ്-നിലമ്പൂർ [[സംസ്ഥാനപാത 39 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 39]] പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്.
* [[സംസ്ഥാനപാത 53 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 53]] - പാലക്കാട് നിന്നും ചെർപ്പുളശ്ശേരി വഴി പെരിന്തൽമണ്ണയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
* വളാഞ്ചേരി-നിലമ്പൂർ [[സംസ്ഥാനപാത 73 (കേരളം)|സംസ്ഥാന പാത 73.]]
ഒരു കെഎസ്ആർടിസി സബ് ഡിപ്പോയും മൂന്ന് സ്വകാര്യ ബസ് സ്റ്റാൻഡുകളുമാണ് നഗരത്തിന് സൗകര്യമൊരുക്കുന്നത്.
=== റെയിൽ ===
നിലമ്പൂർ-ഷൊറണൂർ തീവണ്ടി പാതയിൽ പെരിന്തൽമണ്ണയ്ക്ക് സമീപം ടൗണിൽ നിന്ന് 2.5 കി.മീ (1.6 മൈൽ) പടിഞ്ഞാറ് അങ്ങാടിപ്പുറമാണ് ഏറ്റവും അടുത്ത സ്റ്റേഷൻ, പട്ടിക്കാട്, ചെറുകര എന്നീ സ്റ്റേഷനുകളും അധികം അകലെയല്ല. പക്ഷെ ഇവിടെ നിന്നും ട്രെയിൻ സൗകര്യം വളരെ പരിമിതമാണ്. രാജ്യത്തിൻ്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കുള്ള ട്രെയിനുകൾ ലഭ്യമാകണമെങ്കിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്റ്റേഷനായ [[ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷൻ|ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷനെയാണ്]] ഇവിടെയുള്ളവർ ആശ്രയിക്കുന്നത്.
ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം കോഴിക്കോട് കരിപ്പൂരാണ്
==സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ==
* റവന്യൂ ഡിവിഷണൽ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* താലൂക്ക് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* മിനി സിവിൽ സ്റ്റേഷൻ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* താലൂക്ക് സപ്ലൈ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* നഗരസഭ കാര്യാലയം, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് കാര്യാലയം
* സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* കെ.എസ്.ഇ.ബി, ഡിവിഷൻ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ഡിവിഷണൽ പോലീസ് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഫയർ ആൻ്റ് റെസ്ക്യൂ സ്റ്റേഷൻ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് റീജിയണൽ ട്രാസ്പോർട്ട് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ട്രഷറി, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ജയിൽ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ
* പെരിന്തൽമണ്ണ എക്സൈസ് സർക്കിൾ ഓഫീസ്
* ട്രാഫിക് എൻഫോഴ്സ്മെൻ്റ് യൂണിറ്റ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
== വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
===സ്കൂളുകൾ===
* [[പെരിന്തൽമണ്ണ ഗവ. മോഡൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ|ഗവ: മോഡൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ]]
* ഗവ: ഗേൾസ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ടെക്നിക്കൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പ്രസെൻ്റേഷൻ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഗവ: മോഡൽ ലോവർ പ്രൈമറി സ്ക്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
*അസ്സീസി ഹയർ സെക്കണ്ടറി ബധിര വിദ്യാലയം, പലച്ചോട് പോസ്റ്റ്, മാ ലാ പറമ്പ്
===കോളേജുകൾ===
* പൂക്കോയ തങ്ങൾ സ്മാരക ഗവൺമെൻ്റ് കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഗവ: പോളിടെക്നിക് കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* എം. ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
==ആരാധനാലയങ്ങൾ==
* ടൗൺ ജുമാ മസ്ജിദ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഹനഫി മസ്ജിദ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* കക്കൂത്ത്- വലിയങ്ങാടി ജുമാ മസ്ജിദ്
* കുമരകുളം ജുമാ മസ്ജിദ്
* [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, അങ്ങാടിപ്പുറം]]വള്ളുവനാട് രാജ്യത്തിൻ്റെ മൂലസ്ഥാനം ഇവിടെയായിരുന്നു
==ആശുപത്രികൾ ==
* മൗലാന ഹോസ്പിറ്റൽ
* അൽശിഫ ഹോസ്പിറ്റൽ
* എം.ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളജ് ഹോസ്പിറ്റൽ
* ഇ.എം.എസ്. സഹകരണ ആശുപത്രി
* പെരിന്തൽമണ്ണ ജില്ലാ ആശുപത്രി
== ശ്രദ്ധേയരായ ആളുകൾ ==
* [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] - കേരളത്തിൻ്റെ ആദ്യത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി[[ഏലംകുളം]] ആണ് ജന്മദേശം.
* [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]] ജ്ഞാനപ്പാന എന്ന കവിതയുടെ രചയിതാവ് പൂതാനം ഇല്ലം കീഴാറ്റൂർ ആക്കപ്പറമ്പ് സമീപം
* [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]] - മുൻ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി
* [[പി. ശ്രീരാമകൃഷ്ണൻ]] - മുൻ കേരള നിയമസഭ സ്പീക്കർ പട്ടിക്കാട് സ്വദേശി
* [[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]] - രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ
* [[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] - രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, നിർമാതാവ്, മുൻ എംഎൽഎ
* [[സൂരജ് തേലക്കാട്]], അഭിനേതാവ്
* ബൈജു. സി പി - കവി, കഥാകൃത്ത്
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
{{commonscat|Perinthalmanna}}
{{kerala-geo-stub}}
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}
[[വിഭാഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
n9l9uunyw7ycgmu8jdkyubljcden037
4619998
4619996
2026-05-18T01:13:34Z
Asifalinair
206364
Updated
4619998
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Perinthalmanna}}
{{ToDisambig|വാക്ക്=പെരിന്തൽമണ്ണ}}
{{Infobox settlement
| name = പെരിന്തൽമണ്ണ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = നഗരസഭ
| image_skyline = Comrade Govindhan Nambiar Junction, Perinthalmanna, Malappuram Dt, India.jpg
| image_alt = പെരിന്തൽമണ്ണ ട്രാഫിക് ജംഗ്ഷൻ
| image_caption = മുനിസിപ്പൽ കോംപ്ലക്സ് സമുച്ചയം
| pushpin_map = India Kerala
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം
| latd =
| latm =
| lats =
| latNS =
| longd =
| longm =
| longs =
| longEW =
| coordinates_display =
| subdivision_type = രാജ്യം
| subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type1 = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1 = [[കേരളം]]
| subdivision_type2 = [[List of districts of India|ജില്ല]]
| subdivision_name2 = [[Malappuram district|മലപ്പുറം]]
| established_title = <!-- Established -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type = [[നഗരസഭ|ഗ്രേഡ് 2 നഗരസഭ]]
| governing_body = [[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ]]
| leader1_type =
| leader1 =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 34.41
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 49,723
| population_as_of = 2011
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes = <br/>{{Small|നഗരസഭാ പരിധിയിലെ കണക്കാണിത്}}
| demographics_type1 = <center>ഭാഷകൾ</center>
| demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = [[Postal Index Number|പിൻ കോഡ്]]
| postal_code = 679322
| area_code_type = ടെലിഫോൺ കോഡ്
| area_code = 04933
| registration_plate = KL-53
| website = {{URL|http://www.perinthalmannamunicipality.lsgkerala.gov.in/|}}
| footnotes =
| leader_party = [[United Democratic Front|യൂ.ഡി.എഫ്]]
| leader_title = ചെയർപേഴ്സൺ
| leader_name = പച്ചീരി സുരയ്യ ഫാറൂഖ്
| leader_title1 = വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ
| leader_name1 = എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ</br>
([[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]])
| Electoral Wards =
| blank_name_sec1 = ലോക്സഭാ മണ്ഡലം
| blank_info_sec1 = [[മലപ്പുറം ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം]]
| blank1_name_sec1 = നിയമസഭാ മണ്ഡലം
| blank1_info_sec1 = [[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| blank_name_sec2 =
| blank_info_sec2 =
| subdivision_type3 = [[താലൂക്ക്]]
| subdivision_name3 = [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ]]
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] ഒരു പട്ടണമാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ'''. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് [[മലബാർ ജില്ല|മലബാർ ജില്ലയിലെ]] വള്ളുവനാട് താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനം പെരിന്തൽമണ്ണയായിരുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകളായി പെരിന്തൽമണ്ണക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ വാണിജ്യകേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു. [[പെരിന്തൽമണ്ണ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ|പെരിന്തൽമണ്ണ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ്റെയും]] [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|താലൂക്കിന്റെയും]] അതേ പേരിൽ ഒരു ബ്ലോക്ക്ൻ്റേയും ആസ്ഥാനം കൂടിയാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ പട്ടണം. ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[മലപ്പുറം]] പട്ടണത്തിൽ നിന്നും 23 കിലോമീറ്റർ (14 മൈൽ) തെക്ക് പടിഞ്ഞാറായി കോഴിക്കോട്-പാലക്കാട് [[ദേശീയപാത 966 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 966]] ന്റെ മധ്യത്തിലാണ് ഈ പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1980-2000 കാലത്ത് ഗൾഫ് പണത്താൽ വലിയ വികസന കുതിപ്പ് നഗരത്തിലുണ്ടായി.
==ചരിത്രം ==
[[File:Perinthalmanna bus stand.jpg|thumb|250px|മൂസക്കുട്ടി സ്മാരക മോഡേൺ ബസ് സ്റ്റാൻഡ് കം ഷോപ്പിംഗ് കോംപ്ലക്സ്, പെരിന്തൽമണ്ണ]]
പുരാതന വള്ളുവനാട് ദേശത്തിന്റെ ഹൃദയമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് [[മദ്രാസ് പ്രവിശ്യ|മദ്രാസ് പ്രവിശ്യയിലെ]] [[മലബാർ ജില്ല|മലബാർ ജില്ലയിലെ]] വള്ളുവനാട് താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. വള്ളുവനാട് നാട്ടുരാജ്യത്തിൻ്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടതായിരുന്നു വള്ളുവനാട് താലൂക്ക്. ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ കർത്താവായ പൂന്താനം നമ്പൂതിരിയുടെ ഇല്ലവും ഇ.എം.എസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ ഏലംകുളവും പെരിന്തൽമണ്ണക്കടുത്താണ്.
1933-ൽ മലബാർ ജില്ലാ ബോർഡിന്റെ കീഴിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് 1990 ഫെബ്രുവരി 10-ന് പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.kudumbashree.org/sub-district/991057/12|title=Kudumbashree {{!}} About City in NULM - Perinthalmanna|access-date=2026-05-18}}</ref>
==പദോൽപത്തി==
[[വള്ളുവക്കോനാതിരി|വള്ളുവകോനാതിരിയുടെ]] സേനാനായകനായിരുന്ന കക്കൂത്ത് നായരുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ പണ്ടുകാലത്ത് വർഷം തോറും ഇവിടെ കായികാഭ്യാസപ്രകടനങ്ങൾ അരങ്ങേറിയിരുന്നു. ഇന്നത്തെ അങ്ങാടിപ്പുറത്തിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു ഈ കായികാഭ്യാസം നടന്നിരുന്നത്. “പെരും തല്ല്” നടന്നിരുന്ന സ്ഥലമാണ് പിന്നീട് പെരിന്തൽമണ്ണയായത്.
== ഭരണ സംവിധാനം ==
[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ]]<nowiki/>യാണ് നഗരത്തിൻ്റെയും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങലുടെയും ഭരണം നടത്തുന്നത്. ഭരണസൗകര്യത്തിനായി 37 വാർഡുകൾ ആയി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഓരോ വാർഡിൽ നിന്നും ആ വാർഡിലെ സമ്മദിതായകർ അവരുടെ കൗൺസിലറെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ഭൂരിപക്ഷം നഗരസഭാംഗങ്ങൾ ഉള്ള മുന്നണി അല്ലെങ്കിൽ കക്ഷി ആണ് ഭരണം നടത്തുന്നത്. ചെയർപേഴ്സൺ, വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ എന്നിവരാണ് ഭരണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. കൗൺസിലർമാർ ആണ് ഇവരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. നിലവിൽ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയാണ്]] ഭരണം നടത്തുന്നത്. ശ്രീമതി. സുരയ്യ ഫാറൂഖ് ആണ് നഗരസഭാധ്യക്ഷ. ശ്രീ. എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ ആണ് നഗരസഭ ഉപാധ്യക്ഷൻ (വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ).
=== മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ വാർഡുകൾ ===
[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ|പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയിൽ]] 37 വാർഡുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. വാർഡുകൾ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു :<ref>{{cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=Wards of Perinthalmanna|website=sec.kerala.gov.in}}</ref>
{| class="sortable" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
|-
| 1 || ചീരട്ടമണ്ണ || 20 || ഒലിങ്കര
|-
| 2 || മാനത്തുമംഗലം || 21 || അനാഥനം
|-
| 3 || കക്കൂത്ത് || 22 || കിഴക്കേക്കര
|-
| 4 || മുണ്ടത്തപ്പടി || 23 || തെക്കേക്കര
|-
| 5 || വലിയങ്ങാടി || 24 || പടിഞ്ഞാറേക്കര
|-
| 6 || കുളിർമല || 25 || വളയം മൂച്ചി
|-
| 7 || ചെമ്പങ്കുന്ന് || 26 || ആശാരിക്കര
|-
| 8 || കുന്നുംപുറം || 27 || മറുകരപ്പറമ്പ്
|-
| 9 || ആലക്കുന്ന് || 28 || കുന്നപ്പള്ളി സൗത്ത്
|-
| 10 || പൊന്നിയക്കുറിശ്ശി || 29 || കൊല്ലക്കോട്
|-
| 11 || ഇടുക്കുമുഖം || 30 || വട്ടപ്പാറ
|-
| 12 || മനഴി സ്റ്റാൻഡ് || 31 || തേക്കിൻകോട്
|-
| 13 || പഞ്ചമ || 32 || കാവുങ്കൽ പറമ്പ്
|-
| 14 || കുട്ടിപ്പാറ || 33 || ജെ.എൻ. റോഡ് സെൻട്രൽ
|-
| 15 || കോവിലകമ്പടി || 34 || തോട്ടക്കര
|-
| 16 || പാതാക്കര. യു.പി. സ്കൂൾ || 35 || പുത്തൂർ
|-
| 17 || മനപ്പടി || 36 || മുട്ടുങ്ങൽ
|-
| 18 || പി.ടി.എം. കോളേജ് || 37 || ലെമൺ വാലി
|-
| 19 || തണ്ണീർപ്പന്തൽ || ||
|}
=== ക്രമസമാധാനം ===
പെരിന്തൽമണ്ണയിലെ കോടതി സമുച്ചയത്തിൽ മുൻസിഫ് കോടതി, മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി, പ്രതേക കോടതി എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ നഗരത്തിൻ്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് ആണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരവും സമീപ പഞ്ചായത്തുകളായ താഴേക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ്, ഏലംകുളം, അങ്ങാടിപ്പുറം, പുലാമന്തോൾ എന്നിവയും ഈ സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിൽ വരുന്നു. മലപ്പുറം ജില്ലാ പോലീസിൻ്റെ പെരിന്തൽമണ്ണ സബ് ഡിവിഷൻ കാര്യാലയവും ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നഗരത്തിലെ ഗതാഗത നിയന്ത്രണത്തിനും ഗതാഗത നിർവഹണത്തിന് മായി പ്രത്യേക ട്രാഫിക് പോലിസ് യൂണിറ്റുമുണ്ട്.
=== പൊതുസേവന സൗകര്യങ്ങൾ ===
കേരള സർക്കാരിന്റെ കീഴിലുള്ള പെരിന്തൽമണ്ണ ഫയർ സ്റ്റേഷൻ പെരിന്തൽമണ്ണയിലും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലുമായി അഗ്നിശമന, രക്ഷാപ്രവർത്തന സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു. കേരള വാട്ടർ അതോറിറ്റിയുടെയും പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെയും പെരിന്തൽമണ്ണ സെക്ഷൻ പ്രദേശത്തെ കുടിവെള്ള വിതരണം നിർവഹിക്കുന്നു. [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്|കെ.എസ്.ഇ.ബി]] പെരിന്തൽമണ്ണ സെക്ഷൻ വൈദ്യുതി വിതരണം നടത്തുന്നു. മറ്റ് പൗരസൗകര്യങ്ങൾ പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയാണ് ഒരുക്കുന്നത്.
==രാഷ്ട്രീയം==
[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ലീഗ്]] തട്ടകമായ ജില്ലയിൽ ഇടത്പക്ഷത്തിന് കൂടുതൽ സ്വാധീനമുള്ളത് ഇവിടെ യാണ് . കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ആചാര്യൻ ഇ എം സ് മന ഏലംകുളത്ത് ആണ് . നഗര ഭരണം തുടർച്ചയായി ഇടതു പക്ഷത്തിൻ്റെ നേതൃത്തിൽ ആണ്. പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭ മണ്ഡലം മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ നജീബ് കാന്തപുരം ആണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ ഇനി പറയുന്ന തദ്ദേശസ്വയംഭരണസ്ഥാപനങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു: പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ, താഴെക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ്, ഏലംകുളം, മേലാറ്റൂർ, പുലാമന്തോൾ, വെട്ടത്തൂർ എന്നീ ഗ്രാമഞ്ചായത്തുകൾ. നിലവിലെ എം.എൽ. എ. മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ ശ്രീ. [[നജീബ് കാന്തപുരം]] ആണ്. നിലവിലെ എം.പി. ശ്രീ. [[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]] ആണ്.
പെരിന്തൽമണ്ണയുടെ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളുടെ ഭരണത്തിനും വികസനത്തിനുമായി പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തും, അതാത് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുമുണ്ട്.
===പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക്===
{{ഇതും കാണുക|പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്}}
താഴെപ്പറയുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ ബ്ലോക്ക് തല ഭരണത്തിന്റെ ചുമതലയുള്ള തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്:
* [[ആലിപ്പറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[ഏലംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[പുലാമന്തോൾ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[അങ്ങാടിപ്പുറം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[കീഴാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[മേലാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[വെട്ടത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[താഴേക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
==ഗതാഗതം==
=== റോഡ് ===
മധ്യകേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റോഡുകൾ സംഗമിക്കുന്ന ഒരു നഗരമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. കോഴിക്കോട് പാലക്കാട് ചെറുപ്പുളശ്ശേരി ,കുന്നംകുളം നിലമ്പൂർ മേലാറ്റൂർ വളാഞ്ചേരി ,തിരൂര്, മഞ്ചേരി എന്നീ ഭാഗത്ത് നിന്നുള്ള റോഡുകൾ ഇവിടെ സംഗമിക്കുന്നു.ആശുപത്രി നഗരമായി വളർന്ന വരാനുള്ള ഒരു പ്രധാന കാരണവും ഈ പ്രത്യേകതയാണ്
* ഷൊർണൂർ-പെരിന്തൽമണ്ണ [[സംസ്ഥാനപാത 23 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 23]] പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ [[ദേശീയപാത 966 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 966]]-ൽ ചേർന്ന് അവസാനിക്കുന്നു.
* പെരുമ്പിലാവ്-നിലമ്പൂർ [[സംസ്ഥാനപാത 39 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 39]] പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്.
* [[സംസ്ഥാനപാത 53 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 53]] - പാലക്കാട് നിന്നും ചെർപ്പുളശ്ശേരി വഴി പെരിന്തൽമണ്ണയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
* വളാഞ്ചേരി-നിലമ്പൂർ [[സംസ്ഥാനപാത 73 (കേരളം)|സംസ്ഥാന പാത 73.]]
ഒരു കെഎസ്ആർടിസി സബ് ഡിപ്പോയും മൂന്ന് സ്വകാര്യ ബസ് സ്റ്റാൻഡുകളുമാണ് നഗരത്തിന് സൗകര്യമൊരുക്കുന്നത്.
=== റെയിൽ ===
നിലമ്പൂർ-ഷൊറണൂർ തീവണ്ടി പാതയിൽ പെരിന്തൽമണ്ണയ്ക്ക് സമീപം ടൗണിൽ നിന്ന് 2.5 കി.മീ (1.6 മൈൽ) പടിഞ്ഞാറ് അങ്ങാടിപ്പുറമാണ് ഏറ്റവും അടുത്ത സ്റ്റേഷൻ, പട്ടിക്കാട്, ചെറുകര എന്നീ സ്റ്റേഷനുകളും അധികം അകലെയല്ല. പക്ഷെ ഇവിടെ നിന്നും ട്രെയിൻ സൗകര്യം വളരെ പരിമിതമാണ്. രാജ്യത്തിൻ്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കുള്ള ട്രെയിനുകൾ ലഭ്യമാകണമെങ്കിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്റ്റേഷനായ [[ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷൻ|ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷനെയാണ്]] ഇവിടെയുള്ളവർ ആശ്രയിക്കുന്നത്.
ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം കോഴിക്കോട് കരിപ്പൂരാണ്
==സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ==
* റവന്യൂ ഡിവിഷണൽ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* താലൂക്ക് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* മിനി സിവിൽ സ്റ്റേഷൻ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* താലൂക്ക് സപ്ലൈ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* നഗരസഭ കാര്യാലയം, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് കാര്യാലയം
* സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* കെ.എസ്.ഇ.ബി, ഡിവിഷൻ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ഡിവിഷണൽ പോലീസ് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഫയർ ആൻ്റ് റെസ്ക്യൂ സ്റ്റേഷൻ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് റീജിയണൽ ട്രാസ്പോർട്ട് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ട്രഷറി, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ജയിൽ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ
* പെരിന്തൽമണ്ണ എക്സൈസ് സർക്കിൾ ഓഫീസ്
* ട്രാഫിക് എൻഫോഴ്സ്മെൻ്റ് യൂണിറ്റ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
== വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
===സ്കൂളുകൾ===
* [[പെരിന്തൽമണ്ണ ഗവ. മോഡൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ|ഗവ: മോഡൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ]]
* ഗവ: ഗേൾസ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ടെക്നിക്കൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പ്രസെൻ്റേഷൻ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഗവ: മോഡൽ ലോവർ പ്രൈമറി സ്ക്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
*അസ്സീസി ഹയർ സെക്കണ്ടറി ബധിര വിദ്യാലയം, പലച്ചോട് പോസ്റ്റ്, മാ ലാ പറമ്പ്
===കോളേജുകൾ===
* പൂക്കോയ തങ്ങൾ സ്മാരക ഗവൺമെൻ്റ് കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഗവ: പോളിടെക്നിക് കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* എം. ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
==ആരാധനാലയങ്ങൾ==
* ടൗൺ ജുമാ മസ്ജിദ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഹനഫി മസ്ജിദ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* കക്കൂത്ത്- വലിയങ്ങാടി ജുമാ മസ്ജിദ്
* കുമരകുളം ജുമാ മസ്ജിദ്
* [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, അങ്ങാടിപ്പുറം]]വള്ളുവനാട് രാജ്യത്തിൻ്റെ മൂലസ്ഥാനം ഇവിടെയായിരുന്നു
==ആശുപത്രികൾ ==
* മൗലാന ഹോസ്പിറ്റൽ
* അൽശിഫ ഹോസ്പിറ്റൽ
* എം.ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളജ് ഹോസ്പിറ്റൽ
* ഇ.എം.എസ്. സഹകരണ ആശുപത്രി
* പെരിന്തൽമണ്ണ ജില്ലാ ആശുപത്രി
== ശ്രദ്ധേയരായ ആളുകൾ ==
* [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] - കേരളത്തിൻ്റെ ആദ്യത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി[[ഏലംകുളം]] ആണ് ജന്മദേശം.
* [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]] ജ്ഞാനപ്പാന എന്ന കവിതയുടെ രചയിതാവ് പൂതാനം ഇല്ലം കീഴാറ്റൂർ ആക്കപ്പറമ്പ് സമീപം
* [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]] - മുൻ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി
* [[പി. ശ്രീരാമകൃഷ്ണൻ]] - മുൻ കേരള നിയമസഭ സ്പീക്കർ പട്ടിക്കാട് സ്വദേശി
* [[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]] - രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ
* [[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] - രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, നിർമാതാവ്, മുൻ എംഎൽഎ
* [[സൂരജ് തേലക്കാട്]], അഭിനേതാവ്
* ബൈജു. സി പി - കവി, കഥാകൃത്ത്
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
{{commonscat|Perinthalmanna}}
{{kerala-geo-stub}}
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}
[[വിഭാഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
e8rb8lgddtjqwovc6droo4084371pzi
4619999
4619998
2026-05-18T01:22:09Z
Asifalinair
206364
/* രാഷ്ട്രീയം */
4619999
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Perinthalmanna}}
{{ToDisambig|വാക്ക്=പെരിന്തൽമണ്ണ}}
{{Infobox settlement
| name = പെരിന്തൽമണ്ണ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = നഗരസഭ
| image_skyline = Comrade Govindhan Nambiar Junction, Perinthalmanna, Malappuram Dt, India.jpg
| image_alt = പെരിന്തൽമണ്ണ ട്രാഫിക് ജംഗ്ഷൻ
| image_caption = മുനിസിപ്പൽ കോംപ്ലക്സ് സമുച്ചയം
| pushpin_map = India Kerala
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം
| latd =
| latm =
| lats =
| latNS =
| longd =
| longm =
| longs =
| longEW =
| coordinates_display =
| subdivision_type = രാജ്യം
| subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type1 = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1 = [[കേരളം]]
| subdivision_type2 = [[List of districts of India|ജില്ല]]
| subdivision_name2 = [[Malappuram district|മലപ്പുറം]]
| established_title = <!-- Established -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type = [[നഗരസഭ|ഗ്രേഡ് 2 നഗരസഭ]]
| governing_body = [[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ]]
| leader1_type =
| leader1 =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 34.41
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 49,723
| population_as_of = 2011
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes = <br/>{{Small|നഗരസഭാ പരിധിയിലെ കണക്കാണിത്}}
| demographics_type1 = <center>ഭാഷകൾ</center>
| demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = [[Postal Index Number|പിൻ കോഡ്]]
| postal_code = 679322
| area_code_type = ടെലിഫോൺ കോഡ്
| area_code = 04933
| registration_plate = KL-53
| website = {{URL|http://www.perinthalmannamunicipality.lsgkerala.gov.in/|}}
| footnotes =
| leader_party = [[United Democratic Front|യൂ.ഡി.എഫ്]]
| leader_title = ചെയർപേഴ്സൺ
| leader_name = പച്ചീരി സുരയ്യ ഫാറൂഖ്
| leader_title1 = വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ
| leader_name1 = എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ</br>
([[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]])
| Electoral Wards =
| blank_name_sec1 = ലോക്സഭാ മണ്ഡലം
| blank_info_sec1 = [[മലപ്പുറം ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം]]
| blank1_name_sec1 = നിയമസഭാ മണ്ഡലം
| blank1_info_sec1 = [[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| blank_name_sec2 =
| blank_info_sec2 =
| subdivision_type3 = [[താലൂക്ക്]]
| subdivision_name3 = [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ]]
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] ഒരു പട്ടണമാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ'''. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് [[മലബാർ ജില്ല|മലബാർ ജില്ലയിലെ]] വള്ളുവനാട് താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനം പെരിന്തൽമണ്ണയായിരുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകളായി പെരിന്തൽമണ്ണക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ വാണിജ്യകേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു. [[പെരിന്തൽമണ്ണ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ|പെരിന്തൽമണ്ണ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ്റെയും]] [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|താലൂക്കിന്റെയും]] അതേ പേരിൽ ഒരു ബ്ലോക്ക്ൻ്റേയും ആസ്ഥാനം കൂടിയാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ പട്ടണം. ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[മലപ്പുറം]] പട്ടണത്തിൽ നിന്നും 23 കിലോമീറ്റർ (14 മൈൽ) തെക്ക് പടിഞ്ഞാറായി കോഴിക്കോട്-പാലക്കാട് [[ദേശീയപാത 966 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 966]] ന്റെ മധ്യത്തിലാണ് ഈ പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1980-2000 കാലത്ത് ഗൾഫ് പണത്താൽ വലിയ വികസന കുതിപ്പ് നഗരത്തിലുണ്ടായി.
==ചരിത്രം ==
[[File:Perinthalmanna bus stand.jpg|thumb|250px|മൂസക്കുട്ടി സ്മാരക മോഡേൺ ബസ് സ്റ്റാൻഡ് കം ഷോപ്പിംഗ് കോംപ്ലക്സ്, പെരിന്തൽമണ്ണ]]
പുരാതന വള്ളുവനാട് ദേശത്തിന്റെ ഹൃദയമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് [[മദ്രാസ് പ്രവിശ്യ|മദ്രാസ് പ്രവിശ്യയിലെ]] [[മലബാർ ജില്ല|മലബാർ ജില്ലയിലെ]] വള്ളുവനാട് താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. വള്ളുവനാട് നാട്ടുരാജ്യത്തിൻ്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടതായിരുന്നു വള്ളുവനാട് താലൂക്ക്. ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ കർത്താവായ പൂന്താനം നമ്പൂതിരിയുടെ ഇല്ലവും ഇ.എം.എസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ ഏലംകുളവും പെരിന്തൽമണ്ണക്കടുത്താണ്.
1933-ൽ മലബാർ ജില്ലാ ബോർഡിന്റെ കീഴിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് 1990 ഫെബ്രുവരി 10-ന് പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.kudumbashree.org/sub-district/991057/12|title=Kudumbashree {{!}} About City in NULM - Perinthalmanna|access-date=2026-05-18}}</ref>
==പദോൽപത്തി==
[[വള്ളുവക്കോനാതിരി|വള്ളുവകോനാതിരിയുടെ]] സേനാനായകനായിരുന്ന കക്കൂത്ത് നായരുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ പണ്ടുകാലത്ത് വർഷം തോറും ഇവിടെ കായികാഭ്യാസപ്രകടനങ്ങൾ അരങ്ങേറിയിരുന്നു. ഇന്നത്തെ അങ്ങാടിപ്പുറത്തിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു ഈ കായികാഭ്യാസം നടന്നിരുന്നത്. “പെരും തല്ല്” നടന്നിരുന്ന സ്ഥലമാണ് പിന്നീട് പെരിന്തൽമണ്ണയായത്.
== ഭരണ സംവിധാനം ==
[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ]]<nowiki/>യാണ് നഗരത്തിൻ്റെയും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങലുടെയും ഭരണം നടത്തുന്നത്. ഭരണസൗകര്യത്തിനായി 37 വാർഡുകൾ ആയി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഓരോ വാർഡിൽ നിന്നും ആ വാർഡിലെ സമ്മദിതായകർ അവരുടെ കൗൺസിലറെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ഭൂരിപക്ഷം നഗരസഭാംഗങ്ങൾ ഉള്ള മുന്നണി അല്ലെങ്കിൽ കക്ഷി ആണ് ഭരണം നടത്തുന്നത്. ചെയർപേഴ്സൺ, വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ എന്നിവരാണ് ഭരണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. കൗൺസിലർമാർ ആണ് ഇവരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. നിലവിൽ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയാണ്]] ഭരണം നടത്തുന്നത്. ശ്രീമതി. സുരയ്യ ഫാറൂഖ് ആണ് നഗരസഭാധ്യക്ഷ. ശ്രീ. എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ ആണ് നഗരസഭ ഉപാധ്യക്ഷൻ (വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ).
=== മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ വാർഡുകൾ ===
[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ|പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയിൽ]] 37 വാർഡുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. വാർഡുകൾ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു :<ref>{{cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=Wards of Perinthalmanna|website=sec.kerala.gov.in}}</ref>
{| class="sortable" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
|-
| 1 || ചീരട്ടമണ്ണ || 20 || ഒലിങ്കര
|-
| 2 || മാനത്തുമംഗലം || 21 || അനാഥനം
|-
| 3 || കക്കൂത്ത് || 22 || കിഴക്കേക്കര
|-
| 4 || മുണ്ടത്തപ്പടി || 23 || തെക്കേക്കര
|-
| 5 || വലിയങ്ങാടി || 24 || പടിഞ്ഞാറേക്കര
|-
| 6 || കുളിർമല || 25 || വളയം മൂച്ചി
|-
| 7 || ചെമ്പങ്കുന്ന് || 26 || ആശാരിക്കര
|-
| 8 || കുന്നുംപുറം || 27 || മറുകരപ്പറമ്പ്
|-
| 9 || ആലക്കുന്ന് || 28 || കുന്നപ്പള്ളി സൗത്ത്
|-
| 10 || പൊന്നിയക്കുറിശ്ശി || 29 || കൊല്ലക്കോട്
|-
| 11 || ഇടുക്കുമുഖം || 30 || വട്ടപ്പാറ
|-
| 12 || മനഴി സ്റ്റാൻഡ് || 31 || തേക്കിൻകോട്
|-
| 13 || പഞ്ചമ || 32 || കാവുങ്കൽ പറമ്പ്
|-
| 14 || കുട്ടിപ്പാറ || 33 || ജെ.എൻ. റോഡ് സെൻട്രൽ
|-
| 15 || കോവിലകമ്പടി || 34 || തോട്ടക്കര
|-
| 16 || പാതാക്കര. യു.പി. സ്കൂൾ || 35 || പുത്തൂർ
|-
| 17 || മനപ്പടി || 36 || മുട്ടുങ്ങൽ
|-
| 18 || പി.ടി.എം. കോളേജ് || 37 || ലെമൺ വാലി
|-
| 19 || തണ്ണീർപ്പന്തൽ || ||
|}
=== ക്രമസമാധാനം ===
പെരിന്തൽമണ്ണയിലെ കോടതി സമുച്ചയത്തിൽ മുൻസിഫ് കോടതി, മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി, പ്രതേക കോടതി എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ നഗരത്തിൻ്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് ആണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരവും സമീപ പഞ്ചായത്തുകളായ താഴേക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ്, ഏലംകുളം, അങ്ങാടിപ്പുറം, പുലാമന്തോൾ എന്നിവയും ഈ സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിൽ വരുന്നു. മലപ്പുറം ജില്ലാ പോലീസിൻ്റെ പെരിന്തൽമണ്ണ സബ് ഡിവിഷൻ കാര്യാലയവും ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നഗരത്തിലെ ഗതാഗത നിയന്ത്രണത്തിനും ഗതാഗത നിർവഹണത്തിന് മായി പ്രത്യേക ട്രാഫിക് പോലിസ് യൂണിറ്റുമുണ്ട്.
=== പൊതുസേവന സൗകര്യങ്ങൾ ===
കേരള സർക്കാരിന്റെ കീഴിലുള്ള പെരിന്തൽമണ്ണ ഫയർ സ്റ്റേഷൻ പെരിന്തൽമണ്ണയിലും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലുമായി അഗ്നിശമന, രക്ഷാപ്രവർത്തന സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു. കേരള വാട്ടർ അതോറിറ്റിയുടെയും പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെയും പെരിന്തൽമണ്ണ സെക്ഷൻ പ്രദേശത്തെ കുടിവെള്ള വിതരണം നിർവഹിക്കുന്നു. [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്|കെ.എസ്.ഇ.ബി]] പെരിന്തൽമണ്ണ സെക്ഷൻ വൈദ്യുതി വിതരണം നടത്തുന്നു. മറ്റ് പൗരസൗകര്യങ്ങൾ പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയാണ് ഒരുക്കുന്നത്.
==രാഷ്ട്രീയം==
[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ലീഗ്]] തട്ടകമായ ജില്ലയിൽ ഇടത്പക്ഷത്തിന് കൂടുതൽ സ്വാധീനമുള്ളത് ഇവിടെ യാണ് . കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ആചാര്യൻ ഇ എം സ് മന ഏലംകുളത്ത് ആണ് . നഗര ഭരണം തുടർച്ചയായി ഇടതു പക്ഷത്തിൻ്റെ നേതൃത്തിൽ ആണ്. പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭ മണ്ഡലം മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ നജീബ് കാന്തപുരം ആണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ ഇനി പറയുന്ന തദ്ദേശസ്വയംഭരണസ്ഥാപനങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു: പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ, താഴെക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ്, ഏലംകുളം, മേലാറ്റൂർ, പുലാമന്തോൾ, വെട്ടത്തൂർ എന്നീ ഗ്രാമഞ്ചായത്തുകൾ. നിലവിലെ എം.എൽ. എ. മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ ശ്രീ. [[നജീബ് കാന്തപുരം]] ആണ്. നിലവിലെ എം.പി. ശ്രീ. [[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]] ആണ്.
പെരിന്തൽമണ്ണയുടെ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളുടെ ഭരണത്തിനും വികസനത്തിനുമായി പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തും, അതാത് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുമുണ്ട്.
===പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക്===
{{ഇതും കാണുക|പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്}}
താഴെപ്പറയുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ ബ്ലോക്ക് തല ഭരണത്തിന്റെ ചുമതലയുള്ള തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്:
* [[ആലിപ്പറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[ഏലംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[പുലാമന്തോൾ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[അങ്ങാടിപ്പുറം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[കീഴാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[മേലാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[വെട്ടത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[താഴേക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
== സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ==
മലബാർ മേഖലയിലെ പ്രധാന വ്യാപാര-സേവന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. ആരോഗ്യരംഗം, വിദ്യാഭ്യാസം, വ്യാപാരം, ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങൾ എന്നിവയാണ് നഗരത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ പ്രധാന അധാരങ്ങൾ. നിരവധി മൾട്ടി സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രികളും വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ സമീപ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആളുകൾ പെരിന്തൽമണ്ണയെ ആശ്രയിക്കുന്നു. നിരവധി മൾട്ടി സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രികൾ ഉൾപ്പെടെ സർക്കാർ-സ്വകാര്യ ആരോഗ്യസ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ പെരിന്തൽമണ്ണയെ “ഹോസ്പിറ്റൽ സിറ്റി” എന്നറിയപ്പെടുന്നു. നഗരത്തിൽ ഒരു സർക്കാർ ജില്ലാ ആശുപത്രിയും നിരവധി സ്വകാര്യ ആശുപത്രികളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
==ഗതാഗതം==
=== റോഡ് ===
മധ്യകേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റോഡുകൾ സംഗമിക്കുന്ന ഒരു നഗരമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. കോഴിക്കോട് പാലക്കാട് ചെറുപ്പുളശ്ശേരി ,കുന്നംകുളം നിലമ്പൂർ മേലാറ്റൂർ വളാഞ്ചേരി ,തിരൂര്, മഞ്ചേരി എന്നീ ഭാഗത്ത് നിന്നുള്ള റോഡുകൾ ഇവിടെ സംഗമിക്കുന്നു.ആശുപത്രി നഗരമായി വളർന്ന വരാനുള്ള ഒരു പ്രധാന കാരണവും ഈ പ്രത്യേകതയാണ്
* ഷൊർണൂർ-പെരിന്തൽമണ്ണ [[സംസ്ഥാനപാത 23 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 23]] പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ [[ദേശീയപാത 966 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 966]]-ൽ ചേർന്ന് അവസാനിക്കുന്നു.
* പെരുമ്പിലാവ്-നിലമ്പൂർ [[സംസ്ഥാനപാത 39 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 39]] പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്.
* [[സംസ്ഥാനപാത 53 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 53]] - പാലക്കാട് നിന്നും ചെർപ്പുളശ്ശേരി വഴി പെരിന്തൽമണ്ണയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
* വളാഞ്ചേരി-നിലമ്പൂർ [[സംസ്ഥാനപാത 73 (കേരളം)|സംസ്ഥാന പാത 73.]]
ഒരു കെഎസ്ആർടിസി സബ് ഡിപ്പോയും മൂന്ന് സ്വകാര്യ ബസ് സ്റ്റാൻഡുകളുമാണ് നഗരത്തിന് സൗകര്യമൊരുക്കുന്നത്.
=== റെയിൽ ===
നിലമ്പൂർ-ഷൊറണൂർ തീവണ്ടി പാതയിൽ പെരിന്തൽമണ്ണയ്ക്ക് സമീപം ടൗണിൽ നിന്ന് 2.5 കി.മീ (1.6 മൈൽ) പടിഞ്ഞാറ് അങ്ങാടിപ്പുറമാണ് ഏറ്റവും അടുത്ത സ്റ്റേഷൻ, പട്ടിക്കാട്, ചെറുകര എന്നീ സ്റ്റേഷനുകളും അധികം അകലെയല്ല. പക്ഷെ ഇവിടെ നിന്നും ട്രെയിൻ സൗകര്യം വളരെ പരിമിതമാണ്. രാജ്യത്തിൻ്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കുള്ള ട്രെയിനുകൾ ലഭ്യമാകണമെങ്കിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്റ്റേഷനായ [[ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷൻ|ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷനെയാണ്]] ഇവിടെയുള്ളവർ ആശ്രയിക്കുന്നത്.
ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം കോഴിക്കോട് കരിപ്പൂരാണ്
==സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ==
* റവന്യൂ ഡിവിഷണൽ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* താലൂക്ക് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* മിനി സിവിൽ സ്റ്റേഷൻ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* താലൂക്ക് സപ്ലൈ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* നഗരസഭ കാര്യാലയം, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് കാര്യാലയം
* സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* കെ.എസ്.ഇ.ബി, ഡിവിഷൻ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ഡിവിഷണൽ പോലീസ് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഫയർ ആൻ്റ് റെസ്ക്യൂ സ്റ്റേഷൻ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് റീജിയണൽ ട്രാസ്പോർട്ട് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ട്രഷറി, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ജയിൽ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ
* പെരിന്തൽമണ്ണ എക്സൈസ് സർക്കിൾ ഓഫീസ്
* ട്രാഫിക് എൻഫോഴ്സ്മെൻ്റ് യൂണിറ്റ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
== വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
===സ്കൂളുകൾ===
* [[പെരിന്തൽമണ്ണ ഗവ. മോഡൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ|ഗവ: മോഡൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ]]
* ഗവ: ഗേൾസ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ടെക്നിക്കൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പ്രസെൻ്റേഷൻ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഗവ: മോഡൽ ലോവർ പ്രൈമറി സ്ക്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
*അസ്സീസി ഹയർ സെക്കണ്ടറി ബധിര വിദ്യാലയം, പലച്ചോട് പോസ്റ്റ്, മാ ലാ പറമ്പ്
===കോളേജുകൾ===
* പൂക്കോയ തങ്ങൾ സ്മാരക ഗവൺമെൻ്റ് കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഗവ: പോളിടെക്നിക് കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* എം. ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
==ആരാധനാലയങ്ങൾ==
* ടൗൺ ജുമാ മസ്ജിദ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഹനഫി മസ്ജിദ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* കക്കൂത്ത്- വലിയങ്ങാടി ജുമാ മസ്ജിദ്
* കുമരകുളം ജുമാ മസ്ജിദ്
* [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, അങ്ങാടിപ്പുറം]]വള്ളുവനാട് രാജ്യത്തിൻ്റെ മൂലസ്ഥാനം ഇവിടെയായിരുന്നു
==ആശുപത്രികൾ ==
* മൗലാന ഹോസ്പിറ്റൽ
* അൽശിഫ ഹോസ്പിറ്റൽ
* എം.ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളജ് ഹോസ്പിറ്റൽ
* ഇ.എം.എസ്. സഹകരണ ആശുപത്രി
* പെരിന്തൽമണ്ണ ജില്ലാ ആശുപത്രി
== ശ്രദ്ധേയരായ ആളുകൾ ==
* [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] - കേരളത്തിൻ്റെ ആദ്യത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി[[ഏലംകുളം]] ആണ് ജന്മദേശം.
* [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]] ജ്ഞാനപ്പാന എന്ന കവിതയുടെ രചയിതാവ് പൂതാനം ഇല്ലം കീഴാറ്റൂർ ആക്കപ്പറമ്പ് സമീപം
* [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]] - മുൻ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി
* [[പി. ശ്രീരാമകൃഷ്ണൻ]] - മുൻ കേരള നിയമസഭ സ്പീക്കർ പട്ടിക്കാട് സ്വദേശി
* [[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]] - രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ
* [[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] - രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, നിർമാതാവ്, മുൻ എംഎൽഎ
* [[സൂരജ് തേലക്കാട്]], അഭിനേതാവ്
* ബൈജു. സി പി - കവി, കഥാകൃത്ത്
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
{{commonscat|Perinthalmanna}}
{{kerala-geo-stub}}
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}
[[വിഭാഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
eohovlmldt149271zkqs6kf29avohze
4620001
4619999
2026-05-18T01:44:48Z
Asifalinair
206364
4620001
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Perinthalmanna}}
{{ToDisambig|വാക്ക്=പെരിന്തൽമണ്ണ}}
{{Infobox settlement
| name = പെരിന്തൽമണ്ണ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = നഗരസഭ
| image_skyline = Comrade Govindhan Nambiar Junction, Perinthalmanna, Malappuram Dt, India.jpg
| image_alt = പെരിന്തൽമണ്ണ ട്രാഫിക് ജംഗ്ഷൻ
| image_caption = മുനിസിപ്പൽ കോംപ്ലക്സ് സമുച്ചയം
| pushpin_map = India Kerala
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം
| latd =
| latm =
| lats =
| latNS =
| longd =
| longm =
| longs =
| longEW =
| coordinates_display =
| subdivision_type = രാജ്യം
| subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type1 = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1 = [[കേരളം]]
| subdivision_type2 = [[List of districts of India|ജില്ല]]
| subdivision_name2 = [[Malappuram district|മലപ്പുറം]]
| established_title = <!-- Established -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type = [[നഗരസഭ|ഗ്രേഡ് 2 നഗരസഭ]]
| governing_body = [[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ]]
| leader1_type =
| leader1 =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 34.41
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 49,723
| population_as_of = 2011
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes = <br/>{{Small|നഗരസഭാ പരിധിയിലെ കണക്കാണിത്}}
| demographics_type1 = <center>ഭാഷകൾ</center>
| demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = [[Postal Index Number|പിൻ കോഡ്]]
| postal_code = 679322
| area_code_type = ടെലിഫോൺ കോഡ്
| area_code = 04933
| registration_plate = KL-53
| website = {{URL|http://www.perinthalmannamunicipality.lsgkerala.gov.in/|}}
| footnotes =
| leader_party = [[United Democratic Front|യൂ.ഡി.എഫ്]]
| leader_title = ചെയർപേഴ്സൺ
| leader_name = പച്ചീരി സുരയ്യ ഫാറൂഖ്
| leader_title1 = വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ
| leader_name1 = എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ</br>
([[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]])
| Electoral Wards =
| blank_name_sec1 = ലോക്സഭാ മണ്ഡലം
| blank_info_sec1 = [[മലപ്പുറം ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം]]
| blank1_name_sec1 = നിയമസഭാ മണ്ഡലം
| blank1_info_sec1 = [[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| blank_name_sec2 =
| blank_info_sec2 =
| subdivision_type3 = [[താലൂക്ക്]]
| subdivision_name3 = [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ]]
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] ഒരു പട്ടണമാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ'''. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് [[മലബാർ ജില്ല|മലബാർ ജില്ലയിലെ]] വള്ളുവനാട് താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനം പെരിന്തൽമണ്ണയായിരുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകളായി പെരിന്തൽമണ്ണക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ വാണിജ്യകേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു. [[പെരിന്തൽമണ്ണ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ|പെരിന്തൽമണ്ണ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ്റെയും]] [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|താലൂക്കിന്റെയും]] അതേ പേരിൽ ഒരു ബ്ലോക്ക്ൻ്റേയും ആസ്ഥാനം കൂടിയാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ പട്ടണം. ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[മലപ്പുറം]] പട്ടണത്തിൽ നിന്നും 23 കിലോമീറ്റർ (14 മൈൽ) തെക്ക് പടിഞ്ഞാറായി കോഴിക്കോട്-പാലക്കാട് [[ദേശീയപാത 966 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 966]] ന്റെ മധ്യത്തിലാണ് ഈ പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1980-2000 കാലത്ത് ഗൾഫ് പണത്താൽ വലിയ വികസന കുതിപ്പ് നഗരത്തിലുണ്ടായി.
==ചരിത്രം ==
[[File:Perinthalmanna bus stand.jpg|thumb|250px|മൂസക്കുട്ടി സ്മാരക മോഡേൺ ബസ് സ്റ്റാൻഡ് കം ഷോപ്പിംഗ് കോംപ്ലക്സ്, പെരിന്തൽമണ്ണ]]
പുരാതന വള്ളുവനാട് ദേശത്തിന്റെ ഹൃദയമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് [[മദ്രാസ് പ്രവിശ്യ|മദ്രാസ് പ്രവിശ്യയിലെ]] [[മലബാർ ജില്ല|മലബാർ ജില്ലയിലെ]] വള്ളുവനാട് താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. വള്ളുവനാട് നാട്ടുരാജ്യത്തിൻ്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടതായിരുന്നു വള്ളുവനാട് താലൂക്ക്. ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ കർത്താവായ പൂന്താനം നമ്പൂതിരിയുടെ ഇല്ലവും ഇ.എം.എസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ ഏലംകുളവും പെരിന്തൽമണ്ണക്കടുത്താണ്.
1933-ൽ മലബാർ ജില്ലാ ബോർഡിന്റെ കീഴിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് 1990 ഫെബ്രുവരി 10-ന് പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.kudumbashree.org/sub-district/991057/12|title=Kudumbashree {{!}} About City in NULM - Perinthalmanna|access-date=2026-05-18}}</ref>
==പദോൽപത്തി==
[[വള്ളുവക്കോനാതിരി|വള്ളുവകോനാതിരിയുടെ]] സേനാനായകനായിരുന്ന കക്കൂത്ത് നായരുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ പണ്ടുകാലത്ത് വർഷം തോറും ഇവിടെ കായികാഭ്യാസപ്രകടനങ്ങൾ അരങ്ങേറിയിരുന്നു. ഇന്നത്തെ അങ്ങാടിപ്പുറത്തിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു ഈ കായികാഭ്യാസം നടന്നിരുന്നത്. “പെരും തല്ല്” നടന്നിരുന്ന സ്ഥലമാണ് പിന്നീട് പെരിന്തൽമണ്ണയായത്.
== ഭരണ സംവിധാനം ==
{{പ്രധാനലേഖനം|പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ}}
[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ]]<nowiki/>യാണ് നഗരത്തിൻ്റെയും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങലുടെയും ഭരണം നടത്തുന്നത്. ഭരണസൗകര്യത്തിനായി 37 വാർഡുകൾ ആയി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഓരോ വാർഡിൽ നിന്നും ആ വാർഡിലെ സമ്മദിതായകർ അവരുടെ കൗൺസിലറെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ഭൂരിപക്ഷം നഗരസഭാംഗങ്ങൾ ഉള്ള മുന്നണി അല്ലെങ്കിൽ കക്ഷി ആണ് ഭരണം നടത്തുന്നത്. ചെയർപേഴ്സൺ, വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ എന്നിവരാണ് ഭരണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. കൗൺസിലർമാർ ആണ് ഇവരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. നിലവിൽ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയാണ്]] ഭരണം നടത്തുന്നത്. ശ്രീമതി. സുരയ്യ ഫാറൂഖ് ആണ് നഗരസഭാധ്യക്ഷ. ശ്രീ. എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ ആണ് നഗരസഭ ഉപാധ്യക്ഷൻ (വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ).
=== മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ വാർഡുകൾ ===
[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ|പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയിൽ]] 37 വാർഡുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. വാർഡുകൾ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു :<ref>{{cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=Wards of Perinthalmanna|website=sec.kerala.gov.in}}</ref>
{| class="sortable" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
|-
| 1 || ചീരട്ടമണ്ണ || 20 || ഒലിങ്കര
|-
| 2 || മാനത്തുമംഗലം || 21 || അനാഥനം
|-
| 3 || കക്കൂത്ത് || 22 || കിഴക്കേക്കര
|-
| 4 || മുണ്ടത്തപ്പടി || 23 || തെക്കേക്കര
|-
| 5 || വലിയങ്ങാടി || 24 || പടിഞ്ഞാറേക്കര
|-
| 6 || കുളിർമല || 25 || വളയം മൂച്ചി
|-
| 7 || ചെമ്പങ്കുന്ന് || 26 || ആശാരിക്കര
|-
| 8 || കുന്നുംപുറം || 27 || മറുകരപ്പറമ്പ്
|-
| 9 || ആലക്കുന്ന് || 28 || കുന്നപ്പള്ളി സൗത്ത്
|-
| 10 || പൊന്നിയക്കുറിശ്ശി || 29 || കൊല്ലക്കോട്
|-
| 11 || ഇടുക്കുമുഖം || 30 || വട്ടപ്പാറ
|-
| 12 || മനഴി സ്റ്റാൻഡ് || 31 || തേക്കിൻകോട്
|-
| 13 || പഞ്ചമ || 32 || കാവുങ്കൽ പറമ്പ്
|-
| 14 || കുട്ടിപ്പാറ || 33 || ജെ.എൻ. റോഡ് സെൻട്രൽ
|-
| 15 || കോവിലകമ്പടി || 34 || തോട്ടക്കര
|-
| 16 || പാതാക്കര. യു.പി. സ്കൂൾ || 35 || പുത്തൂർ
|-
| 17 || മനപ്പടി || 36 || മുട്ടുങ്ങൽ
|-
| 18 || പി.ടി.എം. കോളേജ് || 37 || ലെമൺ വാലി
|-
| 19 || തണ്ണീർപ്പന്തൽ || ||
|}
=== ക്രമസമാധാനം ===
പെരിന്തൽമണ്ണയിലെ കോടതി സമുച്ചയത്തിൽ മുൻസിഫ് കോടതി, മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി, പ്രതേക പോക്സോ കോടതി എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ നഗരത്തിൻ്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് ആണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 14.09.1988 ആണ് പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ സ്ഥാപിതമായത്.<ref>{{Cite web|url=https://ps.keralapolice.gov.in/perinthalmanna-ps/about|title=പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസിൻ്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്}}</ref> പെരിന്തൽമണ്ണ, പാതായ്ക്കര, അങ്ങാടിപ്പുറം, ഏലംകുളം, ആലിപ്പറമ്പ്, ആനമങ്ങാട്, അരക്കുപറമ്പ, താഴേക്കോട് എന്നീ റവന്യു വില്ലേജുകളും, പുലാമന്തോൾ, വലംമ്പൂർ വില്ലേജുകളിലെ ചില ഭാഗങ്ങളും പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷന്റെ പരിധിയിൽപ്പെടുന്നു. പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരവും സമീപ പഞ്ചായത്തുകളായ താഴേക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ്, ഏലംകുളം, അങ്ങാടിപ്പുറം, പുലാമന്തോൾ എന്നിവയും ഈ സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിൽ വരുന്നു. മലപ്പുറം ജില്ലാ പോലീസിൻ്റെ പെരിന്തൽമണ്ണ സബ് ഡിവിഷൻ കാര്യാലയവും ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നഗരത്തിലെ ഗതാഗത നിയന്ത്രണത്തിനും ഗതാഗത നിർവഹണത്തിന് മായി പ്രത്യേക ട്രാഫിക് പോലിസ് യൂണിറ്റുമുണ്ട്.
=== പൊതുസേവന സൗകര്യങ്ങൾ ===
കേരള സർക്കാരിന്റെ കീഴിലുള്ള പെരിന്തൽമണ്ണ ഫയർ സ്റ്റേഷൻ പെരിന്തൽമണ്ണയിലും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലുമായി അഗ്നിശമന, രക്ഷാപ്രവർത്തന സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു. കേരള വാട്ടർ അതോറിറ്റിയുടെയും പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെയും പെരിന്തൽമണ്ണ സെക്ഷൻ പ്രദേശത്തെ കുടിവെള്ള വിതരണം നിർവഹിക്കുന്നു. [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്|കെ.എസ്.ഇ.ബി]] പെരിന്തൽമണ്ണ സെക്ഷൻ വൈദ്യുതി വിതരണം നടത്തുന്നു. മറ്റ് പൗരസൗകര്യങ്ങൾ പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയാണ് ഒരുക്കുന്നത്.
[[മലപ്പുറം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത്|മലപ്പുറം ജില്ലാ പഞ്ചായത്തിന്റെ]] കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പെരിന്തൽമണ്ണ ജില്ലാ ആശുപത്രി പെരിന്തൽമണ്ണയിലെ പൊതുജനാരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നു. കൂടാതെ, പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ കീഴിൽ സർക്കാർ ഹോമിയോ ഡിസ്പെൻസറിയും സർക്കാർ ആയുർവേദ ആശുപത്രിയും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. നഗരത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി നഗര പൊതുജനാരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങളും ഉപകേന്ദ്രങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
==രാഷ്ട്രീയം==
[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ലീഗ്]] തട്ടകമായ ജില്ലയിൽ ഇടത്പക്ഷത്തിന് കൂടുതൽ സ്വാധീനമുള്ളത് ഇവിടെ യാണ് . കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ആചാര്യൻ ഇ എം സ് മന ഏലംകുളത്ത് ആണ് . നഗര ഭരണം തുടർച്ചയായി ഇടതു പക്ഷത്തിൻ്റെ നേതൃത്തിൽ ആണ്. പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭ മണ്ഡലം മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ നജീബ് കാന്തപുരം ആണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ ഇനി പറയുന്ന തദ്ദേശസ്വയംഭരണസ്ഥാപനങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു: പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ, താഴെക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ്, ഏലംകുളം, മേലാറ്റൂർ, പുലാമന്തോൾ, വെട്ടത്തൂർ എന്നീ ഗ്രാമഞ്ചായത്തുകൾ. നിലവിലെ എം.എൽ. എ. മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ ശ്രീ. [[നജീബ് കാന്തപുരം]] ആണ്. നിലവിലെ എം.പി. ശ്രീ. [[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]] ആണ്.
പെരിന്തൽമണ്ണയുടെ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളുടെ ഭരണത്തിനും വികസനത്തിനുമായി പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തും, അതാത് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുമുണ്ട്.
===പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക്===
{{ഇതും കാണുക|പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്}}
താഴെപ്പറയുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ ബ്ലോക്ക് തല ഭരണത്തിന്റെ ചുമതലയുള്ള തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്:
* [[ആലിപ്പറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[ഏലംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[പുലാമന്തോൾ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[അങ്ങാടിപ്പുറം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[കീഴാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[മേലാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[വെട്ടത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[താഴേക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
== സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ==
മലബാർ മേഖലയിലെ പ്രധാന വ്യാപാര-സേവന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. ആരോഗ്യരംഗം, വിദ്യാഭ്യാസം, വ്യാപാരം, ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങൾ എന്നിവയാണ് നഗരത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ പ്രധാന അധാരങ്ങൾ. നിരവധി മൾട്ടി സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രികളും വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ സമീപ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആളുകൾ പെരിന്തൽമണ്ണയെ ആശ്രയിക്കുന്നു. നിരവധി മൾട്ടി സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രികൾ ഉൾപ്പെടെ സർക്കാർ-സ്വകാര്യ ആരോഗ്യസ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ പെരിന്തൽമണ്ണയെ “ഹോസ്പിറ്റൽ സിറ്റി” എന്നറിയപ്പെടുന്നു. നഗരത്തിൽ ഒരു സർക്കാർ ജില്ലാ ആശുപത്രിയും നിരവധി സ്വകാര്യ ആശുപത്രികളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
==ഗതാഗതം==
=== റോഡ് ===
മധ്യകേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റോഡുകൾ സംഗമിക്കുന്ന ഒരു നഗരമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. കോഴിക്കോട് പാലക്കാട് ചെറുപ്പുളശ്ശേരി ,കുന്നംകുളം നിലമ്പൂർ മേലാറ്റൂർ വളാഞ്ചേരി ,തിരൂര്, മഞ്ചേരി എന്നീ ഭാഗത്ത് നിന്നുള്ള റോഡുകൾ ഇവിടെ സംഗമിക്കുന്നു.ആശുപത്രി നഗരമായി വളർന്ന വരാനുള്ള ഒരു പ്രധാന കാരണവും ഈ പ്രത്യേകതയാണ്
* ഷൊർണൂർ-പെരിന്തൽമണ്ണ [[സംസ്ഥാനപാത 23 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 23]] പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ [[ദേശീയപാത 966 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 966]]-ൽ ചേർന്ന് അവസാനിക്കുന്നു.
* പെരുമ്പിലാവ്-നിലമ്പൂർ [[സംസ്ഥാനപാത 39 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 39]] പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്.
* [[സംസ്ഥാനപാത 53 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 53]] - പാലക്കാട് നിന്നും ചെർപ്പുളശ്ശേരി വഴി പെരിന്തൽമണ്ണയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
* വളാഞ്ചേരി-നിലമ്പൂർ [[സംസ്ഥാനപാത 73 (കേരളം)|സംസ്ഥാന പാത 73.]]
ഒരു കെഎസ്ആർടിസി സബ് ഡിപ്പോയും മൂന്ന് സ്വകാര്യ ബസ് സ്റ്റാൻഡുകളുമാണ് നഗരത്തിന് സൗകര്യമൊരുക്കുന്നത്.
=== റെയിൽ ===
നിലമ്പൂർ-ഷൊറണൂർ തീവണ്ടി പാതയിൽ പെരിന്തൽമണ്ണയ്ക്ക് സമീപം ടൗണിൽ നിന്ന് 2.5 കി.മീ (1.6 മൈൽ) പടിഞ്ഞാറ് അങ്ങാടിപ്പുറമാണ് ഏറ്റവും അടുത്ത സ്റ്റേഷൻ, പട്ടിക്കാട്, ചെറുകര എന്നീ സ്റ്റേഷനുകളും അധികം അകലെയല്ല. പക്ഷെ ഇവിടെ നിന്നും ട്രെയിൻ സൗകര്യം വളരെ പരിമിതമാണ്. രാജ്യത്തിൻ്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കുള്ള ട്രെയിനുകൾ ലഭ്യമാകണമെങ്കിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്റ്റേഷനായ [[ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷൻ|ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷനെയാണ്]] ഇവിടെയുള്ളവർ ആശ്രയിക്കുന്നത്.
ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം കോഴിക്കോട് കരിപ്പൂരാണ്
==സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ==
* റവന്യൂ ഡിവിഷണൽ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* താലൂക്ക് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* മിനി സിവിൽ സ്റ്റേഷൻ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* താലൂക്ക് സപ്ലൈ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* നഗരസഭ കാര്യാലയം, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് കാര്യാലയം
* സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* കെ.എസ്.ഇ.ബി, ഡിവിഷൻ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ഡിവിഷണൽ പോലീസ് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഫയർ ആൻ്റ് റെസ്ക്യൂ സ്റ്റേഷൻ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് റീജിയണൽ ട്രാസ്പോർട്ട് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ട്രഷറി, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ജയിൽ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ
* പെരിന്തൽമണ്ണ എക്സൈസ് സർക്കിൾ ഓഫീസ്
* ട്രാഫിക് എൻഫോഴ്സ്മെൻ്റ് യൂണിറ്റ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
== വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
===സ്കൂളുകൾ===
* [[പെരിന്തൽമണ്ണ ഗവ. മോഡൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ|ഗവ: മോഡൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ]]
* ഗവ: ഗേൾസ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ടെക്നിക്കൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പ്രസെൻ്റേഷൻ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഗവ: മോഡൽ ലോവർ പ്രൈമറി സ്ക്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
*അസ്സീസി ഹയർ സെക്കണ്ടറി ബധിര വിദ്യാലയം, പലച്ചോട് പോസ്റ്റ്, മാ ലാ പറമ്പ്
===കോളേജുകൾ===
* പൂക്കോയ തങ്ങൾ സ്മാരക ഗവൺമെൻ്റ് കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഗവ: പോളിടെക്നിക് കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* എം. ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
==ആരാധനാലയങ്ങൾ==
* ടൗൺ ജുമാ മസ്ജിദ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഹനഫി മസ്ജിദ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* കക്കൂത്ത്- വലിയങ്ങാടി ജുമാ മസ്ജിദ്
* കുമരകുളം ജുമാ മസ്ജിദ്
* [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, അങ്ങാടിപ്പുറം]]വള്ളുവനാട് രാജ്യത്തിൻ്റെ മൂലസ്ഥാനം ഇവിടെയായിരുന്നു
==ആശുപത്രികൾ ==
* മൗലാന ഹോസ്പിറ്റൽ
* അൽശിഫ ഹോസ്പിറ്റൽ
* എം.ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളജ് ഹോസ്പിറ്റൽ
* ഇ.എം.എസ്. സഹകരണ ആശുപത്രി
* പെരിന്തൽമണ്ണ ജില്ലാ ആശുപത്രി
== ശ്രദ്ധേയരായ ആളുകൾ ==
* [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] - കേരളത്തിൻ്റെ ആദ്യത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി[[ഏലംകുളം]] ആണ് ജന്മദേശം.
* [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]] ജ്ഞാനപ്പാന എന്ന കവിതയുടെ രചയിതാവ് പൂതാനം ഇല്ലം കീഴാറ്റൂർ ആക്കപ്പറമ്പ് സമീപം
* [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]] - മുൻ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി
* [[പി. ശ്രീരാമകൃഷ്ണൻ]] - മുൻ കേരള നിയമസഭ സ്പീക്കർ പട്ടിക്കാട് സ്വദേശി
* [[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]] - രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ
* [[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] - രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, നിർമാതാവ്, മുൻ എംഎൽഎ
* [[സൂരജ് തേലക്കാട്]], അഭിനേതാവ്
* ബൈജു. സി പി - കവി, കഥാകൃത്ത്
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
{{commonscat|Perinthalmanna}}
{{kerala-geo-stub}}
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}
[[വിഭാഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
lvdrjf99mw57v9vn8hhhqhwvsp1902c
4620003
4620001
2026-05-18T01:58:13Z
Asifalinair
206364
4620003
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Perinthalmanna}}
{{ToDisambig|വാക്ക്=പെരിന്തൽമണ്ണ}}
{{Infobox settlement
| name = പെരിന്തൽമണ്ണ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = നഗരസഭ
| image_skyline = Comrade Govindhan Nambiar Junction, Perinthalmanna, Malappuram Dt, India.jpg
| image_alt = പെരിന്തൽമണ്ണ ട്രാഫിക് ജംഗ്ഷൻ
| image_caption = മുനിസിപ്പൽ കോംപ്ലക്സ് സമുച്ചയം
| pushpin_map = India Kerala
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം
| latd =
| latm =
| lats =
| latNS =
| longd =
| longm =
| longs =
| longEW =
| coordinates_display =
| subdivision_type = രാജ്യം
| subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type1 = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1 = [[കേരളം]]
| subdivision_type2 = [[List of districts of India|ജില്ല]]
| subdivision_name2 = [[Malappuram district|മലപ്പുറം]]
| established_title = <!-- Established -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type = [[നഗരസഭ|ഗ്രേഡ് 2 നഗരസഭ]]
| governing_body = [[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ]]
| leader1_type =
| leader1 =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 34.41
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 49,723
| population_as_of = 2011
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes = <br/>{{Small|നഗരസഭാ പരിധിയിലെ കണക്കാണിത്}}
| demographics_type1 = <center>ഭാഷകൾ</center>
| demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = [[Postal Index Number|പിൻ കോഡ്]]
| postal_code = 679322
| area_code_type = ടെലിഫോൺ കോഡ്
| area_code = 04933
| registration_plate = KL-53
| website = {{URL|http://www.perinthalmannamunicipality.lsgkerala.gov.in/|}}
| footnotes =
| leader_party = [[United Democratic Front|യൂ.ഡി.എഫ്]]
| leader_title = ചെയർപേഴ്സൺ
| leader_name = പച്ചീരി സുരയ്യ ഫാറൂഖ്
| leader_title1 = വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ
| leader_name1 = എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ</br>
([[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]])
| Electoral Wards =
| blank_name_sec1 = ലോക്സഭാ മണ്ഡലം
| blank_info_sec1 = [[മലപ്പുറം ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം]]
| blank1_name_sec1 = നിയമസഭാ മണ്ഡലം
| blank1_info_sec1 = [[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| blank_name_sec2 =
| blank_info_sec2 =
| subdivision_type3 = [[താലൂക്ക്]]
| subdivision_name3 = [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ]]
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] ഒരു പട്ടണമാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ'''. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് [[മലബാർ ജില്ല|മലബാർ ജില്ലയിലെ]] വള്ളുവനാട് താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനം പെരിന്തൽമണ്ണയായിരുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകളായി പെരിന്തൽമണ്ണക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ വാണിജ്യകേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു. [[പെരിന്തൽമണ്ണ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ|പെരിന്തൽമണ്ണ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ്റെയും]] [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|താലൂക്കിന്റെയും]] അതേ പേരിൽ ഒരു ബ്ലോക്ക്ൻ്റേയും ആസ്ഥാനം കൂടിയാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ പട്ടണം. ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[മലപ്പുറം]] പട്ടണത്തിൽ നിന്നും 23 കിലോമീറ്റർ (14 മൈൽ) തെക്ക് പടിഞ്ഞാറായി കോഴിക്കോട്-പാലക്കാട് [[ദേശീയപാത 966 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 966]] ന്റെ മധ്യത്തിലാണ് ഈ പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1980-2000 കാലത്ത് ഗൾഫ് പണത്താൽ വലിയ വികസന കുതിപ്പ് നഗരത്തിലുണ്ടായി.
==ചരിത്രം ==
[[File:Perinthalmanna bus stand.jpg|thumb|250px|മൂസക്കുട്ടി സ്മാരക മോഡേൺ ബസ് സ്റ്റാൻഡ് കം ഷോപ്പിംഗ് കോംപ്ലക്സ്, പെരിന്തൽമണ്ണ]]
പുരാതന വള്ളുവനാട് ദേശത്തിന്റെ ഹൃദയമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് [[മദ്രാസ് പ്രവിശ്യ|മദ്രാസ് പ്രവിശ്യയിലെ]] [[മലബാർ ജില്ല|മലബാർ ജില്ലയിലെ]] വള്ളുവനാട് താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. വള്ളുവനാട് നാട്ടുരാജ്യത്തിൻ്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടതായിരുന്നു വള്ളുവനാട് താലൂക്ക്. ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ കർത്താവായ പൂന്താനം നമ്പൂതിരിയുടെ ഇല്ലവും ഇ.എം.എസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ ഏലംകുളവും പെരിന്തൽമണ്ണക്കടുത്താണ്.
1933-ൽ മലബാർ ജില്ലാ ബോർഡിന്റെ കീഴിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് 1990 ഫെബ്രുവരി 10-ന് പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.kudumbashree.org/sub-district/991057/12|title=Kudumbashree {{!}} About City in NULM - Perinthalmanna|access-date=2026-05-18}}</ref>
==പദോൽപത്തി==
[[വള്ളുവക്കോനാതിരി|വള്ളുവകോനാതിരിയുടെ]] സേനാനായകനായിരുന്ന കക്കൂത്ത് നായരുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ പണ്ടുകാലത്ത് വർഷം തോറും ഇവിടെ കായികാഭ്യാസപ്രകടനങ്ങൾ അരങ്ങേറിയിരുന്നു. ഇന്നത്തെ അങ്ങാടിപ്പുറത്തിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു ഈ കായികാഭ്യാസം നടന്നിരുന്നത്. “പെരും തല്ല്” നടന്നിരുന്ന സ്ഥലമാണ് പിന്നീട് പെരിന്തൽമണ്ണയായത്.
== ഭരണ സംവിധാനം ==
{{പ്രധാനലേഖനം|പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ}}
[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ]]<nowiki/>യാണ് നഗരത്തിൻ്റെയും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങലുടെയും ഭരണം നടത്തുന്നത്. ഭരണസൗകര്യത്തിനായി 37 വാർഡുകൾ ആയി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഓരോ വാർഡിൽ നിന്നും ആ വാർഡിലെ സമ്മദിതായകർ അവരുടെ കൗൺസിലറെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ഭൂരിപക്ഷം നഗരസഭാംഗങ്ങൾ ഉള്ള മുന്നണി അല്ലെങ്കിൽ കക്ഷി ആണ് ഭരണം നടത്തുന്നത്. ചെയർപേഴ്സൺ, വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ എന്നിവരാണ് ഭരണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. കൗൺസിലർമാർ ആണ് ഇവരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. നിലവിൽ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയാണ്]] ഭരണം നടത്തുന്നത്. ശ്രീമതി. സുരയ്യ ഫാറൂഖ് ആണ് നഗരസഭാധ്യക്ഷ. ശ്രീ. എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ ആണ് നഗരസഭ ഉപാധ്യക്ഷൻ (വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ).
=== മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ വാർഡുകൾ ===
[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ|പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയിൽ]] 37 വാർഡുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. വാർഡുകൾ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു :<ref>{{cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=Wards of Perinthalmanna|website=sec.kerala.gov.in}}</ref>
{| class="sortable" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
|-
| 1 || ചീരട്ടമണ്ണ || 20 || ഒലിങ്കര
|-
| 2 || മാനത്തുമംഗലം || 21 || അനാഥനം
|-
| 3 || കക്കൂത്ത് || 22 || കിഴക്കേക്കര
|-
| 4 || മുണ്ടത്തപ്പടി || 23 || തെക്കേക്കര
|-
| 5 || വലിയങ്ങാടി || 24 || പടിഞ്ഞാറേക്കര
|-
| 6 || കുളിർമല || 25 || വളയം മൂച്ചി
|-
| 7 || ചെമ്പങ്കുന്ന് || 26 || ആശാരിക്കര
|-
| 8 || കുന്നുംപുറം || 27 || മറുകരപ്പറമ്പ്
|-
| 9 || ആലക്കുന്ന് || 28 || കുന്നപ്പള്ളി സൗത്ത്
|-
| 10 || പൊന്നിയക്കുറിശ്ശി || 29 || കൊല്ലക്കോട്
|-
| 11 || ഇടുക്കുമുഖം || 30 || വട്ടപ്പാറ
|-
| 12 || മനഴി സ്റ്റാൻഡ് || 31 || തേക്കിൻകോട്
|-
| 13 || പഞ്ചമ || 32 || കാവുങ്കൽ പറമ്പ്
|-
| 14 || കുട്ടിപ്പാറ || 33 || ജെ.എൻ. റോഡ് സെൻട്രൽ
|-
| 15 || കോവിലകമ്പടി || 34 || തോട്ടക്കര
|-
| 16 || പാതാക്കര. യു.പി. സ്കൂൾ || 35 || പുത്തൂർ
|-
| 17 || മനപ്പടി || 36 || മുട്ടുങ്ങൽ
|-
| 18 || പി.ടി.എം. കോളേജ് || 37 || ലെമൺ വാലി
|-
| 19 || തണ്ണീർപ്പന്തൽ || ||
|}
=== ക്രമസമാധാനം ===
പെരിന്തൽമണ്ണയിലെ കോടതി സമുച്ചയത്തിൽ മുൻസിഫ് കോടതി, മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി, പ്രതേക പോക്സോ കോടതി എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ നഗരത്തിൻ്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് ആണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 14.09.1988 ആണ് പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ സ്ഥാപിതമായത്.<ref>{{Cite web|url=https://ps.keralapolice.gov.in/perinthalmanna-ps/about|title=പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസിൻ്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്}}</ref> പെരിന്തൽമണ്ണ, പാതായ്ക്കര, അങ്ങാടിപ്പുറം, ഏലംകുളം, ആലിപ്പറമ്പ്, ആനമങ്ങാട്, അരക്കുപറമ്പ, താഴേക്കോട് എന്നീ റവന്യു വില്ലേജുകളും, പുലാമന്തോൾ, വലംമ്പൂർ വില്ലേജുകളിലെ ചില ഭാഗങ്ങളും പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷന്റെ പരിധിയിൽപ്പെടുന്നു. പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരവും സമീപ പഞ്ചായത്തുകളായ താഴേക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ്, ഏലംകുളം, അങ്ങാടിപ്പുറം, പുലാമന്തോൾ എന്നിവയും ഈ സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിൽ വരുന്നു. മലപ്പുറം ജില്ലാ പോലീസിൻ്റെ പെരിന്തൽമണ്ണ സബ് ഡിവിഷൻ കാര്യാലയവും ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നഗരത്തിലെ ഗതാഗത നിയന്ത്രണത്തിനും ഗതാഗത നിർവഹണത്തിന് മായി പ്രത്യേക ട്രാഫിക് പോലിസ് യൂണിറ്റുമുണ്ട്.
=== പൊതുസേവന സൗകര്യങ്ങൾ ===
കേരള സർക്കാരിന്റെ കീഴിലുള്ള പെരിന്തൽമണ്ണ ഫയർ സ്റ്റേഷൻ പെരിന്തൽമണ്ണയിലും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലുമായി അഗ്നിശമന, രക്ഷാപ്രവർത്തന സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു. കേരള വാട്ടർ അതോറിറ്റിയുടെയും പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെയും പെരിന്തൽമണ്ണ സെക്ഷൻ പ്രദേശത്തെ കുടിവെള്ള വിതരണം നിർവഹിക്കുന്നു. [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്|കെ.എസ്.ഇ.ബി]] പെരിന്തൽമണ്ണ സെക്ഷൻ വൈദ്യുതി വിതരണം നടത്തുന്നു. മറ്റ് പൗരസൗകര്യങ്ങൾ പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയാണ് ഒരുക്കുന്നത്.
[[മലപ്പുറം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത്|മലപ്പുറം ജില്ലാ പഞ്ചായത്തിന്റെ]] കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പെരിന്തൽമണ്ണ ജില്ലാ ആശുപത്രി പെരിന്തൽമണ്ണയിലെ പൊതുജനാരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നു. കൂടാതെ, പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ കീഴിൽ സർക്കാർ ഹോമിയോ ഡിസ്പെൻസറിയും സർക്കാർ ആയുർവേദ ആശുപത്രിയും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. നഗരത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി നഗര പൊതുജനാരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങളും ഉപകേന്ദ്രങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
==രാഷ്ട്രീയം==
[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ലീഗ്]] തട്ടകമായ ജില്ലയിൽ ഇടത്പക്ഷത്തിന് കൂടുതൽ സ്വാധീനമുള്ളത് ഇവിടെ യാണ് . കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ആചാര്യൻ ഇ എം സ് മന ഏലംകുളത്ത് ആണ് . നഗര ഭരണം തുടർച്ചയായി ഇടതു പക്ഷത്തിൻ്റെ നേതൃത്തിൽ ആണ്. പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭ മണ്ഡലം മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ നജീബ് കാന്തപുരം ആണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ ഇനി പറയുന്ന തദ്ദേശസ്വയംഭരണസ്ഥാപനങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു: പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ, താഴെക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ്, ഏലംകുളം, മേലാറ്റൂർ, പുലാമന്തോൾ, വെട്ടത്തൂർ എന്നീ ഗ്രാമഞ്ചായത്തുകൾ. നിലവിലെ എം.എൽ. എ. മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ ശ്രീ. [[നജീബ് കാന്തപുരം]] ആണ്. നിലവിലെ എം.പി. ശ്രീ. [[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]] ആണ്.
പെരിന്തൽമണ്ണയുടെ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളുടെ ഭരണത്തിനും വികസനത്തിനുമായി പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തും, അതാത് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുമുണ്ട്.
===പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക്===
{{ഇതും കാണുക|പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്}}
താഴെപ്പറയുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ ബ്ലോക്ക് തല ഭരണത്തിന്റെ ചുമതലയുള്ള തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്:
* [[ആലിപ്പറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[ഏലംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[പുലാമന്തോൾ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[അങ്ങാടിപ്പുറം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[കീഴാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[മേലാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[വെട്ടത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[താഴേക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
== സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ==
മലബാർ മേഖലയിലെ പ്രധാന വ്യാപാര-സേവന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. ആരോഗ്യരംഗം, വിദ്യാഭ്യാസം, വ്യാപാരം, ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങൾ എന്നിവയാണ് നഗരത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ പ്രധാന അധാരങ്ങൾ. നിരവധി മൾട്ടി സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രികളും വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ സമീപ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആളുകൾ പെരിന്തൽമണ്ണയെ ആശ്രയിക്കുന്നു. നിരവധി മൾട്ടി സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രികൾ ഉൾപ്പെടെ സർക്കാർ-സ്വകാര്യ ആരോഗ്യസ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ പെരിന്തൽമണ്ണയെ “ഹോസ്പിറ്റൽ സിറ്റി” എന്നറിയപ്പെടുന്നു. നഗരത്തിൽ ഒരു സർക്കാർ ജില്ലാ ആശുപത്രിയും നിരവധി സ്വകാര്യ ആശുപത്രികളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
==ഗതാഗതം==
=== റോഡ് ===
മധ്യകേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റോഡുകൾ സംഗമിക്കുന്ന ഒരു നഗരമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. കോഴിക്കോട് പാലക്കാട് ചെറുപ്പുളശ്ശേരി ,കുന്നംകുളം നിലമ്പൂർ മേലാറ്റൂർ വളാഞ്ചേരി ,തിരൂര്, മഞ്ചേരി എന്നീ ഭാഗത്ത് നിന്നുള്ള റോഡുകൾ ഇവിടെ സംഗമിക്കുന്നു.ആശുപത്രി നഗരമായി വളർന്ന വരാനുള്ള ഒരു പ്രധാന കാരണവും ഈ പ്രത്യേകതയാണ്
* ഷൊർണൂർ-പെരിന്തൽമണ്ണ [[സംസ്ഥാനപാത 23 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 23]] പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ [[ദേശീയപാത 966 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 966]]-ൽ ചേർന്ന് അവസാനിക്കുന്നു.
* പെരുമ്പിലാവ്-നിലമ്പൂർ [[സംസ്ഥാനപാത 39 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 39]] പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്.
* [[സംസ്ഥാനപാത 53 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 53]] - പാലക്കാട് നിന്നും ചെർപ്പുളശ്ശേരി വഴി പെരിന്തൽമണ്ണയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
* വളാഞ്ചേരി-നിലമ്പൂർ [[സംസ്ഥാനപാത 73 (കേരളം)|സംസ്ഥാന പാത 73.]]
ഒരു കെഎസ്ആർടിസി സബ് ഡിപ്പോയും മൂന്ന് സ്വകാര്യ ബസ് സ്റ്റാൻഡുകളുമാണ് നഗരത്തിന് സൗകര്യമൊരുക്കുന്നത്.
=== റെയിൽ ===
നിലമ്പൂർ-ഷൊറണൂർ തീവണ്ടി പാതയിൽ പെരിന്തൽമണ്ണയ്ക്ക് സമീപം ടൗണിൽ നിന്ന് 2.5 കി.മീ (1.6 മൈൽ) പടിഞ്ഞാറ് അങ്ങാടിപ്പുറമാണ് ഏറ്റവും അടുത്ത സ്റ്റേഷൻ, പട്ടിക്കാട്, ചെറുകര എന്നീ സ്റ്റേഷനുകളും അധികം അകലെയല്ല. പക്ഷെ ഇവിടെ നിന്നും ട്രെയിൻ സൗകര്യം വളരെ പരിമിതമാണ്. രാജ്യത്തിൻ്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കുള്ള ട്രെയിനുകൾ ലഭ്യമാകണമെങ്കിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്റ്റേഷനായ [[ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷൻ|ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷനെയാണ്]] ഇവിടെയുള്ളവർ ആശ്രയിക്കുന്നത്.
</br>
ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം [[കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്]]. പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ നിന്ന് 43 കി.മീ അകലെ കൊണ്ടോട്ടിയിൽ [[കരിപ്പൂർ|കരിപ്പൂരിലാണ്]] ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
==സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ==
* റവന്യൂ ഡിവിഷണൽ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* താലൂക്ക് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* മിനി സിവിൽ സ്റ്റേഷൻ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* താലൂക്ക് സപ്ലൈ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* നഗരസഭ കാര്യാലയം, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് കാര്യാലയം
* സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* കെ.എസ്.ഇ.ബി, ഡിവിഷൻ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ഡിവിഷണൽ പോലീസ് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഫയർ ആൻ്റ് റെസ്ക്യൂ സ്റ്റേഷൻ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് റീജിയണൽ ട്രാസ്പോർട്ട് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ട്രഷറി, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ജയിൽ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ
* പെരിന്തൽമണ്ണ എക്സൈസ് സർക്കിൾ ഓഫീസ്
* ട്രാഫിക് എൻഫോഴ്സ്മെൻ്റ് യൂണിറ്റ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
== വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
===സ്കൂളുകൾ===
* [[പെരിന്തൽമണ്ണ ഗവ. മോഡൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ|ഗവ: മോഡൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ]]
* ഗവ: ഗേൾസ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ടെക്നിക്കൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പ്രസെൻ്റേഷൻ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഗവ: മോഡൽ ലോവർ പ്രൈമറി സ്ക്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
*അസ്സീസി ഹയർ സെക്കണ്ടറി ബധിര വിദ്യാലയം, പലച്ചോട് പോസ്റ്റ്, മാ ലാ പറമ്പ്
===കോളേജുകൾ===
* പൂക്കോയ തങ്ങൾ സ്മാരക ഗവൺമെൻ്റ് കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഗവ: പോളിടെക്നിക് കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* എം. ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
==ആരാധനാലയങ്ങൾ==
* ടൗൺ ജുമാ മസ്ജിദ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഹനഫി മസ്ജിദ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* കക്കൂത്ത്- വലിയങ്ങാടി ജുമാ മസ്ജിദ്
* കുമരകുളം ജുമാ മസ്ജിദ്
* [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, അങ്ങാടിപ്പുറം]]വള്ളുവനാട് രാജ്യത്തിൻ്റെ മൂലസ്ഥാനം ഇവിടെയായിരുന്നു
==ആശുപത്രികൾ ==
* മൗലാന ഹോസ്പിറ്റൽ
* അൽശിഫ ഹോസ്പിറ്റൽ
* എം.ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളജ് ഹോസ്പിറ്റൽ
* ഇ.എം.എസ്. സഹകരണ ആശുപത്രി
* പെരിന്തൽമണ്ണ ജില്ലാ ആശുപത്രി
== ശ്രദ്ധേയരായ ആളുകൾ ==
* [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] - കേരളത്തിൻ്റെ ആദ്യത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി[[ഏലംകുളം]] ആണ് ജന്മദേശം.
* [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]] ജ്ഞാനപ്പാന എന്ന കവിതയുടെ രചയിതാവ് പൂതാനം ഇല്ലം കീഴാറ്റൂർ ആക്കപ്പറമ്പ് സമീപം
* [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]] - മുൻ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി
* [[പി. ശ്രീരാമകൃഷ്ണൻ]] - മുൻ കേരള നിയമസഭ സ്പീക്കർ പട്ടിക്കാട് സ്വദേശി
* [[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]] - രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ
* [[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] - രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, നിർമാതാവ്, മുൻ എംഎൽഎ
* [[സൂരജ് തേലക്കാട്]], അഭിനേതാവ്
* ബൈജു. സി പി - കവി, കഥാകൃത്ത്
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
{{commonscat|Perinthalmanna}}
{{kerala-geo-stub}}
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}
[[വിഭാഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
swi4r22fupqpd3puwvw8wqtnjp0r1to
4620004
4620003
2026-05-18T02:00:09Z
Asifalinair
206364
/* റെയിൽ */
4620004
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Perinthalmanna}}
{{ToDisambig|വാക്ക്=പെരിന്തൽമണ്ണ}}
{{Infobox settlement
| name = പെരിന്തൽമണ്ണ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = നഗരസഭ
| image_skyline = Comrade Govindhan Nambiar Junction, Perinthalmanna, Malappuram Dt, India.jpg
| image_alt = പെരിന്തൽമണ്ണ ട്രാഫിക് ജംഗ്ഷൻ
| image_caption = മുനിസിപ്പൽ കോംപ്ലക്സ് സമുച്ചയം
| pushpin_map = India Kerala
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം
| latd =
| latm =
| lats =
| latNS =
| longd =
| longm =
| longs =
| longEW =
| coordinates_display =
| subdivision_type = രാജ്യം
| subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type1 = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1 = [[കേരളം]]
| subdivision_type2 = [[List of districts of India|ജില്ല]]
| subdivision_name2 = [[Malappuram district|മലപ്പുറം]]
| established_title = <!-- Established -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type = [[നഗരസഭ|ഗ്രേഡ് 2 നഗരസഭ]]
| governing_body = [[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ]]
| leader1_type =
| leader1 =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 34.41
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 49,723
| population_as_of = 2011
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes = <br/>{{Small|നഗരസഭാ പരിധിയിലെ കണക്കാണിത്}}
| demographics_type1 = <center>ഭാഷകൾ</center>
| demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = [[Postal Index Number|പിൻ കോഡ്]]
| postal_code = 679322
| area_code_type = ടെലിഫോൺ കോഡ്
| area_code = 04933
| registration_plate = KL-53
| website = {{URL|http://www.perinthalmannamunicipality.lsgkerala.gov.in/|}}
| footnotes =
| leader_party = [[United Democratic Front|യൂ.ഡി.എഫ്]]
| leader_title = ചെയർപേഴ്സൺ
| leader_name = പച്ചീരി സുരയ്യ ഫാറൂഖ്
| leader_title1 = വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ
| leader_name1 = എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ</br>
([[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]])
| Electoral Wards =
| blank_name_sec1 = ലോക്സഭാ മണ്ഡലം
| blank_info_sec1 = [[മലപ്പുറം ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം]]
| blank1_name_sec1 = നിയമസഭാ മണ്ഡലം
| blank1_info_sec1 = [[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| blank_name_sec2 =
| blank_info_sec2 =
| subdivision_type3 = [[താലൂക്ക്]]
| subdivision_name3 = [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ]]
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] ഒരു പട്ടണമാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ'''. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് [[മലബാർ ജില്ല|മലബാർ ജില്ലയിലെ]] വള്ളുവനാട് താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനം പെരിന്തൽമണ്ണയായിരുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകളായി പെരിന്തൽമണ്ണക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ വാണിജ്യകേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു. [[പെരിന്തൽമണ്ണ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ|പെരിന്തൽമണ്ണ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ്റെയും]] [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|താലൂക്കിന്റെയും]] അതേ പേരിൽ ഒരു ബ്ലോക്ക്ൻ്റേയും ആസ്ഥാനം കൂടിയാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ പട്ടണം. ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[മലപ്പുറം]] പട്ടണത്തിൽ നിന്നും 23 കിലോമീറ്റർ (14 മൈൽ) തെക്ക് പടിഞ്ഞാറായി കോഴിക്കോട്-പാലക്കാട് [[ദേശീയപാത 966 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 966]] ന്റെ മധ്യത്തിലാണ് ഈ പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1980-2000 കാലത്ത് ഗൾഫ് പണത്താൽ വലിയ വികസന കുതിപ്പ് നഗരത്തിലുണ്ടായി.
==ചരിത്രം ==
[[File:Perinthalmanna bus stand.jpg|thumb|250px|മൂസക്കുട്ടി സ്മാരക മോഡേൺ ബസ് സ്റ്റാൻഡ് കം ഷോപ്പിംഗ് കോംപ്ലക്സ്, പെരിന്തൽമണ്ണ]]
പുരാതന വള്ളുവനാട് ദേശത്തിന്റെ ഹൃദയമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് [[മദ്രാസ് പ്രവിശ്യ|മദ്രാസ് പ്രവിശ്യയിലെ]] [[മലബാർ ജില്ല|മലബാർ ജില്ലയിലെ]] വള്ളുവനാട് താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. വള്ളുവനാട് നാട്ടുരാജ്യത്തിൻ്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടതായിരുന്നു വള്ളുവനാട് താലൂക്ക്. ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ കർത്താവായ പൂന്താനം നമ്പൂതിരിയുടെ ഇല്ലവും ഇ.എം.എസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ ഏലംകുളവും പെരിന്തൽമണ്ണക്കടുത്താണ്.
1933-ൽ മലബാർ ജില്ലാ ബോർഡിന്റെ കീഴിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് 1990 ഫെബ്രുവരി 10-ന് പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.kudumbashree.org/sub-district/991057/12|title=Kudumbashree {{!}} About City in NULM - Perinthalmanna|access-date=2026-05-18}}</ref>
==പദോൽപത്തി==
[[വള്ളുവക്കോനാതിരി|വള്ളുവകോനാതിരിയുടെ]] സേനാനായകനായിരുന്ന കക്കൂത്ത് നായരുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ പണ്ടുകാലത്ത് വർഷം തോറും ഇവിടെ കായികാഭ്യാസപ്രകടനങ്ങൾ അരങ്ങേറിയിരുന്നു. ഇന്നത്തെ അങ്ങാടിപ്പുറത്തിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു ഈ കായികാഭ്യാസം നടന്നിരുന്നത്. “പെരും തല്ല്” നടന്നിരുന്ന സ്ഥലമാണ് പിന്നീട് പെരിന്തൽമണ്ണയായത്.
== ഭരണ സംവിധാനം ==
{{പ്രധാനലേഖനം|പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ}}
[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ]]<nowiki/>യാണ് നഗരത്തിൻ്റെയും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങലുടെയും ഭരണം നടത്തുന്നത്. ഭരണസൗകര്യത്തിനായി 37 വാർഡുകൾ ആയി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഓരോ വാർഡിൽ നിന്നും ആ വാർഡിലെ സമ്മദിതായകർ അവരുടെ കൗൺസിലറെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ഭൂരിപക്ഷം നഗരസഭാംഗങ്ങൾ ഉള്ള മുന്നണി അല്ലെങ്കിൽ കക്ഷി ആണ് ഭരണം നടത്തുന്നത്. ചെയർപേഴ്സൺ, വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ എന്നിവരാണ് ഭരണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. കൗൺസിലർമാർ ആണ് ഇവരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. നിലവിൽ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയാണ്]] ഭരണം നടത്തുന്നത്. ശ്രീമതി. സുരയ്യ ഫാറൂഖ് ആണ് നഗരസഭാധ്യക്ഷ. ശ്രീ. എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ ആണ് നഗരസഭ ഉപാധ്യക്ഷൻ (വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ).
=== മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ വാർഡുകൾ ===
[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ|പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയിൽ]] 37 വാർഡുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. വാർഡുകൾ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു :<ref>{{cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=Wards of Perinthalmanna|website=sec.kerala.gov.in}}</ref>
{| class="sortable" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
|-
| 1 || ചീരട്ടമണ്ണ || 20 || ഒലിങ്കര
|-
| 2 || മാനത്തുമംഗലം || 21 || അനാഥനം
|-
| 3 || കക്കൂത്ത് || 22 || കിഴക്കേക്കര
|-
| 4 || മുണ്ടത്തപ്പടി || 23 || തെക്കേക്കര
|-
| 5 || വലിയങ്ങാടി || 24 || പടിഞ്ഞാറേക്കര
|-
| 6 || കുളിർമല || 25 || വളയം മൂച്ചി
|-
| 7 || ചെമ്പങ്കുന്ന് || 26 || ആശാരിക്കര
|-
| 8 || കുന്നുംപുറം || 27 || മറുകരപ്പറമ്പ്
|-
| 9 || ആലക്കുന്ന് || 28 || കുന്നപ്പള്ളി സൗത്ത്
|-
| 10 || പൊന്നിയക്കുറിശ്ശി || 29 || കൊല്ലക്കോട്
|-
| 11 || ഇടുക്കുമുഖം || 30 || വട്ടപ്പാറ
|-
| 12 || മനഴി സ്റ്റാൻഡ് || 31 || തേക്കിൻകോട്
|-
| 13 || പഞ്ചമ || 32 || കാവുങ്കൽ പറമ്പ്
|-
| 14 || കുട്ടിപ്പാറ || 33 || ജെ.എൻ. റോഡ് സെൻട്രൽ
|-
| 15 || കോവിലകമ്പടി || 34 || തോട്ടക്കര
|-
| 16 || പാതാക്കര. യു.പി. സ്കൂൾ || 35 || പുത്തൂർ
|-
| 17 || മനപ്പടി || 36 || മുട്ടുങ്ങൽ
|-
| 18 || പി.ടി.എം. കോളേജ് || 37 || ലെമൺ വാലി
|-
| 19 || തണ്ണീർപ്പന്തൽ || ||
|}
=== ക്രമസമാധാനം ===
പെരിന്തൽമണ്ണയിലെ കോടതി സമുച്ചയത്തിൽ മുൻസിഫ് കോടതി, മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി, പ്രതേക പോക്സോ കോടതി എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ നഗരത്തിൻ്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് ആണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 14.09.1988 ആണ് പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ സ്ഥാപിതമായത്.<ref>{{Cite web|url=https://ps.keralapolice.gov.in/perinthalmanna-ps/about|title=പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസിൻ്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്}}</ref> പെരിന്തൽമണ്ണ, പാതായ്ക്കര, അങ്ങാടിപ്പുറം, ഏലംകുളം, ആലിപ്പറമ്പ്, ആനമങ്ങാട്, അരക്കുപറമ്പ, താഴേക്കോട് എന്നീ റവന്യു വില്ലേജുകളും, പുലാമന്തോൾ, വലംമ്പൂർ വില്ലേജുകളിലെ ചില ഭാഗങ്ങളും പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷന്റെ പരിധിയിൽപ്പെടുന്നു. പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരവും സമീപ പഞ്ചായത്തുകളായ താഴേക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ്, ഏലംകുളം, അങ്ങാടിപ്പുറം, പുലാമന്തോൾ എന്നിവയും ഈ സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിൽ വരുന്നു. മലപ്പുറം ജില്ലാ പോലീസിൻ്റെ പെരിന്തൽമണ്ണ സബ് ഡിവിഷൻ കാര്യാലയവും ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നഗരത്തിലെ ഗതാഗത നിയന്ത്രണത്തിനും ഗതാഗത നിർവഹണത്തിന് മായി പ്രത്യേക ട്രാഫിക് പോലിസ് യൂണിറ്റുമുണ്ട്.
=== പൊതുസേവന സൗകര്യങ്ങൾ ===
കേരള സർക്കാരിന്റെ കീഴിലുള്ള പെരിന്തൽമണ്ണ ഫയർ സ്റ്റേഷൻ പെരിന്തൽമണ്ണയിലും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലുമായി അഗ്നിശമന, രക്ഷാപ്രവർത്തന സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു. കേരള വാട്ടർ അതോറിറ്റിയുടെയും പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെയും പെരിന്തൽമണ്ണ സെക്ഷൻ പ്രദേശത്തെ കുടിവെള്ള വിതരണം നിർവഹിക്കുന്നു. [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്|കെ.എസ്.ഇ.ബി]] പെരിന്തൽമണ്ണ സെക്ഷൻ വൈദ്യുതി വിതരണം നടത്തുന്നു. മറ്റ് പൗരസൗകര്യങ്ങൾ പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയാണ് ഒരുക്കുന്നത്.
[[മലപ്പുറം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത്|മലപ്പുറം ജില്ലാ പഞ്ചായത്തിന്റെ]] കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പെരിന്തൽമണ്ണ ജില്ലാ ആശുപത്രി പെരിന്തൽമണ്ണയിലെ പൊതുജനാരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നു. കൂടാതെ, പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ കീഴിൽ സർക്കാർ ഹോമിയോ ഡിസ്പെൻസറിയും സർക്കാർ ആയുർവേദ ആശുപത്രിയും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. നഗരത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി നഗര പൊതുജനാരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങളും ഉപകേന്ദ്രങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
==രാഷ്ട്രീയം==
[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ലീഗ്]] തട്ടകമായ ജില്ലയിൽ ഇടത്പക്ഷത്തിന് കൂടുതൽ സ്വാധീനമുള്ളത് ഇവിടെ യാണ് . കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ആചാര്യൻ ഇ എം സ് മന ഏലംകുളത്ത് ആണ് . നഗര ഭരണം തുടർച്ചയായി ഇടതു പക്ഷത്തിൻ്റെ നേതൃത്തിൽ ആണ്. പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭ മണ്ഡലം മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ നജീബ് കാന്തപുരം ആണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ ഇനി പറയുന്ന തദ്ദേശസ്വയംഭരണസ്ഥാപനങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു: പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ, താഴെക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ്, ഏലംകുളം, മേലാറ്റൂർ, പുലാമന്തോൾ, വെട്ടത്തൂർ എന്നീ ഗ്രാമഞ്ചായത്തുകൾ. നിലവിലെ എം.എൽ. എ. മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ ശ്രീ. [[നജീബ് കാന്തപുരം]] ആണ്. നിലവിലെ എം.പി. ശ്രീ. [[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]] ആണ്.
പെരിന്തൽമണ്ണയുടെ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളുടെ ഭരണത്തിനും വികസനത്തിനുമായി പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തും, അതാത് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുമുണ്ട്.
===പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക്===
{{ഇതും കാണുക|പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്}}
താഴെപ്പറയുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ ബ്ലോക്ക് തല ഭരണത്തിന്റെ ചുമതലയുള്ള തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്:
* [[ആലിപ്പറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[ഏലംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[പുലാമന്തോൾ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[അങ്ങാടിപ്പുറം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[കീഴാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[മേലാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[വെട്ടത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[താഴേക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
== സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ==
മലബാർ മേഖലയിലെ പ്രധാന വ്യാപാര-സേവന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. ആരോഗ്യരംഗം, വിദ്യാഭ്യാസം, വ്യാപാരം, ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങൾ എന്നിവയാണ് നഗരത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ പ്രധാന അധാരങ്ങൾ. നിരവധി മൾട്ടി സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രികളും വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ സമീപ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആളുകൾ പെരിന്തൽമണ്ണയെ ആശ്രയിക്കുന്നു. നിരവധി മൾട്ടി സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രികൾ ഉൾപ്പെടെ സർക്കാർ-സ്വകാര്യ ആരോഗ്യസ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ പെരിന്തൽമണ്ണയെ “ഹോസ്പിറ്റൽ സിറ്റി” എന്നറിയപ്പെടുന്നു. നഗരത്തിൽ ഒരു സർക്കാർ ജില്ലാ ആശുപത്രിയും നിരവധി സ്വകാര്യ ആശുപത്രികളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
==ഗതാഗതം==
=== റോഡ് ===
മധ്യകേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റോഡുകൾ സംഗമിക്കുന്ന ഒരു നഗരമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. കോഴിക്കോട് പാലക്കാട് ചെറുപ്പുളശ്ശേരി ,കുന്നംകുളം നിലമ്പൂർ മേലാറ്റൂർ വളാഞ്ചേരി ,തിരൂര്, മഞ്ചേരി എന്നീ ഭാഗത്ത് നിന്നുള്ള റോഡുകൾ ഇവിടെ സംഗമിക്കുന്നു.ആശുപത്രി നഗരമായി വളർന്ന വരാനുള്ള ഒരു പ്രധാന കാരണവും ഈ പ്രത്യേകതയാണ്
* ഷൊർണൂർ-പെരിന്തൽമണ്ണ [[സംസ്ഥാനപാത 23 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 23]] പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ [[ദേശീയപാത 966 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 966]]-ൽ ചേർന്ന് അവസാനിക്കുന്നു.
* പെരുമ്പിലാവ്-നിലമ്പൂർ [[സംസ്ഥാനപാത 39 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 39]] പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്.
* [[സംസ്ഥാനപാത 53 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 53]] - പാലക്കാട് നിന്നും ചെർപ്പുളശ്ശേരി വഴി പെരിന്തൽമണ്ണയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
* വളാഞ്ചേരി-നിലമ്പൂർ [[സംസ്ഥാനപാത 73 (കേരളം)|സംസ്ഥാന പാത 73.]]
ഒരു കെഎസ്ആർടിസി സബ് ഡിപ്പോയും മൂന്ന് സ്വകാര്യ ബസ് സ്റ്റാൻഡുകളുമാണ് നഗരത്തിന് സൗകര്യമൊരുക്കുന്നത്.
=== റെയിൽ ===
നിലമ്പൂർ-ഷൊറണൂർ തീവണ്ടി പാതയിൽ പെരിന്തൽമണ്ണയ്ക്ക് സമീപം ടൗണിൽ നിന്ന് 2.5 കി.മീ (1.6 മൈൽ) പടിഞ്ഞാറ് അങ്ങാടിപ്പുറമാണ് ഏറ്റവും അടുത്ത സ്റ്റേഷൻ, പട്ടിക്കാട്, ചെറുകര എന്നീ സ്റ്റേഷനുകളും അധികം അകലെയല്ല. പക്ഷെ ഇവിടെ നിന്നും ട്രെയിൻ സൗകര്യം വളരെ പരിമിതമാണ്. രാജ്യത്തിൻ്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കുള്ള ട്രെയിനുകൾ ലഭ്യമാകണമെങ്കിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്റ്റേഷനായ [[ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷൻ|ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷനെയാണ്]] ഇവിടെയുള്ളവർ ആശ്രയിക്കുന്നത്.
===വ്യോമ ഗതാഗതം===
ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം [[കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്]]. പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ നിന്ന് 43 കി.മീ അകലെ കൊണ്ടോട്ടിയിൽ [[കരിപ്പൂർ|കരിപ്പൂരിലാണ്]] ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
==സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ==
* റവന്യൂ ഡിവിഷണൽ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* താലൂക്ക് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* മിനി സിവിൽ സ്റ്റേഷൻ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* താലൂക്ക് സപ്ലൈ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* നഗരസഭ കാര്യാലയം, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് കാര്യാലയം
* സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* കെ.എസ്.ഇ.ബി, ഡിവിഷൻ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ഡിവിഷണൽ പോലീസ് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഫയർ ആൻ്റ് റെസ്ക്യൂ സ്റ്റേഷൻ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് റീജിയണൽ ട്രാസ്പോർട്ട് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ട്രഷറി, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ജയിൽ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ
* പെരിന്തൽമണ്ണ എക്സൈസ് സർക്കിൾ ഓഫീസ്
* ട്രാഫിക് എൻഫോഴ്സ്മെൻ്റ് യൂണിറ്റ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
== വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
===സ്കൂളുകൾ===
* [[പെരിന്തൽമണ്ണ ഗവ. മോഡൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ|ഗവ: മോഡൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ]]
* ഗവ: ഗേൾസ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ടെക്നിക്കൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പ്രസെൻ്റേഷൻ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഗവ: മോഡൽ ലോവർ പ്രൈമറി സ്ക്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
*അസ്സീസി ഹയർ സെക്കണ്ടറി ബധിര വിദ്യാലയം, പലച്ചോട് പോസ്റ്റ്, മാ ലാ പറമ്പ്
===കോളേജുകൾ===
* പൂക്കോയ തങ്ങൾ സ്മാരക ഗവൺമെൻ്റ് കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഗവ: പോളിടെക്നിക് കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* എം. ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
==ആരാധനാലയങ്ങൾ==
* ടൗൺ ജുമാ മസ്ജിദ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഹനഫി മസ്ജിദ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* കക്കൂത്ത്- വലിയങ്ങാടി ജുമാ മസ്ജിദ്
* കുമരകുളം ജുമാ മസ്ജിദ്
* [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, അങ്ങാടിപ്പുറം]]വള്ളുവനാട് രാജ്യത്തിൻ്റെ മൂലസ്ഥാനം ഇവിടെയായിരുന്നു
==ആശുപത്രികൾ ==
* മൗലാന ഹോസ്പിറ്റൽ
* അൽശിഫ ഹോസ്പിറ്റൽ
* എം.ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളജ് ഹോസ്പിറ്റൽ
* ഇ.എം.എസ്. സഹകരണ ആശുപത്രി
* പെരിന്തൽമണ്ണ ജില്ലാ ആശുപത്രി
== ശ്രദ്ധേയരായ ആളുകൾ ==
* [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] - കേരളത്തിൻ്റെ ആദ്യത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി[[ഏലംകുളം]] ആണ് ജന്മദേശം.
* [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]] ജ്ഞാനപ്പാന എന്ന കവിതയുടെ രചയിതാവ് പൂതാനം ഇല്ലം കീഴാറ്റൂർ ആക്കപ്പറമ്പ് സമീപം
* [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]] - മുൻ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി
* [[പി. ശ്രീരാമകൃഷ്ണൻ]] - മുൻ കേരള നിയമസഭ സ്പീക്കർ പട്ടിക്കാട് സ്വദേശി
* [[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]] - രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ
* [[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] - രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, നിർമാതാവ്, മുൻ എംഎൽഎ
* [[സൂരജ് തേലക്കാട്]], അഭിനേതാവ്
* ബൈജു. സി പി - കവി, കഥാകൃത്ത്
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
{{commonscat|Perinthalmanna}}
{{kerala-geo-stub}}
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}
[[വിഭാഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
rua0pgy29yn7bprativ4w4funp2gwco
4620005
4620004
2026-05-18T02:03:19Z
Asifalinair
206364
4620005
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Perinthalmanna}}
{{ToDisambig|വാക്ക്=പെരിന്തൽമണ്ണ}}
{{Infobox settlement
| name = പെരിന്തൽമണ്ണ
| native_name =
| native_name_lang =
| other_name =
| nickname =
| settlement_type = നഗരസഭ
| image_skyline = Comrade Govindhan Nambiar Junction, Perinthalmanna, Malappuram Dt, India.jpg
| image_alt = പെരിന്തൽമണ്ണ ട്രാഫിക് ജംഗ്ഷൻ
| image_caption = മുനിസിപ്പൽ കോംപ്ലക്സ് സമുച്ചയം
| pushpin_map = India Kerala
| pushpin_label_position =
| pushpin_map_alt =
| pushpin_map_caption = കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം
| latd =
| latm =
| lats =
| latNS =
| longd =
| longm =
| longs =
| longEW =
| coordinates_display =
| subdivision_type = രാജ്യം
| subdivision_name = {{flag|ഇന്ത്യ}}
| subdivision_type1 = [[States and territories of India|സംസ്ഥാനം]]
| subdivision_name1 = [[കേരളം]]
| subdivision_type2 = [[List of districts of India|ജില്ല]]
| subdivision_name2 = [[Malappuram district|മലപ്പുറം]]
| established_title = <!-- Established -->
| established_date =
| founder =
| named_for =
| government_type = [[നഗരസഭ|ഗ്രേഡ് 2 നഗരസഭ]]
| governing_body = [[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ]]
| leader1_type =
| leader1 =
| unit_pref = Metric
| area_footnotes =
| area_rank =
| area_total_km2 = 34.41
| elevation_footnotes =
| elevation_m =
| population_total = 49,723
| population_as_of = 2011
| population_rank =
| population_density_km2 = auto
| population_demonym =
| population_footnotes = <br/>{{Small|നഗരസഭാ പരിധിയിലെ കണക്കാണിത്}}
| demographics_type1 = <center>ഭാഷകൾ</center>
| demographics1_title1 = ഔദ്യോഗികം
| demographics1_info1 = [[Malayalam language|മലയാളം]], [[English language|ഇംഗ്ലീഷ്]]
| timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1 = +5:30
| postal_code_type = [[Postal Index Number|പിൻ കോഡ്]]
| postal_code = 679322
| area_code_type = ടെലിഫോൺ കോഡ്
| area_code = 04933
| registration_plate = KL-53
| website = {{URL|http://www.perinthalmannamunicipality.lsgkerala.gov.in/|}}
| footnotes =
| leader_party = [[United Democratic Front|യൂ.ഡി.എഫ്]]
| leader_title = ചെയർപേഴ്സൺ
| leader_name = പച്ചീരി സുരയ്യ ഫാറൂഖ്
| leader_title1 = വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ
| leader_name1 = എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ</br>
([[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]])
| Electoral Wards =
| blank_name_sec1 = ലോക്സഭാ മണ്ഡലം
| blank_info_sec1 = [[മലപ്പുറം ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം]]
| blank1_name_sec1 = നിയമസഭാ മണ്ഡലം
| blank1_info_sec1 = [[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| blank_name_sec2 =
| blank_info_sec2 =
| subdivision_type3 = [[താലൂക്ക്]]
| subdivision_name3 = [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ]]
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലുള്ള]] ഒരു പട്ടണമാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ'''. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് [[മലബാർ ജില്ല|മലബാർ ജില്ലയിലെ]] വള്ളുവനാട് താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനം പെരിന്തൽമണ്ണയായിരുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകളായി പെരിന്തൽമണ്ണക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഗ്രാമങ്ങൾ വാണിജ്യകേന്ദ്രങ്ങളായിരുന്നു. [[പെരിന്തൽമണ്ണ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ|പെരിന്തൽമണ്ണ റവന്യൂ ഡിവിഷൻ്റെയും]] [[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|താലൂക്കിന്റെയും]] അതേ പേരിൽ ഒരു ബ്ലോക്ക്ൻ്റേയും ആസ്ഥാനം കൂടിയാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ പട്ടണം. ജില്ലാ ആസ്ഥാനമായ [[മലപ്പുറം]] പട്ടണത്തിൽ നിന്നും 23 കിലോമീറ്റർ (14 മൈൽ) തെക്ക് പടിഞ്ഞാറായി കോഴിക്കോട്-പാലക്കാട് [[ദേശീയപാത 966 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 966]] ന്റെ മധ്യത്തിലാണ് ഈ പട്ടണം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1980-2000 കാലത്ത് ഗൾഫ് പണത്താൽ വലിയ വികസന കുതിപ്പ് നഗരത്തിലുണ്ടായി.
==ചരിത്രം ==
[[File:Perinthalmanna bus stand.jpg|thumb|250px|മൂസക്കുട്ടി സ്മാരക മോഡേൺ ബസ് സ്റ്റാൻഡ് കം ഷോപ്പിംഗ് കോംപ്ലക്സ്, പെരിന്തൽമണ്ണ]]
പുരാതന വള്ളുവനാട് ദേശത്തിന്റെ ഹൃദയമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് [[മദ്രാസ് പ്രവിശ്യ|മദ്രാസ് പ്രവിശ്യയിലെ]] [[മലബാർ ജില്ല|മലബാർ ജില്ലയിലെ]] വള്ളുവനാട് താലൂക്കിന്റെ ആസ്ഥാനമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. വള്ളുവനാട് നാട്ടുരാജ്യത്തിൻ്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടതായിരുന്നു വള്ളുവനാട് താലൂക്ക്. ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ കർത്താവായ പൂന്താനം നമ്പൂതിരിയുടെ ഇല്ലവും ഇ.എം.എസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടിന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ ഏലംകുളവും പെരിന്തൽമണ്ണക്കടുത്താണ്.
1933-ൽ മലബാർ ജില്ലാ ബോർഡിന്റെ കീഴിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് 1990 ഫെബ്രുവരി 10-ന് പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയായി ഉയർത്തപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.kudumbashree.org/sub-district/991057/12|title=Kudumbashree {{!}} About City in NULM - Perinthalmanna|access-date=2026-05-18}}</ref>
==പദോൽപത്തി==
[[വള്ളുവക്കോനാതിരി|വള്ളുവകോനാതിരിയുടെ]] സേനാനായകനായിരുന്ന കക്കൂത്ത് നായരുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ പണ്ടുകാലത്ത് വർഷം തോറും ഇവിടെ കായികാഭ്യാസപ്രകടനങ്ങൾ അരങ്ങേറിയിരുന്നു. ഇന്നത്തെ അങ്ങാടിപ്പുറത്തിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു ഈ കായികാഭ്യാസം നടന്നിരുന്നത്. “പെരും തല്ല്” നടന്നിരുന്ന സ്ഥലമാണ് പിന്നീട് പെരിന്തൽമണ്ണയായത്.
== ഭരണ സംവിധാനം ==
{{പ്രധാനലേഖനം|പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ}}
[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ]]<nowiki/>യാണ് നഗരത്തിൻ്റെയും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങലുടെയും ഭരണം നടത്തുന്നത്. ഭരണസൗകര്യത്തിനായി 37 വാർഡുകൾ ആയി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഓരോ വാർഡിൽ നിന്നും ആ വാർഡിലെ സമ്മദിതായകർ അവരുടെ കൗൺസിലറെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു. ഭൂരിപക്ഷം നഗരസഭാംഗങ്ങൾ ഉള്ള മുന്നണി അല്ലെങ്കിൽ കക്ഷി ആണ് ഭരണം നടത്തുന്നത്. ചെയർപേഴ്സൺ, വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ എന്നിവരാണ് ഭരണത്തിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. കൗൺസിലർമാർ ആണ് ഇവരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. നിലവിൽ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയാണ്]] ഭരണം നടത്തുന്നത്. ശ്രീമതി. സുരയ്യ ഫാറൂഖ് ആണ് നഗരസഭാധ്യക്ഷ. ശ്രീ. എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ ആണ് നഗരസഭ ഉപാധ്യക്ഷൻ (വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ).
=== മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ വാർഡുകൾ ===
[[പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ|പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയിൽ]] 37 വാർഡുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. വാർഡുകൾ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു :<ref>{{cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=Wards of Perinthalmanna|website=sec.kerala.gov.in}}</ref>
{| class="sortable" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
|-
| 1 || ചീരട്ടമണ്ണ || 20 || ഒലിങ്കര
|-
| 2 || മാനത്തുമംഗലം || 21 || അനാഥനം
|-
| 3 || കക്കൂത്ത് || 22 || കിഴക്കേക്കര
|-
| 4 || മുണ്ടത്തപ്പടി || 23 || തെക്കേക്കര
|-
| 5 || വലിയങ്ങാടി || 24 || പടിഞ്ഞാറേക്കര
|-
| 6 || കുളിർമല || 25 || വളയം മൂച്ചി
|-
| 7 || ചെമ്പങ്കുന്ന് || 26 || ആശാരിക്കര
|-
| 8 || കുന്നുംപുറം || 27 || മറുകരപ്പറമ്പ്
|-
| 9 || ആലക്കുന്ന് || 28 || കുന്നപ്പള്ളി സൗത്ത്
|-
| 10 || പൊന്നിയക്കുറിശ്ശി || 29 || കൊല്ലക്കോട്
|-
| 11 || ഇടുക്കുമുഖം || 30 || വട്ടപ്പാറ
|-
| 12 || മനഴി സ്റ്റാൻഡ് || 31 || തേക്കിൻകോട്
|-
| 13 || പഞ്ചമ || 32 || കാവുങ്കൽ പറമ്പ്
|-
| 14 || കുട്ടിപ്പാറ || 33 || ജെ.എൻ. റോഡ് സെൻട്രൽ
|-
| 15 || കോവിലകമ്പടി || 34 || തോട്ടക്കര
|-
| 16 || പാതാക്കര. യു.പി. സ്കൂൾ || 35 || പുത്തൂർ
|-
| 17 || മനപ്പടി || 36 || മുട്ടുങ്ങൽ
|-
| 18 || പി.ടി.എം. കോളേജ് || 37 || ലെമൺ വാലി
|-
| 19 || തണ്ണീർപ്പന്തൽ || ||
|}
=== ക്രമസമാധാനം ===
പെരിന്തൽമണ്ണയിലെ കോടതി സമുച്ചയത്തിൽ മുൻസിഫ് കോടതി, മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി, പ്രതേക പോക്സോ കോടതി എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ നഗരത്തിൻ്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് ആണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 14.09.1988 ആണ് പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ സ്ഥാപിതമായത്.<ref>{{Cite web|url=https://ps.keralapolice.gov.in/perinthalmanna-ps/about|title=പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസിൻ്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്}}</ref> പെരിന്തൽമണ്ണ, പാതായ്ക്കര, അങ്ങാടിപ്പുറം, ഏലംകുളം, ആലിപ്പറമ്പ്, ആനമങ്ങാട്, അരക്കുപറമ്പ, താഴേക്കോട് എന്നീ റവന്യു വില്ലേജുകളും, പുലാമന്തോൾ, വലംമ്പൂർ വില്ലേജുകളിലെ ചില ഭാഗങ്ങളും പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷന്റെ പരിധിയിൽപ്പെടുന്നു. പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരവും സമീപ പഞ്ചായത്തുകളായ താഴേക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ്, ഏലംകുളം, അങ്ങാടിപ്പുറം, പുലാമന്തോൾ എന്നിവയും ഈ സ്റ്റേഷൻ പരിധിയിൽ വരുന്നു. മലപ്പുറം ജില്ലാ പോലീസിൻ്റെ പെരിന്തൽമണ്ണ സബ് ഡിവിഷൻ കാര്യാലയവും ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. നഗരത്തിലെ ഗതാഗത നിയന്ത്രണത്തിനും ഗതാഗത നിർവഹണത്തിന് മായി പ്രത്യേക ട്രാഫിക് പോലിസ് യൂണിറ്റുമുണ്ട്.
=== പൊതുസേവന സൗകര്യങ്ങൾ ===
കേരള സർക്കാരിന്റെ കീഴിലുള്ള പെരിന്തൽമണ്ണ ഫയർ സ്റ്റേഷൻ പെരിന്തൽമണ്ണയിലും സമീപ പ്രദേശങ്ങളിലുമായി അഗ്നിശമന, രക്ഷാപ്രവർത്തന സേവനങ്ങൾ നൽകുന്നു. കേരള വാട്ടർ അതോറിറ്റിയുടെയും പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെയും പെരിന്തൽമണ്ണ സെക്ഷൻ പ്രദേശത്തെ കുടിവെള്ള വിതരണം നിർവഹിക്കുന്നു. [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്|കെ.എസ്.ഇ.ബി]] പെരിന്തൽമണ്ണ സെക്ഷൻ വൈദ്യുതി വിതരണം നടത്തുന്നു. മറ്റ് പൗരസൗകര്യങ്ങൾ പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയാണ് ഒരുക്കുന്നത്.
[[മലപ്പുറം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത്|മലപ്പുറം ജില്ലാ പഞ്ചായത്തിന്റെ]] കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പെരിന്തൽമണ്ണ ജില്ലാ ആശുപത്രി പെരിന്തൽമണ്ണയിലെ പൊതുജനാരോഗ്യ സേവനങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നു. കൂടാതെ, പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ കീഴിൽ സർക്കാർ ഹോമിയോ ഡിസ്പെൻസറിയും സർക്കാർ ആയുർവേദ ആശുപത്രിയും പ്രവർത്തിക്കുന്നു. നഗരത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി നഗര പൊതുജനാരോഗ്യ കേന്ദ്രങ്ങളും ഉപകേന്ദ്രങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.
==രാഷ്ട്രീയം==
[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ലീഗ്]] തട്ടകമായ ജില്ലയിൽ ഇടത്പക്ഷത്തിന് കൂടുതൽ സ്വാധീനമുള്ളത് ഇവിടെ യാണ് . കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ആചാര്യൻ ഇ എം സ് മന ഏലംകുളത്ത് ആണ് . നഗര ഭരണം തുടർച്ചയായി ഇടതു പക്ഷത്തിൻ്റെ നേതൃത്തിൽ ആണ്. പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭ മണ്ഡലം മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ നജീബ് കാന്തപുരം ആണ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ ഇനി പറയുന്ന തദ്ദേശസ്വയംഭരണസ്ഥാപനങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു: പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ, താഴെക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ്, ഏലംകുളം, മേലാറ്റൂർ, പുലാമന്തോൾ, വെട്ടത്തൂർ എന്നീ ഗ്രാമഞ്ചായത്തുകൾ. നിലവിലെ എം.എൽ. എ. മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ ശ്രീ. [[നജീബ് കാന്തപുരം]] ആണ്. നിലവിലെ എം.പി. ശ്രീ. [[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]] ആണ്.
പെരിന്തൽമണ്ണയുടെ സമീപ ഗ്രാമങ്ങളുടെ ഭരണത്തിനും വികസനത്തിനുമായി പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്തും, അതാത് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുമുണ്ട്.
===പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക്===
{{ഇതും കാണുക|പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്}}
താഴെപ്പറയുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ ബ്ലോക്ക് തല ഭരണത്തിന്റെ ചുമതലയുള്ള തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്:
* [[ആലിപ്പറമ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[ഏലംകുളം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[പുലാമന്തോൾ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[അങ്ങാടിപ്പുറം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[കീഴാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[മേലാറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[വെട്ടത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
* [[താഴേക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
== സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ==
മലബാർ മേഖലയിലെ പ്രധാന വ്യാപാര-സേവന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. ആരോഗ്യരംഗം, വിദ്യാഭ്യാസം, വ്യാപാരം, ചെറുകിട വ്യവസായങ്ങൾ എന്നിവയാണ് നഗരത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ പ്രധാന അധാരങ്ങൾ. നിരവധി മൾട്ടി സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രികളും വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ സമീപ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ആളുകൾ പെരിന്തൽമണ്ണയെ ആശ്രയിക്കുന്നു. നിരവധി മൾട്ടി സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആശുപത്രികൾ ഉൾപ്പെടെ സർക്കാർ-സ്വകാര്യ ആരോഗ്യസ്ഥാപനങ്ങൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനാൽ പെരിന്തൽമണ്ണയെ “ഹോസ്പിറ്റൽ സിറ്റി” എന്നറിയപ്പെടുന്നു. നഗരത്തിൽ ഒരു സർക്കാർ ജില്ലാ ആശുപത്രിയും നിരവധി സ്വകാര്യ ആശുപത്രികളും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
==ഗതാഗതം==
=== റോഡ് ===
മധ്യകേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ റോഡുകൾ സംഗമിക്കുന്ന ഒരു നഗരമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. കോഴിക്കോട് പാലക്കാട് ചെറുപ്പുളശ്ശേരി ,കുന്നംകുളം നിലമ്പൂർ മേലാറ്റൂർ വളാഞ്ചേരി ,തിരൂര്, മഞ്ചേരി എന്നീ ഭാഗത്ത് നിന്നുള്ള റോഡുകൾ ഇവിടെ സംഗമിക്കുന്നു.ആശുപത്രി നഗരമായി വളർന്ന വരാനുള്ള ഒരു പ്രധാന കാരണവും ഈ പ്രത്യേകതയാണ്
* ഷൊർണൂർ-പെരിന്തൽമണ്ണ [[സംസ്ഥാനപാത 23 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 23]] പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ [[ദേശീയപാത 966 (ഇന്ത്യ)|ദേശീയപാത 966]]-ൽ ചേർന്ന് അവസാനിക്കുന്നു.
* പെരുമ്പിലാവ്-നിലമ്പൂർ [[സംസ്ഥാനപാത 39 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 39]] പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്.
* [[സംസ്ഥാനപാത 53 (കേരളം)|സംസ്ഥാനപാത 53]] - പാലക്കാട് നിന്നും ചെർപ്പുളശ്ശേരി വഴി പെരിന്തൽമണ്ണയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.
* വളാഞ്ചേരി-നിലമ്പൂർ [[സംസ്ഥാനപാത 73 (കേരളം)|സംസ്ഥാന പാത 73.]]
ഒരു കെഎസ്ആർടിസി സബ് ഡിപ്പോയും മൂന്ന് സ്വകാര്യ ബസ് സ്റ്റാൻഡുകളുമാണ് നഗരത്തിന് സൗകര്യമൊരുക്കുന്നത്.
=== റെയിൽ ===
നിലമ്പൂർ-ഷൊറണൂർ തീവണ്ടി പാതയിൽ പെരിന്തൽമണ്ണയ്ക്ക് സമീപം ടൗണിൽ നിന്ന് 2.5 കി.മീ (1.6 മൈൽ) പടിഞ്ഞാറ് അങ്ങാടിപ്പുറമാണ് ഏറ്റവും അടുത്ത സ്റ്റേഷൻ, പട്ടിക്കാട്, ചെറുകര എന്നീ സ്റ്റേഷനുകളും അധികം അകലെയല്ല. പക്ഷെ ഇവിടെ നിന്നും ട്രെയിൻ സൗകര്യം വളരെ പരിമിതമാണ്. രാജ്യത്തിൻ്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കുള്ള ട്രെയിനുകൾ ലഭ്യമാകണമെങ്കിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട സ്റ്റേഷനായ [[ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷൻ|ഷൊർണൂർ ജംഗ്ഷനെയാണ്]] ഇവിടെയുള്ളവർ ആശ്രയിക്കുന്നത്.
===വ്യോമ ഗതാഗതം===
ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള വിമാനത്താവളം [[കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം|കോഴിക്കോട് അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളമാണ്]]. പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ നിന്ന് 43 കി.മീ അകലെ കൊണ്ടോട്ടിയിൽ [[കരിപ്പൂർ|കരിപ്പൂരിലാണ്]] ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
==സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങൾ==
* റവന്യൂ ഡിവിഷണൽ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* താലൂക്ക് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* മിനി സിവിൽ സ്റ്റേഷൻ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* താലൂക്ക് സപ്ലൈ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* നഗരസഭ കാര്യാലയം, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പെരിന്തൽമണ്ണ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത് കാര്യാലയം
* സബ് രജിസ്ട്രാർ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* കെ.എസ്.ഇ.ബി, ഡിവിഷൻ ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ഡിവിഷണൽ പോലീസ് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഫയർ ആൻ്റ് റെസ്ക്യൂ സ്റ്റേഷൻ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് റീജിയണൽ ട്രാസ്പോർട്ട് ഓഫീസ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ട്രഷറി, പെരിന്തൽമണ്ണ
* സബ് ജയിൽ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പെരിന്തൽമണ്ണ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ
* പെരിന്തൽമണ്ണ എക്സൈസ് സർക്കിൾ ഓഫീസ്
* ട്രാഫിക് എൻഫോഴ്സ്മെൻ്റ് യൂണിറ്റ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
== വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
===സ്കൂളുകൾ===
* [[പെരിന്തൽമണ്ണ ഗവ. മോഡൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ|ഗവ: മോഡൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ]]
* ഗവ: ഗേൾസ് വൊക്കേഷണൽ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ടെക്നിക്കൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* പ്രസെൻ്റേഷൻ ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഗവ: മോഡൽ ലോവർ പ്രൈമറി സ്ക്കൂൾ, പെരിന്തൽമണ്ണ
*അസ്സീസി ഹയർ സെക്കണ്ടറി ബധിര വിദ്യാലയം, പലച്ചോട് പോസ്റ്റ്, മാ ലാ പറമ്പ്
===കോളേജുകൾ===
* പൂക്കോയ തങ്ങൾ സ്മാരക ഗവൺമെൻ്റ് കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഗവ: പോളിടെക്നിക് കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* എം. ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളജ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
==ആരാധനാലയങ്ങൾ==
* ടൗൺ ജുമാ മസ്ജിദ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* ഹനഫി മസ്ജിദ്, പെരിന്തൽമണ്ണ
* കക്കൂത്ത്- വലിയങ്ങാടി ജുമാ മസ്ജിദ്
* കക്കൂത്ത്- കുമരകുളം ജുമാ മസ്ജിദ്
* മാനത്തുമംഗലം ജുമാമസ്ജിദ്
* [[തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതിക്ഷേത്രം|തിരുമാന്ധാംകുന്ന് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, അങ്ങാടിപ്പുറം]] വള്ളുവനാട് രാജ്യത്തിൻ്റെ മൂലസ്ഥാനം ഇവിടെയായിരുന്നു.
* പുത്തൂർ ക്ഷേത്രം
==ആശുപത്രികൾ ==
* മൗലാന ഹോസ്പിറ്റൽ
* അൽശിഫ ഹോസ്പിറ്റൽ
* എം.ഇ.എസ്. മെഡിക്കൽ കോളജ് ഹോസ്പിറ്റൽ
* ഇ.എം.എസ്. സഹകരണ ആശുപത്രി
* പെരിന്തൽമണ്ണ ജില്ലാ ആശുപത്രി
== ശ്രദ്ധേയരായ ആളുകൾ ==
* [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] - കേരളത്തിൻ്റെ ആദ്യത്തെ മുഖ്യമന്ത്രി[[ഏലംകുളം]] ആണ് ജന്മദേശം.
* [[പൂന്താനം നമ്പൂതിരി]] ജ്ഞാനപ്പാന എന്ന കവിതയുടെ രചയിതാവ് പൂതാനം ഇല്ലം കീഴാറ്റൂർ ആക്കപ്പറമ്പ് സമീപം
* [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]] - മുൻ വിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രി
* [[പി. ശ്രീരാമകൃഷ്ണൻ]] - മുൻ കേരള നിയമസഭ സ്പീക്കർ പട്ടിക്കാട് സ്വദേശി
* [[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]] - രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ
* [[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] - രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, നിർമാതാവ്, മുൻ എംഎൽഎ
* [[സൂരജ് തേലക്കാട്]], അഭിനേതാവ്
* ബൈജു. സി പി - കവി, കഥാകൃത്ത്
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
{{commonscat|Perinthalmanna}}
{{kerala-geo-stub}}
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}
[[വിഭാഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
bt6f2kkiph2y429ghjou7pm8yf3i591
കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ
0
15372
4620034
4618802
2026-05-18T06:23:04Z
GV2010
217548
/* */
4620034
wikitext
text/x-wiki
{{infobox politician
| name = കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ
| image = Ganeshkumar.k.b.JPG
| caption =
| birth_date = {{birth date and age|1966|05|25|df=yes}}
| birth_place = തിരുവനന്തപുരം
| death_date =
| death_place =
| office2 = [[നിയമസഭാംഗം]]
| term2 = [[17 മേയ്]] [[2001]] -
[[06 മേയ്]] [[2026]]
| predecessor2 = [[കെ. പ്രകാശ് ബാബു]]
| successor2 = [[ജ്യോതികുമാർ ചാമക്കാല]]
| constituency = പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം
| office3 = സംസ്ഥാന വനം, പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term3 = 2011-2013
| predecessor3 = എം. വിജയകുമാർ
| successor3 = തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ
| office = കേരളത്തിലെ ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = [[29 ഡിസംബർ]] [[2023]] - [[06 മേയ്]] [[2026]]
| predecessor = [[ആന്റണി രാജു]]
| successor = [[സി.പി. ജോൺ]]
| term1 = [[17 മേയ്]] [[2001]] - [[10 മാർച്ച്]] [[2003]]
| predecessor1 = [[സി.കെ. നാണു]]
| successor1 = [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
| party = കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)
* (എൽ.ഡി.എഫ് : 2015-മുതൽ)
* (യു.ഡി.എഫ് : 1982-2001, 2001-2014)
* (സ്വതന്ത്രൻ : 2014-2015)
| occupation = മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| spouse =
* ബിന്ദു മേനോൻ(2014-മുതൽ)
* യാമിനി തങ്കച്ചി (1994-2013) (വിവാഹമോചനം)
| children =
* ആദിത്യ കൃഷ്ണൻ
* ദേവരാമൻ
| year = 2023
| date = ഡിസംബർ 29
| source = https://niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/166 കേരള നിയമസഭ
}}
2023 ഡിസംബർ 29 മുതൽ കേരളസംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി<ref>[https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/12/29/kb-ganesh-kumar-and-ramachandran-kadannappally-swearing-in-ceremony.html ഗണേഷ് കുമാറും കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രനും മന്ത്രിമാരായി ചുമതലയേറ്റു]</ref> തുടരുന്ന [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] വിഭാഗം ചെയർമാനും [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിൽ]] നിന്നുള്ള മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവുമാണ് ''' കെ.ബി.ഗണേഷ് കുമാർ '''(ജനനം: 25 മെയ് 1966).2001 മുതൽ പത്തനാപുരത്ത് നിന്നുള്ള [[കേരള നിയമസഭ|നിയമസഭാംഗവും]] രണ്ട് തവണ സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയുമായിരുന്നു. മലയാള ചലച്ചിത്രനടൻ, ടി.വി. സീരിയൽ അഭിനേതാവ്, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തനായ ഗണേഷ് കുമാർ മുൻമന്ത്രിയും മുതിർന്ന കേരളകോൺഗ്രസ് നേതാവുമായിരുന്ന [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള|ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ളയുടെ]] മകനാണ്.<ref>"പത്തനാപുരം അഞ്ചാമതും ഗണേഷ് | Elections2021 | Kerala Assembly election 2021 | Kerala Assembly Election 2021 Opinion Poll | Kerala Assembly Election 2021 Date | Kerala Assembly Election Results 2016 | Kerala Lok Sabha Election Results 2019 | Ramesh Chennithala | Pinarayi Vijayan | Oommen Chandy | Kummanam Rajasekharan | കൊല്ലം വാർത്തകൾ | ചുറ്റുവട്ടം | മലയാള മനോരമ ജില്ല വാർത്തകൾ | Kollam News | Kerala District News | Chuttuvattom | Malayala Manorama" https://www.manoramaonline.com/district-news/kollam/2021/05/03/kollam-pathanapuram-election-winner.html</ref><ref>"Pathanapuram Assembly Election Results 2021 | പത്തനാപുരം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വാർത്തകൾ | തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം | Malayala Manorama" https://www.manoramaonline.com/news/indepth/assembly-elections-2021/kerala-kollam/2021/04/23/pathanapuram-constituency-election-results.html</ref><ref>"കെ.ബി.ഗണേഷ് കുമാർ കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി) പാർട്ടി ചെയർമാൻ | KB Ganesh Kumar | Kerala Congress B | Manorama Online" https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/10/kb-ganesh-kumar-elected-as-kerala-congress-b-party-chairman.html</ref><ref>"ഗണേഷ്കുമാറിന് രണ്ടരവർഷം മന്ത്രിപദം; കടന്നപ്പള്ളി വീണ്ടും മന്ത്രിയായേക്കും | Manorama Online" https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/16/kerala-cabinet-talks-updates.html</ref><ref>"ദൃശ്യം 2വിലെ ആ ഡയലോഗിൽ തീയതി മാറിപ്പോയി: ഗണേഷ് കുമാർ | Ganesh Kumar Drishyam 2" https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2021/03/30/ganesh-kumar-about-drishyam-2-dialogue.html</ref><ref>"അച്ഛന്റെ വഴിയേ ജനപ്രതിനിധിയാകാം, പക്ഷേ നാട്ടുകാരുടെ പിന്തുണ കൂടി വേണം | Elections2021 | Kerala Assembly election 2021 | Kerala Assembly Election 2021 Opinion Poll | Kerala Assembly Election 2021 Date | Kerala Assembly Election Results 2016 | Kerala Lok Sabha Election Results 2019 | Ramesh Chennithala | Pinarayi Vijayan | Oommen Chandy | Kummanam Rajasekharan | കൊല്ലം വാർത്തകൾ | ചുറ്റുവട്ടം | മലയാള മനോരമ ജില്ല വാർത്തകൾ | Kollam News | Kerala District News | Chuttuvattom | Malayala Manorama" https://www.manoramaonline.com/district-news/kollam/2021/03/09/kollam-father-son.html</ref><ref>"ഗണേഷിനോട് ഇടഞ്ഞ് കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി) പിളർന്നു | KB Ganesh Kumar | Malayalam News | Manorama Online" https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/02/17/kerala-congress-b-split-with-ganesh.html</ref>
== ജീവിതരേഖ ==
മുൻ മന്ത്രിയും കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി) വിഭാഗം നേതാവുമായിരുന്ന ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ളയുടേയും വത്സലകുമാരിയുടേയും മകനായി 1966 മെയ് 25ന് തിരുവനന്തപുരത്ത് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ഗവ. ആർട്ട്സ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി. ബി.കോമാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത.
== സിനിമ ജീവിതം ==
പ്രശസ്ത സംവിധായകനായ കെ.ജി. ജോർജുമായുള്ള പരിചയമാണ് സിനിമ രംഗത്തേക്ക് വരാൻ ഗണേഷിന് സഹായകരമായത്. കെ.ജി. ജോർജ് സംവിധാനം ചെയ്ത് 1985-ൽ റിലീസായ ''ഇരകൾ'' എന്ന സിനിമയിലെ മാനസിക രോഗം ബാധിച്ച നായകനായി അഭിനയിച്ചു കൊണ്ടാണ് ഗണേഷിൻ്റെ സിനിമ അരങ്ങേറ്റം. 1987-ൽ മോഹൻലാൽ നായകനായ ''ചെപ്പ്'' എന്ന സിനിമയിലെ ഗണേഷിൻ്റെ വില്ലൻ വേഷം നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയതാണ്. രാക്കുയിലിൻ രാഗസദസിൽ, സംഘം, ഒരു മുത്തശ്ശി കഥ, കമ്മീഷണർ എന്നിങ്ങനെ നിരവധി സിനിമകളിൽ ശ്രദ്ധേയ വേഷങ്ങൾ ചെയ്തു. 1990-കളുടെ മധ്യത്തിൽ സപ്പോർട്ടിംഗ് റോളുകളിലൂടെയും വില്ലൻ വേഷങ്ങളിലൂടെയും ഗണേഷ് മലയാള സിനിമയിൽ നിറഞ്ഞുനിന്നു. ഇതുവരെ ഏകദേശം 250 സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
2000 ആണ്ടിൻ്റെ തുടക്കത്തിൽ സിനിമയിൽ നിന്ന് രാഷ്ട്രീയത്തിലെത്തിയ ഗണേഷ് 2001-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പത്തനാപുരത്ത് നിന്ന് യു.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചു ജയിക്കുകയും എ.കെ. ആൻ്റണി മുഖ്യമന്ത്രിയായ യു.ഡി.എഫ് മന്ത്രിസഭയിലെ ഗതാഗത വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ചു.
2001-ൽ സംസ്ഥാന നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് മുഴുവൻ സമയ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനായി മാറി. പിന്നീട് സെലക്ടീവ് റോളുകളിൽ മാത്രം സിനിമയിൽ അഭിനയിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ ഇമേജിനെ അഭിനയ ജീവിതം ഒരുതരത്തിലും ബാധിക്കാതിരിക്കാൻ വില്ലൻ വേഷങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും ഒഴിവാക്കി. പിന്നീട് കോമഡി റോളുകളിലും ഉപ-നായകനായും സിനിമാഭിനയം തുടരുന്ന ഗണേഷിന് ''സൂര്യ ടി.വിയിലെ'' ''മാധവം'' എന്ന ടെലി സീരിയലിലെ അഭിനയത്തിന് 2007-ലെ മികച്ച ടി.വി. അഭിനേതാവിനുള്ള സംസ്ഥാന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.
2008-ലെ ഫ്രെയിം മീഡിയ ഗാലപ്പ് പോളിൽ മികച്ച നടനുള്ള സീരിയൽ അവാർഡ് ''അമൃത ടി.വിയിലെ'' ''അളിയന്മാരും പെങ്ങൻമാരും'' എന്ന പരമ്പരയ്ക്ക് ലഭിച്ചു.<ref>"കെ ബി ഗണേഷ് കുമാർ - K B Ganesh kumar | M3DB" https://m3db.com/k-b-ganesh-kumar</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
2001-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി പത്തനാപുരത്ത് നിന്ന് നിയമസഭാംഗമായതോടെയാണ് ഗണേഷിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതമാരംഭിക്കുന്നത്. പിന്നീട് നടന്ന എല്ലാ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും (2006, 2011, 2016, 2021) പത്തനാപുരത്ത് നിന്ന് തുടർച്ചയായി ജയിച്ച് നിയമസഭാംഗമായി തുടരുന്ന ഗണേഷ് കുമാർ രണ്ട് തവണ സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു.
2001-ലെ എ.കെ. ആൻറണി നയിച്ച യു.ഡി.എഫ് മന്ത്രിസഭയിലെ ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായ ഗണേഷ് 2003-ൽ പിതാവ് ആർ. ബാലകൃഷ്ണ പിള്ളയ്ക്ക് മന്ത്രിയാകാൻ വേണ്ടി രാജി വയ്ക്കുകയായിരുന്നു. 2011-ലെ ഉമ്മൻചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ വനം, പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന ഗണേഷ് ഭാര്യയുമായുള്ള വിവാഹ മോചന തർക്കത്തെ തുടർന്ന് 2013-ൽ രാജിവച്ചു. കേരള കോൺഗ്രസ് ബിയുടെ ചെയർമാനായി തുടരുന്ന 2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി അഞ്ച് തവണ നിയമസഭാംഗമായ ഗണേഷ് കുമാർ രണ്ടാം പിണറായി മന്ത്രിസഭ പുന:സംഘടനയുടെ ഭാഗമായി 2023 ഡിസംബർ 29ന് സംസ്ഥാന ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/12/24/ahamed-devarkovil-and-antony-raju-resigned.html</ref>
''' മറ്റ് പദവികൾ '''
* മലയാള താര സംഘടനയായ അമ്മയുടെ (Association of Malayalam Movie Artists) സ്ഥാപകാംഗവും മുൻ സംസ്ഥാന ട്രഷററുമാണ്
* ടെലിവിഷൻ മിനി സ്ക്രീൻ സംഘടനയായ ആത്മയുടെ (Association of Malayalam TV Media Artists) ആദ്യ പ്രസിഡൻറ്
* പ്രഥമ ചെയർമാൻ, മലയാളം ടി.വി ഫ്രെട്ടേനിറ്റി
* വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, അമ്മ
* പ്രസിഡൻ്റ്, ആത്മ
* പ്രസിഡൻറ്, മലയാളം ടി.വി. ആർട്ടിസ്റ്റ് അസോസിയേഷൻ സഹകരണ സൊസൈറ്റി
* സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, കേരള സംസ്ഥാന ആന ഉടമ സംഘടന
* ചെയർമാൻ, മലയാളം ടി.വി. ഫ്രട്ടേനിറ്റി
''' എഴുതിയ നോവൽ '''
* കരക്കടുക്കാത്ത കപ്പൽ
{| class="wikitable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref> http://www.keralaassembly.org/1982/1982117.html </ref>
! വർഷം !!മണ്ഡലം|| വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2016|| [[പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.ബി. ഗണേശ് കുമാർ||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[ജഗദീഷ്]]||[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐൻസി]] ,[[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|| കെ.ബി. ഗണേശ് കുമാർ||കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി), യു.ഡി.എഫ്.||കെ. രാജഗോപാൽ||[[സി.പി.ഐ.എം.]], എൽ.ഡി.എഫ്.
|-
|2006||പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം||കെ.ബി. ഗണേശ് കുമാർ||കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി), യു.ഡി.എഫ്.||[[കെ.ആർ. ചന്ദ്രമോഹനൻ]]||സി.പി.ഐ., എൽ.ഡി.എഫ്.
|-
|2001||പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം||കെ.ബി. ഗണേശ് കുമാർ||കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി), യു.ഡി.എഫ്.||[[കെ. പ്രകാശ് ബാബു]]||സി.പി.ഐ., എൽ.ഡി.എഫ്.
|-
|}
== അഭിനയിച്ച മലയാള സിനിമകൾ ==
* ഇരകൾ 1985
* രാക്കുയിലിൻ രാഗസദസിൽ 1986
* അമ്പിളി അമ്മാവൻ 1986
* സുഖമോ ദേവി 1986
* വിശ്വസിച്ചാലും ഇല്ലെങ്കിലും 1986
* യുവജനോത്സവം 1986
* ചെപ്പ് 1987
* കഥയ്ക്ക് പിന്നിൽ 1987
* സർവ്വകലാശാല 1987
* ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാർ 1987
* ഉണ്ണികളെ ഒരു കഥ പറയാം 1987
* സംഘം 1988
* ഒരു വിവാദ വിഷയം 1988
* മൃത്യുഞ്ജയം 1988
* ചിത്രം 1988
* ഒരു മുത്തശ്ശി കഥ 1988
* ജന്മാന്തരം 1988
* മുക്തി 1988
* വന്ദനം 1989
* ജാഗ്രത 1989
* അഥർവ്വം 1989
* ദേവദാസ് 1989
* നായർസാബ് 1989
* പുതിയ കരുക്കൾ 1989
* മെയ്ദിനം 1990
* മാലയോഗം 1990
* ഏയ് ഓട്ടോ 1990
* പുറപ്പാട് 1990
* ഗജകേസരിയോഗം 1990
* രണ്ടാം വരവ് 1990
* കടത്തനാടൻ അമ്പാടി 1990
* വീണമീട്ടിയ വിലങ്ങുകൾ 1990
* കോട്ടയം കുഞ്ഞച്ചൻ 1990
* അപൂർവ്വം ചിലർ 1991
* ഞാൻ ഗന്ധർവ്വൻ 1991
* പാരലൽ കോളേജ് 1991
* കാക്കത്തൊള്ളായിരം 1991
* ഒന്നാം മുഹൂർത്തം 1991
* കിലുക്കം 1991
* നയം വ്യക്തമാക്കുന്നു 1991
* കുറ്റപത്രം 1991
* അഭിമന്യു 1991
* മഹാനഗരം 1992
* മാന്യന്മാർ 1992
* നീലക്കുറുക്കൻ 1992
* കാഴ്ചക്കപ്പുറം 1992
* തലസ്ഥാനം 1992
* കിഴക്കൻ പത്രോസ് 1992
* കാസർകോട് ഖാദർഭായി 1992
* കളിപ്പാട്ടം 1993
* പ്രവാചകൻ 1993
* മാഫിയ 1993
* യാദവം 1993
* ഏകലവ്യൻ 1993
* വരം 1993
* അമ്മയാണെ സത്യം 1993
* ബട്ടർഫ്ലൈസ് 1993
* ജനം 1993
* മണിചിത്രത്താഴ് 1993
* ആർദ്രം 1993
* സ്ഥലത്തെ പ്രധാന പയ്യൻസ് 1993
* കസ്റ്റംസ് ഡയറി 1993
* പക്ഷേ 1993
* നന്ദിനി ഓപ്പോൾ 1994
* കമ്മീഷ്ണർ 1994
* സന്താനഗോപാലം 1994
* പാവം ഐ.എ.ഐവാച്ചൻ 1994
* ഗമനം 1994
* രുദ്രാക്ഷം 1994
* കാശ്മീരം 1994
* വിഷ്ണു 1994
* ദി കിംഗ് 1995
* സിംഹവാലൻ മേനോൻ 1995
* അഗ്രജൻ 1995
* ഇന്ത്യൻ മിലിട്ടറി ഇൻറലിജൻസ് 1995
* പ്രായിക്കര പാപ്പാൻ 1995
* മഹാത്മ 1995
* ആയിരം നാവുള്ള അനന്തൻ 1996
* അസുരവംശം 1997
* ഗുരു 1997
* കല്യാണ പിറ്റേന്ന് 1997
* കണ്ണൂർ 1997
* വർണ്ണപ്പകിട്ട് 1997
* സമ്മാനം 1997
* ആറാം തമ്പുരാൻ 1997
* ഒരു സങ്കീർത്തനം പോലെ 1998
* ദി ട്രൂത്ത് 1998
* ഒളിമ്പ്യൻ അന്തോണി ആദം 1999
* ക്രൈം ഫയൽ 1999
* വർണ്ണച്ചിറകുകൾ 1999
* വാസന്തിയും ലക്ഷ്മിയും പിന്നെ ഞാനും 1999
* ഉസ്താദ് 1999
* എഫ്.ഐ.ആർ 1999
* ആയിരം മേനി 2000
* പൈലറ്റ്സ് 2000
* സൂസന്ന 2000
* ദാദാസാഹിബ് 2000
* കരുമാടിക്കുട്ടൻ 2001
* കിളിച്ചുണ്ടൻ മാമ്പഴം 2003
* അമ്മക്കിളിക്കൂട് 2003
* കസ്തൂരിമാൻ 2003
* വിസ്മയത്തുമ്പത്ത് 2004
* ബോയ്ഫ്രണ്ട് 2005
* ഫോട്ടോഗ്രാഫർ 2006
* ഹലോ 2007
* അലിഭായ് 2007
* വെറുതെ ഒരു ഭാര്യ 2008
* ഇവർ വിവാഹിതരായാൽ 2009
* സാഗർ ഏലിയാസ് ജാക്കി 2009
* സ്വ.ലേ 2009
* കേരളോത്സവം 2009
* രഹസ്യപ്പോലീസ് 2009
* റെഡ് ചില്ലീസ് 2009
* വെള്ളത്തൂവൽ 2009
* കഥ, സംവിധാനം കുഞ്ചാക്കോ 2009
* അലക്സാണ്ടർ ദി ഗ്രേറ്റ് 2010
* ഫോർ ഫ്രണ്ട്സ് 2010
* ഒരിടത്തൊരു പോസ്റ്റ്മാൻ 2010
* കന്മഴ പെയ്യും മുൻപെ 2010
* ജനകൻ 2010
* പ്രിയപ്പെട്ട നാട്ടുകാരെ 2011
* സാൻവിച്ച് 2011
* സ്പിരിറ്റ് 2012
* മൈ ബോസ് 2012
* ലേഡീസ് & ജൻ്റിൻമെൻ 2013
* അപ്പ് & ഡൗൺ 2013
* ഗീതാഞ്ജലി 2013
* അവതാരം 2014
* വില്ലാളി വീരൻ 2014
* മിഴി തുറക്കൂ 2014
* 100° സെൽഷ്യസ് 2014
* ഷീ ടാക്സി 2015
* തിങ്കൾ മുതൽ വെള്ളി വരെ 2015
* C/O സൈറാ ബാനു 2017
* മന്ദാരം 2018
* കോടതി സമക്ഷം ബാലൻ വക്കീൽ 2019
* മി. പവനായി 2019
* മേരാ നാം ഷാജി 2019
* മരക്കാർ അറബിക്കടലിൻ്റെ സിംഹം 2021
* ദൃശ്യം 2 2021
* സാജൻ ബേക്കറി 2021
* ആറാട്ട് 2022
* മോൺസ്റ്റർ 2022
== അവലംബം ==
<references/>
{{Fourteenth KLA}}{{DEFAULTSORT:ഗണേഷ് കുമാർ}}
[[വർഗ്ഗം:1966-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 25-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ അഭിനേതാക്കളായ രാഷ്ട്രീയക്കാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വനംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കായികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
oas5sdvl4llp9kxr6ev6fkvyzukbtxc
ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ
0
15727
4619984
4022892
2026-05-17T18:07:44Z
Aby John Vannilam
13754
ചെറിയ തിരുത്തൽ
4619984
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Democratic Republic of the Congo}}
{{നാനാർത്ഥം|കോംഗോ}}
{{Infobox Country
| native_name = ''République Démocratique du Congo''
| conventional_long_name = ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ
| common_name = the Democratic Republic of the Congo
| image_flag = Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg
| image_coat = Coat_of_arms_of_the_Democratic_Republic_of_the_Congo.svg
| national_motto = ''Justice – Paix – Travail''{{nbsp|2}}<small>([[French language|French]])<br />"Justice – Peace – Work"</small>
| image_map = LocationCongoDemocraticRepublicofthe.svg
| national_anthem = ''[[Debout Congolais]]''
| official_languages = [[French language|French]]
| regional_languages = [[Lingala language|Lingala]], [[Kongo language|Kongo]]/[[Kituba language|Kituba]], [[Swahili language|Swahili]], [[Tshiluba language|Tshiluba]]
| demonym = Congolese
| capital = [[Kinshasa]]<sup>a</sup>
| latd = 4
| latm = 19
| latNS = S
| longd = 15
| longm = 19
| longEW = E
| largest_city = capital
| government_type = [[Semi-presidential system|Semi-Presidential]] [[Republic]]
| leader_title1 = [[President of the Democratic Republic of the Congo|President]]
| leader_name1 = [[Félix Thisekedi]]
| leader_title2 = [[Prime Minister of the Democratic Republic of the Congo|Prime Minister]]
| leader_name2 = [[Jean-Michel Sama Lukonde]]
| area_km2 = 2,344,858
| area_sq_mi = 905,351 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| area_rank = 12th
| area_magnitude = 1 E+12
| percent_water = 3.3
| population_estimate = 62,600,000
| population_estimate_year = 2007 [[United Nations]]
| population_estimate_rank = 21st
| population_census =
| population_census_year =
| population_density_km2 = 25
| population_density_sq_mi = 65 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]-->
| population_density_rank = 188th
| GDP_PPP_year = 2005
| GDP_PPP = $46.491 billion<sup>1</sup>
| GDP_PPP_rank = 78th
| GDP_PPP_per_capita = $774
| GDP_PPP_per_capita_rank = 174th
| GDP_nominal = $7.094 [[1000000000 (number)|billion]]
| GDP_nominal_rank = 116th
| GDP_nominal_year = 2005
| GDP_nominal_per_capita = $119
| GDP_nominal_per_capita_rank = 181th
| HDI_year = 2007
| HDI = {{increase}} 0.411
| HDI_rank = 168th
| HDI_category = <font color="#e0584e">low</font>
| FSI = 105.5 {{decrease}} 4.6
| FSI_year = 2007
| FSI_rank = 7th
| FSI_category = <font color="#FF0000">Alert</font>
| sovereignty_type = [[Independence]]
| established_event1 = from [[Belgium]]
| established_date1 = [[June 30]] [[1960]]
| currency = [[Congolese franc]]
| currency_code = CDF
| time_zone = [[West Africa Time|WAT]], [[Central Africa Time|CAT]]
| utc_offset = +1 to +2
| time_zone_DST = ''not observed''
| utc_offset_DST = +1 to +2
| cctld = [[.cd]]
| calling_code = 243
| footnotes = <sup>a</sup> Estimate is based on [[Regression analysis|regression]]; other PPP figures are extrapolated from the latest International Comparison Programme benchmark estimates.
}}
മുൻപ് ''ബെൽജിയൻ കോംഗോ''യുടെ [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയൻ]] കോളനി ആയിരുന്ന ഈ രാജ്യം സ്വാതന്ത്ര്യലബ്ധിക്കുശേഷം '''റിപബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ''' എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചു. 1964 ഓഗസ്റ്റ് 1-നു ഈ രാജ്യത്തിന്റെ പേര് ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ എന്നാക്കി മാറ്റി. അയൽരാജ്യമായ [[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ|റിപബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോയിൽ]] നിന്നും വേർതിരിച്ച് അറിയുന്നതിനായിരുന്നു പേര് മാറ്റിയത്.
1971 [[ഒക്ടോബർ 27]]-നു അന്നത്തെ പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്ന [[മൊബുട്ടു]] രാജ്യത്തിന്റെ പേര് ''സയർ'' എന്നാക്കിമാറ്റി. [[കികോങ്കോ]] ഭാഷയിലുള്ള ൻസെറെ, അല്ലെങ്കിൽ ൻസദി എന്ന വാക്കിന്റെ (എല്ലാ നദികളെയും വിഴുങ്ങുന്ന നദി എന്ന് അർത്ഥം) [[പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷ|പോർച്ചുഗീസ്]] ഉച്ചാരണം തെറ്റിച്ച് ആയിരുന്നു സയർ എന്ന വാക്ക് കിട്ടിയത്.
ഒന്നാം കോംഗോ യുദ്ധത്തിൽ 1997-ൽ മൊബുട്ടുവിന് അധികാരം നഷ്ടപ്പെട്ടു. ഇതിനെ തുടർന്ന് രാജ്യം ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്യപ്പെട്ടു.
ഡെമോക്രാറ്റിക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോയുടെ തലസ്ഥാനവും രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരവും [[കിൻഷസ|കിൻഷസയാണ്]].
1998 മുതൽ [[രണ്ടാം കോംഗോ യുദ്ധം]] കാരണം ഈ രാജ്യത്തിനു വ്യാപകമായ നാശനഷ്ടങ്ങൾ നേരിടേണ്ടിവന്നു. [[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു]] ശേഷം ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജനങ്ങൾക്ക് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടത് ഈ യുദ്ധത്തിലാണ്. ''ആഫ്രിക്കൻ ലോകമഹായുദ്ധം'' എന്ന് ഈ യുദ്ധം വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
[[പ്രമാണം:Cg-map.png|right|320px|ഭൂപടം]]
==ഭക്ഷണം==
[[File:Ugali and cabbage.jpg|thumb|ഉഗാലിയും കാബേജ് കറിയും]]
[[മരച്ചീനി|മരച്ചീനിയാണ്]] ഡി ആർ കോംഗോയിലെ പ്രധാനഭക്ഷണം. മിക്കവാറും എല്ലാ വിഭവങ്ങൾക്കൊപ്പവും മരച്ചീനി ഉണ്ടാകും. ചില പ്രധാന വിഭവങ്ങളാണ് ക്വാംഗ (വാഴയിലയിൽ വിളമ്പുന്ന വേവിച്ച മരച്ചീനി), ഉഗാലി (മരച്ചീനിമാവുകൊണ്ടുണ്ടാക്കുന്ന അപ്പം), സോമ്പെ (മരച്ചീനി ഇല വേവിച്ച് ഉണ്ടാക്കുന്ന വിഭവം), എൻഡാകല (ഉണക്കമീൻ വിഭവം) എന്നിവ.
{{Africa-geo-stub}}
{{ആഫ്രിക്കയിലെ രാജ്യങ്ങളും ഭരണ പ്രദേശങ്ങളും}}
<!--Other languages-->
[[വർഗ്ഗം:ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ]]
[[വർഗ്ഗം:ഫ്രഞ്ച് ഭാഷ സംസാരിക്കപ്പെടുന്ന രാജ്യങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗത്വമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ]]
fweayca4swxsp866dsk2hatsiff7600
കൂൺ
0
27291
4619950
4572131
2026-05-17T12:13:39Z
Sreehari lijinas
209493
4619950
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Mushroom}}
[[ചിത്രം:Amanita_caesarea.JPG|thumb|200px|right|സീസേഴ്സ് കൂൺ]]
[[File:Mushrooms on grassland.jpg|thumb|right|പുൽമേടുകളിലെ കൂണുകൾ]]
വർഷകാലങ്ങളിൽ പറമ്പുകളിലോ,ഉണങ്ങിയ മരങ്ങളുടെയോ മറ്റോ മുകളിലോ സാധാരണ കണ്ടുവരുന്ന മൃദുവായതും, വീർത്തതുമായ ഒരിനം ഫംഗസാണ് '''കൂൺ''' . ഇംഗ്ലീഷിൽ മഷ്റൂം (Mushroom). സസ്യങ്ങളോട് സാമ്യമുണ്ടെങ്കിലും [[ഹരിതകം]] ഇല്ലാത്തതിനാൽ സസ്യങ്ങളായി കൂണിനെ കണക്കാക്കാറില്ല. ചപ്പുചറുകൾ കൂടിക്കിടക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളിലും ദ്രവിച്ച തടികൾ കിടക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ ചതുപ്പ് പ്രദേശങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ കാണാൻ സാധിക്കുന്ന [[കുട|കുടയുടെ]] ആകൃതിയിൽ വളരുന്ന പൂപ്പൽ ആണിത്<ref name="ref1">ഡോ.ഗോപാലകൃഷ്ണപിള്ള, വൈദ്യരത്നം വേലായുധൻ നായർ എന്നിവരുടെ "ആരോഗ്യവിജ്ഞാനകോശം". ആരാധന പബ്ലിക്കേഷൻസ്, ഷോർണൂർ. താൾ 71-72.</ref> ഇവയ്ക്ക് ആയുർദൈർഘ്യം വളരെ കുറവാണ്. കൂണുകൾ പലതരത്തിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ആഹാരമാക്കാൻ കഴിയുന്നവ, വിഷമുള്ളവ എന്നിങ്ങനെ പലതരത്തിലുമുള്ളവയുണ്ട്. ചില കൂണുകൾ രാത്രിയിൽ തിളങ്ങുകയും ചെയ്യും. കൂണുകളിൽ സൂര്യപ്രകാശം ഏറ്റാൽ വിറ്റാമിൻ ഡി അഥവാ കാൽസിഫെറോൾ എന്ന ജീവകം ഉൾപ്പാദിപ്പിക്കാൻ അവയ്ക്ക് സവിശേഷമായ കഴിവുണ്ട്.{{fact}} അതിനാൽ കൂണുകൾ ഇരുപത് മിനിറ്റോളം സൂര്യപ്രകാശം ഏറ്റതിനു ശേഷം പാചകം ചെയ്യുന്നതാണ് നല്ലത് എന്ന് വിദഗ്ദർ പറയുന്നു.{{fact}} പോഷക സമ്പുഷ്ടമായ ഒരാഹാരമാണ് കൂൺ. എന്നാൽ എല്ലാ ഇനം കൂണുകളും ഭക്ഷ്യ യോഗ്യമല്ല <ref name="ref1"/>.
[[ചിത്രം:Mushroom.JPG|thumb|200px|right|സാധാരണ കൂൺ]]
== വിവിധ പേരുകൾ ==
[[മലയാളം|മലയാളത്തിൽ]] '''കൂൺ, [[കൂൺ|കുമിൾ]]''' എന്നീ പേരുകളിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഇത് സംസ്കൃതത്തിൽ '''ശിലിന്ധ്രം''' എന്ന പേരിലും [[ഇംഗ്ലീഷ്|ഇംഗ്ലീഷിൽ]] '''മഷ്റൂം''' (Mushroom) എന്നപേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു. കൂണിൽ ശരീരത്തിനാവശ്യമായ പ്രോട്ടീനുകളും ധാതുക്കളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു<ref name="ref1"/>.
== ഉല്പാദനം ==
ഭൂമുഖത്ത് ഏകദേശം നാല്പ്പത്തി അയ്യായിരം കൂണിനങ്ങൾ ഉള്ളതായാണ് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.എന്നാൽ ഇവയിൽ ഭക്ഷണമായി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഇനങ്ങൾ വെറും രണ്ടായിരത്തോളമെ വരൂ. എഴുപതോളം കൂണിനങ്ങൾ ശാസ്ത്രീയമായി കൃഷി ചെയ്യാമെന്ന് കണ്ട്ത്തിയിട്ടുണ്ട്ങ്കിലും 20 -25 ഇനങ്ങൾ മാത്രമേ ലോകത്തിൽ വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ കൃഷി ചെയ്യപ്പെടുന്നുള്ളു.
[[ചിത്രം:Mushroom2.JPG|thumb|200px|മരത്തിലെ കൂൺ]]
[[ചിത്രം:ChampignonMushroom.jpg|thumb|ബട്ടൺകൂൺ]]
ഭാരതത്തിൽ വ്യാവസായികമായി കൂൺ കൃഷി തുടങ്ങിയത് 1992 ൽ [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്|ഹിമാചൽ പ്രദേശിലാണ്]]. ഇപ്പോൾ [[ജമ്മു-കാശ്മീർ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ചെറുകിട വ്യവസായമായും കൃഷിചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിൽ [[കുടുംബശ്രീ]] മുഖേനയും കൂൺ കൃഷി നടത്തുന്നുണ്ട്<ref name="ref1"/>.
== കൂണിലെ ഘടകങ്ങൾ ==
<onlyinclude><span align="right">
{| class="wikitable" width="35%" border="1" cellpadding="5" cellspacing="0" align="centre"
|-
| colspan="6" align="center"| 100ഗ്രാം കൂണിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഘടകങ്ങൾ<ref name="ref1"/>
|-
! width=08% | ഘടകം
! width=04% | അളവ്
|-
| ജലാംശം
| 80%
|-
| നൈട്രജൻ
| 5%
|-
| കൊഴുപ്പ്
| 10%
|-
| ധാതുക്കൾ
| 2%
|}
</span>
== ഔഷധഗുണം ==
[[ചിത്രം:മരക്കൂണ്.JPG|150ബിന്ദു|ലഘു|right|മരക്കൂൺ]]
ആയുർവേദപ്രകാരം [[ത്രിദോഷം|ത്രിദോഷത്തെ]] വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ [[അതിസാരം]], [[ജ്വരം]], ശരീരബലം എന്നിവ ഉണ്ടാക്കുന്നു. [[മലം|മലശോധന]]യെ സഹായിക്കുന്നതുമാണ്. [[സന്ധി (ശരീരം)|സന്ധിവീക്കം]], [[നീർക്കെട്ട്]] തുടങ്ങിയ രോഗാവസ്ഥകൾക്കും ജനനേന്ദ്രിയത്തെ ബാധിക്കുന്ന ഉഷ്ണപ്പുണ്ണ്, പൂയമേഹം തുടങ്ങിയ ഗുഹ്യരോഗങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിക്കുന്നു<ref name="ref1"/>.
ചില പ്രത്യേകതരം കൂണുകളിൽ നിന്നും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന "അഗാറിക്കസ് മസ്കാറിയസ്" എന്ന പേരിൽ [[ഹോമിയോപ്പതി|ഹോമിയോ]]മരുന്ന് യൂറോപ്പിലും അമേരിക്കയിലും ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു<ref name="ref1"/>. ഈ ഔഷധം മദ്യപാനികൾക്കുണ്ടാകുന്ന [[തലവേദന]], [[ഗുണേറിയ]], [[നാഡി|നാഡീക്ഷീണം]], അമിതഭോഗം മൂലമുണ്ടാകുന്ന [[നട്ടെല്ല്]]വേദന [[നീരിളക്കം]] തുടങ്ങി അസുഖങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിക്കുന്നു<ref name="ref1"/>.
ഭക്ഷ്യ യോഗ്യത :
കൂണുകൾ ഫങ്കസ് വിഭാഗത്തിൽ പെട്ട സസ്യങ്ങളായാണ് പൊതുവെ കരുതപ്പെടുന്നത്.
ഇവയിൽ സ്വാദിഷ്ഠമായ ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായവയും അതേ സമയം കടുത്ത വിഷമുള്ളവയും ഉണ്ട്.
കൂണുകളുടെ ഭക്ഷ്യ യോഗ്യത തിരിച്ചറിയാൻ തക്ക സംവിധാനങ്ങളോ പഠനഗവേഷണങ്ങളോ നിർഭാഗ്യവശാൽ ലഭ്യമല്ല.
ആകയാൽ പരമ്പരാഗതമായി ഉപയോഗിച്ച് വരുന്നവ മാത്രം ഭക്ഷണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നതാണ് സുരക്ഷിതവും ശ്രേയസ്കരവും.
== ചിത്രശാല ==
<gallery caption="കൂണിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ" widths="110px" heights="110px" perrow="5">
File:Agaricomycetes.jpg|ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ നാടൻ കൂൺ
File:Mushroom_-_കൂൺ_07.JPG|കൂൺ
File:Mushroom_-_കൂൺ_08.JPG|കൂൺ
File:Mushroom_-_കൂൺ-4.JPG|കപ്പ് കൂൺ
File:Mushroom_-_കൂൺ-3.JPG|കൂൺ
File:Mushroom_-_കൂൺ-2.JPG|കൂൺ
File:അരിക്കൂൺ.JPG|അരിക്കൂൺ
Image:Amanita muscaria (fly agaric).JPG
Image:Amanita muscaria disection.jpg
Image:Gymnopilus.luteofolius.darvin2.jpg
Image:ChampignonSaguenay8.jpg
Image:ChampignongSaguenay3.jpg
Image:Clavaire droite3W.jpg
Image:Clitocybe nebularis1.jpg
Image:Coprinus lagopus at maturity.jpg
Image:Fistulina hepatica.jpg
Image:Fistulina hepatica.JPG
Image:FungiInOhio.jpg
Image:കുമിൾ.jpg
Image:Mushroom 8.jpg
File:Agaricas.JPG|
File:Mushrooms1.jpg|ജീർണ്ണീച്ച തടിയിൽ വളരുന്ന കൂൺ
File:Orange colour fungus.png|ഓറഞ്ച് കൂൺ
File:Common mushroom.jpg|ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ നാടൻ കൂൺ
File:Double Mushroom.jpg|thumb|
</gallery>
==ഇവയും കാണുക==
[[ഗാനോഡർമ]]<br />
[[ഗാനോഡർമ ലൂസിഡം]]
[[മാജിക് മഷ്റൂം]]
== അവലംബം ==
<references/>
{{biology-stub}}
[[Category:കൂണുകൾ]]
rjlsqxn4m8q9fze851bcovefh3gk2wj
പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി
0
35446
4619951
4618148
2026-05-17T12:47:46Z
Altocar 2020
144384
/* */
4619951
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|P.K. Kunhalikkutty}}
{{Infobox officeholder
| name = പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി
| image = P. K. Kunhalikutty BNC.jpg
| caption =
| office = [[കേരള സർക്കാർ|കേരളത്തിലെ]] വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| constituency = [[കുറ്റിപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുറ്റിപ്പുറം]]
| term_start = [[ജൂൺ 24]] [[1991]]
| term_end = [[മേയ് 9]] [[1996]]
| predecessor = [[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]]
| successor = [[സുശീല ഗോപാലൻ]]
| term_start1 = [[മേയ് 17]] [[2001]]
| term_end1 = [[ജനുവരി 6]] [[2005]]
| predecessor1 = [[സുശീല ഗോപാലൻ]]
| successor1 = [[വി.കെ. ഇബ്രാഹിംകുഞ്ഞ്]]
| constituency2 = [[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]]
| term_start2 = [[മേയ് 18]] [[2011]]
| term_end2 = [[മേയ് 20]] [[2016]]
| predecessor2 = [[എളമരം കരീം]]
| successor2 = [[ഇ.പി. ജയരാജൻ]]
| office3 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗം
| constituency3 = [[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]]
| term_start3 = [[മേയ് 24]] [[1982]]
| term_end3 = [[മേയ് 5]] [[1991]]
| predecessor3 = [[യു.എ. ബീരാൻ]]
| successor3 = [[എ. യൂനുസ്കുഞ്ഞ്]]
| constituency4 = [[കുറ്റിപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുറ്റിപ്പുറം]]
| term_start4 = [[മേയ് 21]] [[1991]]
| term_end4 = [[മേയ് 12]] [[2006]]
| predecessor4 = [[കൊരമ്പയിൽ അഹമ്മദ് ഹാജി]]
| successor4 = [[കെ.ടി. ജലീൽ]]
| constituency2 = [[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]]
| term_start5 = [[മേയ് 14]] [[2011]]
| term_end5 = [[ഏപ്രിൽ 25]] [[2017]]
| predecessor5 =
| successor5 = [[കെ.എൻ.എ. ഖാദർ]]
| constituency5 = [[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]]
| term_start6 = [[മേയ് 3]] [[2021]]
| term_end6 = [[മെയ്]] [[4]] [[2026]]
| predecessor6 = [[കെ.എൻ.എ. ഖാദർ]]
| constituency6 = [[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]]
| office7 = [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭയിലെ]] അംഗം
| constituency7 = [[മലപ്പുറം ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]]
| term_start7 = [[ഏപ്രിൽ 25]] [[2017]]
| term_end7 = [[ഫെബ്രുവരി 3]] [[2021]]
| predecessor7 = [[ഇ. അഹമ്മദ്]]
| successor7 = [[എം.പി. അബ്ദുസമദ് സമദാനി]]
| salary =
| birth_date = {{birth date and age|1951|6|1|df=y}}
| birth_name = പാണ്ടി കടവത്ത് കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി
| birth_place = [[ഊരകം]]
| residence = [[മലപ്പുറം]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|മുസ്ലീം ലീഗ്]]
[[Image:Flag of the Indian Union Muslim League.svg|50px]]
| religion = [[മുസ്ലിം|മുസ്ലിം]]
| father = മുഹമ്മദ് ഹാജി
| mother = ഫാത്തിമക്കുട്ടി
| spouse = കെ.എം. കുൽസു
| children = ഒരു മകൾ, ഒരു മകൻ
| website =
| footnotes =
| date = ഫെബ്രുവരി 25
| year = 2026
| source = http://niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_k_kunhalikutty.htm നിയമസഭ
}}
[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ]] അഖിലേന്ത്യ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയും കെ.കരുണാകരൻ,
എ.കെ.ആൻ്റണി, ഉമ്മൻചാണ്ടി
എന്നിവർ മുഖ്യമന്ത്രിമാരായിരുന്ന
(1991-1996, 2001-2005, 2011-2016) കാലയളവിൽ കേരളത്തിലെ വ്യവസായവകുപ്പ് മന്ത്രിയുമായിരുന്നു '''പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി( 1 ജൂൺ 1951)''' നിലവിൽ [[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള നിയമസഭാ അംഗവും പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവുമാണ്. 1982-ൽ മലപ്പുറം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി സംസ്ഥാന നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. കേരളത്തിലെ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണിയുടെ]] പ്രധാന നേതാക്കളിൽ ഒരാളാണ് കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി.
<ref name="rediff">{{cite web|url=http://www.rediff.com/money/2003/jan/17gim.htm|title=Kerala gears up for GIM, expects big IT investment|publisher=Rediff.com|language=en|accessdate=2009-07-22}}</ref>സംസ്ഥാന വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരിക്കെ 2005-ൽ കോഴിക്കോട് [[ഐസ്ക്രീം പാർലർ പെൺവാണിഭക്കേസ്|ഐസ്ക്രീം പാർലർ പെൺവാണിഭക്കേസിൽ]] ഉൾപ്പെട്ടു എന്ന് ആരോപണമുണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് മന്ത്രിസ്ഥാനം രാജി വച്ച കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി 2006-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കുറ്റിപ്പുറം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ഇടത് സ്വതന്ത്രനായി മത്സരിച്ച
കെ.ടി.ജലീലിനോട് നിന്ന് പരാജയപ്പെട്ടു.
<ref name="tribuneindia">
{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2005/20050116/society.htm#4|title=ട്രൈബ്യൂൺ ഇന്ത്യ|publisher=tribuneindia.com|language=en|accessdate=2009-04-22}}</ref> ഏഴു തവണ കേരളനിയമസഭാംഗം, രണ്ട് തവണ ലോക്സഭാംഗം, മൂന്ന് തവണ സംസ്ഥാന വ്യവസായവകുപ്പ് മന്ത്രി എന്നീ നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.
==ജീവിത രേഖ==
1951 ജനുവരി 6-ന് കേരളത്തിലെ [[മലപ്പുറം|മലപ്പുറത്ത്]] പാണ്ടിക്കടവത്ത് മുഹമ്മദ് ഹാജിയുടേയും കെ.പി. ഫാത്തിമ്മക്കുട്ടിയുടേയും മകനായി ജനിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=119&Itemid=2287 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-03-17 |archive-date=2012-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120402033134/http://www.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=119&Itemid=2287 |url-status=dead }}</ref> കെ.എം കുൽസു ആണ് ഭാര്യ.ലസിത,ആഷിഖ് എന്നിവരാണ് മക്കൾ.ബികോം ഡിഗ്രിയും , പിജിഡിബിയും കോഴ്സും പൂർത്തിയാക്കി.<ref name=":0">{{Cite news|url=|title=മനോരമ പത്രം|last=2017 മാർച്ച് 16 മലപ്പുറം എഡിഷൻ പേജ് രണ്ട്|first=|date=|work=|access-date=|via=}}</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കോഴിക്കോട് [[ഫാറൂഖ് കോളേജ്|ഫറൂഖ് കോളേജിലാണ്]] ബിരുദ പഠനം പൂർത്തിയാക്കിയത്.ഇക്കാലത്ത് എംഎസ്എഫിലൂടെയാണ് രാഷ്ട്രീയത്തിലെത്തുന്നത്.തളിപ്പറമ്പ് സർ സയ്യിദ് കോളേജിൽ എംഎസ്എഫിൻറെ യൂനിറ്റ് പ്രസിഡൻറ് പദവിയിലും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.പിന്നീട് എംഎസ്എഫിൻറെ സംസ്ഥാന ഭാരവാഹിയായി. .<ref name=":0" />
27-ാം വയസ്സിൽ മലപ്പുറം നഗരസഭാ ചെയർമാനായി.1982 ൽ നിയമസഭ അംഗമായി.മലപ്പുറത്ത് നിന്നാണ് വിജയിച്ചത്. പിന്നീട് 1987, 1991, 1996, 2001 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ
വിജയിച്ചു.
1991-1996, 2001-2004, 2011-2016
കാലയളവിലെ യുഡിഎഫ് മന്ത്രിസഭകളിലെ
വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു.
ഐസ്ക്രീം പാർലർ പെൺവാണിഭ കേസിൽ
പ്രതിയായതോടെ വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി
സ്ഥാനം രാജിവച്ചു.
2006-ൽ നിയമസഭയിലേക്കു നടന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി,[[കുറ്റിപ്പുറം (നിയമസഭാമണ്ഡലം)|കുറ്റിപ്പുറത്തു]] നിന്നു [[സി.പി.ഐ.എം.]] സ്വതന്ത്രനായി മത്സരിച്ച [[കെ.ടി ജലീൽ|കെ.ടി ജലീലിനോട്]] 8781 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>[http://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2006-election-results.html|Kerala Assembly Election Results in 2006]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2011-ൽ വേങ്ങര മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും
വീണ്ടും നിയമസഭയിലേക്ക് മത്സരിച്ച് വിജയിച്ച കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി 2016-ലും
വേങ്ങരയിൽ നിന്നും വിജയിച്ചു.
2017-ൽ മലപ്പുറം ലോക്സഭാംഗമായിരുന്ന
ഇ.അഹമ്മദ് അന്തരിച്ച ഒഴിവിൽ
നടന്ന ലോക്സഭ ഉപ-തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
വിജയിച്ച കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി
നിയമസഭാഗത്വം രാജിവച്ച്
ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് ചുവട് മാറി.
2019-ലെ ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
വീണ്ടും മലപ്പുറത്ത് നിന്ന് വിജയിച്ച്
പാർലമെൻ്റ് അംഗമായ കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി
സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക്
തിരിച്ചെത്തുന്നതിൻ്റെ ഭാഗമായി
ലോക്സഭാംഗത്വം രാജി വെച്ചു.<ref>https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/p-k-kunhalikutty-b497646f</ref><ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kunhalikutty-quits-lok-sabha/article33742754.ece</ref>
2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
വേങ്ങര മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും വീണ്ടും
നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
നിലവിൽ 2021 മുതൽ പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭാംഗവും പ്രതിപക്ഷ ഉപനേതാവുമാണ്.<ref>https://www.onmanorama.com/news/kerala/2020/12/23/pk-kunhalikutty-back-to-kerala-politics-assembly-polls.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/06/pk-kunhalikutty-mk-muneer-muslim-league.html</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-04-17 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-06-01 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും
|-
|2021
|[[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി. കെ കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി
|മുസ്ലീം ലീഗ്, യു.ഡി.എഫ്, 70,381
|പി.ജിജി
|സിപിഎം, എൽ.ഡി.എഫ്, 39,785
|
|
|-
|2019 || [[മലപ്പുറം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] || [[മുസ്ലീം ലീഗ്]], [[യു.ഡി.എഫ്]], 589873 || [[വി.പി. സാനു]] ||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]], 329720 || [[ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]], 82332
|-
|2017* || [[മലപ്പുറം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി||[[മുസ്ലീം ലീഗ്]] [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[എം.ബി. ഫൈസൽ]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2016 || [[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി||[[മുസ്ലീം ലീഗ്]] [[യു.ഡി.എഫ്.]] || ||
|-
|2011 || [[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി || [[മുസ്ലീം ലീഗ്]] [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||[[കെ.പി. ഇസ്മയിൽ]] || [[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]] [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006 || [[കുറ്റിപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[കെ.ടി. ജലീൽ]]||[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]] [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി||[[മുസ്ലീം ലീഗ്]] [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|1987 || [[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി || [[മുസ്ലീം ലീഗ്]] [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||[[എൻ. അബൂബക്കർ]] || [[ഐ.സിഎസ്. (എസ്.സി.എസ്.)]]
|-
|1982 || [[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി || [[മുസ്ലീം ലീഗ്]] [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||[[എം. മുഹമ്മദ് ഷാഫി]] || [[ഐ.എം.എൽ.]]
|-
|}
*കുറിപ്പ് - ഇ. അഹമദ് മരിച്ചതിനെ തുടർന്ന് 2017 ഏപ്രിലിൽ നടന്ന മലപ്പുറം ലോകസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്.
==വിമർശനങ്ങൾ==
* കോഴിക്കോട് നഗരത്തിൽ ഐസ്ക്രീം പാർലർ നടത്തിയിരുന്ന ശ്രീദേവി പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത പെൺകുട്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ യുവതികളെ പലർക്കും കാഴ്ചവെച്ചതാണ് കുപ്രസിദ്ധമായ ഐസ്ക്രീം പാർലർ കേസ്. മുസ്ലിംലീഗ് നേതാവും വ്യവസായ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടിയായിരുന്നു ഐസ്ക്രീംപാർലർ കേസിലെ പ്രധാന കുറ്റാരോപിതൻ<ref>https://www.janmabhumidaily.com/news98752{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%90%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B5%80%E0%B4%82_%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B5%BC%E0%B4%B2%E0%B5%BC_%E0%B4%AA%E0%B5%86%E0%B5%BA%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%A3%E0%B4%BF%E0%B4%AD_%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B8%E0%B5%8D</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/kochi-1.2937737 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-02-20 |archive-date=2020-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020063046/https://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/kochi-1.2937737 |url-status=deviated |archivedate=2020-10-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201020063046/https://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/kochi-1.2937737 }}</ref>
* മുത്തലാഖ് ബില്ല് ചർച്ചക്ക് വന്നപ്പോൾ വിട്ടു നിന്നത് മുസ്ലിം സമൂഹത്തെ വഞ്ചിച്ചതായിരുന്നു എന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരെ ആരോപണം വന്നിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.kairalinewsonline.com/2018/12/28/216514.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== അവലംബം ==
<references />
{{പതിനേഴാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}}
{{Fourteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി}}
[[വർഗ്ഗം:1951-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 1-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വ്യവസായവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാമൂഹികക്ഷേമവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഐ.ടി. വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം ലോക്സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
5652wh2k1e6fd8r6ko09w27j0k8s4cr
ഹ്യൂസ്റ്റൺ (ടെക്സസ്)
0
44314
4619987
4618800
2026-05-17T18:37:08Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619987
wikitext
text/x-wiki
{{featured}}
{{prettyurl|Houston}}
{{Infobox settlement
|official_name = സിറ്റി ഓഫ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ
|settlement_type = [[നഗരം]]
|nickname = <!--DO NOT CHANGE!!! -->സ്പേസ് സിറ്റി<!--Please see discussion on talk page before adding nicknames to this chart. Thank you. -->
|website = [http://www.houstontx.gov/ www.houstontx.gov]
|image_skyline = Houston montage.jpg
|imagesize =
|image_caption =
|image_flag = Flag of Houston, Texas.svg
|image_seal = Seal of Houston, Texas.png
|image_map = HoustoninTexas2.png
|mapsize = 250px
|map_caption = [[ടെക്സസ്]] സംസ്ഥാനത്ത് ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിന്റെ സ്ഥാനം
|image_map1 = Harris County Houston.svg
|mapsize1 = 250px
|map_caption1 =
|subdivision_type = [[List of countries|രാജ്യം]]
|subdivision_type1 = [[Political divisions of the United States|സംസ്ഥാനം]]
|subdivision_type2 = [[List of counties in Texas|കൗണ്ടികൾ]]
|subdivision_name = [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
|subdivision_name1 = [[ടെക്സസ്]]
|subdivision_name2 = [[ഹാരിസ് കൗണ്ടി, ടെക്സസ്|ഹാരിസ്]]<br />[[ഫോർട്ട് ബെൻഡ് കൗണ്ടി, ടെക്സസ്|ഫോർട്ട് ബെൻഡ്]]<br />[[മോണ്ഡ്ഗോമെറി കൗണ്ടി, ടെക്സസ്|മോണ്ഡ്ഗോമെറി]]
|government_type =
|leader_title = [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മേയർമാരുടെ പട്ടിക|മേയർ]]
|leader_name = [[ബിൽ വൈറ്റ് (മേയർ)|ബിൽ വൈറ്റ്]]
|area_magnitude = 1 E8
|area_total_sq_mi = 601.7
|area_total_km2 = 1558
|area_land_sq_mi = 579.4
|area_land_km2 = 1501
|area_water_sq_mi = 22.3
|area_water_km2 = 57.7
|population_as_of July 1, 2006 (http://www.census.gov/Press-Release/www/2007/cb07-91table1.pdf)
|population_as_of = 2006
|population_footnotes = <ref>{{cite web| url=http://factfinder.census.gov/servlet/SAFFPopulation?_event=ChangeGeoContext&geo_id=16000US4835000&_geoContext=01000US%7C04000US48%7C16000US4835000&_street=&_county=Houston%2C+Tx&_cityTown=Houston2C+Tx&_state=&_zip=&_lang=en&_sse=on&ActiveGeoDiv=geoSelect&_useEV=&pctxt=fph&pgsl=010&_submenuId=population_0&ds_name=null&_ci_nbr=null&qr_name=null®=null%3Anull&_keyword=&_industry=link| title=US Census Bureau Population Finder: Houston city, TX| publisher=factfinder.census.gov| accessdate=2006-02-22| archive-date=2009-09-04| archive-url=https://web.archive.org/web/20090904022318/http://factfinder.census.gov/servlet/SAFFPopulation?_event=ChangeGeoContext&geo_id=16000US4835000&_geoContext=01000US%7C04000US48%7C16000US4835000&_street=&_county=Houston%2C+Tx&_cityTown=Houston2C+Tx&_state=&_zip=&_lang=en&_sse=on&ActiveGeoDiv=geoSelect&_useEV=&pctxt=fph&pgsl=010&_submenuId=population_0&ds_name=null&_ci_nbr=null&qr_name=null®=null%3Anull&_keyword=&_industry=link| url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.census.gov/Press-Release/www/2007/cb07-91table1.pdf | title= Population Estimates for the 25 Largest U.S. Cities based on July 1, 2006 Population Estimates | publisher=www.census.gov | accessdate=2007-06-28}}</ref>
|population_total = 2,144,491 ([[List of United States cities by population|നാലാമത്]])
|population_urban = 3,822,509
|population_metro = 5,628,101 ([[United States metropolitan area|ജനസംഖ്യാ വലിപ്പത്തിൽ ആറാമത്]])
|population_density_sq_mi = 3,828
|population_density_km2 = 1,471
|population_blank1_title = [[Demonym]]
|population_blank1 = Houstonian
|timezone = [[North American Central Time Zone|CST]]
|utc_offset = -6
|timezone_DST = [[North American Central Time Zone|CDT]]
|utc_offset_DST = -5
|postal_code_type =
|postal_code =
|area_code = [[Area code 713|713]], [[Area code 281|281]], [[Area code 832|832]]
|latd = 29 |latm = 45 |lats = 46 |latNS = N
|longd = 95 |longm = 22 |longs = 59 |longEW = W
|elevation_m = 13
|elevation_ft = 43
|established_title = [[Municipal corporation|Incorporated]]
|established_date = ജൂൺ 5, 1837
|blank_name = [[Federal Information Processing Standard|FIPS code]]
|blank_info = 48-35000{{GR|2}}
|blank1_name = [[Geographic Names Information System|GNIS]] feature ID
|blank1_info = 1380948{{GR|3}}
|website = [http://www.houstontx.gov/ houstontx.gov]
|footnotes =
}}
[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ]] നഗരങ്ങളിൽ വച്ച് വലിപ്പത്തിൽ നാലാം സ്ഥാനത്തുള്ളതും [[ടെക്സസ്]] സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും വലിയ നഗരവുമാണ് '''ഹ്യൂസ്റ്റൺ''' (ഉച്ചാരണം /ˈhjuːstən/). 2006ലെ കണക്കെടുപ്പുപ്രകാരം ഈ നഗരത്തിൽ 600 ചതുരശ്രമൈൽ (1,600 കി.മീ²). പ്രദേശത്ത് 2.14 ദശലക്ഷം ആളുകൾ വസിക്കുന്നു. [[ഹാരിസ് കൗണ്ടി, ടെക്സസ്|ഹാരിസ് കൗണ്ടിയുടെ]] [[കൗണ്ടി ആസ്ഥാനം|ആസ്ഥാനവും]] 5.6 ദശലക്ഷം ജനങ്ങൾ വസിക്കുന്നതും [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിലെ]] ഏറ്റവും വലിയ ആറാമത്തെ മഹാനഗര (മെട്രോപ്പോളിറ്റൻ) പ്രദേശവുമായ {{nowrap|[[ഗ്രേറ്റർ ഹ്യൂസ്റ്റൺ|ഹ്യൂസ്റ്റൺ–ഷുഗർലാൻഡ്–ബേടൗൺ]]}} മെട്രോപ്പോളീറ്റൻ പ്രദേശത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രവുമാണ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ.
[[1836]] [[ഓഗസ്റ്റ് 30|ഓഗസ്റ്റ് 30ന്]] സഹോദരന്മാരായ [[അഗസ്റ്റസ് ചാപ്മാൻ അല്ലെൻ|അഗസ്റ്റസ് ചാപ്പ്മാൻ അല്ലെനും]] [[ജോൺ കിർബി അല്ലെൻ|ജോൺ കിർബി അല്ലെനും]] <ref name="Handbook of TX-HOU">{{cite web|accessdate=2008-06-01
|url= http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/hdh03
|title="Houston, Texas"
|date=[[January 19]], [[2008]]
|author=McComb, David G.
|work=Handbook of Texas Online
}}</ref> {{nowrap|[[ബഫല്ലോ ബയൂ|ബഫല്ലോ ബയൂവിന്റെ]]}} തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൻ സ്ഥാപിച്ചു. [[1837]] ജൂൺ 5ന് ഇതൊരു നഗരമായി ഇൻകോർപ്പറേറ്റ് <!-- ? --> ചെയ്തു. ഈ അവസരത്തിൽ അന്നത്തെ [[ടെക്സസ് റിപ്പബ്ലിക്ക്|ടെക്സസ് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ]] പ്രസിഡന്റും നഗരത്തിനു 25 മൈൽ (40 കി.മീ) കിഴക്കായി നടന്ന [[ജസീന്തോ യുദ്ധം]] നയിച്ച മുൻ ജനറലുമായ [[സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ|സാം ഹ്യൂസ്റ്റന്റെ]] നാമം നഗരത്തിനു നൽകുകയായിരുന്നു. അടിക്കടി വികാസം പ്രാപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന തുറമുഖ, റെയിൽ വ്യവസായവും [[1901]]-ലെ എണ്ണ നിക്ഷേപങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയതും നഗരത്തിൽ ജനസംഖ്യാപ്രവാഹത്തിനു വഴിതെളിച്ചു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മദ്ധ്യത്തോടുകൂടി ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ടാമത്തെ ആരോഗ്യസംരക്ഷണ-ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയായ [[ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ]], നാസയുടെ [[മിഷൻ കണ്ട്രോൾ സെന്റർ]] [[ലിണ്ടൺ ബി. ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ|ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ]] എന്നിവ ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.
ഹ്യൂസ്റ്റന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ, [[ഊർജ്ജം|ഊർജ്ജ]], നിർമ്മാണ, വ്യോമനിർമ്മാണ, സാങ്കേതികത തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലുള്ള വിവിധതരം വ്യവസായങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമാണ്; ഹ്യൂസണിലുള്ളതിനേക്കാൾ [[ഫോർച്ച്യൂൺ 500]] കമ്പനികൾ [[ന്യൂയോർക്ക്|ന്യൂയോർക്കിൽ]] മാത്രമാണുള്ളത്. വാണിജ്യപരമായി, ഹ്യൂസ്റ്റൺ, [[ഗ്ലോബൽ സിറ്റി|ഗാമാ വേൾഡ് സിറ്റി]] എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. എണ്ണപ്പാടത്ത് ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രവുമാണ് ഇത്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ തുറമുഖളിൽ വച്ച്, കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ചരക്കിന്റെ ഭാരത്തിന്റെ മൊത്തക്കണക്കെടുത്താൽ ഏറ്റവുമധികം ടൺ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന രണ്ടാമത്തെ തുറമുഖവും, ജലമാർഗ്ഗമുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര[[കാർഗോ]] ഏറ്റവുമധികം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന തുറമുഖവുമാണ് [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുറമുഖം]].<ref name="port ranking">[https://web.archive.org/web/20100107091819/http://www.aapa-ports.org/files/Statistics/2004_US_PORT_CARGO_TONNAGE_RANKINGS.xls U.S. Port Ranking by Cargo Volume 2004]. Port Industry Information, ''American Association of Port Authorities''. 2004. Retrieved on [[2007-01-15]].</ref> അനേകം സംസ്കാരങ്ങളിൽനിന്നുള്ള ജനങ്ങളുള്ള ഈ നഗരം അനുദിനം വളരുന്ന ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തിനും വേദിയാണ്. ഇവിടെയുള്ള സാംസ്കാരിക സ്ഥാപനങ്ങൾ വർഷംതോറും 7 ദശലക്ഷം സന്ദർശകരെ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിക് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ്|ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിക് ഡിസ്ട്രിക്റ്റിലേക്ക്]] ആകർഷിക്കുന്നു. [[ദൃശ്യകലകൾ|ദൃശ്യകലകൾക്കും]] [[പ്രകടനകലകൾ|പ്രകടനകലകൾക്കുമുള്ള]] ഒരു സജീവവേദി [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിക് ഡിസ്ട്രിക്റ്റ്|മ്യൂസിക് ഡിസ്ട്രിക്റ്റിലുണ്ട്]]. വർഷം മുഴുവൻ പ്രധാന പ്രകടനകലകളിലെല്ലാം പ്രദർശനം നടത്തുന്ന ചുരുക്കം ചില അമേരിക്കൻ നഗരങ്ങളിലൊന്നാണ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ.<ref name="ikvngd">"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/20AW005.pdf Museums and Cultural Arts]|31.8 KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref>
== ചരിത്രം ==
{{main|ഹ്യൂസ്റ്റന്റെ ചരിത്രം}}
[[പ്രമാണം:samuel houston.jpg|thumb|upright|left|[[സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ]]]]
1836 ഓഗസ്റ്റിൽ ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിൽനിന്നുള്ള റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് സംരംഭകരായ [[ജോൺ കിർബി അല്ലെൻ|ജോൺ കിർബി അല്ലെനും]] [[അഗസ്റ്റസ് ചാപ്മാൻ അല്ലെൻ|അഗസ്റ്റസ് ചാപ്മാൻ അല്ലെനും]] ഒരു നഗരം പടുത്തുയർത്തുക എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ [[ബഫല്ലോ ബയൂ|ബഫല്ലോ ബയൂവിന്റെ]] കരയിലുള്ള 6,642 ഏക്കർ (27 ച.കി.) സ്ഥലം വാങ്ങിച്ചു.<ref name="Coutinho">{{cite news|title=Brief history of Houston|last=Coutinho|first=Juliana|url=http://www.stp.uh.edu/vol66/13/news/news-index.html|work=[[The Daily Cougar]]|date=2000-09-13|accessdate=2007-02-06|archive-date=2006-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20060918053418/http://www.stp.uh.edu/vol66/13/news/news-index.html|url-status=dead}}</ref> 1836 സെപ്റ്റംബറിൽ [[ടെക്സാസിന്റെ പ്രസിഡന്റ്|പ്രസിഡന്റായി]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട, [[ജസീന്തോ യുദ്ധം]] നയിച്ചതിലൂടെ ടെക്സാസിലെ ജനങ്ങൾക്കു പ്രിയങ്കരനായിത്തീർന്ന ജനറൽ<ref name="Coutinho"/> [[സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ|സാം ഹ്യൂസ്റ്റണിന്റെ]] നാമം നഗരത്തിനു നൽകാൻ സഹോദരന്മാർ തീരുമാനിച്ചു.
1837 ജൂൺ 5ന് ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊള്ളപ്പെടുകയും [[ജെയിംസ് സാൻഡേഴ്സ് ഹോൾമാൻ]] നഗരത്തിന്റെ ആദ്യ മേയറായി ചുമതലയേൽക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="Handbook of TX-HOU"/> അതേ വർഷം തന്നെ [[ടെക്സസ് റിപ്പബ്ലിക്|ടെക്സസ് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ]] താത്കാലിക തലസ്ഥാനവും ഹാരിസ്ബർഗ് കൗണ്ടിയുടെ (നിലവിൽ ഹാരിസ് കൗണ്ടി) ആസ്ഥാനവും ആയി.<ref name = "SHQa4">{{cite journal
| last = Looscan
| first = Adele B.
| title = Harris County, 1822–1845
| journal = Southwestern Historical Quarterly
| volume = 19
| pages = 37–64
| date = 1916
| url = http://dev.tsha.utexas.edu/publications/journals/shq/online/v019/n1/article_4.html
| accessdate = 2007-02-07
}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
[[1840]]-ൽ [[ബഫല്ലോ ബയൂ]] വിൽ പുതുതായി സൃഷ്ടിച്ച തുറമുഖത്ത് അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ കപ്പൽഗതാഗതവും ജലമാർഗ്ഗമുള്ള വ്യാപാരവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കാനായി ഒരു ചേംബർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ് സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>[http://www.houstontx.gov/hr/savvypages/sum06/sum06_heritage.htm Born on the Bayou: city's murky start] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071008072758/http://www.houstontx.gov/hr/savvypages/sum06/sum06_heritage.htm |date=2007-10-08 }}. John Perry, City Savvy Online Edition. Published Summer 2006. Retrieved on 2007-02-06</ref>
[[പ്രമാണം:Old map-Houston-1873.jpg|thumb|right|ഹ്യൂസ്റ്റൺ, [[1873]]-ൽ ചുറ്റുവട്ടമുണ്ടായിരുന്ന പ്രദേശം]]
[[1860]]-ഓടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ പരുത്തി കയറ്റുമതിക്കുള്ള ഒരു വാണിജ്യ റെയിൽപാതാ കേന്ദ്രമായി വളർന്നുകഴിഞ്ഞിരുന്നു.<ref name="SHQa4" /> ടെക്സാസിലെ ഉൾപ്രദേശങ്ങളിൽനിന്നുള്ള റെയില്പാതകൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ സന്ധിക്കുകയും അവിടെനിന്ന് [[ഗാൽവെസ്റ്റൺ (ടെക്സസ്)|ഗാൽവെസ്റ്റണിലെയും]] [[ബേമോണ്ട്, ടെക്സസ്|ബേമോണ്ടിലെയും]] തുറമുഖങ്ങളിലേക്കുള്ള റെയിൽപാതകളുമായി ചേരുകയും ചെയ്തിരുന്നു. [[അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധം|അമേരിക്കൻ ആഭ്യന്തരയുദ്ധകാലത്ത്]] ജനറൽ [[ജോൺ ബാങ്ക്ഹെഡ് മാഗ്രൂഡർ|ജോൺ ബാങ്ക്ഹെഡ് മാഗ്രൂഡറുടെ]] ആസ്ഥാനമായിരുന്നു ഹ്യൂസ്റ്റൺ. അദ്ദേഹം അവിടം [[ഗാൽവെസ്റ്റൺ യുദ്ധം|ഗാൽവെസ്റ്റൺ യുദ്ധത്തിനുള്ള]] സംഘടനാകേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റി.<ref name="Sabine">{{cite book|last=Cotham|first=Edward T.|title=Sabine Pass: The Confederacy's Thermopylae|url=https://archive.org/details/sabinepassconfed0000coth|year=2004|publisher=[[University of Texas Press]]|location=Austin, Texas|id=ISBN 0-292-70594-8}}</ref> ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിനുശേഷം, നഗരത്തിന്റെ ബയൂകൾ <!-- ? --> കൂടുതൽ വിപുലപ്പെടുത്താനും അങ്ങനെ ഉൾനഗരവും അടുത്ത തുറമുഖമായ ഗാൽവെസ്റ്റണും ഇടയ്ക്കുള്ള വാണിജ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കാനുമുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ വ്യവസായികൾ ആരംഭിച്ചു. [[1890]]-ഓടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ, ടെക്സാസിലെ റെയില്പ്പാതാ കേന്ദ്രമായിത്തീർന്നു.
[[1900]]-ൽ ഗാൽവെസ്റ്റണിൽ വിനാശകാരിയായ ഒരു [[1900-ലെ ഗാൽവെസ്റ്റൺ ചുഴലിക്കാറ്റ്|ചുഴലിക്കാറ്റ്]] നാശം വിതച്ചതോടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിനെ ഒരു ആഴജല തുറമുഖമായി വികസിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക് ആക്കം ലഭിച്ചു.<ref>[http://www.tsl.state.tx.us/governors/rising/sayers-galv.html J.H.W. Stele to Sayers, September 11-12, 1900] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101117083321/http://www.tsl.state.tx.us/governors/rising/sayers-galv.html |date=2010-11-17 }}. ''Texas State Library & Archives Commission'', Retrieved on August 31, 2007</ref> തൊട്ടടുത്ത വർഷം ബേമോണ്ടിനടുത്തുള്ള [[സ്പിൻഡിൽടോപ്]] [[എണ്ണപ്പാടം|എണ്ണപ്പാടത്ത്]] എണ്ണ നിക്ഷേപങ്ങൾ കണ്ടുപിടിച്ചതോടുകൂടി [[ടെക്സസ്]] [[പെട്രോളിയം|എണ്ണവ്യവസായത്തിനും]] തുടക്കമായി.<ref>{{cite book|title=Oil in Texas: The Gusher Age, 1895–1945|last=Olien|first=Diana Davids|coauthors=Olien, Roger M.|year=2002|publisher=University of Texas Press|location=Austin, Texas|id=ISBN 0-292-76056-6}}</ref> [[1902]]-ൽ അന്നത്തെ പ്രസിഡന്റ് [[തിയോഡോർ റൂസ്വെൽറ്റ്]] ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാലിനായി ഒരു ദശലക്ഷം [[ഡോളർ]] അനുവദിച്ചു. [[1910]]-ഓടുകൂടി നഗരത്തിന്റെ ജനസംഖ്യ മുൻ ദശബ്ദത്തിന്റേതിൽനിന്ന് ഇരട്ടിയായി, 78,800 ആയിത്തീർന്നു. നഗരത്തിന്റെ ഒരു അവിഭാജ്യഘടകമായ [[ആഫ്രിക്കൻ-അമേരിക്കക്കാർ]] മൊത്തം ജനസംഖ്യയുടെ മൂന്നിലൊന്നോളം (23,929) ഉണ്ടായിരുന്നു. <ref>[http://www.houstonhistory.com/decades/history5h.htm Marvin Hurley, 1910-1920, Houston History], accessed 6 Apr 2008</ref>
നിർമ്മാണം തുടങ്ങി ഏഴു വർഷത്തിനുശേഷം [[1914]]-ൽ പ്രസിഡന്റ് [[വൂഡ്രോ വിൽസൺ]] ഔദ്യോഗികമായി [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുറമുഖം]] തുറന്നുകൊടുത്തു. [[1930]]-ഓടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ [[ടെക്സസ്|ടെക്സാസിലെ]] ഏറ്റവും ജനവാസമുള്ള നഗരവും ഹാരിസ് ഏറ്റവും ജനവാസമുള്ള കൗണ്ടിയുമായിത്തീർന്നു.<ref>{{cite journal
| last = Gibson
| first = Campbell
| title = Population of the 100 Largest Cities and Other Urban Places in the United States: 1790 to 1990
| journal = Population Division, U.S. Census Bureau
| publisher = U.S. Census Bureau
| date= June, 1998
| url = http://www.census.gov/population/www/documentation/twps0027.html
| accessdate = 2007-02-06}}</ref>
[[പ്രമാണം:Houston Ship Channel Barbours Cut.jpg|thumb|left|[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാൽ]]]]<!--right-->
[[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം]] തുടങ്ങിയതോടുകൂടി തുറമുഖത്ത് കച്ചവടം കുറയുകയും കപ്പൽഗതാഗതം നിർത്തിവക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നിരുന്നാലും, യുദ്ധം നഗരത്തിനു വാണിജ്യപരമായി ഏറെ പ്രയോജനം നൽകി. [[പെട്രോളിയം|പെട്രോളിയത്തിനും]] കൃത്രിമ റബ്ബറിനുമുള്ള ആവശ്യകത വർദ്ധിച്ചതിനാൽ കപ്പൽച്ചാലിന്റെ ഓരത്ത് ധാരാളം എണ്ണശുദ്ധീകരണശാലകളും വൻകിട നിർമ്മാണശാലകളും നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web
| title = Houston Ship Channel
| work = TSHA Handbook of Texas
| url = http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/rhh11
| accessdate = 2007-02-18}}</ref> [[ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധം|ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത്]] നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട [[എല്ലിംഗ്ടൺ ഫീൽഡ്]], ബൊംബാർഡിയർമാർക്കും നാവിഗേറ്റർമാർക്കുമായുള്ള ഒരു പരിശീലനകേന്ദ്രമായി പുനഃസജ്ജീകരിച്ചു.<ref>{{cite web
| last = Carlson
| first = Erik
| title = Ellington Field: A Short History, 1917–1963
| work = National Aeronautics and Space Administration
| date= February, 1999
| url = http://www.jsc.nasa.gov/history/ellington/Ellington.pdf
| accessdate = 2007-02-18}}</ref> 1945ൽ എം.ഡി. ആൻഡേഴ്സൺ ഫൗണ്ടേഷൻ [[ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ]] സ്ഥാപിച്ചു. യുദ്ധത്തിനുശേഷം ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ തുറമുഖാധിഷ്ഠിധമായിരുന്നു. 1948ൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺടെ ചുറ്റുമുള്ള ചില പ്രദേശങ്ങൾക്കൂടി കൂട്ടിച്ചേർത്ത് സിറ്റിയുടെ വലിപ്പം ഇരട്ടിച്ചു.<ref name="Handbook of TX-HOU"/><ref>{{cite web
| last = Streetman
| first = Ashley
| title = Houston Timeline
| work = Houston Institute for Culture
| url = http://www.houstonculture.org/resources/houstontime.html
| accessdate = 2007-02-06
| archive-date = 2006-12-08
| archive-url = https://web.archive.org/web/20061208185328/http://www.houstonculture.org/resources/houstontime.html
| url-status = dead
}}</ref>
1950ൽ എയർകണ്ടീഷനിംഗിന്റെ ലഭ്യത കൂടുതൽ കമ്പനികളെ ഹ്യൂസ്റ്റണിലേക്ക് മാറാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും അത് നഗരത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക അഭിവൃദ്ധിക്കും അതുപോലെ നഗരത്തിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ഊർജ്ജമേഖലയിലേക്ക് ഊന്നാനും ഹേതുവായി.<ref>[http://www.oldhouseweb.com/stories/Detailed/725.shtml How Air Conditioning Changed America]. ''The Old House Web'', Retrieved on April 4, 2007</ref><ref>[http://www.hgs.org/en/articles/printview.asp?26 A Short History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070216122901/http://www.hgs.org/en/articles/printview.asp?26 |date=2007-02-16 }}. ''Houston Geological Auxiliary'', Retrieved on April 4, 2007</ref>
[[പ്രമാണം:Challenger Ferry Flight Flyover of Lyndon B. Johnson Space Center.jpg|thumb|left|ബോയിങ് 747 [[Shuttle Carrier Aircraft|SCA]] സ്പേസ് ഷട്ടിൽ ചുമ്മന്നുകൊണ്ട് [[ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ|ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്ററിനു]] മുകളിലൂടെ പറക്കുന്നു]]
[[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്തെ]] തദ്ദേശീയ കപ്പൽനിർമ്മാണവ്യവസായത്തിന്റെ പുരോഗതിയും നഗരത്തിലെ വ്യോമ-ബഹിരാകാശ വ്യവസായത്തിനു തറക്കല്ലിട്ടുകൊണ്ട് [[1961]]-ൽ ആരംഭിച്ച നാസയുടെ "മാൻഡ് സ്പേസ്ക്രാഫ്റ്റ് സെന്റർ" എന്ന സ്ഥാപനവും (1973ൽ [[ലിൻഡൺ ബി. ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ]] എന്നു പുനഃനാമകരണം ചെയ്തു) ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിന്റെ പുരോഗതിക്ക് ആക്കം കൂട്ടി<ref>{{cite web
| title = Shipbuilding
| work = TSHA Handbook of Texas
| url = http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/ets03
| accessdate = 2007-02-18}}</ref>. [[1965]]-ൽ തുറന്ന, ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഇൻഡോർ ഗോളകയുള്ള (Dome) കായിക സ്റ്റേഡിയമായ [[Reliant Astrodome|ആസ്ട്രോഡോം]], "[[ലോകത്തിലെ എട്ടാമത്തെ മഹാദ്ഭുതം]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite news
| last = Barks
| first = Joseph V.
| title = Powering the (New and Improved) "Eighth Wonder of the World"
| work = Electrical Apparatus
| date = November 2001
| url = http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3726/is_200111/ai_n9011574
| accessdate = 2007-01-16
| archive-date = 2007-12-01
| archive-url = https://web.archive.org/web/20071201040513/http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3726/is_200111/ai_n9011574
| url-status = dead
}}</ref>
[[1970]]കളുടെ അവസാനത്തോടെ [[റസ്റ്റ് ബെൽറ്റ്]] പ്രദേശത്തുനിന്നുള്ള ജനങ്ങൾ [[ടെക്സസ്|ടെക്സസിലേക്ക്]] കൂട്ടമായി കുടിയേറ്റം നടത്തിയതിന്റെ ഫലമായി ഹ്യൂസ്റ്റൺ ജനസംഖ്യ കുതിച്ചുയർന്നു.<ref>{{cite web | url=http://www.texasalmanac.com/culture/groups/polish.html | title=Polish-Texans | work=Texas Almanac 2004-2005 | accessdate=2007-02-06 | archive-date=2007-02-05 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070205065135/http://www.texasalmanac.com/culture/groups/polish.html | url-status=dead }}</ref> [[1973 എണ്ണ പ്രതിസന്ധി|അറബികളുടെ എണ്ണ ഉപരോധം]] മൂലം പുതുതായൈ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട പുതിയ തൊഴിലവസരങ്ങൾ തേടിയായിരുന്നു ഇവരുടെ [[ടെക്സസ്|ടെക്സാസിലേക്ക്]] കുടിയേറ്റം
[[1980]] കളുടെ പകുതിയോടുകൂടി എണ്ണവില ഇടിഞ്ഞതോടുകൂടി ജനസംഖ്യാവർദ്ധനയും പെട്ടെന്നുതന്നെ നിന്നു. [[1986]]-ലെ [[ചലഞ്ചർ ദുരന്തം|ചലഞ്ചർ ദുരന്തത്തോടുകൂടി]] ബഹിരാകാശവ്യവസായവും പ്രതിസന്ധിയിലായി. [[1980]]-കളുടെ അവസാനം ഹ്യൂസ്റ്റണ് സാമ്പത്തികത്തകർച്ചയുടേതായിരുന്നു.
മുൻപത്തെ സാമ്പത്തികത്തകർച്ചകളിൽനിന്ന് പാഠമുൾക്കൊണ്ട്, [[1990]] മുതൽ എണ്ണവ്യവസായത്തിലുള്ള ശ്രദ്ധ കുറച്ച് വ്യോമ-ബഹിരാകാശ മേഖലകളിലും ജൈവസാങ്കേതികതയിലും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച് സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ വൈവിധ്യവത്കരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുടങ്ങി. [[1997]]-ൽ [[ലീ പി. ബ്രൗൺ]] ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ ആദ്യ ആഫ്രിക്കൻ അമേരിക്കൻ മേയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web | url=http://www.thehistorymakers.com/biography/biography.asp?bioindex=937&category=politicalMakers | title=Lee P. Brown - Biography | work=TheHistoryMakers.com | accessdate=2007-01-22 | archive-date=2016-11-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161110215849/http://www.thehistorymakers.com/biography/biography.asp?bioindex=937&category=politicalMakers | url-status=dead }}</ref>
ജൂൺ [[2001]]-ൽ [[ഉഷ്ണമേഖലാ കൊടുങ്കാറ്റ് ആലിസൺ]] {{convert|37|in|mm}} [[മഴ]] ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ പ്രദേശങ്ങളിൽ ചൊരിഞ്ഞതുമൂലം നഗരത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ [[വെള്ളപ്പൊക്കം|വെള്ളപ്പൊക്കമുണ്ടാവുകയും]] അതുമൂലം ടെക്സസിനു ശതകോടിക്കണക്കിനു ഡോളറിന്റെ നഷ്ടം ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. <ref>{{cite news|title=Allison's Death Toll Hits 43|last=Ward|first=Christina|url=http://www.redcross.org/news/ds/floods/010618houston.html|work=RedCross.org|date=2001-06-18|accessdate=2007-01-01}}</ref> 20 പേരുടെ മരണത്തിന് ഇടയാക്കിയ പ്രസ്തുത കൊടുങ്കാറ്റിനുശേഷം അയല്പ്പക്കങ്ങളും സമൂഹങ്ങളും ഏറെ മാറി. അതേ വർഷം [[ഡിസംബർ]] അവസാനത്തോടുകൂടി ഹ്യൂസ്റ്റൺ കേന്ദ്രീകരിച്ച് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ഊർജ്ജക്കമ്പനിയായ [[എൻറോൺ]] കമ്പനിപ്രവർത്തനത്തിലെ കൃത്രിമത്വങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണമധ്യേ നിലംപതിച്ചു.
ഓഗസ്റ്റ് [[2005]]-ൽ [[കത്രീന ചുഴലിക്കാറ്റ്|കത്രീന ചുഴലിക്കാറ്റിൽനിന്ന്]] ഏതാണ്ട് ഒന്നരലക്ഷം [[ന്യൂ ഓർലീൻസ്]] നിവാസികൾക്ക് ഹ്യൂസ്റ്റൺ അഭയം നൽകി.<ref>{{cite news
| title = Katrina's Human Legacy
| work = Houston Chronicle
| date= 2006-08-27
| url = http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2006_4178618
| accessdate = 2007-08-29}}</ref> ഒരു മാസത്തിനുശേഷം, ഏതാണ്ട് 2.5 ദശലക്ഷം ഹ്യൂസ്റ്റൺ നിവാസികൾ [[റീത്താ ചുഴലിക്കാറ്റ്]] ഭയന്ന് പലായനം ചെയ്തു. [[Gulf Coast of the United States|ഗൾഫ് തീരത്ത്]] ആഞ്ഞടിച്ച് [[ചുഴലിക്കാറ്റ്]] ഹ്യൂസ്റ്റൺ പ്രദേശത്ത് കാര്യമായ നാശനഷ്ടമൊന്നുമുണ്ടാക്കിയില്ലെങ്കിലും ഇതിന്റെ സമയത്തുണ്ടായ പലായനം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നാഗരിക ഒഴിപ്പിക്കലായിരുന്നു. <!-- മലയാളം? --> <ref>{{cite news
| last = Flakus
| first = Greg
| title = Recovery Beginning in Areas Affected by Hurricane Rita
| work = Voice of America News
| date = 2005-09-25
| url = http://www.voanews.com/english/archive/2005-09/2005-09-25-voa33.cfm
| accessdate = 2007-01-10
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20080305165722/http://www.voanews.com/english/archive/2005-09/2005-09-25-voa33.cfm
| archivedate = 2008-03-05
| url-status = live
}}</ref><ref>[http://www.house.gov/brady/2007_appropriations.shtml 8th Congressional District of Texas 2007 Appropriations Project Requests] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070107112644/http://www.house.gov/brady/2007_appropriations.shtml |date=2007-01-07 }}. Congressman Kevin Brady, 8th District of Texas. Retrieved on 2007-01-10.</ref>
== ഭൂമിശാസ്ത്രം ==
{{main|ഹ്യൂസ്റ്റൺന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രം}}
[[പ്രമാണം:Large Houston Landsat.jpg|thumb|നിറം കൊണ്ടുള്ള അടയാളപ്പെടുത്തലോടുകൂടിയ ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിന്റെ ചിത്രം]]
[[യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സെൻസസ് ബ്യൂറോ|യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് സെൻസസ് ബ്യൂറോയുടെ]] കണക്കുപ്രകാരം, ഹ്യൂസ്റ്റൺന്റെ മൊത്തം വിസ്തീർണ്ണം 601.7 ചതുരശ്രമൈൽ ആണ് (1,558.4 കി.മീ²); ഇതിൽ 579.4 ചതുരശ്ര മൈൽ (1,500.7 കി.മീ²) കരയും 22.3 ചതുരശ്ര മൈൽ (57.7 കി.മീ²) ജലവുമാണ്.
ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ഭൂരിഭാഗം ഭൂപ്രദേശങ്ങളും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് [[Western Gulf coastal grasslands|ഗൾഫ് തീരദേശ സമതലങ്ങളിലാണ്]]. ഇവിടെയുള്ള സസ്യജാലമേഖലകൾ മിതോഷ്ണ കാലാവസ്ഥാ പുല്പ്രദേശങ്ങളും വനങ്ങളുമാണ്. നഗരത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും നിർമ്മിച്ചത് വനം തെളിച്ച് അവിടെയും, ചതുപ്പുകൾക്കും പുല്പ്രദേശങ്ങൾക്കും മേലെയുമാണ്. ഹ്യൂസ്റ്റൺന്റെ ചുറ്റുപ്രദേശങ്ങളിൽ ഇത്തരം ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ ഇന്നും കാണാൻ സാധിക്കും. പരന്ന ഭൂപ്രദേശവും നാഗരികതയുടെ പ്രസരവും മൂലം വെള്ളപ്പൊക്കത്തെ നേരിടുന്നത് ഇവിടെ ഒരു പതിവ് ദുഷ്കര പ്രവൃത്തിയാക്കി മാറിയിരിക്കുന്നു.<ref>[http://www.crwr.utexas.edu/gis/gishyd98/class/trmproj/ahrens/prepro.htm Flood Forecasting for the Buffalo Bayou Using CRWR-PrePro and HEC-HMS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070204065252/http://www.crwr.utexas.edu/gis/gishyd98/class/trmproj/ahrens/prepro.htm|date=2007-02-04}}. ''Center for Research in Water Resources, The University of Texas at Austin'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഡൗണ്ടൗൺ സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് 50 അടി (15 മീ) ഉയരത്തിൽ മാത്രമായാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്,<ref>[http://www.topozone.com/map.asp?lat=29.75737&lon=-95.36387&size=m&u=4&datum=nad27&layer=DRG Downtown Houston, Texas]. ''Topozone.com'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> ഏറ്റവും ഉയർന്ന വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഹ്യൂസ്റ്റൺ 125 അടീ (38 മീ) ഉയരത്തിൽ മാത്രവും.<ref>[http://www.topozone.com/map.asp?lat=29.96645&lon=-95.56326&size=l&datum=nad83&layer=DRG USGS Satsuma (TX) Topo Map]. ''Topozone.com''. 2006. Retrieved on [[2007-01-11]]. '''''Note:''''' ''The boundaries of the City of Houston are shown as "HOUSTON CORP BDY" along the dotted line.''</ref><ref>[http://www.houstontx.gov/planning/suprnbhds/landuse/sn1lu.html Super Neighborhood# 1-Willowbrook] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061215195825/http://www.houstontx.gov/planning/suprnbhds/landuse/sn1lu.html|date=2006-12-15}}. ''City of Houston''. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> ഒരു കാലത്ത് ഹ്യൂസ്റ്റൺ [[ഭൂഗർഭജലം|ഭൂഗർഭജലത്തെ]] ആശ്രയിച്ചിരുന്നു, എന്നാൽ ഭൂമി താഴുന്നതിനാൽ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ തടാകം|ഹ്യൂസ്റ്റൺ തടാകത്തിൽനിന്നും]] [[കൊൺറോ തടാകം|കൊൺറോ തടാകത്തിൽനിന്നുമുള്ള]] ജലത്തെ ആശ്രയിക്കാൻ ഇന്ന് നഗരം നിർബന്ധിതമായിരിക്കുന്നു.<ref name="USGS_Subsidence_Fault_Creep">{{PDFlink|[http://pubs.usgs.gov/circ/circ1182/pdf/07Houston.pdf HOUSTON-GALVESTON, TEXAS Managing Coastal Subsidence]|5.89 MB}}. ''[[United States Geological Survey]]''. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref><ref name="Handbook of TX-HOU"/>
ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിലൂടെ നാലു ബയൂകൾ കടന്നുപോകുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ [[ബഫല്ലോ ബയൂ]] ഡൗണ്ടൗണിലൂടെയും [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാൽ|ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാലിലൂടെയും]] കടന്നുപോകുന്നു. ഇതിനു മൂന്നു കൈവഴികളുണ്ട്: [[Houston Heights|ഹൈറ്റ്സ്]] പ്രദേശത്തുനിന്ന് ഡൗണ്ടൗണിലേക്കൊഴുകുന്ന [[വൈറ്റ് ഓക്ക് ബയൂ]]; [[ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ|ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്ററിന്റെ]] വശത്തുകൂടി ഒഴുകുന്ന ബ്രെയ്സ് ബയൂ; ദക്ഷിണ ഹ്യൂസ്റ്റണിലും ഡൗണ്ടൗൺ ഹ്യൂസ്റ്റണിലുമൊഴുകുന്ന സിംസ് ബയൂ. കപ്പൽച്ചാൽ [[ഗാൽവെസ്റ്റൺ (ടെക്സസ്)|ഗാൽവെസ്റ്റണും]] കടന്ന് [[ഗൾഫ് ഓഫ് മെക്സിക്കോ|ഗൾഫ് ഓഫ് മെക്സിക്കോയിലേക്ക്]] നീണ്ടിരിക്കുന്നു.
=== ഭൂഗർഭശാസ്ത്രം ===
<!--ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ ഭൂപ്രതലം ഘനീഭവിച്ച പശമണ്ണ്, മൃദുവായ കളിമൺപാറകൾ, അനേകമൈൽ ആഴത്തിലുള്ള മണൽനിരകൾ എന്നിവയാൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതാണ്. മലനിരകളിൽനിന്നുള്ള ദ്രവിക്കൽമൂലമുള്ള മണ്ണൊലിപ്പിൽനിന്നുദ്ഭവിക്കുന്ന ഊറലാണ് ഇവിടുത്തെ ഭൂഗർഭശാസ്ത്രത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനം.
Underpinning Houston's land surface are [[Consolidation (geology)|unconsolidated]] clays, clay [[shale]]s, and poorly-cemented [[sand]]s up to several miles deep. The region's [[geology]] developed from river deposits formed from the erosion of the [[Rocky Mountains]]. These [[sediment]]s consist of a series of sands and clays deposited on decaying organic matter that, over time, transformed into oil and natural gas. Beneath the layers of sediment is a water-deposited layer of [[halite]], a rock salt. The porous layers were compressed over time and forced upward. As it pushed upward, the salt dragged surrounding sediments into [[salt dome]] formations, often trapping oil and gas that seeped from the surrounding porous sands. The thick, rich, sometimes black, surface soil is suitable for rice farming in suburban outskirts where the city continues to grow.<ref>[http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/hch07 Harris County]. ''[[Handbook of Texas]] Online.'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref><ref>[http://www.tshaonline.org/handbook/online/articles/afr01 RICE CULTURE]. ''[[Handbook of Texas]] Online.'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref>
The Houston area has over 150 active [[geologic fault|faults]] (estimated to be 300 active faults)<ref>Richard Engelkeimer, Shuhab Khan, Carl Norman. "{{PDFlink|[http://www.searchanddiscovery.com/documents/2006/06086gcags_sec_abs/images/abstract.engelkemeir.et.al.pdf Mapping Active Faults in the Houston area Using LIDAR]|775 KB}}", ''University of Houston''. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref> with an aggregate length of up to 310 miles (500 km)<ref>Earl R. Verbeek, Karl W. Ratzlaff, Uel S. Clanton. "[http://pubs.usgs.gov/mf-maps/mf1136/mf1136/ Faults in Parts of North-Central and Western Houston Metropolitan Area, Texas]", ''[[United States Geological Survey]]'', [[2005-09-16]]. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref><ref>[http://www.geotecheng.com/gd_geological_faults_enlarged_map.html Principal Active Faults. Houston Area, Texas], ''U.S. Department of Agriculture'', May 1984. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref>, including the [[Long Point-Eureka Heights Fault System]] which runs through the center of the city. There have been no significant historically-recorded earthquakes in Houston, but researchers do not discount the possibility of such quakes occurring in the deeper past, nor in the future. Land in some communities southeast of Houston is sinking because water has been pumped out from the ground for many years and may be associated with slip along faults. However, the slippage is slow and not considered an earthquake where stationary faults must slip suddenly enough to create seismic waves.<ref>[http://www.ig.utexas.edu/research/projects/eq/faq/tx.htm Texas Earthquakes], ''University of Texas Institute for Geophysics'', July 2001. Retrieved on [[2007-08-29]].</ref> These faults also tend to move at a smooth rate in what is termed "[[Aseismic creep|fault creep]],"<ref name="USGS_Subsidence_Fault_Creep" /> which further reduces the risk of an earthquake.
-->
=== കാലാവസ്ഥ ===
{{main|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കാലാവസ്ഥ}}
[[പ്രമാണം:Allison Flood Houston.jpg|thumb|left|ജൂൺ 2001ലെ [[ഉഷ്ണമേഖലാ കൊടുങ്കാറ്റ് ആലിസൺ]] ആഞ്ഞടിച്ചശേഷം [[അലെൻസ് ലാൻഡിങ്]] പ്രദേശം]]
ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കാലാവസ്ഥയെ സദാ ഈർപ്പമുള്ള ഉപോഷ്ണമേഖലാ കാലാവസ്ഥ എന്നു തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ([[Köppen climate classification#GROUP C: Temperate/mesothermal climates|കോപ്പൻ കാലാവസ്ഥാ വിഭാഗീകരണ രീതിയനുസരിച്ച്]] ''Cfa''). വസന്തകാലത്തെ അശനിവർഷങ്ങൾ ഈ ഭാഗത്ത് ചുഴലിക്കാറ്റുകളെ ആകർഷിക്കുന്നു. ഇവിടെ സാധാരണയായി വീശുന്ന തെക്കൻകാറ്റും തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ കാറ്റും ഇങ്ങോട്ടേയ്ക്ക് മെക്സിക്കോ മരുഭൂമിയിൽനിന്ന് ചൂടും മെക്സിക്കോ ഉൾക്കടലിൽനിന്ന് ഈർപ്പവും കൊണ്ടുവരുന്നു.
വേനൽക്കാലത്ത് 90 °F (32 °C) നു മുകളിലുള്ള താപനില സാധാരണമാണ്. ശരാശരി 99 ദിവസം താപനില 90 °F (32 °C) നു മുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്താറുണ്ട്.<ref>"[http://www.weather.com/activities/other/other/weather/climo-monthly-graph.html?locid=USTX0617 Monthly Averages for Houston, Texas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101203142154/http://www.weather.com/activities/other/other/weather/climo-monthly-graph.html?locid=USTX0617|date=2010-12-03}}", ''[[The Weather Channel (United States)|The Weather Channel]]''. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref><ref>"[http://lwf.ncdc.noaa.gov/oa/climate/online/ccd/max90temp.html National Climatic Data Center] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061210082240/http://lwf.ncdc.noaa.gov/oa/climate/online/ccd/max90temp.html|date=2006-12-10}}", ''[[National Oceanic and Atmospheric Administration]], [[United States Department of Commerce]]'', [[2004-06-23]]. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref> എന്നാൽ അധികമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഈർപ്പം ചൂട് കൂടുതൽ തോന്നിക്കാൻ ഇടവരുത്തുന്നു. വേനൽക്കാലത്ത് രാവിലെ ശരാശരി 90 ശതമാനവും ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് 60 ശതമാനവും ആപേക്ഷിക ആർദ്രത രേഖപ്പെടുത്താറുണ്ട്.<ref>"[http://www.met.utah.edu/jhorel/html/wx/climate/rh.html Average Relative Humidity]", ''Department of Meteorology at the [[University of Utah]]''. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref> ഇവിടെ വീശുന്ന ഇളംകാറ്റ് ചില തീരപ്രദേശങ്ങളിലൊഴിച്ച് മറ്റൊരിടത്തും ചൂടിൽനിന്ന് പ്രത്യേകിച്ചൊരു ആശ്വാസവും നൽകാറില്ല.<ref>[http://www.met.utah.edu/jhorel/html/wx/climate/windavg.html WIND - AVERAGE SPEED (mph)]. ''Department of Meteorology, [[University of Utah]].'' 1993. Retrieved on [[2007-01-10]]</ref> ചൂടുമായി രമ്യപ്പെടാൻ ആളുകൾ എല്ലാ വാഹനങ്ങളിലും വീടുകളിലും തന്നെ ശീതീകരണികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. 1980ൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ "ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും എയർകണ്ടീഷൻഡ് സിറ്റി" എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>[http://www.nbm.org/blueprints/90s/summer92/contents/contents.htm A MOMENT IN BUILDING] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070206075059/http://www.nbm.org/blueprints/90s/summer92/contents/contents.htm|date=2007-02-06}}. ''BLUEPRINTS'', Volume X, Number 3, Summer 1992. National Building Museum. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> വേനൽക്കാലത്ത് ഉച്ചകഴിഞ്ഞ് ഇടയ്ക്കിടെ വീശുന്ന അശനിവർഷങ്ങൾ ഇവിടെ സാധാരണമാണ്. ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തിയ ഏറ്റവും കൂടിയ താപനില [[2000|രണ്ടായിരാമാണ്ട്]] [[സെപ്റ്റംബർ 4|സെപ്റ്റംബർ 4ആം]] തീയതി രേഖപ്പെടുത്തിയ 109 °F (43 °C) ആണ്.<ref>"[http://www.wunderground.com/history/airport/KIAH/2000/9/4/DailyHistory.html?req_city=NA&req_state=NA&req_statename=NA History for Houston Intercontinental, Texas on Monday, September 4, 2000]", ''[[Weather Underground (weather service)|Weather Underground]]'', [[2000-09-04]]. Retrieved on [[2006-12-14]].</ref>
ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ ശീതകാലത്ത് പൊതുവേ മിതോഷ്ണ കാലാവസ്ഥയാണ്. ഏറ്റവും തണുപ്പുള്ള ജനുവരി മാസത്തിലെ ശരാശരി ഉയർന്ന താപനില 63 °F (17 °C) ഉം ശരാശരി താഴ്ന്ന താപനില 45 °F (7 °C) ഉം ആണ്. മഞ്ഞുവീഴ്ച അപൂർവ്വമായേ ഉണ്ടാവാറുള്ളൂ. ഏറ്റവും അവസാനമായി ഇവിടെ മഞ്ഞുകാറ്റടിച്ചത് 2004 ഡിസംബർ 4ന് ആയിരുന്നു. ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ താപനില [[1940]] [[ജനുവരി 23|ജനുവരി 23ന്]] രേഖപ്പെടുത്തിയ 5 °F (−15 °C) ആണ്. <ref>[http://www.srh.noaa.gov/hgx/climate/iah/normals/iah_summary.htm Houston Extremes Data and Annual Summaries]. ''[[National Weather Service]], [[National Oceanic and Atmospheric Administration]]''. Published [[2007-01-05]]. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ പ്രതിവർഷം ശരാശരി 54 ഇഞ്ച് മഴ ലഭിക്കാറുണ്ട്. മഴ പലപ്പോഴും നഗരത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനു കാരണമാകാറുണ്ട്.
ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ [[ഓസോൺ]] അളവ് വളരെ കൂടുതലാണ്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ ഏറ്റവും ഓസോൺ മലിനീകൃത നഗരങ്ങളിലൊന്നായി ഹ്യൂസ്റ്റണെ ഗണിക്കുന്നു.<ref>"[http://lungaction.org/reports/sota05_analysis4.html State of the Air 2005, National and Regional Analysis ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080519184221/http://lungaction.org/reports/sota05_analysis4.html|date=2008-05-19}}", ''American Lung Association'', [[2005-03-25]]. Retrieved on [[2006-02-17]].</ref> ഗ്രൗണ്ട്-ലെവൽ ഓസോൺ, അഥവാ [[സ്മോഗ്]], ഹ്യൂസ്റ്റൺന്റെ പ്രധാന വായുമലിനീകരണ പ്രശ്നങ്ങളിലൊന്നാണ്. അമേരിക്കൻ ശ്വാസകോശ അസോസിയേഷൻ 2006ൽ നഗരത്തിലെ മെട്രോപ്പോളിറ്റൻ പ്രദേശത്തെ ഓസോൺ അളവിനെ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും മോശമായ ആറാമത്തെ എന്ന് കണക്കാക്കി.<ref>"[http://lungaction.org/reports/sota06_cities.html#table2b State of the Air 2006, 25 Most Ozone-Polluted Cities ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090511153031/http://lungaction.org/reports/sota06_cities.html#table2b|date=2009-05-11}}", ''American Lung Association''. Retrieved on [[2006-04-02]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാലിനു സമീപത്തുള്ള വ്യവസായങ്ങളാണ് മലിനീകരണത്തിനുള്ള പ്രധാന കാരണം.<ref>"[http://www.cleanhouston.org/air/index.htm Summary of the Issues] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080609115334/http://www.cleanhouston.org/air/index.htm|date=2008-06-09}}", ''Citizens League for Environmental Action Now '', [[2004-08-01]]. Retrieved on [[2006-02-17]].</ref>
<!--Infobox begins-->{{Infobox Weather
|single_line= Yes
|location = ഹ്യൂസ്റ്റൺ
|Jan_Hi_°F = 62.3 |Jan_REC_Hi_°F = 84
|Feb_Hi_°F = 66.5 |Feb_REC_Hi_°F = 91
|Mar_Hi_°F = 73.3 |Mar_REC_Hi_°F = 96
|Apr_Hi_°F = 79.1 |Apr_REC_Hi_°F = 95
|May_Hi_°F = 85.5 |May_REC_Hi_°F = 99
|Jun_Hi_°F = 90.7 |Jun_REC_Hi_°F = 103
|Jul_Hi_°F = 93.6 |Jul_REC_Hi_°F = 105
|Aug_Hi_°F = 93.5 |Aug_REC_Hi_°F = 107
|Sep_Hi_°F = 88.9 |Sep_REC_Hi_°F = 109
|Oct_Hi_°F = 82.0 |Oct_REC_Hi_°F = 97
|Nov_Hi_°F = 72.0 |Nov_REC_Hi_°F = 90
|Dec_Hi_°F = 64.6 |Dec_REC_Hi_°F = 85
|Year_Hi_°F = 79.4 |Year_REC_Hi_°F = 109
|Jan_Lo_°F = 41.2 |Jan_REC_Lo_°F = 5
|Feb_Lo_°F = 44.3 |Feb_REC_Lo_°F = 14
|Mar_Lo_°F = 51.3 |Mar_REC_Lo_°F = 22
|Apr_Lo_°F = 57.9 |Apr_REC_Lo_°F = 31
|May_Lo_°F = 66.1 |May_REC_Lo_°F = 44
|Jun_Lo_°F = 71.8 |Jun_REC_Lo_°F = 52
|Jul_Lo_°F = 73.5 |Jul_REC_Lo_°F = 62
|Aug_Lo_°F = 73.0 |Aug_REC_Lo_°F = 60
|Sep_Lo_°F = 68.4 |Sep_REC_Lo_°F = 46
|Oct_Lo_°F = 58.8 |Oct_REC_Lo_°F = 29
|Nov_Lo_°F = 49.8 |Nov_REC_Lo_°F = 19
|Dec_Lo_°F = 42.8 |Dec_REC_Lo_°F = 7
|Year_Lo_°F = 58.2 |Year_REC_Lo_°F = 5
|Jan_Precip_inch = 3.68
|Feb_Precip_inch = 2.98
|Mar_Precip_inch = 3.36
|Apr_Precip_inch = 3.60
|May_Precip_inch = 5.15
|Jun_Precip_inch = 5.35
|Jul_Precip_inch = 3.18
|Aug_Precip_inch = 3.83
|Sep_Precip_inch = 4.33
|Oct_Precip_inch = 4.50
|Nov_Precip_inch = 4.19
|Dec_Precip_inch = 3.69
|Year_Precip_inch = 47.84
|source =[[നാഷണൽ വെതർ സർവീസ്]]<ref name=climate>{{cite web | url =http://www.srh.noaa.gov/hgx/climate/iah.htm | title =National Weather Service Forecast Office Houston/Galveston, Texas: Houston (Intercontinental Airport) Climate Data ''(see: "Normals, Means and Extremes")'' | accessmonthday =June 30 | accessyear =2008 | publisher = | language = | access-date =2008-07-04 | archive-date =2008-05-14 | archive-url =https://web.archive.org/web/20080514002048/http://www.srh.noaa.gov/hgx/climate/iah.htm | url-status =dead }}</ref>
|accessdate = June 2008
}}<!--Infobox ends-->
=== നഗരദൃശ്യം<!--Cityscape--> ===
{{Further|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ഭൂപ്രദേശങ്ങൾ}}
ഹ്യൂസ്റ്റൺ 1837ൽ ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥാപിതമായി. അന്ന് ഇന്നത്തെ ഒൻപത് സിറ്റി കൗൺസിൽ ഡിസ്ട്രിക്റ്റുകൾക്കു പകരം അന്ന് നഗരത്തെ പല വാർഡുകളായി വിഭജിച്ചിരുന്നു. ഹ്യൂസ്റ്റൺ പ്രദേശങ്ങളെ [[Interstate 610 (Texas)|ഇന്റർസ്റ്റേറ്റ് 610 ലൂപ്പിൻ]] ഉള്ളിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളെന്നും പുറത്തുള്ള പ്രദേശങ്ങളെന്നും രണ്ടായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. സെണ്ട്രൽ ബിസിനസ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റും രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്തിനുമുമ്പേയുള്ള പല അധിവാസകേന്ദ്രങ്ങളും ഉള്ളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അടുത്തകാലത്തായി ജനങ്ങൾ തിങ്ങിപ്പാർക്കുന്ന ഒട്ടനവധി പ്രദേശങ്ങൾ ഇവിടെ രൂപപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ലൂപ്പിനു പുറത്ത് നഗരത്തിന്റെ പുറമ്പ്രദേശങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. നഗരത്തിനു മറ്റൊരു 5 മൈൽ (8 കി.മീ) കൂടി പുറത്തേക്ക് മാറി [[Texas State Highway Beltway 8|ബെൽറ്റ്വേ 8]] നഗരത്തെ വലയം ചെയ്യുന്നു.
[[പ്രമാണം:Houston Cityscape.jpg|center|500px|thumb|[[Uptown Houston|അപ്ടൗണും]] [[Downtown Houston|ഡൗൺടൗണും]]]]
{{wide image|Houston from Sabine Park.jpg|500px|<center>[[Downtown Houston|ഡൗണ്ടൗൺ ഹ്യൂസ്റ്റൺ]] സ്കൈലൈൻ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തുനിന്നു നോക്കുമ്പോൾ}}
</center>
{{wide image|Panoramic Houston skyline.jpg |500px|<center>[[Downtown Houston|ഡൗണ്ടൗൺ ഹ്യൂസ്റ്റൺ]] സ്കൈലൈൻ തെക്കുഭാഗത്തുനിന്ന്}}
</center>
അമേരിക്കയിൽ നിശ്ചിത ആവശ്യത്തിനുള്ള നിർമ്മാണമേഖലകളായി ഒരു നഗരത്തെ നിശ്ചയിച്ച് തിരിക്കുന്ന സോണിങ്ങ് റെഗുലേഷനുകൾ ഇല്ലാത്ത ഏറ്റവും വലിയ നഗരം ഹ്യൂസ്റ്റണാണ്. എന്നിരുന്നാലും സൺബെൽറ്റിലെ മറ്റു നഗരങ്ങൾ വികസിച്ചതിനു സമാനമായ രീതിയിൽ ഹ്യൂസ്റ്റണും പുരോഗതി പ്രാപിച്ചു.<ref>{{Cite web
| title = Zoning Without Zoning
| work = planetizen.com
| accessdate = 2008-06-21
| url = http://www.planetizen.com/node/109
}}</ref>. താരതമ്യേന കുറച്ച് മാത്രം സർക്കാർ ഇടപെടലിലും മേൽനോട്ടത്തിലും ഉഭയസമ്മതപത്രങ്ങൾ മുഖേനയാണ് ഇങ്ങനെ സോണിങ്ങിനു തുല്യമായ ആവശ്യങ്ങൾ നഗരത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നത്.<ref name=nytzoning>[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9A0DEFDB103FF934A2575BC0A960948260&sec=&spon=&pagewanted=print FOCUS: Houston; A Fresh Approach To Zoning - New York Times]</ref> ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ നഗരാസൂത്രണത്തിലെ പോരായ്മകൾ പലപ്പോഴും സോണിങ്ങിന്റെ അഭാവവുമായി കൂട്ടിക്കുഴയ്ക്കപ്പെടുത്താറുണ്ട്. നഗരത്തെ ജനാധിവാസമേഖലകളും വാണിജ്യമേഖലകളുമായി തിരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നഗരവാസികൾ 1948ലും 1962ലും 1993ലും വോട്ടിങ്ങിലൂടെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു. നഗരത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായ ഒരു ബിസിനസ് ഡിസ്ട്രിക്ട് എന്നതിനു പകരം അങ്ങനെ ഡൗണ്ടൗൺ കൂടാതെ പല ബിസിനസ് ഡിസ്ട്രിക്ടുകൾ രൂപപ്പെട്ടു. [[East End, Houston, Texas|ഈസ്റ്റ് എൻഡ്]], [[Texas Medical Center|ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ]], [[Midtown, Houston, Texas|മിഡ്ടൗൺ]], [[Houston Energy Corridor|എനർജി കൊറിഡോർ]], [[ഗ്രീൻവേ പ്ലാസാ]], [[Westchase, Houston, Texas|വെസ്റ്റ്ചേയ്സ്]], [[Greenspoint, Houston, Texas|ഗ്രീൻസ്പോയിന്റ്]] എന്നിവയാണവ.
== ഭരണസംവിധാനവും രാഷ്ട്രീയവും ==
{{main|ഹ്യൂസ്റ്റൺ രാഷ്ട്രീയം}}
[[പ്രമാണം:HoustonCityHall DANIEL2986.jpg|thumb|right|[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ സിറ്റി ഹാൾ]]]]
ഹ്യൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിൽ മേയറൽ ഭരണസംവിധാനമാണ് നിലവിലുള്ളത്.<ref name="home rule">[http://www.houstontx.gov/controller/cafr/cafr2.html Summary of Significant Accounting Policies]. Office of the Controller, City of Houston. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> നഗരത്തിൽ കേന്ദ്രീകൃത ഭരണസംവിധാനമാണ് പിന്തുടരുന്നത്. ഇതിലേക്കുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ പാർട്ടിരഹിതവും.<ref name="home rule"/><ref>[http://texaspolitics.laits.utexas.edu/html/part/0602.html 6.2 Run for Party Nomination to Public Office] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080308044839/http://texaspolitics.laits.utexas.edu/html/part/0602.html|date=2008-03-08}}. Texas Politics, Liberal Arts Technology Instruction Services, ''[[University of Texas]]''. 2005. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> നഗരത്തിലെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർ [[മേയർ]], [[സിറ്റി കണ്ട്രോളർ]], [[സിറ്റി കൗൺസിൽ|സിറ്റി കൗൺസിലിലേയ്ക്കുള്ള]] 14 അംഗങ്ങൾ എന്നിവരാണ്.<ref name="Houston City Council">[http://www.houstontx.gov/council/index.html City Council]. ''City of Houston.'' 2007. Retrieved on [[2007-01-10]]. </ref> 2007ലെ സ്ഥിതി പ്രകാരം നിലവിലുള്ള മേയർ [[Bill White (mayor)|വില്യം "ബിൽ" വൈറ്റ്]] ആണ്. ഇദ്ദേഹം ഒരു [[ഡെമോക്രാറ്റിക്ക് പാർട്ടി (അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ)|ഡെമോക്രാറ്റ്]] ആണെങ്കിലും പാർട്ടിയാതീത തിരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെയാണ് അധികാരത്തിൽ വന്നത്. അദ്ദേഹം മേയറായിട്ട് ഇത് മൂന്നാമത്തെയും അവസാനത്തെയും([[term limits|പരിധി]] മൂലം) പ്രാവശ്യമാണ്. ഹ്യൂസ്റ്റൺ മേയർ നഗരത്തിന്റെ ചീഫ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്ററും എക്സിക്ക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസറും ഔദ്യോഗിക പ്രതിനിധിയുമാണ്. പൊതുവേയുള്ള നഗരഭരണത്തിന്റെയും നിയമപാലനം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിന്റെയും ചുമതല അദ്ദേഹത്തിനാണ്.<ref name="Houston Mayor's Office">[http://www.houstontx.gov/mayor/index.html Mayor's Office]. 2007. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> 1991ലെ [[ജനഹിതപരിശോധന|ജനഹിതപരിശോധനാ]] പ്രകാരം ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ [[മേയർ|മേയറെ]] രണ്ടുവർഷത്തേക്കാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. ഒരു വ്യക്തിക്ക് പരമാവധി മൂന്നുവർഷത്തേക്ക് തുടർച്ചയായി മേയറാവാം.
നിലവിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ [[സിറ്റി കൗൺസിൽ|സിറ്റി കൗൺസിലിൽ]] പതിനാല് അംഗങ്ങളാണുള്ളത്. ഇതിൽ ഒൻപതു പേർ ഒൻപതു ജില്ലകളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. മറ്റ് അഞ്ചുപേരെ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ജനങ്ങളെല്ലാം ഒത്തുചേർന്നാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. ഇവർ നഗരത്തെ മൊത്തത്തിൽ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഈ സംവിധാനം 1979ൽ കറുത്ത വർഗക്കാരും ഹിസ്പാനിക്ക് വംശജരുമായ ന്യൂനപക്ഷങ്ങളോടുള്ള വിവേചനം അവസാനിപ്പിക്കാനുദ്ദേശിച്ചുകൊണ്ടുള്ള കോടതിയുത്തരവിന്റെ ഫലമായാണ് നടപ്പിൽവന്നത്.<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,948775,00.html Strong Currents of Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110121145341/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,948775,00.html|date=2011-01-21}}. ''[[Time Magazine]].'' Published [[1979-11-19]]. Retrieved on [[2007-01-10]]</ref> <ref name="Houston City Council"/> നഗരത്തിന്റെ നിലവിലുള്ള ചാർട്ടർ പ്രകാരം നഗരത്തിന്റെ ജനസംഖ്യ 2.1 ദശലക്ഷത്തിനു മീതെയായാൽ നിലവിലുള്ള ഒൻപതു സിറ്റി കൗൺസിൽ ഡിസ്ട്രിക്ടുകൾ വികസിപ്പിച്ച് രണ്ടെണ്ണം കൂടി കൂട്ടിച്ചേർക്കും.<ref>{{Cite web
| title = City Council may grow by two seats, Houston Chronicle
| author = Matt Stiles
| work = chron.com
| date = 2006-08-10
| accessdate = 2008-06-21
| url = http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2006_4168311
}}</ref>
അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ 30 വൻനഗരങ്ങളിൽവച്ച് ഏറ്റവും മോശം പാഴ്വസ്തുപുനഃസംസ്കരണ പദ്ധതി നിലവിലുള്ള നഗരം എന്ന പേരിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ വിമർശനവിധേയമായിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.nytimes.com/2008/07/29/us/29recycle.html?_r=1&scp=1&sq=houston%20recycling&st=cse&oref=slogin Houston Resists Recycling, and Independent Streak Is Cited,] by Adam B. Ellick, ''New York Times'', July 29, 2008.</ref> ഒക്ടോബർ 2008ൽ 90,000 ടൺ ജൈവ മാലിന്യങ്ങൾ പുനഃസംസ്കരിക്കുവാനുള്ള പദ്ധതിക്ക് നഗരം തുടക്കമിടും.<ref>{{Cite web
| title = Houston Resists Recycling, and Independent Streak Is Cited
| work = nytimes.com
| author = Adam B. Ellick
| date = 2009-07-29
| accessdate = 2008-07-29
| url = http://www.nytimes.com/2008/07/29/us/29recycle.html?pagewanted=2&_r=1&sq=houston%20recycling&st=cse&scp=1
}}</ref>
== കുറ്റകൃത്യങ്ങളും നിയമപാലനവും ==
ക്രിമിനൽ നിയമം നടപ്പിലാക്കുന്ന ചുമതല [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ പോലീസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ്|ഹ്യൂസ്റ്റൺ പോലീസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിനാണ്]]. 2005ൽ അമേരിക്കയിലെ രണ്ടരലക്ഷത്തിനുമേൽ ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരങ്ങളിലെ കൊലപാതകനിരക്കുകളിൽവച്ച് പതിനൊന്നാം സ്ഥാനത്താന് ഹ്യൂസ്റ്റണിലേത്.<ref>"{{PDFlink|[http://www.morganquitno.com/cit05r.pdf Murder Rate in 2005]|30.4 KB}}", ''[[Morgan Quitno]]''. Retrieved on [[November 29]], [[2006]].</ref> എന്നാൽ ഒരു ദശലക്ഷത്തിനുമേൽ ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരങ്ങളിലെ നിരക്കുകളിൽവച്ച് മൂന്നാം സ്ഥാനമാണ് ഹൂസ്റ്റൺ നഗരത്തിന്. ഇതാകട്ടെ ഹ്യൂസ്റ്റൺ പോലീസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് 2005ലെ കൊലപാതകങ്ങൾ കുറച്ച് എണ്ണി എന്ന തദ്ദേശീയ ടിവി വാർത്താ ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്ററായ മാർക്ക് ഗ്രീൻബ്ലാട്ടിന്റെ ആരോപണം നിലനിൽക്കെയാണ്. ഔദ്യോഗികമായി രണ്ടു കൊലപാതകങ്ങൾക്കൂടി ചേർത്തിരുന്നെങ്കിൽ നഗരത്തിന്റെ കൊലപാതകനിരക്ക് രണ്ടാം സ്ഥാനത്താകുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.khou.com/news/defenders/investigate/stories/khou071119_tj_murdercount.1d78917e.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-09-05 |archive-date=2007-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071218164948/http://www.khou.com/news/defenders/investigate/stories/khou071119_tj_murdercount.1d78917e.html |url-status=dead }}</ref>.
കൊലപാതകങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ 2004നെ അപേക്ഷിച്ച് 2005ൽ 2% കുറഞ്ഞപ്പോൾ കൊലപാതകങ്ങൾ 23.5 ശതമാനം കണ്ടു വർദ്ധിച്ചു. <ref name="Houston to be studied"/> 2005നു ശേഷം ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കുറ്റകൃത്യങ്ങളുടെ നിരക്ക് കുത്തനെ വർദ്ധിച്ചു. കത്രീനാ ചുഴലിക്കാറ്റുമൂലം ന്യൂ ഒർലീൻസിൽനിന്ന് കുടിയേറിപ്പാർത്ത അഭയാർത്ഥികൾ ഇതിനൊരു കാരണമാണ്.<ref name = "JLeahy">{{cite news
| last = Leahy
| first = Jennifer
| title = Homicide rate on track to be worst in a decade - Evacuees play large role in the rise, police say
| work = Houston Chronicle
| date = [[2006-10-21]]
| url = http://www.chron.com/disp/story.mpl/hurricane/4277375.html
| accessdate = 2007-02-06}}</ref> കത്രീനാ ചുഴലിക്കാറ്റിനുശേഷം ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കൊലപാതകനിരക്ക് 2005 നവംബർ, ഡിസംബർ മാസങ്ങളിൽ 2004നെ അപേക്ഷിച്ച് 70 ശതമാനം വർദ്ധിച്ചു. 2004ലെ 272 കൊലപാതകങ്ങളെ<ref>"{{PDFlink|[http://www.txdps.state.tx.us/director_staff/public_information/2004CIT.pdf Crime in Texas: 2004]|193 KB}}", [[Texas Department of Public Safety]], 2004. Retrieved [[2006-12-17]].</ref> അപേക്ഷിച്ച് 2005ൽ 336 കൊലപാതകങ്ങൾ നഗരത്തിൽ അരങ്ങേറി.<ref name="Houston to be studied">Villafranca, Armando. "[http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2006_4235150 Houston violent crime to be studied] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080303074728/http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2006_4235150|date=2008-03-03}}", ''[[Houston Chronicle]]'', November 23, 2006, p. 3. Retrieved [[2006-12-17]].</ref>
2006ൽ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കൊലപാതകനിരക്ക് ഒരു ലക്ഷം നിവാസികൾക്ക് 17.24 എന്നതാണ്; 2005ൽ ഇത് 16.33 ആയിരുന്നു.<ref>O'Hare, Peggy. "{{Cite web|url=http://www.chron.com/disp/story.mpl/headline/metro/4437025.html|title=City sees 13.5% rise in slayings for 2006|access-date=2008-09-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20070115014451/http://www.chron.com/disp/story.mpl/headline/metro/4437025.html|archive-date=2007-01-15|url-status=bot: unknown}}", ''Houston Chronicle'', [[2007-01-01]]. Retrieved on January 1, 2007</ref> കൊലപാതകങ്ങൾ 2006ൽ 379 ആയി വർദ്ധിച്ചു.<ref name="Houston to be studied"/> 1996ൽ പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ഏകദേശം 2,500 അംഗങ്ങളുൾപ്പെടെ 8,000 അംഗങ്ങളുള്ള ഏതാണ്ട് 380 ഗുണ്ടാസംഘങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web
| title = Houston's gang-related crimes show decrease, according to survey
| work = chron.com, Houston Chronicle
| author = Lisa Teachey
| date = 1996-06-21
| accessdate = 2008-06-21
| url = http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=1996_1349102
| archive-date = 2010-07-12
| archive-url = https://web.archive.org/web/20100712154312/http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=1996_1349102
| url-status = dead
}}</ref>
== സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ ==
{{main|ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ}}
{{Further|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കമ്പനികളുടെ പട്ടിക}}
[[പ്രമാണം:ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ.PNG<!--Image:Houstonecon.jpg-->|thumb|right|500px|citydata.com എന്ന സൈറ്റിൽനിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ<ref>{{cite web|url=http://www.city-data.com/us-cities/The-South/Houston-Economy.html|title=Houston: Economy|publisher=Advameg Inc.|accessdate=2007-07-03}}</ref>]]
ഊർജ്ജവ്യവസായത്തിനും - പ്രത്യേകിച്ച് എണ്ണ, പ്രകൃതിവാത ഖനന സംബന്ധമായ വ്യവസായത്തിനും - ബയോമെഡിക്കൽ ഗവേഷണത്തിനും, എയിറോനോട്ടിക്സിനും ലോകമൊട്ടാകെ പേരുകെട്ട നഗരമാണ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ. കപ്പൽച്ചാലും ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് അടിത്തറ പകരുന്നതിൽ വലിയൊരു പങ്കു വഹിക്കുന്നു. ഇവയൊക്കെക്കൊണ്ട് ഗ്ലോബലൈസേഷൻ ആൻഡ് വേൾഡ് സിറ്റീസ് സ്റ്റഡി ഗ്രൂപ്പ് ആൻഡ് നെറ്റ്വർക്ക് ഹ്യൂസ്റ്റണെ ഗാമാ [[ഗ്ലോബൽ സിറ്റി|വേൾഡ് സിറ്റി]] എന്ന നിയുക്തനാമം നൽകിയിരിക്കുന്നു.<ref>"[http://www.lboro.ac.uk/gawc/citylist.html Inventory of World Cities] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131014191556/http://www.lboro.ac.uk/gawc/citylist.html|date=2013-10-14}}", ''Globalization and World Cities Study Group & Network''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref>
ആറിൽ അഞ്ചു സൂപ്പർമേജർ ഊർജ്ജ കമ്പനികളും ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ വിപുലമായ പ്രവർത്തന അടിത്തറ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. [[കൊൺകോഫിലിപ്സ്]] അന്താരാഷ്ട്ര ആസ്ഥാനം, [[എക്സൺ-മൊബീൽ]] യു.എസ്. പ്രവർത്തന ആസ്ഥാനം, നെതർലൻഡ്സിലെ ഹേഗ് ആസ്ഥാനമായുള്ള റോയൽ ഡച്ച് ഷെൽ കമ്പനിയുടെ അമേരിക്കൻ സബ്സിഡിയറിയായ [[ഷെൽ ഓയിൽ|ഷെൽ ഓയിലിന്റെ]] ആസ്ഥാനം എന്നിവ ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. എൻറോൺ ആസ്ഥാനമാകേണ്ടിയിരുന്ന 40 നില കെട്ടിടം ഏറ്റെടുത്ത [[ഷെവ്റോൺ കോർപ്പറേഷൻ|ഷെവ്റോണും]]<ref>{{Cite web
| title = Chevron Picks Former Enron Building for Consolidation Site
| work = allbusiness.com
| accessdate = 2008-06-21
| url = http://www.allbusiness.com/operations/facilities-commercial-real-estate/4408803-1.html
| archive-date = 2010-01-09
| archive-url = https://web.archive.org/web/20100109235101/http://www.allbusiness.com/operations/facilities-commercial-real-estate/4408803-1.html
| url-status = dead
}}</ref> ഇംഗ്ലണ്ടിലെ ലണ്ടൺ ആസ്ഥാനമായുള്ള [[ബ്രിട്ടീഷ് പെട്രോളിയം|ബ്രിട്ടീഷ് പെട്രോളിയത്തിനുമാണ്]] ഇവിടെ വൻ സാന്നിദ്ധ്യമുള്ളത്. ഷെൽ ഓയിൽ ആസ്ഥാനം [[വൺ ഷെൽ പ്ലാസാ|വൺ ഷെൽ പ്ലാസായിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[എക്സൺ-മൊബീൽ]] അതിന്റെ ചെറിയ അന്താരാഷ്ട്ര ആസ്ഥനം [[ഇർവിങ്, ടെക്സസ്|ടെക്സസിലെ ഇർവിങിൽ]] സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നെങ്കിലും മിക്ക ഓപ്പറേഷൻസ് ഡിവഷനുകളും ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഷെവ്റോൺ സബ്സിഡിയറിയായ ഷെവ്റോൺ പൈപ്പ്ലൈൻ കമ്പനിയുടെ ആസ്ഥാനം ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ്; വർഷംതോറും കൂടുതൽ ഡിവിഷനുകൾ ഇങ്ങോട്ട് മാറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നുമുണ്ട്.<ref>{{Cite web
| title = Chevron Pipe Line Company
| work = chevron-pipeline.com
| accessdate = 2008-06-21
| url = http://www.chevron-pipeline.com/
| archive-date = 2012-04-19
| archive-url = https://web.archive.org/web/20120419132955/http://www.chevron-pipeline.com/
| url-status = dead
}}</ref> [[മാരത്തൺ ഓയിൽ കോർപ്പറേഷൻ]], [[അപ്പാഷെ കോർപ്പറേഷൻ]], [[സിറ്റിഗോ]] എന്നിവയുടെ ആസ്ഥാനവുമാണ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ.
[[എണ്ണപ്പാടം|എണ്ണപ്പാട]] ഉപകരണനിർമ്മാണത്തിൽ മുൻപന്തിയിലാണ് [[ഗ്രേറ്റർ ഹ്യൂസ്റ്റൺ]].<ref>"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/16BW015.pdf Energy: Largest Houston Area Oilfield Equipment and Service Companies]|24.8 KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2007-10-14]].</ref> ഒരു [[പെട്രോകെമിക്കൽ]] കോമ്പ്ലക്സ് എന്ന നിലയിലുള്ള ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ വിജയരഹസ്യം മനുഷ്യനിർമ്മിത കപ്പൽച്ചാലായ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുറമുഖം|ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുറമുഖമാണ്]].<ref>"{{PDFlink|[http://www.portofhouston.com/pdf/pubaffairs/POHA-firsts.pdf Port of Houston Firsts]|18.2 KB}}", ''The Port of Houston Authority'', [[2007-05-15]]. Retrieved on [[2007-05-27]].</ref> അന്താരാഷ്ട്ര വാണിജ്യത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അമേരിക്കയിൽ ഒന്നാമത്തെ തുറമുഖവും, ലോകത്തെ പത്താമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ തുറമുഖവുമാണ് [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ തുറമുഖം]].<ref name="port ranking"/><ref>"[http://www.portofhouston.com/geninfo/overview1.html General Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509141210/http://www.portofhouston.com/geninfo/overview1.html|date=2008-05-09}}", ''The Port of Houston Authority'', [[2007-05-15]]. Retrieved on [[2007-05-27]].</ref> അനുദിനം ഉയരുന്ന എണ്ണവില, ലോകത്തെ മറ്റു പല പ്രദേശങ്ങളുടേതിൽനിന്നും തീർത്തും വിപരീതമായി ഊർജ്ജവ്യവസായത്തിൽ അനേകർ ജോലി ചെയ്യുന്ന ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ പുരോഗതിക്ക് ഏറെ സഹായമായിത്തീരുന്നു.<ref>{{cite news
| last = Bustillo
| first = Miguel
| title = Houston is Feeling Energized
| work = Los Angeles Times
| date = [[2006-12-28]]
| url = http://www.latimes.com/news/nationworld/columnone/la-na-houston28dec28,1,6780480.story?page=1&coll=la-headlines-columnone
| accessdate = 2007-02-06
| archiveurl = https://web.archive.org/web/20080621065935/http://www.latimes.com/news/nationworld/columnone/la-na-houston28dec28,1,6780480.story?page=1&coll=la-headlines-columnone
| archivedate = 2008-06-21
| url-status = live
}}</ref>
ഹ്യൂസ്റ്റൺ-ഷുഗർലാൻഡ്-ബേടൗൺ എം.എസ്.ഏ യുടെ മൊത്തം ഏരിയാ ഉത്പാദനം (GAP) 2006ൽ 325.5 ശതകോടി അമേരിക്കൻ ഡോളറായിരുന്നു. <ref name="jlrfel">"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/02CW001.pdf Houston Area Profile]|55.5 KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2007-05-27]].</ref> ഇത് ഓസ്ട്രിയയുടേതും പോളണ്ടിന്റേതും സൗദി അറേബ്യയുടേതും മൊത്ത ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനത്തേക്കാളും (GDP) കൂടുതലാണ്. ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥകളുമായി തട്ടിച്ചു നോക്കിയാൽ അമേരിക്കയൊഴിച്ച് 21 രാജ്യങ്ങൾക്കു മാത്രമാണ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ പ്രാദേശിക മൊത്തം ഏരിയാ ഉത്പാദനത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ ആഭ്യന്തര ഉത്പാദനമുള്ളത്.<ref name = "jlrfel"/> ഹ്യൂസ്റ്റൺ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ 11% എണ്ണ, പ്രകൃതിവാതക പര്യവേഷണവും ഉത്പാദനവും ചേർന്ന ഖനിവ്യവസായമാണ്. ഇത് 1985ൽ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുടെ 21% ആയിരുന്നു. എണ്ണ പ്രകൃതിവാതക വ്യവസായങ്ങളുടെ കുറഞ്ഞ സംഭാവന എഞ്ജിനീയറിംഗ് സേവന, ആരോഗ്യ സേവന, ഉത്പാദന മേഖലകളിൽ നഗരം നേടിയ തീവ്രവളർച്ചയിലേക്കാണ് വിരൽച്ചൂണ്ടുന്നത്.<ref>"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/15AW001.pdf Gross Area Product by Industry]|28.3 KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2006-12-15]].</ref>
അമേരിക്കലെ 10 ഏറ്റവും ജനവാസമേറിയ മെട്രോ പ്രദേശങ്ങളിൽവച്ച് തൊഴിലവസര വർദ്ധനാനിരക്കിൽ രണ്ടാമതായും നാമമാത്ര തൊഴിലവസര വർദ്ധനാനിരക്കിൽ നാലാമതായും ഹ്യൂസ്റ്റൺ നിലകൊള്ളുന്നു.<ref>"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/10AW001.pdf Employment by Industry]|33.1 KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2006-12-15]].</ref> ഏപ്രിൽ 2008ൽ തൊഴിലില്ലായ്മാ നിരക്ക് എട്ടു വർഷത്തിലെ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ 3.8% ഉം തൊഴിൽവർദ്ധനാനിരക്ക് 2.8%ഉം ആയിരുന്നു.<ref>{{Cite web
| title = Are You in the Best City for Your Job?, BusinessWeek
| work = businessweek.com
| author = Prashant Gopal
| date = 2008-06-12
| accessdate = 2008-06-21
| url = http://www.businessweek.com/lifestyle/content/jun2008/bw20080612_882775.htm?campaign_id=rss_topStories
}}</ref>
2006ൽ ''[[ഫോർബ്സ്]]'' നടത്തിയ സർവ്വേയിൽ "ബിസിനസിനും കരിയറിനും ഏറ്റവും യോജിച്ച സ്ഥലം" എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ടെക്സസിൽ ഒന്നാമത്തെയും അമേരിക്കയിൽവച്ച് മൂന്നാമത്തെയും മികച്ച സ്ഥലം എന്ന ബഹുമതി നേടി.<ref>Badenhausen, Kurt. "[https://archive.today/20120529123645/http://www.forbes.com/2006/05/03/06bestplaces_best-places-for-business_land.html 2006 Best Places for Business and Careers]", ''Forbes'', [[2006-05-04]]. Retrieved on [[2006-12-15]].</ref> 48 വിദേശ സർക്കാരുകൾ ഇവിടെ വ്യാപാര വാണിജ്യ ഓഫീസുകൾ തുറന്നിട്ടുണ്ട്; 23 ചേമ്പർ ഓഫ് കൊമേഴ്സ് ആൻഡ് ട്രേഡ് സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇവിടെ സജീവമാണ്.<ref>"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/18AW001.pdf International Representation in Houston]|30.2 KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2006-12-15]].</ref> 10 രാജ്യങ്ങളിൽനിന്നായി 28 വിദേശ ബാങ്കുകൾ ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
2008ൽ പ്രാദേശിക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥ, തൊഴിലവസരങ്ങൾ, ജീവിതച്ചെലവ്, ജീവിതസൗകര്യങ്ങൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നിർമ്മിക്കുന്ന പട്ടികയായ [[കിപ്ലിംഗേഴ്സ് പഴ്സണൽ ഫിനാൻസ്]] "2008ലെ മികച്ച നഗരങ്ങൾ" റാങ്കിംഗിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സ്ഥാനം നേടി.<ref>{{Cite web
| title = 2008 Best Cities, Houston, Texas
| author = Jane Bennett Clark
| date = 2008-07-01
| work = Kiplinger.com
| accessdate = 2008-06-21
| url = http://www.kiplinger.com/features/archives/2008/05/2008-best-city-houston.html
}}</ref> ''[[ഫോർബ്സ്]]'' മാസികയുടെ പതിനഞ്ചു വർഷം കൊണ്ട് നേടിയ തദ്ദേശീയ ഇന്നൊവേഷൻ ഗണത്തിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ നാലാമതാണ്.<ref>{{Cite web
| title = Top 10 Up-And-Coming Tech Cities
| work = forbes.com
| accessdate = 2008-06-21
| url = http://www.forbes.com/2008/03/10/columbus-milwaukee-houston-ent-tech-cx_wp_0310smallbizoutlooktechcity.html
| archiveurl = https://archive.today/20120918104604/http://www.forbes.com/2008/03/10/columbus-milwaukee-houston-ent-tech-cx_wp_0310smallbizoutlooktechcity.html
| archivedate = 2012-09-18
| url-status = live
}}</ref>. അതേ വർഷം കമ്പനികളുടെ ആസ്ഥാനങ്ങളുടെ എണ്ണംവച്ചുള്ള നഗരങ്ങളുടെ [[ഫൊർച്ച്യൂൺ 500]] പട്ടികയിൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ രണ്ടാമതെത്തുകയും <ref>{{Cite web
| title = Fortune 500 2008: Cities
| accessdate = 2008-04-22
| url = http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2008/cities/
| archive-date = 2008-04-26
| archive-url = https://web.archive.org/web/20080426073953/http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2008/cities/
| url-status = dead
}}</ref> ''[[ഫോർബ്സ്]]'' "കോളേജ് പാസായവർക്കായുള്ള ഏറ്റവും മികച്ച നഗരങ്ങളിൽ" വച്ച് ഒന്നാം സ്ഥാനത്ത് എത്തുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web
| title = Best Cities For Recent College Grads
| work = Forbes.com
| date = 2008-06-28
| author = Andrew Egan
| accessdate = 2008-06-29
| url = http://www.forbes.com/2008/06/26/cities-grads-best-forbeslife-cx_ae_0626realestate.html
}}</ref>
== ജനസംഖ്യാചരിത്രം ==
{{main|ഹ്യൂസ്റ്റൺന്റെ ജനസംഖ്യാചരിത്രം}}
{{USCensusPop
| 1850=2396
| 1860=4845
| 1870=9332
| 1880=16513
| 1890=27557
| 1900=44633
| 1910=78800
| 1920=138276
| 1930=292352
| 1940=384514
| 1950=596163
| 1960=938219
| 1970=1232802
| 1980=1595138
| 1990=1630553
| 2000=1953631
| estimate=2208180
| estyear=2007
}}
[[പ്രമാണം:Houston International Festival.jpg|thumb|left|ഹ്യൂസ്റ്റൺ വാർഷിക അന്ത്രാരാഷ്ട്ര ഉത്സവം ഓരോ വർഷവും ഓരോ സംസ്കാരത്തിലേക്ക് വെളിച്ചംവീശുന്നു]]
അനേകം വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളും വ്യവസായങ്ങളും ഉൾപ്പെട്ട ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ വ്യത്യസ്ത വർഗ്ഗക്കാരും രാജ്യക്കാരുമായ അനേകം ജനങ്ങൾ വസിക്കുന്നു. നഗരത്തിൽ ഏതാണ്ട് 90 ഭാഷകൾ സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>"[http://www.houstontx.gov/abouthouston/houstonfacts.html Houston Facts and Figures]", ''City of Houston''. Retrieved on [[2006-12-15]].</ref> പ്രധാനമായും ടെക്സാസിലേക്കുള്ള കുടിയേറ്റം മൂലം<ref>[http://www.dallasfed.org/research/pubs/fotexas/fotexas_petersen.html The Face of Texas Jobs, People, Business, Change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100212212513/http://www.dallasfed.org/research/pubs/fotexas/fotexas_petersen.html|date=2010-02-12}}. D'Ann Petersen and Laila Assanie, ''Federal Reserve Bank of Dallas.'' October 2005. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ ജനസംഖ്യയുള്ള നഗരങ്ങളിലൊന്നാണ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ.<ref>{{PDFlink|[http://www.ewgateway.org/pdffiles/library/wws/wws06.pdf The Strategic Assessment of the St. Louis Region, 5th edition]|4.35 MB}}. ''East-West Gateway Council of Governments.'' 2006. Retrieved on [[2007-01-11]]. ''Page 25 in PDF File, labeled as page 21.''</ref><ref>[http://factfinder.census.gov/servlet/ACSSAFFFacts?_event=&geo_id=16000US4835000&_geoContext=01000US%7C04000US48%7C16000US4835000&_county=Houston&_cityTown=Houston&_state=04000US48 Houston city, Texas] {{Webarchive|url=https://archive.today/20200211180004/http://factfinder.census.gov/servlet/ACSSAFFFacts?_event=&geo_id=16000US4835000&_geoContext=01000US%7C04000US48%7C16000US4835000&_county=Houston&_cityTown=Houston&_state=04000US48|date=2020-02-11}}. 2005 American Community Survey Data Profile Highlights, ''[[United States Census Bureau]]''. 2005. Retrieved on [[2007-01-12]].</ref><ref>[http://factfinder.census.gov/servlet/GRTTable?_bm=y&-geo_id=04000US48&-_box_head_nbr=R0101&-ds_name=ACS_2005_EST_G00_&-_lang=en&-redoLog=false&-format=US-30&-mt_name=ACS_2005_EST_G00_R0101_US30&-_sse=on United States and States R0101. Median Age of the Total Population: 2005] {{Webarchive|url=https://archive.today/20200212034541/http://factfinder.census.gov/servlet/GRTTable?_bm=y&-geo_id=04000US48&-_box_head_nbr=R0101&-ds_name=ACS_2005_EST_G00_&-_lang=en&-redoLog=false&-format=US-30&-mt_name=ACS_2005_EST_G00_R0101_US30&-_sse=on|date=2020-02-12}}. 2005 American Community Survey, ''[[United States Census Bureau]]''. 2005. Retrieved on [[2007-01-12]].</ref> അമേരിക്കയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ഹിസ്പാനിക് ജനസംഖ്യയും മൂന്നാമത്തെ വലിയ മെക്സിക്കൻ ജനസംഖ്യയും ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ്.<ref>{{cite web| title = Census 2000 Paints Statistical Portrait of the Nation's Hispanic Population | work = U.S. Census | publisher = U.S. Census Bureau | date = [[2001-05-10]] | url = http://www.census.gov/Press-Release/www/2001/cb01-81.html | accessdate = 2007-02-06}}</ref> അമേരിക്കയിലെതന്നെ വലിയൊരു [[ദക്ഷിണേഷ്യ|ദക്ഷിണേഷ്യൻ]] ജനസംഖ്യയും ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web
| title = Media - Reaching a flourishing Asian-American market
| work = chron.com, Houston Chronicle
| author = Purva Patel
| date = 2007-09-28
| accessdate = 2008-06-21
| url = http://www.chron.com/disp/story.mpl/headline/biz/5174213.html
}}</ref> "ഹാർവിൻ ഡിസ്ട്രിക്ട്" എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു "[[ലിറ്റിൽ ഇന്ത്യ (സ്ഥാനം)|ലിറ്റിൽ ഇന്ത്യ]]" കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഹിൽക്രോഫ്റ്റ് റോഡിന്റെ വശങ്ങളിലായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.<ref>"[http://www.chron.com/disp/story.mpl/business/5546748.html South Asian businesses venture into Houston's suburbs]," ''[[Houston Chronicle]]'', [[February 16]], [[2008]]</ref>
ഏഷ്യയിലെ മറ്റു പ്രദേശങ്ങളിൽനിന്നും വലിയൊരു കൂട്ടം [[കുടിയേറ്റം|കുടിയേറ്റക്കാർ]] ഇവിടെ വസിക്കുന്നു. ടെക്സാസിലെ ഏറ്റവും വലുതും അമേരിക്കയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും വലുതുമായ [[വിയറ്റ്നാമീസ്-അമേരിക്കൻ]] ജനസംഖ്യ ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്. 2006ൽ ഏതാണ്ട് 85,000 ആളുകൾ വരുമായിരുന്നു ഇവർ.<ref>{{cite news
|url=http://www.latimes.com/news/local/la-me-houston21dec21,0,3054899.story
|title=Flocking from SoCal to Houston
|author=My-Thuan Tran
|publisher=[[Los Angeles Times]]
|date=2007-12-21
|accessdate=2008-01-04}}</ref>
വിയറ്റ്നാമീസ്, ചൈനീസ് ജനങ്ങൾ ധാരാളമായി വസിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇംഗ്ലീഷിനുപുറമേ ചൈനീസ്, വിയറ്റ്നാമീസ് ഭാഷകളിലും ട്രാഫിക്ക് ബോർഡുകൾ ഉണ്ട്. ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ രണ്ടു [[ചൈനാടൗൺ|ചൈനാടൗണുകൾ]] ഉണ്ട്; ഒരെണ്ണം ഡൗണ്ടൗണിലും താരതമ്യേന പുതിയ മറ്റൊന്ന് നഗരത്തിന്റെ തെക്കുപടിഞ്ഞാറായി ബെല്ലയർ ബൊളിവാർഡിലും.<ref>{{cite news | last = Chen | first = Edward C.M. | coauthors = Von Der Mehden, Fred R. | title = History of Houston's Chinatown | work = Chinatownconnection.com | year = 2005 | url = http://www.chinatownconnection.com/houston_chinatown_history.htm | accessdate = 2007-02-06 | archive-date = 2007-02-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070203124315/http://www.chinatownconnection.com/houston_chinatown_history.htm | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite news | title = Houston Chinatown Area Map | work = Chinatownconnection.com | year = 2005 | url = http://www.chinatownconnection.com/houston-chinatown-map.htm | accessdate = 2007-02-06 | archive-date = 2007-02-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070203024840/http://www.chinatownconnection.com/houston-chinatown-map.htm | url-status = dead }}</ref> കൂടാതെ [[മിഡ്ടൗൺ, ഹ്യൂസ്റ്റൺ, ടെക്സസ്|മിഡ്ടൗണിൽ]] ഒരു [[ലിറ്റിൽ സൈഗോൺ|ലിറ്റിൽ സൈഗോണും]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു; തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ചൈനാടൗണിൽ അനേകം വിയറ്റ്നാമീസ് കച്ചവടസ്ഥാപനങ്ങളും ഉണ്ട്. <ref>{{cite news | title = City Adopts "Little Saigon" | work = Houston Business Journal | date = [[2004-05-07]] | url = http://www.bizjournals.com/houston/stories/2004/05/10/tidbits1.html | accessdate = 2007-02-06}}</ref> ഏതാണ്ട് 400,000 [[അനധികൃത കുടിയേറ്റം|അനധികൃത കുടിയേറ്റക്കാർ]] ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ വസിക്കുന്നതായി കണക്കാക്കുന്നു.<ref>{{cite news | last = Hegstrom | first = Edward | title = Shadows Cloaking Immigrants Prevent Accurate Count | work = Houston Chronicle | date = [[2006-02-21]] | url = http://www.chron.com/disp/story.mpl/metropolitan/3500074.html | accessdate = 2007-02-06}}</ref>
2000ലെ [[സെൻസസ്]]{{GR|2}} പ്രകാരം ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ 1,953,631 പേർ വസിക്കുന്നു. [[ജനസാന്ദ്രത]] മൈലിന് 3,371.7 പേർ (1,301.8/ച.കി.മീ). നഗരത്തിലെ ജനസംഖ്യയിൽ 49.27 ശതമാനം വെള്ളക്കാരും 25.31 ശതമാനം കറുത്തവർഗ്ഗക്കാരും 5.31 ശതമാനം പേർ ഏഷ്യക്കാരും 0.44 ശതമാനം പേർ അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യക്കാരും 0.06 ശതമാനം പേർ പസിഫിക്ക് ദ്വീപുകാരും 16.46 ശതമാനം പേർ മറ്റു വംശജരും 3.15 ശതമാനം പേർ രണ്ടോ അതിലധികമോ വംശത്തില്പ്പെട്ടവരുമാണ്. [[ഹിസ്പാനിക്ക്]] വംശപാരമ്പര്യമുള്ള ജനങ്ങൾ 37 ശതമാനവും ഹിസ്പാനിക്ക് വംശജരല്ലാത്ത വെള്ളക്കാർ 30.8 ശതമാനവും ആണ്.
ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ വലിയൊരു മൊണ്ട്റോസ്, നിയർടൗൺ, ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഹൈറ്റ്സ് എന്നീ പ്രദേശങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ച് വലിയൊരു [[സ്വഗർഗ്ഗരതി സമൂഹം|സ്വവർഗ്ഗരതി സമൂഹവും]] ഉണ്ട്. ഹ്യൂസ്റ്റൺ മെട്രോപ്പൊളീറ്റൻ ഏരിയയിൽ അമേരിക്കയിൽവച്ച് സ്വവർഗ്ഗരതിക്കാരായ ജനങ്ങളുടെ പന്ത്രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ സമൂഹം ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref>Gary J. Gates {{PDFlink|[http://www.law.ucla.edu/williamsinstitute/publications/SameSexCouplesandGLBpopACS.pdf Same-sex Couples and the Gay, Lesbian, Bisexual Population: New Estimates from the American Community Survey]|2.07 MB}}. The Williams Institute on Sexual Orientation Law and Public Policy, UCLA School of Law October, 2006. Retrieved [[April 20]], [[2007]]. </ref>
== സംസ്കാരം ==
{{main|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ സംസ്കാരം}}
{{see also|ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ വളർന്ന വ്യക്തികളുടെ പട്ടിക|ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ അപരനാമങ്ങൾ}}
[[പ്രമാണം:Art Car Parade.jpg|right|thumb|[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ആർട്ട് കാർ പരേഡ്]]]]
അനേകം സംസ്കാരങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്ന ഒരു നഗരമാണ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ. ഇവിടെ അനുദിനം വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വലിയൊരു അന്തർദ്ദേശീയ സമൂഹമുണ്ട്.<ref>{{cite web | title = International Community | work = houston.org | url = http://www.houston.org/whyHouston/international.asp | accessdate = 2007-02-18 | archive-date = 2007-02-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070206133535/http://www.houston.org/whyHouston/international.asp | url-status = dead }}</ref> മെട്രോപ്പോളീറ്റൻ പ്രദേശത്തെ ഏതാണ്ട് 1.1 ദശലക്ഷം (21.4 ശതമാനം) ജനങ്ങൾ അമേരിക്കയ്ക്ക് പുറത്ത് ജനിച്ചവരാണ്, ഇവരിൽ മൂന്നിൽ-രണ്ടു പേരും അമേരിക്കൻ-മെക്സിക്കോ രാജ്യാന്തര അതിർത്തിക്കു തെക്കു ജനിച്ചവരും.<ref name = "ytlzpc">{{cite web | title = Foreign Born Population | work = houston.org | url = http://www.houston.org/blackfenders/09GW025.pdf | accessdate = 2007-09-19 | format = PDF | archive-date = 2008-03-07 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080307005153/http://www.houston.org/blackfenders/09GW025.pdf | url-status = dead }}</ref> അമേരിക്കയ്ക്കു പുറത്തു ജനിച്ച ഹ്യൂസ്റ്റൺ നിവാസികളിൽ അഞ്ചിലൊരാൾ [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിൽനിന്നുള്ളവരാണ്]].<ref name = "ytlzpc"/> അമേരിക്കയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവുമധികം നയതന്ത്രകാര്യാലയങ്ങളുള്ള നഗരമാണ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ. ഈ കാര്യാലയങ്ങൾ 86 രാജ്യങ്ങളെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web | title = International Representation in Houston | work = houston.org | url = http://www.houston.org/blackfenders/18AW001.pdf | accessdate = 2007-02-11 | format = PDF | archive-date = 2006-12-14 | archive-url = https://web.archive.org/web/20061214092450/http://www.houston.org/blackfenders/18AW001.pdf | url-status = dead }}</ref>
1967ൽ ഹ്യൂസ്റ്റണ് "സ്പേസ് സിറ്റി" എന്ന അപരനാമം ഔദ്യോഗികമായി ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. നാസയുടെ [[ലിൻഡൺ ബി. ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ]] ഇവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതുമൂലമാണ് ഇത്. തദ്ദേശവാസികൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന മറ്റു പേരുകൾ {{nowrap|"[[ബയൂ നഗരം]],"}}, "മഗ്നോളിയ നഗരം", [[ക്ലച്ച് നഗരം]], "എച്ച്-ടൗൺ" മുതലായവയാണ്.
=== കലയും നാടകവേദിയും ===
[[പ്രമാണം:Wortham Center.jpg|thumb|left|ഡൗണ്ടൗൺ [[Houston Theater District|തിയേറ്റർ ഡിസ്ട്രിക്റ്റിലെ]] വോർത്താം സെന്റർ]]
[[ദൃശ്യകലകൾ|ദൃശ്യകലകൾക്കും]] [[പ്രകടനകലകൾ|പ്രകടനകലകൾക്കും]] സജീവമായ ഒരു വേദിയാണ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ. ഡൗണ്ടൗണിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന തിയേറ്റർ ഡിസ്ട്രിക്ടിൽ ഒൻപത് പ്രകടനകലാസ്ഥാപനങ്ങളും ആറു കലാവേദികളുമുണ്ട്. അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ ഇത്തരുണത്തിൽ തിയേറ്ററുകൾ ഏറ്റവുമധികം കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ നഗരമാണ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ.<ref>Ramsey, Cody. "[http://www.texasmonthly.com/mag/issues/2002-09-01/tidbits.php In a state of big, Houston is at the top] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011192513/http://texasmonthly.com/mag/issues/2002-09-01/tidbits.php |date=2007-10-11 }}", ''Texas Monthly'', September 2002. Retrieved December 10, 2002.</ref><ref>{{cite web | title = Houston Arts and Museums | publisher = City of Houston eGovernment Center | url = http://www.houstontx.gov/abouthouston/artsandmuseums.html | accessdate = 2007-02-07}}</ref><ref>"[http://www.houstontheaterdistrict.org/en/cms/?68 About Houston Theater District] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061209083929/http://www.houstontheaterdistrict.org/en/cms/?68|date=2006-12-09}}", ''Houston Theater District''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> എല്ലാത്തരം പ്രകടനകലകളിലും — ഓപ്പറ, ബാലെ, സംഗീതം, തിയേറ്റർ — സ്ഥിരമായി പ്രഫഷണൽ റസിഡന്റ് കമ്പനികൾ ഉള്ള അമേരിക്കയിലെ ചുരുക്കം ചില നഗരങ്ങളിലൊന്നുമാണ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ.<ref name = "ikvngd"/><ref>"[http://www.houstontheaterdistrict.org/en/cms/?12 Performing Arts Venues] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061212043351/http://www.houstontheaterdistrict.org/en/cms/?12|date=2006-12-12}}", ''Houston Theater District''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> പല നാടൻ കലാസംഘങ്ങൾക്കും കലാകാരന്മാരും ഇവിടെയുണ്ട്. <ref>"[http://www.artcarmuseum.com/History/history.htm A Brief History of the Art Car Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120317120948/http://www.artcarmuseum.com/History/history.htm|date=2012-03-17}}", ''ArtCar Museum of Houston''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> ഇവിടുത്തെ പല മേളകളിലേയ്ക്കും അനേകം കലാസ്വാദകർ സ്ഥിരമായി ആകർഷിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.<ref>[http://www.quilts.com/home/news/index.php 2006 fall edition of International Quilt Festival attracts 53,546 to Houston]. ''Quilts., Inc.'' Press release published [[2006-11-30]]. Retrieved on [[2007-01-12]].</ref>
അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച അഞ്ചു മേളകളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന [[ബയൂ സിറ്റി ആർട്ട് ഫെസ്റ്റിവൽ]] ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ ആണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്.<ref name=AmericanStyle2004> {{cite web|accessdate=2007-04-26
|url=http://www.cse.buffalo.edu/~rapaport/Buffalo/Top_25_Fairs_Festivals.cfm.html
|title=The 2004 Top 25 Fairs & Festivals
|work=AmericanStyle Magazine}}</ref><ref name=AmericanStyle2005>{{cite web|accessdate=2007-04-26|title=AmericanStyle Magazine Readers Name 2005 Top 10 Art Fairs and Festivals|url=http://www.paradisecityarts.com/public/pdfs/2005top10.pdf|date=[[October 25]], [[2005]]|work=AmericanStyle Magazine|format=PDF|archive-date=2006-04-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20060415084212/http://www.paradisecityarts.com/public/pdfs/2005top10.pdf|url-status=dead}}</ref>
[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിയം ഡിസ്ട്രിക്ട്]] വർഷംതോറും 7 ദശലക്ഷത്തില്പ്പരം സന്ദർശകരെ ആകർഷിക്കുന്നു.<ref>[http://www.visithoustontexas.com/visitors/listing.details.php?id=23096 Houston Museum District]. Greater Houston Convention and Visitors Bureau. Retrieved on [[2007-02-18]].</ref><ref>{{cite news|accessdate=2007-05-22|url=http://www.austin360.com/arts/content/arts/stories/2006/04/1austin.html|title=Central Austin has the makings of a museum district|publisher=Austin360.com|author=Jeanne Claire van Ryzin|date=[[April 1]], [[2006]]}}</ref> [[ദി മ്യൂസിയം ഓഫ് ഫൈൻ ആർടസ്, ഹ്യൂസ്റ്റൺ|മ്യൂസിയം ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്സ്]], [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിയം ഓഫ് നാച്ചുറൽ സയൻസ്]], [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ കണ്ടെമ്പൊററി ആർട്ട്സ് മ്യൂസിയം]], [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഹോളോകാസ്റ്റ് മ്യൂസിയം]], [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മൃഗശാല]] എന്നിവ ഇവിടെയുള്ള ശ്രദ്ധേയമായ സ്ഥാപനങ്ങളാണ്.<ref>[http://www.texasmonthly.com/promotions/cadillac/breakthroughs2/museums/ Houston Museum District Day]. Texas Monthly. 2006. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref><ref>[http://www.camh.org/visitor_mus_dist.html Museum District] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090402024243/http://www.camh.org/visitor_mus_dist.html|date=2009-04-02}}. Contemporary Arts Museum Houston. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref><ref>[http://www.visithoustontexas.com/visitors/parks_and_outdoors/listing.details.php?id=23096 Houston Museum District] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070211044810/http://www.visithoustontexas.com/visitors/parks_and_outdoors/listing.details.php?id=23096|date=2007-02-11}}. Greater Houston Convention and Visitors Bureau. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref>
[[പ്രമാണം:HoustonTX HobbyCenter.jpg|thumb|right|[[പ്രകടനകലകൾക്കായുള്ള ഹോബി സെന്റർ]]]] മ്യൂസിയം ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്ടിന്റെ കീഴിൽ [[റിവർ ഓക്സ്, ഹ്യൂസ്റ്റൺ|റിവർ ഓക്സിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[ബയൂ ബെൻഡ് കളക്ഷൻ ആൻഡ് ഗാർഡൻസ്|ബയൂ ബെൻഡിൽ]] പതിനാൽ ഏക്കറിലായി അമേരിക്കയിലെ ഡെക്കൊറേറ്റീവ് ആർട്ട്, പെയിന്റിംഗുകൾ, ഫർണിച്ചറുകൾ എന്നിവയുടെ അമേരിക്കയിലെതന്നെ ഏറ്റവും മികച്ച ശേഖരങ്ങളിലൊന്ന് സജ്ജീകരിച്ചിരിക്കുന്നു<ref>{{Cite web
| title = Bayou Bend Collections and Gardens, Houston, Texas
| accessdate = 2008-03-23
| url = http://www.museumsusa.org/museums/info/1167540
| archive-date = 2008-04-24
| archive-url = https://web.archive.org/web/20080424055638/http://www.museumsusa.org/museums/info/1167540
| url-status = dead
}}</ref>
ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ അങ്ങിങ്ങായി റോക്ക്, ബ്ലൂസ്, കണ്ട്രി മ്യൂസിക്, ഹിപ്-ഹോപ്, തെജാനോ എന്നീ സംഗീത കലാരൂപങ്ങൾ പതിവായിത്തന്നെ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. എന്നാലും ഇവിടെനിന്നും പേരെടുക്കുന്ന കലാകാരന്മാർ മറ്റിടങ്ങളിലേക്ക് ചേക്കുറന്ന കാഴ്ചയാണ് സാധാരണം.<ref>{{cite news | last = Lomax, John Nova. "Nobody Gets Out of Here Alive - The Houston Rock Scene and the Cultural Cringe", Houston Press, Feb 1, 2007 | first = John Nova | title = "Nobody Gets Out of Here Alive - The Houston Rock Scene and the Cultural Cringe | work = The Houston Press | date = [[2007-02-01]] | accessdate = 2007-02-12}}</ref> ഇതിനു ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു അപവാദം [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഹിപ്-ഹോപ്]] സംഗീതഗ്രൂപ്പ് ആണ്.<ref>{{cite news | last = Frere-Jones | first = Sasha | title = A Place In the Sun - Houston Hip-Hop Takes Over | work = The New Yorker | date = [[2005-11-14]] | url = http://www.newyorker.com/archive/2005/11/14/051114crmu_music | accessdate = 2007-02-06}}</ref>
=== കലാമേളകൾ ===
{{see also|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കലാമേളകൾ}}
ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ പല വാർഷിക മേളകളും അവിടുത്തെ സാംസ്കാരിക വൈവിധ്യം കൊണ്ടാടുന്നു. ഇവയിൽവച്ച് ഏറ്റവും വലുതും നീണ്ടതുമായ മേള വർഷംതോറും ഫെബ്രുവരി അവസാനം മുതൽ മാർച്ച ആദ്യവാരങ്ങൾ വരെ അരങ്ങേറുന്ന [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ലൈവ്സ്റ്റോക്ക് ഷോ ആൻഡ് റൊഡിയോ]] ആണ്. [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഗ്രീക്ക് ഫെസ്റ്റിവൽ]]<ref>[http://www.greekfestival.org/ The Original Greek Festival, Houston, Texas]. 2006. Retrieved on [[2007-01-10]]. '''''Warning:''''' ''Automatic sound file.''</ref>, [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ആർട്ട് കാർ പരേഡ്]], ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഓട്ടോ ഷോ, ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഇന്റർനാഷണൽ ഫെസ്റ്റിവൽ എന്നിവയാണ് മറ്റു പ്രധാന മേളകള<ref>[http://www.ifest.org/ The Houston International Festival] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100725221757/http://www.ifest.org/|date=2010-07-25}}. 2007. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref>
=== ടൂറിസവും മനോരഞ്ജനവും ===
[[പ്രമാണം:Hermann Park Texas.jpg|left|thumb|[[ഹെർമൻ പാർക്ക്|ഹെർമൻ ഉദ്യാനത്തിലെ]] പ്രതിബിംബക്കുളം]]
[[നാസ|നാസയുടെ]] [[ലിൻഡൺ ബി. ജോൺസൺ സ്പേസ് സെന്റർ]] ഇവിടുത്തെ പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര ആകർഷണമാണ്. ഇവിടേയ്ക്കുള്ള ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനകേന്ദ്രം [[സ്പേസ് സെന്റർ ഹ്യൂസ്റ്റൺ]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ ചന്ദ്രനിൽനിന്നുള്ള പാറക്കഷണങ്ങൾ, ഷട്ടിൽ സിമുലേറ്റർ, നാസയുടെ സ്പേസ് ഫ്ലൈറ്റ് പ്രോഗ്രാമിന്റെ ചരിത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രസന്റേഷൻ മുതലായവ ഇവിടെ കാണാം.
പതിനേഴ് ബ്ലോക്കുകൾ വ്യാപിച്ചു കിടക്കുന്ന തിയേറ്റർ ഡിസ്ട്രിക്റ്റിൽ [[ബയൂ പ്ലേസ്]], എന്റർടെയിന്മെന്റ് കോമ്പ്ലക്സ്, റെസ്റ്റോറന്റുകൾ, പാർക്കുകൾ, മുതലായവ ഉണ്ട്. റെസ്റ്റോറന്റുകൾ, ബാറുകൾ, സജീവ സംഗീതം, [[ബില്യാർഡ്സ്]], ആർട്ട് ഹൗസ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ മുതലായവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ബഹുനിലക്കെട്ടിടമാണ് ബയൂ പ്ലേസ്. [[വെറൈസൺ വയർലെസ് തിയേറ്റർ|വെറൈസൺ വയർലെസ് തിയേറ്ററിൽ]] നാടകപ്രദർശനങ്ങൾ, സംഗീതകച്ചേരികൾ, കോമഡി ഷോകൾ മുതലായവയും ആഞ്ജെലിക്കാ ഫിലിം സെന്ററിൽ ഏറ്റവും നൂതനമായ കലകളും അന്തർദേശീയവും സ്വതന്ത്രവുമായ ചലച്ചിത്രങ്ങളും പ്രദർഴിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>[http://www.angelikafilmcenter.com/houston/default.asp Angelika Houston] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080725003351/http://www.angelikafilmcenter.com/houston/default.asp|date=2008-07-25}}. ''Angelika Film Center.'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref>
ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ ഏതാണ്ട് 337 പൊതു ഉദ്യാനങ്ങളുണ്ട്. ഇവയിൽ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മൃഗശാല|ഹ്യൂസ്റ്റൺ മൃഗശാലയും]] [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിയം ഓഫ് നാച്ചുറൽ സയൻസ്|ഹ്യൂസ്റ്റൺ മ്യൂസിയം ഓഫ് നാച്ചുറൽ സയൻസും]] ഉൾക്കൊള്ളുന്ന [[ഹെർമൻ പാർക്ക്]], [[ടെറി ഹെർഷേ പാർക്ക്]], ലേയ്ക്ക് ഹ്യൂസ്റ്റൺ പാർക്ക്, [[മെമോറിയൽ പാർക്ക്, ഹ്യൂസ്റ്റൺ|മെമ്മോറിയൽ പാർക്ക്]], [[ട്രാങ്ക്വിലിറ്റി പാർക്ക്]], [[സെസ്ക്വിസെന്റെന്റിയൽ പാർക്ക്]], [[ഡിസ്കവറി ഗ്രീൻ]], 1823നും 1905നും മദ്ധ്യേ പണികഴിക്കപ്പെട്ടതും പിന്നീട് നവീകരിച്ചതുമായ കെട്ടിടങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളൂന്ന [[സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ പാർക്ക്]] എന്നിവ ശ്രദ്ധേയമാണ്.<ref>[http://www.heritagesociety.org/ths.html The Heritage Society: Walk into Houston's Past] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070610115218/http://www.heritagesociety.org/ths.html|date=2007-06-10}}. ''The Heritage Society.'' Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> അമേരിക്കയിലെ ജനവാസമേറിയ പത്തു നഗരങ്ങളിൽവച്ച് ഏറ്റവുമധികം ഉദ്യാനങ്ങളും പച്ചപ്പുമുള്ളത് ({{convert|56405|acre|km2|0}}<ref> Continental Magazine, March 2008. p.67. </ref>) ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ്. {{convert|19600|acre|km2|0}} പരന്നുകിടക്കുന്ന 200ഓളം മറ്റു പച്ചപ്പുകളും നഗരം പരിപാലിക്കുന്നു.
ടെക്സാസിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഷോപ്പിംഗ് മാളായ [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഗലേറിയ|ഗലേറിയ]], ഓൾഡ് മാർക്കറ്റ് സ്ക്വയർ, ഡൗണ്ടൗൺ അക്വേറിയം, [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ സ്പ്ലാഷ്ടൗൺ വാട്ടർപ്പാർക്ക്|സ്പ്ലാഷ്ടൗൺ]], [[സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ റേസ് പാർക്ക്]] എന്നിവയാണ് മറ്റു ശ്രദ്ധേയമായ ടൂറിസ്റ്റ് കേന്ദ്രങ്ങൾ. [[ടെക്സസ് വിപ്ലവം|ടെക്സസ് വിപ്ലവകാലത്തെ]] നിർണ്ണായകമായ സാൻ ജസീന്തോ യുദ്ധം യുദ്ധക്കളം ഹ്യൂസ്റ്റൺ കപ്പൽച്ചാലിന്റെ ഓരത്ത് നഗരത്തിന്റെ കിഴക്കായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ സ്ഥലം ഉൾപ്പെടുന്ന [[സാൻ ജസീന്തോ ബാറ്റിൽഗ്രൗണ്ട് സ്റ്റേറ്റ് ഹിസ്റ്റോറിക്ക് സൈറ്റ്|സാൻ ജസീന്തോ ബാറ്റിൽഗ്രൗണ്ട് സ്റ്റേറ്റ് ഹിസ്റ്റോറിക്ക് സൈറ്റിൽ]] ഉള്ള പാർക്കിൽ മ്യൂസിയം ബാറ്റിൽഷിപ്പ് {{USS|ടെക്സസ്|ബിബി-35}}ഉം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
=== കായികരംഗം ===
{{main|ഹ്യൂസ്റ്റൺ കായികരംഗം}}
{{see also|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ മുൻ പ്രഫഷണൽ സ്പോർട്ട്സ് ടീമുകൾ}}
[[പ്രമാണം:MMPDSC00122.jpg|right|thumb|[[മിനട്ട് മെയ്ഡ് പാർക്ക്]]]]
മിക്ക പ്രഫഷണൽ കായിക ഇനങ്ങൾക്കും ഹ്യൂസ്റ്റൺ സ്വന്തം ടീമിനെ ഇറക്കുന്നു. മേജർ ലീഗ് ബേസ്ബോൾ (MLB) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ആസ്ട്റോസ്, നാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ലീഗ് (NFL)ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ടെക്സൻസ്, നാഷണൽ ബാസ്കറ്റ്ബോൾ അസോസിയേഷൻ (NBA) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ റോക്കറ്റ്സ്, മേജർ ലീഗ് സോക്കർ (MLS) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഡയനാമോ, വിമൻസ് നാഷണൽ ബാസ്കറ്റ്ബോൾ അസോസിയേഷൻ (WNBA) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ കോമറ്റ്സ്, അമേരിക്കൻ ഹോക്കി ലീഗ് (AHL) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ എയ്റോസ്, വേൾഡ് ടീം ടെന്നീസ് (WTT) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ വ്രാങ്ലേഴ്സ്, അമേരിക്കൻ ബാസ്കറ്റ്ബോൾ അസോസിയേഷൻ (ABA) ടീമായ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ടേക്കേഴ്സ്, വിമൻസ് പ്രഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ ലീഗ് (WPFL) ടീമായ ഹ്യുസ്റ്റൺ എനർജി എന്നിവ ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്.
[[മിനട്ട് മെയ്ഡ് പാർക്ക്|മിനട്ട് മെയ്ഡ് പാർക്കും]] (ആസ്ട്രോസിന്റെ ഹോം) [[Toyota Center (Houston)|ടൊയോട്ട സെന്ററും]] (റോക്കറ്റ്സിന്റെയും എയിറോസിന്റെയും ഹോം) ഡൗണ്ടൗണിന്റെ പുതുക്കിയ പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. നഗരത്തിലുള്ള [[റിലയന്റ് ആസ്ട്രോഡോം]] ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഡോം (മേൽക്കൂരയുള്ള) സ്റ്റേഡിയമാണ്. അതുപോലെതന്നെ [[റിലയന്റ് സ്റ്റേഡിയം]] നാഷണൽ ഫുട്ബോൾ ലീഗിന്റെ നീങ്ങുന്ന മേല്ക്കൂരയുള്ള (retractable dome) ആദ്യ സ്റ്റേഡിയവുമാണ്. [[ഹോഫ്ഹെയിൻസ് പവിലിയൻ]], [[റിലയന്റ് അറീന]] (കോമറ്റ്സിന്റെ ഹോം സ്റ്റേഡിയം), [[റോബർട്ട്സൺ സ്റ്റേഡിയം]], [[റൈസ് സ്റ്റേഡിയം]] എന്നിവ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റു സ്റ്റേഡിയങ്ങളാണ്. അധികം ഉപയോഗിക്കപ്പെടാതെ കിടക്കുന്ന റിലയന്റ് ആസ്ട്രോഡോമിൽ [[വേൾഡ് വ്രെസ്ലിംഗ് എന്റർട്ടെയിന്മെന്റ്|വേൾഡ് വ്രെസ്ലിംഗ് എന്റർട്ടെയിന്മെന്റിന്റെ]] നേതൃത്തത്തിൽ 2001 [[ഏപ്രിൽ 1]]നു നടന്ന [[വ്രെസിൽമാണിയ എക്സ്-സെവൻ|വ്രെസിൽമാണിയ എക്സ്-സെവനിൽ]] 67,925 കാണികൾ പങ്കെടുത്തത് ഒരു സർവ്വകാല റെക്കോഡായിരുന്നു. <ref>"[http://corporate.wwe.com/news/2001/2001_04_02.1.jsp WrestleMania X-Seven Sets Revenue, Attendance Records] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080219095627/http://corporate.wwe.com/news/2001/2001_04_02.1.jsp|date=2008-02-19}}", ''World Wrestling Entertainment, Inc.'', [[2001-04-02]]. Retrieved [[2006-12-16]].</ref> 2009 ഏപ്രിൽ അഞ്ചിന് [[റിലയന്റ് സ്റ്റേഡിയം|റിലയന്റ് സ്റ്റേഡിയത്തിൽ]] [[വ്രെസിൽമാണിയ XXV]] അരങ്ങേറും.<ref>{{cite web|url=http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/WrestleMania24/2008/03/31/5148416.html|title=Mayweather, Orton survive Mania; Edge, Flair don't|publisher=[[Canadian Online Explorer]]|date=[[2008-03-31]]|author=Dale Plummer|accessdate=2008-03-31|archive-date=2015-03-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150325052458/http://slam.canoe.ca/Slam/Wrestling/WrestleMania24/2008/03/31/5148416.html|url-status=dead}}</ref>
2004ലെ [[മേജർ ലീഗ് ബേസ്ബോൾ ഓൾ-സ്റ്റാർ ഗെയിം]]<ref>{{cite web | title = National Aeronautics and Space Administration | work = JSC Celebrates 40 Years of Human Space Flight | url = http://www.nasa.gov/centers/johnson/about/history/jsc40/jsc40_pg4.html | accessdate = 2007-02-18 | archive-date = 2011-11-10 | archive-url = https://web.archive.org/web/20111110053126/http://www.nasa.gov/centers/johnson/about/history/jsc40/jsc40_pg4.html | url-status = dead }}</ref>, 2000 ലെ ഐ.എച്ച്.എൽ [[ഓൾ-സ്റ്റാർ ഗെയിം]], [[2005 വേൾഡ് സീരീസ്]], 2005 [[ബിഗ് 12 കോൺഫറൻസ്]] ഫുട്ബോൾ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് ഗെയിം, [[2006 എൻ.ബി.എ. ഓൾ-സ്റ്റാർ ഗെയിം]], 2001 മുതൽ 2006 വരെ [[യു.എസ്. പുരുഷ ക്ലേ-കോർട്ട് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പുകൾ]], 2003ലെയും 2004ലെയും [[ടെന്നീസ് മാസ്റ്റഴ്സ് കപ്പ്]], വാർഷിക [[ഷെൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഓപ്പൺ]] ഗോൾഫ് ടൂർണമെന്റ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ ഒട്ടേറെ കായികമേളകൾക്ക് ഹ്യൂസ്റ്റൺ വേദിയായിട്ടുണ്ട്. വർഷംതോറും ഫെബ്രുവരിയിൽ NCAA കോളേജ് ബാസ്കറ്റ്ബോൾ മിനട്ട് മെയ്ഡ് ക്ലാസിക്കിനും ഡിസംബറിൽ NCAA ഫുട്ബോളിലെ ടെക്സസ് ബൗളിനും ഹ്യൂസ്റ്റൺ വേദിയാണ്. [[സൂപ്പർ ബൗൾ|സൂപ്പർ ബൗളിന്]] ഹ്യൂസ്റ്റൺ രണ്ടുവർഷം വേദിയായിട്ടുണ്ട്. 1974ൽ [[റൈസ് സ്റ്റേഡിയം|റൈസ് സ്റ്റേഡിയത്തിൽവച്ച്]] അരങ്ങേറിയ [[സൂപ്പർ ബൗൾ VIII]]ഉം 2004ൽ [[റിലയന്റ് സ്റ്റേഡിയം|റിലയന്റ് സ്റ്റേഡിയത്തിൽ]] അരങ്ങേറിയ [[സൂപ്പർ ബൗൾ XXXVIII]]ഉമാണവ.
=== മാദ്ധ്യമരംഗം ===
{{further|[[ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ പത്രങ്ങളുടെ പട്ടിക]], [[List of television stations in Texas#Houston|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ടെലിവിഷൻ സ്റ്റേഷനുകളുടെ പട്ടിക]], [[List of radio stations in Texas#Houston|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ റേഡിയോ സ്റ്റേഷനുകളുടെ പട്ടിക]], [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ചിത്രങ്ങൾ]]}}
ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ പരക്കെ പ്രചാരമുള്ള ഏക തദ്ദേശീയദിനപത്രം ''[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ക്രോണിക്കിൾ]]'' ആണ്. ഇത് [[ഹേഴ്സ്റ്റ് കോർപ്പറേഷൻ|ഹേഴ്സ്റ്റ് കോർപ്പറേഷനു]] കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഇതുകൂടാതെ നഗരത്തിൽ പ്രചാരമുള്ള ഏക പ്രസിദ്ധീകരണം 3 ലക്ഷത്തോളം വായനക്കാരുള്ള<ref name="About">{{cite web|url=http://www.houstonpress.com/about/|title=Houston Press: About Us|publisher=Houston Press |accessdate=2007-01-26}}</ref> സൗജന്യ ദൈവാരികയായ ''[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ പ്രസ്]]'' ആണ്.
ഹ്യൂസ്റ്റൺ കമ്മ്യൂണിറ്റി പത്രങ്ങൾ അതതു സമൂഹങ്ങൾക്ക് പ്രാദേശികവാർത്തകൾ ലഭിക്കാനുള്ള ഒരു നല്ല മാർഗ്ഗമായി നിലകൊള്ളുന്നു. ആഴ്ചതോറും പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന 33 വർത്തമാനപത്രങ്ങളും 2 ദിനപത്രങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ 35 പ്രാദേശിക വർത്തമാനപത്രങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്.<ref>"Local Top Stories," Houston Community Newspapers (Townnews.com, 1995–2007).[http://www.hcnonline.com/site/news.cfm?brd=1574&nav_sec=69981&nr=1&nostat=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080605061704/http://www.hcnonline.com/site/news.cfm?brd=1574&nav_sec=69981&nr=1&nostat=1|date=2008-06-05}}</ref>
== വാസ്തുശൈലി ==
[[പ്രമാണം:Chase Tower, a block away.jpg|thumb|upright|[[ടെക്സസിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കെട്ടിടങ്ങളുടെ പട്ടിക|ടെക്സസിലെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ കെട്ടിടം]] കൂടിയായ [[ജെ.പി.മോർഗൻ ചേസ് ടവർ (ഹ്യൂസ്റ്റൺ)|ജെ.പി.മോർഗൻ ചേസ് ടവർ]].]]
{{main|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ വാസ്തുശൈലി}}
{{see also|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കെട്ടിടങ്ങളുടെ പട്ടിക}}
ഹ്യൂസ്റ്റൺ സ്കൈലൈൻ അമേരിക്കയിലേതിൽവച്ച് നാലാമത്തെ ഏറ്റവും മികച്ചത് എന്ന് ഗണിക്കപ്പെടുന്നു <ref>Gramsbergen, Egbert, Kazmierczak, Paul. "[http://homepages.ipact.nl/~egram/skylines.html The World's Best Skylines]", [[2006-12-11]]. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> ഇത് അമേരിക്കയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയതും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ പത്തിൽ പെടുന്നതുമാണ്.<ref>"[http://ultrapolisproject.com/Tallest_25_Skylines_Cities.htm Calculated Average Height of the Ten Tallest (CAHTT)]", ''UltrapolisProject.com''. Retrieved on [[2007-07-01]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ ഏഴു മൈൽ (11 കി.മീ) ദൂരം വരുന്ന [[Houston Downtown Tunnel System|ടണലുകളും സ്കൈവാക്കുകളും]] ഉണ്ട്. വിവിധ വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങൾ തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഇവ ഒരു കെട്ടിടത്തിൽനിന്ന് മറ്റൊരു കെട്ടിടത്തിലേയ്ക്കു നീങ്ങുമ്പോൾ അത്യുഷ്ണത്തിൽനിന്നും മഴയിൽനിന്നും സംരക്ഷണം നൽകുന്നു.
1960ൽ സാമാന്യം ഉയരമുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ 1970കളിലെ ഊർജ്ജവ്യവസായം മൂലമുണ്ടായ സാമ്പത്തിക അഭിവൃദ്ധിയുടെ ഫലമായി റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് സ്ഥാപനങ്ങൾ കൂറ്റൻ കെട്ടിടങ്ങൾ പടുത്തുയർത്തി. റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് നിർമ്മാതാവായ [[ജെറാൾഡ് ഡി. ഹൈൻസ്]] അംബരചുംബികളുടെ ഒരു ശ്രേണി തന്നെ പടുത്തുയർത്തി. ഇവയിൽ ഏറ്റവും ഉയരുമുള്ളത് 1982ൽ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കിയ 75 നിലകളും {{convert|1002|ft|m|0|sing=on}} ഉയരവുമുള്ള [[JPMorgan Chase Tower (Houston)|ജെ.പി. മോർഗൻ ചേസ് ടവർ]] (മുൻ ടെക്സസ് കൊമേഴ്സ് ടവർ) ആണ്. ഇത് ടെക്സസിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കെട്ടിടവും അമേരിക്കയിലെ പത്താമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ള കെട്ടിടവും മേൽക്കൂരവരെയുള്ള പൊക്കം നോക്കിയാൽ ലോകത്തിലെ മുപ്പതാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ കെട്ടിടവും ആണ്. 1983ൽ 71 നിലകളും {{convert|992|ft|m|0|sing=on}} ഉയരവുമുള്ള [[വെൽസ് ഫാർഗോ ബാങ്ക് പ്ലാസാ]] പൂർത്തിയാക്കി. ഇത് ടെക്സസിലെയും ഹ്യൂസ്റ്റണിലേയും രണ്ടാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ കെട്ടിടമായി നിലകൊള്ളുന്നു. മേൽക്കൂരവരെയുള്ള പൊക്കം വച്ചു നോക്കിയാൽ ഇത് അമേരിക്കയിലെ പതിമുന്നാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ കെട്ടിടവും ലോകത്തിലെ മുപ്പത്തിയാറാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയരമേറിയ കെട്ടിടവും ആണ്. 2006ലെ കണക്കുപ്രകാരം ഡൗണ്ടൗൺ ഹ്യൂസ്റ്റണിൽ 43 ദശലക്ഷം ചതുരശ്ര അടി (4,000,000 m²) ഓഫീസ് പ്രദേശം ലഭ്യമാണ്.<ref>[http://www.houstondowntown.com/Home/GeneralInfo/About/FastFacts1/ Fast Facts, Downtown Houston] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061208214425/http://www.houstondowntown.com/Home/GeneralInfo/About/FastFacts1/|date=2006-12-08}}. ''Houstondowntown.com'' 2006. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref>
<br />
== ഗതാഗതസംവിധാനം ==
{{main|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ഗതാഗതസംവിധാനം}}
[[പ്രമാണം:45intoI-10 2.jpg|thumb|left|ഡൗണ്ടൗണിനു സമീപമുള്ള [[അന്തർസംസ്ഥാനപാത 10 (ടെക്സസ്)|അന്തർസംസ്ഥാനപാത 10]]ഉം [[അന്തർസംസ്ഥാനപാത 45 (ടെക്സസ്)|അന്തർസംസ്ഥാനപാത 45]]ഉം ]]
[[List of Houston highways|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ഫ്രീവേ]] സംവിധാനം {{convert|575.5|mi|km|1}} നീളം വരുന്ന ഫ്രീവേകളും എക്സ്പ്രസ്വേകളും പത്തു കൗണ്ടികളിൽപ്പെടുന്ന മെട്രോപ്പോളിറ്റൻ പ്രദേശത്ത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.<ref>"{{PDFlink|[http://www.houston.org/blackfenders/11BW001.pdf Highway System]|153 KB}}", ''Greater Houston Partnership''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> ഇവിടെ നിലവിലുള്ളത് ഒന്നിലധികം ലൂപ്പുകൾ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന [[Spoke-hub distribution paradigm|ഹബ്-ആൻഡ്-സ്പോക്ക്]] ഫ്രീവേ സംവിധാനമാണ്. ഏറ്റവും ഉള്ളിലത്തെ ലൂപ്പായ [[അന്തർസംസ്ഥാനപാത 610 (ടെക്സസ്)|അന്തർസംസ്ഥാനപാത 610]] ഡൗണ്ടൗൺ, മെഡിക്കൽ സെന്റർ മുതലായ {{convert|10|mi|km|0|sing=on}} വ്യാസത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[സ്റ്റേറ്റ് ഹൈവേ ബെൽറ്റ്വേ 8 (ടെക്സസ്)|ബെൽറ്റ്വേ 8ഉം]] സാം ഹ്യൂസ്റ്റൺ ടോള്വേയും {{convert|25|mi|km|0}} വ്യാസം വരുന്ന മദ്ധ്യ ലൂപ്പായി നിലകൊള്ളുന്നു. ഭാവിയിൽ നിലവിൽ വന്നേക്കാവുന്ന [[സ്റ്റേറ്റ് ഹൈവേ 99 (ടെക്സസ്)|സ്റ്റേറ്റ് ഹൈവേ 99]] (ദി ഗ്രാൻഡ് പാർക്ക്വേ), ഹ്യൂസ്റ്റണു ചുറ്റും ഒരു മൂന്നാമത്തെ ലൂപ്പായി നിലകൊള്ളും. നിലവിൽ ഈ ഹൈവേയുടെ പൂർത്തിയായ ഭാഗം 1994ൽ പൂർത്തിയായ പടിഞ്ഞാറ് [[അന്തർസംസ്ഥാനപാത 10 (ടെക്സസ്)|അന്തർസംസ്ഥാനപാത 10നു]] വടക്കോട്ടുള്ള ഭാഗം മുതൽ തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് [[ഷുഗർലാൻഡ് (ടെക്സസ്)|ഷുഗർലാൻഡിൽ]] [[യു.എസ്. ഹൈവേ 59 (ടെക്സസ്)|യു.എസ്. ഹൈവേ 59]] വരെയുള്ള ഭാഗം മാത്രമാണ്.
കാനഡ, അമേരിക്കയുടെ വ്യവസായവത്കൃത [[മദ്ധ്യപടിഞ്ഞാറൻ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|മദ്ധ്യപടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശങ്ങൾ]], ടെക്സസ്, മെക്സിക്കോ എന്നിവയെ ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് നിർമ്മിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന [[അന്തർസംസ്ഥാനപാത 69 (ടെക്സസ്)|അന്തർസംസ്ഥാന പാത 69]] [[വടക്കേ അമേരിക്കൻ സ്വതന്ത്ര വ്യാപാരക്കരാർ|നാഫ്ത]] സൂപ്പർഹൈവേയുടെ ഹ്യൂസ്റ്റണിലൂടെ കടന്നുപോകും. [[ഫോർട്ട് ബെൻഡ് ടോൾ റോഡ്|ഫോർട്ട് ബെൻഡ് പാർക്ക്വേ]], [[ഹാർഡി ടോൾ റോഡ്]], [[യു. എസ്. ഹൈവേ 90 (ടെക്സസ്)|ക്രോസ്ബി ഫ്രീവേ]], [[ടെക്സസ് സ്റ്റേറ്റ് ഹൈവേ 35|ആൽവിൻ ഫ്രീവേ]] എന്നിങ്ങനെ മറ്റു തീവ്രവേഗപാതകളും പദ്ധതിയിലുണ്ട്.
[[പ്രമാണം:METRORail 7.jpg|thumb|right|ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഡൗണ്ടൗണിലെ മെട്രോ(METRO) ലൈറ്റ് റെയിൽ]]
ഹ്യൂസ്റ്റൺ അതിവേഗപാതകളുടെ മേൽനോട്ടം ഹ്യൂസ്റ്റൺ ട്രാൻസ്റ്റാർ എന്ന ഏജൻസിക്കാണ്. നാലു സർക്കാർ ഏജൻസികളുടെ സംയുക്തസംരംഭമായ ഈ ഏജൻസി ഗതാഗതസേവനവും മറ്റു അടിയന്തരസേവനങ്ങളും നൽകുന്നു. അതുപോലെ മെട്രോപ്പോളിറ്റൻ ട്രാൻസിറ്റ് അഥോരിറ്റി ഓഫ് ഹാരിസ് കൗണ്ടി (മെട്രോ - METRO) ബസുകൾ, ലിഫ്റ്റ് വാനുകൾ, ചെറു റെയിൽ എന്നിവ ഓടിക്കുന്നു. എന്നാൽ നഗരത്തിന്റെ പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിൽ മെട്രോയുടെ സേവനം തുച്ഛമായേ ലഭ്യമായിട്ടുള്ളൂ.
മെട്രോ ലൈറ്റ് റെയിൽ സേവനം തുടങ്ങിയത് 2004 [[ജനുവരി 1|ജനുവരി ഒന്നിനാണ്]]. ആദ്യ ട്രാക്ക് {{nowrap|ഡൗണ്ടൗൺ ഹ്യൂസ്റ്റൺ സർവ്വകലാശാലയെയും ("UHD")}} {{nowrap|റിലയന്റ് പാർക്കിനെയും}} ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് {{nowrap|ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ വഴി കടന്നുപോകുന്ന}} {{nowrap|("റെഡ് ലൈൻ (ചുവന്ന പാത)")}} ആണ്. മെട്രോ അടുത്ത പത്തു വർഷത്തിനുള്ളിൽ അഞ്ചു പാതകൾ കൂടി കൂട്ടിച്ചേർക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ്.<ref>[http://www.metrosolutions.org/go/site/1068/ METRO Solutions] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070416220804/http://www.metrosolutions.org/go/site/1068/|date=2007-04-16}}. ''METRO.'' 2006. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref>
[[ആംട്രാക്ക്]] എന്ന ദേശീയ റെയിൽഗതാഗത പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ {{Amtrak lines|സൺസെറ്റ് ലിമിറ്റഡ്}} {{nowrap|(ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്–ന്യൂ ഓർളീൻസ്)}} പാത ഹ്യൂസ്റ്റൺ വഴി കടന്നു പോകുന്നു. വടക്കേ ഡൗണ്ടൗണിലാണ് ആംട്രാക്കിന്റെ ഹ്യൂസ്റ്റൺ സ്റ്റേഷൻ.
[[പ്രമാണം:Iah main entrance.jpg|left|thumb|{{nowrap|[[ജോർജ്ജ് ബുഷ് ഭൂഖണ്ഡാന്തര വിമാനത്താവളം]]}}]]
2007ൽ മൊത്തം 52 ദശലക്ഷം യാത്രക്കാരെ സേവിച്ച് രണ്ടു വാണിജ്യ വിമാനത്താവളങ്ങൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web
| title = 52 Million Travelers and Over 387,000 Metric Tons of Air Cargo Passed through Houston’s Airports in 2007
| date = 2008-01-28
| work = fly2houston.com, Houston Airport System
| accessdate = 2008-06-21
| url = http://www.fly2houston.com/0/685923/0/1906D1940/
| archive-date = 2008-04-18
| archive-url = https://web.archive.org/web/20080418062204/http://www.fly2houston.com/0/685923/0/1906D1940/
| url-status = dead
}}</ref> ഇവയിൽ വലിയ വിമാനത്താവളമായ [[ജോർജ്ജ് ബുഷ് ഭൂഖണ്ഡാന്തര വിമാനത്താവളം]] (IAH), യാത്രക്കാരുടെ കാര്യത്തിൽ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളേതിൽവച്ച് ഒൻപതാമത്തെ ഏറ്റവും വലുതും ലോകത്തേതിൽവച്ച് പതിനേഴാമത്തെ ഏറ്റവും വലുതുമാണ്.<ref>[http://www.airports.org/cda/aci/display/main/aci_content.jsp?zn=aci&cp=1-5-54_9_2__ Passenger Traffic 2005 FINAL] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070820221844/http://www.airports.org/cda/aci/display/main/aci_content.jsp?zn=aci&cp=1-5-54_9_2__|date=2007-08-20}}. ''Airports Council International.'' Published [[2006-07-17]]. Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> 182 സ്ഥലങ്ങളിലേയ്ക്ക് സർവീസുകളുള്ള ബുഷ് ഇന്റർകോണ്ടിനെന്റൽ നോൺ-സ്റ്റോപ്പ് ദേശീയ അന്തർദേശീയ ഫ്ലൈറ്റുകളുടെ കാര്യത്തിൽ അമേരിക്കയിൽ മൂന്നാമതാണ്.<ref>[http://www.fly2houston.com/iahAbout About George Bush Intercontinental Airport] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306155856/http://fly2houston.com/iahabout|date=2016-03-06}}. ''Houston Airport System.'' Retrieved on [[2007-01-11]].</ref> 2006ൽ അമേരിക്കൻ ഗതാഗതവകുപ്പ് ജോർജ്ജ് ബുഷ് ഭൂഖണ്ടാന്തര വിമാനത്താവളത്തെ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വളരുന്ന വിമാനത്താവളമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{cite press release|title=2005 Total Airline System Passenger Traffic Up 4.6% From 2004|publisher=[[Bureau of Transportation Statistics]]|date=[[2006-04-27]]|url=http://www.bts.gov/press_releases/2006/bts020_06/html/bts020_06.html|accessdate=2006-12-16|archive-date=2006-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20060922202239/http://www.bts.gov/press_releases/2006/bts020_06/html/bts020_06.html|url-status=dead}}</ref> [[കോണ്ടിനെന്റൽ എയർലൈൻസ്|കോണ്ടിനെന്റൽ എയർലൈൻസിന്റെ]] ആസ്ഥാനവും ഏറ്റവും വലിയ ഹബും ഹ്യൂസ്റ്റണാണ്. ഹ്യൂസ്റ്റണിൽനിന്ന് 700നു മേൽ ഫ്ലൈറ്റുകൾ വിമാനക്കമ്പനി നടത്തുന്നുണ്ട്.<ref>[http://www.fly2houston.com/iahAbout Facts and Figures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306155856/http://fly2houston.com/iahabout|date=2016-03-06}}. ''Houston Airport System.'' 2007. Retrieved on [[2007-02-28]].</ref> 2007ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ജോർജ്ജ് ബുഷ് ഭൂഖണ്ടാന്തര വിമാനത്താവളത്തെ അന്തർദേശീയ യാത്രികർക്കുള്ള മാതൃകാ "പോർട്ട് ഓഫ് എൻട്രി" ആയി യു.എസ്. കസ്റ്റംസ് ആൻഡ് ബോർഡർ പ്രൊട്ടക്ഷൻ പ്രഖ്യാപിക്കുകയുണ്ടായി.<ref>{{Cite web
| title = Airport designated `model port of entry', Houston Chronicle
| author = Bill Hensel, Jr.
| date = 2007-04-05
| work = chron. com
| accessdate = 2008-06-21
| url = http://www.chron.com/CDA/archives/archive.mpl?id=2007_4319002
}}</ref>
ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ വാണിജ്യ വിമാനത്താവളം 1967 വരെ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഇന്റർനാഷണൽ എയർപ്പോർട്ട് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന [[വില്യം പി. ഹോബി വിമാനത്താവളം|വില്യം പി. ഹോബി വിമാനത്താവളമാണ്]]. ചെറുതുമുതൽ ഇടത്തരം ദൂരം വരെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഫ്ലൈറ്റുകൾ ഇവിടെനിന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നു. [[സൗത്ത്വെസ്റ്റ് എയർലൈൻസ്]], [[ജെറ്റ്ബ്ലൂ എയർവെയ്സ്]] എന്നീ വിമാനക്കമ്പനികൾ സേവനം നൽകുന്ന ഹ്യൂസ്റ്റനിലെ ഏക വിമാനത്താവളവുമാണിത്. ഹോബി വിമാനത്താവളത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്തുള്ള പഴയ ടെർമിനൽ കെട്ടിടത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[1940 എയർ ടെർമിനൽ മ്യൂസിയം]] ഹ്യൂസ്റ്റണ്ടെ വ്യോമചരിത്രം വിശദീകരിക്കുന്നു.
സൈന്യവും, സർക്കാരും, [[നാസ|നാസയും]], പൊതുവ്യോമഗതാഗതത്തിനും ഉപയോഗിക്കുന്ന [[എല്ലിംഗ്ടൺ ഫീൽഡ്]] (ഒരു മുൻ [[United States Air Force|യു. എസ്. വ്യോമസേനാത്താവളം]]) ആണ് ഇവിടെയുള്ള മറ്റൊരു വിമാനത്താവളം.
[[ഗ്രേഹൗണ്ട് ലൈൻസ്]] അന്തർസംസ്ഥാന ബസ് സർവീസുകൾ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ അഞ്ചു സ്റ്റേഷനുകളിൽനിന്നും പ്രാന്തപ്രദേശങ്ങളിലുള്ള മറ്റു സ്റ്റേഷനുകളിൽനിന്നും ലഭ്യമാണ്. മറ്റു ബസ് സർവീസുകൾ ഗ്രേഹൗണ്ടിന്റെ സ്റ്റേഷനുകളിൽനിന്നും മറ്റു സ്റ്റേഷനുകളിൽനിന്നും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
== വൈദ്യസേവനരംഗം ==
{{main|ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ}}
{{see also|ടെക്സസിലെ ആശുപത്രികളുടെ പട്ടിക}}
[[പ്രമാണം:FlightHoustontoDallas086.jpg|thumb|right|[[ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ]]]]
അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ പ്രശസ്തമായ ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്റർ ലോകത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം ഗവേഷണ വൈദ്യസേവന സ്ഥാപനങ്ങളുള്ള സമുച്ചയമാണ്.
<ref>{{cite web
| title = Introduction to the Texas Medical Center
| work = Texas Medical Center
| url = http://www.tmc.edu/tmc-introduction.html
| accessdate = 2006-12-16
| archive-date = 2008-04-01
| archive-url = https://web.archive.org/web/20080401111853/http://www.tmc.edu/tmc-introduction.html
| url-status = dead
}}</ref> ടെക്സസ് മെഡിക്കൽ സെന്ററിലെ 45 സ്ഥാപനങ്ങൾ എല്ലാം ലാഭേച്ഛയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രവർത്തിക്കുന്നവയാണ്. രോഗപ്രതിരോധം, രോഗചികിത്സ, ഗവേഷണം, വിദ്യാഭ്യാസം എന്നീ വിവിധ മേഖലകളിൽ പ്രാദേശിക, ദേശീയ, അന്തർദേശീയ സമൂഹങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ഇവ നിലകൊള്ളുന്നു. ഈ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ 13 ആശുപത്രികൾ, 2 സ്പെഷ്യാലിറ്റി സ്ഥാപനങ്ങൾ, 2 മെഡിക്കൽ കോളേജുകൾ, 4 നഴ്സിങ് സ്കൂളുകൾ, ഡെന്റൽ കോളേജുകൾ തുടങ്ങി പൊതുആരോഗ്യം, ഫാർമസി മുതലായ എല്ലാ ആരോഗ്യമേഖലകളിലുമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്ന സ്ഥാപനങ്ങൾ പെടുന്നു. [[ലൈഫ് ഫ്ലൈറ്റ്]] എന്ന ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തേതും ഇപ്പോഴും ഏറ്റവും വലുതുമായ വായുമാർഗ്ഗമുള്ള ഗതാഗതം പ്രയോജനപ്പെടുത്തുന്ന അത്യാഹിതസേവനം ഇവിടെയുണ്ട്. ലോകത്ത് മറ്റൊരിടത്തേക്കാളുമധികം ഹൃദയശസ്ത്രക്രിയകൾ ഇവിടെ നടക്കുന്നു.<ref>{{cite web
| title = Texas Medical Center
| work = www.visithoustontexas.com
| url = http://www.visithoustontexas.com/media/statistics/Houston_Stats_Texas_Medical_Center
| accessdate = 2007-02-06
| archive-date = 2007-02-08
| archive-url = https://web.archive.org/web/20070208100707/http://www.visithoustontexas.com/media/statistics/Houston_Stats_Texas_Medical_Center
| url-status = dead
}}</ref>
[[ബെയ്ലർ കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിൻ]], [[ദി യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെക്സസ് ഹെൽത്ത് സയൻസ് സെന്റർ അറ്റ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ]], [[ദി മെതഡിസ്റ്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ]], [[ടെക്സസ് ചിൽഡ്രൺസ് ഹോസ്പിറ്റൽ]], [[ദി യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെക്സസ് എം. ഡി. ആൻഡേഴ്സൺ കാൻസർ സെന്റർ]] എന്നീ അക്കാഡമിക്ക് ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഇവിടെയാണ്. 1990 മുതൽ എല്ലാ വർഷവും ദി യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ടെക്സസ് എം. ഡി. ആൻഡേഴ്സൺ കാൻസർ സെന്റർ കാൻസർ ശുശ്രൂഷയിൽ അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച രണ്ടു സ്ഥാപനങ്ങളിലൊന്നായി ''യു.എസ്. ന്യൂസ് & വേൾഡ് റിപ്പോർട്ട്'' ഗണിച്ചുവരുന്നു.<ref>{{cite web
| title = Institutional Profile
| work = www.mdanderson.org
| url = http://www.mdanderson.org/About_MDA/Who_We_Are/display.cfm?id=29E3FCE1-2828-11D5-811100508B603A14&method=displayFull
| accessdate = 2007-02-21
| archive-date = 2009-03-03
| archive-url = https://web.archive.org/web/20090303124842/http://www.mdanderson.org/About_MDA/Who_We_Are/display.cfm?id=29E3FCE1-2828-11D5-811100508B603A14&method=displayFull
| url-status = dead
}}</ref>
ബെയ്ലർ കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിൻ, ദി മെതഡിസ്റ്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ എന്നിവയോട് അനുബന്ധിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന [[മെന്നിഞ്ജർ ക്ലിനിക്ക്]] എന്ന പ്രസിദ്ധമായ മാനസികചികിത്സാകേന്ദ്രവും ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ്.
== വിദ്യാഭ്യാസരംഗം ==
{{main|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ വിദ്യാഭ്യാസരംഗം}}
{{Further|ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കോളേജുകളുടെയും സർവ്വകലാശാലകളുടെയും പട്ടിക}}
[[പ്രമാണം:Ezekiel W. Cullen building 3.jpg|thumb|right|[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ സർവ്വകലാശാല]]]]
അൻപത്തഞ്ചിലധികം കോളേജുകളും സർവ്വകലാശാലകളും ഡസൺകണക്കിനു ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങളും ഹ്യൂസ്റ്റണിലുണ്ട്.
നാല്പതിലേറെ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ട {{nowrap|[[ഹ്യൂസ്റ്റൺ സർവ്വകലാശാല]] ("UH")}} ടെക്സാസിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ പൊതു ഗവേഷണ സർവ്വകലാശാലയാണ്. ഇവിടെ 130 രാജ്യങ്ങളിൽനിന്നുള്ള 36,000നു മേൽ വിദ്യാർത്ഥികൾ പഠിക്കുന്നു.<ref>"{{PDFlink|[http://www.uh.edu/ir/fileadmin/reports/factsataglance/Fall_2005_Facts.pdf Fall 2005 Facts]|32.6 KB}}," ''University of Houston'', 2005. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> അമേരിക്കയിലെ ഏറ്റവും മികച്ച സർവ്വകലാശാലകളിലൊന്നായി ഗണിക്കപ്പെടുന്ന [[റൈസ് സർവ്വകലാശാല|റൈസ് സർവ്വകലാശാലയും]] ഇവിടെയാണ്.<ref>{{cite news | title = America's Best Colleges 2006 | work = U.S. News and World Report | url = http://www.usnews.com/usnews/edu/college/rankings/brief/natudoc/tier1/t1natudoc_brief.php | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070501050536/http://www.usnews.com/usnews/edu/college/rankings/brief/natudoc/tier1/t1natudoc_brief.php | archivedate = 2007-05-01 | accessdate = 2006-12-16 | url-status = live }}</ref> നഗരത്തിലുള്ള മറ്റു പൊതു ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങൾ {{nowrap|[[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ–ക്ലിയർ ലേക്ക്]] ("UHCL")}}, {{nowrap|[[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ–ഡൗണ്ടൗൺ]] ("UHD")}}, and {{nowrap|[[ടെക്സസ് സതേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] ("TSU")}} എന്നിവയാണ്. ഹ്യൂസ്റ്റണിലെ കമ്മ്യൂണിറ്റി കോളേജ് സംവിധാനം അമേരിക്കയിലെ നാലാമത്തെ ഏറ്റവും വലിയ കമ്മ്യൂണിറ്റി കോളേജ് സംവിധാനമാണ്.<ref>"[http://distance.hccs.cc.tx.us/de-counseling/ Houston Community College Distance Education Program] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070405012516/http://distance.hccs.cc.tx.us/de-counseling/|date=2007-04-05}}," ''Houston Community College''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref>
[[പ്രമാണം:Lovett Hall.jpg|thumb|left|[[റൈസ് സർവ്വകലാശാല]]]]
ടെക്സസിലെ നാലു പബ്ലിക്ക് ലോസ്കൂളുകളിൽ രണ്ടെണ്ണം ഹ്യൂസ്റ്റണിലാണ്: {{nowrap|[[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ ലോ സെന്റർ]]}}, {{nowrap|[[തർഗുഡ് മാർഷൽ സ്കൂൾ ഓഫ് ലോ]]}} എന്നിവയാണവ. {{nowrap|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ഹ്യൂസ്റ്റൺ ലോ സെന്റർ}} "യു.എസ്. ന്യൂസ് & വേൾഡ് റിപ്പോർട്ടിന്റെ" ഏറ്റവും മികച്ച 100 ലോസ്കൂളുകളുടെ റാങ്കിങ്ങിൽ അറുപതാം സ്ഥാനത്തായിരുന്നു.<ref>"[http://grad-schools.usnews.rankingsandreviews.com/usnews/edu/grad/rankings/law/brief/lawrank_brief.php America's Best Graduate Schools 2008 - Top Law Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070703231853/http://grad-schools.usnews.rankingsandreviews.com/usnews/edu/grad/rankings/law/brief/lawrank_brief.php|date=2007-07-03}}", ''U.S. News & World Report''. Retrieved on [[2007-09-30]].</ref> ട്രയൽ അഡ്വൊക്കസിയിൽ അമേരിക്കയിലെതന്നെ മികച്ച വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്ന [[സൗത്ത് ടെക്സസ് കോളേജ് ഓഫ് ലോ]] എന്ന സ്വകാര്യസ്ഥാപനം നഗരത്തിലെ ഏറ്റവും പഴയ ലോ സ്കൂളുകളിലൊന്നാണ്.<ref>"[http://grad-schools.usnews.rankingsandreviews.com/usnews/edu/grad/directory/dir-law/brief/glanc_03149_brief.php America's Best Graduate Schools 2007 - South Texas College of Law] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080101140938/http://grad-schools.usnews.rankingsandreviews.com/usnews/edu/grad/directory/dir-law/brief/glanc_03149_brief.php|date=2008-01-01}}", ''U.S. News & World Report''. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref><ref>"[http://www.stcl.edu/welcome/history_South_TX.htm A Chronological History of South Texas College of Law] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618064711/http://www.stcl.edu/welcome/history_South_TX.htm|date=2010-06-18}}", ''South Texas College of Law'', 2005. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref>
നഗരത്തിൽ [[List of school districts in Houston|17 സ്കൂൾ ഡിസ്ട്രിക്ടുകൾ]] ഉണ്ട്. [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഇൻഡിപ്പെൻഡൻഡ് സ്കൂൾ ഡിസ്ട്രിക്ട്]] (HISD) അമേരിക്കയിലെ ഏഴാമത്തെ വലിയ സ്കൂൾ ഡിസ്ട്രിക്ട് ആണ്.<ref>"[http://www.eschoolnews.com/news/showStory.cfm?ArticleID=6127 Houston ISD automates lunch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060309232254/http://www.eschoolnews.com/news/showStory.cfm?ArticleID=6127|date=2006-03-09}}", ''eSchool News online'', [[2006-02-21]]. Retrieved on [[2006-12-16]].</ref> HISDയ്ക്ക് 112 ക്യാമ്പസുകൾ ഉണ്ട്. ഇതുകൂടാതെ സ്കൂൾ ഡിസ്ട്രിക്ടുകളുമായി അനുബന്ധിച്ചല്ലാതെ നടത്തുന്ന [[ചാർട്ടർ സ്കൂൾ|ചാർട്ടർ സ്കൂളുകളും]] ഉണ്ട്. ചില സ്കൂ ഡിസ്ട്രിക്ടുകൾക്ക അവയുടേതായ ചാർട്ടർ സ്കൂളുകളുമുണ്ട്.
ഹ്യൂസ്റ്റൺ പ്രദേശത്ത് 300ലധികം പ്രൈവറ്റ് സ്കൂളുകളുണ്ട്.<ref>[http://www.houston-texas-online.com/privateschools.html Private Schools] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070127220155/http://www.houston-texas-online.com/privateschools.html|date=2007-01-27}}. ''Houston-Texas-Online''. 2004. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref><ref>[http://www.houstonareaweb.com/private_schools/ Houston Private Schools]. HoustonAreaWeb.com. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref><ref>[http://www.hlsr.com/ed/sa/sa_p.aspx School Art Participation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929000822/http://www.hlsr.com/ed/sa/sa_p.aspx|date=2007-09-29}}. ''[[Houston Livestock Show and Rodeo]]''. Retrieved on [[2007-01-10]].</ref> ഇവയിൽ ഏറെയും ടെക്സസ് പ്രൈവറ്റ് സ്കൂൾ അക്ക്രെഡിറ്റേഷൻ കമ്മീഷൻ (TEPSAC) അംഗീകരിച്ച ഏജൻസികൾ അക്ക്രെഡിറ്റേഷൻ നൽകിയവയാണ്. [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഏരിയ ഇൻഡിപ്പെൻഡൻഡ് സ്കൂൾസ്]], അഥവാ ഹൈസ്, മതപരവും മതേതരവുമായ പല വീക്ഷണങ്ങളിൽനിന്നുമുള്ള വിദ്യാഭ്യാസം നൽകുന്നു.<ref>[http://houstonprivateschools.org/index.cfm?CFID=15996033&CFTOKEN=41756059&MenuItemID=96&MenuGroup=Home%20New About HAIS]. ''Houston Area Independent Schools''. 2007. Retrieved on [[2007-03-27]].</ref> ഹ്യൂസ്റ്റൺ ഏരിയ [[കാത്തലിക്ക് സ്കൂൾ|കാത്തലിക്ക് സ്കൂളുകൾ]] [[Roman Catholic Archdiocese of Galveston-Houston|ഗാൽവെസ്റ്റൺ-ഹ്യൂസ്റ്റൺ അതിരൂപതയുടെ]] കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
[[പ്രമാണം:JesseJonesBuildingHoustonLibrary.JPG|thumb|ജെസ്സി എച്ച്. ജോൺസ് ബിൽഡിംഗ്]]
നഗരത്തിലെ പൊതുവായനശാലാസംവിധാനം [[ഹ്യൂസ്റ്റൺ പബ്ലിക്ക് ലൈബ്രറി]] ആണ്. പ്രസ്തുത സിസ്റ്റം 1854ൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ലൈസിയം എന്ന പേരിൽ സ്ഥാപിതമായി. [[ആൻഡ്രൂ കാർനീഷേ|ആൻഡ്രൂ കാർനീഷേയുടെ]] സംഭാവനകൾ കണക്കാക്കി ഇത് പിന്നീട് 1904ൽ ഹ്യൂസ്റ്റൺ ലൈസിയം ആൻഡ് കാർണീഷേ ലൈബ്രറി എന്ന് പുനഃനാമകരണം ചെയ്തു. അതിനുശേഷം 1926ൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട ഹ്യൂസ്റ്റൺ സെണ്ട്രൽ ലൈബ്രറി അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ നാമകരണം ചെയ്തു. ഈ വായനശാലാസംവിധാനത്തിൽ 36 നെയിബർഹുഡ് വായനശാലകൾ; 4 പ്രാദേശിക വായനശാലകൾ, മ്യൂസിയം ഡിസ്ട്രിക്ടിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ദി ക്ലെയ്ടൺ ലൈബ്രറി സെന്റർ ഫോർ ജീനിയോളജിക്കൽ റിസർച്ച്, ഡൗണ്ടൗണിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സെണ്ട്രൽ ലൈബ്രറി എന്നിവ പെടുന്നു. സെണ്ട്രൽ ലൈബ്രറി ജൂലിയ ഐഡിസൺ ബിൽഡിംഗ്, ജെസ്സി എച്ച്. ജോൺസ് ബിൽഡിംഗ് എന്നിവ ചേർന്നതാണ്. സേത്ത് ഇർവിൻ മോറിസ് നിർമ്മിച്ച ജോൺസ് ബിൽഡിംഗ് 1976 പൊതുഉപയോഗത്തിനായി തുറന്നുകൊടുത്തു.<ref>{{Cite web
| title = Houston Public Library, In Memory of Mr. Seth Irvin Morris
| work = www.hpl.lib.tx.us
| accessdate = 2008-08-27
| url = http://www.hpl.lib.tx.us/about/news/20060802-morris.html
| archive-date = 2014-05-20
| archive-url = https://www.webcitation.org/6Pi1zc7yA?url=http://web.archive.org/web/20071026025832/http://www.hpl.lib.tx.us/about/news/20060802-morris.html
| url-status = dead
}}</ref>
== സഹോദര നഗരങ്ങൾ ==
[[സിസ്റ്റർ സിറ്റീസ് ഇന്റർനാഷണൽ]](SCI) അംഗത്വത്തിലൂടെ ഹ്യൂസ്റ്റണ് പതിനാറ് [[സഹോദര നഗരങ്ങൾ]] ഉണ്ട്.<ref>{{cite web|title=Sister Cities International: Online Directory: Texas, USA|year=2007|publisher=Sister Cities International|url=http://www.sister-cities.org/icrc/directory/usa/TX|accessdate=2007-12-15|archive-date=2008-02-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20080210144332/http://www.sister-cities.org/icrc/directory/usa/TX|url-status=dead}}</ref> ഓരോ നഗരവുമായും പ്രസ്തുത ബന്ധം ആരംഭിച്ച വർഷം താഴെ ബ്രാക്കറ്റിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു.
{| cellpadding="10" style="margin: 0 auto;"
|- valign="top"
|
* {{Flagicon|UK}} [[ഗ്രാമ്പിയൻ പ്രദേശം]], സ്കോട്ട്ലൻഡ്, യുണൈറ്റഡ് കിംങ്ഡം (1979)<ref>{{cite web|title=About the Formation Of HGA|year=2007|publisher=Houston Grampian Association|url=http://www.houstongrampian.com/hga2.htm|accessdate=2008-01-25|archive-date=2007-09-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20070911204347/http://www.houstongrampian.com/hga2.htm|url-status=dead}}</ref>
* {{Flagicon|United Arab Emirates}} [[അബുദാബി]], [[ഐക്യ അറബി എമിരേറ്റ്സ്]] (2001)
* {{Flagicon|Azerbaijan}} [[ബകു]], [[അസർബൈജാൻ]] (1976)
* {{Flagicon|Japan}} [[Chiba City|ചിബ]], [[ജപ്പാൻ]] (1973)
* {{Flagicon|People's_Republic_of_China}} [[നാൻജിങ്]], [[ചൈന]]
* {{Flagicon|Ecuador}} [[ഗ്വായാക്വിൽ]], [[ഇക്വഡോർ]] (1987)
* {{Flagicon|Spain}} [[ഹുലെവ]], [[സ്പെയിൻ]] (1969)
* {{Flagicon|Turkey}} [[ഇസ്താംബുൾ]], [[ടർക്കി]] (1986)
* {{Flagicon|Germany}} [[ലെയ്പ്സിഗ്]], [[ജർമനി]] (1993)
||
||
* {{Flagicon|Angola}} [[ലുവാണ്ട]], [[അംഗോള]] (2003)
* {{Flagicon|France}} [[നീസ്]], [[ഫ്രാൻസ്]] (1973)
* {{Flagicon|Australia}} [[Perth, Western Australia|പെർത്ത്]], [[ഓസ്ട്രേലിയ]] (1983)
* {{Flagicon|People's_Republic_of_China}} [[ഷെഞ്ജൻ]], [[ചൈന]] (1986)
* {{Flagicon|Norway}} [[സ്റ്റാവഞ്ജർ]], [[നോർവേ]] (1980)
* {{Flagicon|Republic_of_China}} [[തായ്പേ]], [[തായ്വാൻ]] (1963)
* {{Flagicon|Mexico}} [[റ്റാമ്പിക്കോ]], [[മെക്സിക്കോ]] (2003)
* {{Flagicon|Russia}} [[റ്റ്യൂമെൻ]], [[റഷ്യ]] (1995)
* {{Flagicon|Pakistan}} [[കറാച്ചി]], [[പാകിസ്താൻ]] (2008)<ref>{{Cite web
| title = Karachi and Houston declared sister cities
| work = Pakistan Daily, daily.pk
| accessdate = 2008-06-10
| url = http://www.daily.pk/pakistan/international-level/42-international-level/3462-karachi-and-houston-declared-sister-cities.html
| archive-date = 2008-06-12
| archive-url = https://web.archive.org/web/20080612091431/http://www.daily.pk/pakistan/international-level/42-international-level/3462-karachi-and-houston-declared-sister-cities.html
| url-status = dead
}}</ref><ref>{{Cite web
| title = Karachi News, Pakistan Observer Newspaper online edition
| work = pakobserver.net
| accessdate = 2008-06-17
| url = http://pakobserver.net/200805/10/news/Karachi05.asp
| archive-date = 2009-03-26
| archive-url = https://web.archive.org/web/20090326103043/http://pakobserver.net/200805/10/news/Karachi05.asp
| url-status = dead
}}</ref><ref>{{Cite web
| title = Many US investors soon to visit Karachi
| work = topix.com
| accessdate = 2008-06-17
| url = http://www.topix.com/forum/world/pakistan/TE18D9UGSS1E6LRA4
| archive-date = 2008-12-10
| archive-url = https://web.archive.org/web/20081210200248/http://www.topix.com/forum/world/pakistan/TE18D9UGSS1E6LRA4
| url-status = dead
}}</ref>
|}
== അവലംബം ==
{{reflist|2}}
== കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് ==
{{portalpar|Houston|}}
{{portalpar|Texas|Texas flag map.svg}}
* {{Handbook of Texas|id=hdh03|name=Houston, Texas}}
* [http://www.city-journal.org/2008/18_3_houston.html Houston, New York Has a Problem, ''City Journal,'' Summer 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100910075218/http://www.city-journal.org/2008/18_3_houston.html |date=2010-09-10 }}
* [http://www.houstonhistory.com/ 172 Years of Historic Houston] ''Houstonhistory.com''. 2007. Retrieved on [[2007-01-13]].
* [http://texashistory.unt.edu/permalink/meta-pth-24649:1 ''A thumb-nail history of the city of Houston, Texas, from its founding in 1836 to the year 1912''], published 1912, hosted by the [http://texashistory.unt.edu/ Portal to Texas History], republished 2007 by Copano Bay Press.
* [http://texashistory.unt.edu/permalink/meta-pth-24646:1 ''True stories of old Houston and Houstonians: historical and personal sketches / by S. O. Young.''], published 1913, hosted by the [http://texashistory.unt.edu/ Portal to Texas History], republished 2007 by Copano Bay Press.
* {{cite book | last = Allen | first = O. Fisher | title = City of Houston from Wilderness to Wonder | publisher = Self Published | year = 1936 | id = NA }}.
* {{cite book | last = Johnston | first = Marguerite | title = Houston, The Unknown City, 1836–1946 | url = https://archive.org/details/houstonunknownci0000john | publisher = Texas A&M University Press | year = 1991 | id = ISBN 0-89096-476-9 }}
* {{cite book | last = Miller | first = Ray | title = Ray Miller's Houston | publisher = Gulf Publishing Company | year = 1984 | id = ISBN 0-88415-081-X }}
* {{cite book | last = Slotboom | first = Oscar F. "Erik" | title = Houston Freeways | url = https://archive.org/details/houstonfreewaysh0000slot | publisher = Oscar F. Slotboom | year = 2003 | id = ISBN 0-9741605-3-9 }}[http://www.houstonfreeways.com/].
* {{cite book | last = Wilson | first = Ann Quin | title = Native Houstonian - A Collective Portrait | publisher = The Donning Company - Houston Baptist University Press | year = 1982 | id = 80-27644 }}.
== പുറം കണ്ണികൾ ==
<!--{{sisterlinks|Houston}}-->
* [http://www.houstontx.gov/ City of Houston official website]
* [http://www.houstonlibrary.org/ Houston Public Library official website]
* [http://www.houstonhistory.com/ 171 Years of Historic Houston]
* [http://www.visithoustontexas.com/ Greater Houston Convention & Visitors Bureau]
* [http://www.houston.org/ Greater Houston Partnership]
* [http://www.houstontranstar.org/ Greater Houston Transportation and Emergency Management Center]
* [http://www.houstondowntown.com/ Houston Downtown District] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080907093801/http://www.houstondowntown.com/ |date=2008-09-07 }}
* [http://www.uptown-houston.com/ Uptown Houston District]
* [http://www.houstonmidtown.com/ Midtown Houston District]
* [http://www.fly2houston.com/home Houston Airport System] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080315040632/http://www.fly2houston.com/home |date=2008-03-15 }}
* [http://www.ghpa.org/ Greater Houston Preservation Alliance] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080212185312/http://www.ghpa.org/ |date=2008-02-12 }}
* [http://www.houstonwilderness.org/ Houston Wilderness Organization]
* [http://www.aiesechouston.org/ Aiesec Houston Platform] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080508174526/http://www.aiesechouston.org/ |date=2008-05-08 }}
{{Geolinks-US-cityscale|29.75|-95.35}}
{{Houston, Texas}}
{{Houston-Sugar Land-Baytown MSA}}
{{Texas}}
{{Republic of Texas}}
{{Navboxes
|title=Other articles related to Houston
|list=
{{Harris County, Texas}}
{{Fort Bend County, Texas}}
{{Montgomery County, Texas}}
{{Texas county seats}}
{{Texas cities and mayors of 100,000 population}}
}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:ഹ്യൂസ്റ്റൺ (ടെക്സസ്)]]
[[വർഗ്ഗം:ടെക്സസിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
6fxfvdrmarpbb54320hzk78l4iu721f
മുകേഷ് (നടൻ)
0
45309
4619956
4591096
2026-05-17T13:23:56Z
GV2010
217548
/* */
4619956
wikitext
text/x-wiki
{{infobox officeholder
| name = മുകേഷ്
| image =Mukesh MLA 1.jpg
| birth_date = {{birth date and age|1957|03|05|df=yes}}
| birth_place = പട്ടത്താനം, കൊല്ലം ജില്ല
| death_date =
| death_place =
| office = [[നിയമസഭാംഗം]]
| term = 2016-2021
| predecessor = പി.കെ. ഗുരുദാസൻ
| successor = Himself
| constituency = [[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| term1 = 2021 - 2026
| predecessor1 = Himself
| successor1 = [[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]]
| constituency1 = [[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| occupation = മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്, നിർമ്മാതാവ്
| party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
| spouse =
* സരിത (1988-2011)
* മേതിൽ ദേവിക (2013-2021)
| children = 2
| year = 2022
| date = 29 നവംബർ
| source = http://www.niyamasabha.org/codes/members.htm പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭ
}}
2016 മുതൽ കൊല്ലത്ത് നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായി തുടരുന്ന<ref>"കൊല്ലത്ത് നാലാംവട്ടവും എൽഡിഎഫ്; ബിന്ദുകൃഷ്ണയെ വീഴ്ത്തി മുകേഷ് രണ്ടാമതും" https://www.manoramaonline.com/news/indepth/assembly-elections-2021/kerala-kollam/2021/05/02/kollam-election-results.html</ref> മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവും നിർമ്മാതാവുമാണ് ''' മുകേഷ്.(ജനനം: 1957 മാർച്ച് 5) '''
കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ മുൻ ഭാരവാഹിയായിരുന്ന മുകേഷ്
1982-ൽ റിലീസായ ബലൂൺ എന്ന സിനിമയിലൂടെ മലയാള ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് സജീവമായി.
ടെലിവിഷൻ അവതാരകനായി മുകേഷ് ഇപ്പോഴും മിനി സ്ക്രീനിൽ സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്.<ref>"മുകേഷ്–മേതിൽ ദേവിക വിവാഹമോചനം: ഇപ്പോഴൊന്നും പ്രതികരിക്കുന്നില്ലെന്ന് സരിത | Mukesh | Methil Devika" https://www.manoramaonline.com/global-malayali/gulf/2021/07/27/actress-saritha-about-mukesh-methil-devika-divorce.html</ref><ref>"ഞങ്ങളെ അദ്ഭുതപ്പെടുത്തി സുൽഫത്ത് മമ്മൂക്കയെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു, എല്ലാവരുടെയും കണ്ണ് നിറഞ്ഞു: മുകേഷ് | Mukesh Mammootty" https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2022/11/18/mukesh-shares-an-emotional-incident-about-mammootty-and-wife-sulfath.html</ref><ref>"‘റാം ജി റാവുവിന്റെ വിജയത്തിന് കാരണം മൂങ്ങ’; സിനിമയിലെ അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തി മുകേഷ് | Mukesh Malayalam Movie" https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2022/05/18/mukesh-about-Superstitions-in-malayalam-movies.html</ref><ref>"''രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ശത്രുവിനെ കാണാം, പക്ഷേ, സിനിമയിൽ പണി കിട്ടിയാലേ അറിയൂ'', Mukesh Ganesh Kumar MLAs talks about Politics Cinema MBFL" https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/mukesh-ganesh-kumar-mlas-talks-about-politics-cinema-mbfl-1.4496261</ref><ref>"'അച്ഛൻ എന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഒരേയൊരു തവണയേ ഇടപെട്ടിട്ടുള്ളൂ; നിർണായകമായ ഇടപെടൽ'- മുകേഷ്, O. Madhavan, Actor Mukesh" https://www.mathrubhumi.com/amp/literature/features/actor-mukesh-remembers-his-father-and-playwright-o-madhavan-1.7798579</ref><ref>"ഈ 44 പേരും തിരിച്ചു വരണം, ഇല്ലെങ്കിൽ നിനക്ക് കുഴപ്പമാണ്; മുകേഷിന് പണികൊടുത്ത മോഹൻലാൽ, Mukesh About American stage show with Mohanlal funny story" https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/mukesh-about-american-stage-show-with-mohanlal-funny-story-1.6109734</ref>
== ജീവിതരേഖ ==
മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവായ മുകേഷ് 1957 മാർച്ച് 5ന് പ്രശസ്ത നാടക അഭിനേതാക്കളായിരുന്ന ഒ.മാധവൻ്റെയും വിജയകുമാരിയുടേയും മകനായി കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പട്ടത്താനത്ത് ജനിച്ചു. പട്ടത്താനം ഇൻഫൻ്റ് ജീസസ് സ്കൂളിൽ നിന്നും പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ മുകേഷ് കൊല്ലം എസ്.എൻ കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദവും തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ ബിരുദവും നേടി.
നാടക അഭിനേതാക്കളായിരുന്ന തൻ്റെ മാതാപിതാക്കൾക്കൊപ്പം നാടകവേദികളുമായുള്ള പരിചയം മുകേഷിന് അഭിനയത്തിൻ്റെ ബാലപാഠങ്ങളായിരുന്നു. പഠനശേഷം നാടകാഭിനയവുമായി ജീവിതമാരംഭിച്ച മുകേഷിന് നാടകത്തിലുള്ള അഭിനയ മികവ് സിനിമയിലേയ്ക്ക് വഴിതുറക്കുന്നതിൽ സഹായകരമായി.
1982-ൽ റിലീസായ ''ബലൂൺ'' എന്ന സിനിമയിലൂടെ മലയാള ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് സജീവമായി. 1985-ൽ റിലീസായ ''മുത്താരംകുന്ന് പി.ഒ'', ''ബോയിംഗ് ബോയിംഗ്'' എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ മുകേഷിനെ മലയാള സിനിമയിലെ ശ്രദ്ധേയതാരമാക്കി. മുകേഷ് നായകനും ഉപ-നായകനുമായി വേഷമിട്ട് 1989-ൽ റിലീസായ ''റാംജി റാവു സ്പീക്കിംഗ്'' എന്ന സിനിമയുടെ വിജയം മുകേഷിൻ്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ വഴിത്തിരിവായി. ഈ സിനിമ മലയാളത്തിൽ വൻഹിറ്റായതോടെ മലയാള സിനിമയിലെ മുൻനിര നായകന്മാരിലൊരാളായി മുകേഷ് മാറി.
1990-കളിലാണ് മുകേഷ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ സിനിമകളിൽ നായകനായി അഭിനയിച്ചത്. അവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും കോമഡി സിനിമകളായിരുന്നു. ''ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ'', ''കൗതുക വാർത്തകൾ'', ''ഗോഡ്ഫാദർ''<ref>"അഞ്ഞൂറാനും ആനപ്പാറ അച്ഛമ്മയും കൊമ്പുകോർത്ത മൂന്ന് ദശാബ്ദങ്ങൾ; 'ഗോഡ്ഫാദറി'ന് 30 വയസ്, Godfather boxoffice, Anjooran, Siddique Lal, Mukesh, Thilakan, Philomina" https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/godfather-movie-thirty-years-siddique-lal-anjooran-nn-pillai-philomina-mukesh-thilakan-1.6179905</ref> എന്നിവയാണ്
1990-കളിലെ മുകേഷിൻ്റെ ഹിറ്റ് സിനിമകൾ.
''മുകേഷ്-മോഹൻലാൽ'',
''മുകേഷ്-ജയറാം'',
''മുകേഷ്-ജഗദീഷ്'' എന്നീ കൂട്ടുകെട്ടിൽ ധാരാളം സിനിമകൾ ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ മലയാളത്തിൽ ഹിറ്റുകളായിരുന്നു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം നായികസ്ഥാനത്ത് നിന്ന് മാറി സ്വഭാവ വേഷങ്ങളിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. ''വിനോദയാത്ര'', ''ഉദയനാണ് താരം'' എന്നീ സിനിമകളിലെ സപ്പോർട്ടിംഗ് റോളുകൾ പ്രേക്ഷക പ്രീതി നേടിയവയാണ്. 2007-ൽ ''കഥ പറയുമ്പോൾ'' എന്ന സിനിമ നിർമ്മിച്ച് നിർമ്മാണ രംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. ''തട്ടത്തിൻ മറയത്ത്(2012)'' എന്ന സിനിമയും മുകേഷ് നിർമ്മിച്ചതാണ്. മലയാളത്തിൽ ഇതുവരെ ഏകദേശം 300 സിനിമകളിലഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>"മുകേഷ് - Mukesh (actor) | M3DB" https://m3db.com/mukesh-actor</ref>
''' ടെലിവിഷൻ അവതാരകൻ '''
* ബഡായി ബംഗ്ലാവ് 2022, 2018-2020, 2013-2018
(ഏഷ്യാനെറ്റ്)
* കോമഡി സ്റ്റാർ 2021 (ഏഷ്യാനെറ്റ്)
* മധുരം ശോഭനം 2021
(സീ കേരളം)
* ടോപ്പ് സിംഗർ 2020
(ഫ്ലവേഴ്സ് ടിവി)
* ബിഗ് ബോസ് 2018
(ഏഷ്യാനെറ്റ്)
* സെൽ മി ദി ആൻസർ 2015, 2016, 2018-2019
(ഏഷ്യാനെറ്റ്)
* അഭിനേത്രി 2013
(സൂര്യ ടി.വി)
* ഡീൽ ഓർ നോ ഡീൽ 2009-2012
(സൂര്യ ടി.വി)
* സൂപ്പർ ടാലൻ്റ് 2008
(സൂര്യ ടി.വി)
* സംഭവാമി യുഗെ യുഗേ 2001
(സൂര്യ ടി.വി)
* കോടീശ്വരൻ 2000
(സൂര്യ ടി.വി)
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
[[പ്രമാണം:Mukesh during election campaign 2016b.jpg|ലഘുചിത്രം|2016 ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പു ക്യാംപെയിനിൽ, കൊല്ലം ലക്ഷ്മിനടയിൽ]]
കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് അനുഭാവിയായിരുന്ന മുകേഷിനെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി 2016-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സിറ്റിംഗ് എം.എൽ.എയും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന പി.കെ.ഗുരുദാസനു പകരം കൊല്ലം മണ്ഡലത്തിൽ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയായിരുന്നു. 2016-ലെ ഇടതുതരംഗത്തിൽ കൊല്ലത്ത് നിന്ന് കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായ സൂരജ് രവിയെ പരാജയപ്പെടുത്തി ആദ്യമായി സി.പി.എം ടിക്കറ്റിൽ നിയമസഭാംഗമായി.
[[പ്രമാണം:Mukesh MLA 2.jpg|ലഘുചിത്രം|ശ്രീനാരായണഗുരു സാഹിത്യ സാംസ്കാരികോത്സവത്തിൽ, 2024]]
2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും സിറ്റിങ് സീറ്റീൽ നിന്ന് മത്സരിച്ച മുകേഷ് കൊല്ലം ഡി.സി.സി പ്രസിഡൻറായിരുന്ന ബിന്ദു കൃഷ്ണയെ പരാജയപ്പെടുത്തി രണ്ടാം തവണയും നിയമസഭയിലെത്തി.<ref>"LDF bags 9 out of 11 seats in Kollam - The Hindu" https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/ldf-bags-9-out-of-11-seats-in-kollam/article34467150.ece/</ref>
2024-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
കൊല്ലം പാർലമെൻ്റ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന്
മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി ടിക്കറ്റിൽ മത്സരിച്ചെങ്കിലും യു.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായ ആർ.എസ്.പി നേതാവും സിറ്റിംഗ് എം.പിയുമായ
എൻ.കെ.പ്രേമചന്ദ്രനോട് പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>[https://www.thehindu.com/elections/lok-sabha/premachandran-scores-a-swift-hat-trick-in-kollam/article68251012.ece Premachandran wins third time, hatrick]</ref>
== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
തെന്നിന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയായിരുന്ന സരിതയായിരുന്നു ആദ്യ ഭാര്യ. 1988-ൽ ഇരുവരും വിവാഹിതരായെങ്കിലും 2011-ൽ വിവാഹ മോചിതരായി.
ശ്രാവൺ, തേജസ് എന്നിവർ മക്കളാണ്.
പിന്നീട് 2013-ൽ നർത്തകിയായ മേതിൽ ദേവികയെ രണ്ടാമത് വിവാഹം ചെയ്തെങ്കിലും 2021-ൽ ആ ബന്ധവും വഴിപിരിഞ്ഞു.
==അവലംബം==
{{reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Fourteenth KLA}}
{{commons category|Mukesh (actor)}}
{{IMDb name|0611481}}
[[വർഗ്ഗം:1957-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 5-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:വിവാഹമോചിതരായ ചലച്ചിത്രദമ്പതികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
po38x56g5xre536da6fwk6539ks8a7l
4619957
4619956
2026-05-17T13:23:59Z
KiranBOT
205977
URL-കളിൽ നിന്ന് AMP ട്രാക്കിംഗ് നീക്കം ചെയ്തു ([[:m:User:KiranBOT/AMP|വിശദാംശങ്ങൾ]]) ([[User talk:Usernamekiran|പിശക് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുക]]) v2.2.9s
4619957
wikitext
text/x-wiki
{{infobox officeholder
| name = മുകേഷ്
| image =Mukesh MLA 1.jpg
| birth_date = {{birth date and age|1957|03|05|df=yes}}
| birth_place = പട്ടത്താനം, കൊല്ലം ജില്ല
| death_date =
| death_place =
| office = [[നിയമസഭാംഗം]]
| term = 2016-2021
| predecessor = പി.കെ. ഗുരുദാസൻ
| successor = Himself
| constituency = [[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| term1 = 2021 - 2026
| predecessor1 = Himself
| successor1 = [[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]]
| constituency1 = [[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| occupation = മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്, നിർമ്മാതാവ്
| party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
| spouse =
* സരിത (1988-2011)
* മേതിൽ ദേവിക (2013-2021)
| children = 2
| year = 2022
| date = 29 നവംബർ
| source = http://www.niyamasabha.org/codes/members.htm പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭ
}}
2016 മുതൽ കൊല്ലത്ത് നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായി തുടരുന്ന<ref>"കൊല്ലത്ത് നാലാംവട്ടവും എൽഡിഎഫ്; ബിന്ദുകൃഷ്ണയെ വീഴ്ത്തി മുകേഷ് രണ്ടാമതും" https://www.manoramaonline.com/news/indepth/assembly-elections-2021/kerala-kollam/2021/05/02/kollam-election-results.html</ref> മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവും നിർമ്മാതാവുമാണ് ''' മുകേഷ്.(ജനനം: 1957 മാർച്ച് 5) '''
കേരള സംഗീത നാടക അക്കാദമിയുടെ മുൻ ഭാരവാഹിയായിരുന്ന മുകേഷ്
1982-ൽ റിലീസായ ബലൂൺ എന്ന സിനിമയിലൂടെ മലയാള ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് സജീവമായി.
ടെലിവിഷൻ അവതാരകനായി മുകേഷ് ഇപ്പോഴും മിനി സ്ക്രീനിൽ സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്.<ref>"മുകേഷ്–മേതിൽ ദേവിക വിവാഹമോചനം: ഇപ്പോഴൊന്നും പ്രതികരിക്കുന്നില്ലെന്ന് സരിത | Mukesh | Methil Devika" https://www.manoramaonline.com/global-malayali/gulf/2021/07/27/actress-saritha-about-mukesh-methil-devika-divorce.html</ref><ref>"ഞങ്ങളെ അദ്ഭുതപ്പെടുത്തി സുൽഫത്ത് മമ്മൂക്കയെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു, എല്ലാവരുടെയും കണ്ണ് നിറഞ്ഞു: മുകേഷ് | Mukesh Mammootty" https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2022/11/18/mukesh-shares-an-emotional-incident-about-mammootty-and-wife-sulfath.html</ref><ref>"‘റാം ജി റാവുവിന്റെ വിജയത്തിന് കാരണം മൂങ്ങ’; സിനിമയിലെ അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തി മുകേഷ് | Mukesh Malayalam Movie" https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2022/05/18/mukesh-about-Superstitions-in-malayalam-movies.html</ref><ref>"''രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ശത്രുവിനെ കാണാം, പക്ഷേ, സിനിമയിൽ പണി കിട്ടിയാലേ അറിയൂ'', Mukesh Ganesh Kumar MLAs talks about Politics Cinema MBFL" https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/mukesh-ganesh-kumar-mlas-talks-about-politics-cinema-mbfl-1.4496261</ref><ref>"'അച്ഛൻ എന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഒരേയൊരു തവണയേ ഇടപെട്ടിട്ടുള്ളൂ; നിർണായകമായ ഇടപെടൽ'- മുകേഷ്, O. Madhavan, Actor Mukesh" https://www.mathrubhumi.com/literature/features/actor-mukesh-remembers-his-father-and-playwright-o-madhavan-f6fa0a5f</ref><ref>"ഈ 44 പേരും തിരിച്ചു വരണം, ഇല്ലെങ്കിൽ നിനക്ക് കുഴപ്പമാണ്; മുകേഷിന് പണികൊടുത്ത മോഹൻലാൽ, Mukesh About American stage show with Mohanlal funny story" https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/mukesh-about-american-stage-show-with-mohanlal-funny-story-1.6109734</ref>
== ജീവിതരേഖ ==
മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവായ മുകേഷ് 1957 മാർച്ച് 5ന് പ്രശസ്ത നാടക അഭിനേതാക്കളായിരുന്ന ഒ.മാധവൻ്റെയും വിജയകുമാരിയുടേയും മകനായി കൊല്ലം ജില്ലയിലെ പട്ടത്താനത്ത് ജനിച്ചു. പട്ടത്താനം ഇൻഫൻ്റ് ജീസസ് സ്കൂളിൽ നിന്നും പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ മുകേഷ് കൊല്ലം എസ്.എൻ കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദവും തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ ബിരുദവും നേടി.
നാടക അഭിനേതാക്കളായിരുന്ന തൻ്റെ മാതാപിതാക്കൾക്കൊപ്പം നാടകവേദികളുമായുള്ള പരിചയം മുകേഷിന് അഭിനയത്തിൻ്റെ ബാലപാഠങ്ങളായിരുന്നു. പഠനശേഷം നാടകാഭിനയവുമായി ജീവിതമാരംഭിച്ച മുകേഷിന് നാടകത്തിലുള്ള അഭിനയ മികവ് സിനിമയിലേയ്ക്ക് വഴിതുറക്കുന്നതിൽ സഹായകരമായി.
1982-ൽ റിലീസായ ''ബലൂൺ'' എന്ന സിനിമയിലൂടെ മലയാള ചലച്ചിത്ര രംഗത്ത് സജീവമായി. 1985-ൽ റിലീസായ ''മുത്താരംകുന്ന് പി.ഒ'', ''ബോയിംഗ് ബോയിംഗ്'' എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ മുകേഷിനെ മലയാള സിനിമയിലെ ശ്രദ്ധേയതാരമാക്കി. മുകേഷ് നായകനും ഉപ-നായകനുമായി വേഷമിട്ട് 1989-ൽ റിലീസായ ''റാംജി റാവു സ്പീക്കിംഗ്'' എന്ന സിനിമയുടെ വിജയം മുകേഷിൻ്റെ അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ വഴിത്തിരിവായി. ഈ സിനിമ മലയാളത്തിൽ വൻഹിറ്റായതോടെ മലയാള സിനിമയിലെ മുൻനിര നായകന്മാരിലൊരാളായി മുകേഷ് മാറി.
1990-കളിലാണ് മുകേഷ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ സിനിമകളിൽ നായകനായി അഭിനയിച്ചത്. അവയിൽ ഭൂരിഭാഗവും കോമഡി സിനിമകളായിരുന്നു. ''ഇൻ ഹരിഹർ നഗർ'', ''കൗതുക വാർത്തകൾ'', ''ഗോഡ്ഫാദർ''<ref>"അഞ്ഞൂറാനും ആനപ്പാറ അച്ഛമ്മയും കൊമ്പുകോർത്ത മൂന്ന് ദശാബ്ദങ്ങൾ; 'ഗോഡ്ഫാദറി'ന് 30 വയസ്, Godfather boxoffice, Anjooran, Siddique Lal, Mukesh, Thilakan, Philomina" https://www.mathrubhumi.com/movies-music/news/godfather-movie-thirty-years-siddique-lal-anjooran-nn-pillai-philomina-mukesh-thilakan-1.6179905</ref> എന്നിവയാണ്
1990-കളിലെ മുകേഷിൻ്റെ ഹിറ്റ് സിനിമകൾ.
''മുകേഷ്-മോഹൻലാൽ'',
''മുകേഷ്-ജയറാം'',
''മുകേഷ്-ജഗദീഷ്'' എന്നീ കൂട്ടുകെട്ടിൽ ധാരാളം സിനിമകൾ ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ മലയാളത്തിൽ ഹിറ്റുകളായിരുന്നു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം നായികസ്ഥാനത്ത് നിന്ന് മാറി സ്വഭാവ വേഷങ്ങളിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. ''വിനോദയാത്ര'', ''ഉദയനാണ് താരം'' എന്നീ സിനിമകളിലെ സപ്പോർട്ടിംഗ് റോളുകൾ പ്രേക്ഷക പ്രീതി നേടിയവയാണ്. 2007-ൽ ''കഥ പറയുമ്പോൾ'' എന്ന സിനിമ നിർമ്മിച്ച് നിർമ്മാണ രംഗത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. ''തട്ടത്തിൻ മറയത്ത്(2012)'' എന്ന സിനിമയും മുകേഷ് നിർമ്മിച്ചതാണ്. മലയാളത്തിൽ ഇതുവരെ ഏകദേശം 300 സിനിമകളിലഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>"മുകേഷ് - Mukesh (actor) | M3DB" https://m3db.com/mukesh-actor</ref>
''' ടെലിവിഷൻ അവതാരകൻ '''
* ബഡായി ബംഗ്ലാവ് 2022, 2018-2020, 2013-2018
(ഏഷ്യാനെറ്റ്)
* കോമഡി സ്റ്റാർ 2021 (ഏഷ്യാനെറ്റ്)
* മധുരം ശോഭനം 2021
(സീ കേരളം)
* ടോപ്പ് സിംഗർ 2020
(ഫ്ലവേഴ്സ് ടിവി)
* ബിഗ് ബോസ് 2018
(ഏഷ്യാനെറ്റ്)
* സെൽ മി ദി ആൻസർ 2015, 2016, 2018-2019
(ഏഷ്യാനെറ്റ്)
* അഭിനേത്രി 2013
(സൂര്യ ടി.വി)
* ഡീൽ ഓർ നോ ഡീൽ 2009-2012
(സൂര്യ ടി.വി)
* സൂപ്പർ ടാലൻ്റ് 2008
(സൂര്യ ടി.വി)
* സംഭവാമി യുഗെ യുഗേ 2001
(സൂര്യ ടി.വി)
* കോടീശ്വരൻ 2000
(സൂര്യ ടി.വി)
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
[[പ്രമാണം:Mukesh during election campaign 2016b.jpg|ലഘുചിത്രം|2016 ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പു ക്യാംപെയിനിൽ, കൊല്ലം ലക്ഷ്മിനടയിൽ]]
കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് അനുഭാവിയായിരുന്ന മുകേഷിനെ മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി 2016-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സിറ്റിംഗ് എം.എൽ.എയും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന പി.കെ.ഗുരുദാസനു പകരം കൊല്ലം മണ്ഡലത്തിൽ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയായിരുന്നു. 2016-ലെ ഇടതുതരംഗത്തിൽ കൊല്ലത്ത് നിന്ന് കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായ സൂരജ് രവിയെ പരാജയപ്പെടുത്തി ആദ്യമായി സി.പി.എം ടിക്കറ്റിൽ നിയമസഭാംഗമായി.
[[പ്രമാണം:Mukesh MLA 2.jpg|ലഘുചിത്രം|ശ്രീനാരായണഗുരു സാഹിത്യ സാംസ്കാരികോത്സവത്തിൽ, 2024]]
2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും സിറ്റിങ് സീറ്റീൽ നിന്ന് മത്സരിച്ച മുകേഷ് കൊല്ലം ഡി.സി.സി പ്രസിഡൻറായിരുന്ന ബിന്ദു കൃഷ്ണയെ പരാജയപ്പെടുത്തി രണ്ടാം തവണയും നിയമസഭയിലെത്തി.<ref>"LDF bags 9 out of 11 seats in Kollam - The Hindu" https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/ldf-bags-9-out-of-11-seats-in-kollam/article34467150.ece/</ref>
2024-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
കൊല്ലം പാർലമെൻ്റ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന്
മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി ടിക്കറ്റിൽ മത്സരിച്ചെങ്കിലും യു.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായ ആർ.എസ്.പി നേതാവും സിറ്റിംഗ് എം.പിയുമായ
എൻ.കെ.പ്രേമചന്ദ്രനോട് പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>[https://www.thehindu.com/elections/lok-sabha/premachandran-scores-a-swift-hat-trick-in-kollam/article68251012.ece Premachandran wins third time, hatrick]</ref>
== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
തെന്നിന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രിയായിരുന്ന സരിതയായിരുന്നു ആദ്യ ഭാര്യ. 1988-ൽ ഇരുവരും വിവാഹിതരായെങ്കിലും 2011-ൽ വിവാഹ മോചിതരായി.
ശ്രാവൺ, തേജസ് എന്നിവർ മക്കളാണ്.
പിന്നീട് 2013-ൽ നർത്തകിയായ മേതിൽ ദേവികയെ രണ്ടാമത് വിവാഹം ചെയ്തെങ്കിലും 2021-ൽ ആ ബന്ധവും വഴിപിരിഞ്ഞു.
==അവലംബം==
{{reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Fourteenth KLA}}
{{commons category|Mukesh (actor)}}
{{IMDb name|0611481}}
[[വർഗ്ഗം:1957-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 5-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളനാടകനടന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:വിവാഹമോചിതരായ ചലച്ചിത്രദമ്പതികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
rwcpe2a43vozbud04k25kk3t2nj8p68
കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി
0
45663
4620020
4619392
2026-05-18T05:07:29Z
Jaisonll799
207994
Added bullet-point formatting to the collapsible list
4620020
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|List of Chief Ministers of Kerala}}
1956-ൽ [[കേരളം]] രൂപംകൊണ്ടതിനുശേഷം സംസ്ഥാനത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരായി ചുമതലയേറ്റവരുടെ സമ്പൂർണ്ണ പട്ടികയാണിത്.
{{Infobox official post|post=കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|incumbent=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]|insignia=Government of Kerala Logo.png|image=File:V-d-satheesan.png|incumbentsince=2026 മെയ് 18|appointer=[[കേരള ഗവർണ്ണർ]]|department={{Small|
{{collapsible list|
* [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]]
* പൊതുഭരണം
* [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ്]]
* ആസൂത്രണം
* ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമം
* പരിസ്ഥിതി
* മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം
* പ്രവാസികാര്യം
* ഐ.ടി
* എയർപോർട്ട്
* മെട്രോ റെയിൽ
* ഫയർ ഫോഴ്സ്
* ജയിൽ
* വിവര-പൊതുജന സമ്പർക്കം
* ഷിപ്പിങ്ങ് ആൻ്റ് നാവിഗേഷൻ
* ഉദ്യോഗസ്ഥ ഭരണ പരിഷ്കാരം
* അഖിലേന്ത്യ സർവീസുകൾ
* ഇലക്ഷൻ
* സൈനികക്ഷേമം
* അന്തർ സംസ്ഥാന നദീജലം
* ശാസ്ത്ര സാങ്കേതികം
* ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങൾ
* ദുരിത നിവാരണം
* ദുരന്ത നിവാരണ അതോറിറ്റി
}}
}}|residence=ക്ലിഫ് ഹൗസ്, തിരുവനന്തപുരം|abbreviation=CM|website=https://keralacm.gov.in|seat=മൂന്നാം നില, നോർത്ത് ബ്ലോക്ക്, സെക്രട്ടേറിയറ്റ്
തിരുവനന്തപുരം - 695001|memberof=|member_of=* മന്ത്രിസഭ
* [[കേരള നിയമസഭ]]|nominator=നിയമസഭാംഗങ്ങൾ|inaugural=[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]|salary=₹185,000}}
==കേരളത്തിലെ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ==
<timeline>
ImageSize = width:800 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:50 right:130 left:20
AlignBars = late
DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:01/01/1957 till:01/01/2017
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
Colors =
id:cpi value:red legend: CPI
id:psp value:rgb(0.2,0.6,0) legend: PSP
id:inc value:rgb(0.2,0.9,1) legend: Congress
id:cpim value:red legend: CPI(M)
id:iml value:green legend: IML
Legend = columns:4 left:150 top:24 columnwidth:175
TextData =
pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M
text:"Political parties:"
BarData =
barset:PM
PlotData=
width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
barset:PM
from: 05/04/1957 till: 31/07/1959 color:cpi text:"[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]" fontsize:10
from: 22/02/1960 till: 26/09/1962 color:psp text:"[[പട്ടം താണുപിള്ള]]" fontsize:10
from: 26/09/1962 till: 10/09/1964 color:inc text:"[[ആർ. ശങ്കർ]]" fontsize:10
from: 06/03/1967 till: 01/11/1969 color:cpim text:"ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്" fontsize:10
from: 01/11/1969 till: 01/08/1970 color:cpi text:"[[സി. അച്യുതമേനോൻ]]" fontsize:10
from: 04/10/1970 till: 25/03/1977 color:cpi text:"സി. അച്യുതമേനോൻ" fontsize:10
from: 25/03/1977 till: 25/04/1977 color:inc text:"[[കെ. കരുണാകരൻ]]" fontsize:10
from: 27/04/1977 till: 27/10/1978 color:inc text:"[[എ.കെ. ആന്റണി]]" fontsize:10
from: 29/10/1978 till: 07/10/1979 color:cpi text:"[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]" fontsize:10
from: 12/10/1979 till: 01/12/1979 color:iml text:"[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]" fontsize:10
from: 25/01/1980 till: 20/10/1981 color:cpim text:"[[ഇ.കെ. നായനാർ]]" fontsize:10
from: 28/12/1981 till: 17/03/1982 color:inc text:"കെ. കരുണാകരൻ" fontsize:10
from: 24/05/1982 till: 25/03/1987 color:inc text:"കെ. കരുണാകരൻ" fontsize:10
from: 26/03/1987 till: 17/06/1991 color:cpim text:"ഇ.കെ.നായനാർ" fontsize:10
from: 24/06/1991 till: 16/03/1995 color:inc text:"കെ.കരുണാകരൻ" fontsize:10
from: 22/03/1995 till: 09/05/1996 color:inc text:"എ.കെ.ആന്റണി" fontsize:10
from: 20/05/1996 till: 13/05/2001 color:cpim text:"ഇ.കെ.നായനാർ" fontsize:10
from: 17/05/2001 till: 29/08/2004 color:inc text:"എ.കെ. ആന്റണി" fontsize:10
from: 31/08/2004 till: 18/05/2006 color:inc text:"[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]" fontsize:10
from: 18/05/2006 till: 18/05/2011 color:cpim text:"[[വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ]]" fontsize:10
from: 18/05/2011 till: 20/05/2016 color:inc text:"ഉമ്മൻചാണ്ടി" fontsize:10
from: 25/05/2016 till:end color:cpim text:"[[പിണറായി വിജയൻ]]" fontsize:10
</timeline>
==കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക==
<center>
{{legend2|{{Indian National Congress/meta/color}}|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|{{CPI(M)/meta/color}}|[[സി.പി.ഐ.(എം)]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|{{CPI/meta/color}}|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|{{Indian Union Muslim League/meta/color}}|[[മുസ്ലിം ലീഗ്]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|white|[[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]]|border=1px solid #AAAAAA}}
<onlyinclude> </center>
{| class="wikitable sortable"
! ക്രമനമ്പർ
! മുഖ്യമന്ത്രി
! ഫോട്ടോ
! അധികാരമേറ്റ തീയതി
! അധികാരമൊഴിഞ്ഞ തീയതി
! രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി
!മുന്നണി
|-
! style="background-color: {{CPI/meta/color}}" | 1
| [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| [[പ്രമാണം:E. M. S. Namboodiripad.jpg|143x143ബിന്ദു]]
| [[ഏപ്രിൽ 5]], [[1957]]
| [[ജൂലൈ 31]], [[1959]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
|
|-
! style="background-color: white" | 2
| [[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]]
| [[പ്രമാണം:Pattom A. Thanu Pillai (image).jpg|143x143ബിന്ദു]]
| [[ഫെബ്രുവരി 22]], [[1960]]
| [[സെപ്റ്റംബർ 26]], [[1962]]
| [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]]
|
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 3
| [[ആർ. ശങ്കർ]]
| [[പ്രമാണം:R Sankar 2009 stamp of India.jpg|143x143ബിന്ദു]]
| [[സെപ്റ്റംബർ 26]], [[1962]]
| [[സെപ്റ്റംബർ 10]], [[1964]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|
|-
! style="background-color: {{CPI(M)/meta/color}}" | 4
| [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| [[പ്രമാണം:E. M. S. Namboodiripad.jpg|143x143ബിന്ദു]]
| [[മാർച്ച് 6]], [[1967]]
| [[നവംബർ 1]], [[1969]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|
|-
! style="background-color: {{CPI/meta/color}}" | 5
| [[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
| [[പ്രമാണം:C achuthamenon.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[നവംബർ 1]], [[1969]]
| [[ഓഗസ്റ്റ് 1]], [[1970]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
|
|-
! style="background-color: {{CPI/meta/color}}" | 6
| [[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
| [[പ്രമാണം:C achuthamenon.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[ഒക്ടോബർ 1]], [[1970]]
| [[മാർച്ച് 25]], [[1977]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
|
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 7
| [[കെ. കരുണാകരൻ]]
| [[File:Karunakaran Kannoth.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[മാർച്ച് 25]], [[1977]]
| [[ഏപ്രിൽ 25]], [[1977]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 8
| [[എ.കെ. ആന്റണി]]
| | [[പ്രമാണം:A. K. Antony.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[ഏപ്രിൽ 27]], [[1977]]
| [[ഒക്ടോബർ 27]], [[1978]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|
|-
! style="background-color: {{CPI/meta/color}}" | 9
| [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
| [[പ്രമാണം:P.K. Vasudevan Nair.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[ഒക്ടോബർ 29]], [[1978]]
| [[ഒക്ടോബർ 7]], [[1979]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
|
|-
! style="background-color: {{Indian Union Muslim League/meta/color}}" | 10
| [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]
| [[പ്രമാണം:CHmohammedKoya.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[ഒക്ടോബർ 12]], [[1979]]
| [[ഡിസംബർ 1]], [[1979]]
| [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ്]]
|
|-
! style="background-color: {{CPI(M)/meta/color}}" | 11
| [[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| [[ചിത്രം:Ek nayanar.jpeg|136x136px]]
| [[ജനുവരി 25]], [[1980]]
| [[ഒക്ടോബർ 20]], [[1981]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 12
| [[കെ. കരുണാകരൻ]]
| [[File:Karunakaran Kannoth.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[ഡിസംബർ 28]], [[1981]]
| [[മാർച്ച് 17]], [[1982]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 13
| [[കെ. കരുണാകരൻ]]
| [[File:Karunakaran Kannoth.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[മേയ് 24]], [[1982]]
| [[മാർച്ച് 25]], [[1987]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|
|-
! style="background-color: {{CPI(M)/meta/color}}" | 14
| [[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| [[പ്രമാണം:E.K.Nayanar 1.jpg|125x125ബിന്ദു]]
| [[മാർച്ച് 26]], [[1987]]
| [[ജൂൺ 17]], [[1991]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 15
| [[കെ. കരുണാകരൻ]]
| [[File:Karunakaran Kannoth.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[ജൂൺ 24]], [[1991]]
| [[മാർച്ച് 16]], [[1995]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 16
| [[എ.കെ. ആന്റണി]]
| [[പ്രമാണം:A. K. Antony.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[മാർച്ച് 22]], [[1995]]
| [[മേയ് 9]], [[1996]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{CPI(M)/meta/color}}" | 17
| [[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| [[പ്രമാണം:E.K.Nayanar 1.jpg|124x124ബിന്ദു]]
| [[മേയ് 20]], [[1996]]
| [[മേയ് 13]], [[2001]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 18
| [[എ.കെ. ആന്റണി]]
| [[പ്രമാണം:A. K. Antony.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[മേയ് 17]], [[2001]]
| [[ഓഗസ്റ്റ് 29]], [[2004]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 19
| [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| [[പ്രമാണം:Oommen Chandy (cropped).jpg|134x134ബിന്ദു]]
| [[ഓഗസ്റ്റ് 31]], [[2004]]
| [[മേയ് 18]], [[2006]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{CPI(M)/meta/color}}" | 20
| [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
| [[പ്രമാണം:V. S. Achuthanandan 2016.jpg|123x123ബിന്ദു]]
| [[മേയ് 18]], [[2006]]
| [[മേയ് 14]] [[2011]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 21
| [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| [[പ്രമാണം:Oommen Chandy (cropped).jpg|134x134ബിന്ദു]]
| [[മേയ് 18]], [[2011]]
| [[മേയ് 20]],[[2016]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{CPI(M)/meta/color}}" | 22
| rowspan="2" | [[പിണറായി വിജയൻ]]
| rowspan="2" | [[പ്രമാണം:Chief Minister Pinarayi Vijayan 2023.tif|148x148ബിന്ദു]]
| [[മേയ് 25]], [[2016]]
| [[മേയ് 3]], [[2021]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{CPI(M)/meta/color}}" | 23
| [[മേയ് 20]], [[2021]]
| മെയ് 04, 2026
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 24
|[[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| [[File:V-d-satheesan.png|120px]]
|മെയ് 18, 2026
| - തുടരുന്നു
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|}
*
{{commons category|Chief Ministers of Kerala}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.keralacm.gov.in/ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)]
* [http://www.keralacm.gov.in/cms_kerala.htm കേരളത്തിലെ മുൻകാല മുഖ്യമന്ത്രിമാർ (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080926022059/http://www.keralacm.gov.in/cms_kerala.htm |date=2008-09-26 }}
* [http://www.kerala.gov.in/ കേരള സർക്കാർ (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060118031516/http://www.kerala.gov.in/ |date=2006-01-18 }}
== ഇതും കാണുക ==
* [[ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതിമാരുടെ പട്ടിക]]
* [[ഇന്ത്യയുടെ ഉപരാഷ്ട്രപതിമാരുടെ പട്ടിക]]
* [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]]
* [[ഇന്ത്യയിലെ ലോക്സഭാ സ്പീക്കർമാരുടെ പട്ടിക]]
{{Current Indian chief ministers}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടികകൾ]]
oxfyxyzopr9kfupg1i0ynitewuch9v7
4620021
4620020
2026-05-18T05:23:42Z
Jaisonll799
207994
ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയപതാക ചേർത്തു
4620021
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|List of Chief Ministers of Kerala}}
1956-ൽ [[കേരളം]] രൂപംകൊണ്ടതിനുശേഷം സംസ്ഥാനത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരായി ചുമതലയേറ്റവരുടെ സമ്പൂർണ്ണ പട്ടികയാണിത്.
{{Infobox official post|post=കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|incumbent=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]|insignia=Government of Kerala Logo.png
|flag = Flag of India.svg
|flagborder = yes
|flagcaption = [[ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയപതാക]]
|flagsize = 100px
|image=File:V-d-satheesan.png|incumbentsince=2026 മെയ് 18|appointer=[[കേരള ഗവർണ്ണർ]]|department={{Small|
{{collapsible list|
* [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]]
* പൊതുഭരണം
* [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ്]]
* ആസൂത്രണം
* ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമം
* പരിസ്ഥിതി
* മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം
* പ്രവാസികാര്യം
* ഐ.ടി
* എയർപോർട്ട്
* മെട്രോ റെയിൽ
* ഫയർ ഫോഴ്സ്
* ജയിൽ
* വിവര-പൊതുജന സമ്പർക്കം
* ഷിപ്പിങ്ങ് ആൻ്റ് നാവിഗേഷൻ
* ഉദ്യോഗസ്ഥ ഭരണ പരിഷ്കാരം
* അഖിലേന്ത്യ സർവീസുകൾ
* ഇലക്ഷൻ
* സൈനികക്ഷേമം
* അന്തർ സംസ്ഥാന നദീജലം
* ശാസ്ത്ര സാങ്കേതികം
* ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങൾ
* ദുരിത നിവാരണം
* ദുരന്ത നിവാരണ അതോറിറ്റി
}}
}}|residence=ക്ലിഫ് ഹൗസ്, തിരുവനന്തപുരം|abbreviation=CM|website=https://keralacm.gov.in|seat=മൂന്നാം നില, നോർത്ത് ബ്ലോക്ക്, സെക്രട്ടേറിയറ്റ്
തിരുവനന്തപുരം - 695001|memberof=|member_of=* മന്ത്രിസഭ
* [[കേരള നിയമസഭ]]|nominator=നിയമസഭാംഗങ്ങൾ|inaugural=[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]|salary=₹185,000}}
==കേരളത്തിലെ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ==
<timeline>
ImageSize = width:800 height:auto barincrement:12
PlotArea = top:10 bottom:50 right:130 left:20
AlignBars = late
DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:01/01/1957 till:01/01/2017
TimeAxis = orientation:horizontal
ScaleMajor = unit:year increment:10 start:1960
Colors =
id:cpi value:red legend: CPI
id:psp value:rgb(0.2,0.6,0) legend: PSP
id:inc value:rgb(0.2,0.9,1) legend: Congress
id:cpim value:red legend: CPI(M)
id:iml value:green legend: IML
Legend = columns:4 left:150 top:24 columnwidth:175
TextData =
pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M
text:"Political parties:"
BarData =
barset:PM
PlotData=
width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till
barset:PM
from: 05/04/1957 till: 31/07/1959 color:cpi text:"[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]" fontsize:10
from: 22/02/1960 till: 26/09/1962 color:psp text:"[[പട്ടം താണുപിള്ള]]" fontsize:10
from: 26/09/1962 till: 10/09/1964 color:inc text:"[[ആർ. ശങ്കർ]]" fontsize:10
from: 06/03/1967 till: 01/11/1969 color:cpim text:"ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്" fontsize:10
from: 01/11/1969 till: 01/08/1970 color:cpi text:"[[സി. അച്യുതമേനോൻ]]" fontsize:10
from: 04/10/1970 till: 25/03/1977 color:cpi text:"സി. അച്യുതമേനോൻ" fontsize:10
from: 25/03/1977 till: 25/04/1977 color:inc text:"[[കെ. കരുണാകരൻ]]" fontsize:10
from: 27/04/1977 till: 27/10/1978 color:inc text:"[[എ.കെ. ആന്റണി]]" fontsize:10
from: 29/10/1978 till: 07/10/1979 color:cpi text:"[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]" fontsize:10
from: 12/10/1979 till: 01/12/1979 color:iml text:"[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]" fontsize:10
from: 25/01/1980 till: 20/10/1981 color:cpim text:"[[ഇ.കെ. നായനാർ]]" fontsize:10
from: 28/12/1981 till: 17/03/1982 color:inc text:"കെ. കരുണാകരൻ" fontsize:10
from: 24/05/1982 till: 25/03/1987 color:inc text:"കെ. കരുണാകരൻ" fontsize:10
from: 26/03/1987 till: 17/06/1991 color:cpim text:"ഇ.കെ.നായനാർ" fontsize:10
from: 24/06/1991 till: 16/03/1995 color:inc text:"കെ.കരുണാകരൻ" fontsize:10
from: 22/03/1995 till: 09/05/1996 color:inc text:"എ.കെ.ആന്റണി" fontsize:10
from: 20/05/1996 till: 13/05/2001 color:cpim text:"ഇ.കെ.നായനാർ" fontsize:10
from: 17/05/2001 till: 29/08/2004 color:inc text:"എ.കെ. ആന്റണി" fontsize:10
from: 31/08/2004 till: 18/05/2006 color:inc text:"[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]]" fontsize:10
from: 18/05/2006 till: 18/05/2011 color:cpim text:"[[വി.എസ്.അച്യുതാനന്ദൻ]]" fontsize:10
from: 18/05/2011 till: 20/05/2016 color:inc text:"ഉമ്മൻചാണ്ടി" fontsize:10
from: 25/05/2016 till:end color:cpim text:"[[പിണറായി വിജയൻ]]" fontsize:10
</timeline>
==കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക==
<center>
{{legend2|{{Indian National Congress/meta/color}}|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|{{CPI(M)/meta/color}}|[[സി.പി.ഐ.(എം)]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|{{CPI/meta/color}}|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|{{Indian Union Muslim League/meta/color}}|[[മുസ്ലിം ലീഗ്]]|border=1px solid #AAAAAA}}
{{legend2|white|[[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]]|border=1px solid #AAAAAA}}
<onlyinclude> </center>
{| class="wikitable sortable"
! ക്രമനമ്പർ
! മുഖ്യമന്ത്രി
! ഫോട്ടോ
! അധികാരമേറ്റ തീയതി
! അധികാരമൊഴിഞ്ഞ തീയതി
! രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി
!മുന്നണി
|-
! style="background-color: {{CPI/meta/color}}" | 1
| [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| [[പ്രമാണം:E. M. S. Namboodiripad.jpg|143x143ബിന്ദു]]
| [[ഏപ്രിൽ 5]], [[1957]]
| [[ജൂലൈ 31]], [[1959]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
|
|-
! style="background-color: white" | 2
| [[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]]
| [[പ്രമാണം:Pattom A. Thanu Pillai (image).jpg|143x143ബിന്ദു]]
| [[ഫെബ്രുവരി 22]], [[1960]]
| [[സെപ്റ്റംബർ 26]], [[1962]]
| [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]]
|
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 3
| [[ആർ. ശങ്കർ]]
| [[പ്രമാണം:R Sankar 2009 stamp of India.jpg|143x143ബിന്ദു]]
| [[സെപ്റ്റംബർ 26]], [[1962]]
| [[സെപ്റ്റംബർ 10]], [[1964]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|
|-
! style="background-color: {{CPI(M)/meta/color}}" | 4
| [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]
| [[പ്രമാണം:E. M. S. Namboodiripad.jpg|143x143ബിന്ദു]]
| [[മാർച്ച് 6]], [[1967]]
| [[നവംബർ 1]], [[1969]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|
|-
! style="background-color: {{CPI/meta/color}}" | 5
| [[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
| [[പ്രമാണം:C achuthamenon.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[നവംബർ 1]], [[1969]]
| [[ഓഗസ്റ്റ് 1]], [[1970]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
|
|-
! style="background-color: {{CPI/meta/color}}" | 6
| [[സി. അച്യുതമേനോൻ]]
| [[പ്രമാണം:C achuthamenon.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[ഒക്ടോബർ 1]], [[1970]]
| [[മാർച്ച് 25]], [[1977]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
|
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 7
| [[കെ. കരുണാകരൻ]]
| [[File:Karunakaran Kannoth.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[മാർച്ച് 25]], [[1977]]
| [[ഏപ്രിൽ 25]], [[1977]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 8
| [[എ.കെ. ആന്റണി]]
| | [[പ്രമാണം:A. K. Antony.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[ഏപ്രിൽ 27]], [[1977]]
| [[ഒക്ടോബർ 27]], [[1978]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|
|-
! style="background-color: {{CPI/meta/color}}" | 9
| [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]]
| [[പ്രമാണം:P.K. Vasudevan Nair.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[ഒക്ടോബർ 29]], [[1978]]
| [[ഒക്ടോബർ 7]], [[1979]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]]
|
|-
! style="background-color: {{Indian Union Muslim League/meta/color}}" | 10
| [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]]
| [[പ്രമാണം:CHmohammedKoya.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[ഒക്ടോബർ 12]], [[1979]]
| [[ഡിസംബർ 1]], [[1979]]
| [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ്]]
|
|-
! style="background-color: {{CPI(M)/meta/color}}" | 11
| [[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| [[ചിത്രം:Ek nayanar.jpeg|136x136px]]
| [[ജനുവരി 25]], [[1980]]
| [[ഒക്ടോബർ 20]], [[1981]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 12
| [[കെ. കരുണാകരൻ]]
| [[File:Karunakaran Kannoth.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[ഡിസംബർ 28]], [[1981]]
| [[മാർച്ച് 17]], [[1982]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 13
| [[കെ. കരുണാകരൻ]]
| [[File:Karunakaran Kannoth.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[മേയ് 24]], [[1982]]
| [[മാർച്ച് 25]], [[1987]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|
|-
! style="background-color: {{CPI(M)/meta/color}}" | 14
| [[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| [[പ്രമാണം:E.K.Nayanar 1.jpg|125x125ബിന്ദു]]
| [[മാർച്ച് 26]], [[1987]]
| [[ജൂൺ 17]], [[1991]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 15
| [[കെ. കരുണാകരൻ]]
| [[File:Karunakaran Kannoth.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[ജൂൺ 24]], [[1991]]
| [[മാർച്ച് 16]], [[1995]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 16
| [[എ.കെ. ആന്റണി]]
| [[പ്രമാണം:A. K. Antony.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[മാർച്ച് 22]], [[1995]]
| [[മേയ് 9]], [[1996]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{CPI(M)/meta/color}}" | 17
| [[ഇ.കെ. നായനാർ]]
| [[പ്രമാണം:E.K.Nayanar 1.jpg|124x124ബിന്ദു]]
| [[മേയ് 20]], [[1996]]
| [[മേയ് 13]], [[2001]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 18
| [[എ.കെ. ആന്റണി]]
| [[പ്രമാണം:A. K. Antony.jpg|130x130ബിന്ദു]]
| [[മേയ് 17]], [[2001]]
| [[ഓഗസ്റ്റ് 29]], [[2004]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 19
| [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| [[പ്രമാണം:Oommen Chandy (cropped).jpg|134x134ബിന്ദു]]
| [[ഓഗസ്റ്റ് 31]], [[2004]]
| [[മേയ് 18]], [[2006]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{CPI(M)/meta/color}}" | 20
| [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
| [[പ്രമാണം:V. S. Achuthanandan 2016.jpg|123x123ബിന്ദു]]
| [[മേയ് 18]], [[2006]]
| [[മേയ് 14]] [[2011]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 21
| [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
| [[പ്രമാണം:Oommen Chandy (cropped).jpg|134x134ബിന്ദു]]
| [[മേയ് 18]], [[2011]]
| [[മേയ് 20]],[[2016]]
| [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{CPI(M)/meta/color}}" | 22
| rowspan="2" | [[പിണറായി വിജയൻ]]
| rowspan="2" | [[പ്രമാണം:Chief Minister Pinarayi Vijayan 2023.tif|148x148ബിന്ദു]]
| [[മേയ് 25]], [[2016]]
| [[മേയ് 3]], [[2021]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{CPI(M)/meta/color}}" | 23
| [[മേയ് 20]], [[2021]]
| മെയ് 04, 2026
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|-
! style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | 24
|[[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| [[File:V-d-satheesan.png|120px]]
|മെയ് 18, 2026
| - തുടരുന്നു
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]
|}
*
{{commons category|Chief Ministers of Kerala}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.keralacm.gov.in/ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)]
* [http://www.keralacm.gov.in/cms_kerala.htm കേരളത്തിലെ മുൻകാല മുഖ്യമന്ത്രിമാർ (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080926022059/http://www.keralacm.gov.in/cms_kerala.htm |date=2008-09-26 }}
* [http://www.kerala.gov.in/ കേരള സർക്കാർ (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060118031516/http://www.kerala.gov.in/ |date=2006-01-18 }}
== ഇതും കാണുക ==
* [[ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതിമാരുടെ പട്ടിക]]
* [[ഇന്ത്യയുടെ ഉപരാഷ്ട്രപതിമാരുടെ പട്ടിക]]
* [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]]
* [[ഇന്ത്യയിലെ ലോക്സഭാ സ്പീക്കർമാരുടെ പട്ടിക]]
{{Current Indian chief ministers}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടികകൾ]]
jnlkmlyk7elyg21ftpdeuubl2mcefdq
അക്കൗണ്ടൻസി
0
47110
4619993
4617371
2026-05-17T23:20:57Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619993
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Accountancy}}
{{Accounting}}
സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ ക്രമനബദ്ധമായി രേഖപ്പെടുത്തുകയും തരംതിരിവിലൂടെ അവയുടെ രത്നചുരുക്കം വേർതിരിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയയാണ് അക്കൗണ്ടിംഗ്. ആഗോളവ്യാപകമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ള തത്ത്വങ്ങളും നടപടിക്രമങ്ങളുമാണ് അക്കൗണ്ടിംഗിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. അക്കൗണ്ടിംഗിനാവശ്യമായ തത്ത്വങ്ങളും നടപടിക്രമങ്ങളും വിവരിക്കുന്ന ശാസ്ത്രശാഖയാണ് അക്കൗണ്ടൻസി.
[[വ്യാപാരം|വ്യാപാരങ്ങൾ]] പൊതുവേ [[ലാഭം|ലാഭത്തിനു]] വേണ്ടി നടത്തപ്പെടുന്നവയാണ്. ഒരു വ്യാപാരി ദിനംതോറുമുള്ള വ്യാപാരത്തിന്റെ കാലികമായ സാമ്പത്തികനിലയും [[ലാഭം|ലാഭ]] [[നഷ്ടം|നഷ്ട]] നിലയും കണക്കാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ദിവസേനയുള്ള [[ക്രയവിക്രയം|ക്രയവിക്രയങ്ങൾ]] ഒരു പരിധിയിൽ കൂടുതൽ ഓർത്തുവെയ്ക്കാൻ സാധ്യമല്ലാത്ത സന്ദർഭങ്ങളിലാണ് ആദ്യകാലങ്ങളിൽ അക്കൗണ്ടിങ്ങ് ഉപയോഗിച്ചുതുടങ്ങിയത്. [[ആധുനികഅക്കൗണ്ടിങ്ങ്|ആധുനികഅക്കൗണ്ടിംഗ്]] വ്യാപാരത്തിന്റെ [[ഭാഷ|ഭാഷയായാണ്]] അക്കൗണ്ടൻസി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. ഭാഷയുടെ അടിസ്ഥാനസ്വഭാവമായ ആശയവിനിമയം അക്കൗണ്ടിംഗിൽ തല്പരരായ കക്ഷികൾക്ക് വ്യാപാരപ്രവർത്തനങ്ങളുടെ വിവരങ്ങൾ എത്തിച്ചുകൊടുക്കുന്നതിലൂടെയാണ് നടത്തപ്പെടുന്നത്.
ഏതൊരു സ്ഥാപനത്തിനും ചരക്കുവാങ്ങുക, വിൽക്കുക, ശമ്പളം നൽകുക, കൂലി കൊടുക്കുക, വിവിധ ഇനം ചെലവ് വഹിക്കുക, വരവ് ഉണ്ടാകുക എന്നിങ്ങനെ ആയിരക്കണക്കിന് ഇടപാടുകളുണ്ടാകും. ഒപ്പം [[ഭൂമി]], കെട്ടിടം, ഉപകരണങ്ങൾ, ഫർണിച്ചർ തുടങ്ങിയവയുടെ ക്രയവിക്രയവും ഉണ്ടാകാം. ഓരോ ഇടപാടിലും സൂക്ഷ്മത പാലിക്കുകയും കൃത്യമായ വിവരങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് സ്ഥാപനം അഭിവൃദ്ധിയിലേക്ക് നീങ്ങുക. അസാധാരണമായ ഓർമശക്തിയുള്ള ഒരാളിനുപോലും എല്ലാ ഇടപാടുകളും ക്രമമനുസരിച്ച് ഓർത്തുവയ്ക്കാനാവില്ല. അതിനാൽ സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളെക്കുറിച്ചു വ്യക്തതയും കൃത്യതയുമുള്ള രേഖകൾ എഴുതി സൂക്ഷിക്കേണ്ടത് സ്ഥാപനത്തിന് ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത കാര്യമായി മാറുന്നു. ഈ പശ്ചാത്തലമാണ് അക്കൗണ്ടിംഗിന് വ്യാപകമായ അംഗീകാരവും പ്രചാരവും നേടിക്കൊടുത്തത്. അക്കൗണ്ടിംഗിലൂടെ ചില സവിശേഷ നേട്ടങ്ങളുണ്ടാകുമെന്നതും പ്രസ്താവ്യമാണ്.
സ്ഥാപനത്തിന്റെ വിഭവശേഷി എത്രയെന്ന് അറിയുക, സ്ഥാപനത്തിന്റെ താത്പര്യവും അവകാശവും എന്തെന്ന് ഉറപ്പിക്കുക, കാലാകാലങ്ങളിൽ വിഭവശേഷിയിലുണ്ടാകുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ചു വിവരങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുക, സ്ഥാപനത്തിന്റെ സാമ്പത്തികശേഷിയെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ അപഗ്രഥിച്ചറിയുക, വിഭവങ്ങൾ കാര്യക്ഷമവും ഫലപ്രദവുമായി വിനിയോഗിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് വിശകലനം നടത്തുക, ഭാവിപരിപാടികൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള വിവരങ്ങൾ നേടുക തുടങ്ങിയവയാണ് അക്കൗണ്ടിംഗിന്റെ സവിശേഷപ്രയോജനങ്ങൾ. സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഉടമകൾ, ഉത്തമർണർ, അധമർണർ, ജീവനക്കാർ, നിക്ഷേപകർ, സാമ്പത്തികസ്ഥാപനങ്ങൾ, ഉപഭോക്താക്കൾ, ഇടപാടുകാർ തുടങ്ങിയവർക്കും സർക്കാർ, ജനപ്രതിനിധികൾ, ഭരണാധികാരികൾ തുടങ്ങിയ സമൂഹത്തിലെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിൽ ഉള്ളവർക്കും ഉപയോഗപ്രദമായ വ്യത്യസ്ത സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങൾ അക്കൗണ്ടിംഗ് പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. അന്തർദേശീയ തലങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇന്റർനാഷണൽ അക്കൗണ്ടിംഗ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് കമ്മിറ്റി ഈ ശാഖയിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് വിലപ്പെട്ട സംഭാവന നൽകുന്നുമുണ്ട്.
ഒരാളിന് വരുമാനമാർഗങ്ങളിൽ ഓരോന്നിലും ലഭിച്ച തുക, ചെലവിനങ്ങളിൽ ഓരോന്നിലും ചെലവായ തുക, ലാഭം അല്ലെങ്കിൽ നഷ്ടം, മൂലധനത്തിൽ ഉണ്ടായ വർധന അല്ലെങ്കിൽ കുറവ്, സ്ഥാവരജംഗമ വസ്തുക്കളുടെ ഓരോന്നിന്റേയും മൂല്യം, ബാദ്ധ്യതകൾ ആസ്തികൾ, അധർമ്മണരിൽനിന്നു കിട്ടാനുള്ള തുക, സ്ഥാപനത്തിന്റെ കാലാനുഗതമായ വളർച്ച, നികുതി ഉൾപ്പെടെ വ്യാപാരസംബന്ധമായ മറ്റു കാര്യങ്ങൾ എന്നിവ കൃത്യമായ അക്കൗണ്ടിംഗിലൂടെ വ്യക്തമായി അറിയാൻ കഴിയും.
== ചരിത്രം ==
[[പണം]] എന്ന സങ്കല്പത്തിനോളം തന്നെ പഴക്കം അക്കൗണ്ടിംഗിനും അവകാശപ്പെടാമെങ്കിലും [[ലൂക്ക പാച്ചിയോളി]]<ref>https://www.youtube.com/watch?v=Osoz_QH0q-M</ref>യെയാണ് ആധുനിക അക്കൗണ്ടിംഗ് സമ്പ്രദായത്തിന്റെ ഉപജ്ഞാതാവായി കണക്കാക്കുന്നത്. 1494-ൽ അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച [[ഡബിൾ എൻട്രി സിസ്റ്റം ഓഫ് അക്കൗണ്ടിങ്ങ്|ഡബിൾ എൻട്രി സിസ്റ്റം ഓഫ് അക്കൗണ്ടിംഗ്]] എന്ന പുസ്തകത്തിൽ അക്കൗണ്ടിങ്ങിനെ വിശദീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
== നിർവ്വചനം ==
[[എ.ഐ.സി.പി.എ]] യുടെ നിർവ്വചനമനുസരിച്ച് "അന്വർത്ഥമായ രീതിയിൽ സാമ്പത്തികപ്രകൃതങ്ങളായ പണം, ക്രയവിക്രയങ്ങൾ,ആനുകാലികസംഭവങ്ങൾ ഇവയെ ആധാരമാക്കി രേഖപ്പെടുത്തുകയും, വർഗ്ഗീകരിക്കുകയും, സംക്ഷേപിക്കുകയും അപ്രകാരം പരിണതഫലങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പ്രയോഗചാതുര്യമാണ് അക്കൗണ്ടിംഗ്".
=== അർത്ഥം ===
അക്കൗണ്ടിംഗ് എന്നാൽ ക്രയവിക്രയങ്ങളെല്ലാം രേഖപ്പെടുത്തി, വർഗ്ഗീകരിച്ച്, സംക്ഷേപിച്ച് വിശകലനം ചെയ്യുകയും വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും വഴി കാലികമായ സാമ്പത്തികനില ഇപ്രകാരം തല്പരരായ വ്യക്തികളുമായി ആശയവിനിമയം നടത്തുക എന്നതാണ്.
== ബുക്ക് കീപ്പിങ്ങും അക്കൗണ്ടിംഗും ==
സാധാരണ നിലയിൽ ബുക്കു കീപ്പിങ്ങും അക്കൗണ്ടിംഗും പര്യായ പദങ്ങളെന്ന നിലയിലാണ് ഉപയോഗിക്കാറുള്ളത്. എന്നാൽ സൂക്ഷ്മവിശകലനം നടത്തുമ്പോൾ ഇവ രണ്ടും വിഭിന്നങ്ങളായ ആശയങ്ങൾ ഉൾക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന പദങ്ങളാണെന്നു വ്യക്തമാകും. ക്രമാനുഗതമായി, സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകൾ ബുക്കുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചിട്ടയായി അവ സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ബുക്ക് കീപ്പിങ്. വ്യക്തമായ നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ താഴെ ശ്രേണിയിലുള്ള ജീവനക്കാർക്ക് ഈ ജോലി നിർവഹിക്കാനാകും. അക്കൗണ്ടിംഗ് കുറച്ചുകൂടി വിശാലമായ പ്രവർത്തനമേഖലയാണ്. ചില തത്ത്വസംഹിതകളെ ആധാരമാക്കി, സാമ്പത്തിക വിഭവങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള പട്ടികകൾ തയ്യാറാക്കുകയും അവയ്ക്ക് സൂക്ഷ്മപരിശോധനയിലൂടെ കൃത്യത ഉറപ്പുവരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് അക്കൗണ്ടിംഗ്. ആഴത്തിലുള്ള അപഗ്രഥനവും വിശകലനവും സാധ്യമാകുംവിധം വിവിധ വിഭാഗങ്ങളിലുള്ളവർക്ക് വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുക എന്ന ധർമവും അക്കൗണ്ടിംഗ് നിർവഹിക്കുന്നു. കണക്കെഴുത്തുകാരനെന്നതിനുപരി ഭാവനാവൈഭവം, അനുഭവസമ്പത്ത്, കാര്യക്ഷമത, നൈപുണ്യം എന്നിവ ഒത്തിണങ്ങിയ ഒരാളിനുമാത്രം നിർവഹിക്കാനാകുന്ന ഒരു തൊഴിൽമേഖലയാണ് അക്കൗണ്ടിംഗ്. നിയമം, ധനശാസ്ത്രം, സ്ഥിതിവിവരക്കണക്ക്, ഗണിതശാസ്ത്രം, എഞ്ചിനീയറിങ് തുടങ്ങിയ ശാസ്ത്രശാഖകളിലെ സാമാന്യജ്ഞാനം അക്കൗണ്ടന്റിന് അനുപക്ഷേണിയമാണ്.
==അക്കൗണ്ടിംഗ് തത്ത്വങ്ങൾ
സാർവദേശീയമായി അംഗീകാരവും പ്രാബല്യവുമുള്ള അക്കൗണ്ടിംഗ് തത്ത്വങ്ങളെ രണ്ടായി തരംതിരിക്കാം. പൊതുസങ്കല്പവും (concepts) കീഴ്വഴക്കങ്ങളും (conventions). അക്കൗണ്ടിംഗിലൂടെ ഉരുത്തിരിച്ചെടുക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ ഈ പൊതുസങ്കല്പങ്ങളെ ആധാരമാക്കിയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്. വ്യാപാര അസ്തിത്വം, ഊർജ്ജിതമായി നടക്കുന്ന സ്ഥാപനം, നാണ്യ അളവുകോൽ, കോൾ മുതൽ, കാലയളവ്, ഇരട്ടഭാവം, സമീകരിക്കൽ, പ്രത്യക്ഷീകരണം, ബാലൻസ്ഷീറ്റിലെ തുല്യത, വസ്തുനിഷ്ഠമായ തെളിവുകൾ എന്നീ ഘടകങ്ങളിലെ അന്തഃസത്തയാണ് പൊതുസങ്കല്പങ്ങൾ.<ref>[http://www.journalofaccountancy.com/Web/20103305.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100904230346/http://www.journalofaccountancy.com/Web/20103305.htm |date=2010-09-04 }} Treasury Announces Low-Cost Financial Account Program for Taxpayers</ref>
ഉടമയിൽനിന്ന് വേറിട്ട് നിന്നുള്ള പ്രത്യേക അസ്തിത്വം (Business entity concept) എന്ന സങ്കല്പം, സ്ഥാപനത്തിന് അതിന്റേതായ കണക്കുകൾ എഴുതി ഉണ്ടാക്കുന്ന തത്ത്വമാണ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്.<ref>http://www.allinterview.com/showanswers/53921.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100206024906/http://www.allinterview.com/showanswers/53921.html |date=2010-02-06 }} what is business entity concept?</ref> അതായത്, ഉടമയുടെ സ്വകാര്യ ഇടപാടുകളും സ്ഥാപനത്തിന്റെ ഇടപാടുകളും തമ്മിൽ കൂട്ടിക്കുഴയ്ക്കാൻ പാടില്ല. സ്ഥാപനത്തിനെ പ്രത്യക്ഷമായി ബാധിക്കുന്ന ഇടപാടുകൾമാത്രം ഉൾപ്പെടുത്തി, സ്ഥാപനത്തിന്റെ നടത്തിപ്പിന് ഉടമ മുടക്കുന്ന പണം ഉടമയോട് സ്ഥാപനത്തിനുള്ള ബാദ്ധ്യതയായി കണക്കാക്കണമെന്ന തത്ത്വമാണ് വ്യാപാര അസ്തിത്വ സങ്കല്പം അനുശാസിക്കുന്നത്.
എല്ലാ ഇടപാടുകളുടേയും മൂല്യം നിർണയിക്കാനായി ബന്ധപ്പെട്ട രാജ്യത്തിലെ കറൻസിയിലാണ് (Money measurement concept) കുറിപ്പുകൾ അക്കൗണ്ടിംഗിൽ രേഖപ്പെടുത്തുക. അപഗ്രഥനവും വിലയിരുത്തലും നടത്തുന്നത് സാമ്പത്തിക യൂണിറ്റിലാണെങ്കിലേ അർത്ഥസമ്പുഷ്ടി ഉണ്ടാകൂ എന്നതാണ് ഈ സങ്കല്പത്തിന്റെ പിന്നിലെ പൊരുൾ.
വാങ്ങിയ യഥാർഥ (കോൾ മുതൽ) വിലയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് (cost concept) ആസ്തിബാദ്ധ്യതകൾ ഉൾപ്പെടെ ഏതിനവും അക്കൗണ്ടിംഗിൽ ഉൾപ്പെടുത്തേണ്ടത്.<ref>http://www.globusz.com/ebooks/Costing/00000011.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100812093204/http://www.globusz.com/ebooks/Costing/00000011.htm |date=2010-08-12 }} Basic Cost Concepts</ref> തന്മൂലം, ആസ്തിബാദ്ധ്യതകൾ ഓരോ കാലയളവിലും അന്നന്ന് നിലവിലുള്ള കമ്പോളവിലയ്ക്കനുസൃതമായി പുനർമൂല്യനിർണയം നടത്തി കണക്കുകളിൽ കാണിക്കുകയില്ല. മാത്രമല്ല, യഥാർഥവിലയിൽ ഉൾക്കൊള്ളിക്കുന്ന സ്ഥിരം ആസ്തികളുടെ (Fixed assets) നിരന്തരമായ ഉപയോഗത്തിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന മൂല്യക്ഷയം<ref>http://www.investorwords.com/1988/fixed_asset.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101205112229/http://www.investorwords.com/1988/fixed_asset.html |date=2010-12-05 }} Fixed assets</ref> (Depreciation) വർഷംതോറും ബന്ധപ്പെട്ട ആസ്തിയുടെ യഥാർഥവിലയിൽ നിന്ന് കുറവ് വരുത്തുകയും ചെയ്യും. ഇതിനിടയിൽ അപ്പപ്പോഴുള്ള കമ്പോളവില കണക്കിലെടുക്കുകയില്ല.<ref>http://www.investopedia.com/terms/d/depreciation.asp Depreciation Definition</ref>
ഓരോ സാമ്പത്തിക ഇടപാടിനും രണ്ടുഭാവങ്ങൾ ഉണ്ട് എന്ന സങ്കല്പം (Dual aspect concept) ആണ് അക്കൗണ്ടിംഗിലെ കാതലായതത്ത്വം. ഓരോ ഇടപാടിന്റേയും രണ്ടുഭാവങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ സ്ഥാപനത്തിന് നേട്ടവും മറ്റൊന്നിൽ കോട്ടവും വരുന്നുവെന്ന ന്യായമാണ് ഈ തത്ത്വത്തിന് ആധാരം. ഉദാഹരണമായി, 500 രൂപയുടെ ചരക്ക് രൊക്കം പണം നൽകി വാങ്ങുമ്പോൾ കൈവശമുള്ള ചരക്കിൽ 500 രൂപ മൂല്യത്തിലുള്ള നേട്ടവും കൈവശമുള്ള രൊക്കം പണത്തിൽ 500 രൂപാ കുറവുവരികയും ചെയ്യുന്നു. ഇമ്മാതിരി എല്ലാ സാമ്പത്തിക ഇടപാടിലും രണ്ടു ഭാവങ്ങൾ കാണാം. ഈ രണ്ടു ഭാവങ്ങൾ രണ്ട് അക്കൌണ്ടുകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിൽ ഒരു അക്കൌണ്ട് ഡെബിറ്റ് ചെയ്യുന്നു; മറ്റൊന്നു ക്രെഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നു. അതായത് എല്ലാ സാമ്പത്തിക ഇടപാടിലും ഒരു ഡെബിറ്റും ഒരു ക്രെഡിറ്റും കുറിപ്പുകൾ വേണ്ടിവരുന്നു. ഡബിൾ എൻട്രി സിസ്റ്റമെന്നാണ് ഇതറിയപ്പെടുന്നത്.
ഓരോ ഡെബിറ്റിനും ഓരോ ക്രെഡിറ്റ് നൽകുന്നതുകൊണ്ട് സമാപനകണക്കുകൾ തയ്യാറാക്കുമ്പോൾ ബാലൻസ് ഷീറ്റിൽ ആസ്തിബാദ്ധ്യതകൾ തുല്യമായിരിക്കും. ഇതിനുള്ള അടിസ്ഥാനപ്രമാണം ഇവിധം സംഗ്രഹിക്കാം: ഡെബിറ്റ് = ക്രെഡിറ്റ് എന്നത് വികസിപ്പിച്ചാൽ ചെലുവകൾ + നഷ്ടങ്ങൾ + ആസ്തികൾ = വരവുകൾ + നേട്ടങ്ങൾ + ബാദ്ധ്യതകൾ (ഉടമയുടെ മുതൽ മുടക്ക് ഉൾപ്പെടെ). അതായത് ആസ്തികൾ = (വരവുകൾ + നേട്ടങ്ങൾ + ബാദ്ധ്യതകൾ) - (ചെലവുകൾ + നഷ്ടങ്ങൾ). ബാലൻസ്ഷീറ്റിലെ തുല്യത (Balance Sheet Agreement concept) എന്ന സങ്കല്പമാണ് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നത്.<ref>http://knol.google.com/k/accounting-principles-income-statement-balance-sheet# {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100220133059/http://knol.google.com/k/accounting-principles-income-statement-balance-sheet |date=2010-02-20 }} Balancesheet Aggrement concept</ref>
വരവുചെലവുകളെ സമീകരിച്ച് ലാഭനഷ്ടം കണക്കാക്കുന്ന അക്കൗണ്ടിംഗ് സങ്കല്പം (Matching concept) ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഇതനുസരിച്ച് ഒരു പ്രത്യേക അക്കൗണ്ടിംഗ് കാലയളവിലെ കുടിശ്ശികയും മുൻകൂർതുകയും യഥാവിധി ക്രമീകരിച്ച് വേണം വരവ്ചെലവ് കണക്കുകൾ തിട്ടപ്പെടുത്തേണ്ടത്.
ഇടപാടുകൾ കണക്കുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളതിനെക്കുറിച്ച് വിശദമായ പരിശോധന നടത്തുന്നതിനും സൂക്ഷ്മത ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട രേഖകൾ സൂക്ഷിച്ചു വയ്ക്കേണ്ടതുണ്ട്. (Verifiable and Objective Evidence Concept). അതായത്, അക്കൌണ്ടുകളിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ച വിവരം പക്ഷപാതരഹിതമാവണം. വിശ്വാസ്യത, ആധികാരികത തുടങ്ങിയ ഗുണവിശേഷങ്ങൾ ഉറപ്പുവരുത്തേണ്ടതുമുണ്ട്.<ref>http://www.associatedcontent.com/article/2558211/list_of_accounting_concepts.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} List of Accounting Concepts</ref>
മേൽവിവരിച്ച പൊതുസങ്കല്പങ്ങൾക്ക് പുറമേ, അക്കൗണ്ടിംഗ് ചില കീഴ്നടപ്പുകളെയും അവലംബിക്കുന്നുണ്ട്. മാമൂലുകൾ (conventions) എന്ന ഈ വിഭാഗത്തിൽ വെളിപ്പെടുത്തൽ (Disclosure), സ്ഥൂലമാക്കൽ (Materiality), സ്ഥിരത (Consistency), യാഥാസ്ഥിതികത്വം (Conservatism) എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
== അക്കൗണ്ടിംഗ് നടപടിക്രമം ==
* ക്രയവിക്രയങ്ങളുടെ തിരിച്ചറിയൽ
* ക്രയവിക്രയങ്ങളെ വർഗ്ഗീകരിക്കുക
* ക്രയവിക്രയങ്ങളെ രേഖപ്പെടുത്തുക
* ക്രയവിക്രയങ്ങളെ സംക്ഷേപിക്കുക
* ക്രയവിക്രയങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുക
== അക്കൗണ്ടിംഗിന്റെ ലക്ഷ്യം ==
അക്കൗണ്ടിംഗിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട ലക്ഷ്യം അവശ്യവിവരങ്ങൾ തല്പരരായ വ്യക്തികൾക്ക് നൽകി തീരുമാനങ്ങളെടുക്കാൻ അവരെ പ്രാപ്തരാക്കുക എന്നതാണ്. ഈ വിവരങ്ങൾ [[പ്രോഫിറ്റ് ആന്റ് ലോസ് അക്കൗണ്ട്|പ്രോഫിറ്റ് ആന്റ് ലോസ് അക്കൗണ്ടിലൂടേയും]] [[ബാലൻസ് ഷീറ്റ്|ബാലൻസ് ഷീറ്റിലൂടേയും]] ആണ് നൽകുന്നത്. അടിസ്ഥാനലക്ഷ്യങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്.
* വ്യാപാരറെക്കോർഡുകളുടെ സംരക്ഷണം
അക്കൗണ്ടിംഗിന്റെ പ്രധാന ഉദ്ദേശ്യങ്ങളിൽ ഒന്ന് വ്യാപാരത്തിലെ ക്രയവിക്രയങ്ങളെല്ലാം തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അക്കൗണ്ടുകളാക്കി സൂക്ഷിക്കുക എന്നതാണ്. ക്രയവിക്രയങ്ങൾ ആസ്തി, ബാദ്ധ്യത, വരുമാനം, ചെലവ് എന്നിങ്ങനെ തരംതിരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. റെക്കോർഡുകൾ വ്യവസ്ഥാനുസൃതമായ രീതിയിൽ തയ്യാറാക്കി അവശ്യവിവരങ്ങൾ ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തന്നെ ലഭ്യമാക്കുന്നു.
* ലാഭമോ നഷ്ടമോ കണക്കാക്കൽ
ലാഭം ആർജ്ജിക്കൽ എന്നതാണ് വ്യാപാരത്തിന്റെ പ്രധാന ഉദ്ദേശ്യം. ഈ വിവരം അതായത് ലാഭമോ അഥവാ നഷ്ടമോ എന്നത് [[പ്രോഫിറ്റ് ആന്റ് ലോസ് അക്കൗണ്ട്]] എന്നതിലൂടേയാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.
* സാമ്പത്തികനിലയുടെ ചിത്രീകരണം
അക്കൗണ്ടിങ്ങ് കാലയളവിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തിൽ [[ബാലൻസ് ഷീറ്റ്]] അഥവ ബാക്കി പത്രം എന്ന പ്രസ്താവന തയ്യാറാക്കുന്നു. ആസ്തിയുടേയും ബാദ്ധ്യതയുടേയും മൂല്യം ഇവിടേയാണ് കാണിക്കുന്നത്. ബാക്കി പത്രം യഥാർത്ഥവും അനുയോജ്യവുമായ വ്യാപാരനില കാണിച്ചുതരുന്നു.
* അവശ്യവിവരങ്ങൾ വ്യക്തികൾക്ക് ലഭ്യമാക്കൽ
അക്കൗണ്ടിംഗ് റെക്കോർഡുകളിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ തല്പരരായ ഉടമ, നിക്ഷേപകൻ, ബാങ്ക്, സർക്കാർ, ജീവനക്കാർ എന്നീ വ്യക്തികൾക്ക് ലഭ്യമാക്കുന്നു.
==വിവിധതരം അക്കൗണ്ടുകൾ==
അക്കൌണ്ടുകളെ പൊതുവേ മൂന്നായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. പേഴ്സണൽ അക്കൗണ്ടുകൾ, റിയൽ അക്കൗണ്ടുകൾ, നോമിനൽ അക്കൌണ്ടുകൾ എന്നിങ്ങനെയാണ് ഈ തരം തിരിവ് നടത്തുക.
വ്യക്തികളേയും സ്ഥാപനങ്ങളേയും സംബന്ധിച്ച അക്കൌണ്ടുകളാണ് പേഴ്സണൽ അക്കൗണ്ടുകൾ. ഉദാഹരണത്തിന് രാമകൃഷ്ണൻ, ജോർജ് തോമസ്, ഖദീജ മുഹമ്മദ് എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഏതൊരു വ്യക്തിയുമായും ടാറ്റ കെമിക്കൽസ് ലിമിറ്റഡ്, റിലയൻസ് ഇൻഡസ്ട്രീസ് ലിമിറ്റഡ്, കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രോണിക്സ് ഡവലപ്പ്മെന്റ് ലിമിറ്റഡ്, ബാറ്റ ഇന്ത്യ ലിമിറ്റഡ്, വി-ഗാർഡ് ഇൻഡസ്ട്രീസ് ലിമിറ്റഡ് എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഏതൊരു സ്ഥാപനവുമായും നടത്തുന്ന ബിസിനസ് ഇടപാടുകൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന അക്കൌണ്ടുകളാണ് പേഴ്സണൽ അക്കൗണ്ടുകൾ.
സ്ഥാവര ജംഗമ വസ്തുക്കളെ സംബന്ധിച്ച അക്കൌണ്ടുകളാണ് റിയൽ അക്കൗണ്ടുകൾ. ഉദാഹരണമായി പണം, ഭൂമി, കെട്ടിടം, ഉപകരണം, മെഷിനറി, ഫർണിച്ചർ, മോട്ടോർ വാഹനം തുടങ്ങിയവ.
വരവ് ചെലവിനങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള അക്കൌണ്ടുകളാണ് നോമിനൽ അക്കൌണ്ടുകൾ. ഉദാഹരണമായി ശമ്പളം, പലിശ, കൂലി, വാടക, പരസ്യം, കിഴിവ് തുടങ്ങിയവ.
==ഇടപാടുകൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന രീതി==
ഒരിടപാടിലെ രണ്ട് അക്കൗണ്ടുകളിൽ ഏത് അക്കൗണ്ടാണ് ഡെബിറ്റ് ചെയ്യേണ്ടതെന്നും ഏത് അക്കൗണ്ടാണ് ക്രെഡിറ്റ് ചെയ്യേണ്ടതെന്നും നിശ്ചയിക്കുന്നതിന് രണ്ടുതരം സമീപനങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. ഇംഗ്ളീഷ് സമീപനവും അമേരിക്കൻ സമീപനവും. അടിസ്ഥാനപരമായി, ഇവ രണ്ടും തമ്മിൽ ഗണ്യമായ വ്യത്യാസമില്ല. പക്ഷേ സമീപനരീതിയിൽ വ്യത്യാസം കാണാം.
==ഇംഗ്ളീഷ് സമീപനം==
ഇംഗ്ളീഷ് സമീപനത്തിൽ ഡെബിറ്റും ക്രെഡിറ്റും നിശ്ചയിക്കുന്നതിന് പേഴ്സണൽ അക്കൗണ്ടുകൾക്കും റിയൽ അക്കൗണ്ടുകൾക്കും നോമിനൽ അക്കൗണ്ടുകൾക്കും വെവ്വേറെ നിയമമാണുള്ളത്.
പേഴ്സണൽ അക്കൗണ്ടുകളിൽ സ്ഥാപനത്തിൽനിന്ന് നേട്ടമോ പണമോ കൈപ്പറ്റുന്ന അക്കൌണ്ടിനെ ഡെബിറ്റു ചെയ്യുന്നു; പണമോ മറ്റ് നേട്ടങ്ങളോ തരുന്ന അക്കൗണ്ടിൽ ക്രെഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നു.
റിയൽ അക്കൌണ്ടുകളിൽ സ്ഥാപനത്തിലേക്ക് വരുന്നതിനെ ബന്ധപ്പെട്ട ആസ്തിയുടെ അക്കൗണ്ടിൽ ഡെബിറ്റ് ചെയ്യുന്നു; പോകുന്നതിനെ ക്രെഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നു.
നോമിനൽ അക്കൗണ്ടുകളിൽ സ്ഥാപനത്തിന്റെ ചെലവിനത്തിലും നഷ്ടത്തിലും ബന്ധപ്പെട്ട അക്കൗണ്ടിൽ ഡെബിറ്റ് ചെയ്യുന്നു; വരവിനത്തിലും ലാഭത്തിലും ക്രെഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നു.
ഇന്റർനാഷനൽ ഫിനാൻഷ്യൽ റിപ്പോർട്ടിങ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് (International Financial Reporting Standards) അഥവാ ഐ എഫ് ആർ എസ് (IFRS) ആണ് ഇംഗ്ളീഷ് സമീപനം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്. അമേരിക്കയും അമേരിക്കൻ മൾട്ടി നാഷണൽ കോർപ്പറേഷനുകളും ഒഴികെ ലോകത്ത് ഭൂരിപക്ഷം രാജ്യങ്ങളും കമ്പനികളും ഈ സമീപനമാണ് പിന്തുടരുന്നത്. ഐ എഫ് ആർ എസ് ഫൗണ്ടേഷനും (IFRS Foundation) ഇന്റർനാഷണൽ അക്കൗണ്ടിംഗ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് ബോർഡും (International Accounting Standards Board - IASB) ചേർന്നാണ് ഇന്റർനാഷനൽ ഫിനാൻഷ്യൽ റിപ്പോർട്ടിങ് സ്റ്റാൻഡേർഡ്സ് നിയന്ത്രിക്കുകയും കാലാകാലങ്ങളിൽ പരിഷ്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്.
==അമേരിക്കൻ സമീപനം==
ഡെബിറ്റും ക്രെഡിറ്റും നിശ്ചയിക്കുന്നതിനായി അമേരിക്കൻ സമീപനത്തിൽ അക്കൗണ്ടുകളെ അഞ്ചായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു: മുടക്കുമുതൽ, ബാദ്ധ്യതകൾ, ആസ്തികൾ, ചെലവുകൾ, വരുമാനങ്ങൾ.
മുടക്കുമുതൽ കുറയുമ്പോൾ ഡെബിറ്റ് ചെയ്യുന്നു; കൂടുമ്പോൾ ക്രെഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നു.ബാദ്ധ്യതകൾ കുറയുമ്പോൾ ഡെബിറ്റ് ചെയ്യുന്നു; കൂടുമ്പോൾ ക്രെഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നു.ആസ്തികൾ കൂടുമ്പോൾ ഡെബിറ്റ് ചെയ്യുന്നു; കുറയുമ്പോൾ ക്രെഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നു.ചെലവുകൾ കൂടുമ്പോൾ ഡെബിറ്റ് ചെയ്യുന്നു; കുറയുമ്പോൾ ക്രെഡിറ്റ് ചെയ്യുന്നു. അക്കൌണ്ടുകൾ ഉദാഹരണമായി, ശമ്പളം, പലിശ, കൂലി, പരസ്യം, കിഴിവ് തുടങ്ങിയവ.
ജനറലി അക്സപ്റ്റഡ് അക്കൗണ്ടിംഗ് പ്രിൻസിപ്പിൾസ് (Generally Accepted Accounting Principles) അഥവാ ഗാപ് (GAAP) എന്നാണ് അമേരിക്കൻ അക്കൗണ്ടിംഗ് സമീപനം അറിയപ്പെടുന്നത്. യു. എസ് ഗാപ് (U.S. GAAP) എന്നും പരാമർശിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.
== വിവിധതരം അക്കൗണ്ടിംഗുകൾ ==
ഫിനാൻഷ്യൽ അക്കൗണ്ടിങ്, കോസ്റ്റ് അക്കൗണ്ടിങ്, മാനേജ്മെന്റ് അക്കൗണ്ടിങ് എന്നിങ്ങനെ മൂന്നുതരം അക്കൗണ്ടിങ്ങുകൾ പ്രയോഗത്തിലുണ്ട്.
=== ഫിനാൻഷ്യൽ അക്കൗണ്ടിംഗ് ===
ഇടപാടുകളെ കാലക്രമമനുസരിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തുക, ഓരോ അക്കൌണ്ടിലേയും ഒരു പ്രത്യേക കാലയളവിലുള്ള ഡെബിറ്റും ക്രെഡിറ്റും കുറിപ്പുകൾ ക്രമീകരിച്ച് നീക്കി ബാക്കി കണ്ടെത്തുക, ഈ നീക്കി ബാക്കികൾ ഉപയോഗിച്ച് പട്ടിക തയ്യാറാക്കുക, അതിന്റെ സഹായത്തോടെ ലാഭ/നഷ്ടം അല്ലെങ്കിൽ മിച്ചം/കമ്മി തിട്ടപ്പെടുത്തുവാനും സാമ്പത്തികനില കണ്ടറിയുവാനുമുള്ള സമാപനക്കണക്കുകൾ തയ്യാറാക്കുക, അവയുടെ അപഗ്രഥനത്തിനാവശ്യമായ രേഖകൾ തയ്യാറാക്കുക തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളാണ് ഫിനാൻഷ്യൽ അക്കൗണ്ടിംഗിൽ വരുന്നത്.
ഇടപാടുകൾ കാലക്രമമനുസരിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തുന്ന പ്രാരംഭ പുസ്തകമാണ് നാൾവഴി അഥവാ ജേർണൽ. ഇതിൽ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന കുറിപ്പുകളെ നാൾവഴികുറിപ്പുകൾ എന്നാണ് പറയുക. അതേസമയം, ധാരാളം ഇടപാടുകൾ നടക്കുന്ന ഒരു സ്ഥാപനത്തിൽ എല്ലാ ഇടപാടുകളും ഒരു ബുക്കിൽ രേഖപ്പെടുത്തുക പ്രായോഗികമല്ല. മാത്രമല്ല, എന്തെങ്കിലും പിശകുകൾ പിണഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ അവ കണ്ടുപിടിക്കുന്നതിനും തിരുത്തുന്നതിനും നന്നേ ബുദ്ധിമുട്ടേണ്ടിവരും. ഓരോ തരത്തിലുമുള്ള ഇടപാടുകൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനുവേണ്ടി വെവ്വേറെ ബുക്കുകളും ആവശ്യമെങ്കിൽ പ്രത്യേകചുമതലക്കാരേയും ക്രമീകരിക്കാനാവും. ഇതിനായി ഇടപാടുകളുടെ സ്വഭാവമനുസരിച്ച് ജേർണലിനെ വിഭജനം നടത്തും.
ജേർണലിന്റെ വിഭജനത്തിലൂടെ രൊക്കം പണം ഇടപാടുകൾക്ക് ക്യാഷ്ബുക്ക്, ചില്ലറ ചെലവുകൾക്ക് പെറ്റിക്യാഷ് ബുക്ക്, കടംചരക്ക് വാങ്ങുന്ന ഇടപാടുകൾക്ക് ക്രയബുക്ക് (purchases book), കടം ചരക്ക് വിൽക്കുന്ന ഇടപാടുകൾക്ക് വില്പനബുക്ക് (sales book),<ref>http://www.salesbook.com/ SalesBook</ref> ബില്ലുകൾ സംബന്ധിച്ച ഇടപാടുകൾക്ക് കിട്ടേണ്ട ബിൽബുക്ക് (Bills Receivable Book), <ref>http://www.accountingformanagement.com/bills_receivable_book.htm Bills Receivable Book:</ref>കൊടുക്കേണ്ട ബിൽ ബുക്ക് (Bills Payable Book),<ref>http://www.accountingformanagement.com/bills_payable_book.htm Bills Payable Book:</ref> മറ്റിനം ഇടപാടുകൾക്കായി പൊതുജേർണൽ (Journal Proper) തുടങ്ങിയ വെവ്വേറെയുള്ള ജേർണലുകളാകാം.<ref>http://www.accountingformanagement.com/journal_proper.htm Journal Proper:</ref>
ഓരോ അക്കൌണ്ടിനെയും സംബന്ധിച്ച് എല്ലാ ജേർണൽ കുറിപ്പുകളും ഒരു പ്രത്യേക ബുക്കിൽ വീണ്ടും പതിക്കുന്ന(Posting)തിന് ഒരു അനുബന്ധ ബുക്ക് കൂടി കരുതും.<ref>http://www.netmba.com/accounting/fin/process/ The Accounting Process</ref> ഈ ബുക്കിനെ ലെഡ്ജർ (പേരേട്) എന്നാണ് വിളിക്കുക. ഓരോ അക്കൗണ്ടിനും ലഡ്ജറിൽ വെവ്വേറെ പുറങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. ജേർണൽ കുറിപ്പുകളെ അപ്പപ്പോൾ ലഡ്ജറിലെ ബന്ധപ്പെട്ട അക്കൌണ്ടിലേക്ക് പതിക്കും. നിശ്ചിതകാലയളവിന്റെ അവസാനദിവസം നീക്കിബാക്കി (Balance) അറിയാൻ ഇത് സഹായകമാകും. ഇതിനായി, അക്കൗണ്ടിന്റെ ഡെബിറ്റ് വശത്തേയും (Debit side) ക്രെഡിറ്റ് വശത്തേയും (Credit Balance) ആകെത്തുക കണ്ടുപിടിക്കും.<ref>http://thesaurus.com/browse/on+the+debit+side {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111217213044/http://thesaurus.com/browse/on+the+debit+side |date=2011-12-17 }} on the debit side</ref> ഡെബിറ്റ് സൈഡിലെ ആകെത്തുകയാണ് കൂടുതലെങ്കിൽ ക്രെഡിറ്റ് സൈഡിലെ ആകെത്തുക കഴിച്ചുള്ള ബാലൻസിനെ ഡെബിറ്റ് ബാലൻസ് എന്ന് പറയും. മറിച്ചാണെങ്കിൽ ക്രെഡിറ്റ് ബാലൻസും. പൊതുവേ, മുടക്കുമുതൽ (Capital), ബാദ്ധ്യതകൾ, വരുമാനങ്ങൾ എന്നിവ സദാ ക്രെഡിറ്റ് ചെയ്യുന്ന ഇനങ്ങൾ ആയതുകൊണ്ട് ഇവയിലെ അക്കൌണ്ടുകൾ ക്രെഡിറ്റ് ബാലൻസും ആസ്തികൾ, ചെലവുകൾ, നഷ്ടങ്ങൾ എന്നിവയിലെ അക്കൌണ്ടുകൾ ഡെബിറ്റ് ബാലൻസുമാണ് കാണിക്കുക.
ലെഡ്ജറിലെ എല്ലാ അക്ക of ണ്ടുകളുടെയും ബാലൻസുകൾ അല്ലെങ്കിൽ മൊത്തം ഡെബിറ്റുകളും ക്രെഡിറ്റുകളും കാണിക്കുന്ന ഒരു പ്രസ്താവനയാണ് ട്രയൽ ബാലൻസ്. ഇത് ധനകാര്യ പ്രസ്താവനകൾ തയ്യാറാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു, അതായത് വരുമാന പ്രസ്താവനയും ബാലൻസ് ഷീറ്റും.<ref>{{Cite web|url=https://bcomassistant.in/accounting-process-accounting-cycle-in-detail/|title=What is Accounting Process? [Each Step In Detail]|access-date=2020-07-24|last=Mansoori|first=Alauddin|date=2020-01-20|language=en-US|archive-date=2020-07-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20200724225844/https://bcomassistant.in/accounting-process-accounting-cycle-in-detail/|url-status=dead}}</ref>
വ്യാപാരസ്ഥാപനത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ലാഭ/നഷ്ടം എത്രയെന്ന് അറിയാൻ വ്യാപാര ലാഭനഷ്ടക്കണക്കുകളും (Trading and Profit and Loss Account) വ്യാപാരേതര സ്ഥാപനത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം മിച്ചം/കമ്മി എത്രയെന്ന് അറിയാൻ വരവുചെലവ് കണക്കുകളും (Income and Expenditure Account)വർഷാവസാനം തയ്യാറാക്കണം. ഒപ്പം, ആസ്തി-ബാദ്ധ്യതകൾ ഉൾക്കൊണ്ട സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയെക്കുറിച്ചറിയാൻ ഈ സ്ഥാപനങ്ങളും ബാലൻസ്ഷീറ്റും (ബാക്കിപത്രം) തയ്യാറാക്കും. ഇവയെ ഒത്തുചേർത്ത് സമാപനക്കണക്കുകൾ എന്നുപറയുന്നു. ഫിനാൻഷ്യൽ അക്കൌണ്ടിങ്ങിന്റെ ഉദ്ദേശ്യലക്ഷ്യംതന്നെ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനഫലവും സാമ്പത്തികനിലയും ലാഭനഷ്ടം തിട്ടപ്പെടുത്തിയും (മിച്ചം/കമ്മി തിട്ടപ്പെടുത്തലും) ആസ്തിബാദ്ധ്യത നിർണയിച്ചും കണ്ടറിയുക എന്നതുതന്നെ. ട്രയൽബാലൻസും കുടിശ്ശിക, മുൻകൂർപറ്റ്, മൂല്യക്ഷയം, കിട്ടാക്കടം കരുതൽ, ചരക്ക് നീക്കി ബാക്കി തുടങ്ങിയ മറ്റ് വിവരങ്ങളും ഒത്തുചേർത്താണ് സമാപനക്കണക്കുകൾ തയ്യാറാക്കുക.
റവന്യൂവരവുകളും ചെലവുകളും പ്രത്യക്ഷമെന്നും (Direct) പരോക്ഷമെന്നും (Indirect) തരംതിരിച്ച് യഥാക്രമം വ്യാപാരക്കണക്കുകളിലും (Trading Account) ലാഭനഷ്ടക്കണക്കുകളിലും (Profit and Loss Account) പെടുത്തുമ്പോൾ കുറച്ചുകൂടി യഥാർഥ ഫലം അറിയാനാകും. വ്യാപാരകണക്കുകളിൽ നിന്ന് വ്യാപാരലാഭം/വ്യാപാരനഷ്ടം (Gross Profit/Gross Loss) എത്രയെന്നും ലാഭനഷ്ടക്കണക്കുകളിൽ നിന്നും അറ്റാദായം/അറ്റനഷ്ടം എത്രയെന്നും വ്യക്തമാകുന്നു. മുന്നിരിപ്പ് ചരക്ക് വില, വാങ്ങിയവില, കൂലി, തുടങ്ങിയവ പ്രത്യക്ഷചെലവുകളും വില്പനവരവ്, നീക്കിയിരിപ്പ്, ചരക്കുവില തുടങ്ങിയവ പ്രത്യക്ഷവരവുകളും ആണ്. ശമ്പളം, വാടക, അച്ചടി, ഇൻഷ്വറൻസ്, പരസ്യം, പലിശ, കമ്മീഷൻ, മൂല്യക്ഷയം, കിട്ടാക്കടം, കരുതൽ കിട്ടാക്കടം തുടങ്ങിയവ പരോക്ഷ റവന്യൂ ചെലവുകളിൽപ്പെടുന്നു. പരോക്ഷ റവന്യൂ വരവുകളിലുള്ളവയാണ് പലിശ, വാടക, കമ്മീഷൻ തുടങ്ങിയ വരുമാനങ്ങൾ.
അറ്റാദായം/അറ്റനഷ്ടം തിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതോടൊപ്പം തന്നെ ആസ്തിബാദ്ധ്യതകൾ ഉൾക്കൊണ്ട ഒരു പട്ടികയ്ക്കും തുല്യ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ആസ്തിബാദ്ധ്യതകൾ വെവ്വേറെ തരംതിരിച്ച് സ്ഥാപനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വർഷാവസാനത്തിലുള്ള സാമ്പത്തികനില വ്യക്തമാക്കുന്ന പട്ടികയാണ് ബാലൻസ്ഷീറ്റ്. ഇത് പട്ടികരൂപത്തിലും അക്കൌണ്ട് മാതൃകയിലും തയ്യാറാക്കാം. ബാദ്ധ്യതകൾ ഇടതുവശത്തും ആസ്തികൾ വലതുവശത്തും എഴുതി അക്കൌണ്ടിന്റെ മാതൃകയിൽ ബാലൻസ്ഷീറ്റ് തയ്യാറാക്കുന്ന ഇംഗ്ളീഷ് സമീപനരീതിയാണ് ഇന്ത്യയിൽ പ്രചാരത്തിലുള്ളത്. ആസ്തികൾ ഒന്നൊന്നായി താഴെതാഴെ എഴുതി ആകെ തുകയിൽനിന്നും വെവ്വേറെ എഴുതിക്കാണിക്കുന്ന പ്രസ്താവനാരൂപത്തിലുള്ള ബാലൻസ്ഷീറ്റും മറ്റുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്.
ബാലൻസ്ഷീറ്റിൽ ആസ്തിബാദ്ധ്യതകൾ ഏത് മുറയ്ക്ക് എഴുതണമെന്നുള്ളതിന് ഇന്ത്യൻ കമ്പനി നിയമത്തിൽ പ്രത്യേക നിബന്ധനകളുണ്ട്. എങ്കിലും വ്യക്തികളും പങ്കാളിത്ത സംരംഭങ്ങളും തയ്യാറാക്കുന്ന ബാലൻസ്ഷീറ്റ് തയ്യാറാക്കുന്നതിന് പ്രത്യേക ക്രമം നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ല. എങ്കിലും, ഹ്രസ്വകാല ആസ്തികളായ (Current Assets) രൊക്കപണം, ബാങ്ക് ബാലൻസ്, കിട്ടേണ്ട ബില്ലുകളും പ്രോനോട്ടുകളും, നിക്ഷേപങ്ങൾ, അധമർണർ, നീക്കിയിരിപ്പ് ചരക്ക് തുടങ്ങിയവ ആദ്യവിഭാഗത്തിലും സ്ഥിരം ആസ്തികളായ (Fixed Assets) കെട്ടിടം, ഭൂമി, മെഷീനറി, ഉപകരണങ്ങൾ, ഫർണിച്ചർ, മോട്ടോർവാഹനം തുടങ്ങിയവ മറ്റൊരു വിഭാഗത്തിലും അസ്പർശ്യ ആസ്തികളായ (Intangible Assets) പകർപ്പവകാശം, ട്രേഡ് മാർക്ക്, ഗുഡ്വിൽ തുടങ്ങിയവ വേറൊരു ഗണത്തിലുംപെടുത്തി ആണ് കാണിക്കുക. ഹ്രസ്വകാല വായ്പയായ ബാങ്ക് ഓവർ ഡ്രാഫ്റ്റ്, കൊടുക്കേണ്ട ബില്ലുകൾ, മറ്റിനങ്ങൾ എന്നിവ ഒരുമിച്ചും ദീർഘകാലവായ്പ മറ്റൊരു വിഭാഗത്തിലും മുടക്കുമുതൽ, ലാഭം, കരുതൽ ധനം എന്നിവ വേറൊരു ഗണത്തിലുംപെടുത്തി ബാദ്ധ്യതകളെ സംബന്ധിച്ച കണക്കുകൾ വെളിവാക്കുന്നു. ഒരു സ്ഥാപനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഭദ്രത നിർണയിക്കുന്നതിനുള്ള അടിസ്ഥാനരേഖയാണ് ബാലൻസ്ഷീറ്റ്. ബാലൻസ്ഷീറ്റിലെ വിവരണങ്ങളോടൊപ്പം, ലാഭനഷ്ടക്കണക്കുകളിലെ വിവരങ്ങൾ കൂടി ബന്ധിപ്പിച്ച് സ്ഥാപനത്തിന്റെ സാമ്പത്തികനിലയെക്കുറിച്ച് പലതരത്തിലുള്ള അപഗ്രഥനവും വിശകലനവും നടത്താനാവും.
ഫിനാൻഷ്യൽ അക്കൗണ്ടിങ്ങിന്റെ വിശ്വാസ്യതയും ഗുണമേന്മയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും വിദഗ്ദ്ധരെ വാർത്തെടുക്കുന്നതിലും ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഒഫ് ചാർട്ടേഡ് അക്കൗണ്ടന്റ്സ് ഒഫ് ഇന്ത്യാ (ICAI) ഗണ്യമായ സംഭാവന നൽകുന്നുണ്ട്. ന്യൂഡൽഹി കേന്ദ്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ സ്ഥാപനം ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റിൽ പാസ്സാക്കിയ നിയമമനുസരിച്ചാണ് നിലവിൽ വന്നിട്ടുള്ളത്. രാജ്യമാകമാനം ചാപ്റ്ററുകളുള്ള ഈ സ്ഥാപനം പ്രൊഫഷണൽ അക്കൌണ്ടന്റാകാനുള്ള പഠനപരിശീലനവും നൽകുന്നുണ്ട്. കമ്പനികളുടെ അക്കൌണ്ടുകൾ ചാർട്ടേഡ് അക്കൌണ്ടന്റ് സൂക്ഷ്മപരിശോധനനടത്തി സാക്ഷിപത്രം നൽകണമെന്ന നിയമമുണ്ട്. ഇതുപോലെ തന്നെ സർക്കാർതലത്തിലും ചാർട്ടേഡ് അക്കൌണ്ടന്റ് സാക്ഷിപത്രം നൽകിയിട്ടുള്ള അക്കൌണ്ടുകൾക്കാണ് ആധികാരികതയുള്ളത്.
=== കോസ്റ്റ് അക്കൗണ്ടിംഗ് ===
വ്യയം മുൻകൂർ നിർണയിക്കുന്നതിനും അതനുസരിച്ചുള്ള പ്രവർത്തനം ക്രമീകരിക്കുന്നതിനും ഉളള നടപടിക്രമങ്ങളും തന്ത്രങ്ങളും അടങ്ങിയതാണ് കോസ്ററ് അക്കൌണ്ടിങ്. ചരക്കുകളുടെ ഉത്പാദനത്തിലും, സേവനങ്ങളുടെ ആദാനപ്രധാനത്തിലും ഇപ്രകാരം മുൻകൂർ വ്യയം നിർണയിച്ച് സ്ഥാപനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നതിനും ക്രമാനുഗതമായി ഇത് നടപ്പിലാക്കുന്നതിനുമുള്ള തത്ത്വങ്ങളും വ്യവസ്ഥകളും രീതികളും തന്ത്രങ്ങളും കോസ്റ്റ് അക്കൌണ്ടിങ് ലഭ്യമാക്കുന്നു. കോസ്റ്റിങ്ങും കോസ്റ്റ് അക്കൗണ്ടിങ്ങും പര്യായ പദങ്ങളായി സാധാരണ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഇവ തമ്മിൽ നേരിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്.
വ്യയനിർണയം നടത്തിയിട്ടുള്ള പട്ടിക തയ്യാറാക്കലാണ് കോസ്റ്റിങ്. ഇപ്രകാരമുള്ള നടപടിക്ക് തുടർച്ചയായി അക്കൌണ്ടിങ് നിയമമനുസരിച്ചുള്ള രേഖകളും പുസ്തകങ്ങളും ഡബിൾ എൻട്രി തത്ത്വങ്ങൾ അനുസരിച്ച് എഴുതി തയ്യാറാക്കുകയും യഥാവിധി ഇവ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് കോസ്റ്റ് അക്കൗണ്ടിങ്. സ്വഭാവികമായും കോസ്റ്റ് അക്കൗണ്ടിങ്ങിന് സാർവലൌകികമായ അംഗീകാരമുളള തത്ത്വങ്ങളും കീഴ്വഴക്കങ്ങളും, രീതികളും ആസൂത്രണത്തിലും നടപ്പിലാക്കലിലും നിയന്ത്രണങ്ങളുണ്ട്.
സ്ഥാപനത്തിലെ ആന്തരികമായ മാനേജ്മെന്റ് പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കാണ് കോസ്റ്റ് അക്കൗണ്ടിങ്ങിന്റെ ഉപയോഗമുള്ളത്. നയരൂപീകരണത്തിലും വിലതിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിലും കോസ്റ്റ് അക്കൗണ്ടിങ്ങിന് സവിശേഷപ്രാധാന്യമുണ്ട്. എങ്കിലും,നിയമപരമായി കോസ്റ്റ്അക്കൗണ്ടിങ് ഉപയോഗപ്പെടുത്തിക്കൊള്ളണമെന്ന വ്യവസ്ഥയില്ല. ഒരു സ്ഥാപനത്തിൻറെ ആഭ്യന്തര കാര്യനിര്വഹണത്തിലാണ് ഇതിനു പ്രാധാന്യം കൈവരുന്നത്.
ഇന്ത്യയിൽ കോസ്റ്റ് അക്കൗണ്ടന്റുകളുടെ പ്രവർത്തനം ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനും ഗുണമേന്മ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഒഫ് കോസ്റ്റ് അക്കൌണ്ടന്റ്സ് ഒഫ് ഇന്ത്യയ്ക്കാണ് ചുമതലയുള്ളത്. ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റിൽ പാസ്സാക്കിയ വിശേഷാൽ നിയമപ്രകാരം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട കോസ്റ്റ് അക്കൗണ്ടന്റ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ ആസ്ഥാനം കൊൽക്കത്തയാണ്. രാജ്യമാകമാനം ചാപ്റ്ററുകളുള്ള ഈ സ്ഥാപനം കോസ്റ്റ് അക്കൗണ്ടന്റാകാനുള്ള പഠനപരിശീലന പരിപാടികൾ നടത്തുന്നുണ്ട്.
=== മാനേജ്മെന്റ് അക്കൗണ്ടിംഗ് ===
ഒരു സ്ഥാപനത്തിന്റെ നയരൂപീകരണത്തിനും ദൈനംദിന പ്രവർത്തനത്തിനും ആവശ്യമായ വിവരങ്ങൾ മാനേജ്മെന്റിന് ലഭ്യമാക്കുന്ന സേവനമാണ് മാനേജ്മെന്റ് അക്കൗണ്ടിങ് നിർവഹിക്കുന്നത്. തീരുമാനം എടുക്കുന്നതിനും ആസൂത്രണത്തിനും നിയന്ത്രണത്തിനും പ്രവർത്തനം വിലയിരുത്തുന്നതിനുമൊക്കെ കൃത്യവും സൂക്ഷ്മവുമായ വിവരങ്ങൾ അനിവാര്യമാണ്. നാലു പ്രധാന പ്രവർത്തന മേഖലകളിൽ മാനേജ്മെന്റ് അക്കൗണ്ടിങ്ങിന് കാര്യക്ഷമതയോടെ നിലകൊള്ളാനാവും. വ്യയനിർണയം, വ്യയനിയന്ത്രണം, പ്രവർത്തനം വിലയിരുത്തൽ, ആസൂത്രണത്തിനും തീരുമാനം എടുക്കുന്നതിനും സാംഗത്യമായ വിവരങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കൽ എന്നിവയാണ് ഈ മേഖലകൾ. സാമ്പത്തികവും സാമ്പത്തികേതരവുമായ വിവരങ്ങൾ കോർത്തിണക്കുന്നുവെന്നത് മാനേജ്മെന്റ് അക്കൌണ്ടിംഗിന്റെ സവിശേഷതയാണ്.
== അക്കൗണ്ടിംഗും കംപ്യൂട്ടറും ==
മനുഷ്യപ്രയത്നം ലഘൂകരിച്ച് വേഗത, കൃത്യത, ചെലവ് കുറവ്, വഴക്കം, വീണ്ടെടുക്കൽ (retreval) തുടങ്ങിയ സവിശേഷതകളോടെ കംപ്യൂട്ടറിന്റെ സഹായത്തോടെയുള്ള അക്കൗണ്ടിങ് വ്യാപകമായ പ്രചാരം നേടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇതിനായി നിരവധി സോഫ്റ്റ് വെയർ പാക്കേജുകളും വിപണിയിൽ ലഭ്യമാണ്. ദ്രുതഗതിയിൽ യുക്തിപരമായ വിശകലനത്തോടെ അക്കൗണ്ടിങ് രേഖകൾ തയ്യാറാക്കാൻ കംപ്യൂട്ടർ സംവിധാനം ഉപയോഗപ്പെടുത്താനാകും. അതേസമയം അക്കൌണ്ടിങ് തത്ത്വങ്ങളും മാമൂലുകളും ഈ സമ്പ്രദായത്തിലും നിർബാധം തുടരാനാകുമെന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്.
== അക്കൗണ്ടിംഗുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില സാങ്കേതികപദങ്ങൾ ==
* ആസ്തി
* ബാദ്ധ്യത
* [[മൂലധനം]]
* വരുമാനം
* ചെലവ്
* വിക്രയം
==അവലംബം==
{{reflist|2}}16. https://www.ifrs.org/
17. https://www.ifrs.org/groups/international-accounting-standards-board/
18. https://www.fasb.org/
19. https://www.aicpa.org/home<nowiki/>{{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|അക്കൌണ്ടന്%E2%80%8Dസി|അക്കൗണ്ടൻസി}}
[[വർഗ്ഗം:അക്കൗണ്ടൻസി]]
[[വർഗ്ഗം:സാമ്പത്തികം]]
[[fi:Laskentatoimi]]
g0ieo0bpmgt7kpy2nh217ludwn9hyhl
കെ. മുരളീധരൻ
0
65587
4620044
4614636
2026-05-18T07:48:30Z
GV2010
217548
/* */
4620044
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|K. Muraleedharan}}
{{Infobox officeholder
| name = കെ. മുരളീധരൻ
| image = File:Muraleedharan.jpg
| caption =
| office = കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതി വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = [[മേയ് 18]] [[2026]]
| predecessor = [[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]
| term_start1 = [[ഫെബ്രുവരി 11]] [[2004]]
| term_end1 = [[മേയ് 15]] [[2004]]
| predecessor1 = [[കടവൂർ ശിവദാസൻ]]
| successor1 = [[കടവൂർ ശിവദാസൻ]]
| office2 = ലോകസഭാംഗം
| constituency2 = [[വടകര ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|വടകര]]
| term_start2 = [[മേയ് 24]] [[2019]]
| term_end2 = [[ജൂൺ 5]] 2024
| predecessor2 = [[മുല്ലപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രൻ]]
| successor2 = [[ഷാഫി പറമ്പിൽ]]
| constituency3 = [[കോഴിക്കോട് ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട്]]
| term_start3 = [[ഒക്ടോബർ 10]] [[1999]]
| term_end3 = [[ഫെബ്രുവരി 6]] [[2004]]
| predecessor3 = [[പി. ശങ്കരൻ]]
| successor3 = [[എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ]]
| term_start4 = [[ഡിസംബർ 2]] [[1989]]
| term_end4 = [[മേയ് 10]] [[1996]]
| predecessor4 = [[കെ.ജി. അടിയോടി]]
| successor4 = [[എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ]]
| office5 = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| constituency5 = [[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]]
| term_start5 = [[മേയ് 14]] [[2011]]
| term_end5 = [[മേയ് 29]] [[2019]]
| predecessor5 =
| successor5 = [[വി.കെ. പ്രശാന്ത്]]
| term_start6 = 04 മെയ് 2026-
| predecessor6 = [[വി.കെ. പ്രശാന്ത്]]
| salary =
| birth_date = {{Birth date and age|1957|5|14|df=y}}
| birth_place = [[തൃശ്ശൂർ]]
| residence = [[തിരുവനന്തപുരം]]
| death_date =
| death_place =
| party =
* [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] (1981-2005, 2011-തുടരുന്നു)[[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
* [[നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി|എൻ.സി.പി.]](2005-2011)
* [[ഡെമോക്രാറ്റിക് ഇന്ദിരാ കോൺഗ്രസ്|ഡി.ഐ.സി.]](2005-2006)
| religion = [[ഹിന്ദു മതം]]
| father = [[കെ. കരുണാകരൻ]]
| mother = കല്ല്യാണിക്കുട്ടിയമ്മ
| spouse = ജ്യോതി മുരളീധരൻ
| children = രണ്ട് മകൻ
| website =
| footnotes =
| date = സെപ്റ്റംബർ 24
| year = 2020
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/72%20Muraleedharan%20K.pdf നിയമസഭ
}}
കേരളത്തിലെ [[കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ നേതാവും 2019 മുതൽ 2024 വരെ [[വടകര]]യിൽ നിന്നുള്ള [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാംഗവുമായിരുന്നു]]
'''കെ. മുരളീധരൻ'''
(ജനനം: 14 മെയ് 1957)<ref>https://www.manoramaonline.com/news/editorial/2021/08/10/k-muraleedharan-again-as-kpcc-campaign-committee-chairman.html</ref>
[[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സിയുടെ]] മുൻ പ്രസിഡണ്ടായിരുന്ന കെ. മുരളീധരൻ, മുതിർന്ന [[കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായിരുന്ന [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരന്റെ]] മകനാണ്<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/03/14/k-muraleedharan-to-contest-in-nemom-to-be-the-centre-of-attention.html</ref>
മൂന്ന് തവണ ലോക്സഭയിലും രണ്ട് തവണ
നിയമസഭയിലും അംഗമായിരുന്ന
കെ.മുരളീധരൻ മൂന്നാം എ.കെ.ആൻ്റണി
മന്ത്രിസഭയിൽ ഇടക്കാലത്തേക്ക് സംസ്ഥാന
വൈദ്യുതി വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരവെ
നിയമസഭയിൽ എത്താൻ 2004-ലെ
നിയമസഭ ഉപ-തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തൃശൂർ ജില്ലയിലെ വടക്കാഞ്ചേരിയിൽ
മത്സരിച്ച് പരാജയപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന്
മന്ത്രിസ്ഥാനം രാജിവച്ചു.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/india/murali-resigns-from-antony-cabinet/articleshow/675036.cms</ref>
രാജ്യസഭാംഗത്വത്തെ ചൊല്ലി
കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻ്റുമായി തെറ്റി പിരിഞ്ഞ പിതാവ് കെ.കരുണാകരന് ഒപ്പം 2005-ൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി വിട്ട കെ.മുരളീധരൻ പിന്നീട് 2011-ൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ തിരിച്ചെത്തി. 2011, 2016 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ വട്ടിയൂർക്കാവിൽ നിന്നും 2019-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വടകരയിൽ നിന്നും
വിജയിച്ച മുരളീധരൻ 2021-ലെ
നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നേമത്ത് നിന്നും 2024-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തൃശൂർ നിന്നും
പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>https://www.onmanorama.com/news/kerala/2024/06/04/lok-sabha-elections-kerala-thrissur-suresh-gopi-muraleedharan-sunil-kumar.html</ref>
== ജീവിതരേഖ ==
കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന ലീഡർ [[കെ. കരുണാകരൻ|കെ. കരുണാകരന്റെയും]] കല്യാണിക്കുട്ടിയമ്മയുടെയും മകനായി 1957 മേയ് 14-ന് [[തൃശ്ശൂർ|തൃശ്ശൂരിലാണ്]] കണ്ണോത്ത് മുരളീധരൻ എന്ന കെ. മുരളീധരൻ ജനിച്ചത്. ബിജെപി നേതാവ് [[പത്മജ വേണുഗോപാൽ]] ഇളയ സഹോദരിയാണ്. തൃശ്ശൂർ പൂങ്കുന്നം ഗവ. ഹൈസ്കൂൾ, തിരുവനന്തപുരം [[മാർ ഇവാനിയോസ് കോളേജ്]] എന്നിവിടങ്ങളിലായി വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ മുരളീധരൻ തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്ന് നിയമബിരുദം നേടി. അല്പകാലം അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.
ജ്യോതിയാണ് മുരളീധരന്റെ ഭാര്യ. ഇവർക്ക് ശബരീഷ്, അരുൺ എന്നീ രണ്ട് ആൺമക്കളുണ്ട്. ഇരുവരും വിവാഹിതരാണ്.
== രാഷ്ട്രീയജീവിതം ==
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻറെ]] പോഷകസംഘടനയായ [[സേവാ ദൾ|സേവാദൾ]] പ്രവർത്തകനായാണ് കെ. മുരളീധരൻ സ്ഥിരമായി രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത്. സേവാദളിലെ വിവിധ സ്ഥാനമാനങ്ങളിലൂടെ ഉയർന്നുവന്ന അദ്ദേഹം സംഘടനയുടെ സംസ്ഥാന മേധാവിയായിരിക്കെ
1989-ൽ നടന്ന [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കോഴിക്കോട്]] നിന്ന് [[സി.പി.എം]] നേതാവായിരുന്ന [[ഇ.കെ. ഇമ്പിച്ചി ബാവ]]യെ പരാജയപ്പെടുത്തി ആദ്യമായി [[ലോക്സഭ]] അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
1991-ൽ നടന്ന [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കോഴിക്കോട്]] നിന്ന് ജനതാദൾ (എസ്) നേതാവായിരുന്ന എം.പി.വീരേന്ദ്രകുമാറിനെ തോൽപ്പിച്ചാണ് വീണ്ടും [[ലോക്സഭ]]യിലെത്തിയത്.
പിന്നീട് മത്സരിച്ചുവെങ്കിലും
1996-ൽ നടന്ന [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കോഴിക്കോട്]] നിന്ന് എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാറിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു.
1998-ൽ നടന്ന [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[തൃശൂർ| തൃശൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ചെങ്കിലും [[സി.പി.ഐ]] നേതാവായിരുന്ന [[വി.വി. രാഘവൻ]]നോട് തോറ്റു.
1999-2001 കാലഘട്ടത്തിൽ കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ ([[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി.]]) ജനറൽ സെക്രട്ടറിയും വൈസ് പ്രസിഡണ്ടുമായി.
1999-ൽ ജനതാദൾ (എസ്) നേതാവായ ഇബ്രാഹിമിനെ തോൽപ്പിച്ച് [[കോഴിക്കോട്]] നിന്ന് വീണ്ടും [[ലോക്സഭ]]യിൽ അംഗമായി.
2001-2004 കാലഘട്ടത്തിൽ [[എ.കെ. ആൻറണി]] കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നുപ്പോൾ കെ. മുരളീധരനായിരുന്നു കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡണ്ട്<ref>{{cite web|publisher=kmuraleedharan.org|title=ABOUT MURALEEDHARAN|url=http://kmuraleedharan.org/About%20Us%20Page.html|date=മാർച്ച് 27, 2009|accessdate=ഏപ്രിൽ 3, 2009|archive-date=2009-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20090219221936/http://kmuraleedharan.org/About%20Us%20Page.html|url-status=dead}}</ref>.
2004 ഫെബ്രുവരി 11-ന് [[എ.കെ. ആൻറണി]] മന്ത്രിസഭയിലെ വൈദ്യുതി വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി മുരളീധരൻ ചുമതലയേറ്റു. എന്നാൽ ആറു മാസത്തിനകം നടന്ന ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[വടക്കാഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|വടക്കാഞ്ചേരി]] മണ്ഡലത്തിൽനിന്നും [[നിയമസഭ|നിയമസഭയിലേക്ക്]] മത്സരിച്ച് പരാജയപ്പെട്ടതിനാൽ
2004 മെയ് 14-ന് അദ്ദേഹം മന്ത്രിസ്ഥാനം രാജിവെച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://keralaassembly.org/min01.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-04-03 |archive-date=2024-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240730083234/http://keralaassembly.org/min01.html |url-status=dead }}</ref> കേരളത്തിൽ നിയമസഭാ ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പരാജയപ്പെട്ട ഏക മന്ത്രിയാണ് കെ.മുരളീധരൻ
2004-ൽ [[രാജ്യസഭ]]സീറ്റിന്റെ പ്രശ്നത്തിൽ മുരളീധരന്റെ പിതാവ് [[കെ. കരുണാകരൻ]]നും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ അനുയായികളും കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന നേതൃത്വമായി കലഹിച്ചതിനെ തുടർന്ന് കെ.മുരളീധരൻ
കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മറ്റി
(കെ.പി.സി.സി) പ്രസിഡണ്ട് സ്ഥാനം രാജിവെച്ചു.
2005-ൽ കോൺഗ്രസ് നേതാവായ അഹമ്മദ് പട്ടേലിനെ അലൂമിനിയം പട്ടേൽ എന്ന് വിളിച്ചതിനെ തുടർന്ന് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് ആറ് വർഷത്തേയ്ക്ക് മുരളീധരനെ സസ്പെൻഡ് ചെയ്തു.
അതിനുശേഷം 2005-ൽ കെ. കരുണാകരന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ രൂപംകൊണ്ട പുതിയ പാർട്ടിയായ [[ഡെമോക്രാറ്റിക് ഇന്ദിര കോൺഗ്രസ് (കരുണാകരൻ)|ഡി.ഐ.സി (കെ)]]യുടെ സംസ്ഥാന പ്രസിഡണ്ടായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite news|publisher=The Hindu|title=Muraleedharan elected DIC(K) president|url=http://www.hindu.com/2006/02/28/stories/2006022812180400.htm|date=ഫെബ്രുവരി 28, 2006|accessdate=ഏപ്രിൽ 3, 2009|archive-date=2006-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20060516122335/http://www.hindu.com/2006/02/28/stories/2006022812180400.htm|url-status=dead}}</ref>
2005-ലെ പഞ്ചായത്ത് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യമുന്നണിയുമായി ധാരണയിലെത്തിയെ [[ഡെമോക്രാറ്റിക് ഇന്ദിര കോൺഗ്രസ് (കരുണാകരൻ)|ഡി.ഐ.സി (കെ)]] സംസ്ഥാനത്തിന്റെ പലയിടങ്ങളിലും വിജയിച്ചു.
പിന്നീട് പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]നും
[[വെളിയം ഭാർഗവൻ]] അടക്കമുള്ള [[സി.പി.ഐ]] നേതാക്കളും ഡി.ഐ.സിക്കെതിരെ കടുത്ത വിമർശനം നടത്തിയതിനെ തുടർന്ന് [[ഡെമോക്രാറ്റിക് ഇന്ദിര കോൺഗ്രസ് (കരുണാകരൻ)| ഡി.ഐ.സി (കെ)]]യെ
[[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി.
പിന്നീട് 2006-ൽ നടന്ന നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] നേതൃത്വവുമായി [[ഡെമോക്രാറ്റിക് ഇന്ദിര കോൺഗ്രസ് (കരുണാകരൻ)|ഡി.ഐ.സി (കെ)]] ധാരണയിലെത്തി.
2006-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കൊടുവള്ളിയിൽ നിന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച കെ.മുരളീധരൻ [[സി.പി.എം]] സ്വതന്ത്രനായ പി.ടി.എ.റഹീമിനോട് തോറ്റു.
2006 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] ഘടകകക്ഷിയായി മത്സരിച്ച [[ഡെമോക്രാറ്റിക് ഇന്ദിര കോൺഗ്രസ് (കരുണാകരൻ)|ഡി.ഐ.സി (കെ)]] എന്ന പാർട്ടിയ്ക്ക് ഒരു സ്ഥലത്ത് മാത്രമാണ് വിജയിക്കാനായത്.
ഇതിനിടയിൽ ചില പാർട്ടി നേതാക്കൾ മാതൃസംഘടനയായ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിലേക്ക് തിരിച്ചുപോകാൻ താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഇത് ഡി.ഐ.സി.(കെ)യുടെ പിളർപ്പിലേക്ക് നയിച്ചു.
2007-ൽ കെ. കരുണാകരനോടൊപ്പം കെ. മുരളീധരനും [[ഡെമോക്രാറ്റിക് ഇന്ദിര കോൺഗ്രസ് (കരുണാകരൻ)|ഡി.ഐ.സി (കെ)]] പാർട്ടിയും [[നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി|എൻ.സി.പി]]യിൽ ലയിച്ചു.
2007 ഡിസംബർ 31-ന് [[കെ. കരുണാകരൻ]] കോൺഗ്രസിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുപോയെങ്കിലും മുരളീധരൻ [[നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി |എൻ.സി.പി]]യിൽ തുടർന്നു.
[[2009-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2009 ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[വയനാട് (ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം)|വയനാട്]] മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് കെ. മുരളീധരൻ [[നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി|എൻ.സി.പി]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചെങ്കിലും മൂന്നാം സ്ഥാനത്തായി.<ref>{{cite news|publisher=KeralaNext|title=K Muraleedharan files nomination|url=http://www.keralanext.com/news/2009/03/27/article193.asp|date=മാർച്ച് 27, 2009|accessdate=ഏപ്രിൽ 3, 2009}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2009-ൽ മുരളീധരനെ [[നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി|എൻ.സി.പി]]യിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി.
പിന്നീട് ആറു വർഷത്തിനു ശേഷം 2011 ഫെബ്രുവരി 15ന് കെ.മുരളീധരൻ [[കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിൽ തിരിച്ചെത്തി.
<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Muraleedharan-back-in-Congress/article15445428.ece</ref>
[[2011-ലെ_കേരള_നിയമസഭാ_തെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2011 നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ]] [[വട്ടിയൂർക്കാവ്_(നിയമസഭാമണ്ഡലം)|വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് കോൺഗ്രസിൻ്റെ ഔദ്യോഗിക സ്ഥാനാർത്ഥിയായി കൈപ്പത്തി ചിഹ്നത്തിൽ മത്സരിച്ച മുരളീധരൻ സിപിഎമ്മിലെ ചെറിയാൻ ഫിലിപ്പിനെ പരാജയപ്പെടുത്തി നിയമസഭ അംഗമായി. 2016ൽ വട്ടിയൂർക്കാവിൽ നിന്ന് തന്നെ വീണ്ടും നിയമസഭ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.. [[ബിജെപി]]യുടെ സംസ്ഥാന പ്രസിഡണ്ട് [[കുമ്മനം രാജശേഖരൻ]]നെയാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.
കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡൻറായതിനെ തുടർന്ന് മത്സരരംഗത്ത് നിന്നൊഴിവായ [[മുല്ലപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രൻ]]ന് പകരക്കാരനായി 2019-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[വടകര ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|വടകര ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന്]] ജനവിധി തേടുവാൻ [[വട്ടിയൂർക്കാവ്]] [[എം.എൽ.എ]] ആയിരുന്ന മുരളീധരനെ കോൺഗ്രസ് നിയോഗിച്ചതിനെ തുടർന്ന് എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച സിപിഎമ്മിലെ പി.ജയരാജനെ പരാജയപ്പെടുത്തിയ
കെ.മുരളീധരൻ 1999-ന് ശേഷം
വീണ്ടും [[ലോക്സഭ]] അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
ലോക്സഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന്
നിയമസഭാംഗത്വം രാജിവച്ചു.
തുടർന്ന് 2019-ൽ നടന്ന നിയമസഭ ഉപ-തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സിറ്റിംഗ് സീറ്റ് കോൺഗ്രസിന് നഷ്ടമായി.
2021-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നേമത്ത് നിന്ന് കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി
മത്സരിച്ചെങ്കിലും മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലെ
വി.ശിവൻകുട്ടിയോട് പരാജയപ്പെട്ടു.
നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മൂന്നാം സ്ഥാനമാണ് ലഭിച്ചത്.<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/bjp-loses-its-sole-assembly-seat/article34469720.ece</ref>
2024-ലെ ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
വടകരയിൽ നിന്ന് മാറി തൃശൂരിൽ എത്തി
മത്സരിച്ചെങ്കിലും ബി.ജെ.പി സ്ഥാനാർത്ഥിയും ചലച്ചിത്ര നടനുമായ
സുരേഷ് ഗോപിയോട് പരാജയപ്പെട്ടു.
തൃശൂരിലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലും സിപിഐ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച
വി.എസ്.സുനിൽ കുമാറിന് പിന്നിൽ
മൂന്നാം സ്ഥാനമാണ് മുരളീധരന് കിട്ടിയത്.<ref>https://www.onmanorama.com/news/kerala/2024/06/04/lok-sabha-elections-kerala-thrissur-suresh-gopi-muraleedharan-sunil-kumar.html</ref>
== കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി ==
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സിൽ]] പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന മുരളീധരൻ മൂന്നുതവണ [[കോഴിക്കോട് (ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം)|കോഴിക്കോട്]] മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭയിലേക്ക്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കോൺഗ്രസിൽനിന്ന് തെറ്റിപ്പിരിഞ്ഞ അദ്ദേഹം [[ഡെമോക്രാറ്റിക് ഇന്ദിര കോൺഗ്രസ് (കരുണാകരൻ)]] എന്ന പാർട്ടിയുടെ പ്രസിഡണ്ടാകുകയും പിന്നീട് പാർട്ടി [[നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി|എൻ.സി.പി]]<nowiki/>യിൽ ലയിച്ചപ്പോൾ സംസ്ഥാനപ്രസിഡണ്ടായി നിയമിക്കപ്പെടുകയുമായിരുന്നു.
പാർട്ടി വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തി എന്ന പേരിൽ കെ. മുരളീധരനെയും, [[എം.പി. ഗംഗാധരൻ|എം.പി. ഗംഗാധരനെയും]] [[നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി|എൻ.സി.പി.]] ദേശീയ നേതൃത്വം 2009 ജൂലൈ 31-ന് പുറത്താക്കി. തുടർന്ന് 2011-ൽ കോൺഗ്രസിൽ തിരിച്ചെത്തിയ മുരളി 2011 മുതൽ 2019 വരെ [[വട്ടിയൂർക്കാവ്|വട്ടിയൂർകാവ്]] നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു.<ref name="mat1">{{cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=1243110&n_type=HO&category_id=1|title=മുരളിയും ഗംഗാധരനും പുറത്ത്; എൻ.സി.പിയ്ക്ക് അഡ്ഹോക്ക് കമ്മിറ്റി|publisher=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|accessdate=2009-07-31|archive-date=2009-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20090803084319/http://www.mathrubhumi.com/php/newFrm.php?news_id=1243110&n_type=HO&category_id=1|url-status=dead}}</ref> 2011 ഫെബ്രുവരി 15-നു് കെ. മുരളീധരനെ കോൺഗ്രസിലേക്ക് തിരിച്ചെടുത്തു. എ.ഐ.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി മൊഹ്സീന കിദ്വായ് ആണ് ഈഡിപ്പസ് കോംപ്ലെക്സ് എന്ന കെട്ടിടത്തിൽ വെച്ച് ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രഖ്യാപനം നടത്തിയത്. <ref>{{cite news|title=മുരളീധരനെ കോൺഗ്രസിൽ തിരിച്ചെടുത്തു|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=159045|accessdate=15 ഫെബ്രുവരി 2011|newspaper=Mathrubhumi Online|archive-date=2011-02-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20110218164108/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=159045|url-status=dead}}</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-05-13 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-19 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും വോട്ടും
|-
|2024
|[[തൃശ്ശൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം]]
|സുരേഷ് ഗോപി
|[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]]
|'''വി എസ് സുനിൽ കുമാർ'''
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]]
|-
|2021
|[[നേമം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|വി ശിവൻകുട്ടി
|[[സി.പി.ഐ.എം.|എൽ.ഡി.എഫ്]]
|'''കുമ്മനം രാജശേഖരൻ'''
|[[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]], [[എൻ ഡി എ]]
|-
|2019 || [[വടകര ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[കെ. മുരളീധരൻ]] ||[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], [[യു.ഡി.എഫ്]] 526755 || [[പി. ജയരാജൻ]] || [[സി.പി.ഐ(എം)]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] 442092
|-
|2016 || [[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[കെ. മുരളീധരൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[കുമ്മനം രാജശേഖരൻ]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]]
|-
|2011 || [[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[കെ. മുരളീധരൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ചെറിയാൻ ഫിലിപ്പ്]] || [[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2009 || [[വയനാട് ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[എം.ഐ. ഷാനവാസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ. മുരളീധരൻ]]* || [[എൻ.സി.പി.]]
|-
|2006 || [[കൊടുവള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ടി.എ. റഹീം]] || സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി, [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ. മുരളീധരൻ]] || [[ഡി.ഐ.സി.]]
|-
|2004* || [[വടക്കാഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[എ.സി. മൊയ്തീൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ. മുരളീധരൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|1999 || [[കോഴിക്കോട് ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[കെ. മുരളീധരൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] ||[[സി.എം. ഇബ്രാഹിം]] || [[ജനതാദൾ]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|1998 || [[തൃശ്ശൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.വി. രാഘവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]] [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ. മുരളീധരൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|1996 || [[കോഴിക്കോട് ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ]] || [[ജനതാദൾ]] [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ. മുരളീധരൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|1991 || [[കോഴിക്കോട് ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[കെ. മുരളീധരൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[എം.പി. വീരേന്ദ്രകുമാർ]] || [[ജനതാദൾ]] [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|1989
|[[കോഴിക്കോട് ലോകസഭാമണ്ഡലം]]
|[[കെ. മുരളീധരൻ]]
|[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|[[ഇ.കെ. ഇമ്പിച്ചി ബാവ]]
|[[സി.പി.ഐ(എം)]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
*കുറിപ്പ് (1) - 2004 -ൽ കെ. മുരളീധരൻ മന്ത്രിയായപ്പോൾ ആറ് മാസത്തിനകം എം.എൽ.എ.യാകുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ [[വി. ബാലറാം]] രാജി വെച്ചുണ്ടായ ഒഴിവിലേക്ക് നടന്ന ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ്.
* 2009 - ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കെ. മുരളീധരൻ മൂന്നാം സ്ഥാനത്ത് ആയിരുന്നു. എൽ.ഡി.എഫിലെ എം. റഹ്മത്തുള്ള ആയിരുന്നു രണ്ടാം സ്ഥാനത്ത്.
== അവലംബം ==
<references/>
{{Fourteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:മുരളീധരൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1957-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 14-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡന്റുമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുമുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം ലോക്സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്താം ലോക്സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം ലോക്സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
{{പതിനേഴാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}}
[[വർഗ്ഗം:ജനവിധിക്ക് മുൻപ് സംസ്ഥാന മന്ത്രിയായവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വൈദ്യുതിവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
b37earf3y83tadjaybrcg04kn75j60h
രമേശ് ചെന്നിത്തല
0
68919
4620059
4619920
2026-05-18T09:19:09Z
GV2010
217548
/* */
4620059
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Ramesh Chennithala}}
{{Infobox officeholder
| name = രമേശ് ചെന്നിത്തല
| image = File:Ramesh Chennithala profile 02.jpg
| caption =
| office = സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര,വിജിലൻസ് വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term_start = [[മേയ് 18]] [[2026]]
| term_end =
| predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| term_start1 = [[ജനുവരി 1]] [[2014]]
| term_end1 = [[മേയ് 20]] [[2016]]
| predecessor1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
| successor1 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| office2 = പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാവ്
| term_start2 = മെയ് 29 2016
| term_end2 = മെയ് 22 2021
| predecessor2 = [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]]
| successor2 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| office3 = സംസ്ഥാന ഗ്രാമവികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി
| constituency3 =
| term_start3 = [[ജൂൺ 5]] [[1986]]
| term_end3 = [[മാർച്ച് 25]] [[1987]]
| predecessor3 =
| successor3 = [[ടി. ശിവദാസമേനോൻ]]
| office4 = [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി.]] പ്രസിഡണ്ട്
| term_start4 = [[24 ജൂൺ]] 2005
| term_end4 = [[ഫെബ്രുവരി 10]] 2014
| predecessor4 = [[തെന്നല ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]
| successor4 = [[വി.എം. സുധീരൻ]]
| office5 = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| constituency5 = [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]]
| term_start5 = [[മേയ് 14]] [[2011]]
| term_end4 =
| predecessor5 = [[ബാബു പ്രസാദ്]]
| successor5 =
| term_start6 = [[മേയ് 24]] [[1982]]
| term_end6 = [[ഡിസംബർ 9]] [[1989]]
| predecessor6 = [[സി.ബി.സി. വാര്യർ]]
| successor6 = [[എ.വി. താമരാക്ഷൻ]]
| office7 = ലോക സഭയിലെ അംഗം
| constituency7 = [[മാവേലിക്കര ലോക്സഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര]]
| term_start7 = [[ഒക്ടോബർ 11]] [[1999]]
| term_end7 = [[ഫെബ്രുവരി 6]] [[2004]]
| predecessor7 = [[പി.ജെ. കുര്യൻ]]
| successor7 = [[സി.എസ്. സുജാത]]
| constituency8 = [[മാവേലിക്കര ലോക്സഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര]]
| term_start8 = [[ഡിസംബർ 2]] [[1989]]
| term_end8 = [[ഡിസംബർ 4]] [[1997]]
| predecessor8 = [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]]
| successor8 = [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]]
| salary =
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1956|5|25}}
| birth_place = [[ചെന്നിത്തല]] [[മാവേലിക്കര]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]]
| residence = [[ചെന്നിത്തല]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്സ് (ഐ)]]
| religion = [[ഹിന്ദുമതം]]
| father = വി. രാമകൃഷ്ണൻ നായർ
| mother = ദേവകിയമ്മ
| spouse = ടി.എൻ. അനിത
| children = രണ്ട് മകൻ
| website =
| footnotes =
| date = സെപ്റ്റംബർ 1
| year = 2020
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/99%20Ramesh%20Chennithala.pdf നിയമസഭ
| 3blankname =
| 3namedata =
| 3blankname = [[കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]
| 3namedata = [[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| 3blankname1 = [[കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]
| 3namedata1 = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]]
}}
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]- പാർട്ടിയുടെ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രമുഖരായ നേതാക്കളിലൊരാളാണ് '''രമേശ് ചെന്നിത്തല''' (ജനനം: 25 മേയ്, 1956). നിലവിൽ 2011 മുതൽ കേരള നിയമസഭയിൽ [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട് മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായി തുടരുന്നു.
2005 മുതൽ 2014 വരെ
[[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മറ്റിയുടെ]] പ്രസിഡണ്ടായും
2014 മുതൽ 2016 വരെ
രണ്ടാം ഉമ്മൻചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ
സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര-വിജിലൻസ് വകുപ്പുകളുടെ
ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായും
2016 മുതൽ 2021 വരെ
നിലവിലിരുന്ന പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2022/Jul/24/sincerely-repent-revolt-against-karunakaranramesh-chennithala-2480007.html</ref><ref>https://www.onmanorama.com/news/kerala/2021/10/04/congress-leader-ramesh-chennithala-kerala-chief-minister-dreams.html</ref>
== ജീവിത രേഖ==
[[ആലപ്പുഴ]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവേലിക്കര]] താലൂക്കിലെ [[ചെന്നിത്തല]] ഗ്രാമത്തിൽ വി.രാമകൃഷ്ണൻ നായരുടേയും ദേവകിയമ്മയുടേയും മകനായി 1956 മെയ് 25 ന് ജനിച്ചു. ഹിന്ദി ഭാഷ അനായാസം സംസാരിക്കുന്ന ഒരു ഹിന്ദിവിശാരദ് കൂടി ആണ് ചെന്നിത്തല. ഹിന്ദി, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളിലുള്ള പ്രാവീണ്യമാണ് ചെന്നിത്തലയെ ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സ്വീകാര്യനാക്കിയത്. ദക്ഷിണകേരളാ ഹിന്ദി പ്രചാരസഭയിൽ നിന്ന് പഠിച്ചെടുത്ത ഹിന്ദി വിശാരത് ആണ് ഉത്തരേന്ത്യൻ നേതാക്കളുമായി ആശയവിനിമയം നടത്താൻ ചെന്നിത്തലയെ തുണയ്ക്കുന്നത്. പിന്നെ വർഷങ്ങളായി കേട്ടുപഠിച്ച ഹിന്ദി സംസാരഭാഷയും. തിരുവനന്തപുരം ഗവ. ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമബിരുദവും [[എൻ.എസ്.എസ്. ഹിന്ദു കോളേജ്, ചങ്ങനാശ്ശേരി|ചങ്ങനാശേരി എൻഎസ്എസ് ഹിന്ദു കോളേജിൽ]] നിന്ന് ധനതത്വശാസ്ത്രത്തിൽ നേടിയ ബിരുദവുമാണ് വിദ്യാഭ്യാസം.
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
[[പ്രമാണം:CHENNITHALA 2012 DSC 0063.JPG|ലഘുചിത്രം|left|രമേശ് ചെന്നിത്തല സിപിഐ നേതാവ് ചന്ദ്രപ്പനും വിഎസിനുമൊപ്പം]]
കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ [[കെ.എസ്.യു]]വിലൂടെയാണ് രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനം.
1980-1985 കാലഘട്ടത്തിൽ
[[കെ.എസ്.യു]] സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
എൻ.എസ്.യു.ഐ ദേശീയ പ്രസിഡൻറ്, ബാലജന സഖ്യം സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ് എന്നി നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച ചെന്നിത്തല 1982-ൽ [[ഹരിപ്പാട്]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
1985-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി. 1986-ൽ മുപ്പതാം വയസിൽ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിലെ കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു.
1987 മുതൽ 1990 വരെ [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]] സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റായിരുന്നു. 1987-ൽ ഹരിപ്പാട് നിന്ന് വീണ്ടും നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു എങ്കിലും 1989-ലെ [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കോട്ടയം| കോട്ടയത്ത്]] നിന്ന് മത്സരിച്ചു ജയിച്ചതിനാൽ [[എം.എൽ.എ]] സ്ഥാനം രാജിവച്ചു.
1990 മുതൽ 1993 വരെ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് അഖിലേന്ത്യ പ്രസിഡൻറായിരുന്ന ചെന്നിത്തല
1994 മുതൽ 1997 വരെ എ.ഐ.സി.സി. ജോയിൻ്റ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു.
1991-ലും, 1996-ലും, വീണ്ടും [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്ത്]] നിന്ന് [[ലോക്സഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
1997-ൽ എ.ഐ.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി നിയമിതനായി.
1999-ലെ [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[മാവേലിക്കര]]യിൽ നിന്ന് പാർലമെൻറ് അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു<ref>http://loksabhaph.nic.in/Members/memberbioprofile.aspx?mpsno=86&lastls=13</ref>
1998-ൽ കോട്ടയത്ത് നിന്ന് [[ലോക്സഭ]]യിലേയ്ക്ക് മത്സരിച്ചു എങ്കിലും [[സി.പി.എം]]മ്മിലെ [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]]നോട് പരാജയപ്പെട്ടു.
2004-ൽ [[മാവേലിക്കര]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിൽ നിന്ന് [[സി.പി.എം]]മ്മിലെ [[സി.എസ്. സുജാത]]യോടും തോറ്റു.
2005-ൽ
[[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ]] (KPCC) പ്രസിഡൻറായിരുന്ന [[തെന്നല ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യുടെ പകരക്കാരനായി കെ.പി.സി.സി.പ്രസിഡൻ്റായി ചുമതലയേറ്റു.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2005/06/25/stories/2005062501750700.htm |title=''Ramesh Chennithala is KPCC president'', The Hindu, June 25, 2005 |access-date=2009-05-19 |archive-date=2007-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071001061514/http://www.hindu.com/2005/06/25/stories/2005062501750700.htm |url-status=dead }}</ref>, 2004 മുതൽ കോൺഗ്രസ്സ് പാർട്ടിയുടെ വർക്കിംഗ് കമ്മറ്റി അംഗവുമാണ്.
2011-ൽ [[ഹരിപ്പാട്]] നിന്ന് വീണ്ടും [[നിയമസഭ]] അംഗമായ ചെന്നിത്തല
2014 മുതൽ 2016 വരെ [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] മുഖ്യമന്ത്രിയായ [[യു.ഡി.എഫ്]] മന്ത്രിസഭയിലെ ആഭ്യന്തര-വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു.
2014-ൽ അഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി നിയമിതനായ ചെന്നിത്തല കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡൻറ് സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന് [[വി.എം. സുധീരൻ]] പകരം പ്രസിഡൻറായി സ്ഥാനമേറ്റു.
2016-ൽ പതിനാലാം [[കേരള]] [[നിയമസഭ]]യിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]]ൻ്റെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി രമേശ് ചെന്നിത്തലയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.
2021-ലെ പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] പരാജയത്തെ തുടർന്ന് രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം [[വി.ഡി. സതീശൻ]] [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി സ്ഥാനമേറ്റു.<ref>https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2021/may/22/congress-appoints-vd-satheesan-as-leader-of-opposition-in-kerala-assembly-2306051.html</ref>
2021, 2026 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ വിജയിച്ച രമേശ് ചെന്നിത്തല ഹരിപ്പാട് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആറാം തവണയും നിയമസഭാംഗമായി.
== ആത്മകഥ ==
* ''' രമേശ് ചെന്നിത്തല അറിഞ്ഞതും അറിയാത്തതും<ref>[https://www.mbibooks.com/product/ramesh-chennithala-arinjathum-ariyathathum/ Ramesh Chennithala Autobiography]</ref> '''
ഒരു സാധാരണ വിദ്യാർത്ഥി എങ്ങനെയാണ് കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ നക്ഷത്രമാകുന്നത് എന്നതിനൊരു പാഠപുസ്തകമാണ് രമേശ് ചെന്നിത്തല. ആ പുസ്തകത്തെ അടുക്കിപ്പെറുക്കി അവതരിപ്പിക്കുകയാണ് ഈ കൃതിയിലൂടെ. മുതിർന്ന മാദ്ധ്യമ
പ്രവർത്തകൻ സി.പി. രാജശേഖരൻ നടത്തിയ നിരീക്ഷണങ്ങളും
പഠനങ്ങളും അനുഭവങ്ങളുമാണ് ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നത്. വിദ്യാർത്ഥികാലഘട്ടം മുതൽ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിനൊപ്പം സഞ്ചരിച്ച എന്നും കോൺഗ്രസ് (ഐ) ഗ്രൂപ്പുകാരനായ
പൊതുപ്രവർത്തകന്റെ ജീവിതത്തിലൂടെ ഒരു യാത്ര.
മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തകൻ സി.പി. രാജശേഖരൻ രചിച്ച, മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവ് രമേശ് ചെന്നിത്തലയുടെ ജീവചരിത്രം.<ref>[https://www.mathrubhumi.com/amp/books/news/ramesh-chennithala-autobiography-arinjathumariyathathum-book-release-sharja-international-book-fair-1.9052036 രമേശ് ചെന്നിത്തലയുടെ പുസ്തകം പ്രകാശനം ചെയ്തു.]</ref><ref>{{Cite web |url=https://veekshanam.com/the-biographical-book-ramesh-chennithala-knew-and-did-not-know-was-released/ |title=രമേശ് ചെന്നിത്തല അറിഞ്ഞതും അറിയാത്തതും |access-date=2023-11-29 |archive-date=2023-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205050305/https://veekshanam.com/the-biographical-book-ramesh-chennithala-knew-and-did-not-know-was-released/ |url-status=dead }}</ref>
== കുടുംബം ==
ഭാര്യ അനിത യുണൈറ്റഡ് ഇന്ത്യാ ഇൻഷ്വറൻസ് കമ്പനിയിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥയാണ്.
മക്കൾ :
രോഹിത്, രമിത്
==വിവാദങ്ങൾ==
* സെപ്റ്റംബർ 8, 2020 : കുളത്തൂപ്പുഴയിൽ കോവിഡ് നിരീക്ഷണ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കിയ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് വാങ്ങാനെത്തിയ പെൺകുട്ടിയെ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകൻ പീഡിപ്പിച്ച വിഷയത്തിൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല "റേപ്പ് ജോക്ക്" പരാമർശം നടത്തിയത് വിവാദത്തിന് ഇടയാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/kerala-congress-leader-ramesh-chennithala-faces-flak-over-insensitive-rape-comment-netizens-demand-apology-1719850-2020-09-08|title=Kerala Congress leader Ramesh Chennithala faces flak over insensitive rape comment, netizens demand apology|access-date=2020-09-09|last=ThiruvanathapuramSeptember 8|first=P. S. Gopikrishnan Unnithan|last2=September 8|first2=2020UPDATED:|language=en|last3=Ist|first3=2020 19:11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/congress-leader-ramesh-chennithala-must-apologise-for-insulting-women-kerala-health-minister-kk-shailaja-2292529|title=Congress Leader Must Apologise For "Insulting Women": Kerala Health Minister|access-date=2020-09-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/ramesh-chennithala-apology-controversial-statement-415543/|title=വാക്കുകൾ പിൻവലിച്ച് നിർവ്യാജം ഖേദംപ്രകടിപ്പിക്കുന്നു: രമേശ് ചെന്നിത്തല|access-date=2020-09-09|date=2020-09-09|language=ml}}</ref> പരാമർശത്തിൽ പിന്നീട് രമേശ് ചെന്നിത്തല ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/politics/kerala-leader-ramesh-chennithala-apologises-after-remark-on-rape-sparks-row-2863061.html|title=Kerala Leader Ramesh Chennithala Apologises after Remark on Rape Sparks Row|access-date=2020-09-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/ramesh-chennithala-regrets-his-controversial-remarks-1.5039760|title=ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ച് രമേശ് ചെന്നിത്തല; സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സിൽ നേരിയ പോറൽപോലും ഉണ്ടാകരുത്|access-date=2020-09-09|language=en}}</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead}}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
| 2016 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[പി. പ്രസാദ്]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || ഡി. അശ്വനി ദേവ് || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ]]
|-
| 2011 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ജി. കൃഷ്ണപ്രസാദ്]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || അജിത് ശങ്കർ || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ]]
|-
| 2004 || [[മാവേലിക്കര ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[സി.എസ്. സുജാത]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ||[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || ||
|-
| 1987 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[എ.വി. താമരാക്ഷൻ]] || [[ആർ.എസ്.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || ||
|-
| 1982 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[പി.ജി. തമ്പി]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || ||
|-
|}
== അവലംബം ==
{{reflist|refs=
<ref name="kl1">[https://archive.today/20141213084319/http://www.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=4747&Itemid=3069 Shri. Ramesh Chennithala, kerala.gov.in/]</ref>
}}
== പുറം കണ്ണികൾ ==
{{Fourteenth KLA}}
{{commons category|Ramesh Chennithala}}
* [http://parliamentofindia.nic.in/ls/lok11/biodata/11kl11.htm ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ്]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 25-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1956-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡന്റുമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം ലോക്സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പത്താം ലോക്സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം ലോക്സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം ലോക്സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
fnvpdmbto8ujtr67108vub4046iiwuv
അമൂൽ
0
71907
4620012
3936802
2026-05-18T03:30:32Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620012
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Amul}}
{{Infobox company
| name = അമൂൽ
| logo = Amul official logo.svg
| logo_size = 250
| type = സംസ്ഥാന സർക്കാർ സഹകരണ സംഘം
| industry = {{plainlist|
| full form=ആനന്ദ് മിൽക്ക് യൂണിയൻ ലിമിറ്റഡ്
*[[Food processing]]
*[[fast moving consumer goods|FMCG]]}}
| products = പാലുല്പന്നങ്ങള്
| foundation = {{Start date and age|df=yes|1946}}
| founder = [[ത്രിഭുവൻദാസ് പട്ടേൽ]]
| location = [[ആനന്ദ്]], [[ഗുജറാത്ത്]], [[ഇന്ത്യ]]
| area_served = ലോകമെമ്പാടും
| key_people = ആർ എസ് സോധി<br/>(മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ)<ref>{{cite news |title=Shri Amit Vyas – NDDB Foundation for Nutrition |url=https://www.nfn.org.in/shri-rs-sodhi |access-date=30 March 2019 |work=nfn.org.in |archive-date=2019-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190330070509/https://www.nfn.org.in/shri-rs-sodhi |url-status=dead }}</ref>
| revenue = {{profit}} {{INRConvert|52000|c}}<ref name="amul.com">{{cite web|url=https://amul.com/files/pdf/English_Final_GCMMF_Press_Release_for_Annual_General_Meeting_on_18th_July_2020.pdf|title=Gujarat Co-operative Milk Marketing Federation (AMUL) achieves turnover of Rs. 52000 crore 7billion croreswith 17% growth|work=Amul|access-date=1 April 2020|archive-date=2020-09-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20200918074747/https://amul.com/files/pdf/English_Final_GCMMF_Press_Release_for_Annual_General_Meeting_on_18th_July_2020.pdf|url-status=dead}}</ref>
| revenue_year = 2022
| owner = [[ഗുജറാത്ത് കോഓപ്പറേറ്റീവ് മിൽക്ക് മാർക്കറ്റിംഗ് ഫെഡറേഷൻ]], [[ഗുജറാത്ത് സർക്കാർ, സഹകരണ മന്ത്രാലയം]], [[ഗുജറാത്ത് സർക്കാർ]]
| num_employees = 1,000 (മാർക്കറ്റിംഗ് ടീം) <br /> 3.6 million (3.6 million) (പാൽ ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന അംഗങ്ങൾ)<ref name="amul.com"/>
| divisions = *ബനാസ് ഡയറി
*[[ദൂദ്സാഗർ ഡയറി]]
| website = {{URL|https://amul.com/|amul.com}}
}}
[[File:Amul Plant at Anand.jpg|thumb|400px|ആനന്ദിലെ അമൂൽ പ്ലാന്റ്]]
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] ഒരു ക്ഷീരോൽപാദക സഹകരണസംഘ പ്രസ്ഥാനമാണ് '''അമൂൽ''' (AMUL-Anand Milk Union Limited).1946 ൽ സ്ഥാപിച്ച ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഉന്നതാധികാര സഹകരണ സംഘടനയായ ''ഗുജറാത്ത് കോപറേറ്റീവ് മിൽക് മാർക്കറ്റിംഗ് ഫെഡറേഷൻ ലിമിറ്റഡ് '' (GCMMF) [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്തിലെ]] 2.6 മില്ല്യൻ വരുന്ന ക്ഷീരോൽപാദകരുടെ കൂട്ടുസംരംഭമാണ് .ഈ സംഘടനയുടെ വ്യാപാരനാമമാണ് വാസ്തവത്തിൽ അമൂൽ.ഗുജറാത്തിലെ [[ആനന്ദ്(സ്ഥലം)|ആനന്ദിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥാപനം ദീർഘകാലമായി നേട്ടമുണ്ടാകുന്ന ഒരു സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വിജയഗാഥക്കുദാഹരണമാണ്.വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിലെ സഹകരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ ഏറ്റവും നല്ല ഉദാഹരണമായും അമൂൽ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ഗ്രാമീണ വികസനത്തിന്റെ മാതൃകയായും അമൂൽ പാറ്റേൺ സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടു.ഇന്ത്യയിലെ [[ധവള വിപ്ലവം|ധവള വിപ്ലവത്തിനെ]] ത്വരിതപ്പെടുത്തിയതും അമൂൽ ആയിരുന്നു. അമൂലിന്റെ വിജയ ശില്പി GCMMF ന്റെ മുൻ അധ്യക്ഷൻ [[വി. കുര്യൻ|വർഗീസ് കുര്യനാണ്]] .
ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഭക്ഷ്യോത്പാദക നിർമ്മാണ സ്ഥാപനമായ അമൂലിന്റെ 2006-07 കാലയളവിലെ വിറ്റുവരവ് 1050 മില്ല്യൻ അമേരിക്കൻ ഡോളറാണ്.
ശരാശരി ഒരു ദിവസം 10.6 മില്ല്യൻ ലിറ്റർ പാൽ ശേഖരണം നടത്തുന്ന 2.6 മില്ല്യൻ പാലുൽപാദകർ ഉൾകൊള്ളുന്നതാണ് അമൂൽ സഹകരണ സ്ഥാപനം.ഇന്ത്യക്ക് പുറത്ത് [[മൗറീഷ്യസ്]],[[യു.എ.ഇ]],[[അമേരിക്ക]],[[ബംഗ്ലാദേശ്]],[[ഓസ്ട്രേലിയ]],[[ചൈന]],[[സിംഗപൂർ]], [[ഹോങ്കോങ്]],[[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]] എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലും അമൂൽ അതിന്റെ വിപണി കണ്ടെത്തീട്ടുണ്ട്. 2009 ൽ സ്റ്റോക്ഹോമിൽ നടന്ന 10-)മത് International Farm Comparison Network (IFCN) കോൺഫറസിൽ അവതരിപ്പിച്ച റിപ്പോർട്ടു പ്രകാരം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും 21 വലിയ ക്ഷീരവ്യവസായങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ അമുലും സ്ഥാനം പിടിച്ചിട്ടുൺറ്റ്.
== ആനന്ദിലെ കർഷകരുടെ അവസ്ഥ ==
അഞ്ച് ദശാബ്ദങ്ങൾക്കപ്പുറം ഇവിടുത്തെ കർഷകരുടെ അവസ്ഥ ഇന്ത്യയിലെ മറ്റേത് കർഷകരുടെതിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നില്ല. ആനന്ദിലെ അക്കാലത്തെ ഏക ക്ഷീര സംഭരണ സ്ഥാപനം ‘’പോൾസൺ ഡൈറി’’ ആയിരുന്നു. പാൽ സംഭരണത്തിന്റെ കുത്തക പോൾസൺ ഡൈറിക്കാണന്ന് പറയാം. ക്ഷീര കർഷകർ വളരെയധികം ദൂരം സഞ്ചരിച്ച് വേണം തങ്ങളുടെ പാൽ ഇവിടയെത്തിക്കാൻ.അതും ഒരോർത്തരും തങ്ങളുടെതായ പാത്രത്തിൽ ഒറ്റക്കൊറ്റക്കായിരുന്നു കൊണ്ടുവന്നിരുന്നത്. ഇവിടെ എത്തുമ്പോഴേക്കും ഒരു പക്ഷേ പാൽ കേടു വന്നിരിക്കും.ഇടനിലക്കാരാണ് വിലയും മറ്റും നിർണ്ണയിച്ചിരുന്നത്.പാൽ കേടുവരും എന്ന ഭയത്താൽ വളരേ നാമ മാത്രമായ വിലയ്ക്ക് പാൽ വിൽകേണ്ടി വരുന്ന അവസ്ഥയും കർഷകർ നേരിട്ടു.മറ്റൊരു പ്രശ്നം ശൈത്യകാലമാകുമ്പോൾ പാലുൽപാദനം ഇരട്ടിയാവും ഇത് പാലിന്റെ വിലയിടിയാനും കാരണമാകുന്നു. പോൾസൺ ഡയറിയുടെ ഉത്പന്നങ്ങൾ ഗുണനിലവാരം ഉള്ളതായിരുന്നുവെങ്കിലും ക്ഷീര കർഷകരെ അവർ വൻതോതിൽ ചൂഷണം ചെയ്യുന്നുണ്ടെന്ന് കുര്യൻ മനസിലാക്കി. ആ സമയത്താണ് തൃഭുവൻദാസ് പട്ടേൽ എന്ന നേതാവ് സഹകരണ മേഖലയിൽ നടത്തുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ കുര്യൻ ആകൃഷ്ടനാകുന്നത്. തുടർന്ന് ഖേദ ജില്ലയിൽ അദ്ദേഹം ക്ഷീരകർഷകരുടെ സഹകരണ സംഘത്തിന് തുടക്കംകുറിച്ചു.പിന്നീട് അമുലിന്റെ രൂപവത്കരണത്തിന് വഴിതെളിച്ചത് ഈ സഹകരണ സംഘമാണ്.
[[സർദാർ വല്ലഭായി പട്ടേൽ]],[[മൊറാർജി ദേശായി]],[[ത്രിഭോവൻദാസ് പട്ടേൽ]] എന്നീ ദേശീയ നേതാക്കളുടെ പ്രചോദനത്തിൽ നിന്ന് ആവേശമുൾകൊണ്ട് തങ്ങളുടെ ഉൽപന്നങ്ങൾ തങ്ങൾ തന്നെ വിപണനം ചെയ്താലേ രക്ഷ്യുള്ളൂ എന്ന് കർഷകർ ക്രമേണ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്തിന്റെ ഫലമാണ് അമൂൽ എന്ന സ്ഥാപനം രൂപം കൊള്ളുന്നത്.
== അമൂൽ എന്ന പേര് ==
കെയ്റ ഡിസ്ട്രിക്ട് കോഓപ്പറേറ്റീവ് മിൽക്ക് പ്രൊഡ്യൂസേഴ്സ് യൂണിയൻ ലിമിറ്റഡ് എന്ന പേരിലായിരുന്നു ആദ്യം സഹകരണ സംഘം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/social/columns/their-story-column-about-varghese-kurien-1.7638848|title=പാൽ കുടിക്കാത്ത കുര്യൻ പാൽ കുടിപ്പിച്ചു; കർഷകർ കൈകോർത്തപ്പോൾ രാജ്യം ഒന്നാമതെത്തി|access-date=2022-12-07|language=en}}</ref>എന്നാൽ സഹകരണ സംഘം വളർന്നു തുടങ്ങിയതോടെ അതിന്റെ പേര് അനായാസം പറയാനും ഓർത്തിരിക്കാനും കഴിയുന്നതാകണമെന്നും എങ്കിൽ മാത്രമെ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ വളർച്ചയ്ക്ക് പേര് സഹായകമാകൂവെന്നും കുര്യന് തോന്നി.<ref name=":0" /> സഹകരണ സംഘത്തിന് അനുയോജ്യമായ പേര് നിർദ്ദേശിക്കാൻ അദ്ദേഹം ക്ഷീര കർഷകരോടും ജീവനക്കാരോടും ആവശ്യപ്പെട്ടു. സഹകരണ സംഘത്തിലെ ക്വാളിറ്റി കൺട്രോൾ സൂപ്പർവൈസറാണ് സംസ്കൃതത്തിലുള്ള അമൂല്യ എന്ന പേര് നിർദ്ദേശിച്ചത്.<ref name=":0" /> വിലമതിക്കാനാവാത്തത് എന്നാണ് ഈ വാക്കിന്റെ അർഥം. അമൂല്യയാണ് പിന്നീട് അമുൽ എന്ന് ചുരുങ്ങിയത്. ആനന്ദ് മിൽക് യൂനിയൻ ലിമിറ്റഡ് ('''A'''nand '''M'''ilk '''U'''nion '''L'''imited)എന്നതിലെ വാക്കുകളുടെ ആദ്യക്ഷരങ്ങളുമായി ഒത്തുവന്നതിനാൽ ഈ പേര് സ്വീകരിക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു. ആനന്ദ് മിൽക്ക് യൂണിയൻ ലിമിറ്റഡ് എന്നതിന്റെ ചുരുക്കരൂപമായും അമുൽ മാറി.
== എരുമപ്പാലിൽനിന്ന് പാൽപ്പൊടി ==
എരുമപ്പാലിൽനിന്ന് പാൽപ്പൊടി തയ്യാറാക്കുന്നതിലും വിജയംവരിച്ചതോടെ അമുലിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സർക്കാരിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു.<ref name=":0" /> നിരവധി ഗ്രാമങ്ങളിലേക്ക് സഹകരണ സംഘങ്ങൾ പടർന്നു പന്തലിച്ചു. ഗ്രാമത്തിലെ ക്ഷീര കർഷകരിൽനിന്ന് ദിവസത്തിൽ രണ്ടു തവണ പാൽ സംഭരിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ഓരോ സഹകരണ സംഘങ്ങളുടെയും ദൗത്യം. പാലിന്റെ ഗുണനിലവാരവും കൊഴുപ്പും ക്ഷീര കർഷകർക്ക് ലഭിക്കുന്ന പ്രതിഫലത്തെ ബാധിക്കുന്ന മുഖ്യഘടകങ്ങളായി മാറി. പാലിന്റെ ഗുണനിലവാരം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള നടപടികൾ, സഹകരണ സംഘങ്ങളിൽ മിന്നൽ പരിശോധനകൾ എന്നിവ നടത്തി അഴിമതിയും തെറ്റായ പ്രവണതകളും ഇല്ലാതാക്കുന്നതിൽ അമുൽ വിജയിച്ചു. അതേസമയം തന്നെ പ്രതിദിനം പാൽ സംഭരിക്കുന്നതിനുള്ള ക്യാനുകൾ ശീതികരണ സംവിധാനമുള്ള മിൽക്ക് ചില്ലർ യൂണിറ്റുകൾക്ക് വഴിമാറി. പാൽ സംഭരിച്ച് മണിക്കൂറുകൾക്കകം തന്നെ പാസ്ചറൈസേഷനും ശീതീകരണവും പായ്ക്കിങ്ങും ഉറപ്പാക്കി. പായ്ക്കുചെയ്ത പാൽ മൊത്ത വിതരണക്കാരിലേക്കും പിന്നീട് ചില്ലറ വിൽപ്പനക്കാരിലേക്കും അവിടെനിന്ന് ഉപഭോക്താക്കളിലേക്കും എത്തിക്കുന്നതിനുള്ള കൃത്യമായ സംവിധാനമുണ്ടാക്കി.<ref name=":0" />
== അമൂൽ മാതൃകയാവുന്നു ==
അമുലിന്റെ കാലിത്തീറ്റ ഉത്പാദന പ്ലാന്റ് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്യാൻ 1964 ൽ അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി ലാൽ ബഹദൂർ ശാസ്ത്രി ആനന്ദിലെത്തി. <ref name=":0" />അമുലിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ആകൃഷ്ടനായ അദ്ദേഹം സമാനമായ പദ്ധതി രാജ്യം മുഴുവൻ നടപ്പാക്കാൻ വർഗീസ് കുര്യനോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. <ref name=":0" />രാജ്യത്തെ കർഷകരുടെ സാമ്പത്തിക നില മെച്ചപ്പെടുത്താൻ പദ്ധതി ഉതകുമെന്ന് ശാസ്ത്രി കണക്കുകൂട്ടി. ഈ ലക്ഷ്യം മുന്നിൽക്കണ്ട് 1965 ൽ നാഷണൽ ഡയറി ഡെവലപ്മെന്റ് ബോർഡ് രൂപവത്കരിക്കുകയും ഡോ. കുര്യനെ അതിന്റെ തലപ്പത്ത് നിയമിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സമയത്ത് രാജ്യത്ത് പാലിന് ആവശ്യക്കാർ വർദ്ധിച്ചു വരുന്നുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ ക്ഷീരവികസന പദ്ധതി രാജ്യവ്യാപകമായി നടപ്പാക്കുന്നതിന് സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി കടുത്ത തടസ്സമായി മാറി. ഇതോടെ ദേശീയ ക്ഷീരവികസന ബോർഡ് വായ്പയ്ക്കായി വിവിധ ബാങ്കുകളുടെ വാതിലിൽ മുട്ടി. വ്യവസ്ഥകളൊന്നും കൂടാതെ വായ്പ ലഭ്യമാക്കണമെന്നായിരുന്നു ആവശ്യം. അതിനിടെയാണ് 1969 ൽ ലോകബാങ്ക് പ്രസിഡന്റ് ഇന്ത്യ സന്ദർശിക്കുന്നത്. രാജ്യത്തെ ക്ഷീര വികസന പദ്ധതിക്ക് വായ്പ അനുവദിക്കണമെന്നും എന്നാൽ അതിനുശേഷം അതേപ്പറ്റി മറന്നേക്കണമെന്നും ലോകബാങ്ക് പ്രസിഡന്റിനോട് ഡോ. കുര്യൻ അഭ്യർഥിച്ചു. ദിവസങ്ങൾക്കകം തന്നെ വ്യവസ്ഥകളൊന്നും കൂടാതെ ലോകബാങ്ക് അനുവദിച്ച വായ്പയാണ് രാജ്യത്തെ ധവള വിപ്ലവത്തിന് അടിസ്ഥാനശില പാകിയത്. ആനന്ദിൽ കുര്യൻ നടപ്പാക്കിയ പദ്ധതി രാജ്യം മുഴുവൻ വ്യാപിപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ധവള വിപ്ലവംകൊണ്ട് ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്. <ref name=":0" />മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളായാണ് രാജ്യത്ത് ഇത് നടപ്പാക്കിയത്. അമുലിന്റെ വിജയം മാതൃകയാക്കി ഇന്ത്യയിലെ മറ്റു പല സംസ്ഥാനങ്ങളും സഹകരണ രംഗത്ത് ക്ഷീരോല്പാദന സഹകരണ സംഘടനകൾക്ക് രൂപം നൽകി.ഇവയിൽ പലതും വിജയകരവുമായിരുന്നു.[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[മിൽമ]],[[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്|ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ]] വിജയ,[[തമിഴ്നാട്|തമിഴ്നാട്ടിലെ]] ആവിൻ,[[കർണാടകം|കർണാടകത്തിലെ]] കെ.എം.എഫ്(നന്ദിനി) [[ബീഹാർ|ബീഹാറിലെ]] സുധ എന്നിവ ഇതിന് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
== അമൂൽ ബേബി ==
അമുലിന്റെ പരസ്യങ്ങളിൽ ഭാഗ്യചിഹ്നമായി കുസൃതിക്കാരിയായ പെൺകുട്ടിയുടെ ചിത്രം ഉപയോഗിക്കാൻ നിർദ്ദേശിച്ചതും ഡോ. വർഗീസ് കുര്യൻ തന്നെയായിരുന്നു. പരസ്യങ്ങൾ കൈകൊണ്ട് വരച്ചിരുന്ന കാലത്ത് എളുപ്പത്തിൽ വരയ്ക്കാൻ കഴിയുന്നതും എന്നാൽ ജനമനസിൽ നിലനിൽക്കുന്നതുമായ കാർട്ടൂൺ കഥാപാത്രം തയ്യാറാക്കാൻ അദ്ദേഹം നിർദ്ദേശിക്കുകയായിരുന്നു. ടെലിവിഷൻ, റേഡിയോ പരസ്യങ്ങൾക്ക് വൻതുക ചെലവഴിക്കേണ്ടിവരുന്ന കാലത്തായിരുന്നു ഡോ. കുര്യന്റെ പരീക്ഷണം. പരസ്യങ്ങളിലൂടെ അമുലിന്റെ സ്വീകാര്യത വർധിപ്പിക്കാൻ 1966-ലാണ് അവർ തീരുമാനമെടുക്കുന്നത്. <ref name=":0" />1966-ലാണ് അമുൽ ബട്ടറിനായി ഒരു പരസ്യ കാമ്പെയ്ൻ തുടങ്ങാൻ അമുൽ തീരുമാനിച്ചത്. ഇതിനായി കമ്പനി ഒരു പരസ്യ ഏജൻസിയുടെ മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറായ സിൽവസ്റ്റർ ഡ കുൻഹയെ സമീപിച്ചു. പരസ്യം ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ പരസ്യത്തിൽ ആരെയാണ് മോഡലാക്കേണ്ടതെന്ന ആശങ്കയിവലായിരുന്നു കുൻഹ. ഏത് തരത്തിലുള്ള പരസ്യമായിരിക്കണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചും കുൻഹ ചിന്തിച്ചു. പരസ്യം കുട്ടികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായിരിക്കണമെന്ന തീരുമാനത്തിലാണ് ഒടുവിൽ എത്തിയത്. <ref name=":1">{{Cite web|url=https://malayalam.oneindia.com/news/india/here-is-how-politician-shashi-tharoor-s-sister-became-the-logo-of-amul-346421.html|title=അമൂൽ ലോഗോ|access-date=07 ഡിസംബർ 2022}}</ref> അമൂലിന്റെ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ പോലെ അമൂലിന്റെ ലോഗോയും ഇന്ത്യയിൽ വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ്. അമൂൽ ഗേൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന പോൾക്ക ഡോട്ടുള്ള ഫ്രോക്കും നീല മുടിയുള്ള പോണിയും ധരിച്ച ഒരു പെൺകുട്ടിയാണ് അമൂലിന്റെ ലോഗോയിൽ ഉള്ളത്. അമുലിന്റെ' എതിരാളി ബ്രാൻഡായ പോൾസണിന്റെ ബട്ടർ-ഗേളിന് എതിരായാണ് അമൂൽ ഗേളിനെ സൃഷ്ടിച്ചത്. രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കുട്ടികളുടെ ചിത്രങ്ങൾ പരസ്യത്തിനായി ക്ഷണിച്ചിരുന്നു.<ref name=":1" /> 700-ലധികം ചിത്രങ്ങൾ ലഭിച്ചെങ്കിലും ഈ കുട്ടികളുടെ ചിത്രങ്ങളൊന്നും പരസ്യത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തില്ല. സിൽവസ്റ്റർ ഡ കുൻഹ നിരാശയിലായി. <ref name=":1" />അതിനിടയിൽ ആണ് തന്റെ സുഹൃത്ത് ചന്ദ്രൻ തരൂരിന് കേരളത്തിൽ 2 സുന്ദരികളായ പെൺമക്കളും ഒരു മകനുമുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം ഓർത്തത്. സിൽവസ്റ്റർ സുഹൃത്ത് ചന്ദ്രനെ വിളിച്ച് അമൂലിന്റെ പരസ്യത്തിൽ മൂത്തമകൾ ശോഭയെ അഭിനയിപ്പിക്കണമെന്ന് പറഞ്ഞു. ചന്ദ്രൻ ആദ്യം അമ്പരന്നെങ്കിലും സമ്മതിച്ചു.<ref name=":1" />സിൽവസ്റ്റർ ഡ കുൻഹ തന്റെ സുഹൃത്ത് ചന്ദ്രൻ തരൂരിനോട് ശോഭയുടെ കുറച്ച് ചിത്രങ്ങൾ എത്രയും വേഗം അയയ്ക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. 712 കുട്ടികളുടെ ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ശോഭയുടെ ചിത്രം സിൽവസ്റ്റർ ഈ പരസ്യത്തിനായി തിരഞ്ഞെടുത്തതോടെ ശോഭ അമൂലിന്റെ മുഖമായി മാറി. ചന്ദ്രൻ തരൂരിന്റെ മൂത്ത മകളുടെ പേര് ശോഭ എന്നും രണ്ടാമത്തെ മകളുടെ പേര് സ്മിത എന്നും മകന്റെ പേര് ശശി എന്നും ആയിരുന്നു. ആ ശശിയാണ് ഇന്ന് ലോകം മുഴുവൻ അറിയപ്പെടുന്ന [[ശശി തരൂർ]]. തരൂർ കുടുംബവുമായുള്ള അമൂലിന്റെ ബന്ധം അവിടംകൊണ്ട് അവസാനിച്ചില്ല. കമ്പനി വർണ്ണാഭമായ പരസ്യങ്ങൾ പുറത്തിറക്കിയപ്പോൾ. ചന്ദ്രൻ തരൂരിന്റെ ഇളയ മകൾ സ്മിത ആണ് അമൂൽ ഈ പരസ്യങ്ങളിലെത്തിയത്. സ്മിതയായിരുന്നു ആദ്യത്തെ കളർഫുൾ അമുൽ ബേബി.<ref name=":1" />
അതിന്റെ ടാഗ് ലൈൻ "അട്ടേർലി ബട്ടർലി ഡെലീഷ്യസ് അമൂൽ" എന്നതായിരുന്നു. ഇന്നും ആ പരസ്യത്തിന്റെ സ്വീകാര്യത നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടില്ല. മാർക്കറ്റിങ്, ബ്രാൻഡിങ്, മാർക്കറ്റ് റിസർച്ച്, കസ്റ്റമർ കെയർ എന്നീ മേഖലകളിലെ പുതിയ കാര്യങ്ങളെല്ലാം അമുലിന്റെ വളർച്ചയ്ക്കുവേണ്ടി ഡോ. കുര്യൻ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. അദ്ദേഹം മരിച്ച സമയത്ത് അമുലിന്റെ പരസ്യത്തിൽ പെൺകുട്ടി നിറകണ്ണുകളോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref name=":0" />
നിലവിൽ [[ഗിന്നസ് ബുക്ക്|ഗിന്നസ് ബുക്കിൽ]] ഇടം നേടിയിട്ടുണ്ട് അമുൽ .
== സാംസ്കാരിക രംഗത്ത് ==
ധവള വിപ്ലവത്തെക്കുറിച്ചും ഗുജറാത്തിലെ അമുൽ ബ്രാണ്ടിനെക്കുറിച്ചും വിഖ്യാത സംവിധായകൻ ശ്യാം ബനഗൽ സംവിധാനംചെയ്ത സിനിമയാണ് മന്ഥൻ. സംവിധായകൻ ശ്യാം ബെനഗലിനെ ധവള വിപ്ലവത്തിന്റെ പിതാവെന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഡോ. വർഗീസ് കുര്യൻ തന്നെ സമീപിച്ച് ഗുജറാത്തിലെ ക്ഷീര കർഷക സഹകരണ സംഘങ്ങളെപ്പറ്റി ഒരു സിനിമ ചെയ്യാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു.<ref name=":0" /> സിനിമ നിർമിക്കാൻ 10 മുതൽ 12 ലക്ഷംവരെ ചെലവ് വരുമെന്ന് ശ്യാം ബെനഗൽ അറിയിച്ചു. അതോടെ തുക കണ്ടെത്താൻ ക്ഷീര കർഷകരെത്തന്നെ സമീപിക്കാൻ ഡോ. കുര്യൻ തീരുമാനിക്കുകയായിരുന്നു. ഓരോ പായ്ക്കറ്റ് പാലിനും ആറ് രൂപവച്ച് വാങ്ങുന്നതിന് പകരം എട്ട് രൂപവച്ച് വാങ്ങാൻ ഡോ. കുര്യൻ അന്ന് ക്ഷീര കർഷകരോട് നിർദ്ദേശിച്ചു. ഇത്തരത്തിൽ അധികം ലഭിച്ച രണ്ട് രൂപവീതം അഞ്ച് ലക്ഷം ക്ഷീര കർഷകർ സമാഹരിച്ചാണ് സിനിമ നിർമിച്ചത്.<ref name=":0" /> ഗുജറാത്തിലെ ആനന്ദിൽ വർഗീസ് കുര്യൻ നടത്തിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽനിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടുള്ളതാണ് സിനിമയുടെ ഇതിവൃത്തം. സിനിമ നിർമിക്കാൻ ഒരുങ്ങിയപ്പോൾ സ്പോൺസർഷിപ്പുമായി പലരും രംഗത്തെത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ അവയെല്ലാം വേണ്ടെന്നുവച്ചാണ് കർഷകരിൽനിന്ന് സ്വരൂപിക്കുന്ന പണംകൊണ്ട് സിനിമ നിർമ്മിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചത്. ഗിരീഷ് കർണാടും സ്മിത പാട്ടീലും അഭിനയിച്ച സിനിമ ലോകശ്രദ്ധനേടി. 1977 ൽ ഏറ്റവും മികച്ച സിനിമയ്ക്കുള്ള ദേശീയ അവാർഡും മന്ഥൻ സ്വന്തമാക്കിയിരുന്നു. <ref name=":0" />
'തങ്ങളുടെ' ചിത്രത്തിന്റെ ആദ്യ പ്രദർശനത്തിന് ഇതേ കർഷകർ ട്രക്കുകളിൽ ഒരു മിച്ച് പോയി ചിത്രം കണ്ട് അതിന്റെ വാണിജ്യവിജയത്തേയും സഹായിച്ചു.
==അവലംബം==
{{Commons category|Amul}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വ്യവസായസ്ഥാപനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പാൽ വ്യവസായം]]
[[വർഗ്ഗം:ധവള വിപ്ലവം]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ബ്രാൻഡുകൾ]]
nxefwaaykkh0203co9yzn8nzjnhbm2i
സ്കൈപ്പ്
0
73690
4619965
3822198
2026-05-17T13:39:13Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619965
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Skype}}
{{Infobox software
| title = സ്കൈപ്പ്
| name = സ്കൈപ്പ്
| logo = Skype logo (2019–present).svg
| logo size = 100px
| logo alt = Logo of Skype (2019–present)
| screenshot =
| screenshot size =
| collapsible =
| author = [[Priit Kasesalu]] and [[Jaan Tallinn]]
| developer = [[Skype Technologies]] ([[Microsoft]])
| released = {{Start date and age|df=yes|2003|08|29}}
| discontinued =
| ver layout = stacked
| operating system = [[Windows]], [[macOS]], [[Linux]], [[Android (operating system)|Android]], [[iOS]], [[iPadOS]], [[HoloLens]], [[Xbox One]], [[Xbox Series X and Series S|Xbox Series X/S]]
| platform =
| size =
| language =
| language count = 108
| language footnote = <ref>{{cite web |url=https://www.microsoft.com/en-us/store/p/skype-preview/9wzdncrfj364 |title=Skype |publisher=Microsoft Store}}</ref>
| genre = [[Videoconferencing]], [[Voice over IP|VoIP]] and [[Instant messaging]]
| license = [[Proprietary software|Proprietary]]
| website = {{URL|https://www.skype.com/}}
| standard =
| AsOf =
}}
'''സ്കൈപ്പ്''' ({{pron-en|ˈskaɪp}}) ഇൻറർനെറ്റ് വഴി ആശയവിനിമയം നടത്താൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന സോഫ്റ്റ്വെയറാണ്. നിക്ലാസ് സെൻസ്ലോം, ജാനസ് ഫ്രീസ് എന്നീ വ്യവസായ സംരംഭകരാണ് ഈ ഇൻറർനെറ്റ് ടെലിഫോണി സംവിധാനം ആവിഷ്കരിച്ചത്. ആരോടും ഏതു സമയത്തും സംസാരിക്കാമെന്ന സൌകര്യമാണ് സ്കൈപ്പ് രൂപപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. ആശയവിനിമയം നടത്തുന്ന രണ്ടു പേരു സ്കൈപ്പാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നതെങ്കിൽ സേവനം തികച്ചും സൌജന്യമാണ്. സ്കൈപ്പ് ഗ്രൂപ്പാണ് ഇതിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നത്<ref>{{cite web | url=http://share.skype.com/sites/en/2006/12/skype_is_expanding_engineering.html | title=Skype is expanding engineering to Prague | author=Jaanus Kase | publisher=Skype Blogs | accessdate=2006-12-05 | archive-date=2006-12-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20061208093554/http://share.skype.com/sites/en/2006/12/skype_is_expanding_engineering.html | url-status=dead }}</ref>. ലംക്സംബർഗ്ഗിലാണ് സ്കൈപ്പ് ഗ്രൂപ്പിൻറെ ആസ്ഥാനം. ഒട്ടു മിക്ക രാജ്യങ്ങളിലും 28 ഭാഷകളിലുമായി സ്കൈപ്പ് സേവനം ലഭ്യമാണ്.
2005 സെപ്റ്റംബറിൽ, 2.6 ബില്യൺ ഡോളറിന് [[ഈബേ]](eBay) സ്കൈപ്പിനെ ഏറ്റെടുത്തു.<ref>{{cite news|title=EBay to buy Skype in $2.6bn deal|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/4237338.stm|work=[[BBC News]]|access-date=2 October 2014|date=12 September 2005}}</ref> 2009 സെപ്റ്റംബറിൽ,<ref>{{cite web|url=https://www.thestar.com/business/2009/09/02/canada_pension_plan_buys_skype_stake.html |title=Canada Pension plan buys Skype stake | Toronto Star |work=Thestar|date=2 September 2014 |access-date=21 August 2014}}</ref> സിൽവർ ലേക്ക്, ആൻഡ്രീസെൻ ഹൊറോവിറ്റ്സ്, കാനഡ പെൻഷൻ പ്ലാൻ ഇൻവെസ്റ്റ്മെന്റ് ബോർഡ് എന്നിവർ സ്കൈപ്പിന്റെ 65% 1.9 ബില്യൺ ഡോളറിന് ഈബേയിൽ നിന്ന് വാങ്ങി, ബിസിനസിന്റെ മൂല്യം $2.92 ബില്യൺ ആയിരുന്നു. 2011 മെയ് മാസത്തിൽ, [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ്]] 8.5 ബില്യൺ ഡോളറിന് സ്കൈപ്പ് വാങ്ങി, അവരുടെ [[വിൻഡോസ് ലൈവ് മെസഞ്ചർ|വിൻഡോസ് ലൈവ് മെസഞ്ചറിന്]] പകരമായി അത് ഉപയോഗിച്ചു. 2011 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, ഡെവലപ്മെന്റ് ടീമിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും എല്ലാ ഡിവിഷനിലെ 44% ജീവനക്കാരും [[എസ്റ്റോണിയ|എസ്റ്റോണിയയിലെ]] [[ടാലിൻ]], ടാർട്ടു എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു.<ref name="Skype employees">{{cite web|url=http://www.ap3.ee/article/2011/5/10/44-skype-i-tootajatest-on-parit-odava-toojouga-eestist|title=Skype eelistab odavat Eesti tööjõudu|work=Äripäev|access-date=2022-07-10|archive-date=2011-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110929141050/http://www.ap3.ee/article/2011/5/10/44-skype-i-tootajatest-on-parit-odava-toojouga-eestist|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://blogs.skype.com/en/2011/10/acquisitionclose.html|title=Tony Bates Weighs in on Microsoft's Acquisition of Skype – – Skype Blogs|work=Skype Blogs|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20111015124254/http://blogs.skype.com/en/2011/10/acquisitionclose.html|archive-date=15 October 2011}}</ref><ref>{{cite news| url=https://www.bbc.co.uk/news/business-13343600|date=10 May 2011| title=Microsoft confirms takeover of Skype| publisher=bbc.com| access-date=6 November 2012}}</ref>
സ്കൈപ്പ് ഒരു ഹൈബ്രിഡ് [[പിയർ-റ്റു-പിയർ നെറ്റ്വർക്ക്|പിയർ-ടു-പിയർ]], ക്ലയന്റ്-സെർവർ സിസ്റ്റം അവതരിപ്പിച്ചു.<ref>{{cite news|last1=Ferdinand|first1=Von Götzen|date=1 December 2014|title=An interview with Jaan Tallinn, co-founder and author of Skype|url=http://affairstoday.co.uk/interview-jaan-tallinn-co-founder-author-skype/|publisher=Affairs Today|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20141207051233/http://affairstoday.co.uk/interview-jaan-tallinn-co-founder-author-skype/|archive-date=7 December 2014}}</ref> 2012 മെയ് മാസത്തിൽ ഇത് പൂർണ്ണമായും മൈക്രോസോഫ്റ്റ് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന സൂപ്പർനോഡുകളാൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു;<ref>{{Cite web|url = https://arstechnica.com/business/2012/05/skype-replaces-p2p-supernodes-with-linux-boxes-hosted-by-microsoft/|title = Skype replaces P2P supernodes with Linux boxes hosted by Microsoft (updated)|date = May 2012}}</ref> 2017-ൽ ഇത് പിയർ-ടു-പിയർ സേവനത്തിൽ നിന്ന് കേന്ദ്രീകൃത [[മൈക്രോസോഫ്റ്റ് അസൂർ|അസൂർ]] അധിഷ്ഠിത സേവനത്തിലേക്ക് മാറി.
2020 മാർച്ച് വരെ, 100 ദശലക്ഷം ആളുകൾ മാസത്തിൽ ഒരിക്കലെങ്കിലും 40 ദശലക്ഷം ആളുകളും ഓരോ ദിവസവും 40 ദശലക്ഷം ആളുകളും സ്കൈപ്പ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web|title=Microsoft Teams is coming to consumers – but Skype is here to stay|url=https://techcrunch.com/2020/03/30/microsoft-teams-is-coming-to-consumers-but-skype-is-here-to-stay/|access-date=2020-05-02|website=TechCrunch|language=en-US}}</ref> [[കോവിഡ്-19 ആഗോള മഹാമാരി|കോവിഡ്-19 പാൻഡെമിക്]] സമയത്ത്, സ്കൈപ്പിന് [[സൂം (സോഫ്റ്റ്വെയർ)|സൂമിന്റെ]](Zoom)വളർച്ച മൂലം അതിന്റെ വിപണി വിഹിതത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം നഷ്ടപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|title=Zoom's Success During the Pandemic Came at Skype's Expense|url=https://www.pcmag.com/news/zooms-success-during-the-pandemic-came-at-skypes-expense|access-date=2021-10-10|website=PCMAG|language=en}}</ref>
==പദോൽപ്പത്തി==
സോഫ്റ്റ്വെയറിന്റെ പേര് "സ്കൈ പിയർ-ടു-പിയർ" എന്നതിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്, അത് പിന്നീട് "സ്കൈപ്പർ" എന്ന് ചുരുക്കി. എന്നിരുന്നാലും, "സ്കൈപ്പർ" എന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റു ചില ഡൊമെയ്ൻ നാമങ്ങൾ കൂടിയുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://www.eplanetventures.com/en/news/releases/pr_013006_1.html|title=The World's Hottest VC?|archive-url=https://web.archive.org/web/20080109184710/http://www.eplanetventures.com/en/news/releases/pr_013006_1.html|archive-date=9 January 2008|url-status=dead}}</ref> ആയതിനാൽ അവസാന "ആർ(r)" ഡ്രോപ്പ് ചെയ്യുകയും "സ്കൈപ്പ്" എന്ന തലക്കെട്ട് സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="nameorigin">{{cite web|url=http://share.skype.com/blog/insight/origin_of_the_name%10word_%22skype%22/|title=Origin of the name/word Skype|archive-url=https://web.archive.org/web/20051104064354/http://share.skype.com/blog/insight/origin_of_the_name%10word_%22skype%22/|archive-date=4 November 2005|url-status=dead|access-date=13 August 2010}}</ref>
==ചരിത്രം==
2003-ൽ സ്വീഡനിൽ നിന്നുള്ള നിക്ലാസ് സെൻസ്ട്രോം, ഡെന്മാർക്കിൽ നിന്നുള്ള ജാനസ് ഫ്രിസ് എന്നിവർ ചേർന്നാണ് സ്കൈപ്പ് സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{cite web|url=http://about.skype.com/|title=About Skype: What is Skype?|access-date=28 July 2010|archive-date=11 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511000725/http://about.skype.com/|url-status=dead}}</ref>എസ്റ്റോണിയക്കാരായ അഹ്തി ഹെയ്ൻല, പ്രീത് കസെസലു, ജാൻ ടാലിൻ, ടോയ്വോ അന്നസ് എന്നിവർ ചേർന്നാണ് സ്കൈപ്പ് സോഫ്റ്റ്വെയർ സൃഷ്ടിച്ചത്.<ref name=":0">{{Cite web|last=Tänavsuu|first=Toivo|date=2018-09-03|title="How can they be so good?": The strange story of Skype|url=https://arstechnica.com/information-technology/2018/09/skypes-secrets/|access-date=2020-07-21|website=Ars Technica|language=en-us}}</ref> കാസയിലേത് പോലെയുള്ള പി2പി(P2P) പ്രോട്ടോക്കോൾ ഉപയോഗിച്ച് വോയ്സ് കോളുകളുടെ വില കുറയ്ക്കുക എന്ന ആശയം ഫ്രിസിനും ആനുസിനും ലഭിച്ചു.<ref name=arsp2>{{Cite web|last=Tänavsuu|first=Toivo|date=2018-09-03|title="How can they be so good?": The strange story of Skype|url=https://arstechnica.com/information-technology/2018/09/skypes-secrets/2/|access-date=2020-07-21|website=Ars Technica|language=en-us}}</ref>ആദ്യകാല ആൽഫ പതിപ്പ് 2003 വസന്തകാലത്ത് സൃഷ്ടിക്കുകയും പരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു, ആദ്യത്തെ പൊതു ബീറ്റ പതിപ്പ് 2003 ഓഗസ്റ്റ് 29 ന് പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{cite news|title=Happy Birthday Skype: Even monkeys use it now|url=http://www.emirates247.com/news/happy-birthday-skype-even-monkeys-use-it-now-2013-08-28-1.519060|access-date=28 August 2013|newspaper=[[Emirates 24/7]]|date=28 August 2013}}</ref><ref name=arsp2/>
== ഉപയോഗം ==
{| class="wikitable" border="1" style="text-align: center;"
|-
! തീയതി
! മൊത്തം ഉപയോക്താക്കൾ<br /><span style="font-weight: normal;">(in millions)<ref>{{cite web | url=http://investor.ebay.com/common/download/download.cfm?companyid=ebay&fileid=69405&filekey=2cbacae7-15cf-46fb-9a19-a89664d4e591&filename=eBayIncEarningsReleaseQ42006.pdf | format=PDF | title=eBay Inc. reports third quarter 2006 results | access-date=2009-07-11 | archive-date=2011-08-25 | archive-url=https://www.webcitation.org/61BuMl1tV?url=http://files.shareholder.com/downloads/ebay/1381362741x0x69405/2cbacae7-15cf-46fb-9a19-a89664d4e591/eBayIncEarningsReleaseQ42006.pdf | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | url=http://investor.ebay.com/common/download/download.cfm?companyid=ebay&fileid=91666&filekey=69437bfc-314d-4be6-a2d5-ec014c8e9313&filename=eBayIncQ12007EarningsRelease.pdf | format=PDF | title=eBay Inc. reports first quarter 2007 results | access-date=2009-07-11 | archive-date=2011-08-25 | archive-url=https://www.webcitation.org/61BuNDJVg?url=http://files.shareholder.com/downloads/ebay/1381362900x0x91666/69437bfc-314d-4be6-a2d5-ec014c8e9313/eBayIncQ12007EarningsRelease.pdf | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | url=http://files.shareholder.com/downloads/ebay/290714019x0x188143/0f787a2a-4ebb-4b72-8439-40e711047d9d/eBay_FINALQ12008EarningsRelease.pdf | format=PDF | title=eBay Inc. reports first quarter 2008 results | access-date=2009-07-11 | archive-date=2011-08-25 | archive-url=https://www.webcitation.org/61BuNddCE?url=http://files.shareholder.com/downloads/ebay/290714019x0x188143/0f787a2a-4ebb-4b72-8439-40e711047d9d/eBay_FINALQ12008EarningsRelease.pdf | url-status=dead }}</ref><ref name="fz2009-01-10">[http://www.fudzilla.com/index.php?option=com_content&task=view&id=11338&Itemid=1 Skype is the limit thanks to recession], accessed at [[10 january]] [[2009]]</ref><ref>{{cite web | url=http://ebayinkblog.com/wp-content/uploads/2009/01/skype-fast-facts-q4-08.pdf | format=PDF | title=Skype fast facts Q4 2008 | access-date=2009-07-11 | archive-date=2011-08-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110810122803/http://ebayinkblog.com/wp-content/uploads/2009/01/skype-fast-facts-q4-08.pdf | url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web | url=http://www.slideshare.net/earningreport/presentation-on-q1-2009-earning-report-of-ebay-inc | title=Skype facts Q1 2009 }}</ref></span>
! നിലവിലുള്ള ഉപഭോക്താക്കൾ - ദിവസേന<br /><span style="font-weight: normal;">(in millions)<ref>{{cite web | url=http://glimfeather.com/borderless/OnlineNow.htm | title=Skype users online now | access-date=2009-07-11 | archive-date=2009-03-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090306082650/http://glimfeather.com/borderless/OnlineNow.htm | url-status=dead }}</ref></span>
! സ്കൈപ്പ് ടു സ്കൈപ്പ് മിനിറ്റുകൾ<br /><span style="font-weight: normal;">(in billions)</span>
! സ്കൈപ്പ് ഔട്ട് മിനിറ്റുകൾ<br /><span style="font-weight: normal;">(in billions)</span>
! ആകെ വരുമാനം USD<br /><span style="font-weight: normal;">(in millions)</span>
|-
| Q4 2005 || 74.7 || 10.8 || N/A || N/A || N/A
|-
| Q1 2006 || 94.6 || 15.2 || 6.9 || 0.7 || 35
|-
| Q2 2006 || 113.1 || 16.6 || 7.1 || 0.8 || 44
|-
| Q3 2006 || 135.9 || 18.7 || 6.6 || 1.1 || 50
|-
| Q4 2006 || 171.2 || 21.2 || 7.6 || 1.5 || 66
|-
| Q1 2007 || 195.5 || 23.2 || 7.7 || 1.3 || 79
|-
| Q2 2007 || 219.6 || 23.9 || 7.1 || 1.3 || 90
|-
| Q3 2007 || 245.7 || 24.2 || 6.1 || 1.4 || 98
|-
| Q4 2007 || 276.3 || 27.0 || 11.9 || 1.6 || 115
|-
| Q1 2008 || 309.3 || 31.3 || 14.2 || 1.7 || 126
|-
| Q2 2008 || 338.2 || 32.0 || 14.8 || 1.9 || 136
|-
| Q3 2008 || 370 || 33.7 || 16 || 2.2 || 143
|-
| Q4 2008 || 405 || 36.5 || 20.5 || 2.6 || 145
|-
| Q1 2009 || 443 || 42.2 || 23.6 || 2.9 || 153
|}
ഒരു ഉപയോക്താവിന് ഒന്നിലേറെ അക്കൌണ്ടുകളുണ്ടാക്കാം.</br>
2009 ജനുവരിയിൽ ആൻഡ്രോയിഡ് ഫോണുകൾക്കും നൂറിലധികം ജാവാ ഫോണുകൾക്കും വേണ്ടിയുള്ള സ്കൈപ്പ് പുറത്തിറങ്ങി<ref>{{cite web | url=http://glimfeather.com/borderless/OnlineNow.htm | title=All-Time peak of concurrent real users | access-date=2009-07-11 | archive-date=2009-03-06 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090306082650/http://glimfeather.com/borderless/OnlineNow.htm | url-status=dead }}</ref>.
{| class="wikitable" border="1" style="text-align: right;"
|-
! തീയതി
! ഉപയോക്താക്കൾ<ref>{{cite web |url=http://skypenumerology.blogspot.com/2009/01/15-million-today.html |title=15 million today | author= |publisher=skypenumerology |accessdate=2008-01-14}}</ref>
! ദിവസങ്ങൾ
|-
| 2009-03-23 || 17,000,000 || 49
|-
| 2009-02-02 || 16,000,000 || 21
|-
| 2009-01-12 || 15,000,000 || 84
|-
| 2008-10-20 || 14,000,000 || 35
|-
| 2008-09-15 || 13,000,000 || 209
|-
| 2008-02-18 || 12,000,000 || 42
|-
| 2008-01-07 || 11,000,000 || 84
|-
| 2007-10-15 || 10,000,000 || 259
|-
| 2007-01-29 || 9,000,000 || 82
|-
| 2006-11-08 || 8,000,000 || 71
|-
| 2006-08-29 || 7,000,000 || 155
|-
| 2006-03-27 || 6,000,000 || 66
|-
| 2006-01-20 || 5,000,000 || 92
|-
| 2005-10-20 || 4,000,000 || 155
|-
| 2005-05-18 || 3,000,000 || 93
|-
| 2005-02-14 || 2,000,000 || 117
|-
| 2004-10-20 || 1,000,000 || 418
|-
| 2003-08-29 || 0 || -
|}
[[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലുള്ള]] വോഡാഫോൺ ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് ലഭിക്കുന്ന സ്കൈപ്പ് സേവനമാണ് സ്കൈപ്പ്നൌ!.
<gallery>
Image:Skype 1.4.0.58 alpha for Linux.png|സ്കൈപ്പ് 1.4, running on a [[Linux]] desktop.
Image:Skype MacOSX.png|സ്കൈപ്പ് 2.7, running on [[Mac OS X]].
</gallery>
== അവലംബം ==
<references/>
== പുറം കണ്ണികൾ ==
* [http://www.skypejournal.com/ Skype Journal], independent coverage of Skype since 2003
* [http://www1.cs.columbia.edu/~salman/skype/index.html Compilation of research and technology articles involving Skype]
* [http://saikat.guha.cc/pub/iptps06-skype.pdf An Experimental Study of the Skype Peer-to-Peer VoIP System]
* [http://www.ucexpo.co.uk/Speakers/Ian-Robin Skype for Business Director Ian Robin Speaks] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090728083337/http://www.ucexpo.co.uk/Speakers/Ian-Robin |date=2009-07-28 }} at Unified Communications Expo]
{{IM clients}}
{{URI scheme}}
[[വർഗ്ഗം:ആപ്ലിക്കേഷൻ സോഫ്റ്റ്വെയർ]]
i8z4s1hb5dqe9s1si1weplhzctkf8ba
ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ്
0
75922
4620047
4577061
2026-05-18T08:03:57Z
Altocar 2020
144384
/* യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് കേരള സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറുമാർ */
4620047
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Indian Youth Congress}}
{{Infobox Political youth organization
| colorcode = Aqua
| name_english = Indian Youth Congress
| name_native = भारतीय युवा कांग्रेस
| logo = [[File:Indian Youth Congress Logo.jpg|200px]]
| logo2 =
| president = ഉദയ്ഭാനു ചിബ്
| vice president =
| chairperson = [[Rahul Gandhi]], [[Member of Parliament|MP]]
| co-chairperson =
| vice-chairperson =
| chairman =
| co-chairman =
| nationalchairman =
| nationalco-chairman =
| executivedirector =
| politicaldirector =
| financedirector =
| spokesperson =
| treasurer =
| regionalvice-chair =
| secretary2 =
| secretary =
| fielddirector =
| founded = 1960
| merger of =
| split from =
| preceded by =
| dissolved =
| merged into =
| succeeded by =
| headquarters = [[New Delhi]]
| mother_party = [[Indian National Congress]]
| international =
| regional1_type =
| regional1_name =
| regional2_type =
| regional2_name =
| website = [http://www.iyc.in/ iyc.in/]
}}
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ യുവജന പോഷക സംഘടനയാണ് ''' ഐ.വൈ.സി. ''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ''' ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്. ''' 1960-ൽ ഇന്ദിര ഗാന്ധിയാണ് യുവജന സംഘടനയായ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് രൂപീകരിക്കുന്നതിൽ പ്രമുഖമായ പങ്ക് വഹിച്ചത്. രൂപികരണ സമയത്ത് ആദ്യമായി പ്രസിഡൻ്റായത് പ്രിയ രഞ്ജൻ ദാസ് മുൻഷിയാണ്. എൻ.ഡി.തിവാരിയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ആദ്യ അഖിലേന്ത്യ പ്രസിഡൻ്റ്. നിലവിൽ
ഉദയ് ഭാനു ചിബ് ആണ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ അഖിലേന്ത്യ പ്രസിഡൻറ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2024/09/22/youth-congress-president-uday-bhanu-chib.html</ref> ഒ ജെ ജനീഷാണ് നിലവിൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ കേരള സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്.
== അഖിലേന്ത്യ പ്രസിഡൻ്റുമാർ ==
* എൻ.ഡി.തിവാരി 1969-1971
* സഞ്ജയ് ഗാന്ധി 1971-1975
* അംബിക സോണി 1975-1977
* രാമചന്ദ്ര റാത്ത് 1978-1980
* ഗുലാം നബി ആസാദ് 1980-1982
* താരിഖ് അൻവർ 1982-1985
* ആനന്ദ് ശർമ്മ 1985-1987
* ഗുരുദാസ് കാമത്ത് 1987-1988
* മുകുൾ വാസ്നിക് 1988-1990
* രമേശ് ചെന്നിത്തല 1990-1993
* മനീന്ദർ സിംഗ് ബിട്ട 1993-1996
* ജിതിൻ പ്രസാദ 1996-1998
* മനീഷ് തിവാരി 1998-2000
* രൺദീപ് സുർജേവാല 2000-2005
* അശോക് തൻവർ 2005-2010
* രാജീവ് സത്വ 2010-2014
* അമരീന്ദർ സിംഗ് രാജ് വാറിംഗ് 2014-2018
* കേശവ് ചന്ദ് യാദവ് 2018-2019
* ശ്രീനിവാസ് ബി.വി. 2019-2024
* ഉദയ്ഭാനു ചിബ് 2024-തുടരുന്നു<ref>{{cite news|url=http://iyc.in/sns/pg/news/admin/read/7181818/membership-summary-total-office-bearers-total-booth-committee|title=Booth committees in IYC|date=2013-11-28|publisher=www.iyc.in|url-status=dead|archiveurl=https://archive.today/20131128093501/http://iyc.in/sns/pg/news/admin/read/7181818/membership-summary-total-office-bearers-total-booth-committee|archivedate=28 November 2013|df=dmy-all}}</ref>
== സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറുമാർ ==
=== യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് കേരള സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറുമാർ ===
*[[A.K. Antony|എ.കെ. ആൻ്റണി]] 1966-1969<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/m040.htm</ref>
*[[എ. നീലലോഹിതദാസൻ നാടാർ]] 1969-1970<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/m479.htm</ref>
*[[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] 1970-1971<ref>http://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2472</ref>
* [[പി.സി. ചാക്കോ]] 1971-1973<ref>http://loksabhaph.nic.in/writereaddata/biodata_1_12/3477.htm</ref>
* [[വയലാർ രവി]] 1973-1975 (സംസ്ഥാന കൺവീനർ)<ref>{{Cite web |url=http://www.stateofkerala.in/niyamasabha/vayalar_ravi.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2023-05-27 |archive-date=2023-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230527185219/http://www.stateofkerala.in/niyamasabha/vayalar_ravi.php |url-status=dead }}</ref>
*[[വി.എം. സുധീരൻ]] 1975-1977<ref>{{Cite web |url=http://www.stateofkerala.in/niyamasabha/v_m_sudeeran.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-09-19 |archive-date=2022-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220627141904/https://stateofkerala.in/niyamasabha/v_m_sudeeran.php |url-status=dead }}</ref>
* [[കെ. സുധാകരൻ]] 1976-1977 യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്(ഒ) വിഭാഗം<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/m659.htm</ref>
*[[മുല്ലപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രൻ]](ഐ വിഭാഗം) 1978-1982<ref>http://loksabhaph.nic.in/writereaddata/biodata_1_12/3085.htm</ref>
*[[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]](എ വിഭാഗം) 1978-1980<ref>https://niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2391</ref>
*[[കെ.സി. ജോസഫ്]](എ വിഭാഗം) 1980-1982<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/k_c_joseph.htm</ref>
* [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] 1982-1984<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/thiruvanchoor_radhakrishnan.htm</ref>
*[[ജി. കാർത്തികേയൻ]] 1984-1987<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/m31.htm</ref>
*[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] 1987-1990<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/ramesh_chennithala.htm</ref>
* [[പന്തളം സുധാകരൻ]] 1990-1992<ref>{{Cite web |url=http://www.stateofkerala.in/niyamasabha/pandalam_sudhakaran.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2022-07-05 |archive-date=2023-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230528032310/https://stateofkerala.in/niyamasabha/pandalam_sudhakaran.php |url-status=dead }}</ref>
*[[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]] 1992-2000<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/min8.htm</ref>
*കെ.പി.അനിൽകുമാർ 2000-2006<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/08/29/kp-anilkumar-slams-k-sudhakaran-and-mk-raghavan-over-dcc-president-list.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/09/14/kp-anil-kumar-moved-to-cpm-pressure-on-k-sudhakaran.html</ref>
*[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] 2006-2009<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/06/08/pt-thomas-t-siddique-new-kpcc-working-presidents.html</ref>
*[[എം. ലിജു]] 2009-2010<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/Youth-Congress-to-play-pro-active-role-Liju/article16615517.ece</ref>
* [[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] 2010 -2013<ref>https://zeenews.india.com/news/kerala/pc-vishnunath-elected-kerala-youth-cong-president_675965.html</ref>
* [[ഡീൻ കുര്യാക്കോസ്]] 2013 - 2020<ref>https://english.madhyamam.com/en/node/12773?destination=node%2F12773</ref>
* [[ഷാഫി പറമ്പിൽ]] 2020 - 2023<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/mar/09/kerala-mla-shafi-parambil-is-new-youth-congress-president-2114194.html|title=Kerala MLA Shafi Parambil is new Youth Congress president|access-date=2023-11-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2020/03/09/Shafi-Parambil-Youth-Congress-state-president.html|title=ഷാഫി പറമ്പിൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷൻ|access-date=2023-11-15|language=ml}}</ref>
* [[രാഹുൽ മാങ്കൂട്ടത്തിൽ]] 2023 - 2025<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/kerala-news/youth-congress-organization-announced-election-results-rahul-mankoottathil-to-be-state-president-nbu-s43y0g|title=യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംഘടന തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം പ്രഖ്യാപിച്ചു; രാഹുൽ മാങ്കൂട്ടത്തിൽ സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷൻ|access-date=2023-11-15|last=nirmala.babu|language=ml}}</ref>
* [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] 2025-തുടരുന്നു<ref>https://www.asianetnews.com/kerala-news/o-j-janeesh-youth-congress-state-president-articleshow-t5cpglg</ref>
== സംസ്ഥാന ഭാരവാഹി പട്ടിക ==
''' സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് '''
* ഒ.ജെ. ജനീഷ്<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/oj-janeesh-binu-chulliyil-take-charge-as-youth-congress-state-president-working-president/article70208763.ece</ref>
''' സംസ്ഥാന വർക്കിംഗ് വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ് '''
* ബിനു ചുള്ളിയിൽ
''' വൈസ് പ്രസിഡൻറുമാർ '''
* അരിത ബാബു
* ടി.അനുതാജ്
* വൈശാഖ്.എസ്.ദർശൻ
* വിഷ്ണു സുനിൽ
* വി.കെ.ഷിബിന
*
'''സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ '''
* എസ്.ടി.അനീഷ്
* ആബിദ് അലി
* വീണ.എസ്.നായർ
* എസ്.ജെ.പ്രേംരാജ്
* വി.പി.ദുൽഖിഫിൽ
* സുബിൻ മാത്യു
* കാവ്യ രഞ്ജിത്ത്
* ജി.നീതു വിജയൻ
* സജാന.പി.സാജൻ
* വിഷ്ണു പ്രദീപ്
* വി.പി.അബ്ദുൾ റഷീദ്
* സി.വിഷ്ണു
* എം.പ്രതീഷ്
* ജോർജ് പയസ്
* മാത്യു.കെ.ജോൺ
* മുഹമ്മദ് പാറയിൽ
* യു.നീതു
* ചൈത്ര.ഡി.തമ്പാൻ
* എം.പി.ബബിൻ രാജ്
* വി.ആർ.പ്രമോദ്
* ഉമ്മർ അലി കരിക്കാട്
* നിമിഷ രഘുനാഥ്
* കെ.കെ.ജസ്മിന
* വി.രാഹുൽ
* പി.അബ്ദുൾ കലാം ആസാദ്
* കെ.വിശാൽ
* നിഹാൽ മുഹമ്മദ്
* ഷംന നൗഷാദ്
* ഒ.ഫാറൂഖ്
* എ.എസ്.ശ്രീലാൽ
* ഷാരോൺ പനയ്ക്കൽ
* നീനു മുരളി
* ജിൻഷാദ് ജിനാസ്
* മിഥുൻ മോഹൻ
* സി.പ്രമോദ്
* ബി.എസ്.സുബിജ
* ജിൻ്റോ ടോമി
* പി.എം.നിമേഷ്
* സുബീഷ് സത്യൻ
* നേഹ നായർ
* പി.അനീഷ്
* ലിൻ്റോ.പി.ആൻ്റു
* എ.എ.അബ്ദുൾ റഷീദ്
* സോയ ജോസഫ്
* അരുൺ ദേവ്
* പി.പവിജ
* കെ.ടി.സൂഫിയാൻ
* ജോമോൻ ജോസ്<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/11/15/youth-congress-vice-presidents.html</ref>
''' യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് ജില്ലാ പ്രസിഡൻ്റുമാർ '''
* തിരുവനന്തപുരം : എം.ഷാജിർ
* കൊല്ലം : എ.ആർ.റിയാസ്
* പത്തനംതിട്ട : വിജയ്
* ആലപ്പുഴ : പി.പ്രവീൺ
* കോട്ടയം : ഗൗരിശങ്കർ
* ഇടുക്കി : ഫ്രാൻസിസ് ദേവസ്യ
* എറണാകുളം : സിജോ ജോസഫ്
* തൃശൂർ : ഹരീഷ്
* പാലക്കാട് : ജയഘോഷ്
* മലപ്പുറം : ഹാരീസ്
* കോഴിക്കോട് : ഷാഹിൻ
* വയനാട് : അമൽ ജോയി
* കണ്ണൂർ : വിജിൽ മോഹൻ
* കാസർഗോഡ് : കെ.ആർ.കാർത്തികേയൻ<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/youth-congress-election-a-i-kc-k-sudhakaran-vd-satheesan-groups-1.9071833</ref>
== അവലംബം ==
{{reflist}}
== പുറം കണ്ണികൾ ==
*[http://www.iyckerala.in/ കേരള വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140330070428/http://iyckerala.in/ |date=2014-03-30 }}
{{Poli-stub}}
[[Category:ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയപോഷകസംഘടനകൾ]]
j7iv64hbn84zwlb8oozy20w7id82a6f
രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി
0
77363
4620092
4612658
2026-05-18T11:20:33Z
GV2010
217548
/* */
4620092
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Ramachandran Kadannappalli}}
{{Infobox officeholder
| name = കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രൻ
| image = Kadannappally Ramachandran.jpg
| caption =
| office = കേരളത്തിലെ രജിസ്ട്രേഷൻ,മ്യൂസിയം,പുരാവസ്തു,ആർക്കൈവ്സ് വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 29 ഡിസംബർ 2023 - 17 മേയ് 2026
| predecessor = [[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]]
| successor =
| office2 = കേരളത്തിലെ തുറമുഖം, മ്യൂസിയം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| constituency2 = [[കണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]]
| term_start2 = [[മേയ് 25]] [[2016]]
| term_end2 = [[മേയ് 3]] [[2021]]
| predecessor2 = [[കെ. ബാബു]], [[പി.കെ. ജയലക്ഷ്മി]]
| successor2 = [[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]]
| office3 = കേരളത്തിലെ ദേവസ്വം, പ്രിന്റിംഗ്, സ്റ്റേഷനറി വകുപ്പ് മന്ത്രി
| constituency3 = [[എടക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|എടക്കാട്]]
| term_start3 = [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] [[2009]]
| term_end3 = [[മേയ് 14]] [[2011]]
| predecessor3 = [[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]]
| successor3 = [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]], [[കെ.പി. മോഹനൻ]]
| office4 = കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗം
| constituency4 = [[കണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]]
| term_start4 = [[മേയ് 20]] [[2016]]
| term_end4 =
| predecessor4 = [[എ.പി. അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി]]
| successor4 =
| constituency5 = [[എടക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|എടക്കാട്]]
| term_start5 = [[മേയ് 13]] [[2006]]
| term_end5 = [[മേയ് 14]] [[2011]]
| predecessor5 = [[എം.വി. ജയരാജൻ]]
| successor5 =
| constituency6 = [[ഇരിക്കൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിക്കൂർ]]
| term_start6 = [[ജനുവരി 25]] [[1980]]
| term_end6 = [[മാർച്ച് 17]] [[1982]]
| predecessor6 = [[സി.പി. ഗോവിന്ദൻ നമ്പ്യാർ]]
| successor6 = [[കെ.സി. ജോസഫ്]]
| salary =
| birth_date = {{birth date and age|1944|07|01|df=y}}
| birth_place = തന്നട, [[കണ്ണൂർ]]
| residence = [[തോട്ടട]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[കോൺഗ്രസ് (എസ്)]]
| religion = [[ഹിന്ദു]]
| father = പി.വി. കൃഷ്ണൻ ഗുരുക്കൾ
| mother = റ്റി.കെ. പാർവതി അമ്മ
| spouse = ടി.എം. സരസ്വതി
| children = ഒരു മകൻ
| website =
| footnotes =
| date = ജൂൺ 26
| year = 2020
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/94%20Ramachandran%20Kadannappalli.pdf നിയമസഭ
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും [[കോൺഗ്രസ് (എസ്.)]] സംസ്ഥാന പ്രസിഡണ്ടും ആണ് '''കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രൻ''' (ജനനം: [[ജൂലൈ 1]], [[1944]] - ). ഇപ്പോഴത്തെ [[പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ]]യിൽ തുറമുഖം, പുരാവസ്തു എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിയാണ് അദ്ദേഹം. മുമ്പ് 2009 മുതൽ 2011 വരെ [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭ]]യിൽ ദേവസ്വം മന്ത്രിയുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
== ജീവിതരേഖ ==
[[പയ്യന്നൂർ]] [[കടന്നപ്പള്ളി]] ചെറുവാഞ്ചേരിയിൽ പരേതരായ പി.വി. കൃഷ്ണൻ ഗുരിക്കളുടെയും ടി.കെ. പാർവ്വതിയമ്മയുടെയും മൂത്ത മകനായി 1944 ജൂലൈ 1-നാണ് രാമചന്ദ്രൻ ജനിച്ചത്. എടമന, മാതമംഗലം, മാടായി എന്നിവിടങ്ങളിലെ സ്കൂളുകളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ഇദ്ദേഹം അക്കാലഘട്ടത്തിൽത്തന്നെ [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|കെ.എസ്.യു.]] പ്രവർത്തകനായി പ്രവർത്തിച്ചു. 1960-ൽ കെ.എസ്.യുവിൻറെ കണ്ണൂർ താലൂക്ക് പ്രസിഡണ്ടായ രാമചന്ദ്രൻ 65-ൽ സംഘടനയുടെ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും 69-ൽ സംസ്ഥാന പ്രസിഡണ്ടായും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name="mm-kad">{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=5842608&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|title=ആദർശങ്ങളുടെ കരുത്തിൽ കടന്നപ്പള്ളി|date=2009-08-15|publisher=മലയാള മനോരമ|language=മലയാളം|accessdate=2009-08-15|archive-date=2009-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090818202628/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=5842608&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|url-status=dead}}</ref>
== രാഷ്ട്രീയം ==
26-ംമത്തെ വയസ്സിൽ കെഎസ്യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റായിരിക്കെ 1971-ൽ കാസർകോട് ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിൽ ഇ കെ നായനാരെ തറപറ്റിച്ച പ്രകടനത്തിലൂടെയാണ് രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി രാഷ്ട്രീയ കേരളത്തിന്റെ സവിശേഷ ശ്രദ്ധപിടിച്ചുപറ്റിയത്. ജ്യോതിഷപണ്ഡിതൻ പരേതനായ കടന്നപ്പള്ളി കണ്ടോന്താറിൽ പി വി കുഞ്ഞിക്കൃഷ്ണൻ ഗുരുക്കളുടെ മകനായ കടന്നപ്പള്ളി വിദ്യാർഥി സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് പൊതുരംഗത്തെത്തിയത്. തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമയിൽ നിയമപഠനം നടത്തവേയാണ് പാർലമെന്റിലേക്ക് മത്സരിച്ചത്. 1964-ൽ കെഎസ്യു സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി.
കാസർകോടെ വിജയം കടന്നപ്പള്ളി '77ലും ആവർത്തിച്ചു. കോൺഗ്രസ് പിളർന്നപ്പോൾ 1980-ൽ എൽഡിഎഫിലെത്തി. '81ൽ എ കെ ആന്റണിയും കൂട്ടരും ഇടത് മുന്നണി വിട്ട് കരുണാകരപക്ഷത്തേക്ക് ചേക്കേറിയപ്പോൾ കടന്നപ്പള്ളി എൽഡിഎഫിൽ ഉറച്ചുനിന്നു. പിന്നീട് പി സി ചാക്കോയും കെ പി ഉണ്ണികൃഷ്ണനുമെല്ലാം കോൺഗ്രസ് ഐയിലേക്ക് മടങ്ങിയപ്പോഴും കടന്നപ്പള്ളി ഇടതുപക്ഷത്തിനൊപ്പം ചാഞ്ചല്യമില്ലാതെ തുടരുകയായിരുന്നു. '80ൽ ഇരിക്കൂറിൽനിന്ന് നിയമസഭാംഗമായി. പേരാവൂരിൽനിന്ന് രണ്ടുതവണ നിയമസഭയിലേക്കും 1996-ൽ കണ്ണൂർ മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് ലോക്സഭയിലേക്കും മത്സരിച്ച് പരാജയപ്പെട്ടു. റിട്ടയേഡ് അധ്യാപിക ടി എം സരസ്വതിയാണ് ഭാര്യ. ഏകമകൻ മിഥുൻ [[അവിയൽ (സംഗീതസംഘം)|അവിയൽ]] സംഗീതസംഘത്തിലെ ഡ്രമ്മറാണ്.
2006-ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എടക്കാട് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് യുഡിഎഫ് പിന്തുണച്ച ഡിഐസി സ്ഥാനാർഥിയായ കെ സി കടമ്പൂരാനെ 30672 വോട്ടിന് ജയിച്ചു. 2009 ആഗസ്ത് 17-ന് വി എസ് മന്ത്രിസഭയുടെ പുനസംഘടനാവേളയിലാണ് ആദർശരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രതീകമായി അറിയപ്പെടുന്ന കടന്നപ്പള്ളി ദേവസ്വം, പ്രിന്റിങ് ആന്റ് സ്റ്റേഷനറി വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയായി ചുമതലയേറ്റത്. കോൺഗ്രസ് എസിന്റെ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റാണ് കടന്നപ്പള്ളി.<ref>http://www.ldfkannur.org/index.php/%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%A5%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A5%E0%B4%BF/kadannappalli.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2016-ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കണ്ണൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയായ കോൺഗ്രസ് നേതാവ് [[സതീശൻ പാച്ചേനി]]യെ പരാജയപ്പെടുത്തി കടന്നപ്പള്ളി വീണ്ടും നിയമസഭയിലെത്തി. തുടർന്ന് 2016 മേയ് 25-ന് അദ്ദേഹം തുറമുഖം, പുരാവസ്തു വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അധികാരമേറ്റു.
'''പ്രധാന പദവികളിൽ '''
* 2023-തുടരുന്നു, 2016-2021 (2) : സംസ്ഥാന പുരാവസ്തു, രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രി (3)
* 2021-തുടരുന്നു : നിയമസഭാംഗം, കണ്ണൂർ (4)
* 2016-2021 : നിയമസഭാംഗം, കണ്ണൂർ (3)
* 2009-2011 : സംസ്ഥാന ദേവസ്വം, പ്രിൻറിംഗ് വകുപ്പ് മന്ത്രി (1)
* 2006-2011 : നിയമസഭാംഗം, എടക്കാട് (2)
* 1990-തുടരുന്നു : കോൺഗ്രസ്(എസ്), സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 1989-1990 : കോൺഗ്രസ് (എസ്), സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 1980-1982 : നിയമസഭാംഗം, ഇരിക്കൂർ (1)
* 1980-തുടരുന്നു : ഇടതുമുന്നണിയിൽ അംഗം
* 1978 : കോൺഗ്രസ് (എസ്) പാർട്ടി സ്ഥാപകാംഗം
* 1977 : ലോക്സഭാംഗം, കണ്ണൂർ (2)
* 1971 : ലോക്സഭാംഗം, കണ്ണൂർ (1)
* 1969-1971 : സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, കെ.എസ്.യു
* 1964-1964 : സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, കെ.എസ്.യു
==അവലംബം==
<references/>
{{commons category|Kadannappalli Ramachandran}}
{{Fourteenth KLA}}
[[വർഗ്ഗം:1944-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 1-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവസ്വം ബോർഡ് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കോൺഗ്രസ് (എസ്) പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആറാം ലോക്സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മ്യൂസിയം വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തുറമുഖ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രിന്റിംഗ്, സ്റ്റേഷനറി വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
4fynnpt7t5yzwpea324lxb2w4sgstlz
4620096
4620092
2026-05-18T11:24:50Z
GV2010
217548
/* */
4620096
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Ramachandran Kadannappalli}}
{{Infobox officeholder
| name = കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രൻ
| image = Kadannappally Ramachandran.jpg
| caption =
| office = കേരളത്തിലെ രജിസ്ട്രേഷൻ,മ്യൂസിയം,പുരാവസ്തു,ആർക്കൈവ്സ് വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 29 ഡിസംബർ 2023 - 17 മേയ് 2026
| predecessor = [[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]] [[വി.എൻ. വാസവൻ]] (രജിസ്ട്രേഷൻ)
| successor =
| office2 = കേരളത്തിലെ തുറമുഖം, മ്യൂസിയം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| constituency2 = [[കണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]]
| term_start2 = [[മേയ് 25]] [[2016]]
| term_end2 = [[മേയ് 3]] [[2021]]
| predecessor2 = [[കെ. ബാബു]], [[പി.കെ. ജയലക്ഷ്മി]]
| successor2 = [[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]]
| office3 = കേരളത്തിലെ ദേവസ്വം, പ്രിന്റിംഗ്, സ്റ്റേഷനറി വകുപ്പ് മന്ത്രി
| constituency3 = [[എടക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|എടക്കാട്]]
| term_start3 = [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] [[2009]]
| term_end3 = [[മേയ് 14]] [[2011]]
| predecessor3 = [[കെ.സി. വേണുഗോപാൽ]]
| successor3 = [[വി.എസ്. ശിവകുമാർ]], [[കെ.പി. മോഹനൻ]]
| office4 = കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗം
| constituency4 = [[കണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]]
| term_start4 = [[മേയ് 20]] [[2016]]
| term_end4 =
| predecessor4 = [[എ.പി. അബ്ദുള്ളക്കുട്ടി]]
| successor4 =
| constituency5 = [[എടക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|എടക്കാട്]]
| term_start5 = [[മേയ് 13]] [[2006]]
| term_end5 = [[മേയ് 14]] [[2011]]
| predecessor5 = [[എം.വി. ജയരാജൻ]]
| successor5 =
| constituency6 = [[ഇരിക്കൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിക്കൂർ]]
| term_start6 = [[ജനുവരി 25]] [[1980]]
| term_end6 = [[മാർച്ച് 17]] [[1982]]
| predecessor6 = [[സി.പി. ഗോവിന്ദൻ നമ്പ്യാർ]]
| successor6 = [[കെ.സി. ജോസഫ്]]
| salary =
| birth_date = {{birth date and age|1944|07|01|df=y}}
| birth_place = തന്നട, [[കണ്ണൂർ]]
| residence = [[തോട്ടട]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[കോൺഗ്രസ് (എസ്)]]
| religion = [[ഹിന്ദു]]
| father = പി.വി. കൃഷ്ണൻ ഗുരുക്കൾ
| mother = റ്റി.കെ. പാർവതി അമ്മ
| spouse = ടി.എം. സരസ്വതി
| children = ഒരു മകൻ
| website =
| footnotes =
| date = ജൂൺ 26
| year = 2020
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/94%20Ramachandran%20Kadannappalli.pdf നിയമസഭ
}}
[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും [[കോൺഗ്രസ് (എസ്.)]] സംസ്ഥാന പ്രസിഡണ്ടും ആണ് '''കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രൻ''' (ജനനം: [[ജൂലൈ 1]], [[1944]] - ). ഇപ്പോഴത്തെ [[പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ]]യിൽ തുറമുഖം, പുരാവസ്തു എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിയാണ് അദ്ദേഹം. മുമ്പ് 2009 മുതൽ 2011 വരെ [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭ]]യിൽ ദേവസ്വം മന്ത്രിയുമായിരുന്നു അദ്ദേഹം.
== ജീവിതരേഖ ==
[[പയ്യന്നൂർ]] [[കടന്നപ്പള്ളി]] ചെറുവാഞ്ചേരിയിൽ പരേതരായ പി.വി. കൃഷ്ണൻ ഗുരിക്കളുടെയും ടി.കെ. പാർവ്വതിയമ്മയുടെയും മൂത്ത മകനായി 1944 ജൂലൈ 1-നാണ് രാമചന്ദ്രൻ ജനിച്ചത്. എടമന, മാതമംഗലം, മാടായി എന്നിവിടങ്ങളിലെ സ്കൂളുകളിൽ വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ഇദ്ദേഹം അക്കാലഘട്ടത്തിൽത്തന്നെ [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|കെ.എസ്.യു.]] പ്രവർത്തകനായി പ്രവർത്തിച്ചു. 1960-ൽ കെ.എസ്.യുവിൻറെ കണ്ണൂർ താലൂക്ക് പ്രസിഡണ്ടായ രാമചന്ദ്രൻ 65-ൽ സംഘടനയുടെ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും 69-ൽ സംസ്ഥാന പ്രസിഡണ്ടായും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name="mm-kad">{{cite news|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=5842608&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|title=ആദർശങ്ങളുടെ കരുത്തിൽ കടന്നപ്പള്ളി|date=2009-08-15|publisher=മലയാള മനോരമ|language=മലയാളം|accessdate=2009-08-15|archive-date=2009-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20090818202628/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=5842608&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@|url-status=dead}}</ref>
== രാഷ്ട്രീയം ==
26-ംമത്തെ വയസ്സിൽ കെഎസ്യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റായിരിക്കെ 1971-ൽ കാസർകോട് ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിൽ ഇ കെ നായനാരെ തറപറ്റിച്ച പ്രകടനത്തിലൂടെയാണ് രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി രാഷ്ട്രീയ കേരളത്തിന്റെ സവിശേഷ ശ്രദ്ധപിടിച്ചുപറ്റിയത്. ജ്യോതിഷപണ്ഡിതൻ പരേതനായ കടന്നപ്പള്ളി കണ്ടോന്താറിൽ പി വി കുഞ്ഞിക്കൃഷ്ണൻ ഗുരുക്കളുടെ മകനായ കടന്നപ്പള്ളി വിദ്യാർഥി സംഘടനാ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെയാണ് പൊതുരംഗത്തെത്തിയത്. തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമയിൽ നിയമപഠനം നടത്തവേയാണ് പാർലമെന്റിലേക്ക് മത്സരിച്ചത്. 1964-ൽ കെഎസ്യു സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി.
കാസർകോടെ വിജയം കടന്നപ്പള്ളി '77ലും ആവർത്തിച്ചു. കോൺഗ്രസ് പിളർന്നപ്പോൾ 1980-ൽ എൽഡിഎഫിലെത്തി. '81ൽ എ കെ ആന്റണിയും കൂട്ടരും ഇടത് മുന്നണി വിട്ട് കരുണാകരപക്ഷത്തേക്ക് ചേക്കേറിയപ്പോൾ കടന്നപ്പള്ളി എൽഡിഎഫിൽ ഉറച്ചുനിന്നു. പിന്നീട് പി സി ചാക്കോയും കെ പി ഉണ്ണികൃഷ്ണനുമെല്ലാം കോൺഗ്രസ് ഐയിലേക്ക് മടങ്ങിയപ്പോഴും കടന്നപ്പള്ളി ഇടതുപക്ഷത്തിനൊപ്പം ചാഞ്ചല്യമില്ലാതെ തുടരുകയായിരുന്നു. '80ൽ ഇരിക്കൂറിൽനിന്ന് നിയമസഭാംഗമായി. പേരാവൂരിൽനിന്ന് രണ്ടുതവണ നിയമസഭയിലേക്കും 1996-ൽ കണ്ണൂർ മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് ലോക്സഭയിലേക്കും മത്സരിച്ച് പരാജയപ്പെട്ടു. റിട്ടയേഡ് അധ്യാപിക ടി എം സരസ്വതിയാണ് ഭാര്യ. ഏകമകൻ മിഥുൻ [[അവിയൽ (സംഗീതസംഘം)|അവിയൽ]] സംഗീതസംഘത്തിലെ ഡ്രമ്മറാണ്.
2006-ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എടക്കാട് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് യുഡിഎഫ് പിന്തുണച്ച ഡിഐസി സ്ഥാനാർഥിയായ കെ സി കടമ്പൂരാനെ 30672 വോട്ടിന് ജയിച്ചു. 2009 ആഗസ്ത് 17-ന് വി എസ് മന്ത്രിസഭയുടെ പുനസംഘടനാവേളയിലാണ് ആദർശരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പ്രതീകമായി അറിയപ്പെടുന്ന കടന്നപ്പള്ളി ദേവസ്വം, പ്രിന്റിങ് ആന്റ് സ്റ്റേഷനറി വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയായി ചുമതലയേറ്റത്. കോൺഗ്രസ് എസിന്റെ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റാണ് കടന്നപ്പള്ളി.<ref>http://www.ldfkannur.org/index.php/%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%A5%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A5%E0%B4%BF/kadannappalli.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2016-ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കണ്ണൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് എതിർ സ്ഥാനാർത്ഥിയായ കോൺഗ്രസ് നേതാവ് [[സതീശൻ പാച്ചേനി]]യെ പരാജയപ്പെടുത്തി കടന്നപ്പള്ളി വീണ്ടും നിയമസഭയിലെത്തി. തുടർന്ന് 2016 മേയ് 25-ന് അദ്ദേഹം തുറമുഖം, പുരാവസ്തു വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അധികാരമേറ്റു.
'''പ്രധാന പദവികളിൽ '''
* 2023-തുടരുന്നു, 2016-2021 (2) : സംസ്ഥാന പുരാവസ്തു, രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രി (3)
* 2021-തുടരുന്നു : നിയമസഭാംഗം, കണ്ണൂർ (4)
* 2016-2021 : നിയമസഭാംഗം, കണ്ണൂർ (3)
* 2009-2011 : സംസ്ഥാന ദേവസ്വം, പ്രിൻറിംഗ് വകുപ്പ് മന്ത്രി (1)
* 2006-2011 : നിയമസഭാംഗം, എടക്കാട് (2)
* 1990-തുടരുന്നു : കോൺഗ്രസ്(എസ്), സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 1989-1990 : കോൺഗ്രസ് (എസ്), സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 1980-1982 : നിയമസഭാംഗം, ഇരിക്കൂർ (1)
* 1980-തുടരുന്നു : ഇടതുമുന്നണിയിൽ അംഗം
* 1978 : കോൺഗ്രസ് (എസ്) പാർട്ടി സ്ഥാപകാംഗം
* 1977 : ലോക്സഭാംഗം, കണ്ണൂർ (2)
* 1971 : ലോക്സഭാംഗം, കണ്ണൂർ (1)
* 1969-1971 : സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, കെ.എസ്.യു
* 1964-1964 : സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, കെ.എസ്.യു
==അവലംബം==
<references/>
{{commons category|Kadannappalli Ramachandran}}
{{Fourteenth KLA}}
[[വർഗ്ഗം:1944-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 1-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവസ്വം ബോർഡ് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കോൺഗ്രസ് (എസ്) പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആറാം ലോക്സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മ്യൂസിയം വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തുറമുഖ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രിന്റിംഗ്, സ്റ്റേഷനറി വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
fu2bpkvshc00d2phov82kfmciwvultd
സോഫ്റ്റ്വെയർ എഞ്ചിനീയറിങ്
0
77661
4619953
4521434
2026-05-17T13:11:56Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619953
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Software engineering}}
[[പ്രമാണം:Airbus A380 cockpit.jpg|thumb|300px|പുതിയ എയർബസ് [[എയർബസ് എ 380|A380]] യിൽ പേപ്പറുകൾ ഇല്ലാതെകോക്പിറ്റ് ഉപയോഗിക്കാൻ പറ്റുന്നതരം സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ പ്ലെയിൻ സോഫ്റ്റ്വേർ ധാരാളം കോഡുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.]]
{{Science}}
ക്രമാനുഗതമായി അടുക്കും ചിട്ടയോടും [[സോഫ്റ്റ്വെയർ]] നിർമ്മിക്കുന്ന പ്രക്രിയ ആണ് സോഫ്റ്റ്വെയർ എഞ്ചിനീയറിങ്ങ്. കേവലം നിർമ്മാണത്തിലുപരിയായി അതിന്റെ പ്രവർത്തനവും ക്ഷമതയും വിലയിരുത്തുകയും, ആ സോഫ്റ്റ്വെയർ ടെസ്റ്റു ചെയ്യുകയും പിന്നീട് അതിന്റെ മെയിന്റനൻസും ആയിട്ടു നീളുന്ന ഒരു പ്രക്രിയ കൂടി ആണ് '''സോഫ്റ്റ്വെയർ എഞ്ചിനീയറിങ്ങ്'''. സോഫ്റ്റ്വെയറിന്റെ വികസനത്തിനായുള്ള എഞ്ചിനീയറിംഗ് സമീപനങ്ങളുടെ ചിട്ടയായ പ്രയോഗമാണ്.<ref name="BoDu04">{{harvnb |Abran |Moore |Bourque| Dupuis |2004 |pp=1–1}}</ref><ref name="ACM 2020">{{cite web |last=ACM |year=2007 |url=http://computingcareers.acm.org/?page_id=12|title=Computing Degrees & Careers |publisher=ACM |access-date=2010-11-23}}</ref><ref name="Laplante 2007">{{cite book |last=Laplante |first=Phillip |title=What Every Engineer Should Know about Software Engineering |publisher=CRC |location=Boca Raton |year=2007 |isbn=978-0-8493-7228-5 |url=https://books.google.com/books?id=pFHYk0KWAEgC&q=What%20Every%20Engineer%20Should%20Know%20about%20Software%20Engineering.&pg=PA1 |access-date=2011-01-21 }}</ref>
കമ്പ്യൂട്ടർ സോഫ്റ്റ്വെയർ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിനും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനും പരിപാലിക്കുന്നതിനും പരിശോധിക്കുന്നതിനും വിലയിരുത്തുന്നതിനും സോഫ്റ്റ്വെയർ എഞ്ചിനീയറിംഗിന്റെ തത്വങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തിയാണ് സോഫ്റ്റ്വെയർ എഞ്ചിനീയർ. [[Programmer|പ്രോഗ്രാമർ]] എന്ന പദം ചിലപ്പോൾ ഒരു പര്യായമായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്, എന്നാൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെയോ കഴിവുകളുടെയോ അർത്ഥങ്ങൾ ഇതിന് ഇല്ലായിരിക്കാം.
സോഫ്റ്റ്വെയർ ലൈഫ് സൈക്കിൾ പ്രക്രിയയുടെ തന്നെ നിർവചനം, നടപ്പാക്കൽ, വിലയിരുത്തൽ, അളവ്, മാനേജ്മെന്റ്, മാറ്റം, മെച്ചപ്പെടുത്തൽ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന സോഫ്റ്റ്വെയർ വികസന പ്രക്രിയകളിൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് ടെക്നിക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു<ref name="BoDu04"/><ref name="swebookv3">{{cite web |title=Software Engineering Body of Knowledge (SWEBOK Version 3), 2014|url=https://www.computer.org/web/swebok/v3|website=www.swebok.org|publisher=IEEE Computer Society|access-date=24 May 2016|ref=swebookv3|format=pdf}}</ref>. ഇത് സോഫ്റ്റ്വെയർ കോൺഫിഗറേഷൻ മാനേജ്മെന്റ്<ref name="BoDu04"/><ref name="swebookv3"/>വളരെയധികം ഉപയോഗിക്കുന്നു, ഇത് കോൺഫിഗറേഷനിലെ മാറ്റങ്ങൾ സിസ്റ്റമാറ്റിക്കായി നിയന്ത്രിക്കുകയും സിസ്റ്റം ലൈഫ് സൈക്കിളിലുടനീളം കോൺഫിഗറേഷന്റെയും കോഡിന്റെയും ആർജ്ജവം കണ്ടെത്തുകയും നിലനിർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. സോഫ്റ്റ്വേർ പതിപ്പുകൾ ആധുനികമായ പ്രോസ്സസുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു.
== പദോല്പത്തി ==
സോഫ്റ്റ്വേർ എഞ്ചിനീയറിങ്ങ് (''software engineering'') എന്ന പദം ആദ്യമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടത് 1968 ലെ നാറ്റോ (NATO) സോഫ്റ്റ്വെയർ എഞ്ചിനീയറിങ്ങ് കോൺഫറൻസിലാണ്. ഇത് അന്നത്തെ സോഫ്റ്റ്വെയർ പ്രതിസന്ധിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നതിനായിട്ടായിരുന്നു ഉപയോഗിച്ചത്. <ref> {{cite conference
| first = Naur
| last = Peter
| coauthors = Brian Randell
| title = Software engineering: Report of a conference sponsored by the NATO Science Committee
| publisher = Scientific Affairs Division, NATO
| date = 7–11 October 1968
| location = Garmisch, Germany
| url = http://homepages.cs.ncl.ac.uk/brian.randell/NATO/nato1968.PDF
|format=PDF| doi =
| id =
| accessdate = 2008-12-26}}
</ref>
<ref>{{cite web
| url = http://homepages.cs.ncl.ac.uk/brian.randell/NATO/NATOReports/index.html
| title = The 1968/69 NATO Software Engineering Reports
| accessdate = 2008-10-11
| last = Randell
| first = Brian
| authorlink = Brian Randell
| date = 10 Aug 2001
| work = Brian Randell's University Homepage
| publisher = The School of the Computer Sciences, Newcastle University
| quote = The idea for the first NATO Software Engineering Conference, and in particular that of adopting the then practically unknown term "software engineering" as its (deliberately provocative) title, I believe came originally from Professor Fritz Bauer.
| archive-date = 2018-06-24
| archive-url = https://web.archive.org/web/20180624035848/http://homepages.cs.ncl.ac.uk/brian.randell/NATO/NATOReports/index.html
| url-status = dead
}}</ref> അതിനു ശേഷം ഈ പദം ഒരു പ്രൊഫഷൻ ആയും ഒരു പഠനമേഖലയുമായി മാറുകയായിരുന്നു. എഞ്ചിനീയറിങ്ങിന്റെ മറ്റു ശാഖകളെ അപേക്ഷിച്ച് ഈ ശാഖ ഇപ്പോഴും ഏറെ മുന്നോട്ട് പോകാനുണ്ട്. കൂടാതെ എന്താണ് സോഫ്റ്റ്വെയർ എഞ്ചിനീയറിങ്ങിന്റെ നിർവചനം എന്നതിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഇന്നും തർക്കങ്ങൾ നില നിൽക്കുന്നു. പക്ഷേ, സോഫ്റ്റ്വെയർ ഡെവലപ്മെന്റിലുണ്ടായ പുരോഗതികൾ ഈ ശാഖയെ വളരെയധികം പരിപോഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
<ref>{{Cite web |url=http://alistair.cockburn.us/The+end+of+software+engineering+and+the+start+of+economic-cooperative+gaming |title=The end of software engineering and the start of economic-cooperative gaming |access-date=2009-09-28 |archive-date=2009-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090205035035/http://alistair.cockburn.us/The%20end%20of%20software%20engineering%20and%20the%20start%20of%20economic-cooperative%20gaming |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=15417224 |title=35 years on: to what extent has software engineering design achieved its goals? |access-date=2009-09-28 |archive-date=2012-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120127032713/http://cat.inist.fr/?aModele=afficheN&cpsidt=15417224 |url-status=dead }}</ref> പുതിയ കമ്പ്യൂട്ടർ യുഗത്തിൽ ഈ എഞ്ചിനീയറിംങ് ശാഖയിൽ ധാരാളം ജോലി സാധ്യതകൾ ഉണ്ട്. <ref>{{cite web
| last = Kalwarski
| first = Tara
| coauthors = Daphne Mosher, Janet Paskin and Donna Rosato
| year = 2006
| url = http://money.cnn.com/magazines/moneymag/bestjobs/2006/
| title = Best Jobs in America
| work = MONEY Magazine
| publisher = CNN
| accessdate = 2006-04-20
| archive-date = 2007-10-24
| archive-url = https://web.archive.org/web/20071024140835/http://money.cnn.com/magazines/moneymag/bestjobs/2006/
| url-status = dead
}}</ref>
==ചരിത്രം==
1960-കളിൽ തുടങ്ങി, സോഫ്റ്റ്വെയർ എഞ്ചിനീയറിംഗ് പ്രത്യേക ശാഖയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കൂടാതെ, സോഫ്റ്റ്വെയർ എഞ്ചിനീയറിംഗിന്റെ വികസനം ഒരു പോരാട്ടമാണ്. സോഫ്റ്റ്വെയർ എഞ്ചിനീയർമാർക്ക് നിരവധി പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടാക്കിയ ഹാർഡ്വെയറുമായി പൊരുത്തപ്പെടുക എന്നത് വലിയ ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്നു. പ്രശ്നങ്ങളിൽ പെട്ടതും, ബഡ്ജറ്റിന് മുകളിലുള്ളതുമായ, സമയപരിധി കഴിഞ്ഞ, വിപുലമായ ഡീ-ബഗ്ഗിംഗും മെയിന്റനൻസും ആവശ്യമായ സോഫ്റ്റ്വെയർ ഉൾപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ ഉപഭോക്താക്കളുടെ ആവശ്യങ്ങൾ വിജയകരമായി നിറവേറ്റാത്തതോ ഒരിക്കലും പൂർത്തിയാകാത്തതോ ആണ്. 1968-ൽ നാറ്റോ ആദ്യത്തെ സോഫ്റ്റ്വെയർ എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോൺഫറൻസ് നടത്തി, അവിടെ സോഫ്റ്റ്വെയറുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെട്ടു: സോഫ്റ്റ്വെയർ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും മികച്ച രീതികളും നടപ്പിലാക്കി.
"സോഫ്റ്റ്വെയർ എഞ്ചിനീയറിംഗ്" എന്ന പദത്തിന്റെ ഉത്ഭവം വിവിധ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നാണ്. 1965 ജൂണിലെ കമ്പ്യൂട്ടറുകളുടെയും ഓട്ടോമേഷന്റെയും ലക്കത്തിൽ കമ്പനികൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്ന സേവനങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ "സോഫ്റ്റ്വെയർ എഞ്ചിനീയറിംഗ്" എന്ന പദം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, കൂടാതെ 1966 ആഗസ്ത് ലക്കത്തിൽ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻസ് ഓഫ് എസിഎം (വാല്യം 9, നമ്പർ 8) “എസിഎം(ACM)പ്രസിഡന്റ് ആന്റണി എ. ഓട്ടിങ്ങറിന്റെ എസിഎം അംഗത്വത്തിനുള്ള കത്ത്, 1968-ൽ പ്രൊഫസർ ഫ്രെഡറിക് എൽ. ബോവർ നടത്തിയ ഒരു നാറ്റോ കോൺഫറൻസിന്റെ തലക്കെട്ടുമായി ഇത് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, ഇത് സോഫ്റ്റ്വെയർ എഞ്ചിനീയറിംഗിനെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യ കോൺഫറൻസാണ്.
== അവലംബം ==
{{reflist}}
{{Tech-stub}}
{{Software Engineering}}
{{Technology}}
[[വർഗ്ഗം:സോഫ്റ്റ്വെയർ]]
[[വർഗ്ഗം:എഞ്ചിനീയറിങ് ശാഖകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സോഫ്റ്റ്വെയർ എഞ്ചിനീയറിങ്]]
muzjapb8tqirigu5iq5ul2n2bqq58ga
ആലക്കോട്
0
93682
4620079
4606747
2026-05-18T10:24:47Z
~2026-29668-96
217912
/* */
4620079
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Alakode}}
{{Infobox Indian Jurisdiction
|type = പട്ടണം
|native_name = ആലക്കോട്
|other_name =
|skyline=Alakode Town(1).jpg
|skyline_caption = ആലക്കോട് ടൗണിലേക്കുള്ള വഴി
|district = [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]]
|state_name = Kerala
|nearest_city = [[തളിപ്പറമ്പ]] (25 കി.മീ)
|parliament_const = [[കണ്ണൂർ ലോക്സഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]]
|assembly_const = [[ഇരിക്കൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിക്കൂർ]]
|civic_agency = [[ആലക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കണ്ണൂർ ജില്ല|ആലക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]]
|latd =12.188372 |latm = |lats =
|longd=75.466536 |longm= |longs=
|locator_position = right
|area_total = 70.77
|area_magnitude =
|altitude =
|population_total = 33605
|population_as_of = 2001
|population_density =
|sex_ratio =
|literacy =
|area_telephone = 04602
|postal_code = 670571
|vehicle_code_range = KL - 59
|climate=
|website=
}}
[[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] ഒരു മലയോര പട്ടണവും ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുമാണ് '''ആലക്കോട്'''. മലബാർ കുടിയേറ്റത്തിലെ ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രമായിരുന്നു ആലക്കോട്. ഇവിടെ കൂടുതൽ പേരും കൃഷിയിലും വ്യാപാരത്തിലും ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവിടെനിന്ന് മലഞ്ചരക്കുകൾ (റബ്ബർ, കൊപ്ര, കുരുമുളക്, അടയ്ക്ക മുതലായവ) ഇന്ത്യയിലെ പ്രധാന നഗരങ്ങളിലെ വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്ക് കയറ്റി അയക്കപ്പെടുന്നു. 1940-50 കാലഘട്ടത്തിൽ മധ്യതിരുവിതാംകൂറിൽ നിന്ന് കുടിയേറിയ ക്രിസ്ത്യാനികളും, ഹിന്ദുക്കളും, മുസ്ലിങ്ങളും ഇവിടുത്തെ സമ്പദ്ഘടനയിൽ ഒരു പ്രധാന പങ്കു വഹിക്കുന്നു. പൂഞ്ഞാർ രാജ കുടുംബത്തിലെ അംഗമായ ശ്രീ രാമവർമ രാജ ആണ് അലക്കോടിന്റെ വികസനത്തിന് ചുക്കാൻ പിടിച്ചത്. ഇന്ന് കാണുന്ന പല സ്ഥാപനങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചതാണ്. ആലക്കോട് NSS ഹൈസ്കൂൾ, മൃഗാശുപത്രി, സഹകരണ ബാങ്ക്, സഹകരണ ആശുപത്രി, ടെലിഫോൺ എക്സ്ചേഞ്ച്, പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ മുതലായവ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്. [[കണ്ണൂർ]] ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തു നിന്ന് 46 കിലോമീറ്ററും തളിപ്പറമ്പ താലൂക്ക് ആസ്ഥാനത്തു നിന്നും 25 കിലോമീറ്റർ വടക്ക് കിഴക്ക് മാറിയുമാണ് ആലക്കോട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ശ്രീ പി ആർ രാമവർമയുടെ കോളിയോട് എസ്റ്റേറ്റ് പിന്നീട് സർക്കാർ ഏറ്റെടുക്കുകയും അവിടെ പ്ലാന്റേഷൻ കോര്പറേഷന്റെ ഒരു ഡിവിഷൻ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. അവിടെ റബ്ബർ,കശുമാവ്, കറുവ തുടങ്ങിയവ കൃഷി ചെയ്തു വരുന്നു.കായിക രംഗത്ത് കഴിവ് തെളിയിച്ച നിരവധി പ്രതിഭകൾ ആലക്കോട് നിന്നും ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിലും , അതിലേറ്റിക് മീറ്റുകളിലും പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഒളിമ്പിയൻ എം ഡി വത്സമ്മ ആലക്കോടിന്റെ സംഭാവന ആണ്.
== സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ==
2001-ലെ [[കാനേഷുമാരി]] പ്രകാരം 33,605 ആണ് ആലക്കോടിലെ ജനസംഖ്യ. ഇതിൽ 16811 പുരുഷന്മാരും 16794 സ്ത്രീകളും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{GR|India}}</ref>
<gallery>
File:St.Mary's Forane Church Alakode 04.jpg|സെന്റ് മേരീസ് ഫൊറോനാ ചർച്ച് ആലക്കോട്
</gallery>
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
{{കണ്ണൂർ ജില്ല}}
[[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
{{Kannur-geo-stub}}
2donn44dpn58ik76oo36i94tua49m5s
ആലക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, കണ്ണൂർ ജില്ല
0
119106
4620080
3949943
2026-05-18T10:26:04Z
~2026-29668-96
217912
4620080
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Alakkode Gramapanchayath}}
{{For|ഇതേ പേരിൽ ഇടുക്കി ജില്ലയിലുള്ള ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിനു്|ആലക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, ഇടുക്കി ജില്ല}}
{{കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ
|സ്ഥലപ്പേർ=ആലക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്
|അപരനാമം =
|ചിത്രം =
|ചിത്രം വീതി =
|ചിത്രം തലക്കെട്ട് =
|ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം =
|നിയമസഭാമണ്ഡലം=[[ഇരിക്കൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിക്കൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|ലോകസഭാമണ്ഡലം=[[കണ്ണൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]]
|അക്ഷാംശം = 12.245803
|രേഖാംശം = 75.462749
|ജില്ല = കണ്ണൂർ
|ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ =
|ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ =
|ഭരണനേതൃത്വം = ജോസ് വട്ടമല
|വിസ്തീർണ്ണം = 70.77
|ജനസംഖ്യ = 34,878
|ജനസാന്ദ്രത = 493
|Pincode/Zipcode = 670571
|TelephoneCode = 0460
|ജനസേവന കേന്ദ്രങ്ങൾ=
|പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ =
അരംഗം ക്ഷേത്രം,ഫൊരേന ചർച്,വൈതൽ മല, രയരൊം മഖാം,
|കുറിപ്പുകൾ=
}}
[[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]], [[തളിപ്പറമ്പ് താലൂക്ക്|തളിപ്പറമ്പ് താലൂക്കിലെ]] [[തളിപ്പറമ്പ് ബ്ലോക്ക്|തളിപ്പറമ്പ് ബ്ലോക്കിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ് '''ആലക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്''' . ആലക്കോട്, തിമിരി, വെള്ളാട് എന്നീ വില്ലേജുകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ആലക്കോട് പഞ്ചായത്തിന് 70.77 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്. ഈ പഞ്ചായത്തിന്റെ അതിരുകൾ, വടക്കുഭാഗത്ത് [[ചെറുപുഴ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചെറുപുഴ]] പഞ്ചായത്തും കിഴക്കുഭാഗത്ത് [[ഉദയഗിരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഉദയഗിരി]] പഞ്ചായത്തും തെക്കുഭാഗത്ത് [[നടുവിൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|നടുവിൽ]], [[ചപ്പാരപ്പടവ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചപ്പാരപ്പടവ്]] എന്നീ പഞ്ചായത്തുകളും പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് [[എരമം-കുറ്റൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|എരമം-കൂറ്റൂർ]],[[പെരിങ്ങോം-വയക്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്| പെരിങ്ങോം വയക്കര]] എന്നീ പഞ്ചായത്തുകളുമാണ്. 1968 വരെ ഈ പ്രദേശം തടിക്കടവ് പഞ്ചായത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. 1968-ൽ തടിക്കടവ് പഞ്ചായത്ത് വിഭജിച്ച് ആലക്കോട്, ചപ്പാരപ്പടവ് എന്നീ പഞ്ചായത്തുകൾ നിലവിൽ വന്നു. 1979-ൽ ആലക്കോട് പഞ്ചായത്ത് വീണ്ടും വിഭജിച്ച് ആലക്കോട്, ഉദയഗിരി എന്നീ പഞ്ചായത്തുകൾ നിലവിൽ വന്നു. 1981-ലെ വില്ലേജുപുന:സംഘടനക്ക് മുമ്പ് തടിക്കടവ്, നടുവിൽ വില്ലേജുകളിലായാണ് ഈ പഞ്ചായത്തുപ്രദേശങ്ങൾ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നത്.<ref>[http://lsgkerala.in/http://lsgkerala.in/alakode// ആലക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
==വാർഡുകൾ ==
#ചിറ്റടി
#തേർത്തല്ലി
#രയരോം
#മൂന്നാംകുന്ന്
#പരപ്പ
#കുട്ടാപ്പറമ്പ്
#ആലക്കോട്
#ഒറ്റത്തൈ
#കാപ്പിമല
#നെല്ലിക്കുന്ന്
#കാവുംകുടി
#കൊല്ലമ്പി
#നരിയംപാറ
#കൊട്ടയാട്
#നെല്ലിപ്പാറ
#അരങ്ങം
#നെടുവോട്
#മേരിഗിരി
#തിമിരി
#ചെറുപാറ
#കൂടപ്രം
==ഇതും കാണുക==
*[[ആലക്കോട്]]
*[[കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളുടെ പട്ടിക]]
==പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://lsgkerala.in/http://lsgkerala.in/alakode// ആലക്കോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
== അവലംബം ==
<references/>
{{Kannur-geo-stub}}
{{കണ്ണൂർ ജില്ല}}
{{കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
[[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]]
lj9nd5efrzwep20lvwm7ske59jwpflr
ആപ്പിൾ സാർവ്വജനിക അനുവാദപത്രം
0
120851
4620048
3783500
2026-05-18T08:07:46Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620048
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Apple Public Source License}}
{{Infobox software license
| name = ആപ്പിൾ സാർവ്വജനിക അനുവാദപത്രം
| image =
| caption =
| author = [[Apple Inc.]]
| version = 2.0
| copyright =
| date = August 6, 2003
| OSI approved = Yes
| Debian approved = No<ref name="dfsglist">{{cite web
|url=https://wiki.debian.org/DFSGLicenses#Apple_Public_Source_License_.28APSL.29
|title=Apple Public Source License (APSL)
|work=The Big DFSG-compatible Licenses
|publisher=[[Debian Project]]
|access-date=January 27, 2017
}}</ref>
| FSF approved = Yes (Version 2.0, not versions 1.0, 1.1 and 1.2)<ref name="fsflist">{{cite web
|url=https://www.gnu.org/licenses/license-list.html#apsl2
|title=Apple Public Source License (APSL), version 2.x
|work=Various Licenses and Comments about Them
|publisher=[[Free Software Foundation]]
|access-date=July 6, 2009
| archive-url= https://web.archive.org/web/20090716201618/http://www.gnu.org/licenses/license-list.html| archive-date= July 16, 2009 | url-status= live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.gnu.org/licenses/license-list.html#apsl1 |title=Various Licenses and Comments about Them - GNU Project - Free Software Foundation |publisher=Gnu.org |date=1999-09-03 |accessdate=2022-05-13 |archive-date=2020-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200216031837/http://www.gnu.org/licenses/license-list.html#apsl1 |url-status=dead }}</ref>
| GPL compatible = No
| copyleft = Partial
| linking = Yes
| website = https://opensource.apple.com/license/apsl/
}}
ഒരു [[സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ]] അനുവാദപത്രമാണ് '''ആപ്പിൾ സാർവ്വജനിക അനുവാദപത്രം'''. ഇത് [[Apple Inc.|ആപ്പിളിന്റെ]] ഡാർവിൻ [[operating system|ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിനൊപ്പം]] 2000-ൽ പുറത്തിറക്കി.
ആപ്പിൾ പബ്ലിക് സോഴ്സ് ലൈസൻസിന്റെ ആദ്യ പതിപ്പ് ഓപ്പൺ സോഴ്സ് ഇനിഷ്യേറ്റീവ് (OSI) അംഗീകരിച്ചു.<ref name=LWN-OSI>{{cite web|last=Raymond|first=Eric|title=OSI clarifies the status of the APSL|url=https://lwn.net/1999/0318/a/raymond.html|work=Linux Weekly News|access-date=February 14, 2013}}</ref> 2003 ജൂലൈ 29-ന് പുറത്തിറങ്ങിയ പതിപ്പ് 2.0, [[സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ സമിതി|സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ ഫൗണ്ടേഷന്റെ]] (FSF) ഒരു സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ ലൈസൻസായി അംഗീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്, ഇതിനകം തന്നെ ഈ ലൈസൻസിന് കീഴിൽ വരുന്ന പ്രോജക്റ്റുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിന് ഡെവലപ്പർമാർക്ക് താൽപര്യമുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ ലൈസൻസിന് കീഴിൽ ഡെവലപ്പർമാർ പുതിയ പ്രോജക്റ്റുകൾ പുറത്തിറക്കരുതെന്ന് എഫ്എസ്എഫ് ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു, കാരണം ഭാഗിക [[പകർപ്പുപേക്ഷ|കോപ്പിലെഫ്റ്റ്]] [[ഗ്നൂ സാർവ്വജനിക അനുവാദപത്രം|ഗ്നു ജനറൽ പബ്ലിക് ലൈസൻസുമായി]] പൊരുത്തപ്പെടാത്തതിനാൽ പൂർണ്ണമായും ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള സോഫ്റ്റ്വെയറായി പുറത്തിറക്കിയ ഫയലുകളുമായി ലിങ്ക് ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുന്നു.<ref name="fsfessay">[http://www.fsf.org/licensing/essays/apsl.html FSF website]</ref> യഥാർത്ഥ ഉറവിടത്തിന്റെ ഏതെങ്കിലും ഡെറിവേറ്റീവുകൾ ബാഹ്യമായി പുറത്തുവിടുകയാണെങ്കിൽ, അവയുടെ ഉറവിടം ലഭ്യമാക്കണമെന്ന് ലൈസൻസ് ആവശ്യപ്പെടുന്നു; സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ ഫൗണ്ടേഷൻ ഈ ആവശ്യകതയെ അതിന്റെ സ്വന്തം ഗ്നു അഫെറോ ജനറൽ പബ്ലിക് ലൈസൻസിലെ സമാന ആവശ്യവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു.<ref name="fsfessay" />
ആപ്പിളിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി സോഫ്റ്റ്വെയർ റിലീസുകൾ ഇപ്പോൾ ബോൺജൂർ സീറോകോൺ സ്റ്റാക്ക് പോലെയുള്ള കൂടുതൽ ലിബറൽ അപ്പാച്ചെ ലൈസൻസിന് കീഴിലാണ്. എന്നിരുന്നാലും, മിക്ക ഒഎസ് കമ്പോണന്റ് സോഴ്സ് കോഡുകളും എപിഎസ്എല്ലി(APSL)-ന് കീഴിൽ തുടരുന്നു.
==അവലംബം==
<references />
==പുറം കണ്ണികൾ==
{{Portal|Free software}}
*[http://www.opensource.apple.com/apsl/ Text of the ആപ്പിൾ സാർവ്വജനിക അനുവാദപത്രം ]
*[http://www.gnu.org/philosophy/apsl.html Free Software Foundation's opinion on the license] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050728090903/http://www.gnu.org/philosophy/apsl.html |date=2005-07-28 }}
{{FOSS}}
[[Category:സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ അനുവാദപത്രം]]
emywme7hzj7ss8u782jb5kuvhgi5jg6
ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്
0
122363
4620110
4610195
2026-05-18T11:53:00Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620110
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|IISER}}
{{location map+|India|float=right|width=320|caption=5 IISERകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ. |places=
{{Location map~|India|label='''മൊഹാലി'''|mark=Green_pog.svg|position=top|lat=30.78|long=76.69}}
{{location map~|India|label='''കൊൽക്കത്ത'''|mark=Green_pog.svg|position=right|lat=22.56|long=88.36}}
{{Location map~|India|label='''പുനെ'''|mark=Green_pog.svg|position=bottom|lat=18.52|long=73.85}}
{{Location map~|India|label='''ഭോപാൽ'''|mark=Green_pog.svg|position=left|lat=23.25|long=77.42}}
{{Location map~|India|label='''തിരുവനന്തപുരം'''|mark=Green_pog.svg|position=bottom|lat=8.48|long=76.95}}
}}
ശാസ്ത്രഗവേഷണമേഖലയുടെ പ്രോത്സാഹനത്തിനു വേണ്ടി [[ഇന്ത്യൻ]] ഗവൺമെന്റ് ആരംഭിച്ച മുൻനിര വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങളാണ് മാനവവിഭവശേഷിമന്ത്രാലയത്തിന്റെ കീഴിലുള്ള '''ഐസറുകളും''' (Indian Institute of Science Education and Research) ആണവോർജ്ജവകുപ്പിന്റെ കീഴിലുള്ള '''നൈസറും'''( National Institute of Science Education and Research). [[വെസ്റ്റ് ബംഗാൾ|വെസ്റ്റ് ബംഗാളിലെ]] [[കൊൽക്കത്ത]], [[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിലെ]] [[പൂന]], [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബിലെ]] [[മൊഹാലി]], [[മധ്യപ്രദേശ്|മധ്യപ്രദേശിലെ]] [[ഭോപാൽ]], [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം]] എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് അഞ്ച് ഐസറുകൾ പ്രവർത്തനം
തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്. [[ഒറീസ്സ|ഒറീസ്സയിലെ]] [[ഭുബനേശ്വർ|ഭുബനേശ്വറിലാണ്]] നൈസർ സ്ഥാപിതമായിരിക്കുന്നത്. ഐസർ കൊൽക്കത്ത, ഐസർ പൂനെ, നൈസർ ഭുബനേശ്വർ എന്നിവ 2006ലും, ഐസർ മൊഹാലി 2007ലും, ഐസർ തിരുവനന്തപുരം, ഐസർ ഭോപാൽ എന്നിവ 2008ലും പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. ഓരോ ഐസറിന്റെയും ആദ്യ അഞ്ചു വർഷത്തേക്കുള്ള പ്രവർത്തനചെലവുപരിധി 500 കോടിയായാണ്. നൈസറിന്റെത് 800 കോടിയും.
പ്രാരംഭകാലഘട്ടമായതിനാൽ ഏകദേശം എല്ലാ ഐസറുകളും താൽക്കാലിക കാമ്പസുകളിലാണ് ഇപ്പോൾ പ്രവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്. കൊൽക്കത്ത, പൂനെ, മൊഹാലി, തിരുവനന്തപുരം എന്നീ ഐസറുകൾ യഥാക്രമം WBUAF കാമ്പസ് മോഹൻപൂർ, NCL ക്യാമ്പസ് പൂനെ, MGSIPA ചൻഡീഗഡ്, CET ക്യാമ്പസ് എന്നിവിടങ്ങളിലാണു പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. സമീപഭാവിയിൽതന്നെ സ്വന്തം ക്യാമ്പസുകളിലേക്ക് പ്രവർത്തനം മാറ്റുന്നതായിരിക്കും. 100 ഏക്കർ മുതൽ 250 ഏക്കർ വരേയാണു വിവിധ ഐസർ ക്യാമ്പസുകളുടെ വിസ്തീർണം. പ്രവേശനം നേടുന്ന വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് മാസം 5000രൂപ KVPY അല്ലെങ്കിൽ INSPIRE ഫെല്ലൊഷിപ് കിട്ടുന്നതായിരിക്കും.
==പ്രവേശനം==
നിലവിൽ രണ്ട് മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെയാണ് ഐസറുകൾ വിദ്യാർത്ഥികളെ തിരഞെടുക്കുന്നത്. അവ
# IIT-JEE മെറിറ്റ് ലിസ്റ്റ്.
# ഐസർ പ്രവേശന പരീക്ഷയായ IISER Aptitude Test (IAT)
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* [http://www.iiserbhopal.ac.in/ ഐസർ (ഭോപ്പാൽ): ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110612233556/http://www.iiserbhopal.ac.in/ |date=2011-06-12 }}
* [http://www.iiserkol.ac.in/ ഐസർ (കൊൽക്കത്ത): ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്]
* [http://www.iisermohali.ac.in/ ഐസർ (മൊഹാലി): ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്]
* [http://www.iiserpune.ac.in/ ഐസർ (പൂന): ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്]
* [http://www.iisertvm.ac.in/ ഐസർ (തിരുവനന്തപുരം): ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120103092413/http://iisertvm.ac.in/ |date=2012-01-03 }}
* [http://www.iiserk.net/ ഐസർ (കൊൽക്കത്ത): വിദ്യാർഥികളുടെ വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100723025135/http://www.iiserk.net/ |date=2010-07-23 }}
* [http://www.niser.ac.in/ നൈസർ (ഭുവനേശ്വർ): ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്]
* [http://www.iiser-admissions.in/ ഐസർ: പ്രവേശനങ്ങൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141012065446/http://www.iiser-admissions.in/ |date=2014-10-12 }}
{{IISER}}
[[Category:ഇന്ത്യയിലെ വിദ്യാഭ്യാസസ്ഥാപനങ്ങൾ]]
okhxrazaj5dk179sypt16zqp6run8ug
ഇന്ത്യൻ ഓയിൽ കോർപ്പറേഷൻ
0
125309
4620111
4526077
2026-05-18T11:54:55Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620111
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox company
| company_name = ഇന്ത്യൻ ഓയിൽ കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡ്
| company_logo = [[പ്രമാണം:Indian Oil Logo.svg|100px]]
| company_type = [[Government-owned corporation|State-owned enterprise]]<br />[[public company|Public]] ({{BSE|530965}})
| foundation = 1964
| company_slogan = Bringing Energy to Life
| location = [[ന്യൂ ഡെൽഹി ]], [[ഇന്ത്യാ]]
| key_people = ബ്രിജ് മോഹൻ ബൻസാൽ, [[ചെയർമാൻ]]
| num_employees = 36,307 (2009)
| revenue = {{loss}} {{INRConvert|253964.10|c}} (2009-10)<ref name="bseindia1">{{cite web |url=http://www.bseindia.com/qresann/detailedresult_cons.asp?scrip_cd=530965&qtr=65.5&compname=INDIAN%20OIL%20CORPORATION%20LTD.&quarter=MC2009-2010&checkcons=55c |title=BSE 2010 Data |publisher=http://www.bseindia.com |date= |accessdate=2010-08-26 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
| net_income = {{increase}} {{INRConvert|10998.68|c}} (2009-10) <ref name="bseindia1"/>
| assets = {{increase}} $29.672 ബില്ല്യൺ (2009-10)<ref name=sbi>{{cite web |url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2010/snapshots/6361.html |title=Fortune Global 500 2010 Rankings - Indian Oil Corporation |publisher=Money.cnn.com |date= |accessdate=2010-08-26 |archive-date=2010-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100726091655/http://money.cnn.com/magazines/fortune/global500/2010/snapshots/6361.html |url-status=dead }}</ref>
| equity = {{increase}} $11.686 ബില്ല്യൺ (2009-10) <ref name=sbi/>
| industry = [[List of petroleum companies|ഓയിൽ, ഗ്യാസ്]]
| products = [[ഓയിൽ]]<br />[[പെട്രോളിയം]]<br />[[പ്രകൃതിവാതകം]]<br />[[പെട്രോകെമിക്കൽ]]<br />[[ഇന്ധനം]]<br />[[ലൂബ്രിക്കന്റ്]]
| homepage = [http://www.iocl.com/ Iocl.com]
}}
ഇന്ത്യാഗവൺമെന്റിന്റെ അധീനതയിലുള്ള ഒരു എണ്ണക്കമ്പനിയാണ് '''ഇന്ത്യൻ ഓയിൽ കോർപ്പറേഷൻ'''. ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ പൊതുമേഖലാ എണ്ണക്കമ്പനിയാണ് ഇത്. ഇന്ത്യൻ ഓയിൽ കമ്പനിയും അതിന്റെ ഉപകമ്പനികളും ചേർന്ന് ഇന്ത്യൻ പെട്രോളിയം വിപണിയിൽ മൊത്തം 47% പങ്കാളിത്തമാണുള്ളത്.
===ചരിത്രം===
ഇന്ത്യൻ ഓയിൽ 1959 - ലാണ് ഇന്ത്യൻ ഓയിൽ കമ്പനി ലിമിറ്റഡ് എന്ന പേരിൽ തുടക്കം കുറിച്ചത്. ഈ കമ്പനിയെ ഇന്ത്യൻ റിഫൈനറീസ് ലിമിറ്റഡുമായി 1964 - ൽ ലയിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഇന്ത്യൻ ഓയിൽ കോർപ്പറേഷനു തുടക്കം കുറിച്ചത്.
===ഉത്പന്നങ്ങൾ===
[[പെട്രോൾ]], [[ഡീസൽ]], [[എൽ.പി.ജി]], [[ഓട്ടോ എൽ.പി.ജി]], [[വിമാന ഇന്ധനം]], [[ലൂബ്രിക്കന്റ്സ്]], [[നാഫ്ത]], [[ബിറ്റുമിൻ]], [[പാരാഫിൻ]], [[മണ്ണെണ്ണ]] തുടങ്ങിയവയാണ് പ്രധാന ഉത്പന്നങ്ങൾ. അടുത്തകാലത്തായി കമ്പനി റോക്കറ്റുകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന [[ക്രയോജനിക്ക് ഇന്ധനം|ക്രയോജനിക്ക് ഇന്ധനങ്ങളുടെ]] (എൽ.എൻ.ജി - ലിക്വിഫൈഡ് നാച്ചുറൽ ഗ്യാസ്) ഉത്പാദനവും തുടങ്ങി.
===റിഫൈനറീസ്===
[[File:IndianOil tanker in front of terminal 1C at Mumbai airport.JPG|thumb|right|200px|ഇന്ത്യൻ ഓയിൽ കോർപ്പറേഷന്റെ ടാങ്കർ മുംബൈ [[ചത്രപതിശിവജി ഇന്റർനാഷണൽ എയർപോർട്ട്|ചത്രപതിശിവജി ഇന്റർനാഷണൽ എയർപോർട്ടിൽ]]]]
==അവലംബം==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ എണ്ണക്കമ്പനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പൊതുമേഖല]]
[[വർഗ്ഗം:ഡെൽഹി ആസ്ഥാനമായുള്ള കമ്പനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാഷണൽ സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചിൽ ലിസ്റ്റ് ചെയ്ത കമ്പനികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ പെട്രോളിയം - പ്രകൃതിവാതക കമ്പനികൾ]]
s91es446qx8usjv68arj3cmczelwcwt
ആസ്ക്.കോം
0
143993
4620067
1809414
2026-05-18T09:25:31Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 14 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620067
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Ask.com}}
{{Infobox company
| company_name = ആസ്ക്.കോം
| company_logo = [[Image:AskLogoNew07.PNG|126px]]
| company_type = [[സെർച്ച് എഞ്ചിൻ]]
| foundation = 1996
| parent = ഇന്ററാക്ടീവ് കോർപ്പ്
| location = ഓക്ക്ലാന്റ്, കാലിഫോർണിയ, [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|യു.എസ്.]]
| industry = [[ഇന്റർനെറ്റ്]]
| revenue = $ 227 ദശലക്ഷം
| Employees = 527
| key_people = ഗാരത്ത് ഗ്രുണെർ,<br />ഡേവിഡ് വാർത്തൻ, <br/>സ്കോട്ടു് ഗാരെൽ, <br />ഡൗഗ് ലീഡ്സ്
| url = [http://www.ask.com/ Ask.com]
|registration=Optional
| current status = സജീവം
}}
ഇന്റർനെറ്റ് തിരയാനുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ നല്കുന്ന ഒരു വെബ് സെർച്ച് എഞ്ചിനാണ് '''ആസ്ക്.കോം'''. ചോദ്യങ്ങൾക്കു ഉത്തരം തിരയാനുള്ള സേവനമാണ് ഇപ്പോൾ ഈ വെബ് സൈറ്റ് പ്രധാനമായും നല്കിവരുന്നത്.
== ചരിത്രം ==
1996ൽ ഗാരത്ത് ഗ്രുണെറൂം ഡേവിഡ് വാർത്തനും കാലിഫോർണിയയിലെ ബെർക്കെലെയിൽ കമ്പനി സ്ഥാപിച്ചു. ആസ്ക് ജീവ്സ് എന്നാണ് ഈ സെർച്ച് എഞ്ചിൻ തുടക്കത്തിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. 2005ൽ കമ്പനി ജീവ്സ് ഉപേക്ഷിക്കാൻ പദ്ധതിയിടുന്നതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2006 ഫെബ്രുവരി 26ന് ജീവ്സ് എന്നത് പൂർണമായും ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. 2009ൽ യു.കെയിൽ ജീവ്സ് എന്നതു വീണ്ടും കൂട്ടിച്ചേർത്തു. 2010ൽ ഗൂഗിളിൽ നിന്നുള്ള മത്സരം എതിർക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നപ്പോൾ കമ്പനി തിരയാനുള്ള സൗകര്യം നിർത്തിവച്ചു. ഇപ്പോൾ ഒരു ചോദ്യോത്തര വെബ് സൈറ്റായി ഇതു പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
== പേരിനു പിന്നിൽ ==
ആസ്ക് ജീവ്സ് എന്നാണ് ആസ്ക്.കോം ആദ്യം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. 'ജീവ്സ്' എന്നത് പി.ജി. വോദ്ഹൌസിന്റെ കൃതികളിലെ ബെർടി വൂസ്ടറുടെ ബട്ലെറുടെ പേരിൽ നിന്നാണ് ഈ പേരു ലഭിച്ചത്.
==സേവനങ്ങൾ==
തുടക്കത്തിൽ തിരയാനുള്ള സൗകര്യവും ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം ലഭിക്കാനുള്ള സൗകര്യവും ആസ്ക്.കോം നൽകിയിരുന്നത്. നിലവിൽ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം ലഭിക്കാനുള്ള സൗകര്യവും ഇതിനു പുറമെ കണക്ക്, ഡിക്ഷണറി, കൺവേർഷൻ എന്നീ സേവനങ്ങളും ലഭിക്കുന്നു. താഴെ പറയുന്ന വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ പല ഭാഷകളിൽ ആസ്ക്.കോം തിരയാൻ സേവനങ്ങൾ നല്കുന്നു:
*[http://pl.ask.com/ pl.ask.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160908044324/http://pl.ask.com/ |date=2016-09-08 }} (പോളണ്ട്)
*[http://fr.ask.com/ fr.ask.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190526114044/https://fr.ask.com/ |date=2019-05-26 }} (ഫ്രാൻസ്)
*[http://jp.ask.com/ jp.ask.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160922101418/http://jp.ask.com/ |date=2016-09-22 }} (ജപ്പാൻ)
*[http://uk.ask.com/ uk.ask.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190930150953/https://uk.ask.com/ |date=2019-09-30 }} (UK, ആസ്ക് ജീവ്സ് എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു)
*[http://ru.ask.com/ ru.ask.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160922101410/http://ru.ask.com/ |date=2016-09-22 }} (റഷ്യ)
*[http://es.ask.com/ es.ask.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051014235739/http://es.ask.com/ |date=2005-10-14 }} (സ്പെയിൻ)
*[http://de.ask.com/ de.ask.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191009191201/https://de.ask.com/ |date=2019-10-09 }} (ഗർമ്മനി)
*[http://it.ask.com/ it.ask.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190129032745/https://it.ask.com/ |date=2019-01-29 }} (ഇറ്റലി)
*[http://nl.ask.com/ nl.ask.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190220010755/https://nl.ask.com/ |date=2019-02-20 }} (ഹോളണ്ട്)
*[http://br.ask.com/ br.ask.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190113043900/https://br.ask.com/ |date=2019-01-13 }} (ബ്രസീൽ)
*[http://au.ask.com/ au.ask.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160922101409/http://au.ask.com/ |date=2016-09-22 }} (ഓസ്ട്രേലിയ)
*[http://mx.ask.com/ mx.ask.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190511193528/https://mx.ask.com/ |date=2019-05-11 }} (മെക്സിക്കോ)
*[http://ca.ask.com/ ca.ask.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120807211050/http://ca.ask.com/ |date=2012-08-07 }} (കാനഡ)
*[http://dk.ask.com/ dk.ask.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190124072701/https://dk.ask.com/ |date=2019-01-24 }} (ഡെന്മാർക്ക്)
== ഇതും കാണുക ==
*[[ഇന്റർനെറ്റ്]]
*[[സെർച്ച് എഞ്ചിൻ]]
== പുറംകണ്ണികൾ ==
*[http://www.ask.com/ Ask.com]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്റർനെറ്റ്]]
nlgjx1n16454kdwci5tajd2agddhpax
കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം
0
145648
4620055
4545149
2026-05-18T08:31:05Z
Dvellakat
4080
/* മെമ്പർമാരും വോട്ടുവിവരങ്ങളും */
4620055
wikitext
text/x-wiki
{{Needs Image}}
{{Infobox Kerala Niyamasabha Constituency
| constituency number = 53
| name = കോങ്ങാട്
| image =
| caption =
| existence = 2011
| reserved = സംവരണമണ്ഡലം, [[പട്ടികജാതി ( എസ് സി ), പട്ടികവർഗ്ഗ ( എസ്ടി ) വിഭാഗങ്ങൾ|എസ്.സി]]
| electorate = 173779 (2016)
| current mla = [[കെ. ശാന്തകുമാരി]]
| party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
| front = [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
| electedbyyear = 2021
| district = [[പാലക്കാട് ജില്ല]]
| self governed segments =
}}
[[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] [[മണ്ണാർക്കാട് താലൂക്ക്|മണ്ണാർക്കാട് താലൂക്കിലെ]] [[കാഞ്ഞിരപ്പുഴ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കാഞ്ഞിരപ്പുഴ]], [[കാരാകുറുശ്ശി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കാരാകുറുശ്ശി]], [[തച്ചമ്പാറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തച്ചമ്പാറ]], [[കരിമ്പ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കരിമ്പ]] എന്നീ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളും [[പാലക്കാട് താലൂക്ക്|പാലക്കാട് താലൂക്കിലെ]] [[കേരളശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കേരളശ്ശേരി]], [[കോങ്ങാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|കോങ്ങാട്]], [[മങ്കര ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മങ്കര]], [[മണ്ണൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മണ്ണൂർ]], [[പറളി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പറളി]] എന്നീ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നിയമസഭാമണ്ഡലമാണ് '''കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം'''<ref name="vol1">[http://eci.nic.in/delim/books/Volume1.pdf Changing Face of Electoral India Delimitation 2008 - Volume 1 Page 723]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത് [[കെ. ശാന്തകുമാരി|കെ. ശാന്തകുമാരിയാണ്]].
<mapframe width="300" height="300" text="കോങ്ങാട്_നിയമസഭാമണ്ഡലം" align="center">
{
"type": "ExternalData",
"service": "geoshape",
"properties": {
"stroke": "#0000ff",
"stroke-width": 2
},
"query": "\nSELECT ?id ?idLabel (concat('[[', ?idLabel, ']]') as ?title) WHERE\n{\n?id wdt:P7938 wd:Q13111675 . # is a district\nSERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'ml'.\n?id rdfs:label ?idLabel .\n}\n}"}
</mapframe>
2008-ലെ നിയമസഭാ പുനർനിർണ്ണയത്തോടെയാണ് ഈ നിയമസഭാമണ്ഡലം നിലവിൽ വന്നത്<ref name="vol1"/>. പട്ടിക ജാതി സംവരണ മണ്ഡലമാണ്.
=='''മെമ്പർമാരും വോട്ടുവിവരങ്ങളും'''==
{{Party index link|Independent (politician)}} {{Party index link|Indian National Congress}} {{Party index link|Communist Party of India}}{{Party index link|Indian Union Muslim League}}{{Party index link|Communist Party of India (Marxist)}}{{Party index link|Bharatiya Janata Party}} {{Party index link|Nationalist Congress Party}}
{| class="sortable" width="50%" cellpadding="2" cellspacing="0" border="1" style="border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big;"
! style="background-color:#666666; color:white" |വർഷം
! style="background-color:#666666; color:white" |ആകെ
! style="background-color:#666666; color:white" |ചെയ്ത്
! style="background-color:#666666; color:white" |ഭൂരി പക്ഷം
! style="background-color:#666666; color:white" |അംഗം
! style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി
! colspan="2" style="background-color:#666666; color:white" |വോട്ട്
! style="background-color:#666666; color:white" |എതിരാളി
! style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി
! colspan="2" style="background-color:#666666; color:white" |വോട്ട്
! style="background-color:#666666; color:white" |എതിരാളി
! style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി
! colspan="2" style="background-color:#666666; color:white" |വോട്ട്
|-
|[[2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2021<ref>http://www.keralaassembly.org/election/2021/assembly_poll.php?year=2021&no=53</ref>]]
|183191 ||147546 ||3706 ||[[കെ.എ. തുളസി|കെ.എ.തുളസി]]||[[ഐ.എൻ.സി]] || style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" |
|62734 ||[[ശാന്തകുമാരി]] ||[[സി.പി.എം]]||style="background-color:{{Communist Party of India (Marxist)/meta/color}}" |
|59028 ||രേണൂസുരേഷ്||rowspan="4" |[[ബീജെപി]]|| rowspan="4" style="background-color: {{Bharatiya Janata Party/meta/color}}" |
|24925
|-
|[[2021-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2021<ref>http://www.keralaassembly.org/election/2026/assembly_poll.php?year=2021&no=53</ref>]]
|181172 ||138508 ||27219 ||[[കെ.ശാന്തകുമാരി]]||rowspan="3" | [[സി.പി.എം.]] || rowspan="3" style="background-color: {{Communist Party of India (Marxist)/meta/color}}" |
|67881 ||[[യു.സി. രാമൻ]] ||[[മുസ്ലിം ലീഗ്]]||style="background-color: {{Indian Union Muslim League/meta/color}}" |
|49355 ||എം.സുരേഷ്ബാബു||27661
|-
|[[2016-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2016<ref>http://www.keralaassembly.org/2001/poll01.php4?year=2016&no=53</ref>]]
|173763 ||134075 || 13271||rowspan="2" |[[കെ.വി. വിജയദാസ്]] ||60790 ||പന്തളം സുധാകരൻ ||rowspan="2"|[[ഐ.എൻ.സി]]||rowspan="2" style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" |
|47519 ||രേണു സുരേഷ് ||23800
|-
|[[2011-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|2011<ref>http://www.keralaassembly.org/election/2021/assembly_poll.php?year=2011&no=53</ref>]]
|155799||113501 ||3565 || 52920 ||പി.സ്വാമിനാഥൻ||49355||വി.ദേവയാനി||8467
|} || || || || || || || || || || || || || || || ||
== ഇതും കാണുക ==
* [[കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]]
==അവലംബം==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമസഭാസംവരണമണ്ഡലങ്ങൾ]]{{Kerala Niyamasabha Constituencies}}
jnkcpe6yycwd7bs5j4lv6ue8o1hf8l5
വി.ഡി. സതീശൻ
0
150260
4620016
4619935
2026-05-18T04:49:49Z
Jaisonll799
207994
updated
4620016
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|V.D. Satheesan}}
{{Infobox_politician
| name = വി.ഡി. സതീശൻ
| image = V-d-satheesan.png
| caption = വി.ഡി. സതീശൻ
| office = [[കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term = 18 മെയ് 2026
| predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor =
| office2 = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]]
| term_start2 = [[22 മേയ്]] [[2021]]
| term_end2 = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]]
| predecessor2 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor2 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| office3 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency3 = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
| term_start3 = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end3 =
| predecessor3 = [[പി. രാജു]]
| successor3 =
| salary =
| birth_date = {{Birth date and age|1964|05|31}}
| birth_place = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| religion = [[ഹിന്ദു]]
| father = കെ. ദാമോദര മേനോൻ
| mother = വി. വിലാസിനി അമ്മ
| spouse = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ
| children = ഒരു മകൾ
| footnotes =
| date = മെയ് 14
| year = 2026
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ
| data1 =
| 1blankname = ഗവർണർ
| 1namedata = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
}}
കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളിലൊരാളും
2021 മുതൽ 2026 വരെ
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് നിയുക്ത മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)'''
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ
കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും
2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html</ref>
സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ
ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്.
[[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html</ref>
==ജീവിതരേഖ==
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും
നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന് ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ
എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.
നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി.
കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് ഡി എസ്സ് ഡബ്യു ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും
ഗവ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ
കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ്
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.
കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി.
1986-ൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന
എം.ജി സർവകലാശാല യുവജനോത്സവമായ ''ഉത്സവ് 86'' സ്തീശൻ്റെ സംഘാടക മികവിന് തെളിവായിരുന്നു.
പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച സതീശൻ
ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള
നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf</ref> <ref>https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html</ref>
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI)
എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും
സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Members - Kerala Legislature">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}</ref>
1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശൻ്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു.
വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക
ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ
തിരിച്ച് വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ജി.കാർത്തികേയനാണ് സതീശൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു.
2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ
[[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.
പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026
വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}</ref>
2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}</ref>
പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.<ref name =madhyamam>{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.<ref>http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&id=27830</ref>
2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും
2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.<ref>http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന്
അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheesan-kerala-chief-minister-aicc-announcement-si9j4v1i|title=Suspense ends; VD Satheesan named Kerala Chief Minister|access-date=2026-05-14|last=Desk|first=News|date=2026-05-14|language=en}}</ref>
2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ
പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ
സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ
ഭരണമുറപ്പിച്ചു.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907</ref>
പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ
2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision</ref>
കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ
എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ
പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.<ref>https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html</ref><ref>https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം ==
{| class="wikitable"
|+[[കേരള നിയമസഭ]]
!വർഷം
!നിയോജക മണ്ഡലം
!
!പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!എതിരാളി
!
!എതിരാളി പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!ഭൂരിപക്ഷം
!ഭൂരിപക്ഷം %
!ഫലം
|-
|[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']]
| rowspan="7" |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''
|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}}
|'''38,607'''
|'''43.67'''
| rowspan="2" |[[P. Raju|പി. രാജു]]
|{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}}
|39,723
|44.93
| -1,116
| -1.26%
|style="background:#FFB6C1;" | '''പരാജയപ്പെട്ടു'''
|-
|[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']]
|'''48,859'''
|'''50.11%'''
|41,425
|42.48
|7,434
|7.63%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']]
|'''51,099'''
|'''51.06'''
|കെ. എം. ദിനകരൻ
|43,307
|43.27
|7,792
|7.79%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']]
|'''74,632'''
|'''51.78'''
|[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
|62,955
|43.91
|11,349
|7.87%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']]
|'''74,985'''
|'''46.70'''
|ശാരദ മോഹൻ
|54,351
|33.85
|20,364
|12.85%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']]
|'''82,264'''
|'''51.87'''
|എം. ടി. നിക്സൺ
|60,963
|38.44
|21,301
|13.47%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']]
|'''78,658'''
|'''49.2'''
|[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|58,058
|36.3
|20,600
|12.7%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
{{Fourteenth KLA}}
{{Fifteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:സതീശൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
afjekreq4we60afob7jc3xeglt5mi7o
4620017
4620016
2026-05-18T04:50:43Z
~2026-29789-82
217888
4620017
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|V.D. Satheesan}}
{{Infobox_politician
| name = വി.ഡി. സതീശൻ
| image = V-d-satheesan.png
| caption = വി.ഡി. സതീശൻ
| office = [[കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term = 18 മെയ് 2026
| predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor =
| office2 = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]]
| term_start2 = [[22 മേയ്]] [[2021]]
| term_end2 = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]]
| predecessor2 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor2 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| office3 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency3 = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
| term_start3 = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end3 =
| predecessor3 = [[പി. രാജു]]
| successor3 =
| salary =
| birth_date = {{Birth date and age|1964|05|31}}
| birth_place = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| religion = [[ഹിന്ദു]]
| father = കെ. ദാമോദര മേനോൻ
| mother = വി. വിലാസിനി അമ്മ
| spouse = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ
| children = ഒരു മകൾ
| footnotes =
| date = മെയ് 14
| year = 2026
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ
| data1 =
| 1blankname = ഗവർണർ
| 1namedata = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
}}
കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളിലൊരാളും
2021 മുതൽ 2026 വരെ
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)'''
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ
കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും
2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html</ref>
സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ
ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്.
[[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html</ref>
==ജീവിതരേഖ==
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും
നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന് ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ
എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.
നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി.
കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് ഡി എസ്സ് ഡബ്യു ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും
ഗവ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ
കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ്
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.
കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി.
1986-ൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന
എം.ജി സർവകലാശാല യുവജനോത്സവമായ ''ഉത്സവ് 86'' സ്തീശൻ്റെ സംഘാടക മികവിന് തെളിവായിരുന്നു.
പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച സതീശൻ
ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള
നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf</ref> <ref>https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html</ref>
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI)
എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും
സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Members - Kerala Legislature">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}</ref>
1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശൻ്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു.
വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക
ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ
തിരിച്ച് വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ജി.കാർത്തികേയനാണ് സതീശൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു.
2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ
[[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.
പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026
വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}</ref>
2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}</ref>
പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.<ref name =madhyamam>{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.<ref>http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&id=27830</ref>
2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും
2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.<ref>http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന്
അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheesan-kerala-chief-minister-aicc-announcement-si9j4v1i|title=Suspense ends; VD Satheesan named Kerala Chief Minister|access-date=2026-05-14|last=Desk|first=News|date=2026-05-14|language=en}}</ref>
2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ
പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ
സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ
ഭരണമുറപ്പിച്ചു.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907</ref>
പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ
2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision</ref>
കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ
എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ
പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.<ref>https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html</ref><ref>https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം ==
{| class="wikitable"
|+[[കേരള നിയമസഭ]]
!വർഷം
!നിയോജക മണ്ഡലം
!
!പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!എതിരാളി
!
!എതിരാളി പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!ഭൂരിപക്ഷം
!ഭൂരിപക്ഷം %
!ഫലം
|-
|[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']]
| rowspan="7" |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''
|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}}
|'''38,607'''
|'''43.67'''
| rowspan="2" |[[P. Raju|പി. രാജു]]
|{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}}
|39,723
|44.93
| -1,116
| -1.26%
|style="background:#FFB6C1;" | '''പരാജയപ്പെട്ടു'''
|-
|[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']]
|'''48,859'''
|'''50.11%'''
|41,425
|42.48
|7,434
|7.63%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']]
|'''51,099'''
|'''51.06'''
|കെ. എം. ദിനകരൻ
|43,307
|43.27
|7,792
|7.79%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']]
|'''74,632'''
|'''51.78'''
|[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
|62,955
|43.91
|11,349
|7.87%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']]
|'''74,985'''
|'''46.70'''
|ശാരദ മോഹൻ
|54,351
|33.85
|20,364
|12.85%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']]
|'''82,264'''
|'''51.87'''
|എം. ടി. നിക്സൺ
|60,963
|38.44
|21,301
|13.47%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']]
|'''78,658'''
|'''49.2'''
|[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|58,058
|36.3
|20,600
|12.7%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
{{Fourteenth KLA}}
{{Fifteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:സതീശൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
6qvizjwl4qrb9k9zona4qdis7ryoyyw
4620022
4620017
2026-05-18T05:24:15Z
Altocar 2020
144384
/* */
4620022
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|V.D. Satheesan}}
{{Infobox_politician
| name = വി.ഡി. സതീശൻ
| image = File:VD SATHEESAN.jpg
| caption = വി.ഡി. സതീശൻ
| office = [[കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term = 18 മെയ് 2026
| predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor =
| office2 = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]]
| term_start2 = [[22 മേയ്]] [[2021]]
| term_end2 = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]]
| predecessor2 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor2 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| office3 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency3 = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
| term_start3 = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end3 =
| predecessor3 = [[പി. രാജു]]
| successor3 =
| salary =
| birth_date = {{Birth date and age|1964|05|31}}
| birth_place = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| religion = [[ഹിന്ദു]]
| father = കെ. ദാമോദര മേനോൻ
| mother = വി. വിലാസിനി അമ്മ
| spouse = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ
| children = ഒരു മകൾ
| footnotes =
| date = മെയ് 14
| year = 2026
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ
| data1 =
| 1blankname = ഗവർണർ
| 1namedata = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
}}
കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളിലൊരാളും
2021 മുതൽ 2026 വരെ
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)'''
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ
കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും
2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html</ref>
സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ
ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്.
[[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html</ref>
==ജീവിതരേഖ==
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും
നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന് ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ
എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.
നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി.
കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് ഡി എസ്സ് ഡബ്യു ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും
ഗവ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ
കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ്
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.
കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി.
1986-ൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന
എം.ജി സർവകലാശാല യുവജനോത്സവമായ ''ഉത്സവ് 86'' സ്തീശൻ്റെ സംഘാടക മികവിന് തെളിവായിരുന്നു.
പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച സതീശൻ
ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള
നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf</ref> <ref>https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html</ref>
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI)
എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും
സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Members - Kerala Legislature">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}</ref>
1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശൻ്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു.
വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക
ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ
തിരിച്ച് വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ജി.കാർത്തികേയനാണ് സതീശൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു.
2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ
[[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.
പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026
വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}</ref>
2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}</ref>
പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.<ref name =madhyamam>{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.<ref>http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&id=27830</ref>
2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും
2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.<ref>http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന്
അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheesan-kerala-chief-minister-aicc-announcement-si9j4v1i|title=Suspense ends; VD Satheesan named Kerala Chief Minister|access-date=2026-05-14|last=Desk|first=News|date=2026-05-14|language=en}}</ref>
2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ
പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ
സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ
ഭരണമുറപ്പിച്ചു.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907</ref>
പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ
2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision</ref>
കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ
എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ
പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.<ref>https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html</ref><ref>https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം ==
{| class="wikitable"
|+[[കേരള നിയമസഭ]]
!വർഷം
!നിയോജക മണ്ഡലം
!
!പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!എതിരാളി
!
!എതിരാളി പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!ഭൂരിപക്ഷം
!ഭൂരിപക്ഷം %
!ഫലം
|-
|[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']]
| rowspan="7" |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''
|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}}
|'''38,607'''
|'''43.67'''
| rowspan="2" |[[P. Raju|പി. രാജു]]
|{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}}
|39,723
|44.93
| -1,116
| -1.26%
|style="background:#FFB6C1;" | '''പരാജയപ്പെട്ടു'''
|-
|[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']]
|'''48,859'''
|'''50.11%'''
|41,425
|42.48
|7,434
|7.63%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']]
|'''51,099'''
|'''51.06'''
|കെ. എം. ദിനകരൻ
|43,307
|43.27
|7,792
|7.79%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']]
|'''74,632'''
|'''51.78'''
|[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
|62,955
|43.91
|11,349
|7.87%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']]
|'''74,985'''
|'''46.70'''
|ശാരദ മോഹൻ
|54,351
|33.85
|20,364
|12.85%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']]
|'''82,264'''
|'''51.87'''
|എം. ടി. നിക്സൺ
|60,963
|38.44
|21,301
|13.47%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']]
|'''78,658'''
|'''49.2'''
|[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|58,058
|36.3
|20,600
|12.7%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
{{Fourteenth KLA}}
{{Fifteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:സതീശൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
bts3selrccmahgs10w4x0civ9zjnfhq
4620037
4620022
2026-05-18T06:50:52Z
Altocar 2020
144384
/* */
4620037
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|V.D. Satheesan}}
{{Infobox_politician
| name = വി.ഡി. സതീശൻ
| image = File:VD SATHEESAN.jpg
| caption = വി.ഡി. സതീശൻ
| office = പതിമൂന്നാമത്തെ [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term = 18 മെയ് 2026
| predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor =
| office2 = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]]
| term_start2 = [[22 മേയ്]] [[2021]]
| term_end2 = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]]
| predecessor2 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor2 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| office3 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency3 = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
| term_start3 = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end3 =
| predecessor3 = [[പി. രാജു]]
| successor3 =
| salary =
| birth_date = {{Birth date and age|1964|05|31}}
| birth_place = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| religion = [[ഹിന്ദു]]
| father = കെ. ദാമോദര മേനോൻ
| mother = വി. വിലാസിനി അമ്മ
| spouse = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ
| children = ഒരു മകൾ
| footnotes =
| date = മെയ് 14
| year = 2026
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ
| data1 =
| 1blankname = ഗവർണർ
| 1namedata = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
}}
കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളിലൊരാളും
2021 മുതൽ 2026 വരെ
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)'''
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ
കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും
2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html</ref>
സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ
ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്.
[[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html</ref>
==ജീവിതരേഖ==
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും
നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന് ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ
എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.
നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി.
കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് ഡി എസ്സ് ഡബ്യു ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും
ഗവ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ
കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ്
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.
കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി.
1986-ൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന
എം.ജി സർവകലാശാല യുവജനോത്സവമായ ''ഉത്സവ് 86'' സ്തീശൻ്റെ സംഘാടക മികവിന് തെളിവായിരുന്നു.
പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച സതീശൻ
ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള
നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf</ref> <ref>https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html</ref>
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI)
എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും
സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Members - Kerala Legislature">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}</ref>
1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശൻ്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു.
വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക
ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ
തിരിച്ച് വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ജി.കാർത്തികേയനാണ് സതീശൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു.
2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ
[[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.
പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026
വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}</ref>
2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}</ref>
പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.<ref name =madhyamam>{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.<ref>http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&id=27830</ref>
2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും
2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.<ref>http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന്
അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheesan-kerala-chief-minister-aicc-announcement-si9j4v1i|title=Suspense ends; VD Satheesan named Kerala Chief Minister|access-date=2026-05-14|last=Desk|first=News|date=2026-05-14|language=en}}</ref>
2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ
പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ
സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ
ഭരണമുറപ്പിച്ചു.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907</ref>
പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ
2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision</ref>
കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ
എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ
പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.<ref>https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html</ref><ref>https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം ==
{| class="wikitable"
|+[[കേരള നിയമസഭ]]
!വർഷം
!നിയോജക മണ്ഡലം
!
!പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!എതിരാളി
!
!എതിരാളി പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!ഭൂരിപക്ഷം
!ഭൂരിപക്ഷം %
!ഫലം
|-
|[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']]
| rowspan="7" |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''
|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}}
|'''38,607'''
|'''43.67'''
| rowspan="2" |[[P. Raju|പി. രാജു]]
|{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}}
|39,723
|44.93
| -1,116
| -1.26%
|style="background:#FFB6C1;" | '''പരാജയപ്പെട്ടു'''
|-
|[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']]
|'''48,859'''
|'''50.11%'''
|41,425
|42.48
|7,434
|7.63%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']]
|'''51,099'''
|'''51.06'''
|കെ. എം. ദിനകരൻ
|43,307
|43.27
|7,792
|7.79%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']]
|'''74,632'''
|'''51.78'''
|[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
|62,955
|43.91
|11,349
|7.87%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']]
|'''74,985'''
|'''46.70'''
|ശാരദ മോഹൻ
|54,351
|33.85
|20,364
|12.85%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']]
|'''82,264'''
|'''51.87'''
|എം. ടി. നിക്സൺ
|60,963
|38.44
|21,301
|13.47%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']]
|'''78,658'''
|'''49.2'''
|[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|58,058
|36.3
|20,600
|12.7%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
{{Fourteenth KLA}}
{{Fifteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:സതീശൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
e8engt6s2tzke3lepyp02ky9ucyl6pi
4620056
4620037
2026-05-18T09:15:15Z
Altocar 2020
144384
/* */
4620056
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|V.D. Satheesan}}
{{Infobox_politician
| name = വി.ഡി. സതീശൻ
| image = File:VD SATHEESAN.jpg
| caption = വി.ഡി. സതീശൻ
| office = പതിമൂന്നാമത്തെ [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term = 18 മെയ് 2026
| predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor =
| office2 = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]]
| term_start2 = [[22 മേയ്]] [[2021]]
| term_end2 = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]]
| predecessor2 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor2 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| office3 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency3 = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
| term_start3 = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end3 =
| predecessor3 = [[പി. രാജു]]
| successor3 =
| salary =
| birth_date = {{Birth date and age|1964|05|31}}
| birth_place = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| religion = [[ഹിന്ദു]]
| father = കെ. ദാമോദര മേനോൻ
| mother = വി. വിലാസിനി അമ്മ
| spouse = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ
| children = ഒരു മകൾ
| website = https://kerala.gov.in/
| date = മെയ് 14
| year = 2026
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ
| data1 =
| 1blankname = ഗവർണർ
| 1namedata = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
}}
കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളിലൊരാളും
2021 മുതൽ 2026 വരെ
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)'''
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ
കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും
2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html</ref>
സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ
ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്.
[[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html</ref>
==ജീവിതരേഖ==
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും
നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന് ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ
എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.
നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി.
കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് ഡി എസ്സ് ഡബ്യു ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും
ഗവ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ
കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ്
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.
കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി.
1986-ൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന
എം.ജി സർവകലാശാല യുവജനോത്സവമായ ''ഉത്സവ് 86'' സ്തീശൻ്റെ സംഘാടക മികവിന് തെളിവായിരുന്നു.
പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച സതീശൻ
ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള
നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf</ref> <ref>https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html</ref>
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI)
എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും
സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Members - Kerala Legislature">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}</ref>
1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശൻ്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു.
വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക
ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ
തിരിച്ച് വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ജി.കാർത്തികേയനാണ് സതീശൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു.
2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ
[[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.
പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026
വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}</ref>
2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}</ref>
പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.<ref name =madhyamam>{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.<ref>http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&id=27830</ref>
2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും
2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.<ref>http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന്
അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheesan-kerala-chief-minister-aicc-announcement-si9j4v1i|title=Suspense ends; VD Satheesan named Kerala Chief Minister|access-date=2026-05-14|last=Desk|first=News|date=2026-05-14|language=en}}</ref>
2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ
പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ
സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ
ഭരണമുറപ്പിച്ചു.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907</ref>
പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ
2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision</ref>
കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ
എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ
പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.<ref>https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html</ref><ref>https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം ==
{| class="wikitable"
|+[[കേരള നിയമസഭ]]
!വർഷം
!നിയോജക മണ്ഡലം
!
!പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!എതിരാളി
!
!എതിരാളി പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!ഭൂരിപക്ഷം
!ഭൂരിപക്ഷം %
!ഫലം
|-
|[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']]
| rowspan="7" |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''
|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}}
|'''38,607'''
|'''43.67'''
| rowspan="2" |[[P. Raju|പി. രാജു]]
|{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}}
|39,723
|44.93
| -1,116
| -1.26%
|style="background:#FFB6C1;" | '''പരാജയപ്പെട്ടു'''
|-
|[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']]
|'''48,859'''
|'''50.11%'''
|41,425
|42.48
|7,434
|7.63%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']]
|'''51,099'''
|'''51.06'''
|കെ. എം. ദിനകരൻ
|43,307
|43.27
|7,792
|7.79%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']]
|'''74,632'''
|'''51.78'''
|[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
|62,955
|43.91
|11,349
|7.87%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']]
|'''74,985'''
|'''46.70'''
|ശാരദ മോഹൻ
|54,351
|33.85
|20,364
|12.85%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']]
|'''82,264'''
|'''51.87'''
|എം. ടി. നിക്സൺ
|60,963
|38.44
|21,301
|13.47%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']]
|'''78,658'''
|'''49.2'''
|[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|58,058
|36.3
|20,600
|12.7%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
{{Fourteenth KLA}}
{{Fifteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:സതീശൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
8w21ocr9j36urnndw6o765ech0jknzu
4620057
4620056
2026-05-18T09:16:12Z
Altocar 2020
144384
/* ജീവിതരേഖ */
4620057
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|V.D. Satheesan}}
{{Infobox_politician
| name = വി.ഡി. സതീശൻ
| image = File:VD SATHEESAN.jpg
| caption = വി.ഡി. സതീശൻ
| office = പതിമൂന്നാമത്തെ [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term = 18 മെയ് 2026
| predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor =
| office2 = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]]
| term_start2 = [[22 മേയ്]] [[2021]]
| term_end2 = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]]
| predecessor2 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor2 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| office3 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency3 = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
| term_start3 = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end3 =
| predecessor3 = [[പി. രാജു]]
| successor3 =
| salary =
| birth_date = {{Birth date and age|1964|05|31}}
| birth_place = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| religion = [[ഹിന്ദു]]
| father = കെ. ദാമോദര മേനോൻ
| mother = വി. വിലാസിനി അമ്മ
| spouse = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ
| children = ഒരു മകൾ
| website = https://kerala.gov.in/
| date = മെയ് 14
| year = 2026
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ
| data1 =
| 1blankname = ഗവർണർ
| 1namedata = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
}}
കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളിലൊരാളും
2021 മുതൽ 2026 വരെ
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)'''
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ
കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും
2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html</ref>
സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ
ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്.
[[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html</ref>
==ജീവിതരേഖ==
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും
നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന് ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ
എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.
നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി.
കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് എം.എസ്സ്.ഡബ്യു കോഴ്സ് പാസായ ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും
ഗവ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ
കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ്
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.
കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി.
1986-ൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന
എം.ജി സർവകലാശാല യുവജനോത്സവമായ ''ഉത്സവ് 86'' സ്തീശൻ്റെ സംഘാടക മികവിന് തെളിവായിരുന്നു.
പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച സതീശൻ
ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള
നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf</ref> <ref>https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html</ref>
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI)
എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും
സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Members - Kerala Legislature">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}</ref>
1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശൻ്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു.
വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക
ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ
തിരിച്ച് വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ജി.കാർത്തികേയനാണ് സതീശൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു.
2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ
[[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.
പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026
വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}</ref>
2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}</ref>
പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.<ref name =madhyamam>{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.<ref>http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&id=27830</ref>
2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും
2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.<ref>http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന്
അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheesan-kerala-chief-minister-aicc-announcement-si9j4v1i|title=Suspense ends; VD Satheesan named Kerala Chief Minister|access-date=2026-05-14|last=Desk|first=News|date=2026-05-14|language=en}}</ref>
2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ
പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ
സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ
ഭരണമുറപ്പിച്ചു.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907</ref>
പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ
2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision</ref>
കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ
എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ
പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.<ref>https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html</ref><ref>https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം ==
{| class="wikitable"
|+[[കേരള നിയമസഭ]]
!വർഷം
!നിയോജക മണ്ഡലം
!
!പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!എതിരാളി
!
!എതിരാളി പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!ഭൂരിപക്ഷം
!ഭൂരിപക്ഷം %
!ഫലം
|-
|[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']]
| rowspan="7" |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''
|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}}
|'''38,607'''
|'''43.67'''
| rowspan="2" |[[P. Raju|പി. രാജു]]
|{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}}
|39,723
|44.93
| -1,116
| -1.26%
|style="background:#FFB6C1;" | '''പരാജയപ്പെട്ടു'''
|-
|[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']]
|'''48,859'''
|'''50.11%'''
|41,425
|42.48
|7,434
|7.63%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']]
|'''51,099'''
|'''51.06'''
|കെ. എം. ദിനകരൻ
|43,307
|43.27
|7,792
|7.79%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']]
|'''74,632'''
|'''51.78'''
|[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
|62,955
|43.91
|11,349
|7.87%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']]
|'''74,985'''
|'''46.70'''
|ശാരദ മോഹൻ
|54,351
|33.85
|20,364
|12.85%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']]
|'''82,264'''
|'''51.87'''
|എം. ടി. നിക്സൺ
|60,963
|38.44
|21,301
|13.47%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']]
|'''78,658'''
|'''49.2'''
|[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|58,058
|36.3
|20,600
|12.7%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
{{Fourteenth KLA}}
{{Fifteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:സതീശൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
mlkw9vyld779t40rjn3hb32tvgs5tqg
4620058
4620057
2026-05-18T09:18:08Z
Altocar 2020
144384
/* ജീവിതരേഖ */
4620058
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|V.D. Satheesan}}
{{Infobox_politician
| name = വി.ഡി. സതീശൻ
| image = File:VD SATHEESAN.jpg
| caption = വി.ഡി. സതീശൻ
| office = പതിമൂന്നാമത്തെ [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term = 18 മെയ് 2026
| predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor =
| office2 = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]]
| term_start2 = [[22 മേയ്]] [[2021]]
| term_end2 = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]]
| predecessor2 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor2 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| office3 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency3 = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
| term_start3 = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end3 =
| predecessor3 = [[പി. രാജു]]
| successor3 =
| salary =
| birth_date = {{Birth date and age|1964|05|31}}
| birth_place = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| religion = [[ഹിന്ദു]]
| father = കെ. ദാമോദര മേനോൻ
| mother = വി. വിലാസിനി അമ്മ
| spouse = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ
| children = ഒരു മകൾ
| website = https://kerala.gov.in/
| date = മെയ് 14
| year = 2026
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ
| data1 =
| 1blankname = ഗവർണർ
| 1namedata = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
}}
കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളിലൊരാളും
2021 മുതൽ 2026 വരെ
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)'''
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ
കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും
2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html</ref>
സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ
ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്.
[[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html</ref>
==ജീവിതരേഖ==
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും
നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന് ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ
എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.
നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി.
കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് എം.എസ്സ്.ഡബ്യു കോഴ്സ് പാസായ ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും
ഗവ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ
കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ്
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.
കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി.
1986-ൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന
എം.ജി സർവകലാശാല യുവജനോത്സവമായ ''ഉത്സവ് 86'' സ്തീശൻ്റെ സംഘാടക മികവിന് തെളിവായിരുന്നു.
പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച സതീശൻ
ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള
നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf</ref> <ref>https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html</ref>
2026 മെയ് 18ന് രാവിലെ പത്ത് മണിക്ക്
നടന്ന സത്യപ്രതിജ്ഞ ചടങ്ങിൽ
കേരളത്തിൻ്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു
അധികാരമേറ്റു.
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI)
എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും
സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Members - Kerala Legislature">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}</ref>
1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശൻ്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു.
വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക
ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ
തിരിച്ച് വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ജി.കാർത്തികേയനാണ് സതീശൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു.
2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ
[[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.
പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026
വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}</ref>
2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}</ref>
പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.<ref name =madhyamam>{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.<ref>http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&id=27830</ref>
2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും
2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.<ref>http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന്
അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheesan-kerala-chief-minister-aicc-announcement-si9j4v1i|title=Suspense ends; VD Satheesan named Kerala Chief Minister|access-date=2026-05-14|last=Desk|first=News|date=2026-05-14|language=en}}</ref>
2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ
പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ
സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ
ഭരണമുറപ്പിച്ചു.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907</ref>
പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ
2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision</ref>
കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ
എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ
പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.<ref>https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html</ref><ref>https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം ==
{| class="wikitable"
|+[[കേരള നിയമസഭ]]
!വർഷം
!നിയോജക മണ്ഡലം
!
!പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!എതിരാളി
!
!എതിരാളി പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!ഭൂരിപക്ഷം
!ഭൂരിപക്ഷം %
!ഫലം
|-
|[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']]
| rowspan="7" |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''
|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}}
|'''38,607'''
|'''43.67'''
| rowspan="2" |[[P. Raju|പി. രാജു]]
|{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}}
|39,723
|44.93
| -1,116
| -1.26%
|style="background:#FFB6C1;" | '''പരാജയപ്പെട്ടു'''
|-
|[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']]
|'''48,859'''
|'''50.11%'''
|41,425
|42.48
|7,434
|7.63%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']]
|'''51,099'''
|'''51.06'''
|കെ. എം. ദിനകരൻ
|43,307
|43.27
|7,792
|7.79%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']]
|'''74,632'''
|'''51.78'''
|[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
|62,955
|43.91
|11,349
|7.87%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']]
|'''74,985'''
|'''46.70'''
|ശാരദ മോഹൻ
|54,351
|33.85
|20,364
|12.85%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']]
|'''82,264'''
|'''51.87'''
|എം. ടി. നിക്സൺ
|60,963
|38.44
|21,301
|13.47%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']]
|'''78,658'''
|'''49.2'''
|[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|58,058
|36.3
|20,600
|12.7%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
{{Fourteenth KLA}}
{{Fifteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:സതീശൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
so7n470gl9lrp7dyituave6lgxpp8vt
4620061
4620058
2026-05-18T09:21:04Z
Altocar 2020
144384
/* ജീവിതരേഖ */
4620061
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|V.D. Satheesan}}
{{Infobox_politician
| name = വി.ഡി. സതീശൻ
| image = File:VD SATHEESAN.jpg
| caption = വി.ഡി. സതീശൻ
| office = പതിമൂന്നാമത്തെ [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term = 18 മെയ് 2026
| predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor =
| office2 = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]]
| term_start2 = [[22 മേയ്]] [[2021]]
| term_end2 = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]]
| predecessor2 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor2 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| office3 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency3 = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
| term_start3 = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end3 =
| predecessor3 = [[പി. രാജു]]
| successor3 =
| salary =
| birth_date = {{Birth date and age|1964|05|31}}
| birth_place = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| religion = [[ഹിന്ദു]]
| father = കെ. ദാമോദര മേനോൻ
| mother = വി. വിലാസിനി അമ്മ
| spouse = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ
| children = ഒരു മകൾ
| website = https://kerala.gov.in/
| date = മെയ് 14
| year = 2026
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ
| data1 =
| 1blankname = ഗവർണർ
| 1namedata = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
}}
കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളിലൊരാളും
2021 മുതൽ 2026 വരെ
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)'''
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ
കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും
2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html</ref>
സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ
ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്.
[[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html</ref>
==ജീവിതരേഖ==
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും
നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന് ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ
എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.
നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി.
കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് എം.എസ്സ്.ഡബ്യു കോഴ്സ് പാസായ ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും
ഗവ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ
കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ്
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.
കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി.
1986-ൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന
എം.ജി സർവകലാശാല യുവജനോത്സവമായ ''ഉത്സവ് 86'' സ്തീശൻ്റെ സംഘാടക മികവിന് തെളിവായിരുന്നു.
പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച സതീശൻ
ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള
നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf</ref> <ref>https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html</ref>
2026 മെയ് 18ന് രാവിലെ പത്ത് മണിക്ക്
നടന്ന സത്യപ്രതിജ്ഞ ചടങ്ങിൽ
കേരളത്തിൻ്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു
അധികാരമേറ്റു.<ref>https://www.manoramanews.com/kerala/politics/2026/05/18/vd-satheesan-takes-oath-as-kerala-chief-minister-21-member-cabinet-assumes-office.html</ref>
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI)
എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും
സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Members - Kerala Legislature">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}</ref>
1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശൻ്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു.
വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക
ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ
തിരിച്ച് വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ജി.കാർത്തികേയനാണ് സതീശൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു.
2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ
[[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.
പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026
വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}</ref>
2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}</ref>
പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.<ref name =madhyamam>{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.<ref>http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&id=27830</ref>
2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും
2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.<ref>http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന്
അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheesan-kerala-chief-minister-aicc-announcement-si9j4v1i|title=Suspense ends; VD Satheesan named Kerala Chief Minister|access-date=2026-05-14|last=Desk|first=News|date=2026-05-14|language=en}}</ref>
2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ
പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ
സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ
ഭരണമുറപ്പിച്ചു.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907</ref>
പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ
2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision</ref>
കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ
എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ
പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.<ref>https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html</ref><ref>https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം ==
{| class="wikitable"
|+[[കേരള നിയമസഭ]]
!വർഷം
!നിയോജക മണ്ഡലം
!
!പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!എതിരാളി
!
!എതിരാളി പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!ഭൂരിപക്ഷം
!ഭൂരിപക്ഷം %
!ഫലം
|-
|[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']]
| rowspan="7" |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''
|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}}
|'''38,607'''
|'''43.67'''
| rowspan="2" |[[P. Raju|പി. രാജു]]
|{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}}
|39,723
|44.93
| -1,116
| -1.26%
|style="background:#FFB6C1;" | '''പരാജയപ്പെട്ടു'''
|-
|[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']]
|'''48,859'''
|'''50.11%'''
|41,425
|42.48
|7,434
|7.63%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']]
|'''51,099'''
|'''51.06'''
|കെ. എം. ദിനകരൻ
|43,307
|43.27
|7,792
|7.79%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']]
|'''74,632'''
|'''51.78'''
|[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
|62,955
|43.91
|11,349
|7.87%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']]
|'''74,985'''
|'''46.70'''
|ശാരദ മോഹൻ
|54,351
|33.85
|20,364
|12.85%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']]
|'''82,264'''
|'''51.87'''
|എം. ടി. നിക്സൺ
|60,963
|38.44
|21,301
|13.47%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']]
|'''78,658'''
|'''49.2'''
|[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|58,058
|36.3
|20,600
|12.7%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
{{Fourteenth KLA}}
{{Fifteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:സതീശൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
09zgnaafuzuzpzs5m1iprrldb86ofc8
4620062
4620061
2026-05-18T09:22:49Z
GV2010
217548
/* */
4620062
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|V.D. Satheesan}}
{{Infobox_politician
| name = വി.ഡി. സതീശൻ
| image = File:VD SATHEESAN.jpg
| caption = വി.ഡി. സതീശൻ
| office = പതിമൂന്നാമത്തെ [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term = 18 മെയ് 2026
| predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor =
| office1 = കേരളത്തിന്റെ ധനകാര്യവകുപ്പ്,തുറമുഖം,നിയമ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term1 = 18 മെയ് 2026
| predecessor1 = [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]] (ധനകാര്യം) [[വി.എൻ. വാസവൻ]] (തുറമുഖം) [[പി. രാജീവ്]] (നിയമം)
| successor =
| office2 = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]]
| term_start2 = [[22 മേയ്]] [[2021]]
| term_end2 = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]]
| predecessor2 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor2 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| office3 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency3 = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
| term_start3 = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end3 =
| predecessor3 = [[പി. രാജു]]
| successor3 =
| salary =
| birth_date = {{Birth date and age|1964|05|31}}
| birth_place = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| religion = [[ഹിന്ദു]]
| father = കെ. ദാമോദര മേനോൻ
| mother = വി. വിലാസിനി അമ്മ
| spouse = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ
| children = ഒരു മകൾ
| website = https://kerala.gov.in/
| date = മെയ് 14
| year = 2026
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ
| data1 =
| 1blankname = ഗവർണർ
| 1namedata = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
}}
കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളിലൊരാളും
2021 മുതൽ 2026 വരെ
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)'''
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ
കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും
2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html</ref>
സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ
ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്.
[[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html</ref>
==ജീവിതരേഖ==
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും
നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന് ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ
എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.
നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി.
കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് എം.എസ്സ്.ഡബ്യു കോഴ്സ് പാസായ ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും
ഗവ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ
കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ്
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.
കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി.
1986-ൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന
എം.ജി സർവകലാശാല യുവജനോത്സവമായ ''ഉത്സവ് 86'' സ്തീശൻ്റെ സംഘാടക മികവിന് തെളിവായിരുന്നു.
പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച സതീശൻ
ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള
നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf</ref> <ref>https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html</ref>
2026 മെയ് 18ന് രാവിലെ പത്ത് മണിക്ക്
നടന്ന സത്യപ്രതിജ്ഞ ചടങ്ങിൽ
കേരളത്തിൻ്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു
അധികാരമേറ്റു.<ref>https://www.manoramanews.com/kerala/politics/2026/05/18/vd-satheesan-takes-oath-as-kerala-chief-minister-21-member-cabinet-assumes-office.html</ref>
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI)
എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും
സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Members - Kerala Legislature">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}</ref>
1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശൻ്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു.
വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക
ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ
തിരിച്ച് വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ജി.കാർത്തികേയനാണ് സതീശൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു.
2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ
[[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.
പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026
വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}</ref>
2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}</ref>
പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.<ref name =madhyamam>{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.<ref>http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&id=27830</ref>
2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും
2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.<ref>http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന്
അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheesan-kerala-chief-minister-aicc-announcement-si9j4v1i|title=Suspense ends; VD Satheesan named Kerala Chief Minister|access-date=2026-05-14|last=Desk|first=News|date=2026-05-14|language=en}}</ref>
2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ
പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ
സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ
ഭരണമുറപ്പിച്ചു.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907</ref>
പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ
2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision</ref>
കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ
എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ
പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.<ref>https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html</ref><ref>https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം ==
{| class="wikitable"
|+[[കേരള നിയമസഭ]]
!വർഷം
!നിയോജക മണ്ഡലം
!
!പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!എതിരാളി
!
!എതിരാളി പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!ഭൂരിപക്ഷം
!ഭൂരിപക്ഷം %
!ഫലം
|-
|[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']]
| rowspan="7" |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''
|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}}
|'''38,607'''
|'''43.67'''
| rowspan="2" |[[P. Raju|പി. രാജു]]
|{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}}
|39,723
|44.93
| -1,116
| -1.26%
|style="background:#FFB6C1;" | '''പരാജയപ്പെട്ടു'''
|-
|[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']]
|'''48,859'''
|'''50.11%'''
|41,425
|42.48
|7,434
|7.63%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']]
|'''51,099'''
|'''51.06'''
|കെ. എം. ദിനകരൻ
|43,307
|43.27
|7,792
|7.79%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']]
|'''74,632'''
|'''51.78'''
|[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
|62,955
|43.91
|11,349
|7.87%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']]
|'''74,985'''
|'''46.70'''
|ശാരദ മോഹൻ
|54,351
|33.85
|20,364
|12.85%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']]
|'''82,264'''
|'''51.87'''
|എം. ടി. നിക്സൺ
|60,963
|38.44
|21,301
|13.47%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']]
|'''78,658'''
|'''49.2'''
|[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|58,058
|36.3
|20,600
|12.7%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
{{Fourteenth KLA}}
{{Fifteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:സതീശൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
ksk3m5j5wz7sfybovrrix1mssq07l27
4620063
4620062
2026-05-18T09:22:52Z
Altocar 2020
144384
/* ജീവിതരേഖ */
4620063
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|V.D. Satheesan}}
{{Infobox_politician
| name = വി.ഡി. സതീശൻ
| image = File:VD SATHEESAN.jpg
| caption = വി.ഡി. സതീശൻ
| office = പതിമൂന്നാമത്തെ [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term = 18 മെയ് 2026
| predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor =
| office1 = കേരളത്തിന്റെ ധനകാര്യവകുപ്പ്,തുറമുഖം,നിയമ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term1 = 18 മെയ് 2026
| predecessor1 = [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]] (ധനകാര്യം) [[വി.എൻ. വാസവൻ]] (തുറമുഖം) [[പി. രാജീവ്]] (നിയമം)
| successor =
| office2 = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]]
| term_start2 = [[22 മേയ്]] [[2021]]
| term_end2 = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]]
| predecessor2 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor2 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| office3 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency3 = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
| term_start3 = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end3 =
| predecessor3 = [[പി. രാജു]]
| successor3 =
| salary =
| birth_date = {{Birth date and age|1964|05|31}}
| birth_place = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| religion = [[ഹിന്ദു]]
| father = കെ. ദാമോദര മേനോൻ
| mother = വി. വിലാസിനി അമ്മ
| spouse = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ
| children = ഒരു മകൾ
| website = https://kerala.gov.in/
| date = മെയ് 14
| year = 2026
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ
| data1 =
| 1blankname = ഗവർണർ
| 1namedata = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
}}
കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളിലൊരാളും
2021 മുതൽ 2026 വരെ
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)'''
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ
കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും
2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html</ref>
സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ
ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്.
[[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html</ref>
==ജീവിതരേഖ==
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും
നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന് ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ
എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.
നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി.
കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് എം.എസ്സ്.ഡബ്യു കോഴ്സ് പാസായ ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും
ഗവ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ
കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ്
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.
കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി.
1986-ൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന
എം.ജി സർവകലാശാല യുവജനോത്സവമായ ''ഉത്സവ് 86'' സ്തീശൻ്റെ സംഘാടക മികവിന് തെളിവായിരുന്നു.
പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച സതീശൻ
ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള
നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf</ref> <ref>https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html</ref>
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI)
എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും
സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Members - Kerala Legislature">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}</ref>
1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശൻ്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു.
വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക
ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ
തിരിച്ച് വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ജി.കാർത്തികേയനാണ് സതീശൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു.
2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ
[[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.
പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026
വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}</ref>
2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}</ref>
പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.<ref name =madhyamam>{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.<ref>http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&id=27830</ref>
2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും
2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.<ref>http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന്
അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheesan-kerala-chief-minister-aicc-announcement-si9j4v1i|title=Suspense ends; VD Satheesan named Kerala Chief Minister|access-date=2026-05-14|last=Desk|first=News|date=2026-05-14|language=en}}</ref>
2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ
പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ
സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ
ഭരണമുറപ്പിച്ചു.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907</ref>
പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ
2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision</ref>
കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ
എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ
പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.<ref>https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html</ref><ref>https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം ==
{| class="wikitable"
|+[[കേരള നിയമസഭ]]
!വർഷം
!നിയോജക മണ്ഡലം
!
!പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!എതിരാളി
!
!എതിരാളി പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!ഭൂരിപക്ഷം
!ഭൂരിപക്ഷം %
!ഫലം
|-
|[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']]
| rowspan="7" |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''
|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}}
|'''38,607'''
|'''43.67'''
| rowspan="2" |[[P. Raju|പി. രാജു]]
|{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}}
|39,723
|44.93
| -1,116
| -1.26%
|style="background:#FFB6C1;" | '''പരാജയപ്പെട്ടു'''
|-
|[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']]
|'''48,859'''
|'''50.11%'''
|41,425
|42.48
|7,434
|7.63%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']]
|'''51,099'''
|'''51.06'''
|കെ. എം. ദിനകരൻ
|43,307
|43.27
|7,792
|7.79%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']]
|'''74,632'''
|'''51.78'''
|[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
|62,955
|43.91
|11,349
|7.87%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']]
|'''74,985'''
|'''46.70'''
|ശാരദ മോഹൻ
|54,351
|33.85
|20,364
|12.85%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']]
|'''82,264'''
|'''51.87'''
|എം. ടി. നിക്സൺ
|60,963
|38.44
|21,301
|13.47%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']]
|'''78,658'''
|'''49.2'''
|[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|58,058
|36.3
|20,600
|12.7%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
{{Fourteenth KLA}}
{{Fifteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:സതീശൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
6a92brb56gtsdgeohe8tolrp7kcmc58
4620064
4620063
2026-05-18T09:23:11Z
Altocar 2020
144384
/* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */
4620064
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|V.D. Satheesan}}
{{Infobox_politician
| name = വി.ഡി. സതീശൻ
| image = File:VD SATHEESAN.jpg
| caption = വി.ഡി. സതീശൻ
| office = പതിമൂന്നാമത്തെ [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term = 18 മെയ് 2026
| predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor =
| office1 = കേരളത്തിന്റെ ധനകാര്യവകുപ്പ്,തുറമുഖം,നിയമ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term1 = 18 മെയ് 2026
| predecessor1 = [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]] (ധനകാര്യം) [[വി.എൻ. വാസവൻ]] (തുറമുഖം) [[പി. രാജീവ്]] (നിയമം)
| successor =
| office2 = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]]
| term_start2 = [[22 മേയ്]] [[2021]]
| term_end2 = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]]
| predecessor2 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor2 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| office3 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency3 = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
| term_start3 = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end3 =
| predecessor3 = [[പി. രാജു]]
| successor3 =
| salary =
| birth_date = {{Birth date and age|1964|05|31}}
| birth_place = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| religion = [[ഹിന്ദു]]
| father = കെ. ദാമോദര മേനോൻ
| mother = വി. വിലാസിനി അമ്മ
| spouse = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ
| children = ഒരു മകൾ
| website = https://kerala.gov.in/
| date = മെയ് 14
| year = 2026
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ
| data1 =
| 1blankname = ഗവർണർ
| 1namedata = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
}}
കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളിലൊരാളും
2021 മുതൽ 2026 വരെ
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)'''
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ
കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും
2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html</ref>
സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ
ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്.
[[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html</ref>
==ജീവിതരേഖ==
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും
നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന് ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ
എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.
നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി.
കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് എം.എസ്സ്.ഡബ്യു കോഴ്സ് പാസായ ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും
ഗവ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ
കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ്
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.
കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി.
1986-ൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന
എം.ജി സർവകലാശാല യുവജനോത്സവമായ ''ഉത്സവ് 86'' സ്തീശൻ്റെ സംഘാടക മികവിന് തെളിവായിരുന്നു.
പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച സതീശൻ
ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള
നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf</ref> <ref>https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html</ref>
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI)
എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും
സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Members - Kerala Legislature">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}</ref>
1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശൻ്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു.
വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക
ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ
തിരിച്ച് വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ജി.കാർത്തികേയനാണ് സതീശൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു.
2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ
[[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.
പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026
വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}</ref>
2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}</ref>
പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.<ref name =madhyamam>{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.<ref>http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&id=27830</ref>
2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും
2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.<ref>http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന്
അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheesan-kerala-chief-minister-aicc-announcement-si9j4v1i|title=Suspense ends; VD Satheesan named Kerala Chief Minister|access-date=2026-05-14|last=Desk|first=News|date=2026-05-14|language=en}}</ref>
2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ
പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ
സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ
ഭരണമുറപ്പിച്ചു.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907</ref>
പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ
2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision</ref>
കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ
എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ
പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.<ref>https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html</ref><ref>https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137</ref>
2026 മെയ് 18ന് രാവിലെ പത്ത് മണിക്ക്
നടന്ന സത്യപ്രതിജ്ഞ ചടങ്ങിൽ
കേരളത്തിൻ്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു
അധികാരമേറ്റു.<ref>https://www.manoramanews.com/kerala/politics/2026/05/18/vd-satheesan-takes-oath-as-kerala-chief-minister-21-member-cabinet-assumes-office.html</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം ==
{| class="wikitable"
|+[[കേരള നിയമസഭ]]
!വർഷം
!നിയോജക മണ്ഡലം
!
!പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!എതിരാളി
!
!എതിരാളി പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!ഭൂരിപക്ഷം
!ഭൂരിപക്ഷം %
!ഫലം
|-
|[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']]
| rowspan="7" |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''
|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}}
|'''38,607'''
|'''43.67'''
| rowspan="2" |[[P. Raju|പി. രാജു]]
|{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}}
|39,723
|44.93
| -1,116
| -1.26%
|style="background:#FFB6C1;" | '''പരാജയപ്പെട്ടു'''
|-
|[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']]
|'''48,859'''
|'''50.11%'''
|41,425
|42.48
|7,434
|7.63%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']]
|'''51,099'''
|'''51.06'''
|കെ. എം. ദിനകരൻ
|43,307
|43.27
|7,792
|7.79%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']]
|'''74,632'''
|'''51.78'''
|[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
|62,955
|43.91
|11,349
|7.87%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']]
|'''74,985'''
|'''46.70'''
|ശാരദ മോഹൻ
|54,351
|33.85
|20,364
|12.85%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']]
|'''82,264'''
|'''51.87'''
|എം. ടി. നിക്സൺ
|60,963
|38.44
|21,301
|13.47%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']]
|'''78,658'''
|'''49.2'''
|[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|58,058
|36.3
|20,600
|12.7%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
{{Fourteenth KLA}}
{{Fifteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:സതീശൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
jhst2ld8ya3pm5t4ca2s3666cjiu6ca
4620066
4620064
2026-05-18T09:25:16Z
Altocar 2020
144384
/* */
4620066
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|V.D. Satheesan}}
{{Infobox_politician
| name = വി.ഡി. സതീശൻ
| image = File:VD SATHEESAN.jpg
| caption = വി.ഡി. സതീശൻ
| office = പതിമൂന്നാമത്തെ [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term = 18 മെയ് 2026
| predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor =
| office1 = കേരളത്തിന്റെ ധനകാര്യം, തുറമുഖം, നിയമ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രി(അധിക ചുമതല)
| term1 = 18 മെയ് 2026
| predecessor1 =
* [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]] (ധനകാര്യം)
* [[വി.എൻ. വാസവൻ]] (തുറമുഖം)
* [[പി. രാജീവ്]] (നിയമം)
| successor =
| office2 = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]]
| term_start2 = [[22 മേയ്]] [[2021]]
| term_end2 = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]]
| predecessor2 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor2 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| office3 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency3 = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
| term_start3 = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end3 =
| predecessor3 = [[പി. രാജു]]
| successor3 =
| salary =
| birth_date = {{Birth date and age|1964|05|31}}
| birth_place = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| religion = [[ഹിന്ദു]]
| father = കെ. ദാമോദര മേനോൻ
| mother = വി. വിലാസിനി അമ്മ
| spouse = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ
| children = ഒരു മകൾ
| website = https://kerala.gov.in/
| date = മെയ് 14
| year = 2026
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ
| data1 =
| 1blankname = ഗവർണർ
| 1namedata = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
}}
കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളിലൊരാളും
2021 മുതൽ 2026 വരെ
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)'''
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ
കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും
2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html</ref>
സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ
ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്.
[[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html</ref>
==ജീവിതരേഖ==
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും
നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന് ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ
എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.
നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി.
കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് എം.എസ്സ്.ഡബ്യു കോഴ്സ് പാസായ ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും
ഗവ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ
കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ്
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.
കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി.
1986-ൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന
എം.ജി സർവകലാശാല യുവജനോത്സവമായ ''ഉത്സവ് 86'' സ്തീശൻ്റെ സംഘാടക മികവിന് തെളിവായിരുന്നു.
പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച സതീശൻ
ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള
നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf</ref> <ref>https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html</ref>
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI)
എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും
സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Members - Kerala Legislature">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}</ref>
1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2017-ൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശൻ്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു.
വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക
ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ
തിരിച്ച് വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ജി.കാർത്തികേയനാണ് സതീശൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു.
2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ
[[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.
പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026
വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}</ref>
2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}</ref>
പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.<ref name =madhyamam>{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.<ref>http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&id=27830</ref>
2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും
2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.<ref>http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന്
അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheesan-kerala-chief-minister-aicc-announcement-si9j4v1i|title=Suspense ends; VD Satheesan named Kerala Chief Minister|access-date=2026-05-14|last=Desk|first=News|date=2026-05-14|language=en}}</ref>
2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ
പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ
സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ
ഭരണമുറപ്പിച്ചു.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907</ref>
പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ
2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision</ref>
കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ
എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ
പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.<ref>https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html</ref><ref>https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137</ref>
2026 മെയ് 18ന് രാവിലെ പത്ത് മണിക്ക്
നടന്ന സത്യപ്രതിജ്ഞ ചടങ്ങിൽ
കേരളത്തിൻ്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു
അധികാരമേറ്റു.<ref>https://www.manoramanews.com/kerala/politics/2026/05/18/vd-satheesan-takes-oath-as-kerala-chief-minister-21-member-cabinet-assumes-office.html</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം ==
{| class="wikitable"
|+[[കേരള നിയമസഭ]]
!വർഷം
!നിയോജക മണ്ഡലം
!
!പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!എതിരാളി
!
!എതിരാളി പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!ഭൂരിപക്ഷം
!ഭൂരിപക്ഷം %
!ഫലം
|-
|[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']]
| rowspan="7" |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''
|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}}
|'''38,607'''
|'''43.67'''
| rowspan="2" |[[P. Raju|പി. രാജു]]
|{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}}
|39,723
|44.93
| -1,116
| -1.26%
|style="background:#FFB6C1;" | '''പരാജയപ്പെട്ടു'''
|-
|[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']]
|'''48,859'''
|'''50.11%'''
|41,425
|42.48
|7,434
|7.63%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']]
|'''51,099'''
|'''51.06'''
|കെ. എം. ദിനകരൻ
|43,307
|43.27
|7,792
|7.79%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']]
|'''74,632'''
|'''51.78'''
|[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
|62,955
|43.91
|11,349
|7.87%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']]
|'''74,985'''
|'''46.70'''
|ശാരദ മോഹൻ
|54,351
|33.85
|20,364
|12.85%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']]
|'''82,264'''
|'''51.87'''
|എം. ടി. നിക്സൺ
|60,963
|38.44
|21,301
|13.47%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']]
|'''78,658'''
|'''49.2'''
|[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|58,058
|36.3
|20,600
|12.7%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
{{Fourteenth KLA}}
{{Fifteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:സതീശൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
jrqiimmx8t16903n5csnvjxe8r2d2my
4620075
4620066
2026-05-18T09:37:43Z
~2026-29917-58
217911
2017 made into 2014 which is correct year.. in 2017 pinarayi minister was in power
4620075
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|V.D. Satheesan}}
{{Infobox_politician
| name = വി.ഡി. സതീശൻ
| image = File:VD SATHEESAN.jpg
| caption = വി.ഡി. സതീശൻ
| office = പതിമൂന്നാമത്തെ [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി]]
| term = 18 മെയ് 2026
| predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| successor =
| office1 = കേരളത്തിന്റെ ധനകാര്യം, തുറമുഖം, നിയമ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രി(അധിക ചുമതല)
| term1 = 18 മെയ് 2026
| predecessor1 =
* [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]] (ധനകാര്യം)
* [[വി.എൻ. വാസവൻ]] (തുറമുഖം)
* [[പി. രാജീവ്]] (നിയമം)
| successor =
| office2 = പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]]
| term_start2 = [[22 മേയ്]] [[2021]]
| term_end2 = [[4]] [[മെയ്]] [[2026]]
| predecessor2 = [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]]
| successor2 = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| office3 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]]
| constituency3 = [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]
| term_start3 = [[മേയ് 16]] [[2001]]
| term_end3 =
| predecessor3 = [[പി. രാജു]]
| successor3 =
| salary =
| birth_date = {{Birth date and age|1964|05|31}}
| birth_place = [[നെട്ടൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]
| residence = [[ദേശം]], [[ആലുവ]], [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[File:Indian National Congress Flag.svg|frameless|25x25px]]
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| religion = [[ഹിന്ദു]]
| father = കെ. ദാമോദര മേനോൻ
| mother = വി. വിലാസിനി അമ്മ
| spouse = ആർ. ലക്ഷ്മി പ്രിയ
| children = ഒരു മകൾ
| website = https://kerala.gov.in/
| date = മെയ് 14
| year = 2026
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/111%20V%20D%20Satheesan.pdf നിയമസഭ
| data1 =
| 1blankname = ഗവർണർ
| 1namedata = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]
}}
കേരളത്തിലെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്സ്]] നേതാക്കളിലൊരാളും
2021 മുതൽ 2026 വരെ
പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ
പ്രതിപക്ഷ നേതാവും 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിന്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയുമാണ് ''വടശ്ശേരി ദാമോദരൻ സതീശൻ'' എന്ന '''വി.ഡി.സതീശൻ.(31 മെയ് 1964)'''
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിൽ നിന്നുള്ള
കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ
കോൺഗ്രസ് മുഖ്യമന്ത്രിയും
2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും കേരള നിയമസഭയിൽ അംഗവുമാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-from-student-leader-to-kerala-chief-minister.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/habits-will-change-when-vd-satheesan-arrives.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/15/vd-satheesan-political-insight.html</ref>
സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമാകാതെ
ആദ്യമായി മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെത്തുന്ന ആറാമത്തെ രാഷ്ട്രീയ നേതാവാണ് വി.ഡി.സതീശൻ. [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവർക്ക് ശേഷം പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് പദവിയിൽ നിന്ന് മുഖ്യമന്ത്രിയാകുന്ന മൂന്നാമത്തെയാളുമാണ്.
[[ഇ.എം.എസ്]], [[പട്ടം താണുപിള്ള]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] എന്നിവരാണ് സതീശന് മുൻപ് മന്ത്രിയാകാതെ മുഖ്യമന്ത്രിയായവർ.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/14/vd-satheesan-green-mla-commitment-environmental-protection-forest-conservation-gadgil-report-nelliyampathi.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/15/vd-satheesan-university-election-strategy-1986.html</ref>
==ജീവിതരേഖ==
എറണാകുളം ജില്ലയിലെ നെട്ടൂരിൽ (മരട് മുനിസിപ്പാലിറ്റി) വടശ്ശേരി ദാമോദര മേനോന്റെയും വി.വിലാസിനിയമ്മയുടെയും
നാലാമത്തെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ ചതയം നക്ഷത്രത്തിൽ 1964 മെയ് 31ന് ജനനം. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മനോഹരൻ, രാജശേഖരൻ, അജയകുമാർ, ആശ
എന്നിവർ സഹോദരങ്ങളാണ്.
നെട്ടൂർ എസ്.വി.യു.പി. സ്ക്കൂളിൽ പ്രൈമറി വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം പനങ്ങാട് ഹൈസ്ക്കൂളിൽ നിന്ന് പത്താം ക്ലാസ് പാസായ സതീശൻ പ്രീഡിഗ്രിയും ഡിഗ്രിയും തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ നിന്ന് പൂർത്തിയാക്കി.
കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിൽ നിന്ന് എം.എസ്സ്.ഡബ്യു കോഴ്സ് പാസായ ശേഷം തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും എൽ.എൽ.ബിയും
ഗവ ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമത്തിൽ മാസ്റ്റർ ബിരുദവും നേടി.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ കോൺഗ്രസിൻ്റെ
വിദ്യാർഥി പ്രസ്ഥാനമായ
കെ.എസ്.യുവിൽ പ്രവർത്തിച്ചാണ്
ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം.
കെ.എസ്.യു വഴി വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൻ്റെ നേതൃ നിരയിലെത്തിയ സതീശൻ പിന്നീട് കളമശേരി രാജഗിരി കോളേജിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലറും എം.ജി സർവകലാശാല യൂണിയൻ ചെയർമാനുമായി.
1986-ൽ എറണാകുളത്ത് വച്ച് നടന്ന
എം.ജി സർവകലാശാല യുവജനോത്സവമായ ''ഉത്സവ് 86'' സ്തീശൻ്റെ സംഘാടക മികവിന് തെളിവായിരുന്നു.
പത്ത് വർഷം കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ അഭിഭാഷകനായി ജീവിതമാരംഭിച്ച സതീശൻ
ഐ.എൻ.ടി.യു.സിയുടെ കീഴിലുള്ള
നിരവധി ട്രേഡ് യൂണിയനുകളുടെ ഭാരവാഹിയായിരുന്നു.
തേവര സേക്രഡ് ഹാർട്ട് കോളേജിലെ ആർട്സ് ക്ലബ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. എം.ജി, കേരള സർവ്വകലാശാലകളിൽ യൂണിയൻ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/satheesanvd.pdf</ref> <ref>https://www.business-standard.com/article/politics/congress-mla-vd-satheesan-to-be-the-leader-of-opposition-in-kerala-121052201127_1.html</ref>
==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം==
1986–1987 കാലഘട്ടത്തിൽ സതീശൻ [[മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാല|മഹാത്മാ ഗാന്ധി സർവകലാശാല]] യൂണിയന്റെ ചെയർമാനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം [[നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|നാഷണൽ സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെയും]] (NSUI)
എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടേയും
സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="Members - Kerala Legislature">{{Cite web|title=Members - Kerala Legislature|url=http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/v_d_satheesan.htm|access-date=20 May 2021|website=www.niyamasabha.org}}</ref>
1989-ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 1992-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് പദവി, 2011-ലെ ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ മന്ത്രിപദം, 2014-ൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ ഒഴിവ് വന്ന കെ.പി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനം എന്നീ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് ആദ്യമെ സതീശൻ്റെ പേര് വന്നെങ്കിലും പിന്നീട് ആ സ്ഥാനങ്ങൾ സതീശന് നഷ്ടപ്പെടുകയായിരുന്നു.
വി. ഡി. സതീശന്റെ രാഷ്ട്രീയ അരങ്ങേറ്റം 1996-ലായിരുന്നു. അന്ന് [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂരിൽ]] നിന്ന് മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ]] സ്ഥാനാർഥിയായ [[പി. രാജു]]വിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ കാലത്ത് [[പറവൂർ]] കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ ശക്തികേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
1996-ലെ തോൽവിക്ക് ശേഷം അഭിഭാഷക
ജോലിയിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ സതീശനെ
തിരിച്ച് വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമാക്കിയ കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന ജി.കാർത്തികേയനാണ് സതീശൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ഗുരു.
2001-ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അദ്ദേഹം ആദ്യമായി
ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ
[[കേരള നിയമസഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. അന്ന് അദ്ദേഹം [[കേരള ഹൈക്കോടതി|കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ]] അഭിഭാഷകനായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.
പിന്നീട് 2006, 2011, 2016, 2021, 2026
വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും പറവൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|last=Sushanth|title=ASSEMBLY ELECTIONS 1957 - 2016(Kerala)|url=https://data-analytics.github.io/Election_Data/kerala.html|access-date=20 May 2021|website=data-analytics.GitHub.io}}</ref><ref>{{Cite web|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|access-date=22 May 2021|website=www.elections.in}}</ref>
2006-ലെ 12-ാം കേരള നിയമസഭയിൽ അദ്ദേഹം [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായും]] പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite news|last=Sudhi|first=K. S.|date=19 March 2021|title=Kerala Assembly Elections {{!}} Congress banks yet again on Satheesan in Paravur|language=en-IN|work=The Hindu|url=https://www.thehindu.com/elections/kerala-assembly/congress-banks-yet-again-on-satheesan-in-paravur/article34103288.ece|access-date=20 May 2021|issn=0971-751X}}</ref>
പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസ് വിപ്പ് സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്ന ഇദ്ദേഹം അന്യസംസ്ഥാന ലോട്ടറിക്കെതിരായ രാഷ്ട്രീയ സംവാദങ്ങളിലൂടെ കൂടുതൽ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി.<ref name =madhyamam>{{cite web | url =http://www.madhyamam.com/news/64579/110402 | title =സി.പി.ഐ 'തുരന്തോ'ക്കെതിരെ സതീശൻ | date =ഏപ്രിൽ 2, 2011 | accessdate =ഏപ്രിൽ 11, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2013-ൽ പരിസ്ഥിതിക്കുവേണ്ടിയും, ഗാഡ്ഗിൽ കമ്മറ്റി റിപ്പോർട്ടിനനുകൂലമായും പ്രതികരിക്കുന്ന എംഎൽഎമാരുടെ രാഷ്ട്രീയെതര സംഘത്തിൽ പ്രമുഖനായിരുന്നു.<ref>http://4malayalees.com/index.php?page=newsDetail&id=27830</ref>
2013-ൽ തമിഴ്നാടിൻ്റെ ചുമതലയുള്ള എ.ഐ.സി.സി സെക്രട്ടറിയായും
2014-ൽ കെ.പി.സി.സി വൈസ് പ്രസിഡണ്ടായും നിയമിതനായി.<ref>http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=16143395&tabId=0&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
2016, 2021 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ യു.ഡി.എഫ് പരാജയപ്പെട്ടതോടെ 2016-ലെ പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം 2021 മേയ് 22-ന്
അഖിലേന്ത്യ കോൺഗ്രസ് വർക്കിംഗ് കമ്മിറ്റി വി.ഡി.സതീശനെ 15-ാം കേരള നിയമസഭയിലെ [[പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് (ഇന്ത്യ)|പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{Cite web|last=തങ്ങൾ|first=ശിഹാബുദ്ദീൻ|title=ഇനി പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ ചാട്ടുളി സതീശൻ; തിരിച്ചുവരവിലേക്കുള്ള ആദ്യചുവട്|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheeshan-leader-of-opposition-in-kerala-1.5685199|access-date=22 May 2021|website=Mathrubhumi|language=ml}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/vd-satheesan-kerala-chief-minister-aicc-announcement-si9j4v1i|title=Suspense ends; VD Satheesan named Kerala Chief Minister|access-date=2026-05-14|last=Desk|first=News|date=2026-05-14|language=en}}</ref>
2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ
തുടർച്ചയായ തോൽവിയോടെ വെറും 22 സീറ്റിലേക്ക് ഒതുങ്ങി പോയ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയെ പ്രതിപക്ഷ നേതൃ സ്ഥാനമേറ്റ ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ
പ്രവർത്തന മികവിൽ 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 63 സീറ്റിലേക്ക് ഉയർത്തിയ
സതീശൻ നേതൃത്വം നൽകിയ ഐക്യ ജനാധിപത്യമുന്നണി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ
ഭരണമുറപ്പിച്ചു.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/vd-satheesan-visits-ak-antony-1519907</ref>
പത്ത് ദിവസം നീണ്ടു നിന്ന അനിശ്ചിതത്തിന് ഒടുവിൽ
2026 മെയ് 14-ന് പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായിരുന്ന വി.ഡി.സതീശനെ കോൺഗ്രസ് ഹൈക്കമാൻഡ് കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2026/05/14/vd-satheesan-cm-announcement-high-command-decision</ref>
കേരളത്തിലെ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ
എ ഐ ഗ്രൂപ്പുകളുടെ പിന്തുണ ഇല്ലാതെ
പ്രതിപക്ഷ നേതൃ പദവിയിലെത്തുകയും പിന്നീട് ഗ്രൂപ്പ് രാഷ്ട്രീയമില്ലാതെ തന്നെ നിയമസഭകക്ഷി നേതാവാകുകയും ചെയ്ത ആദ്യത്തെയാളാണ് വി.ഡി.സതീശൻ.<ref>https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/05/15/v-d-satheesan-s-rise-as-cm-and-kerala-s-new-political-landscape-prm.html</ref><ref>https://www.madhyamam.com/entertainment/celebrities/vd-satheesan-fully-understood-tmessage-of-sandesham-sathyan-anthikad-1520137</ref>
2026 മെയ് 18ന് രാവിലെ പത്ത് മണിക്ക്
നടന്ന സത്യപ്രതിജ്ഞ ചടങ്ങിൽ
കേരളത്തിൻ്റെ പതിമൂന്നാമത് മുഖ്യമന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു
അധികാരമേറ്റു.<ref>https://www.manoramanews.com/kerala/politics/2026/05/18/vd-satheesan-takes-oath-as-kerala-chief-minister-21-member-cabinet-assumes-office.html</ref>
== തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രകടനം ==
{| class="wikitable"
|+[[കേരള നിയമസഭ]]
!വർഷം
!നിയോജക മണ്ഡലം
!
!പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!എതിരാളി
!
!എതിരാളി പാർട്ടി
!വോട്ടുകൾ
!%
!ഭൂരിപക്ഷം
!ഭൂരിപക്ഷം %
!ഫലം
|-
|[[1996 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''1996''']]
| rowspan="7" |'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''
|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}}
|'''38,607'''
|'''43.67'''
| rowspan="2" |[[P. Raju|പി. രാജു]]
|{{Party name with color|Communist Party of India|rowspan=7}}
|39,723
|44.93
| -1,116
| -1.26%
|style="background:#FFB6C1;" | '''പരാജയപ്പെട്ടു'''
|-
|[[2001 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2001''']]
|'''48,859'''
|'''50.11%'''
|41,425
|42.48
|7,434
|7.63%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2006 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2006''']]
|'''51,099'''
|'''51.06'''
|കെ. എം. ദിനകരൻ
|43,307
|43.27
|7,792
|7.79%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2011 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2011''']]
|'''74,632'''
|'''51.78'''
|[[Pannian Ravindran|പന്ന്യൻ രവീന്ദ്രൻ]]
|62,955
|43.91
|11,349
|7.87%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2016 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2016''']]
|'''74,985'''
|'''46.70'''
|ശാരദ മോഹൻ
|54,351
|33.85
|20,364
|12.85%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2021 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2021''']]
|'''82,264'''
|'''51.87'''
|എം. ടി. നിക്സൺ
|60,963
|38.44
|21,301
|13.47%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|-
|[[2026 കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|'''2026''']]
|'''78,658'''
|'''49.2'''
|[[E. T. Taison|ഇ. ടി. ടൈസൺ]]
|58,058
|36.3
|20,600
|12.7%
| style="background:#90EE90;" | '''വിജയിച്ചു'''
|}
==അവലംബം==
{{Reflist|2}}
{{Fourteenth KLA}}
{{Fifteenth KLA}}
{{DEFAULTSORT:സതീശൻ}}
[[വർഗ്ഗം:1964-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]]
plwlycwjb4m5efwdgdwqpgg0shw9rbg
പി. രാജീവ്
0
151795
4620087
4599196
2026-05-18T11:02:42Z
GV2010
217548
/* */
4620087
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox_Indian_politician
| name = പി. രാജീവ്
| image =P rajeev.jpg
| caption = പി. രാജീവ്
| birth_date =
| birth_place = [[കേരളം]]
| residence =
| death_date =
| death_place =
| office = കേരളത്തിൻ്റെ വ്യവസായ, കയർ , നിയമ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| constituency = [[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം | കളമശ്ശേരി]]
| salary =
| term = [[2021]] [[മേയ് 20]]- [[2026]] [[മേയ് 18]]
| predecessor = [[ഇ.പി. ജയരാജൻ]]
| successor = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] (നിയമം)
| office2 = [[കേരള നിയമസഭ | കേരള നിയമസഭാംഗം]]
| constituency2 = [[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം | കളമശ്ശേരി]]
| salary =
| term2 = 2021-
| predecessor2 = [[വി.കെ. ഇബ്രാഹിംകുഞ്ഞ്]]
| successor2 =
| party = [[സി.പി.ഐ(എം)]]
| religion =
| spouse =
| children =
| website =
| footnotes =
| date =
| year =
| source =
}}
കേരള സംസ്ഥാനത്തെ വ്യവസായ വാണിജ്യവകുപ്പ് മന്ത്രിയാണ് '''പി. രാജീവ്'''. നിയമം, കയർ എന്നീ വകുപ്പുകളും കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=237577 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-04-01 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305081311/http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=237577 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.rajeevmp.org/profile.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-06-16 |archive-date=2011-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906111655/http://www.rajeevmp.org/profile.php |url-status=deviated |archivedate=2011-09-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110906111655/http://www.rajeevmp.org/profile.php }}</ref> സി.പി.ഐ.എം കേന്ദ്രകമ്മിറ്റയംഗമായ പി. രാജീവ് ദേശാഭിമാനി പത്രത്തിന്റെ മുൻ ചീഫ്എഡിറ്ററും മുൻരാജ്യസഭാംഗവും ആയിരുന്നു. നിലവിൽ കളമശ്ശേരി നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാംഗവുമാണ്.
== ജീവിതരേഖ ==
തൃശൂർ ജില്ലയിൽ തൃപ്രയാർ ശ്രീരാമക്ഷേത്രത്തിനു സമീപം പുന്നാടത്ത് വാസുദേവന്റെയും രാധയുടെയും മകനായി 1968ൽ ജനിച്ചു. വാസുദേവൻ റവന്യൂ ഉദ്യോഗസ്ഥനും സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകനും കർഷകനും സഹകാരിയും ആയിരുന്നു. കുടുംബം അമ്മയുടെ നാടായ മാള മേലഡുരിൽ സ്ഥിര താമസമാക്കി, സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം നടത്തിയത് ഗവ.സമിതി ഹൈസ്കൂളിലാണ്. സ്വദേശമായ മാള കോൺഗ്രസിലെ അതികായൻ കെ.കരുണാകരന്റെ തട്ടകമായിരുന്നു. കരുണാകരന്റെ ഏകാധിപത്യ ശൈലിയോടുള്ള അപ്രിയമാണ് ഇടതുപക്ഷത്തേക്കാകർഷിച്ചത്.{{അവലംബം}} പിന്നീട് [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] ക്രൈസ്റ്റ് കോളേജിൽ പ്രീഡിഗ്രിക്കു പഠിച്ചു, [[കളമശ്ശേരി]] സെന്റ് പോൾസ് കോളേജിൽ നിന്നും എക്കണോമിക്സ് ബിരുദം നേടി. [[കളമശ്ശേരി ഗവ. പോളിടെൿനിക്]] (രസതന്ത്രം), [[എറണാകുളം]] ഗവ. ലോ കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ തുടർപഠനങ്ങൾ നടത്തി. പഠന കാലത്തെല്ലാം [[എസ്.എഫ്.ഐ|എസ് എഫ് ഐ]]<nowiki/>യിലൂടെ വിദ്യാർത്ഥിരാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായിരുന്നു. നിരവധി സമരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തു. പോളിടെക്നിക്കിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ സംസ്ഥാന പോളി യൂണിയൻ ചെയർമാനായി. ഇക്കാലത്താണ് എറണാകുളത്തേക്ക് രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനം മാറ്റുന്നത്. 1994 ൽ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന കെ.കരുണാകരനെ കരിങ്കൊടി കാണിച്ചതിന് പോലീസ് ക്രൂരമായി മർദ്ദിച്ചു. [[കേരളാ ഹൈക്കോടതി|കേരളാ ഹൈക്കോടതിയിൽ]] വക്കീലായി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തിരുന്ന പി. രാജീവ് ക്രമേണ മുഴുവൻസമയ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനാവുകയും രാഷ്ട്രീയ തട്ടകം എറണാകുളത്തേക്കു മാറ്റുകയും ചെയ്തു.{{അവലംബം}}
== രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം ==
സി.പി.ഐ.എം എറണാകുളം മുൻ ജില്ലാ സെക്രട്ടറി, ദേശാഭിമാനി ദിനപത്രം റസിഡന്റ് എഡിറ്റർ, കേരള സർക്കാരിന്റെ പ്രസ് അക്രഡിറ്റേഷൻ കമ്മിറ്റി അംഗം, കോഴിക്കോട് സർവകലാശാല ജേർണലിസം വകുപ്പ് ബോർഡ് ഓഫ് സ്റ്റഡി അംഗം, എസ്.എഫ്.ഐ മുൻ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി, റിസർച്ച് ചീഫ് എഡിറ്റർ, സ്റ്റുഡൻ്റ് മാസിക എഡിറ്റർ, സി.ഐ.ടി.യുവിൻ്റെ എറണാകുളം ജില്ലാ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി, DYFI എറണാകുളം ജില്ലാ സെക്രട്ടറി എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. പാർട്ടിയിൽവിഭാഗീയയുണ്ടായിരുന്നപ്പോൾ [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ|വി.എസ്.]] പക്ഷക്കാരനായിരുന്നു. . 1994 മുതൽ സിപിഐഎം ജില്ലാകമ്മറ്റി അംഗമായി. 2005 മുതൽ സംസ്ഥാന കമ്മറ്റിയംഗവുമാണ്. 2015ലും 2018ലും എറണാകുളം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. 2009 ൽ രാജ്യസഭാ അംഗവും രാജ്യസഭാ അഷ്വറൻസ് കമ്മറ്റി ചെയർമാനും. രാജ്യസഭ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പാനൽ ഓഫ് ചെയർമാനുമായിരുന്നു.
രാജ്യസഭയിൽ മികച്ച പ്രാസംഗികനായി തിളങ്ങി. രാജ്യസഭയിൽ ഇന്റർനെറ്റ് സ്വാതന്ത്ര്യം ഹനിക്കുന്ന ഐ.ടി.നിയമ ഭേദഗതി റദ്ദാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രമേയം അവതരിപ്പിച്ചത് രാജീവ് ആണ്. രാജ്യസഭാചട്ടം 93 (2) പ്രകാരം റിപ്പോർട്ട് സെലക്ട് കമ്മിറ്റി പുനപരിശോധിക്കുന്നതിനായി പ്രമേയം അവതരിപ്പിച്ചു. ഐ.ടി.നിയമത്തിലെ 66 (എ) റദ്ദാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രമേയം അവതരിപ്പിച്ചു. എംപി ഫണ്ടും പൊതുമേഖല സ്വകാര്യമേഖല കമ്പനികളുടെ സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്വം ഫണ്ടും വ്യക്തിഗത ഫണ്ടും സംയോജിപ്പിച്ച പദ്ധതികൾ നടപ്പിലാക്കുന്ന ആശയം പ്രാവർത്തികമാക്കി.{{അവലംബം}} ആലുവ സർക്കാർ ജില്ലാ ആശുപത്രിയിൽ പൊതുമേഖലയിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ഡയാലിസിസ് സെൻറർ 25 മെഷീനുകളോടുകൂടി ആരംഭിച്ചു.
[[പ്രമാണം:Kerala Yathra P Rajeev with AP Usthad.jpg|ലഘുചിത്രം|പി രാജീവ്, ഇസ്ലാമിക പണ്ഡിതൻ കാന്തപുരം എപി അബൂബക്കർ മുസ്ലിയാരോടൊപ്പം]]
2013ൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ ജനറൽ അസംബ്ലി, സാമ്പത്തിക സാമൂഹിക കൗൺസിൽ എന്നിവയിൽ ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് പങ്കെടുക്കുകയും അഭിസംബോധന ചെയ്തു സംസാരിക്കുകയും ചെയ്തു. 2014ലെ രാജ്യസഭാ ചെയർമാൻ ഡോക്ടർ ഹമീദ് അൻസാരിയും ചൈനീസ് വൈസ് പ്രസിഡൻറും തമ്മിലുള്ള ഉപയകക്ഷി ചർച്ചയ്ക്കുള്ള സംഘത്തിൽ അംഗമായിരുന്നു. 2011-ലെ സ്വീഡൻ ഡെൻമാർക്ക് രാജ്യങ്ങൾ സന്ദർശിച്ച ലോകസഭാ സ്പീക്കറിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പാർലമെൻറ് അംഗങ്ങളുടെ സംഘത്തിൽ അംഗമായിരുന്നു. 2006 ബ്രസീലിൽ നടന്ന ഐ ബി എസ് എ സബ്മിറ്റിൽ പങ്കെടുത്ത ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ മീഡിയ സംഘത്തിൽ അംഗമായിരുന്നു. 2005 ലെ സ്കോട്ട്ലൻഡിൽ നടന്ന ജി-8 മീറ്റിൽ പങ്കെടുത്ത ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ മീഡിയ സംഘത്തിൽ അംഗമായിരുന്നു. 2015 കോമൺവെൽത്ത് പാർലമെൻറ് അസോസിയേഷൻറെ ക്ഷണപ്രകാരം ബ്രിട്ടീഷ് പാർലമെൻറിൽ സന്ദർശിച്ചു. 1997 നും 2010 ലും ഹവാനയിൽ ലും സൗത്ത് ആഫ്രിക്കയിൽ നടന്ന ലോക യുവജന വിദ്യാർത്ഥി സമ്മേളനത്തിലും പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്.2022 ലെ ഇലക്ഷനിൽ മുസ്ലിംലീഗ് തട്ടകമായ കളമശേരിയിൽ മത്സരിച്ചു വിജയിച്ചു. പാലാരിവട്ടം പാലം നിർമ്മാണ അഴിമതി ആരോപണങ്ങൾ UDF ന് തിരിച്ചടി ആയി.
വ്യവസായ മന്ത്രി എന്ന നിലയിൽ പൊതുമേഖല സ്ഥാപനങ്ങളെ പ്രൊഫഷണലൈസ് ചെയ്ത് ലാഭത്തിലാക്കി. രാഷ്ട്രീയ താത്പര്യം വച്ച് MD മാരെ വക്കുന്നത് കർശനമായി അവസാനിപ്പിച്ചു.മാനേജ്മെൻ്റ് പരിശീലനം നിർബന്ധമാക്കി.ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ന്യൂസ് പ്രിൻ്റ് ഏറ്റെടുത്ത് KPPL ആരംഭിച്ചു. .രാജ്യത്തെ പ്രമുഖ പത്രങ്ങൾക്കു വേണ്ട കടലാസ് ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്ന KPPL ഭാവിയിൽ സ്കൂളുകളിലേക്കുള്ള നോട്ടുബുക്കുകളും ഉത്പാദിപ്പിക്കും . കേരള ഓട്ടോമൊബൈൽസ് ഇലക്ട്രിക് ഓട്ടോറിക്ഷകൾ പുറത്തിറക്കി.കെൽട്രോൺ ISRO ക്ക് വേണ്ട ഉപകരണങ്ങൾ ലാപ് ടേപ്പ്, ട്രാഫിക്ക് സിഗ്നൽ, സെമി കണ്ടക്ടർ എന്നിവ ഉല്പാദിപ്പിച്ചു. എല്ലാവിധ ഇലക്ട്രോണിക് സാധനങ്ങളും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന വിവിധ യൂണിറ്റുകൾ രാജ്യത്ത് വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ തുടങ്ങാനാണ് പദ്ധതി . തമിഴ്നാട്ടിലെ കമ്പ്യൂട്ടർവൽക്കരണത്തിന് കെലക്ട്രോണ് ഓർഡറുകൾ ലഭിച്ചു. കേരള ഓട്ടോമൊബൈൽ ലിമിറ്റഡ് ഇലക്ട്രിക് സ്കൂട്ടറുകൾ പുറത്തിറക്കി.
സ്വകാര്യ സംരംഭകർക്കായി ഏകജാലക സംവിധാനവും പരാതി പരിഹാര അദാലത്തും തുടങ്ങി. പരമാവധി സംരംഭകരെ നേരിൽ കണ്ട് പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് രാജീവിന്റെ ശൈലി.സംരംഭകർക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള എല്ലാ നിയമങ്ങളും കാലഘട്ടത്തിൽ അനുസരിച്ച് പരിഷ്കരിച്ചു.കളമശ്ശേരിയിലെ ജുഡീഷ്യൽ സിറ്റിയുടെ നിർമ്മാണം പുരോഗമിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു 2025 ഫെബ്രവരിയിൽ കൊച്ചിയിൽ ഇൻവസ്റ്റ്കേരള സമ്മിറ്റ് സംഘടിപ്പിച്ചു. ഒരു ലക്ഷം കോടി യുടെ നിക്ഷേപം ഉറപ്പാക്കി. പ്രവാസികളുടെ നിക്ഷേപം ഉപയോഗിച്ച് കൂടുതൽ സംരംഭങ്ങൾ തുടങ്ങുന്നതിന് രാജീവ് മുൻഗണന നൽകുന്നു. ഭാര്യ വാണി കേസരി കുസാറ്റ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ് അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസർ ആണ്. ഹൃദ്യ, ഹരിത എന്നിവർ മക്കളാണ്.
==വഹിച്ച പദവികൾ==
* [[എസ്.എഫ്.ഐ]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി, പ്രസിഡന്റ്
* ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ സംസ്ഥാന കമ്മറ്റിയംഗം
*[[ദേശാഭിമാനി ദിനപത്രം|ദേശാഭിമാനി]] റസിഡന്റ് എഡിറ്റർ
* [[സി.പി.ഐ(എം)]] സംസ്ഥാന കമ്മറ്റിയംഗം
* [[രാജ്യസഭ]] അംഗം ആറു വർഷം
* [[സി.പി.ഐ(എം)]] [[എറണാകുളം]] ജില്ല സെക്രട്ടറി
* [[ദേശാഭിമാനി ദിനപത്രം | ദേശാഭിമാനി]] ചീഫ് എഡിറ്റർ
* [[സി.പി.ഐ(എം)]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റംഗം
* [[കേരള നിയമസഭ | കേരള നിയമസഭാംഗം]] കളമശേരി സീറ്റ്
== മത്സരിച്ച തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തെരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-10-29 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-10-29 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
| 2019 || [[എറണാകുളം ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[ഹൈബി ഈഡൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]], 491263 || [[പി. രാജീവ്]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] 322110 || [[അൽഫോൺസ് കണ്ണന്താനം]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] 137749
|-
|-
| 2021 || [[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി. രാജീവ്]] || [[സി.പി.ഐ.എം]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]], 77141 || [[വി.ഇ. അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]] || [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ്]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] 61805 || പി.എസ്. ജയരാജ് || [[ബി.ഡി.ജെ.എസ്.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] 11179
|-
|}
==കൃതികൾ==
*ആഗോളവത്കരണകാലത്തെ ക്യാംപസ്
*വിവാദങ്ങളിലെ വ്യതിയാനങ്ങൾ
*കാഴ്ചവട്ടം
*പുരയ്ക്കു മേൽ ചാഞ്ഞ മരം
*1957 ചരിത്രവും വർത്തമാനവും
*എന്തുകൊണ്ട് ഇടതുപക്ഷം
*സത്യാനന്തര കാലത്തെ പ്രതീതി നിർമ്മാണം
*ഭരണഘടന ചരിത്രവും വർത്തമാനവും
==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
* 2016 ലെ മികച്ച പാർലമെൻ്റ് അംഗത്തിനുള്ള സൻസദ് രത്ന പുരസ്കാരം.
*എം.പി.ഫണ്ട് ഉപയോഗിച്ച് നടപ്പിലാക്കിയ ശുചി അറ്റ് സ്കൂൾ പദ്ധതിക്ക് 2011 ലെ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ നവ വികസന പുരസ്കാരം
*2014 ലെ മികച്ച രാഷ്ട്രീയ സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകനുള്ള മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി പി.കെ വാസുദേവൻ നായർ സ്മാരക പുരസ്കാരം
*2014 ലെ മികച്ച സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകനുള്ള എ.സി.ഷൺമുഖദാസ് പുരസ്കാരം
*2010 ൽ സി.പി.മമ്മു സ്മാരക പുരസ്കാരം
*2006ൽ മികച്ച എഡിറ്റോറിയനുള്ള പന്തളം കേരളവർമ്മ പുരസ്കാരം
* 2017 ലെ സഫ്ദർ ഹാഷ്മി പുരസ്കാരം
==അവലംബം==
<references/>
{{DEFAULTSORT:രാജീവ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളീയരായ രാജ്യസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വ്യവസായവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കയർ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
d4yg44sb8jae84d390wum434txcn6lx
ത്രിപുരദഹനം
0
159003
4620010
4618547
2026-05-18T03:19:26Z
~2026-22895-50
216466
/* */
4620010
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Thripura Dhanam}}
{| class="infobox" border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 1em; float: right; width: 300px; border-collapse: collapse;"
|+ <big>'''ത്രിപുരദഹനം'''</big>
|-
| colspan="2" style="font-size: small; text-align: center; font-style: italic;" |[[പ്രമാണം:Tripura Dahanam - Vazhappally Darusilpam.jpg|300px]]<br />ത്രിപുരദഹനത്തിനായി എഴുന്നള്ളുന്ന [[ശിവൻ]]
|-
! [[രഥം]]
| [[ഭൂമി|ഭൂമിദേവി]]
|-
! തേരാളി
| [[ബ്രഹ്മാവ്]]
|-
! തേർ ചക്രങ്ങൾ
| [[സൂര്യൻ]], [[ചന്ദ്രൻ]]
|-
! [[കുതിര|കുതിരകൾ]]
| [[ദേവേന്ദ്രൻ|ദേവന്മാർ]]
|-
! [[വില്ല്]]
| സംവത്സരകാലം
|-
! ഞാൺ
| കാളരാത്രി, [[വാസുകി]]
|-
! അമ്പ്
| [[വിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണു]] + [[അഗ്നിദേവൻ]] + [[വായു]]
|-
! ധ്വജസ്തംഭം
| മേരുപർവ്വതം
|-
! [[പതാക|കൊടി (പതാക)]]
| [[മിന്നൽ|മിന്നൽപ്പിണർ]]
|-
! പാദുകങ്ങൾ
| [[സർപ്പം|സർപ്പങ്ങൾ]]
|}
താരകാസുരന്റെ മൂന്ന് പുത്രന്മാർക്ക് വേണ്ടി അസുരശില്പിയായ മയൻ നിർമ്മിച്ച സ്വർണ്ണം, വെള്ളി, ഇരുമ്പു ലോഹങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള പുരങ്ങൾ (നഗരങ്ങൾ) ഭഗവാൻ ശ്രീ പരമേശ്വരൻ ഒറ്റ അമ്പ് എയ്ത് നശിപ്പിച്ചു. ഈ കഥ വർണിക്കുന്നത് '''ത്രിപുരദഹനം''' (മൂന്നു പുരങ്ങളുടെ ദഹനം) എന്നാണ്. <ref>{{Cite web |url=http://www.sagarworld.com/gangaworld/story/episode67.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-08-28 |archive-date=2012-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120123162452/http://www.sagarworld.com/gangaworld/story/episode67.htm |url-status=dead }}</ref> ത്രിപുരങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന താരകാസുരന്റെ മൂന്ന് പുത്രന്മാർ ത്രിപുരന്മാർ എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ദേവസേനാപതിയായ സുബ്രഹ്മണ്യനാണ് താരകാസുരനെ വധിച്ചത്.
== കഥ ==
താരകാസുരന്റെ പുത്രന്മാരായ താരകാക്ഷൻ, കമലാക്ഷൻ, വിദ്യുന്മാലി എന്നിവർ ബ്രഹ്മാവിനെ തപസ്സ് ചെയ്ത് പ്രത്യക്ഷനാക്കി യഥാക്രമം സ്വർണം കൊണ്ടും വെള്ളികൊണ്ടും ഇരുമ്പുകൊണ്ടും നിർമ്മിച്ച മൂന്ന് പുരങ്ങൾ (നഗരങ്ങൾ) തങ്ങൾക്ക് നൽകണമെന്നും സ്വർഗത്തിലും, ഭൂമിയിലും, പാതാളത്തിലും യഥേഷ്ടം സഞ്ചരിക്കുന്ന അവ ആയിരം വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം ഒരുമിച്ചു പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ ഒറ്റ അമ്പുകൊണ്ട് അവയെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ മാത്രമേ തങ്ങൾക്കു നാശം ഉണ്ടാകാവൂ എന്നും വരം നേടി. അസുര ശില്പിയായ മയൻ നിർമ്മിച്ച
ത്രിപുരങ്ങളിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ട് യഥാക്രമം സ്വർഗം, ഭൂമി, പാതാളം എന്നിവിടങ്ങൾ ഭരിച്ചു.
ത്രിപുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കുക എന്നത് അത്ര എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. മൂന്നു പുരങ്ങളും വിമാനം പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നവയാണ്, ഓരോന്നിലും ഓരോരുത്തർ തങ്ങളുടെ കൂട്ടാളികളോടൊപ്പം മദിച്ചുവാണു. ത്രിപുരന്മാരുടെ ശല്യം സഹിക്കാൻ വയ്യാതായപ്പോൾ അവരെ നശിപ്പിക്കാനായി ദേവന്മാർ പരമശിവൻ്റെ സഹായം തേടി. ആ കർമ്മത്തിനു സാധാരണ ആയുധങ്ങൾ പോരാതെ വന്നു.
ഭൂമിദേവി പുണ്യരഥമായി, മേരു പർവ്വതത്തെ ധ്വജസ്തംഭമാക്കി മാറ്റി. ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം മഹാമേരുവിന്റെ മുകളിലാണ് മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവന്മാരും വസിക്കുന്നത്. ധ്വജസ്തംഭത്തിനൊപ്പം ദേവന്മാർ മുഴുവനും ശിവനു കൂട്ടായി വന്നു.
മഹാവിഷ്ണു അമ്പായി മാറി, അമ്പിന്റെ അറ്റത്ത് അഗ്നിദേവനും, കടയ്ക്കൽ വായുദേവനും നിലയുറപ്പിച്ചു. വായു അമ്പിനെ കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ പായിക്കും.
അസുര നിഗ്രഹത്തിന് സർപ്പപാദുകനായി ഭഗവാൻ എഴുന്നള്ളിയപ്പോൾ പ്രപഞ്ച ശക്തികളെല്ലാം ദേവൻ്റെ സഹായത്തിനെത്തി. ഭൂമി തേർത്തട്ടും സൂര്യചന്ദ്രന്മാർ ചക്രങ്ങളും ദേവന്മാർ കുതിരകളും ബ്രഹ്മാവ് സാരഥിയും ആയ ദിവ്യരഥത്തിലാണ് പരമശിവൻ യുദ്ധത്തിനു പുറപ്പെട്ടത്.
ആയിരം വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം ഒന്നിച്ചു വരുന്ന മൂന്ന് പുരങ്ങളെയും കാത്തുനിന്ന പരമശിവനു നേരേ ത്രിപുരന്മാർ യുദ്ധസന്നദ്ധരായെത്തി. പരമശിവന്റെ വില്ലിന്റെ ദണ്ഡ് സംവത്സര സ്വരൂപമായ കാലവും ഞാൺ കാളരാത്രിയും അമ്പ് സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്ണുവും ആയിരുന്നു. മന്ദരപർവതം അച്ചുകോലും മേരുപർവതം ധ്വജസ്തംഭവും മിന്നൽപ്പിണർ കൊടിക്കൂറയും ആയിരുന്നു. ([[വാസുകി]] സർപ്പത്തെ വില്ലിനു ഞാണായി
ഉപയോഗിച്ചുവെന്നും ചില പുരാണങ്ങളിൽ കാണുന്നുണ്ട്). ത്രേതായുഗത്തിൽ മഹാവിഷ്ണുവിൻ്റെ അവതാരമായ ശ്രീരാമൻ ഇതേ ശിവധനുസ്സ് കുലച്ചാണത്രെ സീതാദേവിയെ പരിണയിച്ചത്.
ത്രിപുരങ്ങളും ഒത്തുച്ചേർന്ന നിമിഷം ശിവൻ തൊടുത്ത് വിട്ട ദിവ്യാസ്ത്രം ത്രിപുരവാസി കളായ ദൈത്യന്മാരെ ദഹിപ്പിച്ച് ആ മൂന്നു പട്ടണങ്ങളെയും ചുട്ടുഭസ്മമാക്കി. മയൻ മാത്രം അഗ്നിയിൽ വീഴാതെ രക്ഷപ്പെട്ടു. ത്രിപുരന്മാരെ വധിച്ചതിനാൽ ശിവന് ത്രിപുരാരി എന്ന നാമം ഉണ്ടായി. ത്രിപുരാന്തകനായ ഭഗവാനെ സകലരും വാഴ്ത്തി സ്തുതിച്ചു.
== മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ ത്രിപുരദഹനം ==
അജ്ഞാനത്താലുണ്ടാകുന്ന അഹങ്കാരത്തിന്റെ പ്രതീകമായ ത്രിപുരന്മാരുടെ അഹങ്കാരം ശിവതത്ത്വത്തിന്റെ സഹായത്താൽ നശിക്കുന്നതും അതിന് മഹാവിഷ്ണുവും, ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവന്മാരും പ്രപഞ്ചശക്തികളും സഹായകരമായി വർത്തിക്കുന്നതും ആണ് കഥയിലെ ആന്തരാർഥമെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ വിലയിരുത്തുന്നു. ശൈവാഗമപ്രധാനമായ പുരാണകഥ. ഈ കഥ വർണിക്കുന്ന അനേകം കൃതികൾ വിവിധ സാഹിത്യശാഖകളിൽ സംസ്കൃതത്തിലും ആധുനിക ഭാരതീയ ഭാഷകളിലുമുണ്ട് 'ത്രിപുരദഹനം' എന്നുതന്നെയാണ് ഇവയിൽ മിക്ക കൃതികളുടെയും പേര്. ത്രിപുരദഹനം, ത്രിപുരദാഹം, ത്രിപുരവധം, ത്രിപുരമർദനം, ത്രിപുരവിജയം തുടങ്ങിയ പേരുകളിൽ കാവ്യം, ചമ്പു, ആട്ടക്കഥ തുടങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങളിൽ ഈ കഥ വർണിക്കുന്ന കൃതികളുണ്ട്. യമകകവി വാസുദേവ ഭട്ടതിരിയുടെ ത്രിപുരദഹനം യമകകാവ്യം തിരുവനന്തപുരം മാനുസ് ക്രിപ്റ്റ്സ് ലൈബ്രറിയിൽനിന്നു പ്രസിദ്ധീകൃതമായി. ഇതിന് അനേകം വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. മലയാളത്തിൽ വിദ്വാൻ ഇളയതമ്പുരാൻ രചിച്ച ത്രിപുരദഹനചരിതം കാവ്യത്തിലും വെണ്മണിമഹൻ, വാസുദേവ ഗീർവാണകവി, നല്ലേപ്പള്ളി സുബ്രഹ്മണ്യശാസ്ത്രി, മൂത്തേടത്തു വാസുദേവൻ പോറ്റി എന്നിവരുടെ ആട്ടക്കഥകളിലും നീലകണ്ഠകവിയുടെ ത്രിപുരദഹനം ഭാഷാചമ്പു തുടങ്ങിയ കൃതികളിലും ഈ കഥ ചിത്രീകരിക്കുന്നുണ്ട്.
== [[അമർകാണ്ടക്]] ==
അമരകണ്ടക എന്നപേരിൽ പുരാണങ്ങളിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്ന [[മധ്യപ്രദേശ്|മധ്യപ്രദേശിൽ]] [[അനുപ്പൂർ]] ജില്ലയിലെ ഒരു സ്ഥലമാണിത്. [[ശിവൻ]] [[ത്രിപുരദഹനം]] നടത്തിയത് 'അമരകണ്ടക' പർവ്വതത്തിൽവച്ചായിരുന്നുവെന്ന് പുരാണങ്ങൾ പറയുന്നു. ഈ മലനിരയുടെ ദിവ്യത്വ ത്തെപറ്റി ''പദ്മപുരാണം'' ദീർഘമായി വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. നർമദയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം ഒരു പുണ്യതീർഥമായി ഗണിക്കപ്പെടുന്നു. ധാരാളം ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം.<ref name='svk'>1. സർവവിജ്ഞാനകോശം വാല്യം 1 പേജ്-809; സ്റ്റേറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എൻസൈക്ലോപീഡിക് പബ്ലിക്കേഷൻസ് തിരുവന്തപുരം</ref>
== അവലംബം ==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവം]]
a8vawddnacf9zkc9nssiyy0aweb9paz
4620011
4620010
2026-05-18T03:21:08Z
~2026-22895-50
216466
/* */
4620011
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Thripura Dhanam}}
{| class="infobox" border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 1em; float: right; width: 300px; border-collapse: collapse;"
|+ <big>'''ത്രിപുരദഹനം'''</big>
|-
| colspan="2" style="font-size: small; text-align: center; font-style: italic;" |[[പ്രമാണം:Tripura Dahanam - Vazhappally Darusilpam.jpg|300px]]<br />ത്രിപുരദഹനത്തിനായി എഴുന്നള്ളുന്ന [[ശിവൻ]]
|-
! [[രഥം]]
| [[ഭൂമി|ഭൂമിദേവി]]
|-
! തേരാളി
| [[ബ്രഹ്മാവ്]]
|-
! തേർ ചക്രങ്ങൾ
| [[സൂര്യൻ]], [[ചന്ദ്രൻ]]
|-
! [[കുതിര|കുതിരകൾ]]
| [[ദേവേന്ദ്രൻ|ദേവന്മാർ]]
|-
! [[വില്ല്]]
| സംവത്സരകാലം
|-
! ഞാൺ
| കാളരാത്രി, [[വാസുകി]]
|-
! അമ്പ്
| [[വിഷ്ണു|മഹാവിഷ്ണു]] + [[അഗ്നിദേവൻ]] + [[വായു]]
|-
! ധ്വജസ്തംഭം
| മേരുപർവ്വതം
|-
! [[പതാക|കൊടി (പതാക)]]
| [[മിന്നൽ|മിന്നൽപ്പിണർ]]
|-
! പാദുകങ്ങൾ
| [[സർപ്പം|സർപ്പങ്ങൾ]]
|}
താരകാസുരന്റെ മൂന്ന് പുത്രന്മാർക്ക് വേണ്ടി അസുരശില്പിയായ മയൻ നിർമ്മിച്ച സ്വർണ്ണം, വെള്ളി, ഇരുമ്പു ലോഹങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള പുരങ്ങൾ (നഗരങ്ങൾ) ഭഗവാൻ ശ്രീ പരമേശ്വരൻ ഒറ്റ അമ്പുകൊണ്ട് നശിപ്പിച്ചു. ഈ കഥ വർണിക്കുന്നത് '''ത്രിപുരദഹനം''' (മൂന്നു പുരങ്ങളുടെ ദഹനം) എന്നാണ്. <ref>{{Cite web |url=http://www.sagarworld.com/gangaworld/story/episode67.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-08-28 |archive-date=2012-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120123162452/http://www.sagarworld.com/gangaworld/story/episode67.htm |url-status=dead }}</ref> ത്രിപുരങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന താരകാസുരന്റെ മൂന്ന് പുത്രന്മാർ ത്രിപുരന്മാർ എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. ദേവസേനാപതിയായ സുബ്രഹ്മണ്യനാണ് താരകാസുരനെ വധിച്ചത്.
== കഥ ==
താരകാസുരന്റെ പുത്രന്മാരായ താരകാക്ഷൻ, കമലാക്ഷൻ, വിദ്യുന്മാലി എന്നിവർ ബ്രഹ്മാവിനെ തപസ്സ് ചെയ്ത് പ്രത്യക്ഷനാക്കി യഥാക്രമം സ്വർണം കൊണ്ടും വെള്ളികൊണ്ടും ഇരുമ്പുകൊണ്ടും നിർമ്മിച്ച മൂന്ന് പുരങ്ങൾ (നഗരങ്ങൾ) തങ്ങൾക്ക് നൽകണമെന്നും സ്വർഗത്തിലും, ഭൂമിയിലും, പാതാളത്തിലും യഥേഷ്ടം സഞ്ചരിക്കുന്ന അവ ആയിരം വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം ഒരുമിച്ചു പ്രത്യക്ഷപ്പെടുമ്പോൾ ഒറ്റ അമ്പുകൊണ്ട് അവയെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ മാത്രമേ തങ്ങൾക്കു നാശം ഉണ്ടാകാവൂ എന്നും വരം നേടി. അസുര ശില്പിയായ മയൻ നിർമ്മിച്ച
ത്രിപുരങ്ങളിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ട് യഥാക്രമം സ്വർഗം, ഭൂമി, പാതാളം എന്നിവിടങ്ങൾ ഭരിച്ചു.
ത്രിപുരന്മാരെ നശിപ്പിക്കുക എന്നത് അത്ര എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. മൂന്നു പുരങ്ങളും വിമാനം പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നവയാണ്, ഓരോന്നിലും ഓരോരുത്തർ തങ്ങളുടെ കൂട്ടാളികളോടൊപ്പം മദിച്ചുവാണു. ത്രിപുരന്മാരുടെ ശല്യം സഹിക്കാൻ വയ്യാതായപ്പോൾ അവരെ നശിപ്പിക്കാനായി ദേവന്മാർ പരമശിവൻ്റെ സഹായം തേടി. ആ കർമ്മത്തിനു സാധാരണ ആയുധങ്ങൾ പോരാതെ വന്നു.
ഭൂമിദേവി പുണ്യരഥമായി, മേരു പർവ്വതത്തെ ധ്വജസ്തംഭമാക്കി മാറ്റി. ഹൈന്ദവ വിശ്വാസപ്രകാരം മഹാമേരുവിന്റെ മുകളിലാണ് മുപ്പത്തിമുക്കോടി ദേവന്മാരും വസിക്കുന്നത്. ധ്വജസ്തംഭത്തിനൊപ്പം ദേവന്മാർ മുഴുവനും ശിവനു കൂട്ടായി വന്നു.
മഹാവിഷ്ണു അമ്പായി മാറി, അമ്പിന്റെ അറ്റത്ത് അഗ്നിദേവനും, കടയ്ക്കൽ വായുദേവനും നിലയുറപ്പിച്ചു. വായു അമ്പിനെ കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ പായിക്കും.
അസുര നിഗ്രഹത്തിന് സർപ്പപാദുകനായി ഭഗവാൻ എഴുന്നള്ളിയപ്പോൾ പ്രപഞ്ച ശക്തികളെല്ലാം ദേവൻ്റെ സഹായത്തിനെത്തി. ഭൂമി തേർത്തട്ടും സൂര്യചന്ദ്രന്മാർ ചക്രങ്ങളും ദേവന്മാർ കുതിരകളും ബ്രഹ്മാവ് സാരഥിയും ആയ ദിവ്യരഥത്തിലാണ് പരമശിവൻ യുദ്ധത്തിനു പുറപ്പെട്ടത്.
ആയിരം വർഷത്തിൽ ഒരിക്കൽ മാത്രം ഒന്നിച്ചു വരുന്ന മൂന്ന് പുരങ്ങളെയും കാത്തുനിന്ന പരമശിവനു നേരേ ത്രിപുരന്മാർ യുദ്ധസന്നദ്ധരായെത്തി. പരമശിവന്റെ വില്ലിന്റെ ദണ്ഡ് സംവത്സര സ്വരൂപമായ കാലവും ഞാൺ കാളരാത്രിയും അമ്പ് സാക്ഷാൽ മഹാവിഷ്ണുവും ആയിരുന്നു. മന്ദരപർവതം അച്ചുകോലും മേരുപർവതം ധ്വജസ്തംഭവും മിന്നൽപ്പിണർ കൊടിക്കൂറയും ആയിരുന്നു. ([[വാസുകി]] സർപ്പത്തെ വില്ലിനു ഞാണായി
ഉപയോഗിച്ചുവെന്നും ചില പുരാണങ്ങളിൽ കാണുന്നുണ്ട്). ത്രേതായുഗത്തിൽ മഹാവിഷ്ണുവിൻ്റെ അവതാരമായ ശ്രീരാമൻ ഇതേ ശിവധനുസ്സ് കുലച്ചാണത്രെ സീതാദേവിയെ പരിണയിച്ചത്.
ത്രിപുരങ്ങളും ഒത്തുച്ചേർന്ന നിമിഷം ശിവൻ തൊടുത്ത് വിട്ട ദിവ്യാസ്ത്രം ത്രിപുരവാസി കളായ ദൈത്യന്മാരെ ദഹിപ്പിച്ച് ആ മൂന്നു പട്ടണങ്ങളെയും ചുട്ടുഭസ്മമാക്കി. മയൻ മാത്രം അഗ്നിയിൽ വീഴാതെ രക്ഷപ്പെട്ടു. ത്രിപുരന്മാരെ വധിച്ചതിനാൽ ശിവന് ത്രിപുരാരി എന്ന നാമം ഉണ്ടായി. ത്രിപുരാന്തകനായ ഭഗവാനെ സകലരും വാഴ്ത്തി സ്തുതിച്ചു.
== മലയാള സാഹിത്യത്തിൽ ത്രിപുരദഹനം ==
അജ്ഞാനത്താലുണ്ടാകുന്ന അഹങ്കാരത്തിന്റെ പ്രതീകമായ ത്രിപുരന്മാരുടെ അഹങ്കാരം ശിവതത്ത്വത്തിന്റെ സഹായത്താൽ നശിക്കുന്നതും അതിന് മഹാവിഷ്ണുവും, ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവന്മാരും പ്രപഞ്ചശക്തികളും സഹായകരമായി വർത്തിക്കുന്നതും ആണ് കഥയിലെ ആന്തരാർഥമെന്ന് പണ്ഡിതന്മാർ വിലയിരുത്തുന്നു. ശൈവാഗമപ്രധാനമായ പുരാണകഥ. ഈ കഥ വർണിക്കുന്ന അനേകം കൃതികൾ വിവിധ സാഹിത്യശാഖകളിൽ സംസ്കൃതത്തിലും ആധുനിക ഭാരതീയ ഭാഷകളിലുമുണ്ട് 'ത്രിപുരദഹനം' എന്നുതന്നെയാണ് ഇവയിൽ മിക്ക കൃതികളുടെയും പേര്. ത്രിപുരദഹനം, ത്രിപുരദാഹം, ത്രിപുരവധം, ത്രിപുരമർദനം, ത്രിപുരവിജയം തുടങ്ങിയ പേരുകളിൽ കാവ്യം, ചമ്പു, ആട്ടക്കഥ തുടങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങളിൽ ഈ കഥ വർണിക്കുന്ന കൃതികളുണ്ട്. യമകകവി വാസുദേവ ഭട്ടതിരിയുടെ ത്രിപുരദഹനം യമകകാവ്യം തിരുവനന്തപുരം മാനുസ് ക്രിപ്റ്റ്സ് ലൈബ്രറിയിൽനിന്നു പ്രസിദ്ധീകൃതമായി. ഇതിന് അനേകം വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. മലയാളത്തിൽ വിദ്വാൻ ഇളയതമ്പുരാൻ രചിച്ച ത്രിപുരദഹനചരിതം കാവ്യത്തിലും വെണ്മണിമഹൻ, വാസുദേവ ഗീർവാണകവി, നല്ലേപ്പള്ളി സുബ്രഹ്മണ്യശാസ്ത്രി, മൂത്തേടത്തു വാസുദേവൻ പോറ്റി എന്നിവരുടെ ആട്ടക്കഥകളിലും നീലകണ്ഠകവിയുടെ ത്രിപുരദഹനം ഭാഷാചമ്പു തുടങ്ങിയ കൃതികളിലും ഈ കഥ ചിത്രീകരിക്കുന്നുണ്ട്.
== [[അമർകാണ്ടക്]] ==
അമരകണ്ടക എന്നപേരിൽ പുരാണങ്ങളിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്ന [[മധ്യപ്രദേശ്|മധ്യപ്രദേശിൽ]] [[അനുപ്പൂർ]] ജില്ലയിലെ ഒരു സ്ഥലമാണിത്. [[ശിവൻ]] [[ത്രിപുരദഹനം]] നടത്തിയത് 'അമരകണ്ടക' പർവ്വതത്തിൽവച്ചായിരുന്നുവെന്ന് പുരാണങ്ങൾ പറയുന്നു. ഈ മലനിരയുടെ ദിവ്യത്വ ത്തെപറ്റി ''പദ്മപുരാണം'' ദീർഘമായി വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. നർമദയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം ഒരു പുണ്യതീർഥമായി ഗണിക്കപ്പെടുന്നു. ധാരാളം ശിവക്ഷേത്രങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം.<ref name='svk'>1. സർവവിജ്ഞാനകോശം വാല്യം 1 പേജ്-809; സ്റ്റേറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് എൻസൈക്ലോപീഡിക് പബ്ലിക്കേഷൻസ് തിരുവന്തപുരം</ref>
== അവലംബം ==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:ഹൈന്ദവം]]
cn2wxohf39a6y2nrovzr0f0w7tsd8u7
അഡോബി ഡ്രീംവീവർ
0
159383
4619994
3928088
2026-05-18T00:24:45Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619994
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Adobe Dreamweaver}}
{{Infobox software
| name = അഡോബി ഡ്രീംവീവർ
| logo = Adobe Dreamweaver CC icon.svg
| screenshot =
| caption = മാക്ഒഎസ് കാറ്റലീനയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന അഡോബി ഡ്രീംവീവർ 20.2
| collapsible =
| developer = [[Adobe Inc.]] (2005–present)<br />[[Macromedia]] (before 2005)
| released = {{Start date and age|1997|12}}<ref name=macromedia1997>{{cite web |url=https://helpx.adobe.com/dreamweaver/system-requirements.html |title=Dreamweaver system requirements}}{{cbignore|bot=medic}}. Retrieved on 2013-07-21.</ref>
| discontinued =
| latest release version = {{wikidata|property|preferred|references|edit|Q192324|P348|P548=Q2804309}}
| latest release date = {{wikidata|qualifier|preferred|single|Q192324|P348|P548=Q2804309|P577}}
| latest preview version = {{wikidata|property|preferred|references|edit|Q192324|P348|P548=Q51930650}}
| latest preview date = {{wikidata|qualifier|preferred|single|Q192324|P348|P548=Q51930650|P577}}
| programming language = [[C++]]
| operating system = [[Windows 10]] version 1703 and above, [[macOS]] 10.12 Sierra and above
| platform =
| size =
| language =
| genre = [[HTML editor]], [[programming tool]], [[integrated development environment]] (IDE)
| license = [[Trialware]] [[software as a service]]
| website = {{URL|www.adobe.com/products/dreamweaver}}
}}
വെബ് പേജുകൾ രൂപകൽപന ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്ന ഒരു സോഫ്റ്റ്വെയർ ആണ് '''അഡോബി ഡ്രീംവീവെർ'''. ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഇപ്പോൾ നിരവധി സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾ ലഭ്യമാണെങ്കിലും ഡ്രീംവീവെർ ആണ് വിപണിയിൽ മുന്നിട്ടു നിൽക്കുന്നത്. ഡ്രീംവീവേർ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത് മാക്രോമീഡിയ എന്നാ കമ്പനി ആണ്. പിന്നീട് അഡോബി ഡ്രീംവീവേർ ഏറ്റെടുത്തു. ഇപ്പോൾ ഈ സോഫ്റ്റ്വെയർ അഡോബിയുടെ ക്രിയേറ്റീവ് സ്യൂട്ട് എന്നാ സോഫ്റ്റ്വെയർ കൂട്ടത്തോടൊപ്പം വിതരണം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഡ്രീംവീവെർ [[വിൻഡോസ്]], [[Macintosh|മാക്കിന്റോഷ്]] എന്നീ [[operating system|ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റങ്ങളിൽ]] ഉപയോഗിക്കാൻ പര്യാപ്തമാണ്.
മാക്രോമീഡിയ പ്രൊഡക്റ്റ് സ്യൂട്ട് അഡോബി ഏറ്റെടുത്തതിനെത്തുടർന്ന്, പതിപ്പ് 8.0-ന് ശേഷമുള്ള ഡ്രീംവീവറിന്റെ റിലീസുകൾ ഡബ്ല്യൂ3സി(W3C) മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് അനുസൃതമായി. [[കാസ്കേഡിങ്ങ് സ്റ്റൈൽ ഷീറ്റ്സ്|സിഎസ്എസ്]], [[JavaScript|ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ്]] പോലുള്ള വെബ് സാങ്കേതികവിദ്യകൾക്കും എഎസ്പി(ASP JavaScript, ASP VBScript, ASP.NET C#, ASP.NET VB), [[അഡോബി കോൾഡ് ഫ്യൂഷൻ|കോൾഡ്ഫ്യൂഷൻ]](ColdFusion), സ്ക്രിപ്റ്റ് ലെറ്റ്(Scriptlet), [[PHP|പിഎച്ച്പി]] എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ [[സെർവർ സൈഡ് സ്ക്രിപ്റ്റിംഗ്|സെർവർ-സൈഡ് സ്ക്രിപ്റ്റിംഗ് ഭാഷകൾക്കും]] ചട്ടക്കൂടുകൾക്കുമുള്ള മെച്ചപ്പെട്ട പിന്തുണ സമീപകാല പതിപ്പുകൾക്കുണ്ട്.<ref>{{cite web|title=Learn to build dynamic websites and web applications|url=https://www.adobe.com/devnet/dreamweaver/application_development.html|work=Dreamweaver Developer Center|access-date=15 November 2011}}</ref>
==സവിശേഷതകൾ==
അഡോബി ഡ്രീംവീവർ സിസി എന്നത് ഒരു വെബ് ഡിസൈനും വെബ്സൈറ്റുകൾ വികസിപ്പിക്കാനും രൂപകൽപ്പന ചെയ്യാനും ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു [[IDE|ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് ഡെവലപ്മെന്റ് എൻവയോൺമെന്റ്]] (IDE) ആപ്ലിക്കേഷനാണ്. സിന്റാക്സ് ഹൈലൈറ്റിംഗ്, കോഡ് പൂർത്തീകരണം, തത്സമയ വാക്യഘടന പരിശോധന, കോഡ് എഴുതുന്നതിൽ ഉപയോക്താവിനെ സഹായിക്കുന്നതിന് കോഡ് സൂചനകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള കോഡ് ഇൻട്രോസ്പെക്ഷൻ എന്നിവയെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഒരു കോഡ് എഡിറ്റർ ഡ്രീംവീവറിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
== പതിപ്പുകളുടെ ചരിത്രം ==
{| class="wikitable"
! പ്രായോജകർ !! പ്രധാന പതിപ്പ് !! നവീകർണം/ മറ്റ് നാമം !! പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ദിവസം !! കുറിപ്പുകൾ
|----
|-
! rowspan="10" | [[മാക്രോമീഡിയ]]
! style="background-color:#fa8072;" rowspan="2" | 1.0
| 1.0
| ഡിസംബർ 1997
| ആദ്യ പതിപ്പ്. മാക് ഓ. എസിനു മാത്രം
|-
| 1.2
| മാർച്ച് 1998
| ആദ്യ വിൻഡോസ് പതിപ്പ്
|-
! style="background-color:#fa8072;" | 2.0
| 2.0
| ഡിസംബർ 1998
| <!-- no notes -->
|-
! style="background-color:#fa8072;" rowspan="2" | 3.0
| 3.0
| ഡിസംബർ 1999
| <!-- no notes -->
|-
| UltraDev 1.0
| ജൂൺ 1999
| <!-- no notes -->
|-
! style="background-color:#fa8072;" rowspan="2" | 4.0
| 4.0
| ഡിസംബർ 2000
| <!-- no notes -->
|-
| UltraDev 4.0
| ഡിസംബർ 2000
| <!-- no notes -->
|-
! style="background-color:#fa8072;" | 6.0
| MX
| 29 മെയ് 2002
| <!-- no notes -->
|-
! style="background-color:#fa8072;" | 7.0
| MX 2004
| 10 സെപ്റ്റംബർ 2003
| <!-- no notes -->
|-
! style="background-color:#fa8072;" | 8.0
| 8.0
| 13 സെപ്റ്റംബർ 2005
| അവസാന മാക്രോമീഡിയ പതിപ്പ്
|-
! rowspan="5" | [[Adobe Systems|അഡോബി]]
! style="background-color:#fa8072;" | 9.0
| [[CS3]]
| 16 ഏപ്രിൽ 2007
| [[Adobe GoLive]] നെ [[Adobe Creative Suite|ക്രിയേറ്റീവ് സ്യൂട്ടിൽ]] മാറ്റപ്പെട്ടു
|-
! style="background-color:#F0E68C;" | 10.0
| [[CS4]]
| 23 സെപ്റ്റംബർ 2008
| <!-- no notes -->
|-
! style="background-color:#F0E68C;" | 11.0
| [[CS5]]
| 12 ഏപ്രിൽ 2010
| <!-- no notes -->
|-
! style="background-color:#F0E68C;" | 11.5
| [[CS5|CS5.5]]
| 12 ഏപ്രിൽ 2011
| HTML5 പിന്തുണ
|-
! style="background-color:#A0E75A;" | 12.0
| [[CS6|CS6]]
| 22 മാർച്ച് 2012
| <!-- no notes -->
|}
{| class="wikitable"
|-
! Color
! Legend
|-
| style="background-color:#fa8072;" | Red
| പഴയ പതിപ്പുകൾ. നിലവിൽ പിന്തുണയില്ല.
|-
| style="background-color:#f0e68c;" | Yellow
| പഴയപതിപ്പുകൾ. നിലവിൽ പിന്തുണയുണ്ട്.
|-
| style="background-color:#A0E75A;" | Green
| നിലവിലെ പതിപ്പ്
|}
[http://download.cnet.com/Adobe-Dreamweaver-CS5-5/3000-10247_4-10013427.html CNET] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111017184133/http://download.cnet.com/Adobe-Dreamweaver-CS5-5/3000-10247_4-10013427.html |date=2011-10-17 }}
{{HTML editors}}
{{AdobeCS}}
==അവലംബം==
[[വർഗ്ഗം:അഡോബി സോഫ്റ്റ്വെയർ]]
[[വർഗ്ഗം:പ്രോഗ്രാമിങ് ചട്ടക്കൂടുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സോഫ്റ്റ്വെയർ]]
[[വർഗ്ഗം:വെബ് സോഫ്റ്റ്വെയറുകൾ]]
1ufjnagzjzrzfseflbien45xz7byqpx
പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ
0
159604
4620006
4601944
2026-05-18T02:07:04Z
Asifalinair
206364
/* വാർഡുകൾ */
4620006
wikitext
text/x-wiki
{{കേരളത്തിലെ നഗരസഭകൾ
|സ്ഥലപ്പേർ=പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ
|അപരനാമം =
|ചിത്രം =Perinthalmanna Municipality Logo.png
|ചിത്രം വീതി =150px
|ചിത്രം തലക്കെട്ട് =
|ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം =പട്ടണം
|അക്ഷാംശം = 10.976026
|രേഖാംശം = 76.225496
|നിയമസഭാമണ്ഡലം=[[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം | പെരിന്തൽമണ്ണ]]
|ലോകസഭാമണ്ഡലം=[[മലപ്പുറം ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം |മലപ്പുറം]]
|വാർഡുകൾ=37
|ജില്ല = മലപ്പുറം
|ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ =
|ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ =
|ഭരണനേതൃത്വം =
|വിസ്തീർണ്ണം = 34.41
|ജനസംഖ്യ = 49,723
|ജനസാന്ദ്രത = 1445
|Pincode/Zipcode = 679322
|TelephoneCode = 04933
|പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ =
|കുറിപ്പുകൾ=
|വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ=എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ ([[കോൺഗ്രസ്]])|താലൂക്ക്=[[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ]]|ചെയർപേഴ്സൺ=പച്ചീരി സുരയ്യ ഫാറൂഖ് ([[മുസ്ലിം ലീഗ്]])|സ്ഥാപിതം=1990}}
[[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] 12 നഗരസഭകളിൽ ഒന്നാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ'''. [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] പട്ടണത്തിൻ്റെ പ്രാദേശിക സർക്കാരാണിത്. 34.41 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ, പാതായിക്കര എന്നീ രണ്ടു റവന്യൂ വില്ലേജുകളിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ നഗരസഭയിൽ 37 വാർഡുകളുണ്ട്.
1990 ഫെബ്രുവരി 10നാണ് നഗരസഭ രൂപീകൃതമായത്. [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|മുസ്ലീം ലീഗിൽ]] നിന്നുള്ള പച്ചീരി സുരയ്യ ഫാറൂഖ് ആണ് ഇപ്പോഴത്തെ നഗരസഭാ അധ്യക്ഷ. നഗരസഭാ ഉപാധ്യക്ഷൻ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള എം.ബി ഫസൽ ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.samayam.com/latest-news/kerala-news/perinthalmanna-municipality-victory-for-udf-in-kerala-local-body-election-2025/articleshow/125947606.cms|title=1995 മുതൽ കുലുങ്ങാത്ത എൽഡിഎഫ് കോട്ട തരിപ്പണമാക്കി യുഡിഎഫ്; പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ ഇടതിന് ഞെട്ടിക്കൽ തോൽവി|access-date=2025-12-29|language=ml}}</ref>
== ആമുഖം ==
മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്കിലാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പെരിന്തൽമണ്ണ, പാതായിക്കര എന്നീ രണ്ടു വില്ലേജുകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയ്ക്ക് 34.41 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്. വടക്കുഭാഗത്ത് അങ്ങാടിപ്പുറം, വെട്ടത്തൂർ പഞ്ചായത്തുകളും, കിഴക്കുഭാഗത്ത് താഴെക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ് പഞ്ചായത്തുകളും, തെക്കുഭാഗത്ത് ഏലംകുളം പഞ്ചായത്തും, പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് അങ്ങാടിപ്പുറം പഞ്ചായത്തുമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയുടെ അതിരുകൾ . ഭൂപ്രകൃതിയനുസരിച്ച് പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയെ ഉയർന്ന സമതലം, ചെറിയ ചെരിവ്, ഇടത്തരം ചെരിവ്, കുത്തനെയുള്ള ചെരിവ്, സമതലം, താഴ്വര, വെള്ളം കയറുന്ന താഴ്ന്ന സ്ഥലം എന്നിങ്ങനെ ഏഴു ഭാഗങ്ങളായി തരം തിരിക്കാം. ചെങ്കല്ല് (ലാറ്ററൈറ്റ്), എക്കൽമണ്ണ്, ഗ്രാനൈറ്റ് എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്ന പ്രധാന മണ്ണിനങ്ങൾ . മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ അതിദ്രുതം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വാണിജ്യകമ്പോളവും നഗരവുമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. പുരാതന വള്ളുവനാട് ദേശത്തിന്റെ ഹൃദയമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. വള്ളുവകോനാതിരിയുടെ സേനാനായകനായിരുന്ന കക്കൂത്ത് നായരുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ പണ്ടുകാലത്ത് വർഷം തോറും ഇവിടെ കായികാഭ്യാസപ്രകടനം അഥവാ പെരുംതല്ല് മത്സരം അരങ്ങേറിയിരുന്നു. ഇന്നത്തെ അങ്ങാടിപ്പുറത്തിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു ഈ കായികാഭ്യാസം (പെരുംതല്ല്) നടന്നിരുന്നത്. “പെരും തല്ല്” നടന്നിരുന്ന സ്ഥലമാണ് പിന്നീട് പെരിന്തൽമണ്ണയായത്.ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ കർത്താവായ പൂന്താനം നമ്പൂതിരിയുടെ ഇല്ലവും [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|ഇ.എം.എസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടി]]ന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ ഏലംകുളവും പെരിന്തൽമണ്ണക്കടുത്താണ്.ആശുപത്രികളുടെ നഗരം എന്ന് പെരിന്തൽമണ്ണ അറിയപ്പെടുന്നു[അവലംബം ആവശ്യമാണ്]. നാല് സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആസ്പത്രികൾ പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിനുപുറമേ ഒരു മെഡിക്കൽ കോളേജും ചെറുതും ഇടത്തരവും ആയ നിരവധി ആശൂപത്രികളും ക്ലിനിക്കുകളും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സഹകരണ ആസ്പത്രിയായ ഇ.എം.എസ് സ്മാരക ആശുപത്രി ഇവിടെയാണുള്ളത്. കൂടാതെ രാമദാസ്,അൽശിഫ, മൗലാന, എം ഇ എസ്, ഗവ. ജില്ലാശുപത്രി, അൽസലാമ എന്നിവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
== വാർഡുകൾ ==
പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ 2025ലെ വാർഡ് ഡീലിമിറ്റേഷൻ പ്രകാരം 37 വാർഡുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.വാർഡുകൾ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു :<ref>{{cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=Wards of Perinthalmanna|website=sec.kerala.gov.in}}</ref>
{| class="sortable" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
|-
| 1 || ചീരട്ടമണ്ണ || 20 || ഒലിങ്കര
|-
| 2 || മാനത്തുമംഗലം || 21 || അനാഥനം
|-
| 3 || കക്കൂത്ത് || 22 || കിഴക്കേക്കര
|-
| 4 || മുണ്ടത്തപ്പടി || 23 || തെക്കേക്കര
|-
| 5 || വലിയങ്ങാടി || 24 || പടിഞ്ഞാറേക്കര
|-
| 6 || കുളിർമല || 25 || വളയം മൂച്ചി
|-
| 7 || ചെമ്പങ്കുന്ന് || 26 || ആശാരിക്കര
|-
| 8 || കുന്നുംപുറം || 27 || മറുകരപ്പറമ്പ്
|-
| 9 || ആലക്കുന്ന് || 28 || കുന്നപ്പള്ളി സൗത്ത്
|-
| 10 || പൊന്നിയക്കുറിശ്ശി || 29 || കൊല്ലക്കോട്
|-
| 11 || ഇടുക്കുമുഖം || 30 || വട്ടപ്പാറ
|-
| 12 || മനഴി സ്റ്റാൻഡ് || 31 || തേക്കിൻകോട്
|-
| 13 || പഞ്ചമ || 32 || കാവുങ്കൽ പറമ്പ്
|-
| 14 || കുട്ടിപ്പാറ || 33 || ജെ.എൻ. റോഡ് സെൻട്രൽ
|-
| 15 || കോവിലകമ്പടി || 34 || തോട്ടക്കര
|-
| 16 || പാതാക്കര. യു.പി. സ്കൂൾ || 35 || പുത്തൂർ
|-
| 17 || മനപ്പടി || 36 || മുട്ടുങ്ങൽ
|-
| 18 || പി.ടി.എം. കോളേജ് || 37 || ലെമൺ വാലി
|-
| 19 || തണ്ണീർപ്പന്തൽ || ||
|}
{{commonscat|Perinthalmanna}}
{{kerala-geo-stub}}
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}
[[വിഭാഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
==അതിരുകൾ ==
വടക്ക് : അങ്ങാടിപ്പുറം വെട്ടത്തൂർ പഞ്ചായത്തുകൾ , കിഴക്ക് : താഴെക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ് പഞ്ചായത്തുകൽ, തെക്ക് : ഏലംകുളം പഞ്ചായത്ത്, പടിഞ്ഞാറ് : അങ്ങാടിപുറം പഞ്ചായത്ത് എന്നിവയാണ് ഈ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ അതിരുകൾ.
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://www.perinthalmannamunicipality.lsgkerala.gov.in/ പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220620125824/http://perinthalmannamunicipality.lsgkerala.gov.in/ |date=2022-06-20 }}
{{ഫലകം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ നഗരസഭകൾ]]
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}
gn259ggilys1m1zj0mzffijr7pgmj8v
4620007
4620006
2026-05-18T02:09:53Z
Asifalinair
206364
4620007
wikitext
text/x-wiki
{{കേരളത്തിലെ നഗരസഭകൾ
|സ്ഥലപ്പേർ=പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ
|അപരനാമം =
|ചിത്രം =Perinthalmanna Municipality Logo.png
|ചിത്രം വീതി =150px
|ചിത്രം തലക്കെട്ട് =
|ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം =പട്ടണം
|അക്ഷാംശം = 10.976026
|രേഖാംശം = 76.225496
|നിയമസഭാമണ്ഡലം=[[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം | പെരിന്തൽമണ്ണ]]
|ലോകസഭാമണ്ഡലം=[[മലപ്പുറം ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം |മലപ്പുറം]]
|വാർഡുകൾ=37
|ജില്ല = മലപ്പുറം
|ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ =
|ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ =
|ഭരണനേതൃത്വം =
|വിസ്തീർണ്ണം = 34.41
|ജനസംഖ്യ = 49,723
|ജനസാന്ദ്രത = 1445
|Pincode/Zipcode = 679322
|TelephoneCode = 04933
|പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ =
|കുറിപ്പുകൾ=
|വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ=എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ ([[കോൺഗ്രസ്]])|താലൂക്ക്=[[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ]]|ചെയർപേഴ്സൺ=പച്ചീരി സുരയ്യ ഫാറൂഖ് ([[മുസ്ലിം ലീഗ്]])|സ്ഥാപിതം=1990}}
[[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] 12 നഗരസഭകളിൽ ഒന്നാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ'''. [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] പട്ടണത്തിൻ്റെ പ്രാദേശിക സർക്കാരാണിത്. 34.41 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ, പാതായിക്കര എന്നീ രണ്ടു റവന്യൂ വില്ലേജുകളിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ നഗരസഭയിൽ 37 വാർഡുകളുണ്ട്.
1990 ഫെബ്രുവരി 10നാണ് നഗരസഭ രൂപീകൃതമായത്. [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|മുസ്ലീം ലീഗിൽ]] നിന്നുള്ള പച്ചീരി സുരയ്യ ഫാറൂഖ് ആണ് ഇപ്പോഴത്തെ നഗരസഭാ അധ്യക്ഷ. നഗരസഭാ ഉപാധ്യക്ഷൻ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള എം.ബി ഫസൽ ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.samayam.com/latest-news/kerala-news/perinthalmanna-municipality-victory-for-udf-in-kerala-local-body-election-2025/articleshow/125947606.cms|title=1995 മുതൽ കുലുങ്ങാത്ത എൽഡിഎഫ് കോട്ട തരിപ്പണമാക്കി യുഡിഎഫ്; പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ ഇടതിന് ഞെട്ടിക്കൽ തോൽവി|access-date=2025-12-29|language=ml}}</ref>
== ആമുഖം ==
മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്കിലാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പെരിന്തൽമണ്ണ, പാതായിക്കര എന്നീ രണ്ടു വില്ലേജുകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയ്ക്ക് 34.41 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്. വടക്കുഭാഗത്ത് അങ്ങാടിപ്പുറം, വെട്ടത്തൂർ പഞ്ചായത്തുകളും, കിഴക്കുഭാഗത്ത് താഴെക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ് പഞ്ചായത്തുകളും, തെക്കുഭാഗത്ത് ഏലംകുളം പഞ്ചായത്തും, പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് അങ്ങാടിപ്പുറം പഞ്ചായത്തുമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയുടെ അതിരുകൾ . ഭൂപ്രകൃതിയനുസരിച്ച് പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയെ ഉയർന്ന സമതലം, ചെറിയ ചെരിവ്, ഇടത്തരം ചെരിവ്, കുത്തനെയുള്ള ചെരിവ്, സമതലം, താഴ്വര, വെള്ളം കയറുന്ന താഴ്ന്ന സ്ഥലം എന്നിങ്ങനെ ഏഴു ഭാഗങ്ങളായി തരം തിരിക്കാം. ചെങ്കല്ല് (ലാറ്ററൈറ്റ്), എക്കൽമണ്ണ്, ഗ്രാനൈറ്റ് എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്ന പ്രധാന മണ്ണിനങ്ങൾ . മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ അതിദ്രുതം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വാണിജ്യകമ്പോളവും നഗരവുമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. പുരാതന വള്ളുവനാട് ദേശത്തിന്റെ ഹൃദയമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. വള്ളുവകോനാതിരിയുടെ സേനാനായകനായിരുന്ന കക്കൂത്ത് നായരുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ പണ്ടുകാലത്ത് വർഷം തോറും ഇവിടെ കായികാഭ്യാസപ്രകടനം അഥവാ പെരുംതല്ല് മത്സരം അരങ്ങേറിയിരുന്നു. ഇന്നത്തെ അങ്ങാടിപ്പുറത്തിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു ഈ കായികാഭ്യാസം (പെരുംതല്ല്) നടന്നിരുന്നത്. “പെരും തല്ല്” നടന്നിരുന്ന സ്ഥലമാണ് പിന്നീട് പെരിന്തൽമണ്ണയായത്.ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ കർത്താവായ പൂന്താനം നമ്പൂതിരിയുടെ ഇല്ലവും [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|ഇ.എം.എസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടി]]ന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ ഏലംകുളവും പെരിന്തൽമണ്ണക്കടുത്താണ്.ആശുപത്രികളുടെ നഗരം എന്ന് പെരിന്തൽമണ്ണ അറിയപ്പെടുന്നു[അവലംബം ആവശ്യമാണ്]. നാല് സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആസ്പത്രികൾ പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിനുപുറമേ ഒരു മെഡിക്കൽ കോളേജും ചെറുതും ഇടത്തരവും ആയ നിരവധി ആശൂപത്രികളും ക്ലിനിക്കുകളും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സഹകരണ ആസ്പത്രിയായ ഇ.എം.എസ് സ്മാരക ആശുപത്രി ഇവിടെയാണുള്ളത്. കൂടാതെ രാമദാസ്,അൽശിഫ, മൗലാന, എം ഇ എസ്, ഗവ. ജില്ലാശുപത്രി, അൽസലാമ എന്നിവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
== വാർഡുകൾ ==
പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ 2025ലെ വാർഡ് ഡീലിമിറ്റേഷൻ പ്രകാരം 37 വാർഡുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.വാർഡുകൾ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു :<ref>{{cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=Wards of Perinthalmanna|website=sec.kerala.gov.in}}</ref>
{| class="sortable" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
|-
| 1 || ചീരട്ടമണ്ണ || 20 || ഒലിങ്കര
|-
| 2 || മാനത്തുമംഗലം || 21 || അനാഥനം
|-
| 3 || കക്കൂത്ത് || 22 || കിഴക്കേക്കര
|-
| 4 || മുണ്ടത്തപ്പടി || 23 || തെക്കേക്കര
|-
| 5 || വലിയങ്ങാടി || 24 || പടിഞ്ഞാറേക്കര
|-
| 6 || കുളിർമല || 25 || വളയം മൂച്ചി
|-
| 7 || ചെമ്പങ്കുന്ന് || 26 || ആശാരിക്കര
|-
| 8 || കുന്നുംപുറം || 27 || മറുകരപ്പറമ്പ്
|-
| 9 || ആലക്കുന്ന് || 28 || കുന്നപ്പള്ളി സൗത്ത്
|-
| 10 || പൊന്നിയക്കുറിശ്ശി || 29 || കൊല്ലക്കോട്
|-
| 11 || ഇടുക്കുമുഖം || 30 || വട്ടപ്പാറ
|-
| 12 || മനഴി സ്റ്റാൻഡ് || 31 || തേക്കിൻകോട്
|-
| 13 || പഞ്ചമ || 32 || കാവുങ്കൽ പറമ്പ്
|-
| 14 || കുട്ടിപ്പാറ || 33 || ജെ.എൻ. റോഡ് സെൻട്രൽ
|-
| 15 || കോവിലകമ്പടി || 34 || തോട്ടക്കര
|-
| 16 || പാതാക്കര. യു.പി. സ്കൂൾ || 35 || പുത്തൂർ
|-
| 17 || മനപ്പടി || 36 || മുട്ടുങ്ങൽ
|-
| 18 || പി.ടി.എം. കോളേജ് || 37 || ലെമൺ വാലി
|-
| 19 || തണ്ണീർപ്പന്തൽ || ||
|}
{{commonscat|Perinthalmanna}}
{{kerala-geo-stub}}
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}
[[വിഭാഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
==അതിരുകൾ ==
വടക്ക് : അങ്ങാടിപ്പുറം വെട്ടത്തൂർ പഞ്ചായത്തുകൾ , കിഴക്ക് : താഴെക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ് പഞ്ചായത്തുകൽ, തെക്ക് : ഏലംകുളം പഞ്ചായത്ത്, പടിഞ്ഞാറ് : അങ്ങാടിപുറം പഞ്ചായത്ത് എന്നിവയാണ് ഈ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ അതിരുകൾ.
==തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ==
=== പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റി തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, 2025 ===
References:<ref>{{Cite web |title=Local Body Elections 2025 - TREND by State Election Commission Kerala |url=https://trend.sec.kerala.gov.in/ |access-date=2025-12-13 |website=trend.sec.kerala.gov.in}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2025-12-13 |title=Kerala local body elections: Historic win for UDF in Perinthalmanna after 30 years |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/udf-wins-perinthalmanna-municipality-election-wbzvbzor |access-date=2025-12-13 |website=@mathrubhumi |language=en}}</ref>
{| class="sortable wikitable"
|-
! S.No.
! പാർട്ടിയുടെ പേര്
! പാർട്ടി ചിഹ്നം
! കൗൺസിലർമാരുടെ എണ്ണം
|-
| 01
| | [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]
| [[File:UDF logo.png|50px]]
| 15
|-
| 02
| | [[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]
| [[File:Left Democratic Front (Kerala) Logo.svg|50px]]
| 14
|-
| 03
| സ്വതന്ത്രർ
| [[File:No flag.svg|75px]]
| 8
|}
In the 2025 Perinthalmanna municipal election, the [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] won 21 of 37 wards, ending LDF’s control since 1995. Within UDF, 10 [[Indian Union Muslim League|Muslim League]], 5 Muslim League independents, 5 [[Indian National Congress|Congress]], and 1 Congress rebel were elected. For LDF, 14 [[Communist Party of India (Marxist)|CPM]] and 2 Left independents won.<ref name=":1">{{Cite news |title=Perinthalmanna Municipal Election Results 2025 |url=https://www.google.com/preferences/source?q=Mathrubhumi%20English |access-date=2025-12-13 |work=Mathrubhumi English}}</ref>
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://www.perinthalmannamunicipality.lsgkerala.gov.in/ പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220620125824/http://perinthalmannamunicipality.lsgkerala.gov.in/ |date=2022-06-20 }}
{{ഫലകം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ നഗരസഭകൾ]]
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}
nvg3thhus7nyakwgluqm6ryfle7fqdn
4620008
4620007
2026-05-18T02:10:58Z
Asifalinair
206364
/* പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റി തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, 2025 */
4620008
wikitext
text/x-wiki
{{കേരളത്തിലെ നഗരസഭകൾ
|സ്ഥലപ്പേർ=പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ
|അപരനാമം =
|ചിത്രം =Perinthalmanna Municipality Logo.png
|ചിത്രം വീതി =150px
|ചിത്രം തലക്കെട്ട് =
|ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം =പട്ടണം
|അക്ഷാംശം = 10.976026
|രേഖാംശം = 76.225496
|നിയമസഭാമണ്ഡലം=[[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം | പെരിന്തൽമണ്ണ]]
|ലോകസഭാമണ്ഡലം=[[മലപ്പുറം ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം |മലപ്പുറം]]
|വാർഡുകൾ=37
|ജില്ല = മലപ്പുറം
|ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ =
|ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ =
|ഭരണനേതൃത്വം =
|വിസ്തീർണ്ണം = 34.41
|ജനസംഖ്യ = 49,723
|ജനസാന്ദ്രത = 1445
|Pincode/Zipcode = 679322
|TelephoneCode = 04933
|പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ =
|കുറിപ്പുകൾ=
|വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ=എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ ([[കോൺഗ്രസ്]])|താലൂക്ക്=[[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ]]|ചെയർപേഴ്സൺ=പച്ചീരി സുരയ്യ ഫാറൂഖ് ([[മുസ്ലിം ലീഗ്]])|സ്ഥാപിതം=1990}}
[[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] 12 നഗരസഭകളിൽ ഒന്നാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ'''. [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] പട്ടണത്തിൻ്റെ പ്രാദേശിക സർക്കാരാണിത്. 34.41 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ, പാതായിക്കര എന്നീ രണ്ടു റവന്യൂ വില്ലേജുകളിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ നഗരസഭയിൽ 37 വാർഡുകളുണ്ട്.
1990 ഫെബ്രുവരി 10നാണ് നഗരസഭ രൂപീകൃതമായത്. [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|മുസ്ലീം ലീഗിൽ]] നിന്നുള്ള പച്ചീരി സുരയ്യ ഫാറൂഖ് ആണ് ഇപ്പോഴത്തെ നഗരസഭാ അധ്യക്ഷ. നഗരസഭാ ഉപാധ്യക്ഷൻ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള എം.ബി ഫസൽ ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.samayam.com/latest-news/kerala-news/perinthalmanna-municipality-victory-for-udf-in-kerala-local-body-election-2025/articleshow/125947606.cms|title=1995 മുതൽ കുലുങ്ങാത്ത എൽഡിഎഫ് കോട്ട തരിപ്പണമാക്കി യുഡിഎഫ്; പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ ഇടതിന് ഞെട്ടിക്കൽ തോൽവി|access-date=2025-12-29|language=ml}}</ref>
== ആമുഖം ==
മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്കിലാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പെരിന്തൽമണ്ണ, പാതായിക്കര എന്നീ രണ്ടു വില്ലേജുകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയ്ക്ക് 34.41 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്. വടക്കുഭാഗത്ത് അങ്ങാടിപ്പുറം, വെട്ടത്തൂർ പഞ്ചായത്തുകളും, കിഴക്കുഭാഗത്ത് താഴെക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ് പഞ്ചായത്തുകളും, തെക്കുഭാഗത്ത് ഏലംകുളം പഞ്ചായത്തും, പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് അങ്ങാടിപ്പുറം പഞ്ചായത്തുമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയുടെ അതിരുകൾ . ഭൂപ്രകൃതിയനുസരിച്ച് പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയെ ഉയർന്ന സമതലം, ചെറിയ ചെരിവ്, ഇടത്തരം ചെരിവ്, കുത്തനെയുള്ള ചെരിവ്, സമതലം, താഴ്വര, വെള്ളം കയറുന്ന താഴ്ന്ന സ്ഥലം എന്നിങ്ങനെ ഏഴു ഭാഗങ്ങളായി തരം തിരിക്കാം. ചെങ്കല്ല് (ലാറ്ററൈറ്റ്), എക്കൽമണ്ണ്, ഗ്രാനൈറ്റ് എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്ന പ്രധാന മണ്ണിനങ്ങൾ . മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ അതിദ്രുതം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വാണിജ്യകമ്പോളവും നഗരവുമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. പുരാതന വള്ളുവനാട് ദേശത്തിന്റെ ഹൃദയമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. വള്ളുവകോനാതിരിയുടെ സേനാനായകനായിരുന്ന കക്കൂത്ത് നായരുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ പണ്ടുകാലത്ത് വർഷം തോറും ഇവിടെ കായികാഭ്യാസപ്രകടനം അഥവാ പെരുംതല്ല് മത്സരം അരങ്ങേറിയിരുന്നു. ഇന്നത്തെ അങ്ങാടിപ്പുറത്തിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു ഈ കായികാഭ്യാസം (പെരുംതല്ല്) നടന്നിരുന്നത്. “പെരും തല്ല്” നടന്നിരുന്ന സ്ഥലമാണ് പിന്നീട് പെരിന്തൽമണ്ണയായത്.ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ കർത്താവായ പൂന്താനം നമ്പൂതിരിയുടെ ഇല്ലവും [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|ഇ.എം.എസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടി]]ന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ ഏലംകുളവും പെരിന്തൽമണ്ണക്കടുത്താണ്.ആശുപത്രികളുടെ നഗരം എന്ന് പെരിന്തൽമണ്ണ അറിയപ്പെടുന്നു[അവലംബം ആവശ്യമാണ്]. നാല് സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആസ്പത്രികൾ പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിനുപുറമേ ഒരു മെഡിക്കൽ കോളേജും ചെറുതും ഇടത്തരവും ആയ നിരവധി ആശൂപത്രികളും ക്ലിനിക്കുകളും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സഹകരണ ആസ്പത്രിയായ ഇ.എം.എസ് സ്മാരക ആശുപത്രി ഇവിടെയാണുള്ളത്. കൂടാതെ രാമദാസ്,അൽശിഫ, മൗലാന, എം ഇ എസ്, ഗവ. ജില്ലാശുപത്രി, അൽസലാമ എന്നിവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
== വാർഡുകൾ ==
പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ 2025ലെ വാർഡ് ഡീലിമിറ്റേഷൻ പ്രകാരം 37 വാർഡുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.വാർഡുകൾ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു :<ref>{{cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=Wards of Perinthalmanna|website=sec.kerala.gov.in}}</ref>
{| class="sortable" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
|-
| 1 || ചീരട്ടമണ്ണ || 20 || ഒലിങ്കര
|-
| 2 || മാനത്തുമംഗലം || 21 || അനാഥനം
|-
| 3 || കക്കൂത്ത് || 22 || കിഴക്കേക്കര
|-
| 4 || മുണ്ടത്തപ്പടി || 23 || തെക്കേക്കര
|-
| 5 || വലിയങ്ങാടി || 24 || പടിഞ്ഞാറേക്കര
|-
| 6 || കുളിർമല || 25 || വളയം മൂച്ചി
|-
| 7 || ചെമ്പങ്കുന്ന് || 26 || ആശാരിക്കര
|-
| 8 || കുന്നുംപുറം || 27 || മറുകരപ്പറമ്പ്
|-
| 9 || ആലക്കുന്ന് || 28 || കുന്നപ്പള്ളി സൗത്ത്
|-
| 10 || പൊന്നിയക്കുറിശ്ശി || 29 || കൊല്ലക്കോട്
|-
| 11 || ഇടുക്കുമുഖം || 30 || വട്ടപ്പാറ
|-
| 12 || മനഴി സ്റ്റാൻഡ് || 31 || തേക്കിൻകോട്
|-
| 13 || പഞ്ചമ || 32 || കാവുങ്കൽ പറമ്പ്
|-
| 14 || കുട്ടിപ്പാറ || 33 || ജെ.എൻ. റോഡ് സെൻട്രൽ
|-
| 15 || കോവിലകമ്പടി || 34 || തോട്ടക്കര
|-
| 16 || പാതാക്കര. യു.പി. സ്കൂൾ || 35 || പുത്തൂർ
|-
| 17 || മനപ്പടി || 36 || മുട്ടുങ്ങൽ
|-
| 18 || പി.ടി.എം. കോളേജ് || 37 || ലെമൺ വാലി
|-
| 19 || തണ്ണീർപ്പന്തൽ || ||
|}
{{commonscat|Perinthalmanna}}
{{kerala-geo-stub}}
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}
[[വിഭാഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
==അതിരുകൾ ==
വടക്ക് : അങ്ങാടിപ്പുറം വെട്ടത്തൂർ പഞ്ചായത്തുകൾ , കിഴക്ക് : താഴെക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ് പഞ്ചായത്തുകൽ, തെക്ക് : ഏലംകുളം പഞ്ചായത്ത്, പടിഞ്ഞാറ് : അങ്ങാടിപുറം പഞ്ചായത്ത് എന്നിവയാണ് ഈ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ അതിരുകൾ.
==തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ==
=== പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റി തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, 2025 ===
References:<ref>{{Cite web |title=Local Body Elections 2025 - TREND by State Election Commission Kerala |url=https://trend.sec.kerala.gov.in/ |access-date=2025-12-13 |website=trend.sec.kerala.gov.in}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2025-12-13 |title=Kerala local body elections: Historic win for UDF in Perinthalmanna after 30 years |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/udf-wins-perinthalmanna-municipality-election-wbzvbzor |access-date=2025-12-13 |website=@mathrubhumi |language=en}}</ref>
{| class="sortable wikitable"
|-
! S.No.
! പാർട്ടിയുടെ പേര്
! പാർട്ടി ചിഹ്നം
! കൗൺസിലർമാരുടെ എണ്ണം
|-
| 01
| | [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]
| [[File:UDF logo.png|50px]]
| 15
|-
| 02
| | [[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]
| [[File:Left Democratic Front (Kerala) Logo.svg|50px]]
| 14
|-
| 03
| സ്വതന്ത്രർ
| [[File:No flag.svg|75px]]
| 8
|}
2025-ലെ പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 37 വാർഡുകളിൽ 21 എണ്ണം നേടി യു.ഡി.എഫ് വിജയിച്ചു. ഇതോടെ 1995 മുതൽ തുടരുന്ന എൽ.ഡി.എഫിന്റെ ഭരണത്തിന് വിരാമമായി. യു.ഡി.എഫിൽ നിന്ന് 10 മുസ്ലിം ലീഗ് അംഗങ്ങളും, 5 മുസ്ലിം ലീഗ് സ്വതന്ത്രരും, 5 കോൺഗ്രസ് അംഗങ്ങളും, 1 കോൺഗ്രസ് വിമതനും വിജയിച്ചു. എൽ.ഡി.എഫിനുവേണ്ടി 14 സി.പി.എം അംഗങ്ങളും 2 ഇടത് സ്വതന്ത്രരും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name=":1">{{Cite news |title=Perinthalmanna Municipal Election Results 2025 |url=https://www.google.com/preferences/source?q=Mathrubhumi%20English |access-date=2025-12-13 |work=Mathrubhumi English}}</ref>
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://www.perinthalmannamunicipality.lsgkerala.gov.in/ പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220620125824/http://perinthalmannamunicipality.lsgkerala.gov.in/ |date=2022-06-20 }}
{{ഫലകം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ നഗരസഭകൾ]]
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}
6617jhgo4tofxxkn00kxlcomksb1064
4620009
4620008
2026-05-18T02:13:10Z
Asifalinair
206364
/* തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ */
4620009
wikitext
text/x-wiki
{{കേരളത്തിലെ നഗരസഭകൾ
|സ്ഥലപ്പേർ=പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ
|അപരനാമം =
|ചിത്രം =Perinthalmanna Municipality Logo.png
|ചിത്രം വീതി =150px
|ചിത്രം തലക്കെട്ട് =
|ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം =പട്ടണം
|അക്ഷാംശം = 10.976026
|രേഖാംശം = 76.225496
|നിയമസഭാമണ്ഡലം=[[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം | പെരിന്തൽമണ്ണ]]
|ലോകസഭാമണ്ഡലം=[[മലപ്പുറം ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം |മലപ്പുറം]]
|വാർഡുകൾ=37
|ജില്ല = മലപ്പുറം
|ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ =
|ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ =
|ഭരണനേതൃത്വം =
|വിസ്തീർണ്ണം = 34.41
|ജനസംഖ്യ = 49,723
|ജനസാന്ദ്രത = 1445
|Pincode/Zipcode = 679322
|TelephoneCode = 04933
|പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ =
|കുറിപ്പുകൾ=
|വൈസ് ചെയർപേഴ്സൺ=എം.ബി. മുഹമ്മദ് ഫസൽ ([[കോൺഗ്രസ്]])|താലൂക്ക്=[[പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്ക്|പെരിന്തൽമണ്ണ]]|ചെയർപേഴ്സൺ=പച്ചീരി സുരയ്യ ഫാറൂഖ് ([[മുസ്ലിം ലീഗ്]])|സ്ഥാപിതം=1990}}
[[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ]] 12 നഗരസഭകളിൽ ഒന്നാണ് '''പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭ'''. [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] പട്ടണത്തിൻ്റെ പ്രാദേശിക സർക്കാരാണിത്. 34.41 ചതുരശ്രകിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ, പാതായിക്കര എന്നീ രണ്ടു റവന്യൂ വില്ലേജുകളിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ നഗരസഭയിൽ 37 വാർഡുകളുണ്ട്.
1990 ഫെബ്രുവരി 10നാണ് നഗരസഭ രൂപീകൃതമായത്. [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|മുസ്ലീം ലീഗിൽ]] നിന്നുള്ള പച്ചീരി സുരയ്യ ഫാറൂഖ് ആണ് ഇപ്പോഴത്തെ നഗരസഭാ അധ്യക്ഷ. നഗരസഭാ ഉപാധ്യക്ഷൻ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള എം.ബി ഫസൽ ആണ്.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.samayam.com/latest-news/kerala-news/perinthalmanna-municipality-victory-for-udf-in-kerala-local-body-election-2025/articleshow/125947606.cms|title=1995 മുതൽ കുലുങ്ങാത്ത എൽഡിഎഫ് കോട്ട തരിപ്പണമാക്കി യുഡിഎഫ്; പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ ഇടതിന് ഞെട്ടിക്കൽ തോൽവി|access-date=2025-12-29|language=ml}}</ref>
== ആമുഖം ==
മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ പെരിന്തൽമണ്ണ താലൂക്കിലാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പെരിന്തൽമണ്ണ, പാതായിക്കര എന്നീ രണ്ടു വില്ലേജുകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയ്ക്ക് 34.41 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്. വടക്കുഭാഗത്ത് അങ്ങാടിപ്പുറം, വെട്ടത്തൂർ പഞ്ചായത്തുകളും, കിഴക്കുഭാഗത്ത് താഴെക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ് പഞ്ചായത്തുകളും, തെക്കുഭാഗത്ത് ഏലംകുളം പഞ്ചായത്തും, പടിഞ്ഞാറുഭാഗത്ത് അങ്ങാടിപ്പുറം പഞ്ചായത്തുമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയുടെ അതിരുകൾ . ഭൂപ്രകൃതിയനുസരിച്ച് പെരിന്തൽമണ്ണ നഗരസഭയെ ഉയർന്ന സമതലം, ചെറിയ ചെരിവ്, ഇടത്തരം ചെരിവ്, കുത്തനെയുള്ള ചെരിവ്, സമതലം, താഴ്വര, വെള്ളം കയറുന്ന താഴ്ന്ന സ്ഥലം എന്നിങ്ങനെ ഏഴു ഭാഗങ്ങളായി തരം തിരിക്കാം. ചെങ്കല്ല് (ലാറ്ററൈറ്റ്), എക്കൽമണ്ണ്, ഗ്രാനൈറ്റ് എന്നിവയാണ് ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്ന പ്രധാന മണ്ണിനങ്ങൾ . മലപ്പുറം ജില്ലയിൽ അതിദ്രുതം വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന വാണിജ്യകമ്പോളവും നഗരവുമാണ് പെരിന്തൽമണ്ണ. പുരാതന വള്ളുവനാട് ദേശത്തിന്റെ ഹൃദയമായിരുന്നു പെരിന്തൽമണ്ണ. വള്ളുവകോനാതിരിയുടെ സേനാനായകനായിരുന്ന കക്കൂത്ത് നായരുടെ അധ്യക്ഷതയിൽ പണ്ടുകാലത്ത് വർഷം തോറും ഇവിടെ കായികാഭ്യാസപ്രകടനം അഥവാ പെരുംതല്ല് മത്സരം അരങ്ങേറിയിരുന്നു. ഇന്നത്തെ അങ്ങാടിപ്പുറത്തിന് കിഴക്കുഭാഗത്തായി സ്ഥിചെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു ഈ കായികാഭ്യാസം (പെരുംതല്ല്) നടന്നിരുന്നത്. “പെരും തല്ല്” നടന്നിരുന്ന സ്ഥലമാണ് പിന്നീട് പെരിന്തൽമണ്ണയായത്.ജ്ഞാനപ്പാനയുടെ കർത്താവായ പൂന്താനം നമ്പൂതിരിയുടെ ഇല്ലവും [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്|ഇ.എം.എസ് നമ്പൂതിരിപ്പാടി]]ന്റെ ജന്മസ്ഥലമായ ഏലംകുളവും പെരിന്തൽമണ്ണക്കടുത്താണ്.ആശുപത്രികളുടെ നഗരം എന്ന് പെരിന്തൽമണ്ണ അറിയപ്പെടുന്നു[അവലംബം ആവശ്യമാണ്]. നാല് സൂപ്പർ സ്പെഷ്യാലിറ്റി ആസ്പത്രികൾ പെരിന്തൽമണ്ണയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിനുപുറമേ ഒരു മെഡിക്കൽ കോളേജും ചെറുതും ഇടത്തരവും ആയ നിരവധി ആശൂപത്രികളും ക്ലിനിക്കുകളും ഇവിടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ സഹകരണ ആസ്പത്രിയായ ഇ.എം.എസ് സ്മാരക ആശുപത്രി ഇവിടെയാണുള്ളത്. കൂടാതെ രാമദാസ്,അൽശിഫ, മൗലാന, എം ഇ എസ്, ഗവ. ജില്ലാശുപത്രി, അൽസലാമ എന്നിവ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
== വാർഡുകൾ ==
പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിൽ 2025ലെ വാർഡ് ഡീലിമിറ്റേഷൻ പ്രകാരം 37 വാർഡുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.വാർഡുകൾ താഴെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു :<ref>{{cite web|url=http://sec.kerala.gov.in/index.php/Content/index/lsgd|title=Wards of Perinthalmanna|website=sec.kerala.gov.in}}</ref>
{| class="sortable" border="2" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
! width="20px" |വാർഡ് നമ്പർ
! width="75px" |പേര്
|-
| 1 || ചീരട്ടമണ്ണ || 20 || ഒലിങ്കര
|-
| 2 || മാനത്തുമംഗലം || 21 || അനാഥനം
|-
| 3 || കക്കൂത്ത് || 22 || കിഴക്കേക്കര
|-
| 4 || മുണ്ടത്തപ്പടി || 23 || തെക്കേക്കര
|-
| 5 || വലിയങ്ങാടി || 24 || പടിഞ്ഞാറേക്കര
|-
| 6 || കുളിർമല || 25 || വളയം മൂച്ചി
|-
| 7 || ചെമ്പങ്കുന്ന് || 26 || ആശാരിക്കര
|-
| 8 || കുന്നുംപുറം || 27 || മറുകരപ്പറമ്പ്
|-
| 9 || ആലക്കുന്ന് || 28 || കുന്നപ്പള്ളി സൗത്ത്
|-
| 10 || പൊന്നിയക്കുറിശ്ശി || 29 || കൊല്ലക്കോട്
|-
| 11 || ഇടുക്കുമുഖം || 30 || വട്ടപ്പാറ
|-
| 12 || മനഴി സ്റ്റാൻഡ് || 31 || തേക്കിൻകോട്
|-
| 13 || പഞ്ചമ || 32 || കാവുങ്കൽ പറമ്പ്
|-
| 14 || കുട്ടിപ്പാറ || 33 || ജെ.എൻ. റോഡ് സെൻട്രൽ
|-
| 15 || കോവിലകമ്പടി || 34 || തോട്ടക്കര
|-
| 16 || പാതാക്കര. യു.പി. സ്കൂൾ || 35 || പുത്തൂർ
|-
| 17 || മനപ്പടി || 36 || മുട്ടുങ്ങൽ
|-
| 18 || പി.ടി.എം. കോളേജ് || 37 || ലെമൺ വാലി
|-
| 19 || തണ്ണീർപ്പന്തൽ || ||
|}
{{commonscat|Perinthalmanna}}
{{kerala-geo-stub}}
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}
[[വിഭാഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ പട്ടണങ്ങൾ]]
==അതിരുകൾ ==
വടക്ക് : അങ്ങാടിപ്പുറം വെട്ടത്തൂർ പഞ്ചായത്തുകൾ , കിഴക്ക് : താഴെക്കോട്, ആലിപ്പറമ്പ് പഞ്ചായത്തുകൽ, തെക്ക് : ഏലംകുളം പഞ്ചായത്ത്, പടിഞ്ഞാറ് : അങ്ങാടിപുറം പഞ്ചായത്ത് എന്നിവയാണ് ഈ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ അതിരുകൾ.
==തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ==
=== പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റി തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, 2025 ===
References:<ref>{{Cite web |title=Local Body Elections 2025 - TREND by State Election Commission Kerala |url=https://trend.sec.kerala.gov.in/ |access-date=2025-12-13 |website=trend.sec.kerala.gov.in}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |date=2025-12-13 |title=Kerala local body elections: Historic win for UDF in Perinthalmanna after 30 years |url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/udf-wins-perinthalmanna-municipality-election-wbzvbzor |access-date=2025-12-13 |website=@mathrubhumi |language=en}}</ref>
{| class="sortable wikitable"
|-
! S.No.
! പാർട്ടിയുടെ പേര്
! പാർട്ടി ചിഹ്നം
! കൗൺസിലർമാരുടെ എണ്ണം
|-
| 01
| | [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]
| [[File:UDF logo.png|50px]]
| 15
|-
| 02
| | [[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]
| [[File:Left Democratic Front (Kerala) Logo.svg|50px]]
| 14
|-
| 03
| സ്വതന്ത്രർ
| [[File:No flag.svg|75px]]
| 8
|}
2025-ലെ പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 37 വാർഡുകളിൽ 21 എണ്ണം നേടി യു.ഡി.എഫ് വിജയിച്ചു. ഇതോടെ 1995 മുതൽ തുടരുന്ന എൽ.ഡി.എഫിന്റെ ഭരണത്തിന് വിരാമമായി. യു.ഡി.എഫിൽ നിന്ന് 10 മുസ്ലിം ലീഗ് അംഗങ്ങളും, 5 മുസ്ലിം ലീഗ് സ്വതന്ത്രരും, 5 കോൺഗ്രസ് അംഗങ്ങളും, 1 കോൺഗ്രസ് വിമതനും വിജയിച്ചു. എൽ.ഡി.എഫിനുവേണ്ടി 14 സി.പി.എം അംഗങ്ങളും 2 ഇടത് സ്വതന്ത്രരും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref name=":1">{{Cite news |title=Perinthalmanna Municipal Election Results 2025 |url=https://www.google.com/preferences/source?q=Mathrubhumi%20English |access-date=2025-12-13 |work=Mathrubhumi English}}</ref>
===[[2020 കേരള തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്|പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റി]] തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2020===
{|class="sortable wikitable"
|-
!S.No.<ref>{{Cite web|title=LOCAL BODY ELECTIONS KERALA - TREND 2020|url=http://www.trend.kerala.gov.in/views/index.php|access-date=2020-12-16|archive-date=16 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201216221743/http://www.trend.kerala.gov.in/views/index.php|url-status=dead}}</ref> !! Party name !! Party symbol !! കൗൺസിലർമാരുടെ എണ്ണം
|-
| 01 || [[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] ||[[File:Left Democratic Front (Kerala) Logo.svg|50px]] || 17
|-
| 02 || [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] ||[[File:UDF logo.png|50px]] || 09
|-
| 03 || സ്വതന്ത്രർ || [[File:No flag.svg|75px]] || 08
|}
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://www.perinthalmannamunicipality.lsgkerala.gov.in/ പെരിന്തൽമണ്ണ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220620125824/http://perinthalmannamunicipality.lsgkerala.gov.in/ |date=2022-06-20 }}
{{ഫലകം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}}
[[വർഗ്ഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ നഗരസഭകൾ]]
{{മലപ്പുറം ജില്ല}}
8fjdmzqewipnlll34xmq590a2194mae
എം.പി. ഗംഗാധരൻ
0
165406
4620040
3907676
2026-05-18T07:34:23Z
GV2010
217548
/* */
4620040
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|M.P. Gangadharan}}
{{Infobox_Indian_politician
|name = എം.പി. ഗംഗാധരൻ
|image =M.P. Gangadharan.jpg
|imagesize =
|office = ഏഴാം കേരളനിയമസഭയിലെ ജലസേചനവകുപ്പ് മന്ത്രി
|constituency =[[പൊന്നാനി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൊന്നാനി]]
|chiefminister = [[കെ. കരുണാകരൻ]]
|term_start = [[മേയ് 24]] [[1982]]
|term_end = [[മാർച്ച് 12]] [[1986]]
|predecessor = [[എ. സുബ്ബറാവു]]
|successor = [[കെ.എം. മാണി]]
|office2 = മൂന്നും, നാലും കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
|constituency2 =[[നിലമ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|നിലമ്പൂർ]]
|chiefminister2 =
|term_start2 = [[ഏപ്രിൽ 24]] [[1970]]
|term_end2 = [[1977]]
|predecessor2 = ഇല്ല
|successor2 = [[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]]
|office3 = അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
|constituency3 =[[പൊന്നാനി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൊന്നാനി]]
|chiefminister3 =
|term_start3 = [[1977]]
|term_end3 = [[1979]]
|predecessor3 = [[എം.വി. ഹൈദ്രോസ് ഹാജി]]
|successor3 = [[കെ. ശ്രീധരൻ]]
|office4 = ആറാം കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
|constituency4 =[[പട്ടാമ്പി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പട്ടാമ്പി]]
|chiefminister4 =
|term_start4 = [[1980]]
|term_end4 = [[1982]]
|predecessor4 = [[ഇ.പി. ഗോപാലൻ]]
|successor4 = [[കെ.ഇ. ഇസ്മായിൽ]]
|office5 = ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
|constituency5 =[[പൊന്നാനി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൊന്നാനി]]
|chiefminister5 =
|term_start5 = [[1982]]
|term_end5 = [[1987]]
|predecessor5 = [[കെ. ശ്രീധരൻ]]
|successor5 = [[പി.ടി. മോഹനകൃഷ്ണൻ]]
|office6 = പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
|constituency6 =[[പൊന്നാനി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൊന്നാനി]]
|chiefminister6 =
|term_start6 = [[2001]]
|term_end6 = [[ജൂലൈ 5]] [[2005]]
|predecessor6 = [[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]]
|successor6 = [[പാലോളി മുഹമ്മദ് കുട്ടി]]
|birth_date = {{Birth date|1934|7|15}}
|birth_place = [[മഞ്ചേരി]]
|death_date = {{Death date and age|2011|10|31|1934|7|15}}
|death_place =[[തിരുവനന്തപുരം]]
|alma_mater =
|residence = [[മഞ്ചേരി]]
|spouse = എ.കെ. ശാന്തകുമാരി
|children = ദിനേശ്, രമേശ്, ബിന്ദു
|religion = [[ഹിന്ദുമതം]]
|party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|website =
| footnotes =
| date = ഒക്ടോബർ 31
| year = 2011
| source = http://niyamasabha.org/codes/members/m160.htm നിയമസഭ
|}}
മൂന്ന്, നാല്, അഞ്ച്, ആറ്, ഏഴ്, പതിനൊന്ന് കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവും<ref>http://niyamasabha.org/codes/members/m160.htm</ref> മുൻ ജലസേചനവകുപ്പ് മന്ത്രിയുമായിരുന്നു '''എം.പി. ഗംഗാധരൻ''' (15 ജൂലൈ 1934 - 31 ഒക്ടോബർ 2011). പി. ശങ്കരപ്പണിക്കരുടേയും എം. മാധവിയമ്മയുടെയും മകനായി 1934 ജൂലൈ 15നാണ് എം.പി. ഗംഗാധരൻ ജനിച്ചത്. എ.കെ. ശാന്തകുമാരിയാണ് ഭാര്യ, രണ്ട് ആൺകുട്ടികളും ഒരു പെൺകുട്ടിയും ഇദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. ഹൃദയാഘാതത്തെത്തുടർന്ന്<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1251251/2011-11-01/kerala |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-11-01 |archive-date=2011-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111101203837/http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1251251/2011-11-01/kerala |url-status=dead }}</ref> 2011 ഒക്ടോബർ 31-ന് തിരുവനന്തപുരത്തെ ഒരു സ്വകാര്യ ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് മരണമടഞ്ഞു.<ref name=manorama>{{cite web|url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?tabId=11&programId=1073753760&BV_ID=@@@&contentId=10345096&contentType=EDITORIAL&articleType=Malayalam%20News|title=മുൻ മന്ത്രി എം.പി. ഗംഗാധരൻ അന്തരിച്ചു.|publisher=മലയാള മനോരമ}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=mathrubhumi>{{cite web|url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=226313|title=മുൻ മന്ത്രി എം.പി. ഗംഗാധരൻ അന്തരിച്ചു.|publisher=മാതൃഭൂമി|access-date=2011-10-31|archive-date=2011-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20111031172110/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=226313|url-status=dead}}</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
നിയമത്തിൽ ബിരുദധാരിയായ ഇദ്ദേഹം 1970-ലെ ഉപതെരഞ്ഞെടുപ്പിലൂടെയാണ് കേരളനിയമസഭയിൽ അംഗമാകുന്നത്. മൂന്നും നാലും നിയമസഭകളിൽ [[നിലമ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|നിലമ്പൂർ നിയോജകമണ്ഡലത്തേയും]], അഞ്ചും, ഏഴും, പതിനൊന്നും നിയമസഭകളിൽ [[പൊന്നാനി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൊന്നാനി മണ്ഡലത്തേയും]], ആറാം നിയമസഭയിൽ [[പട്ടാമ്പി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പട്ടാമ്പി നിയോജകമണ്ഡലത്തേയുമാണ്]] ഇദ്ദേഹം പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. പതിനൊന്നാം നിയമസഭയിൽ എംഎൽഎയായെങ്കിലും കരുണാകരന്റെ നേതൃത്തിൽ കോൺഗ്രസിലുണ്ടായ പിളർപ്പിനെ തുടർന്ന് 2005 ജൂലൈ 5-ന് അംഗത്വം രാജിവച്ചു. 1982 മുതൽ 86 വരെ കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിൽ ജലസേചനമന്ത്രിയായി പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹത്തിന് മകളെ പ്രായപൂർത്തിയവാതെ വിവാഹം ചെയ്തയച്ചതിന് രാജിവെക്കേണ്ടി വന്നു. ജലസേചനമന്ത്രിയായിരിക്കുമ്പോൾ പൈപ്പിടലിന്റെ പേരിലുള്ള ആരോപണങ്ങൾക്കും വിധേയനാവേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. കോൺഗ്രസ് പാർലമെന്റ് പാർട്ടി ഉപനേതാവ്, മലപ്പുറം ഡി.സി.സി പ്രസിഡന്റ്, ഐ.എൻ.സി വർക്കിങ് കമ്മറ്റി മെമ്പർ, കെ.പി.സി.സി ജനറൽ സെക്രട്ടറി എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. കരുണാകരൻ രൂപീകരിച്ച ഡി.ഐ.സി.കെയിൽ സജീവമായിരുന്നു. ഡി.ഐ.സി സ്ഥാനാർഥിയായി തിരുവനന്തപുരത്ത് മൽസരിച്ച് തോറ്റു. കരുണാകരൻ കോൺഗ്രസിലേക്ക് മടങ്ങിയപ്പോഴും മുരളീധരനോടൊപ്പം എൻ.സി.പിയിൽ തുടർന്നു. വാട്ടർ അഥോറിട്ടിയുടെയും [[കേരള ടൂറിസം ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കോർപ്പറേഷൻ|കെ.ടി.ഡി.സിയുടെയും]] ചെയർമാനായിരുന്നു.<ref name=Deshabhimani>{{cite web|url=http://deshabhimani.com/newscontent.php?id=78943|title=മുൻ മന്ത്രി എം.പി. ഗംഗാധരൻ അന്തരിച്ചു.|publisher=ദേശാഭിമാനി|access-date=2011-10-31|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304215356/http://www.deshabhimani.com/newscontent.php?id=78943|url-status=dead}}</ref>
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:ഗംഗാധരൻ, എം.പി.}}
[[വർഗ്ഗം:1934-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം: 2011-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 15-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 31-ന് മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലവിഭവവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കോടതിപരാമർശത്തെ തുടർന്ന് രാജിവെച്ച കേരളത്തിലെ മന്ത്രിമാർ]]
60sjsbnzp9kl4dcbtbt4gsft82vmax8
അൻവർ ഇബ്രാഹിം
0
167425
4620030
3623980
2026-05-18T06:09:10Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620030
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Anwar Ibrahim}}
{{Infobox Person
|honorific-prefix = <small>[[Malay titles|Yang Berhormat Dato' Seri]]</small></br>
|name = അൻവർ ഇബ്രാഹിം
|honorific-suffix = | honorific_suffix = <small> മലേഷ്യൻ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്</small>
|image = Anwar Ibrahim speaking.jpg
|office = മലേഷ്യൻ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് </br>
പീപ്ൾസ് പാക്റ്റ് നേതാവ്(People's Pact)
|monarch = മിസാൻ സൈനുലാബിദീൻ
|primeminister = [[അബ്ദുല്ല അഹ്മദ് ബദവി]]<br>നജിബ് ടുൻ റസാഖ്
|term_start = 28 ആഗസ്റ്റ് 2008
|term_end =
|predecessor = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ
|successor =
|constituency_MP2 = പാർലമെന്റംഗം
|parliament2 = മലേഷയൻ
|term_start2 = 28 ആഗസ്റ്റ് 2008
|term_end2 =
|predecessor2 = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ
|majority2 = 15,671
|term_start3 = 1982
|term_end3 = 1999
|predecessor3 = സാബിദി അലി
|successor3 = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ
|office4 =
|term_start4 =
|term_end4 =
|predecessor4 =
|successor4 =
|office5 = മലേഷ്യൻ ഉപ പ്രധാനമന്ത്രി
|order5 = 7th
|monarch5 = അസ്ലൻ ഷാ<br> തുങ്കു ജഅഫർ
|primeminister5 = [[മഹാതീർ മുഹമ്മദ്]]
|term_start5 = 1 ഡിസംബർ 1993
|term_end5 = 2 സെപ്റ്റംബർ 1998
|predecessor5 = ഗഫാർ ബാബ
|successor5 = [[അബ്ദുല്ല അഹമ്മദ് ബദവി]]
|birth_date = {{Birth date and age|1947|8|10|df=y}}
|birth_place = [[പെനാംഗ്]], [[മലേഷ്യ]]
|death_date =
|death_place =
|party = പാർട്ടി രക്യാത് – പാർട്ടി കീദിലൻ രഖ്യാത് (2006–present)<br>
ബാരിസാൻ നാഷനൽ – യു.എം.എൻ.ഒ (1982–1998)
|spouse = വാൻ അസീസ വാൻ ഇസ്മാഈൽ
|children = നൂറ്ല് ഇസ്സാ അൻവർ<br>Ehsan Anwar<br>Nurul Nuha Anwar<br>3 others
|religion = ഇസ്ലാം
|profession = രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ
|alma_mater = [[University of Malaya]]
}}
മുൻ [[മലേഷ്യ]]ൻ ഉപപ്രധാനമന്ത്രിയും ഇപ്പോഴത്തെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവുമാണ് '''അൻവർ ഇബ്രാഹിം''' 1947ആഗസ്റ്റ് 10ന് മലേഷ്യയിലെ പെനാംഗിന് സമീപം ബുക്കിറ്റ് മെർത്തജം എന്ന സ്ഥലത്ത് ജനിച്ചു.പിതാവ് പാർലമെന്റിലും, മിലിട്ടറി കൗൺസിലിലും അംഗമായിരുന്ന ഹാജി ഇബ്രാഹിം.
1998 വരെ [[മഹാതീർ മുഹമ്മദ്|മഹാതീർ മുഹമ്മദിന്]] കീഴിൽ മലേഷയിലെ ഉപ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന അൻവർ ഇബ്രാഹിം പിന്നീട് അഴിമതിക്കേസിൽ 1999ൽ അറസ്റ്റിലായി 6 വർഷം ജയിൽശിക്ഷ അനുഭവിച്ചു.പിന്നീട് 2000 ൽ സ്വവർഗ്ഗ ബാല പീഡനതതിന് അദ്ദേഹത്തെ അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് ജയിലിലടച്ചെങ്കിലും 2004ൽ മലേഷ്യൻ ഫെഡറൽ കോടതി അദ്ദേഹം കുറ്റക്കാരനല്ലെന്നു കണ്ടെത്തി വെറുതെ വിട്ടു. 2008 ൽ നടന്ന തെരെഞ്ഞെടുപ്പിൽ മലേഷ്യയിലെ വിവിധ ന്യൂനപക്ഷ വിഭാഗങ്ങളുൾപ്പെടെയുള്ളവരുടെ മുന്നണിയുണ്ടാക്കി മൽസരിച്ചെങ്കിലും ഭരണം ലഭിച്ചില്ല.ഇപ്പോൾ മലേഷ്യയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവാണ്.
==അവലംബം==
{{Reflist|30em}}
*{{Cite news |first=Raja Petra |last=Kamarudin |title=The stuff politicians are made of |url=http://www.malaysia-today.net/MMblues/2005/11/stuff-politicians-are-made-of.htm |publisher=Malaysia Today |date=7 November 2005 |accessdate=17 July 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080123213754/http://www.malaysia-today.net/MMblues/2005/11/stuff-politicians-are-made-of.htm |archivedate=2008-01-23 |url-status=dead }}
*{{Cite news |first=Oon |last=Yeoh |title=The return of Anwar Ibrahim |url=http://www.malaysia-today.net/Blog-e/2005/12/return-of-anwar-ibrahim.htm |publisher=Malaysia Today |date=6 December 2005 |accessdate=17 July 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080605075437/http://www.malaysia-today.net/Blog-e/2005/12/return-of-anwar-ibrahim.htm |archivedate=2008-06-05 |url-status=dead }}
*{{Cite news|first=Izatun |last=Shari |title=Najib denies involvement in Anwar sodomy allegation |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/6/30/nation/20080630150522&sec=nation |publisher=The Star |date=30 June 2008 |accessdate=17 July 2008 }}
*{{Cite news|title=Anwar challenges PM and DPM to debate on fuel prices |url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/7/6/nation/20080706233209&sec=nation |publisher=The Star |date=6 June 2008 |accessdate=17 July 2008 }}
===പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ===
*[http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3618586.stm Profile: Anwar Ibrahim]
*[http://en.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-476/_nr-1291/i.html Interview with Anwar Ibrahim: "We Face a Deficit of Democracy in Malaysia"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110326003019/http://en.qantara.de/webcom/show_article.php/_c-476/_nr-1291/i.html |date=2011-03-26 }}
===ഹോം പേജ്===
*[http://www.anwaribrahim.com/ Anwar Ibrahim Home Page]
*[http://anwaribrahimblog.com/ Anwar Ibrahim Blog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091018160620/http://anwaribrahimblog.com/ |date=2009-10-18 }}
[[വർഗ്ഗം:1947-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 10-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകർ]]
ns6o8wf86xn5y9ltbatlsy0so7d0ejw
ആൻജിയോഗ്രാഫി
0
183024
4620074
4501473
2026-05-18T09:33:46Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620074
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Angiography}}
{{Interventions infobox |
Name = {{PAGENAME}} |
Image = Cerebral angiography, arteria vertebralis sinister injection.JPG |
Caption = Angiogram showing a [[Transverse plane|transverse projection]] of the [[vertebral artery|vertebro]][[basilar artery|basilar]] and [[posterior cerebral]] circulation. |
ICD10 = |
ICD9 = {{ICD9proc|88.40}}-{{ICD9proc|88.68}} |
OPS301 = {{OPS301|3-60}} |
MeshID = D000792 |
OtherCodes = |
}}
രക്തധമനികളുടെ പടം എടുക്കുന്ന പ്രക്രിയയെ '''ആൻജിയോ ഗ്രാഫി''' എന്നു പറയുന്നു. (ആൻജിയോ = രക്തധമനി. ഗ്രാഫി = [[ചിത്രണം]]) രക്തധമനികൾക്കകത്ത് ചെറിയ [[പ്ലാസ്റ്റിക്ക്]] കുഴലുകൾ അനായാസമായി കടത്താമെന്ന് 1929-ൽ [[ജർമൻ]] ശാസ്ത്രജ്ഞനായ വേർണർ ഫോഴ്സ്മാൻ (Werner Forssman)<ref>http://www.metafilter.com/27538/In-1956-Dr-Werner-Forssman-was-awarded-The-Nobel-Prize In 1956, Dr. Werner Forssman was awarded The Nobel Prize</ref> കണ്ടുപിടിച്ചു. തന്റെ സ്വന്തം കയ്യിലെ രക്തധമനിവഴി ഒരു [[പ്ലാസ്റ്റിക്ക്]] കുഴൽ കടത്തി അത് [[ഹൃദയം|ഹൃദയത്തിന്റെ]] വലത്തേ മേലറവരെ എത്തിച്ച്, അതുകൊണ്ട് ഒരു അപകടവും വരില്ലെന്നു ഇദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു. ഇതിനായി ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രത്യേക പ്ലാസ്റ്റിക്ക് കുഴലുകളാണ് കത്തീറ്റർ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.
== കത്തീറ്ററൈസേഷൻ ==
(Catheterization)
[[പ്രമാണം:Herzkatheterlabor modern.jpeg|thumb|250px|left|കത്തീറ്ററൈസേഷൻ ലാബ്]]
ഇങ്ങനെ കടത്തുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക്ക് കുഴൽ വഴി രക്തക്കുഴലുകളിലെയും, [[ഹൃദയം|ഹൃദയത്തിന്റെ]] എല്ലാ അറകളിലെയും [[രക്തം|രക്തത്തിലെ]] പ്രാണവായുവിന്റെയും [[കാർബൺ ഡൈഓക്സൈഡ്|കാർബൺ ഡൈഓക്സൈഡിന്റെയും]] അളവ് തിട്ടപ്പെടുത്താൻ കഴിയും. മാത്രമല്ല അവിടങ്ങളിലെ രക്തസമ്മർദം കൃത്യമായി അളക്കാനും സാധിക്കും. ഈ പ്രക്രിയയാണ് കത്തീറ്ററൈസേഷൻ (Catheterization) <ref>http://www.nhlbi.nih.gov/health/health-topics/topics/cath/ What Is Cardiac Catheterization?</ref>എന്നറിയപ്പെടുന്നത്. 1947-ൽ ഷാവേസ് (Chavez) എന്ന ശാസ്ത്രജ്ഞൻ രക്തക്കുഴലുകളിലൂടെ കടത്തിയ കത്തീറ്റർ വഴി [[അയോഡിൻ]] കലർന്ന ലായനി കുത്തിവച്ച് രക്തധമനിയുടെ പടം [[എക്സ്റേ]] വഴി എടുക്കാമെന്നു കണ്ടുപിടിച്ചു. ഇതാണ് ആൻജിയോഗ്രാം. ശരീരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള രക്തധമനികളുടെ പടം എടുത്താൽ അവിടേയ്ക്കുള്ള രക്തധമനികളുടെ ഘടനയെപ്പറ്റിയും രക്തചംക്രമണത്തെപ്പറ്റിയും കൃത്യമായ അറിവ് സമ്പാദിക്കാമെന്ന് ഗവേഷകർ മനസ്സിലാക്കി. ഇന്ന് ശരീരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്കുള്ള രക്തധമനികളുടെ ആൻജിയോഗ്രാഫുകൾ രോഗനിർണയത്തിനുള്ള ഒരു സാധാരണ പരിശോധനാമാർഗ്ഗമാണ്. കഴിഞ്ഞ രണ്ടുപതിറ്റാണ്ടുകാലത്ത് ശരീരത്തിനുള്ളിലെ അവയവങ്ങളുടെ പടം എടുക്കാനായുള്ള പല നൂതന മാർഗങ്ങളും കണ്ടുപിടിക്കുകയും വളരെ സാധാരണമാവുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[എം.ആർ.ഐ. സ്കാൻ|എം.ആർ.എ. സ്കാനും]], എം.ആർ.ഐ. സ്കാനും സി.ടിയുമാണ് ഈ നൂതന പരിശോധനാമാർഗങ്ങൾ. ഇവ ഉപയോഗിച്ച് കത്തീറ്ററുകൾ രക്തധമനി വഴി കടത്താതെതന്നെ ശരീരത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള രക്തക്കുഴലുകളുടെ ആൻജിയോഗ്രാം എടുക്കാനുള്ള സംവിധാനമുണ്ട്.
== രക്തധമനികളുടെ പടം ==
[[പ്രമാണം:Catheterization selective angiography.JPG|thumb|250px|right|കത്തീറ്ററൈസേഷൻ]]
ശരീരത്തിലെ ഓരോ ഭാഗത്തെയും രക്തധമനികളുടെ പടം ആ രക്തധമനിയുടെ പേരിനോടു ചേർത്താണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഉദാഹരണമായി
*ഫെമറൽ ആൻജിയോഗ്രാം = കാലിലെ രക്തധമനികളുടെ പടം <ref>http://www.wisegeek.com/what-is-a-femoral-angiogram.htm What Is a Femoral Angiogram?</ref>
*കരോട്ടിഡ്/ സെറിബ്രൽ ആൻജിയോഗ്രാം = [[തലച്ചോർ|തലച്ചോറിനകത്തെ]] രക്തക്കുഴലുകളുടെ പടം<ref>http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003799.htm Cerebral angiography: MedlinePlus Medical Encyclopedia</ref>
*റീനൽ ആൻജിയോ ഗ്രാം = [[വൃക്ക|വൃക്കകളിലെ]] രക്തധമനികളുടെ പടം<ref>http://www.hopkinsmedicine.org/healthlibrary/test_procedures/urology/renal_angiogram_92,P07721/ What is a renal angiogram?</ref>
*സിലിയാക് മെസന്റെറിക്ക് ആൻജിയോഗ്രാം = [[കുടൽ|കുടലിലെ]] രക്തധമനികളുടെ പടം<ref>http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12207181 Multislice CT angiography of the celiac and superior mesenteric</ref>
*ബ്രേക്കിയൽ ആൻജിയോഗ്രാം = കൈയിലെ രക്തധമനികളുടെ പടം<ref>http://guildofscientifictroubadours.com/2012/02/26/science-art-angiome-annulaire-by-dr-michel-royon/ The Guild of Scientific Troubadours</ref>.
*സ്പീനോപോർട്ടോഗ്രഫിയിൽ സാധാരണരീതിയിൽ നിന്നു വ്യത്യസ്തമായി [[പ്ലീഹ|പ്ലീഹയിൽ]] നേരിട്ട് ഡൈ കുത്തിവച്ച് പ്ലീഹാരക്തധമനിയുടെയും പോർട്ടർ രക്തധമനിയുടെയും പടം എടുക്കുന്നു. ഇതിൽ മറ്റു ആൻജിയോഗ്രാഫികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി അവയവത്തിൽത്തന്നെ ഡൈ കുത്തി വയ്ക്കുകയാണ്.
*കൊറോണറി ആൻജിയോഗ്രാം = [[ഹൃദയം|ഹൃദയ]] പേശികളിലെ രക്തക്കുഴലുകളുടെ പടം<ref>http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003876.htm Coronary angiography: MedlinePlus Medical Encyclopedia</ref>
*പൾമോണറി ആൻജിയോഗ്രാം = [[ശ്വാസകോശം|ശ്വാസകോശത്തിലെ]] രക്തധമനികളുടെയും രക്തചംക്രമണത്തിന്റെയും പടം<ref>http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003813.htm Pulmonary angiography: MedlinePlus Medical Encyclopedia</ref>
*ഫ്ലൂറേസിയൻ (Fluorescein) ആൻജിയോഗ്രാഫി = റെറ്റിനയിലൂടെയുള്ള രക്തചംക്രമണത്തിന്റെയും രക്തധമനികളുടെയും പടം.<ref>http://www.cpmc.org/learning/documents/angioeye-ws.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141011170648/http://www.cpmc.org/learning/documents/angioeye-ws.html |date=2014-10-11 }} Fluorescein Angiogram of the Eye</ref>
== പക്ഷാഘാതവും ഹൃദയാഘാതവും ==
രക്തധമനികൾക്കകത്ത് [[കൊഴുപ്പ്]] അടിഞ്ഞ് രക്തചംക്രമണത്തിന് തടസ്സമുണ്ടാകുന്ന അസുഖം പ്രായമാകുന്നവരിൽ സാധാരണമായി കണ്ടുവരാറുണ്ട്. ഈ അസുഖം [[തലച്ചോർ|തലച്ചോറിലെ]] രക്തധമനികളെ ബാധിക്കുമ്പോൾ [[പക്ഷാഘാതം|പക്ഷാഘാതവും]] [[ഹൃദയം|ഹൃദയഭിത്തികളിലെ]] രക്തധമനികളെ ബാധിക്കുമ്പോൾ [[ഹൃദയാഘാതം|ഹൃദയാഘാതവും]] ഉണ്ടാകുന്നു. രോഗലക്ഷണങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ ആ ശരീരഭാഗത്തിന്റെ ആൻജിയോഗ്രാം എടുത്തുനോക്കിയാൽ പലപ്പോഴും രോഗം വരാനിടയുണ്ടോ എന്നു കണ്ടുപിടിക്കുകയും അതിനു വേണ്ട ചികിത്സ തുടങ്ങുകയും ചെയ്യാം. ഹൃദയാഘാതത്തിനും മസ്തിഷ്ക്കാഘാതത്തിനും മാത്രമായി ചുരുങ്ങിയിരുന്ന ആൻജിയോഗ്രാഫിക് പരിശോധന ഇപ്പോൾ ഏത് അവയവത്തിന്റെയും രക്തചംക്രമണത്തിന്റെ തടസ്സമോ രോഗാവസ്ഥയോ നിർണയിയ്ക്കുന്നതിന് വളരെ ഫലപ്രദമായി കണ്ടുവരുന്നു. ഉദാ. വൃക്കകളുടെ പ്രവർത്തനക്ഷമത കണ്ടുപിടിക്കുക, കിഡ്നിയിലെ സിസ്റ്റുകളും ട്യൂമറുകളും കണ്ടുപിടിക്കുക, രക്തധമനിയിൽ ഉണ്ടാകാവുന്ന അന്യൂറിസം (Aneurysm) (ഇത് പൊട്ടിയാൽ ഉള്ളിൽ രക്തസ്രാവം ഉണ്ടാകാം) കണ്ടുപിടിക്കുക തുടങ്ങിയവ.
കാലിലെ ധമനി വഴി കത്തീറ്ററുകൾ ശരീരത്തിന്റെ ഏതു ഭാഗത്തുള്ള ധമനികളിലും അനായാസം എത്തിക്കാൻ സാധിക്കും. പക്ഷേ പലരിലും ഈ പരിശോധന കൈയിലെ ധമനിവഴിയും ചെയ്യാവുന്നതാണ്. കക്ഷത്തിലെയും (armpit) കഴുത്തിലെയും രക്തധമനികൾ വഴിയും പ്രസ്തുത പരിശോധന ചെയ്യാവുന്നതാണ്. കൈയിലെ ധമനി വഴി കത്തീറ്ററൈസേഷനും, ആൻജിയോഗ്രാമും ചെയ്താൽ കത്തീറ്റർ കടത്തിയ സുഷിരം വഴി രക്തസ്രാവം ഉണ്ടാകാതെ നോക്കാൻ എളുപ്പമാണ്. അതുകൊണ്ട് രോഗിയെ പലപ്പോഴും ഏതാനും മണിക്കൂറുകൾക്കകം വീട്ടിൽ അയയ്ക്കാൻ സാധിക്കുകയും ചെയ്യും.
== സൂക്ഷ്മതയോടെ ചെയ്യേണ്ട പരിശോധനകൾ ==
[[പ്രമാണം:Angiome annulaire.JPG|thumb|250px|right|കൈയിലെ രക്തധമനികളുടെ പടം.]]
കത്തീറ്ററൈസേഷനും ആൻജിയോഗ്രാമും വളരെ സൂക്ഷ്മതയോടെ ചെയ്യേണ്ട പരിശോധനകളാണ്. കത്തീറ്റർ കയറ്റിയ സുഷിരം വഴി രക്തസ്രാവം ഉണ്ടാകാതെ സൂക്ഷിക്കണം. കത്തീറ്റർ കൊണ്ട് ധമനികളുടെ ആന്തരികവലയം വ്രണപ്പെടുത്താതെ വേണം പരിശോധനകൾ നടക്കാൻ. മാത്രമല്ല ധമനികൾക്കകത്തടിഞ്ഞിരിക്കുന്ന കൊഴുപ്പോ, രക്തക്കട്ടകളോ ഇളകിപ്പോകാതെയും സൂക്ഷിക്കണം. സൂക്ഷ്മതയോടെ ഈ പരിശോധന ചെയ്യുന്നവരുടെ കൈയിൽ സാധാരണമായി അപകടങ്ങൾ ഒന്നും സംഭവിക്കാറില്ല. എത്രശ്രദ്ധിച്ച് കൈകാര്യം ചെയ്താലും ആൻജിയോഗ്രാഫിയോടനുബന്ധിച്ച് സങ്കീർണാവസ്ഥയുണ്ടായ്ക്കൂടെന്നില്ല. ചുരുക്കം ചിലർക്ക് കുത്തിവയ്ക്കുന്ന മരുന്നിന് അലർജിയുണ്ടാകാം. നീർക്കെട്ട്, ശ്വാസതടസ്സം, ഹൃദയസ്തംഭനം, ക്രമാതീതമായ രക്തസമ്മർദം തുടങ്ങിയവ അത്യപൂർവമായി വളരെ ചെറിയ തോതിലെങ്കിലും കണ്ടുവരുന്ന കുഴപ്പങ്ങളാണ്. റേഡിയോ പ്രസരണത്തിന്റെ തോത് കുറവായതിനാൽ ആൻജിയോഗ്രാഫി, കൂടുതൽ തവണകൾ ആവർത്തിച്ചില്ലെങ്കിൽ, ഗർഭാവസ്ഥയിൽ പോലും പ്രശ്നങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാറില്ല.
അടുത്തകാലം വരെ ആൻജിയോഗ്രാഫിയുടെ പടങ്ങൾ എക്സ്റേ ഫിലിമുകളിലോ, ചലിക്കുന്ന പടങ്ങൾ സിനിമാ ഫിലിമുകളിലോ ആണ് രേഖപ്പെടുത്തി സൂക്ഷിച്ചിരുന്നത്. ഇന്നത്തെ സംവിധാനത്തിൽ ഇതെല്ലാം അനായാസം [[കംപ്യൂട്ടർ|കംപ്യൂട്ടറുകൾ]] വഴികാണാവുന്ന കോമ്പാക്റ്റ് ഡിസ്ക്കുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തി സൂക്ഷിക്കുന്നു.
== ഇതുംകാണുക ==
[[ആൻജിയോപ്ലാസ്റ്റി]]
== അവലംബം ==
{{reflist|2}}
== പുറംകണ്ണികൾ ==
*http://my.clevelandclinic.org/services/angiography/hic_angiography_test.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224115844/http://my.clevelandclinic.org/services/angiography/hic_angiography_test.aspx |date=2012-02-24 }}
*http://www.radiologyinfo.org/en/info.cfm?pg=angiocath
*http://www.sirweb.org/patients/angiography/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120320090122/http://www.sirweb.org/patients/angiography/ |date=2012-03-20 }}
*http://rad.usuhs.mil/rad/home/angio.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111202144855/http://rad.usuhs.mil/rad/home/angio.html |date=2011-12-02 }}
*http://cardiosmart.org/HeartDisease/CTT.aspx?id=1640 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120518132903/http://cardiosmart.org/HeartDisease/CTT.aspx?id=1640 |date=2012-05-18 }}
== വീഡിയോ ==
*http://www.youtube.com/watch?v=kY5gKdFWT3k
{{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ആ{{ൻ}}ജിയോഗ്രാഫി|ആൻജിയോഗ്രാഫി}}
[[വർഗ്ഗം:വൈദ്യപരിശോധനകൾ]]
2mg7fun9qxouth0h73mwjygdma2kgl4
സംസ്ഥാനപാത 23 (കേരളം)
0
192411
4620000
3646500
2026-05-18T01:25:52Z
Asifalinair
206364
4620000
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|State Highway 23 (Kerala)}}
{{Infobox road
| country = IND
| type = SH
| state = Kerala
| route = 23
| alternate_name = ഷൊർണൂർ - പെരിന്തൽമണ്ണ റോഡ്
| map = {{maplink|frame=yes|plain=yes|frame-align=center|frame-width=300|frame-height=240|type=line|zoom=12|from=State Highway 23 (Kerala).map}}
| map_custom = yes
| map_notes = SH 23 highlighted in red
| spur_type =
| spur_of =
| maint = [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]]
| length_km = 39.3
| length_notes = <!--[[Corridor_Name1]]: {{convert|00|km|mi|abbr=on}} (Place1 – Place2)<br />[[Corridor_Name2]]: 00 km (Place1 – Place2) -->
| established =
| allocation =
| direction_a = തെക്ക്
| terminus_a = {{jct|state=Kerala|SH|22|country=IND}} in [[ഷൊർണൂർ]] <!-- Road begins here. Include Route No. if road starts from another Major route-->
| junction = {{plainlist| <!--Use {{plainlist|}}. Only include Primary highways (single & double digit numbered routes) and Inter-state highways. Maximum 10 entries-->
*{{jct|state=Kerala|SH|39|country=IND}} in [[Pattambi]]
*{{jct|state=Kerala|SH|60|country=IND}} in [[Cherukara]]
*{{jct|state=Kerala|SH|53|country=IND}} in [[Perinthalmanna]]
}}
| direction_b = വടക്ക്
| terminus_b = {{jct|state=Kerala|NH|966|country=IND}} in [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] <!-- Road ends here. Include Route No. if road ends on another major route-->
| districts = [[പാലക്കാട്]], [[മലപ്പുറം]]
| previous_type = SH
| previous_route = 22 <!-- previous route in road numbering system (SH 4 - SH 5 - SH 6) -->
| next_type = SH
| next_route = 25 <!-- next route in highway numbering system ((SH 4 - SH 5 - SH 6) -->
}}
[[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] [[kerala|കേരള സംസ്ഥാനത്തെ]] ഒരു സംസ്ഥാനപാതയാണ് '''SH 23 (സംസ്ഥാനപാത 23)'''. [[പാലക്കാട്|പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ]] [[ഷൊർണ്ണൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്നും ആരംഭിച്ച്, [[പെരിന്തൽമണ്ണ|പെരിന്തൽമണ്ണക്ക്]] ശേഷമുള്ള സംസ്ഥാനപാത 24-ൽ ആണ് ഈ പാത അവസാനിക്കുന്നത്. 39.3 കിലോമീറ്റർ നീളമുണ്ട്<ref name="keralapwd">{{cite web|url=http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|title=Kerala PWD - State Highways|publisher=Kerala State Public Works Department|accessdate=26 February 2010|archive-date=2010-12-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20101201055331/http://www.keralapwd.gov.in/getPage.php?page=maps&pageId=248|url-status=dead}}</ref>.
==കടന്നു പോകുന്ന സ്ഥലങ്ങൾ==
[[ഷൊർണ്ണൂർ]] റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ - [[പട്ടാമ്പി]] നെല്ലു ഗവേഷണ കേന്ദ്രം - ([[പൊള്ളാച്ചി]] റോഡ് തുടങ്ങുന്നു) - ശങ്കരമംഗലം കവല - ചെറുകര - [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] കവല - സംസ്ഥാനപാത 24-ൽ ചേരുന്നു.
==അവലംബം==
{{reflist}}
{{Kerala State Highways Network}}
{{Road-stub}}
aj8cwnlsuqw99cjdsq63xsnq8so9u4g
പരിണയം
0
194949
4620039
4595197
2026-05-18T07:11:49Z
~2026-29823-71
217901
/* അഭിനേതാക്കൾ */
4620039
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Parinayam}}
{{Infobox film
| name = പരിണയം
| image = Parinayam.jpg
| caption = വി.സി.ഡി. പുറംചട്ട
| director = [[ഹരിഹരൻ (സംവിധായകൻ)|ഹരിഹരൻ]]
| producer = [[ജി.പി. വിജയകുമാർ]]
| writer = [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]]
| starring = {{Plainlist|
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]]
* [[വിനീത്]]
* [[മനോജ് കെ. ജയൻ]]
}}
| music = {{Plainlist|
* [[ബോംബെ രവി]]
* '''പശ്ചാത്തലസംഗീതം''':
* [[ജോൺസൺ]]
}}
| lyrics = [[യൂസഫലി കേച്ചേരി]]
| cinematography = [[എസ്. കുമാർ]]
| editing = [[എം.എസ്. മണി]]
| studio = സെവൻ ആർട്സ്
| distributor = സെവൻ ആർട്സ്
| released = 1994
| runtime = 141 മിനിറ്റ്
| country = [[ഇന്ത്യ]]
| language = [[മലയാളം]]
| budget =
| gross =
}}
[[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ|എം.ടി. വാസുദേവൻ നായരുടെ]] തിരക്കഥയിൽ [[ഹരിഹരൻ (സംവിധായകൻ)|ഹരിഹരൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത് 1994-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്രമാണ്]] '''''പരിണയം'''''. [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]], [[വിനീത്]], [[മനോജ് കെ. ജയൻ]] എന്നിവരാണ് പ്രധാനവേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിരിക്കുന്നത്. സെവൻ ആർട്സ് ഇന്റർനാഷണൽ ലിമിറ്റഡിന്റെ ബാനറിൽ [[ജി.പി. വിജയകുമാർ|ജി.പി. വിജയകുമാറാണ്]] ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത്. [[ബോംബെ രവി|ബോംബെ രവിയാണ്]] [[യൂസഫലി കേച്ചേരി]] എഴുതിയ ഇതിലെ ശ്രദ്ധേയമായ ഗാനങ്ങൾക്ക് സംഗീതം പകർന്നത്. ചിത്രത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലസംഗീതം [[ജോൺസൺ]] ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു. [[എസ്. കുമാർ|എസ്. കുമാറാണ്]] ചിത്രത്തിന്റെ ഛായാഗ്രഹണം നിർവ്വഹിച്ചത്.
[[കുറിയേടത്ത് താത്രി|കുറിയേടത്ത് താത്രിയുടെ]] [[സ്മാർത്തവിചാരം|സ്മാർത്തവിചാരത്തെ]] ആസ്പദമാക്കി നിർമ്മിച്ച ഈ ചിത്രം നിരവധി [[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|ദേശീയ]], [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|സംസ്ഥാന]] ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരങ്ങൾ നേടി.
== അഭിനേതാക്കൾ ==
* [[മോഹിനി (നടി)|മോഹിനി]] – ഉണ്ണിമായ അന്തർജ്ജനം
* [[വിനീത്]] – മാധവൻ
* [[മനോജ് കെ. ജയൻ]] – കുഞ്ചുണ്ണി
* [[തിലകൻ]] – മൂത്തേടത്ത് ഭട്ടതിരി (സ്മാർത്തൻ)
* [[നെടുമുടി വേണു]] – അപ്ഫൻ
* [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]] – മുല്ലശ്ശേരി
* [[ഒടുവിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]] – ഒത്തിക്കൻ
* [[സുകുമാരി]] – കുഞ്ഞിക്കാലി
* [[ശാന്തി കൃഷ്ണ]] – മാതു
* [[ബഹദൂർ]] – കിഴക്കേടം
* [[ജഗന്നാഥ വർമ്മ]] – പാലക്കുന്നം
* കെ.പി.എ.സി. പ്രേമചന്ദ്രൻ – തെക്കുംതല ഗോവിന്ദൻ
* രവി മേനോൻ – കൃഷ്ണൻ
* മനോജ് രാജാ – വാസുദേവൻ
* ശിവദാസ് – കെ.എം.ബി.
* ആർ.കെ. നായർ – ശേഖരൻ
* അനില പീതാംബരൻ – നാണിക്കുട്ടി
* [[വത്സല മേനോൻ]] – വല്യേത്തമ്മാര്
* [[ബിന്ദു പണിക്കർ]] – ചെറിയേത്തമ്മാര്
* ശാന്താ കുമാരി – പാറുവമ്മ
* കാവ്യശ്രീ – ഉമ
* ബബിത – താത്രി
== സംഗീതം ==
{{Track listing
| headline = ഗാനങ്ങൾ
| extra_column = ഗായകർ
| label = മാഗ്നാ സൗണ്ട്സ്
| all_lyrics = [[യൂസഫലി കേച്ചേരി]]
| all_music = [[ബോംബെ രവി]]
| title1 = പാർവ്വണേന്ദു
| note1 = രാഗം: [[മോഹനം]]
| extra1 = [[കെ.എസ്. ചിത്ര]], കോറസ്
| length1 = 4:19
| title2 = വൈശാഖ പൗർണ്ണമിയോ
| note2 = രാഗം: [[കല്യാണി (മേളകർത്താരാഗം)|കല്യാണി]]
| extra2 = [[കെ.എസ്. ചിത്ര]]
| length2 = 4:45
| title3 = അഞ്ചു ശരങ്ങളും
| note3 = രാഗം: [[മാണ്ഡ്]]
| extra3 = [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]]
| length3 = 4:57
| title4 = സാമജ സഞ്ചാരിണി
| note4 = രാഗം: [[കാംബോജി]]
| extra4 = [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]]
| length4 = 5:08
| title5 = ശാന്താകാരം
| note5 = രാഗം: [[ആനന്ദഭൈരവി (രാഗം)|ആനന്ദഭൈരവി]]
| extra5 = [[കെ.എസ്. ചിത്ര]]
| length5 = 1:25
| title6 = വൈശാഖ പൗർണ്ണമിയോ
| note6 = രാഗം: [[കല്യാണി (മേളകർത്താരാഗം)|കല്യാണി]]
| extra6 = [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]]
| length6 = 4:45
| title7 = സാമജ സഞ്ചാരിണി
| note7 = രാഗം: [[കാംബോജി]]
| extra7 = [[കെ.എസ്. ചിത്ര]]
| length7 = 5:08
}}
== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
;[[ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരങ്ങൾ]] 1994
* മികച്ച തിരക്കഥ – [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]]
* മികച്ച സാമൂഹിക പ്രസക്തിയുള്ള ചിത്രം
* മികച്ച സംഗീതസംവിധാനം – [[ബോംബെ രവി]] (''[[സുകൃതം]]'' എന്ന ചിത്രത്തിനും കൂടി ചേർത്ത്)
* പ്രത്യേക ജൂറി പുരസ്കാരം (ഛായാഗ്രഹണം) – [[എസ്. കുമാർ]]
;[[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരങ്ങൾ]] 1994
* മികച്ച ചിത്രം
* മികച്ച സംവിധായകൻ – [[ഹരിഹരൻ (സംവിധായകൻ)|ഹരിഹരൻ]]
* മികച്ച തിരക്കഥ – [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ]]
* മികച്ച ഗായകൻ – [[കെ.ജെ. യേശുദാസ്]]
* മികച്ച ഗായിക – [[കെ.എസ്. ചിത്ര]]
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{imdb title|id=0230623|title=പരിണയം}}
* [http://msidb.org/m.php?3618 ''പരിണയം''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140729000812/http://msidb.org/m.php?3618 |date=2014-07-29 }} – മലയാളസംഗീതം.ഇൻഫോ
{{KeralaStateFilmAwardBestFilm}}
[[വർഗ്ഗം:1994-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഹരിഹരൻ സംവിധാനം ചെയ്ത ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച ചലച്ചിത്രത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന സർക്കാർ പുരസ്കാരം നേടിയ ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മികച്ച സംവിധായകർക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം നേടിയ ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ തിരക്കഥയെഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ബോംബെ രവി സംഗീതം പകർന്ന ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യൂസഫലി കച്ചേരിയുടെ ഗാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:യൂസഫലി- ബോംബെ രവി ഗാനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:എസ്.കുമാർ കാമറ ചലിപ്പിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
lktjpn09ba6ff9u6fynxbqrf9vwwajf
പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
0
203624
4620104
4609748
2026-05-18T11:36:52Z
GV2010
217548
/* */
4620104
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|P.C. Vishnunath}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
| image =APJPCV.jpg
| caption = മുൻ രാഷ്ട്രപതി [[എ.പി.ജെ. അബ്ദുൽ കലാം|എപിജെ അബ്ദുൽ കലാമിനൊപ്പം]] വിഷ്ണുനാഥ്
| office = സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത്,ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മേയ് 2026
| predecessor = [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
| office1 = [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗം]]
|term_start1= 2006, 2011
|term_end1= 2016
| predecessor1 = [[ശോഭനാ ജോർജ്]]
| successor1 = [[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]
| constituency1 = [[Chengannur|ചെങ്ങന്നൂർ]]
| office2 =
| term_start2 =
| term_end2 =
| predecessor2 =
| successor2 =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
| spouse = കനകഹാമ
| children = ഉണ്ട്
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1978|3|30}}
| birth_place = [[മാവടി]], പുത്തൂർ
| residence = [[ചെങ്ങന്നൂർ]],<br /> [[തിരുവനന്തപുരം]],<br /> [[കേരളം]]
| alma_mater = ഗവർമെന്റ് ലോ കോളേജ്, [[Thiruvananthapuram]]
| death_date =
| death_place =
| website = http://www.pcvishnunadh.com/
| footnotes =
| date =
| year =
| source =
}}
2020 മുതൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി| കെ.പി.സി.സിയുടെ]] വൈസ് പ്രസിഡൻറും [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറയിൽ]] നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗവും]], [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്|യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറുമായിരുന്ന കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള [[കോൺഗ്രസ്| കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] യുവനേതാവാണ്
'''പി.സി.വിഷ്ണുനാഥ്''' (ജനനം: 30 മാർച്ച് 1978)<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/kpcc-reconstituted-with-12-vice-presidents/article30645897.ece/</ref><ref>http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/members/p_c_vishnunadh.htm</ref>
==ജീവിതരേഖ==
[[കൊല്ലം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവടി|മാവടിയിൽ]] ചെല്ലപ്പൻ പിള്ളയുടേയും ലീലയുടേയും മകനായി 1978 മാർച്ച് 30ന് ജനിച്ചു. ബി.കോം.എൽ.എൽ.ബിയാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം ശാസ്താംകോട്ട ഡി.ബി. കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി.<ref>https://www.oneindia.com/politicians/pc-vishnunath-3447.html</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
കേരളത്തിലെ
[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)|കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ യുവനേതാവാണ്. പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ് 2006 മുതൽ 2016 വരെ കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-08-10 |archive-date=2012-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm |url-status=deviated |archivedate=2012-05-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120512055402/http://niyamasabha.org/codes/13kla/mem/p_c_vishnunadh.htm }}</ref> കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥിപ്രസ്ഥാനമായ [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യുവിലൂടെ]] രാഷ്ട്രീയരംഗത്തെത്തിയത്.
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 1993 : കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറി, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 1997 : സെക്രട്ടറി, ആർട്ട്സ് ക്ലബ്, ഡി.ബി.കോളേജ്, ശാസ്താംകോട്ട
* 2001-2002 : കേരള യൂണിവേഴ്സിറ്റി സെനറ്റ് മെമ്പർ
* 2002-2006 : കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്
* 2006-2011, 2011-2016 : നിയമസഭാംഗം, ചെങ്ങന്നൂർ
* 2010-2013 : സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ്, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്
* 2014 : കെ.പി.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* 2017 : എ.ഐ.സി.സി. സെക്രട്ടറി
* 2020 : കെ.പി.സി.സി. വൈസ് പ്രസിഡൻറ്
* 2021 : നിയമസഭാംഗം, കുണ്ടറ<ref>[http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=147679 പി.സി വിഷ്ണുനാഥ് യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable sortable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-03-23 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=deviated |archivedate=2021-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref>
! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021
|[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്
|[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യജനാധിപത്യമുന്നണി]]
|ജെ മേഴ്സികുട്ടിയമ്മ
|ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി
|
|
|-
|2016|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||[[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ നായർ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2011|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എസ്. സുജാത]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|2006|| [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ||പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സജി ചെറിയാൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]
|-
|}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:വിഷ്ണുനാഥ്}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1978-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
hhh0kjc00tpfh94x8kgqbmryneuiwno
എം. കമലം
0
235166
4620041
4617571
2026-05-18T07:39:22Z
GV2010
217548
/* */
4620041
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|M. Kamalam}}
{{prettyurl|A.V. Abdurahman Haji}}
{{Infobox officeholder
| name = എം. കമലം
| image = M. Kamalam.jpg
| alt =
| caption = എം. കമലം
| birth_name =
| birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --> 14 ആഗസ്റ്റ് 1926
| birth_place =
| death_date = 30 ജനുവരി 2020<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) -->
| death_place = കോഴിക്കോട്
| nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]]
| other_names =
| known_for = നിയമസഭാ സാമാജിക
| occupation = പൊതുപ്രവർത്തക
| office = കേരളത്തിലെ സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 1982-1987
| | 1blankname = Chief Minister
| 1namedata = {{Unbulleted_list|[[കെ. കരുണാകരൻ]]}}
| predecessor = [[കെ. കരുണാകരൻ]]
| successor =
}}
ആറും ഏഴും കേരള നിയമസഭകളിലെ അംഗവും ഏഴാം സഭയിലെ സഹകരണ വകുപ്പു മന്ത്രിയുമായിരുന്നു<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/m272.htm</ref> '''എം. കമലം''' (ജനനം :14 ആഗസ്റ്റ് 1926 മരണം:30 ജനുവരി 2020)<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/former-minister-m-kamalam-passes-away-1.4486438|title=മുൻമന്ത്രി എം.കമലം അന്തരിച്ചു|access-date=2020-01-30|last=|first=|date=|website=Mathrubhumi|publisher=}}</ref>. വനിതാ കമ്മിഷൻ ചെയർപേഴ്സണായും പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>http://malayalam.oneindia.in/news/2002/05/14/ker-women-commission.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കെ പി സി സി ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും വൈസ് പ്രസിഡന്റായും പ്രവർത്തിച്ച അവർ കോൺഗ്രസിലെ പിളർപ്പിനെ തുടർന്ന് കോൺഗ്രസ് (ഒ)-ൽ നിലകൊണ്ടു. ജനതാ പാർട്ടി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അതിന്റെ കോഴിക്കോട് ജില്ലാ ചെയർ പേഴ്സണായും സംസ്ഥാന എക്സിക്യൂട്ടീവ് കമ്മിറ്റി അംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചു.
1948 മുതൽ 1963 വരെ കോഴിക്കോട് മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിൽ അംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചു. 1980 ലും 1982 ലും കൽപ്പറ്റ നിയോജക മണ്ടലത്തിൽ നിന്നും കേരള നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 24.05.1982 മുതൽ 25.03.1987 വരെ കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിൽ സഹകരണ വകുപ്പു മന്ത്രിയായി ചുമതല വഹിച്ചു.
നീണ്ടകാലത്തെ പൊതുജീവിതത്തിൽ ജീവിതത്തിന്റെ നാനാ തുറകളിൽ വിവിധ പദവികൾ വഹിച്ച അവർ വിമോചന സമരകാലത്തും അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്തും ജയിൽ വാസം അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മാമ്പറ്റ സാമിക്കുട്ടിയാണ് ഭർത്താവ് ഈ ദമ്പതികൾക്ക് 4 മക്കളുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/former-minister-m-kamalam-passes-away-1.4486438|title=മുൻമന്ത്രി എം.കമലം അന്തരിച്ചു|access-date=2020-01-30|last=|first=|date=|website=Mathrubhumi|publisher=}}</ref>
==മരണം==
30 ജനുവരി 2020 ന് കോഴിക്കോട്ടു വച്ച് അന്ത്യം സംഭവിച്ചു. <ref>https://www.kairalinewsonline.com/2020/01/30/311788.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==അവലംബം==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ വനിതാ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സഹകരണവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 14-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:2020-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 30-ന് മരിച്ചവർ]]
l2g9csazflpf16uqkmhw0cphsr98g5q
4620042
4620041
2026-05-18T07:42:12Z
GV2010
217548
/* */
4620042
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|M. Kamalam}}
{{prettyurl|A.V. Abdurahman Haji}}
{{Infobox officeholder
| name = എം. കമലം
| image = M. Kamalam.jpg
| alt =
| caption = എം. കമലം
| birth_name =
| birth_date = <!-- {{Birth date and age|YYYY|MM|DD}} or {{Birth-date and age|Month DD, YYYY}} --> 14 ആഗസ്റ്റ് 1926
| birth_place =
| death_date = 30 ജനുവരി 2020<!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} or {{Death-date and age|Month DD, YYYY|Month DD, YYYY}} (death date then birth date) -->
| death_place = കോഴിക്കോട്
| nationality = [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]]
| other_names =
| known_for = നിയമസഭാ സാമാജിക
| occupation = പൊതുപ്രവർത്തക
| office = കേരളത്തിലെ സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 1982-1987
| | 1blankname = Chief Minister
| 1namedata = {{Unbulleted_list|[[കെ. കരുണാകരൻ]]}}
| predecessor = [[കെ. കരുണാകരൻ]]
| successor =
| office1 = [[ നിയമസഭാംഗം ]]
| term1 = 1982-1987
| constituency1 = [[കല്പറ്റ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
}}
ആറും ഏഴും കേരള നിയമസഭകളിലെ അംഗവും ഏഴാം സഭയിലെ സഹകരണ വകുപ്പു മന്ത്രിയുമായിരുന്നു<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/m272.htm</ref> '''എം. കമലം''' (ജനനം :14 ആഗസ്റ്റ് 1926 മരണം:30 ജനുവരി 2020)<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/former-minister-m-kamalam-passes-away-1.4486438|title=മുൻമന്ത്രി എം.കമലം അന്തരിച്ചു|access-date=2020-01-30|last=|first=|date=|website=Mathrubhumi|publisher=}}</ref>. വനിതാ കമ്മിഷൻ ചെയർപേഴ്സണായും പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>http://malayalam.oneindia.in/news/2002/05/14/ker-women-commission.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കെ പി സി സി ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും വൈസ് പ്രസിഡന്റായും പ്രവർത്തിച്ച അവർ കോൺഗ്രസിലെ പിളർപ്പിനെ തുടർന്ന് കോൺഗ്രസ് (ഒ)-ൽ നിലകൊണ്ടു. ജനതാ പാർട്ടി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അതിന്റെ കോഴിക്കോട് ജില്ലാ ചെയർ പേഴ്സണായും സംസ്ഥാന എക്സിക്യൂട്ടീവ് കമ്മിറ്റി അംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചു.
1948 മുതൽ 1963 വരെ കോഴിക്കോട് മുനിസിപ്പൽ കൗൺസിൽ അംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചു. 1980 ലും 1982 ലും കൽപ്പറ്റ നിയോജക മണ്ടലത്തിൽ നിന്നും കേരള നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 24.05.1982 മുതൽ 25.03.1987 വരെ കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിൽ സഹകരണ വകുപ്പു മന്ത്രിയായി ചുമതല വഹിച്ചു.
നീണ്ടകാലത്തെ പൊതുജീവിതത്തിൽ ജീവിതത്തിന്റെ നാനാ തുറകളിൽ വിവിധ പദവികൾ വഹിച്ച അവർ വിമോചന സമരകാലത്തും അടിയന്തരാവസ്ഥക്കാലത്തും ജയിൽ വാസം അനുഭവിച്ചിട്ടുണ്ട്.
മാമ്പറ്റ സാമിക്കുട്ടിയാണ് ഭർത്താവ് ഈ ദമ്പതികൾക്ക് 4 മക്കളുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/former-minister-m-kamalam-passes-away-1.4486438|title=മുൻമന്ത്രി എം.കമലം അന്തരിച്ചു|access-date=2020-01-30|last=|first=|date=|website=Mathrubhumi|publisher=}}</ref>
==മരണം==
30 ജനുവരി 2020 ന് കോഴിക്കോട്ടു വച്ച് അന്ത്യം സംഭവിച്ചു. <ref>https://www.kairalinewsonline.com/2020/01/30/311788.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==അവലംബം==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ വനിതാ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സഹകരണവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1926-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 14-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:2020-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 30-ന് മരിച്ചവർ]]
fbktgxm8rzyfzgxpkmplw3rctyft6mi
വീണാ ജോർജ്ജ്
0
235444
4619963
4617765
2026-05-17T13:32:06Z
GV2010
217548
/* */
4619963
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Veena George}}
{{Infobox officeholder
| name = വീണാ ജോർജ്ജ്
| image = Veena George.jpg
| caption =
| office = കേരളത്തിൻ്റെ ആരോഗ്യ-വനിത ശിശു വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി
| constituency = [[ആറന്മുള നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറന്മുള]]
| term_start = [[23 മേയ് ]] [[2021]]
| term_end =
[[18]] [[മെയ് ]] [[ 2026]]
| predecessor = [[കെ.കെ. ശൈലജ ]]
| successor = [[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] (വനിത-ശിശുക്ഷേമം)
| office1 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരളനിയമസഭയിലെ]] അംഗം
| constituency1 = [[ആറന്മുള നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറന്മുള]]
| term_start1 = [[മേയ് 21]] [[2016]]
| term_end1 = [[06 മെയ്]] [[2026]]
| predecessor1 = [[കെ. ശിവദാസൻ നായർ]]
| successor1 = [[അബിൻ വർക്കി]]
| salary =
| birth_date = {{birth date and age|1976|8|3|df=y}}
| birth_place = [[തിരുവനന്തപുരം]]
| residence = [[മൈലപ്പാറ]]
| death_date =
| death_place =
| party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.എം.]]
| religion =
| father = പി.ഇ. കുര്യാക്കോസ്
| mother = റോസമ്മ കുര്യാക്കോസ്
| spouse = ജോർജ് ജോസഫ്
| children = ഒരു മകൾ ഒരു മകൻ
| website =
| footnotes =
| date = സെപ്റ്റംബർ 8
| year = 2020
| source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/136%20Veena%20George.pdf നിയമസഭ
| 1blankname = മുഖ്യമന്ത്രി
| 1namedata = [[പിണറായി വിജയൻ]]
}}
പതിനാല്, പതിനഞ്ച് [[കേരള നിയമസഭ|നിയമസഭകളിലെ]] അംഗവും രണ്ടാം പിണറായി സർക്കാറിലെ ആരോഗ്യം, വനിത, ശിശു വികസന വകുപ്പ് എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിയുമാണ് '''വീണ ജോർജ്ജ്'''. കേരളത്തിൽ ഒരു വാർത്താ ചാനലിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് എഡിറ്ററാകുന്ന ആദ്യ വനിതയാണ് വീണ. കൊച്ചിൻ ചേമ്പർ ഓഫ് കൊമേഴ്സിന്റെ ഉമടസ്ഥതയിൽ തുടങ്ങിയ [[ടിവി ന്യൂ]] എന്ന ചാനലിലൂടെയാണ്, വീണ ഈ സ്ഥാനത്തെത്തുന്നത്. കൈരളി ചാനലിലൂടെയാണ് വീണ ടെലിവിഷൻ ജേർണലിസം ആരംഭിച്ചത്. തുടർന്ന് [[ഇന്ത്യാവിഷൻ]] ചാനലിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ന്യൂസ് എഡിറ്റർ വരെയായി ഉയർന്നു. [[റിപ്പോർട്ടർ ടിവി]] തുടങ്ങിയപ്പോൾ മുതൽ അവിടെയും വാർത്താവതാരകയായി വീണ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവിടെ നിന്നു മനോരമ ന്യൂസിലേക്കു ചുവടുമാറ്റിയ വീണ ടിവി ന്യൂ തുടങ്ങിയപ്പോൾ അതിന്റെ അമരക്കാരിയായി എത്തുകയായിരുന്നു. 2016, 2021 വർഷങ്ങളിലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ ആറന്മുള മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യമുന്നണി സ്ഥാനാർത്ഥിയായി സിപിഐ(എം) പാനലിൽ മത്സരിച്ചു വിജയിച്ചു.
==ജീവിതരേഖ==
1976 ആഗസ്റ്റ് 03-ന് കേരളത്തിലെ തിരുവനന്തപുരത്ത് അഡ്വ. പി. ഇ. കുര്യാക്കോസിന്റെയും റോസമ്മ കുര്യാക്കോസിന്റെയും മകളായാണ് വീണ ജോർജ്ജ് ജനിച്ചത്. പത്തനംതിട്ടയിലെ മൗണ്ട് ബെഥാനി ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെന്റ് വിമൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ഫിസിക്സിൽ ബി.എസ്സി ബിരുദവും, ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും (എം.എസ്.സി.) നേടിയ ശേഷം കേരള സർവകലാശാലയുടെ റാങ്ക് ഹോൾഡറായി ബി.എഡ്. പൂർത്തിയാക്കി.. [[കൈരളി ടി.വി.]],[[മനോരമ ന്യൂസ്]] ചാനലുകളിൽ വാർത്ത അവതാരകയായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.mangalam.com/women/interview/36169{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
പത്രപ്രവർത്തനം തന്റെ കരിയറായി തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് മുമ്പ്, പത്തനംതിട്ട കാതോലിക്കേറ്റ് കോളേജിൽ ഒരു വർഷം ഭൗതികശാസ്ത്രം അദ്ധ്യാപികയായി ജോലി ചെയ്തു. കൈരളി ടിവിയിൽ ജേണലിസ്റ്റ് ട്രെയിനിയായി ചേർന്ന അവർ പ്രമുഖ മലയാള വാർത്താ ചാനലുകളിൽ 16 വർഷം നീണ്ട വിജയകരമായ കരിയർ നയിച്ചു. 2015 ൽ മലയാളം വാർത്താ ചാനലായ ടിവി ന്യൂവിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് എഡിറ്ററായി ചുമതലയേറ്റ അവർ അങ്ങനെ ചെയ്യുന്ന ആദ്യ വനിതയായി മാറുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/veena-george-first-woman-executive-editor-history-malayalam-tv-news%3famp|title=Veena George, the first woman Executive Editor in the history of Malayalam TV news|access-date=2021-05-22|website=The News Minute}}{{Dead link|date=July 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref> ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂൾ അധ്യാപകനായ ഡോ. ജോർജ് ജോസഫിനെയാണ് അവർ വിവാഹം കഴിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/article/veena-george-first-woman-executive-editor-history-malayalam-tv-news%3famp|title=Veena George, the first woman Executive Editor in the history of Malayalam TV news|access-date=2021-05-22|website=The News Minute}}{{Dead link|date=July 2025|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref>
==പുരസ്കാരം==
മികച്ച വാർത്താ അവതാരകയ്ക്കുള്ള ജേസി ഫൗണ്ടേഷൻ അവാർഡ്<ref>http://www.indiavisiontv.com/2012/08/06/99742.html</ref>{{deadlink}}
2011-ലെ മികച്ച ടെലിവിഷൻ അവതരണത്തിനുള്ള പുരസ്കാരം<ref>{{Cite web |url=http://www.indiavisiontv.com/2012/06/13/84123.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-03-06 |archive-date=2012-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120629121421/http://www.indiavisiontv.com/2012/06/13/84123.html |url-status=dead }}</ref>
ഏഷ്യവിഷൻ വാർത്താ വിശകലനത്തിനുള്ള പുരസ്കാരം<ref>{{Cite web |url=http://www.indiavisiontv.com/2012/06/13/84061.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-03-06 |archive-date=2012-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120629120420/http://www.indiavisiontv.com/2012/06/13/84061.html |url-status=dead }}</ref>
മികച്ച വാർത്താ അവതരണത്തിനുള്ള "2010-ലെ സംസ്ഥാന ടെലിവിഷൻ അവാർഡ്<ref>{{Cite web |url=http://www.indiavisiontv.com/2012/04/18/62867.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-03-06 |archive-date=2012-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120615135841/http://www.indiavisiontv.com/2012/04/18/62867.html |url-status=dead }}</ref>
നീലേശ്വരം സുരേന്ദ്രൻ സ്മാരക പുരസ്ക്കാരം<ref>http://www.kvartha.com/2011/11/veena-bagged-surendran-remembrance.html </ref>
ഇന്ത്യ പ്രസ് ക്ലബ് ഓഫ് നോർത്ത് അമേരിക്ക മികച്ച വാർത്താവതാരക.<ref>http://www.varthamanam.com/index.php/news4/29013-2013-01-02-17-08-55{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==അവലംബം==
<references/>
{{Fourteenth KLA}}
{{Bio-stub}}
[[വർഗ്ഗം:1976-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 3-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാള ദൃശ്യമാദ്ധ്യമ പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പത്രപ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ വനിതാ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആരോഗ്യവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
8hk9ujb5idajjfwtcott9seuzcwu3vn
ഹെസിക്കാസം
0
240788
4619981
4022919
2026-05-17T17:43:43Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619981
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Hesychasm}}
[[ചിത്രം:Alexandr Ivanov 015.jpg|thumb|250px|right|ഹെസിക്കാസിയ സാധനയിൽ പ്രകാശം, ദൈവജ്ഞാനത്തിന്റെ വാഹനവും രൂപകവുമാണ്. [[താബോർ മല|താബോർ മലയിലെ]] രൂപാന്തരീകരണത്തിൽ ദൈവതേജസ്സണിഞ്ഞ [[യേശു]] - പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[റഷ്യ|റഷ്യൻ]] ചിത്രകാരൻ അലക്സാണ്ടർ ഇവാനോവിന്റെ ഭാവനയിൽ]]
[[പൗരസ്ത്യ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ|പൗരസ്ത്യക്രിസ്തീയതയിലെ]] സന്യാസപാരമ്പര്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ദൈവാനുഭവമാർഗ്ഗമാണ് '''ഹെസിക്കാസം'''. നിശ്ചലത, വിശ്രാന്തി, ശാന്തി, നിശ്ശബ്ദത എന്നൊക്കെ അർത്ഥമുള്ള 'ഹെസിക്കിയ' എന്ന ഗ്രീക്കു പദത്തിൽ നിന്നാണ് ഹെസിക്കാസം എന്ന പേരുണ്ടായത്. "നീ പ്രാർത്ഥിക്കുമ്പോൾ നിന്റെ മുറിയിൽ കടന്ന് കതകടച്ച് രഹസ്യമായി നിന്റെ പിതാവിനോടു പ്രാർത്ഥിക്കുക" എന്ന [[മത്തായി എഴുതിയ സുവിശേഷം|മത്തായിയുടെ സുവിശേഷത്തിലെ]] (മത്തായി 6:6) നിർദ്ദേശം അനുസ്മരിക്കുന്ന ഹെസിക്കാസിയ ആത്മീയത, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹണത്തോടെ ഉള്ളിറങ്ങിയുള്ള അവിരാമമായ പ്രാർത്ഥന വഴി, അനുഭവാധിഷ്ഠിതമായ ദൈവജ്ഞാനത്തിനു ശ്രമിക്കുന്നു. ആത്മമനഃശരീരങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി മുഴുകുന്ന ഈ ആത്മീയസാധനയ്ക്ക് 'ശുദ്ധപ്രാർത്ഥന', '[[യേശുപ്രാർത്ഥന]]' (Jesus Prayer) എന്നീ പേരുകളുമുണ്ട്. ഹെസിക്കാസിയദൈവാനുഭവത്തിന് ആവശ്യമായ ഏകാഗ്രതയുടെ പ്രാപ്തിക്കായി പിൽക്കാലങ്ങളിൽ യേശുസ്മരണയോടെയുള്ള ശ്വാസോച്ഛ്വാസം, ശ്രദ്ധയെ ശരീരമദ്ധ്യത്തിൽ ഉറപ്പിക്കൽ തുടങ്ങിയ ശാരീരികനിഷ്ടകളും നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടു.
ശാരീരികാഭ്യാസങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചുള്ള ദൈവദർശനശ്രമമായി ഹെസിക്കാസത്തെ കണ്ട വിമർശകർ അതിന്റെ പ്രയോക്താക്കളെ "പൊക്കിളിൽ ആത്മാവുള്ളവർ" എന്നു വിളിച്ചു.<ref>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/264170/Hesychasm ഹെസിക്കാസം], ബ്രിട്ടാണിക്ക വിജ്ഞാനകോശത്തിലെ ലേഖനം</ref> [[സ്കൊളാസ്റ്റിസിസം|പാശ്ചാത്യ സ്കൊളാസ്റ്റിസിസത്തിന്റെ]] കടന്നുകയറ്റത്തിനെതിരെയുള്ള ഗ്രീക്ക് ദൈവശാസ്ത്രദേശീയതയുടെ പ്രതിരോധം എന്നും ഹെസിക്കാസം വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name ="cath">[http://www.newadvent.org/cathen/07301a.htm ഹെസിക്കാസം], കത്തോലിക്കാ വിജ്ഞാനകോശത്തിലെ ലേഖനം</ref>
==ദൈവാനുഭവം==
[[പ്രമാണം:megaloschema.svg|thumb|165px|left|പുരോഗതിയുടെ ഉന്നതശൃഗത്തിൽ എത്തിച്ചേർന്ന സാധകർ ധരിച്ചിരുന്ന മാർപ്പട്ട(Schema)]]
ഈ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ തുടക്കം, പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ|കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിളിൽ]] ജീവിച്ചിരുന്ന 'നവദൈവവിജ്ഞാനി' ശിമയോനുമായി (Simeon the New Theologian) ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അഭ്യാസസിദ്ധമായ അറിവിനേയും ദാർശനികജ്ഞാനത്തേയും മുക്തിമാർഗ്ഗത്തിലെ തടസ്സങ്ങളായി കണ്ട താപസനായിരുന്നു ശിമയോൻ. ധ്യാനമാർഗ്ഗത്തിലൂടെയുള്ള വ്യക്തിപരമായ ദൈവാനുഭവത്തിനു കല്പിച്ച പ്രാധാന്യമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചിന്തയുടെ പ്രത്യേകത. പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഈ സാധന, [[ഗ്രീസ്|ഗ്രീസിൽ]], [[കിഴക്കിന്റെ സഭ|പൗരസ്ത്യസഭയുടെ]] ആത്മീയതയുടേയും സന്യാസപാരമ്പര്യത്തിന്റേയും പ്രഭവസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഒന്നായ [[മൗണ്ട് ആഥോസ്|ആഥോസ് മലയിലെ]] സന്യാസികൾക്കിടയിൽ വ്യാപകമായി. അവിടെ സന്യാസികൾ, ദൈവാനുഭവത്തിന്റെ ആനന്ദനിർവൃതിക്കായി അഭ്യാസങ്ങളിൽ മുഴുകി.
ഹെസിക്കാസിയ ആത്മീയതയിൽ, നിശ്ചലതയേയും ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹത്തേയും സംബന്ധിച്ച ആശയങ്ങൾക്കൊപ്പം, ദൈവജ്ഞാനത്തിന്റെ രൂപകവും വാഹനവും എന്ന നിലയിൽ പ്രകാശത്തിനു കല്പിക്കുന്ന പ്രാധാന്യവും പ്രധാനമാണ്.<ref name ="three">"ഡയർമെയ്ഡ് മക്കല്ലക്ക്, "ക്രിസ്റ്റ്യാനിറ്റി: ദ ഫസ്റ്റ് ത്രീ തൗസണ്ട് ഇയേഴ്സ്" (പുറങ്ങൾ 487-91)</ref> ശ്വാസം നിയന്ത്രിച്ചും ദൃഷ്ടിയെ നാഭിയിലുറപ്പിച്ചും നേടുന്ന ഏകാഗ്രതയിൽ ദൈവാരൂപി സാധകന്റെ ആത്മാവിൽ പ്രവേശിക്കുമെന്നും അപ്പോൾ അയാളെ പൊതിയുന്ന വെളിച്ചം, [[താബോർ മല|താബോർ മലയിലെ]] രൂപാന്തരീകരണവേളയിൽ യേശുവിനെ പൊതിഞ്ഞ ദൈവതേജസ്സു<ref>മത്തായിയുടെ സുവിശേഷം 17:1–9, മർക്കോസിന്റെ സുവിശേഷം 9:2-8, ലൂക്കായുടെ സുവിശേഷം 9:28–36</ref> തന്നെയെന്നും അവർ വിശ്വസിച്ചു. ഈ തേജസ്സിനെ അവർ സൃഷ്ടിക്കു പിന്നിലുള്ള ദൈവിക ഊർജ്ജവും പാപപ്പൊറുതിയിലേക്കും ആനന്ദത്തിലേക്കും ശാന്തിയിലേക്കും വഴിതുറക്കുന്ന ദൈവകൃപയും ആയി കരുതി.<ref name ="scott">കെന്നത്ത് സ്കോട്ട് ലട്ടൂറെറ്റ്, "എ ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ക്രിസ്റ്റ്യാനിറ്റി" (പുറങ്ങൾ 570-71)</ref>
ഏകാഗ്രതയുടേയും മന:നിശ്ചലതയുടേയും പ്രാപ്തിക്കായി ഹെസിക്കാസിയ സാധകർ വിവിധതരം പ്രാത്ഥനാവചനങ്ങൾ ആവർത്തിച്ച് ഉരുവിടുക പതിവാണ്. "കർത്താവായ യേശുവേ, ദാവീദിന്റെ പുത്രാ, എന്നിൽ കനിയേണമേ" എന്ന '[[യേശുപ്രാർത്ഥന]]' (Jesus Prayer) അതിനുദാഹരണമാണ്.
[[പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ട്|പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ]] [[മൗണ്ട് ആഥോസ്|ആഥോസ് മലയിൽ]] സമാഹരിക്കപ്പെട്ട ഓർത്തഡോക്സ് ലിഖിതസഞ്ചയമായ ''''[[ഫിലോക്കാളിയ]]'''' ഹെസിക്കാസിയ സാധനയെ സംബന്ധിച്ച നവദൈവവിജ്ഞാനി ശിമയോന്റേയും(Simeon the New Theologion) പലാമാ സന്യാസിയുടേയും മറ്റും പ്രബോധനങ്ങൾ അടങ്ങുന്നു. നിലവിലുള്ള പൗരസ്ത്യസഭകളിൽ ഏറ്റവും വലുതായ റഷ്യൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭയിൽ ഹെസിക്കാസത്തിന് ഏറെ പ്രചാരമുണ്ട്. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അജ്ഞാതനായ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ സൃഷ്ടിച്ച '''[[ഒരു തീർത്ഥാടകന്റെ വഴി]]''' (The Way of A Pilgrim) എന്ന കൃതി ഈ പ്രാർത്ഥനാപാരമ്പര്യത്തിലെ ആധുനിക ക്ലാസ്സിക്ക് ആണ്. പ്രാർത്ഥനച്ചരടേന്തി [[യേശുപ്രാർത്ഥന|യേശുപ്രാർത്ഥനയും]] '[[ഫിലോക്കാളിയ]]' പഠനവുമായി [[റഷ്യ|റഷ്യയാകെ]] ചുറ്റിക്കറങ്ങുന്ന ഒരു തീർഥാടകനാന്റെ കഥയാണത്.<ref>[http://www.hermitary.com/articles/pilgrim.html The Way of a Pilgrim: a Russian Orthodox Hermit's Path, Hermitary, Resources and Reflections on Hermits and Solitude]</ref>
==തർക്കം==
[[ചിത്രം:Gregor Palamas.jpg|thumb|165px|right|ഹെസിക്കാസിയ സാധനയുടെ പ്രമുഖവക്താവായിരുന്ന [[മൗണ്ട് ആഥോസ്|ആഥോസ് മലയിലെ]] സന്യാസി ഗ്രിഗറി പലാമ]]
പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഹെസിക്കാസം [[കിഴക്കിന്റെ സഭ|പൗരസ്ത്യസഭയുടെ]] ചരിത്രത്തിലെ തീവ്രസംവാദങ്ങളിലൊന്നിന്റെ വിഷയമായി. അക്കാലത്ത് [[മൗണ്ട് ആഥോസ്|ആഥോസ് മലയിലെ]] സന്യാസിയായിരുന്ന് പിന്നീട് തെസലോനിക്കയിലെ [[മെത്രാൻ|മെത്രാനായിത്തീർന്ന]] ഗ്രിഗറി പലാമാ ഈ തർക്കത്തിൽ ഹെസിക്കാസത്തെ പിന്തുണച്ചപ്പോൾ തെക്കൻ [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലിയിൽ]] ബൈസാന്തിയൻ നിയന്ത്രണത്തിലിരുന്ന കലാബ്രിയയിലെ ബാർലാം എന്ന ഓർത്തഡോക്സ് സന്യാസി അതിന്റെ വിമർശകനായി. ഓർത്തഡോക്സ് സഭാസന്യാസിയായിരുന്നെങ്കിലും പാശ്ചാത്യക്രിസ്തീയതയുമായി പരിചയമുള്ളവനും പൗരസ്ത്യ, പാശ്ചാത്യസഭകളുടെ ഐക്യത്തിനായി പരിശ്രമിച്ചിരുന്നവനുമായിരുന്നു ബാർലാം.<ref name ="scott"/>
മനുഷ്യാവസ്ഥയുടെ പരിമിതിക്ക് ദൈവികസത്തയുടെ ദർശനം അസാദ്ധ്യമായതിനാൽ, ആത്മീയാഭ്യാസങ്ങൾ [[ത്രിത്വം|ദൈവികത്രിത്വത്തിന്റെ]] ഭാഗമായ [[പരിശുദ്ധാത്മാവ്|പരിശുദ്ധാത്മാവിന്റെ]] ദർശനത്തിനുപകരിക്കും എന്നു കരുതുന്നതു ശരിയല്ലെന്നു ബർലാം വാദിച്ചു. ദൈവത്തിന്റെ പരമസത്ത മനുഷ്യജ്ഞാനത്തിന്റെ ഗ്രഹണത്തിനപ്പുറമാണെന്ന [[വ്യാജദിയൊനുസ്യോസ്|വ്യാജദിയൊനുസ്യോസിന്റെ]] മതം, ബർലാം ഇതിനു തെളിവായി അവതരിപ്പിച്ചു. സാധനയിൽ ലഭിക്കുന്ന വെളിച്ചത്തെ ദൈവാനുഭവമായി കരുതുന്നത്, സൃഷ്ടിയെ സ്രഷ്ടാവായി തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നതിനൊപ്പമാണെന്നു ബർലാം കുറ്റപ്പെടുത്തി. വഴിപിഴച്ച യോഗധ്യാനങ്ങളെക്കുറിച്ചും, പ്രജ്ഞവിട്ട ദൈവാന്വേഷണത്തെക്കുറിച്ചും [[വേദസാക്ഷി മാക്സിമസ്|വേദസാക്ഷി മാക്സിമസിനെപ്പോലുള്ള]] മുൻകാലമനീഷികൾ മുന്നറിയിപ്പു തന്നിരുന്ന കാര്യവും അദ്ദേഹം ഹെസിക്കാസിയരെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.<ref name ="three"/>
ഇതിനു മറുപടി പറഞ്ഞ പലാമ സന്യാസി, ബർലാമിനെ കേവലം ഒരു യുക്തിവാദിയായും പൗരസ്ത്യക്രിസ്തീയതയെ പാശ്ചാത്യദൃഷ്ടിയിലൂടെ വീക്ഷിക്കുന്നവനുമായി ചിത്രീകരിച്ചു. ഹെസിക്കാസത്തെ ന്യായീകരിക്കുന്ന അറുപതോളം കൃതികൾ അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name ="cath"/> ഹെസിക്കാസിയസാധനയിലെ 'വെളിച്ചം' മനുഷ്യജ്ഞാനത്തിനപ്രാപ്യമായ ദൈവികസത്തയല്ലെന്നും ദൈവവ്യാപാരവും ദൈവപ്രാധിനിധ്യവും മാത്രമാണെന്നുമുള്ള വിശദീകരണവും ഹെസിക്കാസിയർ മുന്നോട്ടു വച്ചു. ഈ സംവാദത്തിൽ പാശ്ചാത്യസഭ ബർലാമിന്റെ പക്ഷം ചേർന്നപ്പോൾ, ആദ്യം രണ്ടു ചേരിയായി നിന്ന പൗരസ്ത്യസഭ ഒടുവിൽ ഹെസിക്കാസിയരെ സമ്പൂർണ്ണമായി പിന്തുണച്ചു. ഇക്കാര്യത്തിൽ പൗരസ്ത്യസഭയുടെ തീരുമാനം രൂപപ്പെട്ടത് നാലു [[സൂനഹദോസുകൾ|സൂനഹദോസുകളിലാണ്]]. 1341-ൽ ചേർന്ന ആദ്യസൂനഹദോസും തുടർന്നു നടന്ന രണ്ടാമത്തെ സൂനഹദോസും ഹെസിക്കാസത്തെ പിന്തുണച്ചപ്പോൾ, മൂന്നാമതൊരു സൂനഹദോസ് അതിനെ എതിർത്തു. എന്നാൽ 1351-ൽ ചേർന്ന നാലാമത്തെ സൂനഹദോസ് ഹെസിക്കാസത്തിന് അസന്ദിഗ്ദ്ധമായ അംഗീകാരം നൽകി.<ref name ="scott"/>
ഹെസിക്കാസത്തിന്റെ അന്തിമമായ അംഗീകാരത്തെ തുടർന്ന് എതിർപക്ഷത്തിന്റെ മുഖ്യവക്താവായിരുന്ന ബർലാമിനെ [[പൗരസ്ത്യ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ|ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] അഭിശപ്തനായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. പൗരസ്ത്യസഭ വലിയനോയമ്പുകാലത്തെ ആരാധനയിൽ എടുത്തുപറഞ്ഞു ശപിക്കുന്നവരുടെ പട്ടികയിൽ അവസാനത്തെ പേരായി അദ്ദേഹം. തുടർന്ന് ലത്തീൻ ക്രിസ്തീയതയിലേക്കു പരിവർത്തിതനായ ബർലാം, അക്കാലത്ത് [[അവിഞ്ഞോണിലെ പാപ്പാവാഴ്ച|മാർപ്പാപ്പായുടെ ആസ്ഥാനമായിരുന്ന അവിഞ്ഞോണിലാണ്]] അവസാനനാളുകൾ ചെലവഴിച്ചത്.{{സൂചിക|൧|}} പലാമാ സന്യാസിയാവട്ടെ, മരിച്ചു പത്തു വർഷത്തിനുള്ളിൽ വിശുദ്ധപദവിയിലേയ്ക്കുയർത്തപ്പെട്ടു.<ref name ="three"/>
==വിലയിരുത്തൽ==
[[ചിത്രം:Eastern-Orthodox-prayer-rope 2006-06-02.jpg|thumb|200px|left|[[യേശുപ്രാർത്ഥന|യേശുപ്രാർത്ഥനയിൽ]] ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രാർത്ഥനച്ചരട് (Prayer Rope)]]
ബൈസാന്തിയലോകത്ത് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അധഃപതനത്തിന്റേയും രാജനൈതികസംവിധാനങ്ങളുടെ ജീർണ്ണതയുടേയും പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് സന്യാസിമാരായ ബർലാമും ഗ്രിഗറി പലാമായും ദൈവത്തിന്റെ നേരനുഭവത്തിനുള്ള സാദ്ധ്യതയെക്കുറിച്ച് തർക്കിച്ചത്. പ്ലേഗുബാധ മൂലമുള്ള കറുത്തമരണവും ഇസ്ലാമികമുന്നേറ്റത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദവും ഓർത്തഡോക്സ് ലോകം അപ്പോൾ നേരിട്ടിരുന്ന മറ്റു ഭീഷണികളായിരുന്നു. നിരാശാജനകമായ ഈ ഭൗതികസാഹചര്യങ്ങളിൽ, ഹെസിക്കാസം മുന്നോട്ടു വച്ച ദൈവാനുഭവസാദ്ധ്യത ബർലാമിന്റെ ദൈവശാസ്ത്രയുക്തിയെ പരാജയപ്പെടുത്തിയതിൽ അത്ഭുതമില്ല. ഈ വിജയത്തെ തുടർന്ന് കാലക്രമേണ ഓർത്തഡോക്സ് പാരമ്പര്യത്തിൽ രൂഢമൂലമായിത്തീർന്ന ഹെസിക്കാസത്തിന്റെ ധ്യാനസാധനയും [[യേശുപ്രാർത്ഥന|യേശുപ്രാർത്ഥനയും]] എണ്ണമറ്റ മനുഷ്യർക്ക് ആത്മീയപോഷണവും ആശ്വാസവുമായി തുടർന്നു.<ref name ="three"/>
പാശ്ചാത്യദൈവശാസ്ത്രത്തിന്റെ കൂടി ആശ്രയത്തിൽ ഹെസിക്കാസത്തിനെതിരെ ബർലാം സന്യാസി നടത്തിയ വാദങ്ങൾ പാശ്ചാത്യമേൽക്കോയ്മ ഇഷ്ടപ്പെടാതിരുന്ന പൗരസ്ത്യക്രിസ്തീയതക്ക് അസ്വീകാര്യമായി. [[സ്കൊളാസ്റ്റിസിസം|പാശ്ചാത്യസ്കൊളാസ്റ്റിക്]] ദൈവശാസ്ത്രത്തിന്റെ വ്യാപനത്തിനെതിരെ ബൈസാന്തിയൻ സഭ തീർത്ത പ്രതിരോധം കൂടിയായിരുന്നു ഹെസിക്കാസം.<ref name ="cath"/>
ഹെസിക്കാസിയസാധന, [[ബുദ്ധമതം]] മുതൽ [[സൂഫിസം|സൂഫി ഇസ്ലാം]] വരെയുള്ള പൗരസ്ത്യപാരമ്പര്യങ്ങളിലെ പ്രാർത്ഥനാമുറകളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്നു. [[യേശുപ്രാർത്ഥന|യേശുപ്രാർത്ഥനയ്ക്ക്]] ഹിന്ദുമതത്തിലെ പ്രാർത്ഥനാസൂക്തങ്ങളുമായി സാമ്യമുണ്ട്. ഇരുപാരമ്പര്യങ്ങളിലും സാധകർ ലക്ഷ്യമാക്കുന്നത് ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹവും ഏകാഗ്രതയും വഴി ലഭിക്കുന്ന നിശ്ചലതയും, ദൈവാനുഭവത്തിന്റെ തേജസ്സുമാണ്. ഹെസിക്കാസം അതിന്റെ സാമഗ്രികൾ ഭാരതീയയോഗികളിലും [[സൂഫിസം|സൂഫി ഇസ്ലാമിലും]] നിന്നു കൈക്കൊണ്ടതാണെന്നു കരുതുന്നവരുണ്ട്. എന്നാൽ ഇവയ്ക്കിടയിൽ കടപ്പാടിന്റെ സഞ്ചാരം എതിർദിശയിലായിരുന്നു എന്നും വാദമുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://athensdialogues.chs.harvard.edu/cgi-bin/WebObjects/athensdialogues.woa/wa/dist?dis=71 |title=Identity and Difference in the Spiritual Life: Hesychasts, Yogis, and Sufis Athen Dialogues E-Journal |access-date=2013-04-21 |archive-date=2018-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180205132700/http://athensdialogues.chs.harvard.edu/cgi-bin/WebObjects/athensdialogues.woa/wa/dist?dis=71 |url-status=dead }}</ref>
[[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തീയതയും]] [[ഇസ്ലാം|ഇസ്ലാമും]] തമ്മിലുള്ള മത്സരത്തിന്റെ ദീർഘചരിത്രത്തിനിടെ ആ മതങ്ങളിലെ മിസ്റ്റിക് പാരമ്പര്യങ്ങൾ നൂറ്റാണ്ടുകളിലൂടെ പങ്കുവച്ച ആത്മീയമാർഗ്ഗങ്ങളേയും ലക്ഷ്യങ്ങളേയും ഹെസിക്കാസം പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. വിശ്വാസാചാരങ്ങളിൽ പരമ്പരാഗതമായി നിലനിൽക്കുന്ന വ്യതിരിക്തത ഉപേക്ഷിക്കാതെ തന്നെ, മതങ്ങൾക്കിടയിൽ സാഹോദര്യത്തിന്റെ ആന്തരികതയെ ആശ്രയിക്കുന്ന സംവാദത്തിന്റെ സാദ്ധ്യതകൾ ഇതുയർത്തുന്നതായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>[http://www.worldwisdom.com/public/products/0-941532-43-7_Paths_to_the_Heart_Sufism_and_the_Christian_East.aspx ജെയിംസ് കുറ്റ്സിഞ്ഞർ സമ്പാദനം നിർവഹിച്ച "Paths to the Heart: Sufism and the Christian East" എന്ന സമാഹാരത്തിന്റെ സമീക്ഷ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140601025026/http://www.worldwisdom.com/public/products/0-941532-43-7_Paths_to_the_Heart_Sufism_and_the_Christian_East.aspx |date=2014-06-01 }}, വേൾഡ് വിസ്ഡം.കോമിൽ</ref>
==കുറിപ്പുകൾ==
{{കുറിപ്പ്|൧|}} പ്രവാസിയായിരിക്കെ ബർലാമാണ്, പ്രമുഖ [[ഇറ്റലി|ഇറ്റാലിയൻ]] കവിയും യൂറോപ്യൻ [[യൂറോപ്പിലെ നവോത്ഥാനകാലം|നവോത്ഥാനത്തിന്റെ]] പ്രാരംഭകനുമായ [[പെട്രാർക്ക്|പെട്രാർക്കിനെ]] [[ഗ്രീക്ക് ഭാഷ]] പഠിപ്പിച്ചത്.<ref name ="three"/><ref name ="cath"/>
==അവലംബം==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:ക്രൈസ്തവം]][[വർഗ്ഗം: പൗരസ്ത്യ ഓർത്തഡോക്സ് ക്രിസ്തീയത]]
475dnidn8jly39x9dabfjc7ldmmny70
സെന്റ് മേരീസ് ഫൊറോന പള്ളി, ആരക്കുഴ
0
257775
4619949
4604190
2026-05-17T12:03:09Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619949
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Arakuzha church}}
{{Infobox religious building
|building_name = സെന്റ് മേരീസ് മേജർ ആർക്കി എപ്പിസ്കോപ്പൽ തീർത്ഥടന പള്ളി
|image = Arakuzha Syrian Catholic Church.jpg
|image_size = 300px
|location = [[ആരക്കുഴ]], [[മൂവാറ്റുപുഴ]]
|geo- =
|religious_affiliation = [[സിറോ മലബാർ സഭ]]
|province = [[കോതമംഗലം രൂപത]]
|district =
|status =
|leadership =
|website = arakuzhachurch.org
|architecture_type =
|architecture_style =
|facade_direction = West
|construction_cost =
|architect =
|capacity =
|width_nave =
|height_max =
|minaret_quantity =
|minaret_height =
|spire_quantity =
|spire_height =
|materials =
}}
[[എറണാകുളം ജില്ല]]യിലെ [[ആരക്കുഴ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ആരക്കുഴ]] ഗ്രാമത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന [[നസ്രാണി]] ക്രൈസ്തവ ദേവാലയമാണ് '''സെന്റ് മേരീസ് മേജർ ആർക്കി എപ്പിസ്കോപ്പൽ തീർത്ഥടന പള്ളി '''. പൗരസ്ത്യ കത്തോലിക്ക വിഭാഗത്തിലെ [[സീറോ മലബാർ കത്തോലിക്കാ സഭ|സീറോ മലബാർ സഭയുടെ]] [[കോതമംഗലം രൂപത]]യുടെ കീഴിലാണ് ഈ പള്ളി. വിശുദ്ധ മറിയത്തിന്റെ നാമധേയത്തിലാണ് പള്ളി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നത്.''ആയിരം മാപ്പിളമാർക്ക് വേണ്ടി ആയിരത്തിൽ വെച്ച പള്ളി'' എന്നാണ് ആരക്കുഴ പള്ളി അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=http://rathappillilfamily.com/docs/rathappilli_muth1.pdf|title=ആരക്കുഴ പള്ളിയും റാത്തി മുത്തിയും|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2020-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20201026130924/http://rathappillilfamily.com/docs/rathappilli_muth1.pdf|url-status=dead}}</ref> എ.ഡി 999-ൽ ആരക്കുഴ പള്ളി സ്ഥാപിതമായെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://matheckalfamily.org/books/fj_mal_1992.pdf|title=ആരക്കുഴപ്പള്ളി|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=matheckalfamily.org|archive-date=2020-07-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200720004006/http://www.matheckalfamily.org/books/fj_mal_1992.pdf|url-status=dead}}</ref>
[[പ്രമാണം:Mar_Gregory_Karotemprel_and_Prasant_Payyappilly_Palakkappilly.jpg|ലഘുചിത്രം|251x251ബിന്ദു|മാർ ഗ്രിഗറി കരോട്ടമ്പറയിൽ ആരക്കുഴ പള്ളിയിൽ]]
== ആരക്കുഴ ഫൊറോനയുടെ കീഴിലുള്ള ഇടവക പള്ളികൾ ==
* [[മീങ്കുന്നം പള്ളി]]
* [[അരിക്കുഴ പള്ളി]]
* [[പെരിങ്ങഴ പള്ളി]]
* [[പെരുമ്പല്ലൂർ പള്ളി]]
* [[തോട്ടക്കര പള്ളി]]
== നാഴികക്കല്ലുകൾ ==
{| class="wikitable"
|-
!പ്രധാന്യം !! ദിവസം
|-
|ദേവാലയം നിർമ്മാണം ||
|-
|സിമിത്തേരി ||
|-
|ദേവാലയ വെഞ്ചിരിപ്പ് ||
|-
|ഇടവക സ്ഥാപനം||
|-
|വൈദിക മന്ദിരം||
|-
|}
== പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങൾ ==
* സെന്റ്.ജോസഫ്സ് എച്ച്.എസ്സ്. ആരക്കുഴ
*[https://schoolwiki.in/%E0%B4%B8%E0%B5%86%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D._%E0%B4%AE%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B5%80%E0%B4%B8%E0%B5%8D_%E0%B4%8E%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B5%8D.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B5%8D._%E0%B4%86%E0%B4%B0%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%B4 സെന്റ്. മേരീസ് എച്ച്.എസ്സ്. ആരക്കുഴ]
== അവലംബം ==
<references />
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*[http://www.kothamangalamdiocese.org/home.php കോതമംഗലം രൂപതയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130908024940/http://kothamangalamdiocese.org/home.php |date=2013-09-08 }}
{{എറണാകുളം ജില്ല}}
[[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സീറോ മലബാർ കത്തോലിക്കാ സഭയിലെ പള്ളികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:കോതമംഗലം രൂപതയിലെ പള്ളികൾ]]
ccx5ph7h9uhuh9npy57887bx7n5z5tt
ഹിന്ദു വിവാഹ നിയമം
0
277529
4619978
4546504
2026-05-17T16:55:50Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619978
wikitext
text/x-wiki
{{Needs Image}}
ഹിന്ദു വിവാഹങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന വ്യവസ്ഥകൾ ഉൾക്കൊള്ളിച്ച് കേന്ദ്ര സർക്കാർ പാസ്സാക്കിയ നിയമമാണ് '''ഹിന്ദു വിവാഹ നിയമം''',1955 (Hindu Marriage Act,1955).ഈ നിയമം [[ജമ്മു കാശ്മീർ|ജമ്മു - കാശ്മീർ]] ഒഴികെയുള്ള ഇൻഡ്യ മുഴുവൻ വ്യാപിക്കുന്നതും, കൂടാതെ ഈ ആക്ടിന്റെ പരിധിക്ക് വെളിയിൽ താമസിക്കുന്ന എല്ലാ ഹിന്ദുക്കൾക്കും ബാധകമാണ്. വീരശൈവ, ലിംഗായത്ത് അല്ലെങ്കിൽ ബ്രഹ്മ, പ്രാർത്ഥന, [[ആര്യസമാജം]] എന്നിവയിലെ അംഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ ഹിന്ദുമതത്തിന്റെ വികാസ രൂപത്തിൽ പെട്ട് മതം കൊണ്ട് ഹിന്ദുവായവർക്കും, ബുദ്ധ, ജൈന, സിഖു മതക്കാർക്കും ഈ നിയമം ബാധകമാണ്. എന്നാൽ [[മുസ്ലിം]], [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്റ്റ്യൻ]], [[പാർസി]], [[യഹൂദമതം|യഹൂദ മതക്കാർക്ക്]] ഈ നിയമം ബാധകമല്ല.<ref>Section 2 of Hindu Marriage Act 1955</ref> <ref>[http://www.mathrubhumi.com/online/malayalam/news/story/1082932/2011-08-01/india ക്രിസ്തു മതം സ്വീകരിച്ചവർക്ക് ഹിന്ദു വിവാഹ നിയമം ബാധകമല്ല,മാതൃഭൂമി ന്യൂസ്]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==ഹിന്ദു വിവാഹ വ്യവസ്ഥകൾ==
ഒരു ഹിന്ദു വിവാഹത്തിനു നിയമ സാധുത്വം കിട്ടുവാൻ താഴെ പറയുന്ന നിബന്ധനകൾ പാലിക്കേണ്ടതാണ്.<ref>Section 5 of Hindu Marriage Act 1955</ref>
*നേരത്തെ ഒരു വിവാഹം കഴിച്ച കക്ഷിയാണെങ്കിൽ അയാളുടെ/ അവളുടെ പങ്കാളി ജീവിച്ചിരിപ്പുണ്ടാവരുത്.
*വിവാഹ സമയത്ത് കക്ഷികളിൽ ആർക്കെങ്കിലും ചിത്തഭ്രമത്തിന്റെ ഫലമായി വിവാഹത്തിനു സാധുവായ സമ്മതം കൊടുക്കുവാൻ കഴിവില്ലാത്ത ആളാവരുത്.
*വിവാഹത്തിനു സമ്മതം കൊടുക്കുവാൻ കഴിവുണ്ടെങ്കിലും മാനസിക രോഗം കാരണം വിവാഹം കഴിക്കുന്നതിനും സന്താനോല്പാദനത്തിനും വേണ്ട മാനസികമായ പ്രാപ്തി ഇല്ലാതിരിക്കരുത്
*ഭ്രാന്തിന്റെ ആവർത്തിച്ചിട്ടുള്ള ആക്രമണത്തിന് വിധേയനായിരിക്കരുത്
*വിവാഹ സമയത്ത് വരന് 21 വയസ്സും വധുവിന് 18 വയസ്സും പൂർത്തിയായിരിക്കണം
*കക്ഷികൾ നിരോധിത ബന്ധത്തിന്റെ ഡിഗ്രിയിൽ പെട്ടവരായിരിക്കരുത്. എന്നാൽ ഏതെങ്കിലും സമുദായത്തിൽ അപ്രകാരമുള്ള ആചാരമോ പതിവോ ഉണ്ടെങ്കിൽ അത്തരം വിവാഹങ്ങൾ നിയമവിരുദ്ധമല്ല.
*കക്ഷികൾ, അവരിൽ ഓരോരുത്തരെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ആചാരമോ കീഴ് വഴക്കമോ അവർ തമ്മിൽ വിവാഹം അനുവദിക്കാത്തപക്ഷം അന്യോന്യം സപിണ്ഡർ (പിന്നൊട്ട് 3 തലമുറ വരെ അമ്മവഴിക്കും 5 തലമുറ വരെ അഛ്ചൻ വഴിക്കും ഉള്ള കുടുംബാംഗങ്ങൾ) ആയിരിക്കരുത്.
==നിയമ പ്രാബല്യമില്ലാത്ത വിവാഹവും, അസാധുവായി പ്രഖ്യാപിക്കലും==
ചില വിവാഹങ്ങൾ തുടക്കം മുതലെ യാതൊരു നിയമ പ്രാബല്യമില്ലാത്തതായിരിക്കും. അത്തരം വിവാഹങ്ങളാണ് [[അസാധുവാകുന്ന വിവാഹം|ശൂന്യ വിവാഹങ്ങൾ]] ( Void Marriage). അതായത്, കക്ഷികളിൽ ഒരാൾ നേരത്തെ വിവാഹിതരായിട്ടുള്ളതും പങ്കാളി ജീവിച്ചിരിക്കുകയും ചെയ്താൽ രണ്ടാം വിവാഹത്തിനു നിയമ പ്രാബല്യമുണ്ടാവുകയില്ല. കൂടാതെ മേല്പറഞ്ഞ നിരോധിത ബന്ധത്തില്പെട്ടവരുമായുള്ള വിവാഹവും തുടക്കം മുതലെ അസാധുവാണ്.<ref>Section 11 of Hindu Marriage Act 1955</ref>
ഇനി ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ വിവാഹം അസാധുവാക്കിക്കിട്ടുവാനായി, വിവാഹത്തിലെ ഒരു കക്ഷി മറ്റേ കക്ഷിക്കെതിരെ കോടതിയിൽ വിവാഹം അസാധുവാക്കിക്കിട്ടുവാൻ വേണ്ടി ഹരജി ബോധിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. അത്തരം വിവാഹങ്ങളാണ് ശൂന്യമാക്കാവുന്ന വിവാഹങ്ങൾ (Voidable Marriage). അത്തരം സന്ദർഭങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ് <ref>Section 12 of Hindu Marriage Act 1955</ref>
*എതിർകക്ഷിയുടെ [[വന്ധ്യത|വന്ധ്യത്വം]] (Impotent) മൂലം വിവാഹ ബന്ധം പൂർത്തീകരിക്കപ്പെട്ടില്ലെങ്കിൽ
*അഞ്ചാം വകുപ്പിലെ ചില ഉപാധികൾ ലംഘിച്ചുള്ള വിവാഹങ്ങൾ (വിവാഹ സമയത്ത് കക്ഷികളിൽ ആർക്കെങ്കിലും [[ഭ്രാന്ത്|ചിത്തഭ്രമത്തിന്റെ]] ഫലമായി വിവാഹത്തിനു സാധുവായ സമ്മതം കൊടുക്കുവാൻ കഴിവില്ലാത്ത ആളാവരുത്, വിവാഹത്തിനു സമ്മതം കൊടുക്കുവാൻ കഴിവുണ്ടെങ്കിലും മാനസിക രോഗം കാരണം വിവാഹം കഴിക്കുന്നതിനും സന്താനോല്പാദനത്തിനും വേണ്ട മാനസികമായ പ്രാപ്തി ഇല്ലാതിരിക്കരുത്, ഭ്രാന്തിന്റെ ആവർത്തിച്ചിട്ടുള്ള ആക്രമണത്തിന് വിധേയനായിരിക്കരുത് തുടങ്ങിയവ ലംഘിക്കപ്പെട്ടാൽ)
*വിവാഹത്തിനു വേണ്ട സമ്മതം ബലപ്രയോഗത്താലോ വഞ്ചനയാലോ നേടിയിട്ടുള്ളതാണെങ്കിൽ,
*വിവാഹ സമയത്ത് എതിർകക്ഷി ഹരജിക്കാരനിൽ നിന്നല്ലാതെ മറ്റേതെങ്കിലും ആളിൽ നിന്ന് ഗർഭം ധരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ
===വിവാഹം അസാധുവാക്കുനാനുള്ള ഹരജി വ്യവസ്ഥകൾ===
വസ്തുതകൾ മറച്ചു വച്ചോ ബലപ്രയോഗത്താലോ ആണ് വിവാഹത്തിനു സമ്മതം കിട്ടിയതെങ്കിൽ, ബലപ്രയോഗം എന്നു അവസാനിച്ചുവോ അന്നു മുതലോ കബളിപ്പിക്കപ്പെട്ടു എന്നു എന്നു മനസ്സിലാക്കിയോ അന്നു മുതൽക്കും, ഒരു വർഷത്തിനകം വിവാഹം അസാധുവാക്കിക്കിട്ടുവാൻ കോടതിയിൽ ഹരജി ബോധിപ്പിക്കാവുന്നതാണ്. മറ്റൊരു വ്യവസ്ഥ, ഇത്തരം ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെ സമ്മതം വാങ്ങി വിവാഹം നടത്തുകയും അല്ലെങ്കിൽ വഞ്ചിച്ചു വിവാഹം ചെയ്ത് അക്കാര്യം വഞ്ചനയ്ക്ക് വിധേയനായ ആൾ അറിയുകയും ചെയ്യുകയും അതിനു ശേഷവും ഹരജി കൊടുത്ത ആൾ പങ്കാളിയുമായി തന്റെ പൂർണ്ണ സമ്മതത്തോടെ ഭാര്യാ- ഭർത്താക്കന്മാരായി ജീവിക്കുകയും ചെയ്താൽ വിവാഹ ബന്ധം അസാധുവാക്കാനായി ഇക്കാര്യങ്ങൾ ആരോപിച്ച് കേസ് കൊടുക്കാൻ പാടുള്ളതല്ല.<ref>Section 12 (2) of Hindu Marriage Act</ref>
==ദാമ്പത്യ ബന്ധം പുന:സ്ഥാപിക്കലും ജുഡീഷ്യലായ വേർപ്പെടുത്തലും==
ഭാര്യാ-ഭർത്താക്കന്മാരിൽ ഒരാൾ ,യാതൊരു കാരണവും കൂടാതെ മറ്റേ ആളുമായുള്ള സഹവാസത്തിൽ നിന്നു പിൻവാങ്ങുമ്പോൾ സങ്കട കക്ഷിക്ക് വിവാഹ ബന്ധം പുന:സ്ഥാപിക്കുവാനായി (Restitution of Conjugal Rights) [[കുടുംബ കോടതി|കുടുംബ കോടതിൽ]] ഹരജി ഫയലാക്കാവുന്നതാണ്. ഹരജിയിൽ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ ശരിയാണെന്നു ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ കോടതി എതിർകക്ഷിയോട് വിവാഹ ബന്ധം പുന:സ്ഥാപിക്കുവാൻ ഉത്തരവിടുന്നതാണ്. എന്നാൽ ന്യായമായ കാരണത്താലാണ് ഹരജിക്കാരനുമായുള്ള സഹവാസത്തിൽ നിന്നു പിൻ വാങ്ങിയതെന്ന് എതിർകക്ഷി തെളിയിച്ചാൽ ,വിവാഹ ബന്ധം പുന:സ്ഥാപിക്കുവാൻ കോടതി ഉത്തരവിടുകയില്ല.<ref>Section 9 Hindu Marriage Act</ref>
ജുഡീഷ്യൽ വേർപ്പെടുത്തൽ ( Judicial Seperation) എന്നു വച്ചാൽ പൂർണ്നമായ വേർപ്പാടല്ല. ചില പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ കോടതി ദമ്പതികളെ വേർപ്പെട്ടു താമസിക്കുവാൻ അനുവദിക്കുന്നു. ഇപ്രകാരം വേർപ്പെട്ടുതാമസിക്കുവാൻ വിവാഹത്തിലെ ഏതെങ്കിലും കക്ഷിക്ക് വിവാഹമോചനം കിട്ടുവാനുള്ള കാരണങ്ങളിൽ ഏതെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ, ഇത്തരത്തിൽ താൽക്കാലികമായി വേർപ്പെട്ടുതാമസിക്കുവാനായി ഹരജി ബോധിപ്പിക്കാം. പ്രസ്തുത കാരണം കോടതിക്ക് ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ കോടതി ജുഡീഷ്യൽ വേർപ്പെടുത്തൽ അനുവദിക്കുന്നതാണ്. ജുഡീഷ്യൽ വേർപ്പെടുത്തൽ വിധി പാസ്സ്സാക്കിയതിനു ശേഷം എതിർകക്ഷിയുടെ കൂടെ സഹവസിക്കുവാൻ ഹരജി കൊടുത്ത ആൾക്ക് ബാദ്ധ്യതയില്ല. എന്നാൽ അതിനു ശേഷം ഏതെങ്കിലും കക്ഷിയുടെ അപേക്ഷ പ്രകാരം, അപേക്ഷയിലുള്ള പ്രസ്താവനകളൂടെ സത്യാവസ്ഥ ബോധ്യപ്പെട്ടാൽ, ജുഡീഷ്യൽ വേർപ്പെടുത്തൽ റദ്ദ് ചെയ്യുവാൻ കോടതിക്ക് അധികാരമുണ്ടായിരിക്കും .<ref>Section 10 Hindu Marriage Act</ref>
==വിവാഹ മോചനം==
നിയമ ദൃഷ്ട്യാ അസാധുവായതും അസാധുവാക്കാവുന്നതുമായ വിവാഹത്തെപറ്റിയാണ് (Void Marriage and Voidable Marriage) മുകളിൽ വിവരിച്ചത്. എന്നാൽ നിയമാനുസൃതമുള്ള വിവാഹം പിന്നീട് ദാമ്പത്യജീവിതത്തിലുണ്ടാവുന്ന ചില സാഹചര്യങ്ങളാൽ കോടതി മുഖേന വിവാഹ ബന്ധം വേർപ്പെടുത്താവുന്നതാണ്. വിവാഹ ബന്ധം വേർപ്പെടുത്തുവാനുള്ള സാഹചര്യങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നതാണ്.<ref>Section 13 Hindu Marriage Act</ref>
* ഭാര്യയോ ഭർത്താവോ അന്യയാളുമായി ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുക
*എതിർകക്ഷിയുടെ മാനസികമോ ശാരീരികമോ ആയ ക്രുരമായ പെരുമാറ്റം. <ref>http://www.dailyindianherald.com/home/details/cH6J1eCl/22 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130819022145/http://www.dailyindianherald.com/home/details/cH6J1eCl/22 |date=2013-08-19 }} അവിഹിത ബന്ധം ക്രൂരതയായി കണക്കാക്കാം -ഹൈക്കോടതി, ഇന്ത്യൻ ഹെറാൾഡ് 17-8-2013</ref>
*ഹരജി കൊടുക്കുന്നതിനു തൊട്ടു മുമ്പുള്ള രണ്ട് വർഷത്തിൽ കുറയാതെയുള്ളതും തുടർച്ചയായും, എതിർകക്ഷി ഹരജികൊടുത്തയാളിനെ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ
*എതിർകക്ഷി മത പരിവർത്തനം നടത്തി ഹിന്ദു അല്ലാതായിത്തീർന്നാൽ
*ചികിൽസിച്ചു ഭേതപ്പെടുത്തുവാൻ ആവാത്ത ചിത്തഭ്രമം ഉണ്ടായിരിക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ ന്യായമായ രീതിയിൽ വൈവാഹിക ബന്ധം തുടർന്നു കൊണ്ടുപോകുവാനാവാത്ത തരത്തിലുള്ള മാനസിക രോഗങ്ങൾ പിടിപെടുക
*ഉഗ്രവും മാറ്റാനാവാത്തതുമായ കുഷ്ട രോഗം ബാധിക്കുക
*പകരുന്ന ലൈംഗിക രോഗം ബാധിക്കുക
*ലൗകിക ജീവിതം ഉപേക്ഷിക്കുക
*ഏഴു കൊല്ലത്തിലധികമായി എതിർകക്ഷിയെക്കുറിച്ച് യാതൊരറിവുമില്ലാതിരിക്കുക
*വേർപ്പെട്ട് ജീവിക്കുവാൻ ( Judicial separation ) കോടതി ഉത്തരവായതിനു ശേഷം ഒരു വർഷത്തിലധികമായി സഹവാസം പുനരാരംഭിക്കാതിരിക്കുക
*ദാമ്പത്യ ബന്ധം പുന;സ്ഥാപിക്കുവാൻ ( Restituition of conjugal rights) കോടതി ഉത്തരവായതിനു ശേഷം ഒരു വർഷത്തിലധികമായി സഹവാസം പുനരാരംഭിക്കാതിരിക്കുക
മുകളിൽ പ്രസ്ഥാവിച്ച കാരണങ്ങൾക്ക് പുറമെ സ്ത്രീയ്ക്ക് താഴെ പറയുന്ന കാരണങ്ങളാലും വിവാഹ മോചനം ആവ്ശ്യപ്പെടാം
*ഈ നിയമം നിലവിൽ വരുന്നതിനു മുമ്പ്, ഭർത്താവ് വീണ്ടും വിവാഹം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിലും അല്ലെങ്കിൽ ഈ വിവാഹം നടക്കുന്ന സമയത്ത് ഭർത്താവിനു മറ്റേതെങ്കിലും ഭാര്യ ജീവിച്ചിരുപ്പുണ്ടെങ്കിൽ
*ഭർത്താവ് ബലാൽസംഗത്തിനോ ( Rape ) , പ്രകൃതി വിരുദ്ധ ബന്ധത്തിനോ ( Sodomy) മൃഗങ്ങളുമായി സംഭോഗത്തിനോ ( Bestiality ) ശിഷിക്കപ്പെട്ട ആളാണെങ്കിൽ
*15 വയസ്സിനു മുമ്പ് ഹരജിക്കാരിയുമായുള്ള വിവാഹം നടന്നുവെന്നും 18 വയസ്സിനു മുമ്പ് വിവാഹം നിരാകരിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നു തെളിയിച്ചാൽ.
മുകളിൽ പറഞ്ഞ ഏതെങ്കിലും കാരണം തെളിക്കപ്പെട്ടാൽ കോടതി വിവാഹ മോചനം നൽകുന്നതാണ്.
===ഉഭയ കക്ഷി സമ്മത പ്രകാരമുള്ള വിവാഹ മോചനം===
ഒരു കൊല്ലത്തിലധികമായി തങ്ങൾ വേർപിരിഞ്ഞു താമസിക്കുകയാണെന്നും ദാമ്പത്യ ജീവിതം യാതൊരു തരത്തിലും മുന്നോട്ട് കൊണ്ടു പോകാൻ സാധിക്കില്ല എന്നും തങ്ങൾ പരസ്പ്പരം വിവാഹ മോചനത്തിനു സമ്മതിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും കാണിച്ച് ഇരു കക്ഷികളും ഒരുമിച്ച് കോടതിയിൽ ഹരജി ഫയൽ ചെയ്യാവുന്നതാണ്.<ref>Section 13 (B) Hindu Marriage Act</ref>. ഇത്തരത്തിലുള്ള ഹരജി സമർപ്പിച്ച് 6 മാസത്തിനു ശേഷം മാത്രമേ കോടതി നടപടികൾ സ്വീകരിക്കൂ. ഇരു കൂട്ടർക്കും പൊരുത്തപ്പെട്ട് പോകാൻ വേണ്ടീയാണ് 6 മാസത്തെ വൈറ്റിംഗ് പീരിയഡ് നിബന്ധന വച്ചിട്ടുള്ളത്. ഏതെങ്കിലും ഒരു കക്ഷി പിന്മാറിയിട്ടില്ലെങ്കിൽ ഹരജി ബോധിപ്പിച്ച തിയ്യതി മുതൽ 6-18 മാസത്തിനുള്ളിൽ കോടതി ഹരജിയിൽ തീരുമാനമെടുക്കുന്നതാണ്. ഹരജിയിൽ ബോധിപ്പിച്ച പ്രകാരമുള്ള കാര്യങ്ങൾ ശരിയാണെന്നു കണ്ടെത്തിയാൽ, വിധി തിയതി മുതൽ പ്രാബല്യമുള്ള , വിവാഹം വേർപ്പെടുത്തുന്നതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു കോണ്ടൂള്ള ഒരു വിവാഹ മോചന ഡിക്രി പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതാണ്.
==വിവാഹ മോചനം നേടിയവർക്ക് എപ്പോൾ പുനർ വിവാഹം ചെയ്യാം?==
ഒരു വിവാഹമോചന വിധി കോടതി പുറപ്പെടുവിച്ച് താഴെ പറയുന്ന സന്ദർഭങ്ങളിൽ വിവാഹത്തിലെ ഇരു കക്ഷികളിൽ ആർക്കെങ്കിലും പുനർ വിവാഹം നടത്താം
*വിവാഹ മോചന വിധിയിന്മേൽ അപ്പീൽ കൊടുക്കുന്നതിനു യാതൊരു അവകാശമില്ലെങ്കിൽ പുനർ വിവാഹം നടത്താം
*അപ്പീൽ കൊടുക്കുവാൻ അവകാശമുണ്ടാവുകയും അത്തരത്തിൽ ഒരു അപ്പീൽ കൊടുക്കാതെ അപ്പീലിന്റെ കാലാവധി തീരുകയും ചെയ്താൽ
*അപ്പീൽ ബോധിപ്പിക്കുകയും അത് തള്ളി കൽപ്പനയായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ
==നടപടിക്രമം==
ഈ നിയമത്തിന്റെ പരിധിയിലുള്ള ഏതൊരു ഹരജിയും അധികാര പരിധിയിലുള്ള കുടുംബ കോടതികളിൽ ബോധ്പ്പിക്കാവുന്നതാണ്. കേരളത്തിലെ എല്ലാ ജില്ലകളിലും കുടുംബ കോടതികളുണ്ട്.
ചില ജില്ലകളിൽ ഒന്നിലധികം കുടുംബ കോടതികളൂണ്ട്.<ref>http://highcourtofkerala.nic.in/sj.html There are Sixteen Family courts functioning at Thiruvananthapuram, Kollam, Ernakulam, Ettumanoor (Kottayam), Thrissur, Manjeri, Kozhikode, Thiruvalla, Kannur, Nedumangad, Kottarakkara, Alappuzha, Kasaragod, Palakkad, Thodupuzha and Kalpetta having jurisdiction over the respective District</ref>. അധികാര പരിധിയിലുള്ള കുടുംബ കോടതിയിൽ ആണ് കേസ് കൊടുക്കേണ്ടത്. അതിനു താഴെ പറയുന്ന ഏതെങ്കിലും അധികാര പരിധിയിലുള്ള കോടതിൽ കേസ് ഫയൽ ചെയ്യാം.<ref>Section 19 Hindu Marriage Act</ref>
*വിവാഹം ചടങ്ങനുസരിച്ച് നടത്തപ്പെട്ട സ്ഥലം
*ഹരജി സമർപ്പിക്കുന്ന സമയം എതിർകക്ഷി താമസിക്കുന്ന സ്ഥലം
*ഇരുകക്ഷികളും ഏറ്റവും ഒടുവിൽ ഒരുമിച്ച് താമസിച്ച സ്ഥലം
*ഹരജി കൊടുക്കുന്നത് ഭാര്യയാണെങ്കിൽ, അവൾ ഹരജി കൊടുക്കുന്ന സമയത്ത് താമസിക്കുന്ന സ്ഥലം
ഈ നിയമത്തിനു കീഴിലുള്ള എല്ലാ നടപടിക്രമങ്ങളൂം സിവിൽ നടപടി നിയമപ്രകാരമായിരിക്കും നടത്തുക. കൂടാതെ എല്ലാ ഹരജികളും ത്വരിതഗതിയിൽ തീർക്കേണ്ടതാണെന്നും ഹരജിയുടെ കോപ്പി എതിർകക്ഷിക്ക് നൽകി, 6 മാസത്തിനകം വിചാരണ നടപടികൾ തീർക്കാൻ പരിശ്രമിക്കണമെന്നും നിയമം അനുശാസിക്കുന്നു. കൂടാതെ അപ്പീലും ത്വരിത ഗതിയിൽ തീർക്കേണ്ടതും 3 മാസത്തിനുള്ളിൽ തീർപ്പ് കൽപ്പിക്കുവാൻ ശ്രമിക്കേണ്ടതുമാണെന്നും അനുശാസിക്കുന്നു. കേസ് നിലനിൽക്കുന്ന കാലത്തേക്കുള്ള സംരക്ഷണ ചെലവും കേസ് നടത്തിപ്പിനുള്ള ചെലവും എതിർകക്ഷിയിൽ നിന്നും ആവശ്യപ്പെടാവുന്നതാണ്. <ref>Section 24 of Hindu Marriage Act</ref>
==അവലംബം==
{{reflist|2}}
==ഇതും കാണുക==
*[http://bokakhat.gov.in/pdf/The_hindu_marriage_act.pdf Hindu Marraige Act 1955]
*[http://malayalam.webdunia.com/newsworld/news/national/1308/27/1130827026_1.htm രാജ്യ സഭയിൽ വിവാഹ ഭേദഗതി ബിൽ പാസ്സാക്കി, വെബ് ദുനിയ 27-8-2013]
*[http://keralaonlinenews.com/hindu-divorce-act-malayalam-news-3703.html/ ഹിന്ദു വിവാഹ മോചന നിയമം കൂടുതൽ ലളിതമാക്കി,കേരള ഓൺ ലൈൻ ന്യൂസ് 24-3-12] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140330125146/http://keralaonlinenews.com/hindu-divorce-act-malayalam-news-3703.html/ |date=2014-03-30 }}
*[http://www.janmabhumidaily.com/jnb/News/164229 ഭർത്താവ് അന്യമതക്കാരനാണെങ്കിൽ ഹിന്ദു വിവാഹ നിയമപ്രകാരം മോചനം പറ്റില്ല,ജന്മഭൂമി ഓൺലൈൻ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://tvnowlive.com/news/6037.html നോട്ടറി ഒപ്പിട്ട വിവാഹമോചന ഉടമ്പടി നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് ഹൈക്കോടതി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140129052702/http://tvnowlive.com/news/6037.html |date=2014-01-29 }}
*[http://www.doolnews.com/religion-changes-for-marriage-is-not-legal-high-court-malayalam-news-432.html വിവാഹത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള മതം മാറ്റം നിയമപരമല്ല.ഡൂൾന്യൂസ്.കോം,12-12-12]
[[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദു വ്യക്തി നിയമങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:നെഹ്രു ഭരണം]]
en2kfe1iutkpjfotfdmx53xt8h8brwi
സ്കന്ദ ഷഷ്ഠി
0
295992
4619964
3291953
2026-05-17T13:32:53Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619964
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Skanda Sashti }}
സുബ്രഹ്മണ്യപ്രീതിക്കായ് ഹൈന്ദവർ ആഘോഷിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന [[വ്രതം (ഹൈന്ദവം)|വ്രതമാണ്]] '''ഷഷ്ഠിവ്രതം'''. [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ|സുബ്രഹ്മണ്യപ്രീതിയ്ക്കാണ്]] ഈ വ്രതം അനുഷ്ഠിയ്ക്കുന്നത്. പുത്രനുണ്ടാകാൻ ഷഷ്ഠീവ്രതം വിശിഷ്ടമാണെന്നു ധാരാളം പെർ കരുതുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.penmai.com/forums/trying-conceive/61426-shasti-viratham-getting-child.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-12-07 |archive-date=2014-07-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140726145058/http://www.penmai.com/forums/trying-conceive/61426-shasti-viratham-getting-child.html |url-status=dead }}</ref>. അതിൽ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്ന ഒരു ഷഷ്ഠി ദിനമാണ് സ്കന്ദ ഷഷ്ഠി. തുലാമാസത്തിലെ ഷഷ്ഠി ദിനത്തിലാണ് ഇതാഘോഷിക്കുന്നത്. പലയിടത്തും [[പ്രഥമ|പ്രഥമയിൽ]] തുടങ്ങി ആറുദിവസവും നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഒരു വ്രതമാണ് ഷഷ്ഠി വ്രതം. [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ]] ശൂരപദ്മാസുരനെ വധിച്ചത് ഈ ദിവസമായെന്നാണ് വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ടാണ് തുലാമാസത്തിലെ ഷഷ്ഠിക്ക് പ്രാധാന്യം കൈവന്നതും സ്കന്ദഷഷ്ഠിയായി ആചരിക്കുന്നതും. കേരളത്തിലെ ഒട്ടുമിക്ക സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രങ്ങളിലും വിശേഷാൽ പൂജകൾ നടക്കാറുണ്ട്. ഷഷ്ഠി വ്രതം നോക്കുകവഴി ദീർഘായുസ്സും വിദ്യയും, സത്ഗുണങ്ങളുമുള്ള സന്താനങ്ങളുണ്ടാവാനും, സന്താനസ്നേഹം ലഭിക്കാനും, കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് ശ്രേയസ്സുണ്ടാകാനും, രോഗങ്ങൾ മാറാനും നല്ലതാണത്രേ.
=== മറ്റൊരു ഐതിഹ്യം ===
ബ്രഹ്മാവിനെ ബന്ധനസ്ഥനാക്കിയ അപരിഹാര്യമായ അവിവേകത്തിന് പ്രായശ്ചിത്തമായി സ്കന്ദൻ ഭയങ്കര സർപ്പമായി പരിണമിച്ചു തിരോധാനം ചെയ്തു. ഈ സംഭവത്തിൽ മാതാവായ [[പാർവ്വതി|പാർവ്വതീദേവി]] അത്യധികം ദുഃഖിതയായി. പുത്രനെ തിരികെ കിട്ടാനായി ശുക്ല ഷഷ്ഠീ വ്രതം ആചരിക്കാമെന്നും 'താരകബ്രഹമമായ തന്റെ പുത്രനെത്തന്നെ ഭജിക്കണമെന്നും [[ശിവൻ|ശിവഭഗവാൻ]] പാർവ്വതീദേവിയെ ഉപദേശിച്ചു. അതനുസരിച്ച് പഞ്ചമിനാൾ (ഷഷ്ഠിയുടെ തലേദിവസം) ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷണം. രാത്രി വെറും നിലത്തു കിടന്ന് പിറ്റേന്ന് അതിരാവിലെ സ്നാനം കഴിച്ച് സുബ്രഹ്മണ്യപൂജ എന്നിവ കഴിച്ച് പാരണ. അപ്രകാരം സുബ്രഹ്മണ്യന്റെ വൈരൂപ്യം മാറാനായി (സർപ്പാകൃതി പൂണ്ട് തിരോധാനം ചെയ്ത ശ്രീ മുരുകനെ സ്വരൂപത്തിൽ തന്നെ വീണ്ടും കിട്ടുന്നതിനു വേണ്ടിയാണെന്നും പറയപ്പെടുന്നു) മാതാവായ പാർവ്വതീദവി 108 ഷഷ്ഠി വ്രതമെടുത്തു. അവസാനത്തെ ഷഷ്ഠിനാളിൽ, സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയേ ഭയങ്കര സർപ്പാകൃതിയിൽ കാണുകയും ആ സർപ്പശ്രേഷ്ഠനെ മഹാവിഷ്ണു സ്പർശിച്ചപ്പോൾ സ്വരൂപത്തിൽ സുബ്രഹ്മണ്യൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്തു. വൃശ്ചികമാസത്തിലെ ഷഷ്ഠിനാളിൽ ഇപ്പോഴത്തെ [[കർണാടക|കർണാടകയിലെ]] [[കുക്കെ സുബ്രഹ്മണ്യ ക്ഷേത്രം|സുബ്രഹ്മണ്യത്ത്]] വച്ചാണത്രേ അങ്ങനെ മാറിയതെന്നു പറയപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് നാഗപ്രതിമവച്ച സുബ്രഹ്മണ്യപൂജ ചെയ്യുന്നത്. ഇതു കൂടാതെ താരകാസുരനെ നിഗ്രഹത്തിനായുള്ള യുദ്ധസമയത്ത് അപ്രത്യക്ഷനായ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യനെ യുദ്ധക്കളത്തിൽ വീണ്ടും എത്തിക്കുവനായി ദേവന്മാർ വ്രതമെടുത്ത്പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തിതായും സ്കന്ദപുരാണത്തിൽ പ്രതിപാദിക്കുന്നുണ്ട്.
രാവിലെ ആറുനാഴിക പുലരുന്നതുവരെ ഷഷ്ഠിയുണ്ടെങ്കിൽ അർക്ക ഷഷ്ഠി എന്നും അസ്തമയത്തിന് ആറുനാഴിക മുമ്പേ തുടങ്ങുന്ന ഷഷ്ഠി സ്കന്ദ ഷഷ്ഠി എന്നും പറയപ്പെടുന്നു.<ref>തുറവൂർ മഹാക്ഷേത്രം ഉത്സവ സപ്ലിമെന്റ്. 2014 പേജ് 129.</ref>
==വ്രതം ആചരിക്കുന്ന രീതി==
ആറുദിവസത്തെ ആചാരമാണ് ഷഷ്ഠീ വ്രതം. പുലരും മുമ്പേ എണീറ്റ് കുളിച്ച് സുബ്രഹ്മണ്യന് പൂജചെയ്ത് ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു. ഊൺ പതിവില്ല. പാൽ, ജലം പഴം എന്നിവ ആകാം. തമിഴ് പാരമ്പര്യത്തിൽ ആറുദിവസവും സ്കന്ദഷഷ്ഠികവചം ചൊല്ലണം. ആറുദിവസവും ഒരിക്കലെങ്കിലും സുബ്രഹ്മണ്യദർശനം നടത്തണം.<ref>http://www.penmai.com/forums/festivals-traditions/61293-kandha-shasti-viratham-procedure.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==പുറംകണ്ണികൾ==
# [http://www.janamtv.com/news/2014/10/29/219736588622 ജന്മം ടിവി]
# http://sreyasjyothishakendram.blogspot.in/p/blog-page_509.html
[[വർഗ്ഗം:വ്രതങ്ങൾ]]
ojzb4htdxhtt958sw2i2hrankuk57vp
ആഗാ ഖാൻ IV
0
302294
4620038
4092874
2026-05-18T07:07:54Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620038
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Prince Karim Aga Khan}}
{{Infobox person
| honorific_prefix = [[ഹിസ് ഹൈനസ്]]
| name = കരീം അൽ ഹുസൈനി ആഗാ ഖാൻ
| honorific_suffix = {{small|[[List of Ismaili imams#Nizari|49th]] [[Nizari]] [[Isma'ilism|Ismaili]] [[Imamate (Nizari Ismaili Doctrine)|Imam]]}}
| image = Prince Karim Aga Khan.png
| birth_name = ഷാ കരീം അൽ ഹുസൈനി
| birth_date = {{nowrap|{{birth date and age |df=yes|1936|12|13}}}}
| birth_place = [[ജനീവ]], [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]]
| residence = [[ഫ്രാൻസ്]]
| ethnicity = [[ബ്രിട്ടീഷ് ഇറാനിയൻ]]<!-- The article states that he is descendant of Fath Ali Shah - hence Iranian + his mother was British -->
| citizenship = [[ബ്രിട്ടീഷ്]]<ref>{{cite news |title=The Agha Khan’s Earthly Kingdom |url=http://www.vanityfair.com/society/2013/02/aga-khan-spiritual-leader-multi-billionaire |newspaper=Vanity Fair |date=Feb 2013}}</ref>
| education = [[Institut Le Rosey]]
| alma_mater = [[ഹാർവേർഡ് സർവകലാശാല]] {{small|([[Bachelor of Arts|BA]])}}
| organization = [[Aga Khan Development Network|AKDN]]
| home_town =
| net_worth = US$ 800 million (2010)<ref name="forbes10" />
| title =
| term = 11 July 1957–present
| predecessor = [[ആഗാ ഖാൻ III]]
| successor =
| boards = [[Institute of Ismaili Studies]]
| religion = [[ഇസ്ലാം]]
| denomination = [[Nizari]] [[ഇസ്മായിലിസം]]
| spouse = [[Salimah Aga Khan]] <br> {{marriage ||1969 |1995 |end=div.}} <br> [[Inaara Aga Khan]] <br> {{marriage ||1998 |2011 |end=div.}}
| children = [[Zahra Aga Khan|Zahra]] (<abbr title="born">b.</abbr> 1970) <br> [[Rahim Aga Khan|Rahim]] (<abbr title="born">b.</abbr> 1971) <br> [[Prince Hussain Aga Khan|Hussain]] (<abbr title="born">b.</abbr> 1974) <br> Aly (<abbr title="born">b.</abbr> 2000)
| parents = [[Prince Aly Khan]] <br> Joan Barbara Yarde-Buller
| relatives = [[Yasmin Aga Khan|Yasmin]] (half-sister) <br> [[Prince Sadruddin Aga Khan|Sadruddin]] (uncle)
| callsign =
| awards =
| module =
| signature =
| signature_alt =
| signature_size =
| website = {{URL|www.akdn.org/about_agakhan.asp|Official website}}
| footnotes =
| box_width =
}}
വിദേശ വ്യവസായിയും ഷിയാ മുസ്ലിം (ഇസ്മായീലി) ആഗോള നേതാവുമാണ് '''കരീം അൽ ഹുസൈനി ആഗാ ഖാൻ'''. 2014 ൽ പത്മ വിഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.
==ജീവിതരേഖ==
സ്വന്തം മകനായ അലിഖാൻ രാജകുമാരൻ ജീവിച്ചിരിക്കെ ത്തന്നെ പൗത്രനായ ഷാ കരീമിനെ ആഗാ ഖാൻ III തന്റെ പിൻഗാമി (ആഗാ ഖാൻ IV) ആയി നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്തു. ഷാ കരീം ജനീവയിൽ 1936 ഡി.-ൽ ജാതനായി. സ്വിറ്റ്സർലണ്ടിലും ഹാർവേർഡിലും വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ഷാകരീം തന്റെ ആത്മീയ നേതൃത്വത്തിന്റെ തുടക്കം മുതൽ തന്നെ ഇസ്മായിലികളുടെ പ്രശ്നങ്ങളിൽ സജീവമായ ശ്രദ്ധചെലുത്തി. 1957-ൽ അദ്ദേഹം ആഗാ ഖാൻ IV ആയി.
ആറു ബില്യൻ പൗണ്ട് ആസ്തിയുള്ള ആളാണ് ആഗാ ഖാൻ. റേസ്ഹോഴ്സ് ഉടമയായ ഇദ്ദേഹത്തിന് അറുന്നൂറോളം പന്തയക്കുതിരകൾ സ്വന്തമായുണ്ട്. അഞ്ചു ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിൽ സ്വന്തമായി വീടുകളുമുണ്ട്.
ജർമൻ പോപ് ഗായികയായിരുന്നു ആഗാ ഖാന്റെ ആദ്യ ഭാര്യ. 500 മില്യൻ പൗണ്ട് നൽകി ഇവരിൽ നിന്നു വിവാഹമോചനം നേടി. ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ചെലവേറിയ ഡിവോഴ്സായാണ് ഇതു കരുതപ്പെടുന്നത്.<ref>{{cite news|last=Hollingsworth|first=Mark|title=Aga in Waiting|url=http://markhollingsworth.co.uk/wp-content/uploads/2011/03/aga.pdf|accessdate=April 9, 2012|newspaper=ES Magazine|date=March 2011}}</ref>
==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
*പത്മ വിഭൂഷൺ
==അവലംബം==
<references/>
==പുറം കണ്ണികൾ==
{{Sister project links | wikt=no | b=no | n=no |s=no | v=no | voy=no | species=no |d=Q311793 | display=Aga Khan IV}}
*[http://www.akdn.org/about_agakhan.asp His Highness the Aga Khan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101203095703/http://www.akdn.org/about_agakhan.asp |date=2010-12-03 }}
*[http://www.nanowisdoms.org NanoWisdoms Archive -- Dedicated to the Aga Khan's speeches and interviews (over 600 readings and 1,000 quotes)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210411044829/http://nanowisdoms.org./ |date=2021-04-11 }}
*[http://www.amaana.org/ismaili/imamat-day-july-11-2013/ His Highness the Aga Khan Spiritual Leader of Shia Ismailis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150114175818/http://www.amaana.org/ismaili/imamat-day-july-11-2013/ |date=2015-01-14 }}
*[http://www.agakhanfilm.org AN ISLAMIC CONSCIENCE: the Aga Khan and the Ismailis – Film of HH the Aga Khan IV] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181129164637/http://www.agakhanfilm.org/ |date=2018-11-29 }}
*[http://www.theismaili.org/cms/14/The-Aga-Khan About His Highness the Karim Aga Khan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111106113929/http://www.theismaili.org/cms/14/The-Aga-Khan |date=2011-11-06 }}
*[http://www.princessinaara.org About Her Highness the Begum Aga Khan (PIF)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060520174934/http://www.princessinaara.org/ |date=2006-05-20 }}
*[http://www.akdn.org/ Aga Khan Development Network]
*[http://www.iis.ac.uk/ The Institute of Ismaili Studies]
*[http://www.iis.ac.uk/view_article.asp?ContentID=103467 The Institute of Ismaili Studies: Introduction to His Highness the Aga Khan and Selected Speeches] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080930190206/http://www.iis.ac.uk/view_article.asp?ContentID=103467 |date=2008-09-30 }}
*[http://www.iis.ac.uk/ The Institute of Ismaili Studies]
*[http://www.sipa.columbia.edu/news_events/announcements/aga_khan.html Aga Khan article at SIPA (Columbia University)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060619123135/http://sipa.columbia.edu/news_events/announcements/aga_khan.html |date=2006-06-19 }}
*[http://www.brown.edu/Administration/News_Bureau/1995-96/95-147i.html Brown University President Vartan Gregorian's introduction of the Aga Khan (1996 baccalaureate address)]
*[http://www.theismaili.org The Ismaili website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170710093655/http://www.theismaili.org/ |date=2017-07-10 }}
*[http://www.readthespirit.com/interfaith_heroes/2009/01/2nd-annual-interfaith-heroes-month-no-28-karim-alhussayni-aga-khan-iv-.html.html Read the spirit]
[[വർഗ്ഗം:പത്മവിഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:വ്യവസായികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:മതനേതാക്കൾ]]
[[വർഗ്ഗം:1936-ൽ ജനിച്ചവർ]]
gqlqnpennkxjewy30xtpkoeexl8frde
വി.എൻ. വാസവൻ
0
302332
4620068
3974526
2026-05-18T09:27:35Z
GV2010
217548
/* */
4620068
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
|name = വി.എൻ. വാസവൻ
|image = Vasavanmla.jpg
|image_size = 200px
|office = കേരളത്തിലെ സഹകരണവകുപ്പ്, രജിസ്ട്രേഷൻ മന്ത്രി
| term_start = [[മെയ് 20]] [[2021]]
| term_end = തുടരുന്നു
| predecessor = {{unbulleted list|[[കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ]] (സഹകരണം)|[[ജി. സുധാകരൻ]] (രജിസ്ട്രേഷൻ)}}
| successor =
|office3 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]]
| term_start3 = [[ജൂൺ 4]] [[2018]]
| term_end3 = തുടരുന്നു
| constituency3 = [[ഏറ്റുമാനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറ്റുമാനൂർ]]
| predecessor3 = [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]]
| successor3 =
| term_start4 = [[2006]]
| term_end4 = [[2011]]
| constituency4 = [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]]
| predecessor4 = [[മേഴ്സി രവി]]
| successor4 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
| party=[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
| birth_date = 1954
| birth_place =
| death_date =
| death_place =
|spouse=
|children=
|residence=
| source =
}}
{{PU|V.N. Vasavan}}
പതിനഞ്ചാം നിയമഭയിൽ ഏറ്റുമാനൂരിൽ നിന്നുമുള്ള എം.എൽ.എയും, കേരളത്തിൻറെ സഹകരണവും രജിസ്ട്രെഷനും വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയുമാണ് വി.എൻ.വാസവൻ . പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോട്ടയത്തുനിന്നുള്ള എം.എൽ.എയും. സി.പി.എമ്മിൻ്റെ മുൻ കോട്ടയം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയും, നിലവിൽ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗം കൂടിയാണ് വി.എൻ. വാസവൻ
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
* പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ ഏറ്റുമാനൂർ എംഎൽഎ<ref>http://www.madhyamam.com/news/337044/150118{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
*കോട്ടയത്ത് നിന്നും കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് 2006 ൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
*സിപിഎം സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗം
*സിപിഎം മുൻ കോട്ടയം ജില്ലാ സെക്രട്ടറി
*RUBCO ചെയർമാൻ
*കോട്ടയം ജില്ലാ സഹകരണ ബാങ്ക് പ്രസിഡന്റ്
*സംസ്ഥാന സഹകരണ ബാങ്ക് ഡയറക്ടർ
* കാലടി സംസ്കൃത സർവകലാശാല സിൻഡിക്കേറ്റ് അംഗം
* നവലോകം കൾച്ചറൽ സെന്റർ - പ്രസിഡന്റ്
* പാമ്പാടി റേഞ്ച് ടോഡി വർക്കേർസ് യൂണിയൻ - ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* ക്യാപ്റ്റൻ ലക്ഷ്മി ചാരിറ്റബിൾ സൊസൈറ്റി - പ്രസിഡന്റ്
*Citu ജില്ലാ സെക്രട്ടറി
*Dyfi സംസ്ഥാന ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി
*കോട്ടയം ജില്ലാ ലൈബ്രറി കൌൺസിൽ ജനറൽ സെക്രട്ടറി
*മൂന്ന് വട്ടം പഞ്ചായത്തംഗം
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ
|വർഷം||മണ്ഡലം||വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും||പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി ||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021||[[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറ്റുമാനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|വി.എൻ.വാസവൻ]] || [[യു.ഡി.എഫ്.|സി.പി.ഐ.എം , എൽ.ഡി.എഫ്]] || പ്രിൻസ് ||
|-
|2006||[[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[വി.എൻ. വാസവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]] [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[അജയ് തറയിൽ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| colspan="6" |
|-
|}
== അവലംബം ==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സഹകരണവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
ae5pphezwh5wkxu3vjn7gdlbuu8gs5j
4620085
4620068
2026-05-18T10:59:24Z
GV2010
217548
/* */
4620085
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
|name = വി.എൻ. വാസവൻ
|image = Vasavanmla.jpg
|image_size = 200px
|office = കേരളത്തിലെ സഹകരണവകുപ്പ്, രജിസ്ട്രേഷൻ, തുറമുഖ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term_start = [[മേയ് 20]] [[2021]]
| term_end = [[മേയ് 17]] [[2026]]
| predecessor = {{unbulleted list|[[കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ]] (സഹകരണം)|[[ജി. സുധാകരൻ]] (രജിസ്ട്രേഷൻ) | [[ അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ ]] (തുറമുഖം)}}
| successor = [[വി.ഡി. സതീശൻ]]
(തുറമുഖം)
|office3 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]]
| term_start3 = [[ജൂൺ 4]] [[2018]]
| term_end3 = തുടരുന്നു
| constituency3 = [[ഏറ്റുമാനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറ്റുമാനൂർ]]
| predecessor3 = [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]]
| successor3 =
| term_start4 = [[2006]]
| term_end4 = [[2011]]
| constituency4 = [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]]
| predecessor4 = [[മേഴ്സി രവി]]
| successor4 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
| party=[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
| birth_date = 1954
| birth_place =
| death_date =
| death_place =
|spouse=
|children=
|residence=
| source =
}}
{{PU|V.N. Vasavan}}
പതിനഞ്ചാം നിയമഭയിൽ ഏറ്റുമാനൂരിൽ നിന്നുമുള്ള എം.എൽ.എയും, കേരളത്തിൻറെ സഹകരണവും രജിസ്ട്രെഷനും വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയുമാണ് വി.എൻ.വാസവൻ . പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോട്ടയത്തുനിന്നുള്ള എം.എൽ.എയും. സി.പി.എമ്മിൻ്റെ മുൻ കോട്ടയം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയും, നിലവിൽ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗം കൂടിയാണ് വി.എൻ. വാസവൻ
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
* പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ ഏറ്റുമാനൂർ എംഎൽഎ<ref>http://www.madhyamam.com/news/337044/150118{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
*കോട്ടയത്ത് നിന്നും കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് 2006 ൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
*സിപിഎം സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗം
*സിപിഎം മുൻ കോട്ടയം ജില്ലാ സെക്രട്ടറി
*RUBCO ചെയർമാൻ
*കോട്ടയം ജില്ലാ സഹകരണ ബാങ്ക് പ്രസിഡന്റ്
*സംസ്ഥാന സഹകരണ ബാങ്ക് ഡയറക്ടർ
* കാലടി സംസ്കൃത സർവകലാശാല സിൻഡിക്കേറ്റ് അംഗം
* നവലോകം കൾച്ചറൽ സെന്റർ - പ്രസിഡന്റ്
* പാമ്പാടി റേഞ്ച് ടോഡി വർക്കേർസ് യൂണിയൻ - ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* ക്യാപ്റ്റൻ ലക്ഷ്മി ചാരിറ്റബിൾ സൊസൈറ്റി - പ്രസിഡന്റ്
*Citu ജില്ലാ സെക്രട്ടറി
*Dyfi സംസ്ഥാന ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി
*കോട്ടയം ജില്ലാ ലൈബ്രറി കൌൺസിൽ ജനറൽ സെക്രട്ടറി
*മൂന്ന് വട്ടം പഞ്ചായത്തംഗം
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ
|വർഷം||മണ്ഡലം||വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും||പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി ||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021||[[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറ്റുമാനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|വി.എൻ.വാസവൻ]] || [[യു.ഡി.എഫ്.|സി.പി.ഐ.എം , എൽ.ഡി.എഫ്]] || പ്രിൻസ് ||
|-
|2006||[[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[വി.എൻ. വാസവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]] [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[അജയ് തറയിൽ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| colspan="6" |
|-
|}
== അവലംബം ==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സഹകരണവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
q3g9cavnxg9lqwtbygalp686eucdo4p
4620098
4620085
2026-05-18T11:26:35Z
GV2010
217548
/* */
4620098
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
|name = വി.എൻ. വാസവൻ
|image = Vasavanmla.jpg
|image_size = 200px
|office = കേരളത്തിലെ സഹകരണവകുപ്പ്, രജിസ്ട്രേഷൻ (2021 മുതൽ 2023 വരെ), തുറമുഖ വകുപ്പ് മന്ത്രി
(2023 മുതൽ 2026 വരെ)
| term_start = [[മേയ് 20]] [[2021]]
| term_end = [[മേയ് 17]] [[2026]]
| predecessor = {{unbulleted list|[[കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ]] (സഹകരണം)|[[ജി. സുധാകരൻ]] (രജിസ്ട്രേഷൻ) | [[ അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ ]] (തുറമുഖം)}}
| successor = [[വി.ഡി. സതീശൻ]]
(തുറമുഖം) [[കടന്നപള്ളി രാമചന്ദ്രൻ]] (രജിസ്ട്രേഷൻ - 2023 മുതൽ)
|office3 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]]
| term_start3 = [[ജൂൺ 4]] [[2018]]
| term_end3 = തുടരുന്നു
| constituency3 = [[ഏറ്റുമാനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറ്റുമാനൂർ]]
| predecessor3 = [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]]
| successor3 =
| term_start4 = [[2006]]
| term_end4 = [[2011]]
| constituency4 = [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]]
| predecessor4 = [[മേഴ്സി രവി]]
| successor4 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
| party=[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
| birth_date = 1954
| birth_place =
| death_date =
| death_place =
|spouse=
|children=
|residence=
| source =
}}
{{PU|V.N. Vasavan}}
പതിനഞ്ചാം നിയമഭയിൽ ഏറ്റുമാനൂരിൽ നിന്നുമുള്ള എം.എൽ.എയും, കേരളത്തിൻറെ സഹകരണവും രജിസ്ട്രെഷനും വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയുമാണ് വി.എൻ.വാസവൻ . പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോട്ടയത്തുനിന്നുള്ള എം.എൽ.എയും. സി.പി.എമ്മിൻ്റെ മുൻ കോട്ടയം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയും, നിലവിൽ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗം കൂടിയാണ് വി.എൻ. വാസവൻ
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
* പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ ഏറ്റുമാനൂർ എംഎൽഎ<ref>http://www.madhyamam.com/news/337044/150118{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
*കോട്ടയത്ത് നിന്നും കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് 2006 ൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
*സിപിഎം സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗം
*സിപിഎം മുൻ കോട്ടയം ജില്ലാ സെക്രട്ടറി
*RUBCO ചെയർമാൻ
*കോട്ടയം ജില്ലാ സഹകരണ ബാങ്ക് പ്രസിഡന്റ്
*സംസ്ഥാന സഹകരണ ബാങ്ക് ഡയറക്ടർ
* കാലടി സംസ്കൃത സർവകലാശാല സിൻഡിക്കേറ്റ് അംഗം
* നവലോകം കൾച്ചറൽ സെന്റർ - പ്രസിഡന്റ്
* പാമ്പാടി റേഞ്ച് ടോഡി വർക്കേർസ് യൂണിയൻ - ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* ക്യാപ്റ്റൻ ലക്ഷ്മി ചാരിറ്റബിൾ സൊസൈറ്റി - പ്രസിഡന്റ്
*Citu ജില്ലാ സെക്രട്ടറി
*Dyfi സംസ്ഥാന ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി
*കോട്ടയം ജില്ലാ ലൈബ്രറി കൌൺസിൽ ജനറൽ സെക്രട്ടറി
*മൂന്ന് വട്ടം പഞ്ചായത്തംഗം
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ
|വർഷം||മണ്ഡലം||വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും||പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി ||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021||[[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറ്റുമാനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|വി.എൻ.വാസവൻ]] || [[യു.ഡി.എഫ്.|സി.പി.ഐ.എം , എൽ.ഡി.എഫ്]] || പ്രിൻസ് ||
|-
|2006||[[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[വി.എൻ. വാസവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]] [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[അജയ് തറയിൽ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| colspan="6" |
|-
|}
== അവലംബം ==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സഹകരണവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
4h545m24tdwz9yjs5l7r53elcupnvgh
4620099
4620098
2026-05-18T11:27:06Z
GV2010
217548
/* */
4620099
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
|name = വി.എൻ. വാസവൻ
|image = Vasavanmla.jpg
|image_size = 200px
|office = കേരളത്തിലെ സഹകരണവകുപ്പ്, രജിസ്ട്രേഷൻ (2021 മുതൽ 2023 വരെ), തുറമുഖ വകുപ്പ് മന്ത്രി
(2023 മുതൽ 2026 വരെ)
| term_start = [[മേയ് 20]] [[2021]]
| term_end = [[മേയ് 17]] [[2026]]
| predecessor = {{unbulleted list|[[കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ]] (സഹകരണം)|[[ജി. സുധാകരൻ]] (രജിസ്ട്രേഷൻ) | [[ അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ ]] (തുറമുഖം)}}
| successor = [[വി.ഡി. സതീശൻ]]
(തുറമുഖം) [[കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രൻ]] (രജിസ്ട്രേഷൻ - 2023 മുതൽ)
|office3 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]]
| term_start3 = [[ജൂൺ 4]] [[2018]]
| term_end3 = തുടരുന്നു
| constituency3 = [[ഏറ്റുമാനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറ്റുമാനൂർ]]
| predecessor3 = [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]]
| successor3 =
| term_start4 = [[2006]]
| term_end4 = [[2011]]
| constituency4 = [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]]
| predecessor4 = [[മേഴ്സി രവി]]
| successor4 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]]
| party=[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
| birth_date = 1954
| birth_place =
| death_date =
| death_place =
|spouse=
|children=
|residence=
| source =
}}
{{PU|V.N. Vasavan}}
പതിനഞ്ചാം നിയമഭയിൽ ഏറ്റുമാനൂരിൽ നിന്നുമുള്ള എം.എൽ.എയും, കേരളത്തിൻറെ സഹകരണവും രജിസ്ട്രെഷനും വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയുമാണ് വി.എൻ.വാസവൻ . പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിൽ കോട്ടയത്തുനിന്നുള്ള എം.എൽ.എയും. സി.പി.എമ്മിൻ്റെ മുൻ കോട്ടയം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയും, നിലവിൽ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗം കൂടിയാണ് വി.എൻ. വാസവൻ
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
* പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ ഏറ്റുമാനൂർ എംഎൽഎ<ref>http://www.madhyamam.com/news/337044/150118{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
*കോട്ടയത്ത് നിന്നും കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് 2006 ൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
*സിപിഎം സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗം
*സിപിഎം മുൻ കോട്ടയം ജില്ലാ സെക്രട്ടറി
*RUBCO ചെയർമാൻ
*കോട്ടയം ജില്ലാ സഹകരണ ബാങ്ക് പ്രസിഡന്റ്
*സംസ്ഥാന സഹകരണ ബാങ്ക് ഡയറക്ടർ
* കാലടി സംസ്കൃത സർവകലാശാല സിൻഡിക്കേറ്റ് അംഗം
* നവലോകം കൾച്ചറൽ സെന്റർ - പ്രസിഡന്റ്
* പാമ്പാടി റേഞ്ച് ടോഡി വർക്കേർസ് യൂണിയൻ - ജനറൽ സെക്രട്ടറി
* ക്യാപ്റ്റൻ ലക്ഷ്മി ചാരിറ്റബിൾ സൊസൈറ്റി - പ്രസിഡന്റ്
*Citu ജില്ലാ സെക്രട്ടറി
*Dyfi സംസ്ഥാന ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറി
*കോട്ടയം ജില്ലാ ലൈബ്രറി കൌൺസിൽ ജനറൽ സെക്രട്ടറി
*മൂന്ന് വട്ടം പഞ്ചായത്തംഗം
== തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ==
{| class="wikitable"
|+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ
|വർഷം||മണ്ഡലം||വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും||പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി ||പാർട്ടിയും മുന്നണിയും
|-
|2021||[[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറ്റുമാനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]||[[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|വി.എൻ.വാസവൻ]] || [[യു.ഡി.എഫ്.|സി.പി.ഐ.എം , എൽ.ഡി.എഫ്]] || പ്രിൻസ് ||
|-
|2006||[[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| [[വി.എൻ. വാസവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]] [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[അജയ് തറയിൽ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]
|-
| colspan="6" |
|-
|}
== അവലംബം ==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സഹകരണവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
71pm5krgfekd9nxd271ekekuorujqx8
കിങ്ങ് ആർതർ
0
318508
4619971
4338359
2026-05-17T15:31:49Z
~2026-28570-74
217864
4619971
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|King Arthur}}
മധ്യ കാലഘട്ടത്തിലെ അഞ്ച്-ആറ് നൂറ്റാണ്ടിലെ ബ്രിട്ടീഷ് നായകനാണ് '''കിങ്ങ് ആർതർ'''. സാക്സോൺ ആക്രമണകാരികൾക്കെതിരെ ആറാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ബ്രിട്ടിഷിനെ നയിച്ചു. ആർതറിനേ പറ്റി കൂടുതൽ അറിവുകളും നാടോടി പാട്ടുകളിൽ നിന്നും സാഹിത്യ രചനകളിൽ നിന്നുമണ്. അങ്ങനെയാണ് ചരിത്രത്തിൽ അദേഹത്തിന്റെ കാലത്തിനേ പറ്റി ആധുനിക ചരിത്രകാരന്മാർക്ക് അറിവ് ലഭിക്കുന്നത്. അന്നലെസ് കംബ്രിയയെ, ഹിസ്റ്റോറിയ ബ്രിട്ടൊനും ഗിൽദാസിന്റെ രചനകളിൽ നിന്നുമാണ് പ്രധാനമായും വിവരങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നത്. വൈ.ഗോഡ്ഡോഡിനിൽ ആർതറിനെ പറ്റി പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്<ref>{{Harvnb|Charles-Edwards|1991|p= 15}}; {{Harvnb|Sims-Williams|1991}}. ''Y Gododdin'' cannot be dated precisely: it describes 6th-century events and contains 9th- or 10th-century spelling, but the surviving copy is 13th-century.</ref>
വൈ.ഗോഡ്ഡോഡിൻ എന്നാണ് എഴുതിയതെന്ന് വ്യക്തമല്ല. ഇതിൽ ആറാം നൂറ്റാണ്ടിലെ സംഭവങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. അതിനോടൊപ്പം ഒൻപത്,പത്ത് നൂറ്റാണ്ടിലെ സംഭവങ്ങളും വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ അവശേഷൈക്കുന്നത് പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പകർപ്പ് മാത്രമാണ്.
[[File:Arth tapestry2.jpg|thumb|right|Tapestry showing Arthur as one of the [[Nine Worthies]], wearing a [[coat of arms]] often attributed to him<ref>{{Harvnb|Neubecker|1998–2002}}</ref> ({{c.|1385}})]]
==അവലംബം==
{{reflist}}
==സ്രോതസ്സുകൾ==
{{Refbegin|colwidth=30em}}
*{{citation|last=Anderson |first=Graham |title=King Arthur in Antiquity |place=London |publisher= Routledge |year=2004|isbn= 978-0-415-31714-6}}.
*{{citation|last=Ashe |first=Geoffrey |title=The Discovery of King Arthur |place=Garden City, NY |publisher= Anchor Press/Doubleday |year=1985 |isbn=978-0-385-19032-9}}.
*{{citation|last=Ashe |first=Geoffrey |chapter=Geoffrey of Monmouth |editor-first=Norris |editor-last=Lacy |title=The New Arthurian Encyclopedia |place=New York |publisher= Garland |year= 1996 |pages= 179–82 |isbn=978-1-56865-432-4}}.
*{{citation|last=Ashe |first=Geoffrey |chapter=The Visionary Kingdom |editor-first=Geoffrey|editor-last=Ashe |title=The Quest for Arthur's Britain |place=London |publisher= Granada|year= 1968 |pages= |isbn=0-586-08044-9}}.
*{{citation|last=Ashley|first=Michael |title=The Mammoth Book of King Arthur |place=London |publisher=Robinson |year=2005 |isbn=978-1-84119-249-9}}.
*{{citation|last=Barber |first=Richard| title=King Arthur: Hero and Legend| place= Woodbridge, UK |publisher= Boydell Press |year= 1986|isbn=0-85115-254-6}}.
*{{citation|last=Barber |first=Richard| title=The Holy Grail: Imagination and Belief| place= London |publisher= Allen Lane |year= 2004|isbn=978-0-7139-9206-9}}.
*{{Citation| author = BNF| author-link = Bibliothèque nationale de France| author-mask = Bibliothèque nationale de France [French National Library]| others = Illuminated by [[Évrard d'Espinques]]. Originally commissioned for Jacques d'Armagnac, now held by the BNF Department of Manuscripts (Paris)| date = c. 1475| title = ''Français 116: ''Lancelot en prose''| trans-title = French MS 116: ''The Prose Lancelot''| language = French| url = http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b6000093b/f78.item}}
*{{citation|last= Binyon |first=Laurence| title=Arthur: A Tragedy |place=London |publisher= Heinemann |year= 1923 |oclc=17768778}}.
*{{citation|last= Bradley |first=Marion Zimmer |title= The Mists of Avalon |place=New York |publisher= Knopf |year= 1982| isbn=978-0-394-52406-1}}.
*{{citation|last=Bromwich|first= Rachel |title=Trioedd Ynys Prydein: The Welsh Triads |place=Cardiff |publisher= University of Wales Press |year= 1978 |isbn=978-0-7083-0690-1}}. 2nd ed.
*{{citation|last=Bromwich |first=Rachel |chapter=Celtic Elements in Arthurian Romance: A General Survey| editor1-first=P. B. |editor1-last=Grout |editor2-first=Armel Hugh |editor2-last=Diverres|title=The Legend of Arthur in the Middle Ages |place=Woodbridge |publisher= Boydell and Brewer |year= 1983 |pages=41–55 |isbn=978-0-85991-132-0}}.
*{{citation|last=Bromwich |first=Rachel |chapter=First Transmission to England and France|editor1-first= Rachel |editor1-last=Bromwich |editor2-first= A. O. H. |editor2-last= Jarman |editor3-first=Brynley F. |editor3-last= Roberts |title=The Arthur of the Welsh |place=Cardiff |publisher= University of Wales Press |year= 1991 |pages=273–98 |isbn=978-0-7083-1107-3}}.
*{{citation|last1=Bromwich |first1= Rachel |first2=D. Simon |last2= Evans |title=Culhwch and Olwen. An Edition and Study of the Oldest Arthurian Tale |place=Cardiff |publisher= University of Wales Press |year= 1992 |isbn= 978-0-7083-1127-1}}.
*{{citation|last=Brooke |first= Christopher N. L. |title=The Church and the Welsh Border in the Central Middle Ages |place=Woodbridge |publisher= Boydell |year= 1986|isbn=978-0-85115-175-5}}.
*{{citation|last=Budgey |first=A. |chapter= 'Preiddeu Annwn' and the Welsh Tradition of Arthur |editor1-first=Cyril J.|editor1-last=Byrne |editor2-first= Margaret Rose |editor2-last= Harry |editor3-first= Padraig |editor3-last= Ó Siadhail |title= Celtic Languages and Celtic People: Proceedings of the Second North American Congress of Celtic Studies, held in Halifax, August 16–19, 1989 |place= Halifax, Nova Scotia |year= 1992 |pages= 391–404 |isbn= 978-0-9696252-0-9|publisher=D'Arcy McGee Chair of Irish Studies, Saint Mary's University}}.
*{{citation|last=Bullock-Davies |first= C. |title=''Exspectare Arthurum'', Arthur and the Messianic Hope |journal=Bulletin of the Board of Celtic Studies |issue= 29 |year=1982 |pages=432–40}}.
*{{citation|editor1-last=Burgess |editor1-first= Glyn S. |editor2-last=Busby |editor2-first= Keith |title=The Lais of Marie de France |place=London |publisher= Penguin |year= 1999 |isbn= 978-0-14-044759-0}}. 2nd. ed.
*{{citation|last=Burns |first= E. Jane |title= Arthurian Fictions: Re-reading the Vulgate Cycle |place= Columbus |publisher= Ohio State University Press |year= 1985 |isbn= 978-0-8142-0387-3}}.
*{{citation| last= Carey |first= John |chapter= The Finding of Arthur's Grave: A Story from Clonmacnoise? |editor1-first= John |editor1-last= Carey |editor2-first= John T. |editor2-last= Koch |editor3-last= Lambert |editor3-first= Pierre-Yves |title= Ildánach Ildírech. A Festschrift for Proinsias Mac Cana |place= Andover |publisher= Celtic Studies Publications |year= 1999 |pages= 1–14 |isbn= 978-1-891271-01-4}}.
*{{citation| last= Carley |first= J. P. |title= Polydore Vergil and John Leland on King Arthur: The Battle of the Books |journal= Interpretations |issue= 15 |year= 1984 |pages= 86–100}}.
*{{citation|last=Chambers|first=Edmund Kerchever|title=Arthur of Britain, Speculum Historiale|year=1964}}.
*{{citation|last=Charles-Edwards |first=Thomas M. |chapter=The Arthur of History|editor1-first= Rachel |editor1-last=Bromwich |editor2-first= A. O. H. |editor2-last= Jarman |editor3-first=Brynley F. |editor3-last= Roberts |title=The Arthur of the Welsh |place=Cardiff |publisher= University of Wales Press |year= 1991 |pages=15–32 |isbn=978-0-7083-1107-3}}.
*{{citation|last1=Coe |first1=John B. |last2=Young |first2= Simon |title=The Celtic Sources for the Arthurian Legend |place=Felinfach, Lampeter |publisher=Llanerch |year= 1995 |isbn= 978-1-897853-83-2}}.
*{{citation|last=Crick |first=Julia C. |title= The "Historia regum Britanniae" of Geoffrey of Monmouth. 3: A Summary Catalogue of the Manuscripts |place= Cambridge |publisher= Brewer |year= 1989 |isbn= 978-0-85991-213-6}}.
*{{citation|last= Dumville |first=D. N. |title= Sub-Roman Britain: History and Legend |journal= History |issue= 62 |year= 1977 |pages= 173–92|doi= 10.1111/j.1468-229X.1977.tb02335.x|volume= 62}}.
*{{citation|last=Dumville |first= D. N. |title=The Historical Value of the Historia Brittonum |journal=Arthurian Literature |issue= 6 |year=1986 |pages=1–26}}.
*{{citation| last= Eliot |first= Thomas Stearns |author-link= T. S. Eliot |title= The Waste Land and Other Poems |place= London |publisher= Faber and Faber |year= 1949 |oclc= 56866661}}.
*{{citation| last=Field |first= P. J. C. |title= The Life and Times of Sir Thomas Malory |place= Cambridge |publisher= Brewer |year= 1993 |isbn= 978-0-585-16570-7}}.
*{{citation|last= Field |first=P. J. C. |title= Malory: Texts and Sources |place= Cambridge |publisher= Brewer |year= 1998 |isbn= 978-0-85991-536-6}}.
*{{citation| last= Ford |first= P. K. |title= On the Significance of some Arthurian Names in Welsh |journal= Bulletin of the Board of Celtic Studies |issue= 30 |year= 1983 |pages= 268–73}}.
*{{citation |last1= Forbush |first1= William Byron |last2= Forbush |first2= Dascomb |url= http://www.lib.rochester.edu/CAMELOT/KOKA.htm |title= The Knights of King Arthur: How To Begin and What To Do |publisher= The Camelot Project at the University of Rochester |year= 1915 |accessdate= 2008-05-22 |archive-date= 2008-05-10 |archive-url= https://web.archive.org/web/20080510101011/http://www.lib.rochester.edu/CAMELOT/KOKA.htm |url-status= dead }}.
*{{citation| last= Gamerschlag |first= K. |title= Tom Thumb und König Arthur; oder: Der Däumling als Maßstab der Welt. Beobachtungen zu dreihundertfünfzig Jahren gemeinsamer Geschichte |language= German |journal= [[Anglia (journal)|Anglia]] |issue= 101 |year= 1983 |pages= 361–91}}.
*{{citation| last1= Gilbert |first1= Adrian |first2=Alan |last2= Wilson |first3= Baram |last3= Blackett |title= The Holy Kingdom |place= London |publisher= Corgi |year= 1998 |isbn= 978-0-552-14489-6}}.
*{{citation |last=Green |first=Thomas |url=http://www.arthuriana.co.uk/historicity/arthur.htm |chapter=The Historicity and Historicisation of Arthur |title=Thomas Green's Arthurian Resources |year=1998 |accessdate=2008-05-22 }}.
*{{citation |last= Green |first= Thomas |title= Tom Thumb and Jack the Giant Killer: Two Arthurian Fairytales? |journal= Folklore |volume= 118 |issue= 2 |date= August 2007a |pages= 123–40 |url= http://search.ebscohost.com/login.aspx?direct=true&db=a9h&AN=25902140&site=ehost-live |doi= 10.1080/00155870701337296 }}. ([[EBSCO]] subscription required.)
*{{citation |last=Green |first=Thomas |title=Concepts of Arthur |place=Stroud |publisher=Tempus |year=2007b |isbn=978-0-7524-4461-1 |url=http://www.arthuriana.co.uk/concepts }}.
*{{citation|last=Haycock |first=M. |title=Preiddeu Annwn and the Figure of Taliesin |journal=Studia Celtica' |issue=18/19 |date=1983–84 |pages=52–78}}.
*{{citation|last=Haycock|first=M. |title=Legendary Poems from the Book of Taliesin |place=Aberystwyth |publisher= CMCS |year= 2007 |isbn=978-0-9527478-9-5}}.
*{{citation|last=Hardy |first= Thomas |title= The Famous Tragedy of the Queen of Cornwall at Tintagel in Lyonnesse: A New Version of an Old Story Arranged as a Play for Mummers, in One Act, Requiring No Theatre or Scenery |place= London |publisher= Macmillan |year= 1923 |oclc= 1124753}}.
*{{citation| last= Harty |first= Kevin J. |chapter= Films |editor1-first= Norris J. |editor1-last= Lacy |title= The New Arthurian Encyclopedia |place= New York |publisher= Garland |year= 1996 |pages= 152–155 |isbn= 978-1-56865-432-4}}.
*{{citation |last= Harty |first= Kevin J. |url= http://www.lib.rochester.edu/camelot/acpbibs/harty.htm |chapter= Arthurian Film |title= Arthuriana/Camelot Project Bibliography |year= 1997 |accessdate= 2008-05-22 |archive-date= 2008-05-24 |archive-url= https://web.archive.org/web/20080524210709/http://www.lib.rochester.edu/camelot/acpbibs/harty.htm |url-status= dead }}.
*{{citation |last= Heroic Age |url= http://www.mun.ca/mst/heroicage/issues/1/hati.htm |title= Early Medieval Tintagel: An Interview with Archaeologists Rachel Harry and Kevin Brady |journal= The Heroic Age |issue= 1 |date= Spring–Summer 1999 |access-date= 2015-09-06 |archive-date= 2014-08-21 |archive-url= https://web.archive.org/web/20140821232929/http://www.mun.ca/mst/heroicage/issues/1/hati.htm |url-status= dead }}.
*{{citation|last=Higham |first=N. J. |title=King Arthur, Myth-Making and History |place=London |publisher= Routledge |year= 2002 |isbn=978-0-415-21305-9}}.
*{{citation|editor1-last=Jones |editor1-first= Gwyn |editor2-first= Thomas |editor2-last= Jones |title= The Mabinogion |place= London |publisher= Dent |year= 1949 |oclc= 17884380}}.
*{{citation|last=Johnson|first=Flint|title=The British Sources of the Abduction and Grail Romances|publisher=University Press of America|year=2002}}.
*{{citation|editor1-last=Kibler |editor1-first= William |editor2-last= Carroll |editor2-first= Carleton W. |title= Chrétien de Troyes: Arthurian Romances |place= London |publisher= Penguin |year= 1991 |isbn= 978-0-14-044521-3}}.
*{{citation|last=Koch |first=John T. |chapter=The Celtic Lands |editor-first=Norris J. |editor-last=Lacy |title=Medieval Arthurian Literature: A Guide to Recent Research |place=New York |publisher= Garland |year= 1996 |pages=239–322 |isbn=978-0-8153-2160-6}}.
*{{citation| last1= Koch |first1= John T. |last2= Carey |first2= John |title= The Celtic Heroic Age: Literary Sources for Ancient Celtic Europe and Early Ireland and Wales |place= Malden, MA |publisher= Celtic Studies Publications |year= 1994 |isbn= 978-0-9642446-2-7}}.
*{{citation|last= Lacy |first= Norris J. |title= Lancelot-Grail: The Old French Arthurian Vulgate and Post-Vulgate in Translation |place= New York |publisher= Garland |year= 1992–96 |isbn= 978-0-8153-0757-0}}. 5 vols.
*{{citation|last=Lacy |first= Norris J. |chapter= Character of Arthur |editor1-first= Norris J. |editor1-last= Lacy |title= The New Arthurian Encyclopedia |place= New York |publisher= Garland |year= 1996a |pages= 16–17 |isbn= 978-1-56865-432-4}}.
*{{citation|last=Lacy |first= Norris J. |chapter= Chrétien de Troyes |editor1-first= Norris J. |editor1-last= Lacy |title= The New Arthurian Encyclopedia |place= New York |publisher= Garland |year= 1996b |pages= 88–91 |isbn= 978-1-56865-432-4}}.
*{{citation|last=Lacy |first= Norris J. |chapter= Nine Worthies |editor1-first= Norris J. |editor1-last= Lacy |title= The New Arthurian Encyclopedia |place= New York |publisher= Garland |year= 1996c |page= 344 |isbn= 978-1-56865-432-4}}.
*{{citation|last=Lacy |first= Norris J. |chapter= Popular Culture |editor1-first= Norris J. |editor1-last= Lacy |title= The New Arthurian Encyclopedia |place= New York |publisher= Garland |year= 1996d |pages= 363–64 |isbn= 978-1-56865-432-4}}.
*{{citation| last= Lagorio |first= V. M. |chapter=Bradley, Marion Zimmer |editor1-first= Norris J. |editor1-last= Lacy |title= The New Arthurian Encyclopedia |place= New York |publisher= Garland |year= 1996 |page= 57 |isbn= 978-1-56865-432-4}}.
*{{citation|title=The Boy's Mabinogion: being the earliest Welsh tales of King Arthur in the famous Red Book of Hergest|editor1-first=Sidney|editor1-last=Lanier|location=New York|publisher=Charles Scribner's Sons|others=Illustrated by Alfred Fredericks|date=1881}}.
*{{citation|title=The Boy's King Arthur: Sir Thomas Malory's History of King Arthur and His Knights of the Round Table|location=New York|publisher=Charles Scribner's Sons|editor1-last=Lanier|editor1-first=Sidney|others=Illustrated by [[N.C. Wyeth]]|date=1922}}.
*{{citation|last1=Littleton | first1= C. Scott| last2= Malcor |first2= Linda A. |title= From Scythia to Camelot: A Radical Reassessment of the Legends of King Arthur, the Knights of the Round Table and the Holy Grail |place= New York |publisher= Garland |year= 1994 |isbn= 978-0-8153-1496-7}}.
*{{citation|last=Loomis|first=Roger Sherman |chapter=The Arthurian Legend before 1139| editor-first=Roger Sherman| editor-last= Loomis |title=Wales and the Arthurian Legend| place=Cardiff|publisher= University of Wales Press |year=1956 |pages=179–220|oclc=2792376}}.
*{{citation|last1=Lupack | first1= Alan| last2= Lupack |first2= Barbara |title= King Arthur in America |place= Cambridge |publisher= D. S. Brewer |year= 1991 |isbn= 978-0-85991-543-4}}.
*{{citation|last= Lupack |first= Alan |chapter= Preface |editor1-first= Elizabeth Sherr |editor1-last= Sklar |editor2-first= Donald L. |editor2-last= Hoffman |title= King Arthur in Popular Culture |place= Jefferson, NC |publisher= McFarland |year= 2002 |pages= 1–3 |isbn= 978-0-7864-1257-0}}.
*{{citation|last=Malone |first= Kemp |title= Artorius |journal= Modern Philology |volume= 22 |issue= 4 |date= May 1925 |pages= 367–74|doi=10.1086/387553 |jstor= 433555}}. ([[JSTOR]] subscription required.)
*{{citation| last= Mancoff |first= Debra N. |title= The Arthurian Revival in Victorian Art |place= New York |publisher= Garland |year= 1990 |isbn= 978-0-8240-7040-3}}.
*{{citation|last= Masefield |first= John |title= Tristan and Isolt: A Play in Verse |place= London |publisher= Heinemann |year= 1927 |oclc= 4787138}}.
*{{citation| last= Merriman |first= James Douglas |title= The Flower of Kings: A Study of the Arthurian Legend in England Between 1485 and 1835 |place= Lawrence |publisher= University of Kansas Press |year= 1973 |isbn= 978-0-7006-0102-8}}.
*{{citation| last= Morris |first= John |title= The Age of Arthur: A History of the British Isles from 350 to 650 |place= New York |publisher= Scribner |year= 1973 |isbn= 978-0-684-13313-3}}.
*{{citation|last=Morris |first= Rosemary |title=The Character of King Arthur in Medieval Literature |place=Cambridge |publisher= Brewer |year= 1982 |isbn= 978-0-8476-7118-2}}.
*{{citation| last= Myres |first= J. N. L. |title= The English Settlements |place= Oxford |publisher= Oxford University Press |year= 1986 |isbn= 978-0-19-282235-2}}.
*{{citation|first=Ottfried|last=Neubecker|authorlink=Ottfried Neubecker|title=Wappenkunde|publisher=Orbis Verlag|language=de|year=1998–2002|location=Munich|isbn=3-572-01336-4|page=170}}.
*{{citation|last=Padel |first= O. J. |authorlink=Oliver Padel|title= The Nature of Arthur |journal= Cambrian Medieval Celtic Studies |issue= 27 |year= 1994 |pages= 1–31}}.
*{{citation| last= Padel |first= O. J. |title=Recent Work on the Origins of the Arthurian Legend: A Comment |journal= Arthuriana |volume= 5 |issue= 3 |date= Fall 1995 |pages= 103–14}}.
*{{citation|last=Padel |first= O. J. |title= Arthur in Medieval Welsh Literature |place= Cardiff |publisher= University of Wales Press |year= 2000 |isbn= 978-0-7083-1682-5}}.
*{{citation| last= Parins |first= Marylyn Jackson |title= Sir Thomas Malory: The Critical Heritage |place= London |publisher= Routledge |year= 1995 |isbn= 978-0-415-13400-2}}.
*{{citation|last1= Phillips |first1= Graham |last2= Keatman |first2= Martin |title= King Arthur: The True Story |place= London |publisher= Century |year= 1992 |isbn= 978-0-7126-5580-4}}.
*{{citation| last= Potwin |first= L. S. |title= The Source of Tennyson's 'The Lady of Shalott' |journal= Modern Language Notes |volume= 17 |issue= 8 |year= 1902 |pages= 237–239| doi= 10.2307/2917812| publisher= Modern Language Notes, Vol. 17, No. 8| jstor= 2917812}}.<!--1902?!-->
*{{citation| last= Pryor |first= Francis |title= Britain AD: A Quest for England, Arthur, and the Anglo-Saxons |place= London |publisher= HarperCollins |year= 2004 |isbn= 978-0-00-718186-5}}.
*{{citation|title=The Story of King Arthur and His Knights|last=Pyle|first=Howard|others=Illustrated by [[Howard Pyle]]|author-link=Howard Pyle|date=1903|publisher=Charles Scribner's Sons|location=New York}}
*{{citation|last=Rahtz |first= Philip |title=English Heritage Book of Glastonbury |place=London |publisher= Batsford |year= 1993 |isbn=978-0-7134-6865-6}}.
*{{citation|last=Reno |first=Frank D. |title=The Historic King Arthur: Authenticating the Celtic Hero of Post-Roman Britain |place= Jefferson, NC |publisher= McFarland |year= 1996 |isbn=978-0-7864-0266-3}}.
*{{citation|editor-last=Roach |editor-first=William | title=The Continuations of the Old French 'Perceval' of Chrétien de Troyes | place= Philadelphia |publisher= University of Pennsylvania Press |year= 1949–83 |oclc=67476613}}. 5 vols.
*{{citation| last= Roberts |first= Brynley F. |title= Brut Tysilio: darlith agoriadol gan Athro y Gymraeg a'i Llenyddiaeth |place= Abertawe |publisher= Coleg Prifysgol Abertawe |year= 1980 |language= Welsh |isbn= 978-0-86076-020-7}}.
*{{citation|last=Roberts |first=Brynley F. |chapter=Culhwch ac Olwen, The Triads, Saints' Lives |editor1-first= Rachel |editor1-last=Bromwich |editor2-first= A. O. H. |editor2-last= Jarman |editor3-first=Brynley F. |editor3-last= Roberts |title=The Arthur of the Welsh |place=Cardiff |publisher= University of Wales Press |year= 1991a |pages=73–95 |isbn=978-0-7083-1107-3}}.
*{{citation|last=Roberts |first= Brynley F. |chapter=Geoffrey of Monmouth, ''Historia Regum Britanniae'' and ''Brut Y Brenhinedd''|editor1-first= Rachel |editor1-last=Bromwich |editor2-first= A. O. H. |editor2-last= Jarman |editor3-first=Brynley F. |editor3-last= Roberts |title=The Arthur of the Welsh |place=Cardiff |publisher= University of Wales Press |year= 1991b |pages=98–116 |isbn=978-0-7083-1107-3}}.
*{{citation|last= Rosenberg |first=John D. |title= The Fall of Camelot: A Study of Tennyson's 'Idylls of the King' |place= Cambridge, MA |publisher=Harvard University Press |year= 1973 | isbn= 978-0-674-29175-1}}.
*{{citation| last= Simpson |first= Roger |title= Camelot Regained: The Arthurian Revival and Tennyson, 1800–1849 |place= Cambridge |publisher= Brewer |year= 1990 |isbn= 978-0-85991-300-3}}.
*{{citation|last=Sims-Williams |first= Patrick| chapter=The Early Welsh Arthurian Poems |editor1-first= Rachel |editor1-last=Bromwich |editor2-first= A. O. H. |editor2-last= Jarman |editor3-first=Brynley F. |editor3-last= Roberts |title=The Arthur of the Welsh |place=Cardiff |publisher= University of Wales Press |year= 1991 |pages=33–71 |isbn=978-0-7083-1107-3}}.
*{{citation |last1= Smith |first1= C. |first2= R. H. |last2= Thompson |chapter= Twain, Mark |editor1-first= Norris J. |editor1-last= Lacy |title= The New Arthurian Encyclopedia |place= New York |publisher= Garland |year= 1996 |page= 478 |isbn= 978-1-56865-432-4}}.
*{{citation|last= Staines |first= D. |chapter= Tennyson, Alfred Lord |editor1-first= Norris J. |editor1-last= Lacy |title= The New Arthurian Encyclopedia |place= New York |publisher= Garland |year= 1996 |pages= 446–449 |isbn= 978-1-56865-432-4}}.
*{{citation|last= Stokstad |first= M. |chapter= Modena Archivolt |editor1-first= Norris J. |editor1-last= Lacy |title= The New Arthurian Encyclopedia |place= New York |publisher= Garland |year= 1996 |pages= 324–326 |isbn= 978-1-56865-432-4}}.
*{{citation|last= Sweet|first= Rosemary |chapter= |editor1-first= |editor1-last= |title= Antiquaries: The Discovery of the Past in Eighteenth-century Britain |place= London |publisher= Continuum|year= 2004 |pages= |isbn= 1-85285-309-3}}.
*{{citation| last1= Taylor |first1= Beverly |first2= Elisabeth |last2= Brewer |title= The Return of King Arthur: British and American Arthurian Literature Since 1800 |place= Cambridge |publisher= Brewer |year= 1983 |isbn= 978-0-389-20278-3}}.
*{{citation|last=Tennyson|first=Alfred|others=Illustrated by [[Gustave Doré]]|author-link=Lord Alfred Tennyson|title=Enid|year=1868|publisher=Edward Moxon & Co.|location=London}}.
*{{citation| last= Thomas |first= Charles |title= Book of Tintagel: Arthur and Archaeology |place= London |publisher= Batsford |year= 1993 |isbn= 978-0-7134-6689-8}}.
*{{citation|last= Thompson |first= R. H. |chapter= English, Arthurian Literature in (Modern) |editor1-first= Norris J. |editor1-last= Lacy |title= The New Arthurian Encyclopedia |place= New York |publisher= Garland |year= 1996 |pages= 136–144 |isbn= 978-1-56865-432-4}}.
*{{citation|editor1-last=Thorpe |editor1-first= Lewis |title= Geoffrey of Monmouth, The History of the Kings of Britain |place= Harmondsworth |publisher= Penguin |year= 1966 |oclc= 3370598}}.
*{{citation|last= Tondro |first= Jason |chapter= Camelot in Comics |editor1-first= Elizabeth Sherr |editor1-last= Sklar |editor2-first= Donald L. |editor2-last= Hoffman |title= King Arthur in Popular Culture |place= Jefferson, NC |publisher= McFarland |year= 2002 |pages= 169–181 |isbn= 978-0-7864-1257-0}}.
*{{citation|last= Twain |first= Mark |title= A Connecticut Yankee in King Arthur's Court |place= New York |publisher= Webster |year= 1889 |oclc= 11267671}}.
*{{citation|last=Ulrich von Zatzikhoven|title= Lanzelet |origyear={{c.|1194}}|author-link=Ulrich von Zatzikhoven|place= New York |publisher= Columbia University Press |year= 2005 |isbn= 978-0-231-12869-8|others=Translated by Thomas Kerth}}.
*{{citation|editor1-last=Vinaver |editor1-first= Sir Eugène |title= The Works of Sir Thomas Malory |place= Oxford | publisher= Oxford University Press |year= 1990 |isbn= 978-0-19-812346-0}}. 3rd ed., revised.
*{{citation|last=Watson |first= Derek| chapter=Wagner: ''Tristan und Isolde'' and ''Parsifal'' |editor1-first= Richard |editor1-last=Barber |title=King Arthur in Music |place=Cambridge |publisher= D. S. Brewer |year= 2002 |pages=23–34 |isbn=978-0-85991-767-4}}.
*{{citation|last=Walter|first=Philippe|others=Translated by M. Faccia|title=Artù. L'orso e il re|publisher=Edizioni Arkeios (Original French publisher: Imago)|year=2005|origyear=2002|language=it|trans-title=''Original French title: ''Arthur: l'ours et le roi;'' English: ''Arthur: The Bear and the King}}.
*{{citation|last=White |first= Terence Hanbury |author-link= T. H. White |title= The Once and Future King |place= London |publisher= Collins |year= 1958 |oclc= 547840}}.
*{{citation| editor1-last= Williams |editor1-first= Sir Ifor |title= Canu Aneirin |language= Welsh | place= Caerdydd [Cardiff] | publisher= Gwasg Prifysgol Cymru [University of Wales Press] |year= 1937 |oclc= 13163081}}.
*{{citation |last= Wordsworth |first= William |chapter= The Egyptian Maid, or, The Romance of the Water-Lily |title= The Camelot Project |publisher= The University of Rochester |url= http://www.lib.rochester.edu/camelot/egypt.htm |year= 1835 |accessdate= 2008-05-22 |archive-date= 2008-07-05 |archive-url= https://web.archive.org/web/20080705180824/http://www.lib.rochester.edu/Camelot/egypt.htm |url-status= dead }}.
*{{citation| last= Workman |first= L. J. |title= Medievalism and Romanticism |journal= Poetica |issue= 39–40 |year= 1994 |pages= 1–44}}.
*{{citation|editor1-last=Wright |editor1-first= Neil |title=The Historia Regum Britanniae of Geoffrey of Monmouth, 1: Bern, Burgerbibliothek, MS. 568 |place=Cambridge |publisher= Brewer |year= 1985 |isbn= 978-0-85991-211-2}}.
*{{citation|last=Zimmer|first=Stefan|title=Die keltischen Wurzeln der Artussage: mit einer vollständigen Übersetzung der ältesten Artuserzählung Culhwch und Olwen|year=2006}}.
*{{citation|last=Zimmer|first=Stefan|title=The Name of Arthur — A New Etymology|publisher=University of Wales Press|pp=131–136|journal=Journal of Celtic Linguistics|volume=13|issue=1|year=2009}}.
{{Refend}}
==അധിക വായനയ്ക്ക്==
*{{cite book|first=Guy|last=Halsall|authorlink=Guy Halsall|title=Worlds of Arthur: Facts & Fictions of the Dark Ages|url=https://archive.org/details/worldsofarthurfa0000hals|publisher=Oxford University Press|location=Oxford, UK|year=2013|isbn=978-0-19-870084-5}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*{{cite web |url= http://www.blaenau-gwent.gov.uk/8035.asp |title= Arthurian Gwent |publisher= Blaenau Gwent Borough County Council |accessdate= 2008-05-22 |archive-date= 2008-05-12 |archive-url= https://web.archive.org/web/20080512153652/http://www.blaenau-gwent.gov.uk/8035.asp |url-status= dead }}. An excellent site detailing Welsh Arthurian folklore.
*{{cite web|url= http://www.arthuriana.co.uk |title= Arthuriana: Studies in Early Medieval History and Legend |first=Caitlin|last=Green}}. A detailed and comprehensive academic site, which includes numerous scholarly articles.
*[http://www.arthuriana.org/ Arthuriana: The Journal of Arthurian Studies, published by Scriptorium Press for Purdue University, US]. The only academic journal solely concerned with the Arthurian Legend; a good selection of resources and links.
*{{cite web|url= http://www.maryjones.us/ctexts/index_welsh.html |title= Celtic Literature Collective }}. Provides texts and translations (of varying quality) of Welsh medieval sources, many of which mention Arthur.
*{{cite web|url= http://www.facesofarthur.org.uk/bibliograrth.htm |title= Faces of Arthur }}. An interesting collection of articles on King Arthur by various Arthurian enthusiasts.
*{{cite journal|last= Green |first= Thomas |url= http://www.heroicage.org/issues/15/green.php |title = John Dee, King Arthur, and the Conquest of the Arctic |journal=The Heroic Age, A Journal of Early Medieval Northwestern Europe|date=October 2012|number=15}}.
*[http://www.lib.rochester.edu/camelot/cphome.stm The Camelot Project, The University of Rochester]. Provides valuable bibliographies and freely downloadable versions of Arthurian texts.
*[http://www.heroicage.org/ The Heroic Age: A Journal of Early Medieval Northwestern Europe]. An online peer-reviewed journal that includes regular Arthurian articles; see especially the first issue.
{{Wikisource-inline|list=
**{{Cite NIE|wstitle=Arthur (king)|year=1905|short=x |noicon=x}}
**{{Cite Americana|wstitle=Arthur (king)|year=1920|short=x |noicon=x}}
**{{Cite Collier's|wstitle=Arthur|short=x |noicon=x}}
**[[s:Heroes Every Child Should Know/King Arthur|Heroes Every Child Should Know: King Arthur]]
}}
**"[[s:Folk-Lore. Volume 15/Arthur and Gorlagon|Arthur and Gorlagon]]", translated by Frank A. Milne, notes by [[Alfred Nutt]]. ''Folk-Lore''. Volume 15, 1904.
{{s-start}}
{{s-reg | leg }}
{{s-bef | before = [[Uther Pendragon]] }}
{{s-ttl | title = [[List of legendary kings of Britain|King of Britain]] }}
{{s-aft | after = [[Constantine (Briton)|Constantine III]] }}
{{s-end}}
{{Arthurian Legend}}
{{Celtic mythology (Welsh)}}
{{Culture of Cornwall}}
{{Geoffrey of Monmouth}}
[[വർഗ്ഗം:ബ്രിട്ടീഷ് രാജാക്കന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരുന്നോ എന്നതിൽ തർക്കമുള്ള വ്യക്തികൾ]]
1macjrc32cq1f405ldvblagee2n1pd7
അൽ നുസ്റ ഫ്രണ്ട്
0
322059
4620035
4564246
2026-05-18T06:31:07Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620035
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Al-Nusra_Front}}{{lowercase title}}
{{infobox war faction
|name=al-Nusra Front<br>جبهة النصرة
|native_name=
|native_name_lang=ar
|war=the [[Syrian Civil War]], the<br>[[Syrian Civil War spillover in Lebanon]], <br> and the [[War on Terror]]
|image=[[File:Flag of the Al-Nusra Front.svg|border|260px]]
|caption=Flag of the al-Nusra Front
|active=23 January 2012{{spaced ndash}}present<ref name="world.time.com">{{cite news|url=http://world.time.com/2012/12/25/interview-with-a-newly-designated-terrorist-syrias-jabhat-al-nusra/|title=Interview with Official of Jabhat al-Nusra, Syria's Islamist Militia Group|date=25 December 2012|accessdate=29 November 2013|work=[[Time (magazine)|Time]]|archive-date=2015-08-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20150821051440/http://world.time.com/2012/12/25/interview-with-a-newly-designated-syrias-jabhat-al-nusra/|url-status=dead}}</ref>
|ideology=
* [[Salafism]]<ref>{{cite web|title=The Al-Nusra Front|url=http://www.terrorism-info.org.il/Data/articles/Art_20573/E_076_13_1861409435.pdf|date=23 September 2013|accessdate=23 April 2015}}</ref>
* [[Salafist jihadism]]<ref>{{cite web| title =Jabhat al-Nusra| url =http://www.nationalsecurity.gov.au/Listedterroristorganisations/Pages/Jabhatal-Nusra.aspx| website =Australian National Security| date =28 June 2013| accessdate =23 April 2015| archive-date =2019-04-13| archive-url =https://web.archive.org/web/20190413104256/https://www.nationalsecurity.gov.au/Listedterroristorganisations/Pages/Jabhatal-Nusra.aspx| url-status =dead}}</ref><ref>{{cite web| title = Jabhat al-Nusra, A Strategic Briefing| url = http://www.quilliamfoundation.org/wp/wp-content/uploads/publications/free/jabhat-al-nusra-a-strategic-briefing.pdf| website = Quilliam Foundation| date = | accessdate = 23 April 2015| archive-date = 2015-03-28| archive-url = https://web.archive.org/web/20150328080133/http://www.quilliamfoundation.org/wp/wp-content/uploads/publications/free/jabhat-al-nusra-a-strategic-briefing.pdf| url-status = dead}}</ref>
* [[Islamic fundamentalism]]<ref>{{cite web|title=Al-Nusra Front|url=http://web.stanford.edu/group/mappingmilitants/cgi-bin/groups/view/493|year=2012|accessdate=November 2014}}</ref>
* [[Religious nationalism]]<ref>{{cite web| title =Jabhat al-Nusra in Syria| url =http://www.understandingwar.org/report/jabhat-al-nusra-syria| website =Institute for the Study of War| date =| accessdate =7 April 2015| archive-date =2015-04-12| archive-url =https://web.archive.org/web/20150412053745/http://www.understandingwar.org/report/jabhat-al-nusra-syria| url-status =dead}}</ref><ref>{{cite web| title =Syria: A gathering force| url =http://www.ft.com/cms/s/0/cae1bf48-9341-11e3-b07c-00144feab7de.html#axzz3WXVEKsGO| website =Financial Times| date = February 2014| accessdate = 7 April 2015}}</ref>
|leaders=[[Abu Mohammad al-Julani]]<ref>{{cite news|url=http://world.time.com/2012/07/26/time-exclusive-meet-the-islamist-militants-fighting-alongside-syrias-rebels//|title=TIME Exclusive: Meet the Islamist Militants Fighting Alongside Syria’s Rebels|date=26 July 2012|accessdate=29 November 2012|work=Time|archive-date=2019-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190901111744/http://world.time.com/2012/07/26/time-exclusive-meet-the-islamist-militants-fighting-alongside-syrias-rebels/|url-status=dead}}</ref>
|groups=
|headquarters=
*[[Deir ez-Zor|al-Shahil]], [[Deir ez-Zor Governorate|Deir ez-Zor]], <small>(2012–14)</small><ref>{{cite web| title =Syria: ISIS tightens grip, Nusra takes losses| url =http://www.al-monitor.com/pulse/security/2014/05/isis-expands-control-syria-clashes-nusra.html#| website = Al-Monitor| date = 2 May 2014| accessdate = 9 June 2015}}</ref><ref>{{cite news|title=ISIS losing ground in Syria to Jabhat al-Nusra|url=http://www.al-monitor.com/pulse/ar/contents/articles/security/2014/02/isis-losing-ground-deir-al-zour-jabhat.html|author=Abdallah Suleiman Ali|publisher=[[Al-Monitor]]|date=12 February 2014|accessdate=14 February 2014}}</ref>
*[[Harem, Syria|Harem]], [[Idlib Governorate|Idlib]], <small>(February–November 2014)</small><ref>{{cite news|title=Report: Airstrikes target another Islamist group in Syria|url=http://edition.cnn.com/2014/11/06/world/meast/syria-crisis/|author= Nick Paton Walsh and Laura Smith-Spark|publisher=CNN|date=6 November 2014|accessdate=November 2014}}</ref>
*[[Salqin]], [[Idlib Governorate|Idlib]], <small>(November 2014–Present)<ref>{{cite web|url=http://aranews.net/2015/03/syrias-qaeda-leader-killed-in-explosion/|title=Syria's Qaeda leader killed in explosion - ARA News|work=ARA News|access-date=2015-10-19|archive-date=2015-03-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20150308140014/http://aranews.net/2015/03/syrias-qaeda-leader-killed-in-explosion/|url-status=dead}}</ref>
|area=
*{{flag|Syria}} <small>(Primarily in Northwest Syria, around the Idlib and Aleppo Provinces)</small>
*{{flag|Lebanon}}<ref>{{cite news|url=http://www.aljazeera.com/news/middleeast/2015/01/fatal-blast-lebanon-ends-lull-attacks-2015110194313121358.html|title=Al Nusra Front claims Lebanon suicide attack|date=11 January 2015|accessdate=12 January 2015|publisher=Al Jazeera}}</ref>
|strength=10,750+<ref>{{cite news|url=http://www.longwarjournal.org/archives/2015/09/foreign-fighter-group-officially-joins-al-nusrah-front.php|title=Foreign fighter group officially joins Al Nusrah Front|date=23 September 2015|accessdate=26 September 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.csmonitor.com/World/Middle-East/2015/0504/Syria-crisis-Spooked-by-rebel-gains-Jordan-doubles-down-on-Islamic-State|title=Syria crisis: Spooked by rebel gains, Jordan doubles down on Islamic State|date=4 May 2015|accessdate=4 May 2015}}</ref>
|partof=[[Al-Qaeda]]<br>[[Mujahideen Shura Council (Syria)|Mujahideen Shura Council]]<ref>{{cite web|url=http://www.al-monitor.com/pulse/security/2014/05/syria-new-jihadist-body-unified-shura-council-fight-isis.html#|title=New Syrian jihadist body formed to fight ISIS|date=28 May 2014|accessdate=3 June 2014|publisher=Al Monitor}}</ref><br><!--{{flagicon image|Jaish al-Fatah Logo.jpg|150px}}-->[[Army of Conquest]]<br><!--{{flagicon image|Battle_of_Victory_logo.png|200px}}-->[[Battle of Victory]]<ref>{{cite news|last=Jocelyn|first=Thomas|title=Al Nusrah Front, allies launch new offensives against Syrian regime|url=http://www.longwarjournal.org/archives/2015/04/al-nusrah-front-allies-launch-new-offensives-against-syrian-regime.php|work=Long War Journal|date=23 April 2015}}</ref><br>[[Ansar al-Sharia (Syria)|Ansar al-Sharia]]<ref>{{cite web|url=https://www.reddit.com/r/syriancivilwar/comments/3bwk8d/rebel_and_islamist_groups_form_another_op_room/|publisher=Reddit|accessdate=2 July 2015|date=2 July 2015|title=Rebel and Islamist groups form (another) op room "Ansar Al-Shariah" to take Aleppo city and its countryside}}</ref><br>[[Jaish al-Haramoun]]<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/Syria_Rebel_Obs/status/610748121652547584|title=#SRO INFOGRAPHIC - EXCLUSIVE - Rebellion forces in Hermon Mount area (S-W #Syria) creating the Jaysh al-Haramon.|work=Twitter|date=16 June 2015|accessdate=4 July 2015}}</ref><br>Itisam bi Allah<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/ajaltamimi/status/632578365988450304|title=Aymenn J Al-Tamimi|work=Twitter|accessdate=24 September 2015}}</ref><br>[[Northern Homs Countryside Operations Room]]<ref>https://www.reddit.com/r/syriancivilwar/comments/3npob6/fsa_jabhat_anusra_ally_in_north_homs_ahead_of/cvq51r8</ref>
|previous=
|next=
|allies=
* [[Islamic State of Iraq and the Levant]]<small> (Only in [[Yarmouk Camp]])</small><ref>{{cite web | url= http://www.dailysabah.com/mideast/2015/04/14/clashes-erupt-between-alnusra-front-and-moderate-groups-in-deraa-syria |title= Clashes erupt between al-Nusra Front and moderate groups in Deraa, Syria |publisher= The Daily Sabah |last= |first= |date= 14 April 2015 |accessdate= 16 April 2015}}</ref>
*[[Islamic Front (Syria)|Islamic Front]]<ref>{{cite web|url=http://aranews.net/2014/03/clahses-renewed-between-islamist-groups-near-syria-s-hasaka/|title=Clashes renewed between Islamist groups near Syria's Hasaka|publisher=ARA News|date=18 March 2014|accessdate=9 November 2014|archive-date=2017-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20171122003445/http://aranews.net/2014/03/clahses-renewed-between-islamist-groups-near-syria-s-hasaka/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite book|last=O'Bagy|first=Elizabeth|title=Middle East Security Report: Jihad in Syria|page=27|volume=6|url=http://www.understandingwar.org/sites/default/files/Jihad-In-Syria-17SEPT.pdf|year=2012|location=Washington, DC|archive-date=2014-03-27|access-date=2015-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20140327163800/http://www.understandingwar.org/sites/default/files/Jihad-In-Syria-17SEPT.pdf|url-status=dead}}</ref>
* [[Harakat Sham al-Islam]]<ref name=lwj4april>{{cite news|url=http://www.longwarjournal.org/archives/2014/04/former_guantanamo_de_2.php#|title=Former Guantanamo detainee killed while leading jihadist group in Syria|date=4 April 2014|accessdate=21 May 2014|work=Long War Journal}}</ref>
* [[Ajnad al-Sham Islamic Union]]<ref>{{cite web|url=http://aranews.net/2014/07/syria-rebels-advance-hama/|title=Syria rebels advance in Hama|publisher=ARA News|date=12 July 2014|accessdate=12 July 2014|archive-date=2017-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170702204527/http://aranews.net/2014/07/syria-rebels-advance-hama/|url-status=dead}}</ref>
* [[Jund al-Aqsa]]<ref>{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/2014/10/28/us-mideast-crisis-syria-idlib-idUSKBN0IH1KW20141028|title=Al Qaeda seizes territory from moderate Syrian group|agency=Reuters|date=28 October 2014|accessdate=28 October 2014|archive-date=2015-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20151001143518/http://www.reuters.com/article/2014/10/28/us-mideast-crisis-syria-idlib-idUSKBN0IH1KW20141028|url-status=dead}}</ref>
* [[Ansar al-Islam]]<ref>{{cite web|title=Key Updates on Iraq's Sunni Insurgent Groups|url=http://brown-moses.blogspot.co.uk/2014/05/key-updates-on-iraqs-sunni-insurgent.html|author=Aymenn Jawad Al-Tamimi|publisher=Brown Moses Blog|date=11 May 2014|accessdate=February 2015}}</ref>
|opponents=
'''State opponents'''<br>
{{flagicon image|Flag of the United Arab Republic.svg}} [[Syria]]
* [[Syrian Armed Forces]]
{{flagicon image|Flag of Lebanon.svg}} [[Lebanon]]
* [[Lebanese Armed Forces]]
'''Non-state opponents'''
*[[Rojava]] (Primary opponent)
*[[Jaysh al-Islam]] (only in East Ghouta)</small>
*[[Free Syrian Army]] <small>(Outside of [[Battle of Aleppo (2012–present)|Aleppo]])</small><ref name="FSA">{{cite news | url= http://www.dailystar.com.lb/News/Middle-East/2015/Apr-15/294547-syria-rebels-in-south-reject-cooperation-with-nusra.ashx |title= Syria rebels in south reject cooperation with Nusra | publisher= The Daily Star |agency=AFP |last= |first= |date= 15 April 2015 |accessdate= 17 April 2015 |quote= Rebels fighting in southern Syria will not cooperate militarily with Al-Qaeda's Syrian affiliate, Al-Nusra Front, a spokesman said Wednesday [...] "We reject all forms of cooperation with Nusra Front because keeping silent on its excesses, its statements and its violations will only allow them to continue," Rayes told AFP.}}</ref>
*[[Dawn of Freedom Brigades]]<ref>{{cite web|url=http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2014/11/jabhat-al-nusra-idlib-islamic-emirate.html|title=Jabhat al-Nusra eyes Idlib for Islamic emirate|work=Al-Monitor|accessdate=14 November 2014}}</ref>
*[[Syria Revolutionaries Front]]<ref>{{cite news|url=http://www.reuters.com/article/2014/10/28/us-mideast-crisis-syria-idlib-idUSKBN0IH1KW20141028|title=Al Qaeda seizes territory from moderate Syrian group|agency=Reuters|accessdate=30 October 2014|archive-date=2015-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20151001143518/http://www.reuters.com/article/2014/10/28/us-mideast-crisis-syria-idlib-idUSKBN0IH1KW20141028|url-status=dead}}</ref>
*[[Hazzm Movement]]<ref>{{cite web|url=http://www.syriahr.com/archives/33999|title=اشتباكات بين حركة وحزم وجبهة النصرة في ريف حلب الغربي وريف إدلب|author=Ahmed
Marshal|work=المرصد السورى لحقوق الإنسان|accessdate=30 October 2014|archive-date=2014-10-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20141031145334/http://www.syriahr.com/archives/33999|url-status=dead}}</ref>
**[[101st Division (Syrian rebel group)|101st Division]]<ref>{{cite web|url=http://syriahr.com/en/2015/02/the-nusra-front-storm-the-village-of-ayn-laroz-and-arrest-dozens-of-fighters/|title=The Nusra Front storms the village of Ayn Laroz and arrests dozens of people, including fighters|author=sohranas|work=Syrian Observatory For Human Rights}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.almasdarnews.com/article/al-qaeda-linked-group-captures-large-supply-weapons-western-backed-rebels/|title=Al-Qaeda linked group captures large supply of weapons from western-backed rebels|author=Leith Fadel|work=Al-Masdar News|access-date=2015-10-19|archive-date=2019-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190629013058/https://www.almasdarnews.com/article/al-qaeda-linked-group-captures-large-supply-weapons-western-backed-rebels/|url-status=dead}}</ref>
* [[Southern Front (Syrian rebel group)|Southern Front of the Free Syrian Army]]<ref name="FSA"/>
'''Shi'ite groups'''
*[[Hezbollah]]<ref>{{cite web|last=Mortada|first=Radwan|title=Hezbollah fighters and the "jihadis:" Mad, drugged, homicidal, and hungry|url=http://english.al-akhbar.com/content/hezbollah-fighters-and-jihadis-mad-drugged-homicidal-and-hungry|work=al-Akhbar English|date=19 May 2014|accessdate=9 June 2014|archive-date=2014-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20140707040428/http://english.al-akhbar.com/content/hezbollah-fighters-and-jihadis-mad-drugged-homicidal-and-hungry|url-status=dead}}</ref>
*[[Asa'ib Ahl al-Haq]]
*[[Al-Abbas brigade]]
'''ISIL and ISIL affiliates'''
*[[Islamic State of Iraq and the Levant]]<ref>{{cite news|title=Jabhat al-Nusra launches war against IS in Qalamoun|url=http://www.al-monitor.com/pulse/security/2015/05/syira-qalamoun-jabhat-al-nusra-war-isis-kharijites.html|accessdate=15 May 2015|publisher=CNN|date=15 May 2015}}</ref>
*[[Yarmouk Martyrs Brigade]]<ref>{{cite web| title =Jabhat al-Nusra, IS clash in Daraa| url =http://www.al-monitor.com/pulse/security/2014/12/jabhat-al-nusra-islamic-state-clash-qalamoun-risks-daraa.html#| date = 16 December 2014| accessdate = 2015}}</ref>
*[[Jaysh al-Jihad]] <ref>{{cite web|url=http://english.alarabiya.net/en/News/middle-east/2015/04/28/Rebels-fight-ISIS-linked-group-near-Israeli-occupied-Golan.html|title=Rebels fight ISIS-linked group near Israeli-occupied Golan|publisher=AFP|date=28 April 2015|accessdate=9 May 2015}}</ref>
|battles='''[[Syrian Civil War]]'''
* [[Battle of Aleppo (2012–present)|Battle of Aleppo]]
* [[2013 Latakia offensive]]<ref name=lwj4april/>
* [[Inter-rebel conflict during the Syrian Civil War]]
* [[2014 Idlib offensive]]
* [[al-Nusra Front–Syria Revolutionaries Front conflict]]<ref>{{cite web|url=http://aranews.net/2014/11/al-qaeda-defeats-syrian-moderate-rebels-idlib/|title=Al-Qaeda defeats Syrian moderate rebels in Idlib|publisher=ARA News|date=2 November 2014|accessdate=12 November 2014|archive-date=2017-10-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20171030003410/http://aranews.net/2014/11/al-qaeda-defeats-syrian-moderate-rebels-idlib/|url-status=dead}}</ref>
* [[2015 Idlib offensive]]
** [[Second Battle of Idlib]]<ref name=sd/>
* [[Battle of Bosra (2015)]]<ref>{{cite web|url=http://www.al-monitor.com/pulse/security/2015/03/syria-jabhat-nusra-bosra-tikrit-fronts-fighting-offensives.html#|title=Jabhat al-Nusra looks for battlefield breakout|work=As-Safir|date=29 March 2015|accessdate=29 March 2015}}</ref>
* [[2015 Jisr al-Shughur offensive]]
* [[Battle of Yarmouk Camp (2015)]]
* [[Qalamoun offensive (May 2015)]]
* [[Battle of Zabadani (2015)]]
* [[2015 Hama Offensive]]
[[Syrian Civil War spillover in Lebanon]]
* [[Battle of Arsal (2014)]]
[[Military intervention against ISIL]]
* [[American-led intervention in Syria]]
|url =
}}
[[സിറിയ]]യിലെ ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ പങ്കാളികളായ ഒരു പ്രധാന റിബൽ ഗ്രൂപ്പാണ് '''അൽ നുസ്റ ഫ്രണ്ട്'''. അറബിയിൽ '''ജബ്ഹത്ത് അൽ നുസ്റ''' (Jabhat al-Nusra), ({{lang-ar|جبهة النصرة لأهل الشام}} ''ജബ്ഹത്ത് അൽ നുസ്റാഹ് ലി അഹ്ലി അശ്ശാം'' എന്നാണ് പൂർണ്ണരൂപം, "The Support Front for the People of Al-Sham", ചുരുക്കരൂപത്തിൽ '''JN''' or '''JaN'''), '''al-Qaeda in Syria''' or '''al-Qaeda in the Levant''' എന്നും ഈ ഗ്രൂപ്പ് അറിയപ്പെടുന്നു,<ref name=MEMRI25-11-13/> ഇസ്ലാമിക ഭരണം സ്ഥാപിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ അസദ് ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ പോരാടുന്ന ഒരു സുന്നി ജിഹാദി സായുധ മിലീഷ്യാ ഗ്രൂപ്പാണിത്.<ref name="quilliam"/> [[Al-Qaeda|അൽ ഖായിദയുടെ]] സിറിയൻ ശാഖയായി ഇതറിയപ്പെടുന്നു,<ref name=glob.post8-11-13/> അയൽ രാജ്യമായ ലബനാനിലും ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനമുണ്ട്.<ref>[http://www.abc.net.au/news/2014-01-21/suicide-bomber-hits-hezbollah-stronghold-in-beirut-lebanon/5211872 Al Qaeda-linked group Al Nusra Front claims deadly car bombing in Lebanese capital Beirut] [[ABC (Australia)|ABC]], 21 January 2014</ref> 2012 ജനുവരി 23നാണ് ഈ ഗ്രൂപ്പ് രൂപം കൊണ്ടത്. സിറിയയിൽ പോരാടുന്ന ഗ്രൂപ്പുകളിൽ ഏറ്റവും യുദ്ധവൈഭവമുള്ള ഗ്രൂപ്പായി ഇത് ചുരുങ്ങിയ നാൾകൊണ്ട് പേരെടുത്തു. അമേരിക്കയടക്കം ചില രാജ്യങ്ങൾ ഇതിനെ തീവ്രവാദ പട്ടികയിൽ പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
==അവലംബം==
[[വർഗ്ഗം:ജിഹാദി സംഘടനകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അൽ ഖാഇദയുമായി ബന്ധമുള്ള സംഘടനകൾ]]
rzl0vnx6xetb32gd7h6erq3g5as6qho
അരാപ്പഹോ
0
329971
4620013
3801166
2026-05-18T04:04:17Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620013
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Arapaho}}
{{Infobox ethnic group
|group=ആരപാഹോ ഇന്ത്യൻസ് <br />Arapaho
|image=[[Image:Flag of Arapaho Nation.svg|frameless|border]]
|poptime= 10,861 Arapaho and part Arapaho<ref name="2010 Census">{{cite web|title=2010 Census CPH-T-6. American Indian and Alaska Native Tribes in the United States and Puerto Rico: 2010|url=http://www.census.gov/population/www/cen2010/cph-t/t-6tables/TABLE%20(1).pdf|website=census.gov}}</ref>
|popplace=[[United States]] ([[Colorado]], [[Oklahoma]], [[Wyoming]], [[Nebraska]])
|rels= traditional religion, [[Native American Church]], Christianity
|langs=[[English language|English]], [[Arapaho language|Arapaho]], [[Plains Indian Sign Language|Plains Sign Talk]]
|related=[[Gros Ventre people|Gros Ventre]], [[Cheyenne]] and other [[Algonquian peoples]]
}}
ഒരു [[അൽഗോങ്കിയൻ വർഗം|അൽഗോങ്കിയൻ]] തദ്ദേശീയ [[റെഡ് ഇന്ത്യൻ ജനത|അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ]] ജനവിഭാഗമാണ് '''അരാപ്പഹോ'''. [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കെ അമേരിക്കയിലെ]] കൊളറാഡോ, വയോമിങ്ങ് നദിതടപ്രദേശങ്ങളിലാണ് ഇവർ കൂടുതലായി വസിക്കുന്നത്. വടക്കൻ [[മിനസോട്ട|മിനിസോട്ട]]<nowiki/>യാണ് ഇവരുടെ പ്രഭവസ്ഥാനം. ഇവിടെ നിന്നുമാണ് പ്ലശ്ശാറ്റേ, [[അർകൻസാ]] തടങ്ങളിലേക്ക് ഇവർ ചേക്കേറിയത്. ഷേയെൻ ഇന്ത്യൻ (Cheyenne) വർഗ്ഗക്കാരുമായി ഇവർക്ക് അഭേദ്യമായ ബന്ധമുണ്ട്. ''[[റ്റിപ്പി|റ്റെപ്പി]]'' എന്ന പേരിലുള്ള കോൺ ആകൃതിയിലുള്ള കുടിലുകളിലാണ് ഇവർ വസിക്കുന്നത്. കാട്ടുപോത്തിനെ വേട്ടയാടുകയാണ് ഇവരുടെ പ്രധാന തൊഴിൽ.
[[File:Arapaho woman Pretty Nose, 1879, restored.jpg|thumb|250px|right| പ്രെറ്റി നോസ് എന്ന അരപ്പാഹോ വനിത]]
1960-ൽ [[വയോമിങ്]], [[ഒക്ലഹോമ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ 2500-ഓളം അരാപ്പഹോ ഇന്ത്യൻ വർഗക്കാർ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. തെക്കൻ - വടക്കൻ എന്നിങ്ങനെ അരാപ്പഹോ ഇന്ത്യൻ വിഭാഗങ്ങളും കൂടാതെ മൂന്നോളം മറ്റു വിവിധ വിഭാഗങ്ങളും ഇവരുടെ ഇടയിൽ ഉണ്ട്. പണ്ട് ഗോത്രപരമായി സ്വതന്ത്രരായിരുന്ന ഇവർക്ക് പ്രത്യേകഭാഷയുമുണ്ടായിരുന്നു. അൽഗോങ്കിയൻ ഭാഷയിൽനിന്ന് വ്യതിരിക്തമാണ് അരാപ്പഹോ ഭാഷ. ഈ ഭാഷ സംസാരിക്കുന്ന വിഭാഗം വളരെക്കാലം മുൻപെ മൂലഗോത്രത്തിൽനിന്നു മാറിയവരാണ്. എന്നാൽ ഇവർക്കു പ്രത്യേക കുലം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. മതാനുഷ്ഠാനങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ജനത്തെ പ്രായത്തിൻറെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിവിധ വിഭാഗങ്ങളായി തരം തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. പുരുഷന്മാർക്കിടയിൽ ഏഴു വിഭാഗങ്ങളും സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ ഒരു വിഭാഗവുമുണ്ട്. ഇവർ [[സൂര്യനൃത്തം]] നടത്തിയിരുന്നു.
==അവലംബം==
{{RL}}
* Fowler, Loretta. ''Arapahoe Politics, 1851-1978: Symbols in Crises of Authority.'' University of Nebraska Press, 1982. ISBN 0-8032-1956-3.
* McDermott, John D. ''Circle of Fire: The Indian War of 1865.'' Mechanicsburg, PA: Stackpole Books, 2000.
* Pritzker, Barry M. ''A Native American Encyclopedia: History, Culture, and Peoples.'' Oxford: Oxford University Press, 2000. ISBN 978-0-19-513877-1.
* Waldman, Carl. ''Encyclopedia of Native American Tribes''. New York: Checkmark Books, 2006. ISBN 0-8160-6273-0.
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons category|Arapaho}}
* [http://www.northernarapaho.com/ The Northern Arapaho Tribe]
* [http://www.cheyenne-arapaho.org/ The Cheyenne and Arapaho Tribes of Oklahoma] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110614205455/http://www.cheyenne-arapaho.org/ |date=2011-06-14 }}
* [http://www.language-museum.com/encyclopedia/a/arapaho.htm Arapaho Language Sample]
* [http://digital.library.okstate.edu/encyclopedia/entries/A/AR002.html Encyclopedia of Oklahoma History and Culture - Arapaho, Southern]
* [http://www.arapahochs.com Arapaho Charter High School] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090613061905/http://www.arapahochs.com/ |date=2009-06-13 }}
* [http://www.nmai.si.edu/searchcollections/results.aspx?regid=254 Arapaho artwork] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170422130621/http://www.nmai.si.edu/searchcollections/results.aspx?regid=254 |date=2017-04-22 }}, in the collection of the [[National Museum of the American Indian]]
* [http://www.infoplease.com/encyclopedia/society/arapaho.html Info Please: Arapaho]
* [http://linguistics.berkeley.edu/~arapaho/ The Arapaho language: Documentation and Revitalization]
* [http://www.colorado.edu/csilw/arapahoproject/contemporary/maincontemp.htm The Arapaho Project]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കകളിലെ ജനവിഭാഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യൻ ജനത]]
fa3rlamjdoz72x4bydw0efnvc5c11m0
ആർഗൊ
0
332744
4620077
4617468
2026-05-18T10:08:02Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620077
wikitext
text/x-wiki
[[Image:Argo Logo.png|100px|right]]
സമുദ്രത്തിലെ താപനില, ലവണാംശം, ജലപ്രവാഹങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിവിധ ഘടകങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കാൻ ലോകവ്യാപകമായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഒരു ഉപകരണവ്യൂഹമാണ് <nowiki>'''ആർഗൊ (Argo)'''</nowiki>. സമുദ്രത്തിൽ നിന്നും തദ്സമയവിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്ന ആർഗൊ ഫ്ലോട്ടുകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഉപകരണസംവിധാനങ്ങളും അപ്രകാരം ശേഖരിച്ച വിവരങ്ങളുടെ അപഗ്രഥനവും ഗുണനിലവാരപരിശോധനയും നടത്തി, അവ സൂക്ഷിച്ചു വയ്ക്കുന്ന കേന്ദ്രങ്ങളുമാണ് ഈ സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ. 2000 ആണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലാണു ആർഗൊ പ്രവർത്തനസജ്ജമാവുന്നത്. നിലവിൽ ഏകദേശം നാലായിരത്തിനടുത്തു ആർഗൊ ഫ്ലോട്ടുകൾ നിരന്തരം സമുദ്രത്തിൽ നിന്നും വിവരങ്ങൾ ശേഖരിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു<ref>[http://www.aip.org/pt/vol-53/iss-7/p50.html Argo Begins Systematic Global Probing of the Upper Oceans Toni Feder, Phys. Today 53, 50 (2000), ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070711000000/http://www.aip.org/pt/vol-53/iss-7/p50.html |date=2007-07-11 }} {{doi|10.1063/1.1292477}}</ref><ref>{{cite news
|url = http://archives.cnn.com/2000/NATURE/09/19/ocean.sensors/index.html
|title = Flotilla of sensors to monitor world's oceans
|work = CNN
|date = September 19, 2000
|author = Richard Stenger
|accessdate = 2007-10-28
|archiveurl = https://web.archive.org/web/20071106111634/http://archives.cnn.com/2000/NATURE/09/19/ocean.sensors/index.html
|archivedate = 2007-11-06
|url-status = live
}}</ref>. [[സമുദ്രതാപപരിമാണം]] (Ocean Heat Content - OHC) അളന്നു കണ്ടുപിടിക്കുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ പ്രത്യേക താല്പര്യങ്ങളിലൊന്ന്.
[[Image:2015-10-countries.png|thumb|600px|2015 സെപ്റ്റംബറിൽ നിലവിലുള്ള ആർഗോ വ്യൂഹത്തിലെ ഫ്ലോട്ടുകളുടെ ഭൂപടം. വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങൾ അതതു ഫ്ലോട്ടുകളുടെ ഉടമകളായ രാഷ്ട്രങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.]]
== ആർഗൊ: പ്രവർത്തന രീതി (Argo: How it Works) ==
ആർഗൊ പദ്ധതിയുടെ കാതലായ ഭാഗം '''ആർഗൊ ഫ്ലോട്ടുകൾ''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന റോബോട്ടിക് ഉപകരണങ്ങളാണ്. ഈ ഫ്ലോട്ടുകൾ സമുദ്രത്തിൽ ഒരു നിശ്ചിത സമയക്രമം (സൈക്കിൾ) അനുസരിച്ചാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഒരു ഫ്ലോട്ട് സാധാരണയായി 10 ദിവസം കൊണ്ട് ഒരു സൈക്കിൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://argo.ucsd.edu/|title=Argo|access-date=2025-09-26|language=en-US|archive-date=2024-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20240901191501/https://argo.ucsd.edu/|url-status=dead}}</ref>
'''<u>പ്രവർത്തന സൈക്കിൾ</u>'''
ഒരു ആർഗൊ ഫ്ലോട്ടിന്റെ സാധാരണ പ്രവർത്തന രീതി മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളായി തിരിക്കാം:<ref>{{Cite web|url=https://argo.ucsd.edu/about/how-argo-works/|title=How Argo Works|access-date=26/9/25|website=Argo Official Website}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
# '''താഴ്ന്നിറങ്ങൽ (Descent):''' ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് വിവരം കൈമാറിയ ശേഷം, ഫ്ലോട്ട് ഏകദേശം '''1000 മീറ്റർ''' ആഴത്തിലേക്ക് താഴുന്നു. ഈ ആഴത്തിൽ ഫ്ലോട്ട് 9-10 ദിവസം വരെ '''വെള്ളത്തിൽ ഒഴുകി നടക്കുന്നു (Drift)'''.
# '''പ്രൊഫൈലിംഗ് (Profiling):''' ഈ ഒഴുകി നടക്കുന്ന സമയത്തിന് ശേഷം, ഫ്ലോട്ട് തനിയെ ഏകദേശം '''2000 മീറ്റർ''' ആഴത്തിലേക്ക് താഴും. ശേഷം, ഈ 2000 മീറ്റർ ആഴത്തിൽ നിന്ന് സമുദ്രോപരിതലം വരെ സാവധാനം ഉയർന്നു വരും. ഈ ആരോഹണ (Ascent) സമയത്താണ് ഫ്ലോട്ടിലെ സെൻസറുകൾ '''താപനിലയും ലവണാംശവും''' കൃത്യമായി അളക്കുന്നത്.
# '''വിവരം കൈമാറൽ (Data Transmission):''' ഉപരിതലത്തിൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞാൽ, ഫ്ലോട്ട് ഒരു '''ഉപഗ്രഹത്തിലേക്ക്''' (സാധാരണയായി ഇറിഡിയം അല്ലെങ്കിൽ ആർഗോസ് ഉപഗ്രഹ ശൃംഖല) ശേഖരിച്ച വിവരങ്ങൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യുന്നു. വിവരങ്ങൾ കൈമാറിയ ശേഷം അടുത്ത സൈക്കിളിനായി വീണ്ടും താഴോട്ട് പോകുന്നു.
ഇത്തരത്തിൽ, ഓരോ ഫ്ലോട്ടും സമുദ്രത്തിന്റെ താപനിലയുടെയും ലവണാംശത്തിന്റെയും 'പ്രൊഫൈലുകൾ' സൃഷ്ടിച്ച് നിരന്തരം വിവരങ്ങൾ നൽകുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://argo.ucsd.edu/about/how-argo-works/|title=How Argo Works|date=26/9/25|website=Argo Official Website|publisher=Argo Official Website}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== ഗവേഷണപരമായ പ്രാധാന്യം (Research Significance) ==
{{അപൂർണ്ണം}}
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Commons category|Argo (oceanography)}}
*[http://www.argo.net/ The Argo Portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150203144224/http://www.argo.net/ |date=2015-02-03 }}
*[http://argo.jcommops.org International Argo Information Centre] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060718222231/http://argo.jcommops.org/ |date=2006-07-18 }}
*[http://www.argo.ucsd.edu/ Argo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130907121008/http://www.argo.ucsd.edu/ |date=2013-09-07 }} at the [[Scripps Institution of Oceanography]], San Diego
*[http://argo.jcommops.org/website/Argo Realtime Interactive Map] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120722225517/http://argo.jcommops.org/website/Argo/ |date=2012-07-22 }}
*[http://argo.jcommops.org/FTPRoot/Argo/Status/status.kmz Realtime Google Earth File] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090214181456/http://argo.jcommops.org/FTPRoot/Argo/Status/STATUS.KMZ |date=2009-02-14 }}
*[http://www.coriolis.eu.org/cdc/DataSelection/cdcDataSelections.asp Coriolis Global Argo Data Server - EU Mirror] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080513041420/http://www.coriolis.eu.org/cdc/dataSelection/cdcDataSelections.asp |date=2008-05-13 }}
*[http://www.usgodae.org/cgi-bin/argo_select.pl FNMOC Global Argo Data server - US Mirror] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160109174623/http://www.usgodae.org/cgi-bin/argo_select.pl |date=2016-01-09 }}
*[http://floats.pmel.noaa.gov/ NOAA/Pacific Marine Environmental Laboratory profiling float project] deploys floats as part of the Argo program, provides [http://floats.pmel.noaa.gov/floats/ data on-line] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060210183949/http://floats.pmel.noaa.gov/floats/ |date=2006-02-10 }}, and is active in [http://floats.pmel.noaa.gov/argo/index.jsp delayed-mode salinity calibration and quality control] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051218072012/http://floats.pmel.noaa.gov/argo/index.jsp |date=2005-12-18 }} for US Argo floats.
*[http://isdmwebdev.chs.gc.ca/isdm-gdsi/argo/canadian-products/index-eng.html Changing conditions in the Gulf of Alaska as seen by Argo]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.isdm-gdsi.gc.ca/isdm-gdsi/argo/index-eng.html Government of Canada, Department of Fisheries and Oceans, Argo Project]
*[http://explorations.ucsd.edu/Features/ARGO/ A New World View] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100610223608/http://explorations.ucsd.edu/Features/ARGO/ |date=2010-06-10 }} Argo explorations article by [[Scripps Institution of Oceanography]]
*[http://wo.jcommops.org/cgi-bin/WebObjects/JCOMMOPS JCOMMOPS] {{Webarchive|url=https://wayback.archive-it.org/all/20080512195550/http://wo.jcommops.org/cgi-bin/WebObjects/JCOMMOPS |date=2008-05-12 }}
*[http://www.ngdc.noaa.gov/nndc/struts/results?op_0=eq&v_0=NOAA%20Research-IOOS%20Argo%20Profiling%20Floats&op_1=l&t=400239&s=51&d=307&d=305&d=301&d=303&d=416&d=304&d=302&d=308&no_data=suppress&sourceId=101717 Argo on NOSA]
[[വർഗ്ഗം:സമുദ്രവിവരശേഖരണവും നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളും]]
h1osxazrhfqwbce5lv0enc6f58a8ghm
അലി ഹസൻ സലാമ
0
335557
4620019
3778503
2026-05-18T04:55:23Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620019
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|Ali Hassan Salameh}}
{{Infobox military person
|name= '''അലി ഹസൻ സലാമ'''
|birth_date= 1940
|death_date= 22 ജനുവരി1979
|birth_place= [[Qula|കുല]], [[Palestine|പാലസ്റ്റീൻ]]
|death_place= [[Beirut|ബെയ്റൂത്]], [[Lebanon|ലെബനൻ]]
|image=
|caption=
|nickname= ചുവന്ന രാജകുമാരൻ
|allegiance= [[Palestinian Liberation Organisation|പാലസ്തീൻ ലിബറേഷൻ ഓർഗനൈസേഷൻ]]<br/>[[Black September (group)|ബ്ലാക് സെപ്തംബർ]]
|serviceyears= 1958–1979
|rank= Chief of operations
|commands=
|unit=
|battles= [[Munich Massacre|മ്യൂനിക് കൂട്ടക്കൊല]], [[Sabena Flight 571|സബേന ഫ്ലൈറ്റ് 571]]
|awards=
|laterwork=
}}
1972 -ലെ [[Munich massacre|മ്യൂണിക് കൂട്ടക്കൊല]]യുടെ ഉത്തരവാദികളായ [[Black September|ബ്ലാക് സെപ്തംബർ]] എന്ന സംഘടനയുടെ പ്രധാനനേതാവ് ആയിരുന്നു '''അലി ഹസൻ സലാമ (Ali Hassan Salameh)'''.({{lang-ar|علي حسن سلامة}}, {{transl|ar|ʿAlī Ḥasan Salāmah}}) (1940 – 22 ജനുവരി1979). [[Force 17|ഫോഴ്സ് 17]] എന്ന സംഘടന ഉണ്ടാക്കിയതും സലാമയാണ്. ഇയാളെ [[Mossad|മൊസാദ്]] 1979 ജനുവരിയിൽ വധിച്ചു.<ref name="bbc_hunt">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/programmes/this_world/4627388.stm|title=The hunt for Black September|author=Noam Shalev|date=24 January 2006|work=[[BBC News Online]]}}</ref>
==ജീവചരിത്രം==
[[Jaffa|ജാഫ]]യുടെ അടുത്തുള്ള പാലസ്തീൻ നഗരമായ [[Qula|കുള]]യിലെ ഒരു സമ്പന്ന കുടുംബത്തിലാണ് 1940 -ൽ സലാമ ജനിച്ചത്. [[1948 Arab–Israeli War|1948 -ലെ അറബ് -ഇസ്രായേലി യുദ്ധ]]ത്തിൽ ഇസ്രായേൽ സേന വധിച്ച ഹസ്സൻ സലാമയാണ് അലി ഹസ്സന്റെ പിതാവ്. [[Germany|ജർമനി]]യിൽ പഠിച്ച അലി ഹസന് സൈനികപരിശീലനം [[Cairo|കെയ്റോ]]യിലും [[Moscow|മോസ്കോ]]യിലുമാണ് ലഭിച്ചതെന്ന് കരുതുന്നു. തന്റെ ധനം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിനും വിലകൂടിയ കാറുകൾ ഓടിക്കുന്നതിലും കമ്പമുണ്ടായിരുന്ന ഇയാളുടെ ചുറ്റും എപ്പോഴും സ്ത്രീകളും ഉണ്ടാകുമായിരുന്നു. പാലസ്റ്റീൻ യുവാക്കളുടെ ഇടയിൽ വളരെ പ്രസിദ്ധനും ആയിരുന്ന സലാമ ''ചുവന്ന രാജകുമാരൻ'' എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. [[Fatah|ഫത]]യുടെ സുരക്ഷാവിഭാഗം തലവനായും ഇയാൾ സേവനം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=abaan>{{cite news|title=Other Voices: Time for Arafat to retire|url=http://www.highbeam.com/doc/1P3-478849311.html|accessdate=3 October 2013|newspaper=Arab American News|date=27 March 1998|author=Ali Baghdadi|archive-date=2013-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20131011162738/http://www.highbeam.com/doc/1P3-478849311.html|url-status=dead}}{{Subscription required|via=Highbeam}}</ref> 1972 -ലെ [[ Munich Massacre|മ്യൂണിക് കൂട്ടക്കൊല]]യ്ക്കു ശേഷം [[Mossad|മൊസാദ്]] അവരുടെ [[Operation Wrath of God|ഓപറേഷൻ റാത് ഒഫ് ഗോഡ്]] എന്നു പേരിട്ട അഭ്യാസത്തിൽ ഇയാളെ വേട്ടയാടുകയും 1973 -ൽ ഇയാളാണെന്നു തെറ്റിദ്ധരിച്ച് ഒരു [[Morocco|മൊറോക്കോ]]ക്കാരനെ വധിക്കുകയും ഉണ്ടായി. [[Lillehammer affair|ലില്ലിഹാമർ പ്രശ്നം]] എന്നു വിളിക്കുന്ന ഈ സംഭവത്തിൽ [[Norway|നോർവെ]]യിൽ വച്ച് പല ഇസ്രായേലി ഏജന്റുമാരും അറസ്റ്റിലാവുകയും ചെയ്തു.
[[Lillehammer affair|ലില്ലിഹാമർ പ്രശ്ന]]ത്തിലെ തിരിച്ചടിയും [[CIA|സി ഐ എ]]യുടെ സംരക്ഷണവും കൂടി ആയപ്പോൾ താരതമ്യേന സുരക്ഷിതൻ എന്നു കരുതി അത്രയ്ക്കൊന്നും ഒളിവിൽ കഴിയുന്ന ഒരാളുടെ രീതിയിൽ അല്ലാതെ ആ യിരുന്നു സലാമയുടെ ജീവിതം. [[Middle East|മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യയിലും]] [[Europe|യൂറോപ്പിലും]] ധാരാളം കാലം ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞ സലാമ 1978 -ൽ 1971 -ലെ [[Miss Universe|വിശ്വസുന്ദരി]]യായ [[Lebanon|ലെബനോൻ]]കാരി [[Georgina Rizk|ജോർജിന രിസ്കിനെ]] വിവാഹം കഴിച്ചു. [[Hawaii|ഹവായി]]യിൽ ഹണിമൂണിനു ശേഷം അവർ [[California|കാലിഫോർണിയയിലെ]] [[Disneyland|ഡിസ്നിലാന്റിൽ]] താമസിച്ചു. ഗർഭിണിയായ രിസ്ക് മടങ്ങി തന്റെ [[Beirut |ബെയ്റൂത്തിൽ]] ഉള്ള ഫ്ലാറ്റിൽ എത്തിയപ്പോൾ അവിടെത്തന്നെ സലാമയും മറ്റൊരു വീട് വാടകയ്ക്ക് എടുത്തു താമസിച്ചു. സലാമ കൊല്ലപ്പെടുമ്പോൾ രിസ്ക് ആറുമാസം ഗർഭിണിയായിരുന്നു.<ref name=google7100>{{cite news|title=How MOSSAD got the Red Prince|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1946&dat=19790201&id=3pQuAAAAIBAJ&sjid=a6EFAAAAIBAJ&pg=7100,5559702|accessdate=3 October 2013|newspaper=The Montreal Gazette}}</ref> പല സ്രോതസ്സുകളിലും നിന്നും ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം 1970 മുതൽ തന്റെ മരണം വരെ സലാമ [[Palestine Liberation Organisation|പാലസ്തീൻ വിമോചകസംഘടന]]യുടെയും [[CIA|സി ഐ എ]]യുടെയും ഇടയിലെ രഹസ്യവർത്തിയായി സേവനം ചെയ്തിരുന്നു. സാമ്പത്തികമായും രാഷ്ട്രീയമായും തനിക്ക് ഗുണം ലഭിക്കുന്നതിനു പകരമായി അമേരിക്കൻ പൗരന്മാരെ വധിക്കുകയില്ലെന്ന ഉറപ്പാണ് സലാമ സി ഐ എയ്ക്ക് നൽകിയിരുന്നതത്രേ. എന്നാൽ ഈ ബന്ധം അമേരിക്കൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ നിഷേധിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.utsandiego.com/uniontrib/20041112/news_lz1e12ignatiu.html|title=In the end, CIA-PLO links weren't helpful|author=David Ignatius|date=12 November 2004|work=[[U-T San Diego]]}}</ref> ബെയ്റൂത്തിൽ അമേരിക്കക്കാർക്ക് സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ ഇയാൾ സഹായിച്ചിരുന്നു. അമേരിക്ക പാലസ്തീനെ സഹായിച്ചേക്കും എന്ന ധാരണയിൽ പാലസ്തീന്റെയും അമേരിക്കയുടെയും ഇടയിൽ സലാമ മധ്യവർത്തിയായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു.<ref name="bbc_hunt"/><ref>{{cite web|url=http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A34478-2001Sep14?language=printer|title=Penetrating Terrorist Networks|author=David Ignatius|date=16 September 2001|work=Washington Post|page=B07}}</ref>
==മരണം==
[[Erika Chambers|എറിക്ക ചേംബേഴ്സ്]] എന്ന പേരുള്ള [[British|ബ്രിട്ടീഷ്]] പൗരനായ ഒരു [[Mossad|മൊസാദ്]] ഏജന്റ് സലാമയുടെ കൊലപാതകത്തിൽ പങ്കെടുത്തു എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=http://www.tomgrossmedia.com/mideastdispatches/archives/000634.html|title=Munich (3): BBC set to name woman agent who killed Olympics massacre mastermind|date=24 January 2006}}</ref> പാലസ്തീൻ അഭയാർത്ഥികളെ സേവിക്കാനുള്ള ഒരു സംഘടനയുടെ ഭാഗമായെന്ന രീതിയിൽ [[Middle East|മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യയിൽ]] എത്തിയ ഇവർ സലാമയുമായി ബെയ്റൂത്തിൽ വച്ച് സന്ധിക്കാൻ ഏർപ്പാട് ആക്കുകയും ചെയ്തു. അവിടെ [[Lebanon|ലെബനൻ]] സർക്കാർ സലാമയ്ക്ക് അഭയം നൽകിയിട്ടുണ്ടായിരുന്നു. സലാമയുടെ ദൈനംദിനരീതികൾ ചേംബേഴ്സ് മനസ്സിലാക്കി.
1979 ജനുവരി 22 -ന് സലാമയും സംഘവും പലവണ്ടികളിലായി രിസ്കിന്റെ താമസസ്ഥലത്തുനിന്നും തന്റെ അമ്മയുടെ അടുത്തേക്കു പോവുകയായിരുന്നു. ഈ സമയം തന്റെ ചുവന്ന കാർ പാർക്കുചെയ്ത ചേംബേഴ്സ് അടുത്ത ബാൽക്കണിയിൽ ഇരുന്നു ചിത്രം വരയ്ക്കുകയായിരുന്നു. ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് 3.35 -ന് സലാമയുടെ കാർ [[Rue Madame Curie|ര്യൂ മാദം ക്യൂറീ]]<ref>{{cite web|url=http://www.military.com/opinion/0,15202,105948,00.html|title=Conspiracy Theory|author=John Weisman|date=18 July 2006|accessdate=18 July 2012|archive-date=2012-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20121001153307/http://www.military.com/opinion/0,15202,105948,00.html|url-status=dead}}</ref> തെരുവിലേക്ക് തിരിഞ്ഞതും ചേംബേഴ്സിന്റെ കാറിൽ കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന [[Mossad|മൊസാദ്]] ഏജന്റുമാർ നിറച്ചിരുന്ന 100 കിലോഗ്രാം സ്ഫോടകവസ്തുക്കൾ പൊട്ടിത്തെറിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="bbc_hunt"/> ദേഹത്താകെയും തലയിലും കമ്പിക്കഷണങ്ങൾ തറച്ചുകയറിയെങ്കിലും ബോധം നഷ്ടപ്പെടാതിരുന്ന സലാമയെ അമേരിക്കൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ആശുപത്രിയിൽ എത്തിച്ചെങ്കിലും 4.03 ന് മരണമടഞ്ഞു.<ref>{{cite book|title=One day in September|url=https://archive.org/details/onedayinseptembe0000reev|author=Simon Reeve|date=2000-09-01|publisher=[[Arcade Publishing]]|isbn=978-1559705479}}</ref> സലാമയുടെ നാല് അംഗരക്ഷകരും<ref name=oreporter>{{cite news|title=Munich massacre leader killed in Beirut explosion|url=https://news.google.com/newspapers?id=wQ5eAAAAIBAJ&sjid=nl8NAAAAIBAJ&pg=1417,3042234&dq=ali+hassan+salameh&hl=en|accessdate=18 December 2012|newspaper=Observer Reporter|date=23 January 1979|agency=AP|location=Beirut}}</ref> 4 വഴിയാത്രക്കാരും<ref name="bbc_hunt"/><ref name="Time 1979">{{cite journal|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,946209,00.html|title=Death of a Terrorist|journal=[[Time Magazine]]|date=5 February 1979|accessdate=17 August 2012|archive-date=2012-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120814154836/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,946209,00.html|url-status=dead}} {{Cite web |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,946209,00.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-04-06 |archive-date=2012-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120814154836/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,946209,00.html |url-status=dead }}{{Cite web |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,946209,00.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-04-06 |archive-date=2012-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120814154836/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,946209,00.html |url-status=dead }}</ref> മരണപ്പെടുകയും 16 ഓളം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name=oreporter/>ഓപറേഷനു ശേഷം 3 മൊസാദ് ഏജന്റുമാർ രക്ഷപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref name="Time 1979"/> 14 ഓളം പേർ ആകെ ഇതിൽ പങ്കുടുത്തിട്ടുണ്ടെന്നു കരുതുന്നു.<ref name="Time 1979"/> [[Yasser Arafat|യാസർ അരാഫത്]] അടക്കം 20000 പാലസ്തീൻകാർ പങ്കെടുത്ത സലാമയുടെ സംസ്കാര ചടങ്ങ് ബെയ്രൂത്തിൽ 1979 ജനുവരി 24 -ന് നടന്നു.<ref name=Lpost>{{cite news|title=Funeral held for Salameh|url=https://news.google.com/newspapers?id=8X5VAAAAIBAJ&sjid=5z4NAAAAIBAJ&pg=1086,2890497&dq=ali+hassan+salameh&hl=en|accessdate=18 December 2012|newspaper=The Leader Post|date=25 January 1979|location=Beirut}}</ref>
==അധിക വായനയ്ക്ക്==
*{{cite book|last=Bar-Zohar|first=Michael|authorlink=Michael Bar-Zohar|author2=Eitan Haber
|title=The Quest for The Red Prince: The Israeli Hunt for Ali Hassen Salameh the PLO leader who masterminded the Olympic Games Massacre|publisher=[[Weidenfeld & Nicolson]]|year=1983|isbn=0-297-78063-8}} which includes black-and-white [[photographic plate]]s and which also include [[Yasser Arafat]], together with an index.
*{{cite book|title=Massacre in Munich: The Manhunt for the Killers Behind the 1972 Olympics Massacre|url=https://archive.org/details/massacreinmunich0000barz|author=Michael Bar Bar-Zohar and Eitan Haber|date=1 December 2005|publisher=The Lyons Press|isbn=978-1592289455}}
==അവലംബം==
{{reflist}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{CC|Ali Hassan Salameh}}
haoa7na5okn6rxpu1v1sr1wxs7euk12
ബിന്ദു കൃഷ്ണ
0
337316
4619955
4600475
2026-05-17T13:21:39Z
GV2010
217548
/* */
4619955
wikitext
text/x-wiki
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസി]]ന്റെ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകയാണ് അഡ്വ. '''ബിന്ദു കൃഷ്ണ'''<ref>http://kpcc.org.in/member/736/adv-bindu-krishna/gallery.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
{{infobox politician
| name = ബിന്ദു കൃഷ്ണ
| image =
| caption =
| birth_date = 1973
| birth_place = കൊല്ലം ജില്ല
| death_date =
| death_place =
| office = സംസ്ഥാന സാമൂഹ്യക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മെയ് 2026 -
| predecessor =
| constituency = [[കൊല്ലം| കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| office1 = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| term1 = 2026 മെയ്
| predecessor1 = [[മുകേഷ്]]
| constituency1 = [[കൊല്ലം| കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
}}
== ജീവിത രേഖ ==
[[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിലെ]] കട്ടച്ചലിലാണ് ബിന്ദുകൃഷ്ണ ജനിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/240316/caste-rules-as-kerala-assembly-elections-near.html|title=Caste rules as Kerala Assembly elections near|access-date=2021-05-05|last=Chandran|first=Cynthia|date=2016-03-24|language=en}}</ref> 1986ൽ കൊല്ലം പുന്നക്കോട് സെൻ്റ് തോമസ് ഹൈസ്കൂളിലെ സ്കൂൾ ലീഡറായിരുന്നു. 1987ൽ ഉപരിപഠനത്തിന് കൊല്ലം എസ്.എൻ മെൻസിൽ എത്തിയ ബിന്ദുകൃഷ്ണ [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയനിൽ]] സജീവമായി. 1987-89 കാലഘട്ടത്തിൽ എസ്.എൻ മെൻസിൽ കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും, 1991-92 കാലഘട്ടത്തിൽ കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻ്റായും പ്രവർത്തിച്ചു. {{citation needed}}എസ്.എഫ്.ഐയുടെ കോട്ട എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്ന കൊല്ലം എസ്.എൻ മെൻസിൽ ശക്തമായ പ്രവർത്തനം നടത്തിയ കെ.എസ്.യു വനിതാ നേതാവ് എന്ന നിലയിൽ 1993ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗമായി നിയമിതയായി. തിരുവനന്തപുരം [[കേരള ലോ അക്കാദമി ലോ കോളേജ്|ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും നിയമബിരുദവും ഗവ. ലോ കോളേജിൽ]] നിന്നും അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും കരസ്ഥമാക്കിയ ബിന്ദുകൃഷ്ണ കൊല്ലം കോടതിയിൽ അഭിഭാഷക വൃത്തിയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. ഒപ്പം കൊല്ലത്തെ രാഷ്ട്രീയ-പൊതു പ്രവർത്തനത്തിലും സജീവമായി.{{citation needed}}
2004-2007 കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സിൻ്റെ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി സംസ്ഥാനത്തുടനീളം മികച്ച രീതിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.
2007-2011 കാലഘട്ടത്തിൽ മഹിളാ കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും, കൊല്ലം ഡിസിസി ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തി. പ്രവർത്തന മികവുകൊണ്ട് മഹിളാ കോൺഗ്രസിൻ്റെ ഏക ദേശീയ ഉപാദ്ധ്യക്ഷയായും, ദീർഘകാലം സംസ്ഥാന അദ്ധ്യക്ഷയായും പ്രവർത്തിക്കാൻ ബിന്ദുകൃഷ്ണയ്ക്ക് അവസരം ലഭിച്ചു. സംസ്ഥാനത്ത് മഹിളാ കോൺഗ്രസ് കൂടുതൽ ശക്തിയാർജ്ജിച്ചത് ബിന്ദുകൃഷ്ണ അദ്ധ്യക്ഷയായിരുന്ന കാലത്തായിരുന്നു. {{citation needed}}
2016-2021 കാലഘട്ടത്തിൽ കൊല്ലം ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച പ്രസിഡൻ്റായി പ്രവർത്തിച്ചു. കേരളത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ വനിതാ ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റും, മുഴുവൻ സമയ പൊതുപ്രവർത്തകയായ ആദ്യ വനിതാ ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റുമായിരുന്നു ബിന്ദുകൃഷ്ണ. 2016 ഡിസംബർ 18ന് കൊല്ലം ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റായി ചുമതലയേറ്റു. പ്രവർത്തന മികവും, ചിട്ടയായ സംഘടനാ സംവിധാനവും എതിരാളികൾ പോലും അംഗീകരിക്കുകയും, അഭിനന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പല സന്ദർഭങ്ങൾക്ക് വഴിതെളിച്ചു.
{{citation needed}}
2016ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഒറ്റ യുഡിഎഫ് എംഎൽഎമാരില്ലാതിരുന്ന കൊല്ലം ജില്ലയ്ക്ക് 2021ൽ രണ്ട് കോൺഗ്രസ് എംഎൽഎമാരെ സംഭാവന ചെയ്യാൻ ബിന്ദുകൃഷ്ണ നേതൃത്വം നൽകിയ കൊല്ലം ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിക്ക് കഴിഞ്ഞു. മൂന്ന് അസംബ്ലി മണ്ഡലങ്ങൾ രണ്ടായിരത്തിൽപരം വോട്ടുകൾക്ക് മാത്രമാണ് കോൺഗ്രസിനും യുഡിഎഫിനും നഷ്ടമായത്. {{citation needed}}
നിലവിൽ എ.ഐ.സി.സി ആംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചു വരികയാണ് അഡ്വ. ബിന്ദുകൃഷ്ണ.
തിരുവനന്തപുരം ഡിസിസി ജനറൽ സെക്രട്ടറി അഡ്വ. എസ്.കൃഷ്ണകുമാർ ഭർത്താവാണ്. ഏക മകൻ കെ.കെ ശ്രീകൃഷ്ണ. അച്ഛൻ പി.സുകുമാരനും അമ്മ ബി.വസുമതിയുമാണ്. അച്ഛൻ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ മുൻ മണ്ഡലം പ്രസിഡൻ്റുകൂടിയായിരുന്നു. ബിജു.എസ് ഏക സഹോദരനാണ്.{{citation needed}}
== അധികാര പദവികൾ ==
* എ.ഐ.സി.സി അംഗം (നിലവിൽ).
* ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റ് - കൊല്ലം (2016-2021).
*മഹിളാ കോൺഗ്രസ് ദേശീയ ഉപാദ്ധ്യക്ഷ (2012-14)
*മഹിളാ കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന അദ്ധ്യക്ഷ (2011-17)
*ഡിസിസി ജനറൽ സെക്രട്ടറി, കൊല്ലം
*എക്സിക്യൂട്ടീവ് മെമ്പർ, സ്റ്റേറ്റ് കുടുംബശ്രീ മിഷൻ
*സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ്, ആശാ വർക്കേഴ്സ് കോൺഗ്രസ് ഐഎൻടിയുസി.
*പ്രസിഡൻ്റ്, സ്റ്റേറ്റ് സ്കൂൾ കൗൺസിൽ അസോസിയേഷൻ
*മഹിളാ കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി
*യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി
*കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയംഗം
*കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻ്റ് (എസ്.എൻ മെൻസ്, കൊല്ലം)
*കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി (എസ്.എൻ മെൻസ്, കൊല്ലം)
*സ്കൂൾ ലീഡർ - (1986 കൊല്ലം പുന്നക്കോട് സെൻ്റ് തോമസ് ഹൈസ്കൂൾ){{citation needed}}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വനിതാ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
djvlemomigv0lv7iwmvab8txsby0uub
4619958
4619955
2026-05-17T13:25:05Z
GV2010
217548
/* */
4619958
wikitext
text/x-wiki
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസി]]ന്റെ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകയാണ് അഡ്വ. '''ബിന്ദു കൃഷ്ണ'''<ref>http://kpcc.org.in/member/736/adv-bindu-krishna/gallery.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
{{infobox politician
| name = ബിന്ദു കൃഷ്ണ
| image =
| caption =
| birth_date = 1973
| birth_place = കൊല്ലം ജില്ല
| death_date =
| death_place =
| office = സംസ്ഥാന സാമൂഹ്യക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മെയ് 2026 -
| predecessor = [[ആർ. ബിന്ദു]]
| constituency = [[കൊല്ലം| കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| office1 = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| term1 = 2026 മെയ്
| predecessor1 = [[മുകേഷ്]]
| constituency1 = [[കൊല്ലം| കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
}}
== ജീവിത രേഖ ==
[[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിലെ]] കട്ടച്ചലിലാണ് ബിന്ദുകൃഷ്ണ ജനിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/240316/caste-rules-as-kerala-assembly-elections-near.html|title=Caste rules as Kerala Assembly elections near|access-date=2021-05-05|last=Chandran|first=Cynthia|date=2016-03-24|language=en}}</ref> 1986ൽ കൊല്ലം പുന്നക്കോട് സെൻ്റ് തോമസ് ഹൈസ്കൂളിലെ സ്കൂൾ ലീഡറായിരുന്നു. 1987ൽ ഉപരിപഠനത്തിന് കൊല്ലം എസ്.എൻ മെൻസിൽ എത്തിയ ബിന്ദുകൃഷ്ണ [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയനിൽ]] സജീവമായി. 1987-89 കാലഘട്ടത്തിൽ എസ്.എൻ മെൻസിൽ കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും, 1991-92 കാലഘട്ടത്തിൽ കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻ്റായും പ്രവർത്തിച്ചു. {{citation needed}}എസ്.എഫ്.ഐയുടെ കോട്ട എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്ന കൊല്ലം എസ്.എൻ മെൻസിൽ ശക്തമായ പ്രവർത്തനം നടത്തിയ കെ.എസ്.യു വനിതാ നേതാവ് എന്ന നിലയിൽ 1993ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗമായി നിയമിതയായി. തിരുവനന്തപുരം [[കേരള ലോ അക്കാദമി ലോ കോളേജ്|ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും നിയമബിരുദവും ഗവ. ലോ കോളേജിൽ]] നിന്നും അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും കരസ്ഥമാക്കിയ ബിന്ദുകൃഷ്ണ കൊല്ലം കോടതിയിൽ അഭിഭാഷക വൃത്തിയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. ഒപ്പം കൊല്ലത്തെ രാഷ്ട്രീയ-പൊതു പ്രവർത്തനത്തിലും സജീവമായി.{{citation needed}}
2004-2007 കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സിൻ്റെ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി സംസ്ഥാനത്തുടനീളം മികച്ച രീതിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.
2007-2011 കാലഘട്ടത്തിൽ മഹിളാ കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും, കൊല്ലം ഡിസിസി ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തി. പ്രവർത്തന മികവുകൊണ്ട് മഹിളാ കോൺഗ്രസിൻ്റെ ഏക ദേശീയ ഉപാദ്ധ്യക്ഷയായും, ദീർഘകാലം സംസ്ഥാന അദ്ധ്യക്ഷയായും പ്രവർത്തിക്കാൻ ബിന്ദുകൃഷ്ണയ്ക്ക് അവസരം ലഭിച്ചു. സംസ്ഥാനത്ത് മഹിളാ കോൺഗ്രസ് കൂടുതൽ ശക്തിയാർജ്ജിച്ചത് ബിന്ദുകൃഷ്ണ അദ്ധ്യക്ഷയായിരുന്ന കാലത്തായിരുന്നു. {{citation needed}}
2016-2021 കാലഘട്ടത്തിൽ കൊല്ലം ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച പ്രസിഡൻ്റായി പ്രവർത്തിച്ചു. കേരളത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ വനിതാ ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റും, മുഴുവൻ സമയ പൊതുപ്രവർത്തകയായ ആദ്യ വനിതാ ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റുമായിരുന്നു ബിന്ദുകൃഷ്ണ. 2016 ഡിസംബർ 18ന് കൊല്ലം ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റായി ചുമതലയേറ്റു. പ്രവർത്തന മികവും, ചിട്ടയായ സംഘടനാ സംവിധാനവും എതിരാളികൾ പോലും അംഗീകരിക്കുകയും, അഭിനന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പല സന്ദർഭങ്ങൾക്ക് വഴിതെളിച്ചു.
{{citation needed}}
2016ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഒറ്റ യുഡിഎഫ് എംഎൽഎമാരില്ലാതിരുന്ന കൊല്ലം ജില്ലയ്ക്ക് 2021ൽ രണ്ട് കോൺഗ്രസ് എംഎൽഎമാരെ സംഭാവന ചെയ്യാൻ ബിന്ദുകൃഷ്ണ നേതൃത്വം നൽകിയ കൊല്ലം ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിക്ക് കഴിഞ്ഞു. മൂന്ന് അസംബ്ലി മണ്ഡലങ്ങൾ രണ്ടായിരത്തിൽപരം വോട്ടുകൾക്ക് മാത്രമാണ് കോൺഗ്രസിനും യുഡിഎഫിനും നഷ്ടമായത്. {{citation needed}}
നിലവിൽ എ.ഐ.സി.സി ആംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചു വരികയാണ് അഡ്വ. ബിന്ദുകൃഷ്ണ.
തിരുവനന്തപുരം ഡിസിസി ജനറൽ സെക്രട്ടറി അഡ്വ. എസ്.കൃഷ്ണകുമാർ ഭർത്താവാണ്. ഏക മകൻ കെ.കെ ശ്രീകൃഷ്ണ. അച്ഛൻ പി.സുകുമാരനും അമ്മ ബി.വസുമതിയുമാണ്. അച്ഛൻ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ മുൻ മണ്ഡലം പ്രസിഡൻ്റുകൂടിയായിരുന്നു. ബിജു.എസ് ഏക സഹോദരനാണ്.{{citation needed}}
== അധികാര പദവികൾ ==
* എ.ഐ.സി.സി അംഗം (നിലവിൽ).
* ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റ് - കൊല്ലം (2016-2021).
*മഹിളാ കോൺഗ്രസ് ദേശീയ ഉപാദ്ധ്യക്ഷ (2012-14)
*മഹിളാ കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന അദ്ധ്യക്ഷ (2011-17)
*ഡിസിസി ജനറൽ സെക്രട്ടറി, കൊല്ലം
*എക്സിക്യൂട്ടീവ് മെമ്പർ, സ്റ്റേറ്റ് കുടുംബശ്രീ മിഷൻ
*സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ്, ആശാ വർക്കേഴ്സ് കോൺഗ്രസ് ഐഎൻടിയുസി.
*പ്രസിഡൻ്റ്, സ്റ്റേറ്റ് സ്കൂൾ കൗൺസിൽ അസോസിയേഷൻ
*മഹിളാ കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി
*യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി
*കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയംഗം
*കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻ്റ് (എസ്.എൻ മെൻസ്, കൊല്ലം)
*കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി (എസ്.എൻ മെൻസ്, കൊല്ലം)
*സ്കൂൾ ലീഡർ - (1986 കൊല്ലം പുന്നക്കോട് സെൻ്റ് തോമസ് ഹൈസ്കൂൾ){{citation needed}}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വനിതാ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
htnf2urr3vw7zqksb0lxzvss0nar8w4
4619961
4619958
2026-05-17T13:29:30Z
GV2010
217548
/* */
4619961
wikitext
text/x-wiki
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസി]]ന്റെ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകയാണ് അഡ്വ. '''ബിന്ദു കൃഷ്ണ'''<ref>http://kpcc.org.in/member/736/adv-bindu-krishna/gallery.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
{{infobox politician
| name = ബിന്ദു കൃഷ്ണ
| image =
| caption =
| birth_date = 1973
| birth_place = കൊല്ലം ജില്ല
| death_date =
| death_place =
| office = സംസ്ഥാന വനിതാ - ശിശുക്ഷേമ, സാമൂഹ്യക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മെയ് 2026 -
| predecessor = [[ആർ. ബിന്ദു]]
| constituency = [[കൊല്ലം| കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| office1 = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| term1 = 2026 മെയ്
| predecessor1 = [[മുകേഷ്]]
| constituency1 = [[കൊല്ലം| കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
}}
== ജീവിത രേഖ ==
[[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിലെ]] കട്ടച്ചലിലാണ് ബിന്ദുകൃഷ്ണ ജനിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/240316/caste-rules-as-kerala-assembly-elections-near.html|title=Caste rules as Kerala Assembly elections near|access-date=2021-05-05|last=Chandran|first=Cynthia|date=2016-03-24|language=en}}</ref> 1986ൽ കൊല്ലം പുന്നക്കോട് സെൻ്റ് തോമസ് ഹൈസ്കൂളിലെ സ്കൂൾ ലീഡറായിരുന്നു. 1987ൽ ഉപരിപഠനത്തിന് കൊല്ലം എസ്.എൻ മെൻസിൽ എത്തിയ ബിന്ദുകൃഷ്ണ [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയനിൽ]] സജീവമായി. 1987-89 കാലഘട്ടത്തിൽ എസ്.എൻ മെൻസിൽ കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും, 1991-92 കാലഘട്ടത്തിൽ കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻ്റായും പ്രവർത്തിച്ചു. {{citation needed}}എസ്.എഫ്.ഐയുടെ കോട്ട എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്ന കൊല്ലം എസ്.എൻ മെൻസിൽ ശക്തമായ പ്രവർത്തനം നടത്തിയ കെ.എസ്.യു വനിതാ നേതാവ് എന്ന നിലയിൽ 1993ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗമായി നിയമിതയായി. തിരുവനന്തപുരം [[കേരള ലോ അക്കാദമി ലോ കോളേജ്|ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും നിയമബിരുദവും ഗവ. ലോ കോളേജിൽ]] നിന്നും അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും കരസ്ഥമാക്കിയ ബിന്ദുകൃഷ്ണ കൊല്ലം കോടതിയിൽ അഭിഭാഷക വൃത്തിയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. ഒപ്പം കൊല്ലത്തെ രാഷ്ട്രീയ-പൊതു പ്രവർത്തനത്തിലും സജീവമായി.{{citation needed}}
2004-2007 കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സിൻ്റെ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി സംസ്ഥാനത്തുടനീളം മികച്ച രീതിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.
2007-2011 കാലഘട്ടത്തിൽ മഹിളാ കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും, കൊല്ലം ഡിസിസി ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തി. പ്രവർത്തന മികവുകൊണ്ട് മഹിളാ കോൺഗ്രസിൻ്റെ ഏക ദേശീയ ഉപാദ്ധ്യക്ഷയായും, ദീർഘകാലം സംസ്ഥാന അദ്ധ്യക്ഷയായും പ്രവർത്തിക്കാൻ ബിന്ദുകൃഷ്ണയ്ക്ക് അവസരം ലഭിച്ചു. സംസ്ഥാനത്ത് മഹിളാ കോൺഗ്രസ് കൂടുതൽ ശക്തിയാർജ്ജിച്ചത് ബിന്ദുകൃഷ്ണ അദ്ധ്യക്ഷയായിരുന്ന കാലത്തായിരുന്നു. {{citation needed}}
2016-2021 കാലഘട്ടത്തിൽ കൊല്ലം ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച പ്രസിഡൻ്റായി പ്രവർത്തിച്ചു. കേരളത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ വനിതാ ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റും, മുഴുവൻ സമയ പൊതുപ്രവർത്തകയായ ആദ്യ വനിതാ ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റുമായിരുന്നു ബിന്ദുകൃഷ്ണ. 2016 ഡിസംബർ 18ന് കൊല്ലം ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റായി ചുമതലയേറ്റു. പ്രവർത്തന മികവും, ചിട്ടയായ സംഘടനാ സംവിധാനവും എതിരാളികൾ പോലും അംഗീകരിക്കുകയും, അഭിനന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പല സന്ദർഭങ്ങൾക്ക് വഴിതെളിച്ചു.
{{citation needed}}
2016ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഒറ്റ യുഡിഎഫ് എംഎൽഎമാരില്ലാതിരുന്ന കൊല്ലം ജില്ലയ്ക്ക് 2021ൽ രണ്ട് കോൺഗ്രസ് എംഎൽഎമാരെ സംഭാവന ചെയ്യാൻ ബിന്ദുകൃഷ്ണ നേതൃത്വം നൽകിയ കൊല്ലം ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിക്ക് കഴിഞ്ഞു. മൂന്ന് അസംബ്ലി മണ്ഡലങ്ങൾ രണ്ടായിരത്തിൽപരം വോട്ടുകൾക്ക് മാത്രമാണ് കോൺഗ്രസിനും യുഡിഎഫിനും നഷ്ടമായത്. {{citation needed}}
നിലവിൽ എ.ഐ.സി.സി ആംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചു വരികയാണ് അഡ്വ. ബിന്ദുകൃഷ്ണ.
തിരുവനന്തപുരം ഡിസിസി ജനറൽ സെക്രട്ടറി അഡ്വ. എസ്.കൃഷ്ണകുമാർ ഭർത്താവാണ്. ഏക മകൻ കെ.കെ ശ്രീകൃഷ്ണ. അച്ഛൻ പി.സുകുമാരനും അമ്മ ബി.വസുമതിയുമാണ്. അച്ഛൻ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ മുൻ മണ്ഡലം പ്രസിഡൻ്റുകൂടിയായിരുന്നു. ബിജു.എസ് ഏക സഹോദരനാണ്.{{citation needed}}
== അധികാര പദവികൾ ==
* എ.ഐ.സി.സി അംഗം (നിലവിൽ).
* ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റ് - കൊല്ലം (2016-2021).
*മഹിളാ കോൺഗ്രസ് ദേശീയ ഉപാദ്ധ്യക്ഷ (2012-14)
*മഹിളാ കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന അദ്ധ്യക്ഷ (2011-17)
*ഡിസിസി ജനറൽ സെക്രട്ടറി, കൊല്ലം
*എക്സിക്യൂട്ടീവ് മെമ്പർ, സ്റ്റേറ്റ് കുടുംബശ്രീ മിഷൻ
*സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ്, ആശാ വർക്കേഴ്സ് കോൺഗ്രസ് ഐഎൻടിയുസി.
*പ്രസിഡൻ്റ്, സ്റ്റേറ്റ് സ്കൂൾ കൗൺസിൽ അസോസിയേഷൻ
*മഹിളാ കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി
*യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി
*കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയംഗം
*കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻ്റ് (എസ്.എൻ മെൻസ്, കൊല്ലം)
*കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി (എസ്.എൻ മെൻസ്, കൊല്ലം)
*സ്കൂൾ ലീഡർ - (1986 കൊല്ലം പുന്നക്കോട് സെൻ്റ് തോമസ് ഹൈസ്കൂൾ){{citation needed}}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വനിതാ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
132rkbgsnc8cerpnxfzcwm8hcrcx5o6
4619962
4619961
2026-05-17T13:31:19Z
GV2010
217548
/* */
4619962
wikitext
text/x-wiki
[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസി]]ന്റെ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകയാണ് അഡ്വ. '''ബിന്ദു കൃഷ്ണ'''<ref>http://kpcc.org.in/member/736/adv-bindu-krishna/gallery.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.
{{infobox politician
| name = ബിന്ദു കൃഷ്ണ
| image =
| caption =
| birth_date = 1973
| birth_place = കൊല്ലം ജില്ല
| death_date =
| death_place =
| office = സംസ്ഥാന വനിതാ - ശിശുക്ഷേമ, സാമൂഹിക ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മെയ് 2026 -
| predecessor = [[ആർ. ബിന്ദു]] (സാമൂഹികക്ഷേമം) [[വീണാ ജോർജ്ജ്]](വനിത, ശിശു ക്ഷേമം)
| constituency = [[കൊല്ലം| കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| office1 = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം
| term1 = 2026 മെയ്
| predecessor1 = [[മുകേഷ്]]
| constituency1 = [[കൊല്ലം| കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
}}
== ജീവിത രേഖ ==
[[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിലെ]] കട്ടച്ചലിലാണ് ബിന്ദുകൃഷ്ണ ജനിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/240316/caste-rules-as-kerala-assembly-elections-near.html|title=Caste rules as Kerala Assembly elections near|access-date=2021-05-05|last=Chandran|first=Cynthia|date=2016-03-24|language=en}}</ref> 1986ൽ കൊല്ലം പുന്നക്കോട് സെൻ്റ് തോമസ് ഹൈസ്കൂളിലെ സ്കൂൾ ലീഡറായിരുന്നു. 1987ൽ ഉപരിപഠനത്തിന് കൊല്ലം എസ്.എൻ മെൻസിൽ എത്തിയ ബിന്ദുകൃഷ്ണ [[കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ|കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയനിൽ]] സജീവമായി. 1987-89 കാലഘട്ടത്തിൽ എസ്.എൻ മെൻസിൽ കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും, 1991-92 കാലഘട്ടത്തിൽ കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻ്റായും പ്രവർത്തിച്ചു. {{citation needed}}എസ്.എഫ്.ഐയുടെ കോട്ട എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്ന കൊല്ലം എസ്.എൻ മെൻസിൽ ശക്തമായ പ്രവർത്തനം നടത്തിയ കെ.എസ്.യു വനിതാ നേതാവ് എന്ന നിലയിൽ 1993ൽ കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗമായി നിയമിതയായി. തിരുവനന്തപുരം [[കേരള ലോ അക്കാദമി ലോ കോളേജ്|ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും നിയമബിരുദവും ഗവ. ലോ കോളേജിൽ]] നിന്നും അന്താരാഷ്ട്ര നിയമത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും കരസ്ഥമാക്കിയ ബിന്ദുകൃഷ്ണ കൊല്ലം കോടതിയിൽ അഭിഭാഷക വൃത്തിയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. ഒപ്പം കൊല്ലത്തെ രാഷ്ട്രീയ-പൊതു പ്രവർത്തനത്തിലും സജീവമായി.{{citation needed}}
2004-2007 കാലഘട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യൻ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സിൻ്റെ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി സംസ്ഥാനത്തുടനീളം മികച്ച രീതിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.
2007-2011 കാലഘട്ടത്തിൽ മഹിളാ കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും, കൊല്ലം ഡിസിസി ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്തി. പ്രവർത്തന മികവുകൊണ്ട് മഹിളാ കോൺഗ്രസിൻ്റെ ഏക ദേശീയ ഉപാദ്ധ്യക്ഷയായും, ദീർഘകാലം സംസ്ഥാന അദ്ധ്യക്ഷയായും പ്രവർത്തിക്കാൻ ബിന്ദുകൃഷ്ണയ്ക്ക് അവസരം ലഭിച്ചു. സംസ്ഥാനത്ത് മഹിളാ കോൺഗ്രസ് കൂടുതൽ ശക്തിയാർജ്ജിച്ചത് ബിന്ദുകൃഷ്ണ അദ്ധ്യക്ഷയായിരുന്ന കാലത്തായിരുന്നു. {{citation needed}}
2016-2021 കാലഘട്ടത്തിൽ കൊല്ലം ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച പ്രസിഡൻ്റായി പ്രവർത്തിച്ചു. കേരളത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ വനിതാ ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റും, മുഴുവൻ സമയ പൊതുപ്രവർത്തകയായ ആദ്യ വനിതാ ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റുമായിരുന്നു ബിന്ദുകൃഷ്ണ. 2016 ഡിസംബർ 18ന് കൊല്ലം ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റായി ചുമതലയേറ്റു. പ്രവർത്തന മികവും, ചിട്ടയായ സംഘടനാ സംവിധാനവും എതിരാളികൾ പോലും അംഗീകരിക്കുകയും, അഭിനന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന പല സന്ദർഭങ്ങൾക്ക് വഴിതെളിച്ചു.
{{citation needed}}
2016ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഒറ്റ യുഡിഎഫ് എംഎൽഎമാരില്ലാതിരുന്ന കൊല്ലം ജില്ലയ്ക്ക് 2021ൽ രണ്ട് കോൺഗ്രസ് എംഎൽഎമാരെ സംഭാവന ചെയ്യാൻ ബിന്ദുകൃഷ്ണ നേതൃത്വം നൽകിയ കൊല്ലം ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിക്ക് കഴിഞ്ഞു. മൂന്ന് അസംബ്ലി മണ്ഡലങ്ങൾ രണ്ടായിരത്തിൽപരം വോട്ടുകൾക്ക് മാത്രമാണ് കോൺഗ്രസിനും യുഡിഎഫിനും നഷ്ടമായത്. {{citation needed}}
നിലവിൽ എ.ഐ.സി.സി ആംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചു വരികയാണ് അഡ്വ. ബിന്ദുകൃഷ്ണ.
തിരുവനന്തപുരം ഡിസിസി ജനറൽ സെക്രട്ടറി അഡ്വ. എസ്.കൃഷ്ണകുമാർ ഭർത്താവാണ്. ഏക മകൻ കെ.കെ ശ്രീകൃഷ്ണ. അച്ഛൻ പി.സുകുമാരനും അമ്മ ബി.വസുമതിയുമാണ്. അച്ഛൻ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ മുൻ മണ്ഡലം പ്രസിഡൻ്റുകൂടിയായിരുന്നു. ബിജു.എസ് ഏക സഹോദരനാണ്.{{citation needed}}
== അധികാര പദവികൾ ==
* എ.ഐ.സി.സി അംഗം (നിലവിൽ).
* ഡിസിസി പ്രസിഡൻ്റ് - കൊല്ലം (2016-2021).
*മഹിളാ കോൺഗ്രസ് ദേശീയ ഉപാദ്ധ്യക്ഷ (2012-14)
*മഹിളാ കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന അദ്ധ്യക്ഷ (2011-17)
*ഡിസിസി ജനറൽ സെക്രട്ടറി, കൊല്ലം
*എക്സിക്യൂട്ടീവ് മെമ്പർ, സ്റ്റേറ്റ് കുടുംബശ്രീ മിഷൻ
*സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ്, ആശാ വർക്കേഴ്സ് കോൺഗ്രസ് ഐഎൻടിയുസി.
*പ്രസിഡൻ്റ്, സ്റ്റേറ്റ് സ്കൂൾ കൗൺസിൽ അസോസിയേഷൻ
*മഹിളാ കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി
*യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി
*കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയംഗം
*കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻ്റ് (എസ്.എൻ മെൻസ്, കൊല്ലം)
*കെ.എസ്.യു യൂണിറ്റ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി (എസ്.എൻ മെൻസ്, കൊല്ലം)
*സ്കൂൾ ലീഡർ - (1986 കൊല്ലം പുന്നക്കോട് സെൻ്റ് തോമസ് ഹൈസ്കൂൾ){{citation needed}}
==അവലംബം==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വനിതാ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
71h1fa4exayrqvup1dh5dyi0uo292v4
റോജി എം. ജോൺ
0
339393
4619977
4612384
2026-05-17T16:49:47Z
~2026-29714-29
217868
Place of residence
4619977
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Roji M. John}}
{{Infobox officeholder
| image = File:Roji M John at Kodussery IMG 20260326 160534972 (cropped).jpg
| name = റോജി എം. ജോൺ
| native_name =
| caption =
| birth_date = {{birth date and age|1982|5|20|df=y}}
| birth_place = [[ചെറുപുഴ]]
| residence = [[കുറുമശ്ശേരി]]
| death_date =
| death_place =
| constituency = [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]]
| office = കേരള നിയമസഭാംഗം
| term_start = [[മേയ് 21]] [[2016]]
| term_end =
| predecessor = [[ജോസ് തെറ്റയിൽ]]
| successor =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]]
| religion = ക്രിസ്ത്യൻ സിറിയൻ കാത്തലിക്
| father = ജോൺ എം.വി.
| mother = എത്സമ്മ
| spouse = [[ലിപ്സി പൗലോസ്]]
| children =
| website =
| signature =
| footnotes =
| date = ജൂലൈ 26
| year = 2020
| source = http://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/231 കേരള നിയമസഭ
}}
2016 മുതൽ [[അങ്കമാലി]]യിൽ നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗവും]] [[എൻ.എസ്.യു.ഐ]] മുൻ ദേശീയ പ്രസിഡൻറുമായിരുന്ന കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള [[കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] യുവനേതാവാണ്. '''റോജി.എം.ജോൺ'''
(ജനനം:20 മെയ് 1982)<ref>https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/220416/young-faces-to-fight-it-out-in-angamaly.html</ref><ref>https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2016/may/25/Roji-M-John-envisions-a-larger-Kochi-calls-Angamaly-the-gateway-907565.html</ref><ref>https://resultuniversity.com/election/angamaly-kerala-assembly-constituency#2016</ref>
== ജീവിതരേഖ ==
[[കണ്ണൂർ]] [[ജില്ല]]യിലെ [[തളിപ്പറമ്പ്|പയ്യന്നൂർ]] താലൂക്കിലെ ചെറുപുഴ പഞ്ചായത്തിലെ തിരുമേനി മുള്ളൻമടയ്ക്കൽ എം.വി ജോണിൻ്റേയും എൽസമ്മയുടേയും മകനായി 1982 മെയ് 20ന് ജനിച്ചു. തിരുമേനി ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം എസ്.എച്ച്.കോളേജ് തേവര, ജെ.എൻ.യു.ഹൈദരാബാദ് എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു. എം.എ.എം.എംഫിൽ ആണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത. <ref>http://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/231</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
ഒരു [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] രാഷ്ടീയ പ്രവർത്തകനാണ് റോജി.എം.ജോൺ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥി വിഭാഗമായ [[എൻ.എസ്.യു.ഐ]] വിന്റെ മുൻ ദേശീയ അദ്ധ്യക്ഷനായ ഇദ്ദേഹം 2016- മുതൽ [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള സാമാജികനാണ്. <ref> http://zeenews.india.com/news/kerala/roji-m-john-and-mohammed-mohsins-journey-from-jnu-to-kerala-assembly_1887337.html</ref> .<ref> http://indianexpress.com/article/india/india-others/roji-m-john-elected-new-president-of-nsui/</ref>
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 2001 യൂണിയൻ ചെയർമാൻ, എസ്.എച്ച്.കോളേജ്, തേവര
* 2005 എൻ.എസ്.യു.ഐ. കൗൺസിലർ ജെ.എൻ.യു.
* 2006 സെക്രട്ടറി, എൻ.എസ്.യു.ഐ, ജെ.എൻ.യു
* 2011 വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, എൻ.എസ്.യു.ഐ
* 2014-2019 ദേശീയ പ്രസിഡൻറ്, എൻ.എസ്.യു.ഐ
* 2016-തുടരുന്നു നിയമസഭാംഗം, അങ്കമാലി<ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/result/election2016/en/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-13 |archive-date=2021-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210923051446/https://www.mathrubhumi.com/result/election2016/en/index.html |url-status=dead }}</ref>
==അവലംബം==
{{reflist}}
{{Fourteenth KLA}}
[[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 20-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
rvt9s03tzoperz2kfiokmog78ioawd4
4620097
4619977
2026-05-18T11:26:28Z
Dr.Balamurali Krishna
207265
4620097
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Roji M. John}}
{{Infobox officeholder
| image = File:Roji M John at Kodussery IMG 20260326 160534972 (cropped).jpg
| name = റോജി എം. ജോൺ
| native_name =
| caption =
| birth_date = {{birth date and age|1982|5|20|df=y}}
| birth_place = [[ചെറുപുഴ]]
| residence = [[കുറുമശ്ശേരി]]
| death_date =
| death_place =
| constituency = [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]]
| office = കേരള നിയമസഭാംഗം
| term_start = [[മേയ് 21]] [[2016]]
| term_end =
| predecessor = [[ജോസ് തെറ്റയിൽ]]
| successor =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]]
| religion = ക്രിസ്ത്യൻ സിറിയൻ കാത്തലിക്
| father = ജോൺ എം.വി.
| mother = എത്സമ്മ
| spouse = [[ലിപ്സി പൗലോസ്]]
| children =
| website =
| signature =
| footnotes =
| date = ജൂലൈ 26
| year = 2020
| source = http://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/231 കേരള നിയമസഭ
}}
2016 മുതൽ [[അങ്കമാലി]]യിൽ നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗവും]] [[എൻ.എസ്.യു.ഐ]] മുൻ ദേശീയ പ്രസിഡൻറുമായിരുന്ന കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള [[കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] യുവ മന്ത്രിയാണ് '''റോജി.എം.ജോൺ'''
(ജനനം:20 മെയ് 1982)<ref>https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/220416/young-faces-to-fight-it-out-in-angamaly.html</ref><ref>https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2016/may/25/Roji-M-John-envisions-a-larger-Kochi-calls-Angamaly-the-gateway-907565.html</ref><ref>https://resultuniversity.com/election/angamaly-kerala-assembly-constituency#2016</ref>
== ജീവിതരേഖ ==
[[കണ്ണൂർ]] [[ജില്ല]]യിലെ [[തളിപ്പറമ്പ്|പയ്യന്നൂർ]] താലൂക്കിലെ ചെറുപുഴ പഞ്ചായത്തിലെ തിരുമേനി മുള്ളൻമടയ്ക്കൽ എം.വി ജോണിൻ്റേയും എൽസമ്മയുടേയും മകനായി 1982 മെയ് 20ന് ജനിച്ചു. തിരുമേനി ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം എസ്.എച്ച്.കോളേജ് തേവര, ജെ.എൻ.യു.ഹൈദരാബാദ് എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു. എം.എ.എം.എംഫിൽ ആണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത. <ref>http://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/231</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
ഒരു [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] രാഷ്ടീയ പ്രവർത്തകനാണ് റോജി.എം.ജോൺ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥി വിഭാഗമായ [[എൻ.എസ്.യു.ഐ]] വിന്റെ മുൻ ദേശീയ അദ്ധ്യക്ഷനായ ഇദ്ദേഹം 2016- മുതൽ [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള സാമാജികനാണ്. <ref> http://zeenews.india.com/news/kerala/roji-m-john-and-mohammed-mohsins-journey-from-jnu-to-kerala-assembly_1887337.html</ref> .<ref> http://indianexpress.com/article/india/india-others/roji-m-john-elected-new-president-of-nsui/</ref>
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 2001 യൂണിയൻ ചെയർമാൻ, എസ്.എച്ച്.കോളേജ്, തേവര
* 2005 എൻ.എസ്.യു.ഐ. കൗൺസിലർ ജെ.എൻ.യു.
* 2006 സെക്രട്ടറി, എൻ.എസ്.യു.ഐ, ജെ.എൻ.യു
* 2011 വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, എൻ.എസ്.യു.ഐ
* 2014-2019 ദേശീയ പ്രസിഡൻറ്, എൻ.എസ്.യു.ഐ
* 2016-തുടരുന്നു നിയമസഭാംഗം, അങ്കമാലി<ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/result/election2016/en/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-13 |archive-date=2021-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210923051446/https://www.mathrubhumi.com/result/election2016/en/index.html |url-status=dead }}</ref>
==അവലംബം==
{{reflist}}
{{Fourteenth KLA}}
[[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 20-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
rllgqwwjtc61zei5hexlt89oj441j4r
4620105
4620097
2026-05-18T11:40:47Z
Dr.Balamurali Krishna
207265
4620105
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Roji M. John}}
{{Infobox officeholder
| image = File:Roji M John at Kodussery IMG 20260326 160534972 (cropped).jpg
| name = റോജി എം. ജോൺ
| native_name =
| caption =
| birth_date = {{birth date and age|1982|5|20|df=y}}
| birth_place = [[ചെറുപുഴ]]
| residence = [[കുറുമശ്ശേരി]]
| death_date =
| death_place =
| constituency = [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]]
| office = കേരള നിയമസഭാംഗം
| term_start = [[മേയ് 21]] [[2016]]
| term_end =
| predecessor = [[ജോസ് തെറ്റയിൽ]]
| successor =
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]]
| religion = ക്രിസ്ത്യൻ സിറിയൻ കാത്തലിക്
| father = ജോൺ എം.വി.
| mother = എത്സമ്മ
| spouse = [[ലിപ്സി പൗലോസ്]]
| children =
| website =
| signature =
| footnotes =
| date = ജൂലൈ 26
| year = 2020
| source = http://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/231 കേരള നിയമസഭ
}}
2016 മുതൽ [[അങ്കമാലി]]യിൽ നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗവും]] [[എൻ.എസ്.യു.ഐ]] മുൻ ദേശീയ പ്രസിഡൻറുമായിരുന്ന കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള [[കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസിൻ്റെ]] യുവ മന്ത്രിയാണ് '''റോജി.എം.ജോൺ'''
(ജനനം:20 മെയ് 1982)<ref>https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/220416/young-faces-to-fight-it-out-in-angamaly.html</ref><ref>https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2016/may/25/Roji-M-John-envisions-a-larger-Kochi-calls-Angamaly-the-gateway-907565.html</ref><ref>https://resultuniversity.com/election/angamaly-kerala-assembly-constituency#2016</ref>
== ജീവിതരേഖ ==
[[കണ്ണൂർ]] [[ജില്ല]]യിലെ [[തളിപ്പറമ്പ്|പയ്യന്നൂർ]] താലൂക്കിലെ ചെറുപുഴ പഞ്ചായത്തിലെ തിരുമേനി മുള്ളൻമടയ്ക്കൽ എം.വി ജോണിൻ്റേയും എൽസമ്മയുടേയും മകനായി 1982 മെയ് 20ന് ജനിച്ചു. തിരുമേനി ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം എസ്.എച്ച്.കോളേജ് തേവര, ജെ.എൻ.യു.ഹൈദരാബാദ് എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു. എം.എ.എം.എംഫിൽ ആണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത. <ref>http://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/231</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
ഒരു [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] രാഷ്ടീയ പ്രവർത്തകനാണ് റോജി.എം.ജോൺ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥി വിഭാഗമായ [[എൻ.എസ്.യു.ഐ]] വിന്റെ മുൻ ദേശീയ അദ്ധ്യക്ഷനായ ഇദ്ദേഹം 2016- മുതൽ [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള സാമാജികനാണ്. <ref> http://zeenews.india.com/news/kerala/roji-m-john-and-mohammed-mohsins-journey-from-jnu-to-kerala-assembly_1887337.html</ref> .<ref> http://indianexpress.com/article/india/india-others/roji-m-john-elected-new-president-of-nsui/</ref>
'''പ്രധാന പദവികൾ'''
* 2001 യൂണിയൻ ചെയർമാൻ, എസ്.എച്ച്.കോളേജ്, തേവര
* 2005 എൻ.എസ്.യു.ഐ. കൗൺസിലർ ജെ.എൻ.യു.
* 2006 സെക്രട്ടറി, എൻ.എസ്.യു.ഐ, ജെ.എൻ.യു
* 2011 വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, എൻ.എസ്.യു.ഐ
* 2014-2019 ദേശീയ പ്രസിഡൻറ്, എൻ.എസ്.യു.ഐ
* 2016-തുടരുന്നു നിയമസഭാംഗം, അങ്കമാലി
* <ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/result/election2016/en/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-13 |archive-date=2021-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210923051446/https://www.mathrubhumi.com/result/election2016/en/index.html |url-status=dead }}</ref>2026 മേയ് വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭയിൽ മന്ത്രി.
==അവലംബം==
{{reflist}}
{{Fourteenth KLA}}
[[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:മേയ് 20-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]]
pq1rkcu9mv2uqpnl3gb6wog0xxr3kkq
സ്പർശനപ്രേരിതചലനം
0
351600
4619967
2411162
2026-05-17T14:01:20Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619967
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Thigmotropism}}
[[File:Bean P 20161010 171647.jpg|thumb|പയർവള്ളി]]
വള്ളിച്ചെടികൾ മറ്റ് കമ്പുകളുമായി സമ്പർക്കത്തിൽ വരുമ്പോൾ ആ ദിശയിലേക്ക് ചുറ്റിത്തിരിഞ്ഞ് വളരുന്നതിനു ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന സസ്യചലനമാണ് '''സ്പർശനപ്രേരിതചലനം'''<ref>NBS English-Malayalam നിഘണ്ടു (1966) സി. മാധവൻ പിള്ള </ref><ref>{{Cite book|title=ശാസ്ത്രം എത്ര ലളിതം - സർവ്വശാസ്ത്രപാഠങ്ങളുടേയും ബൃഹദ്സമാഹാരം|last=|first=|publisher=ഡി സി ബുക്സ്|year=|isbn=|editor-last=പ്രൊ. എസ്. ശിവദാസ്|volume=നാല് (സസ്യശാസ്ത്രം)|location=|pages=}}</ref> (Thigmotropism) . [[ആരോഹി]] സസ്യങ്ങളിലാണ് ഇങ്ങനെയുള്ള സവിശേഷത കാണുന്നത്. ഈ സവിശേഷത കാണിക്കുന്ന ചെടികളുടെ കൂമ്പ് വളർന്ന് ഒരു തണ്ടിൽ സ്പർശിക്കുമ്പോഴാണ് അത് അക്ഷഭ്രംശം സംഭവിച്ച് ചുറ്റിതുടങ്ങുന്നത്.സ്പർശനം മൂലമുണ്ടാകുന്ന ഈ ചലനം ഹാപ്റ്റോട്രോപ്പിസം{{തെളിവ്}}<ref>{{Cite web |url=http://www.biologydiscussion.com/plants/tropic-movements/tropic-movements-in-plants-6-types-with-diagram/15841 |title=Tropic Movements in Plants: 6 Types (With Diagram) |access-date=2016-10-12 |archive-date=2016-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160614193925/http://www.biologydiscussion.com/plants/tropic-movements/tropic-movements-in-plants-6-types-with-diagram/15841 |url-status=dead }}</ref> എന്നും തിങ്മോട്രോപ്പിസം എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. [[മുല്ല]], [[പാഷൻഫ്രൂട്ട്]], [[കാച്ചിൽ]], [[മേന്തോന്നി]], [[ശംഖുപുഷ്പം]], [[പാവൽ]] ഇവയൊക്കെ ഹാപ്റ്റോട്രോപ്പിസം കാണിക്കുന്ന സസ്യങ്ങൾക്ക് ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
[[File:Brunnichia_ovata.jpg|right|thumb|വള്ളിച്ചെടി കമ്പിൽ ചുറ്റിക്കയറുന്നു.]]
== അവലംബം==
{{reflist}}
== അധികവായനയ്ക്ക് ==
* [http://www.biologydiscussion.com/plants/tropic-movements/tropic-movements-in-plants-6-types-with-diagram/15841 Tropic Movements in Plants: 6 Types (With Diagram)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160614193925/http://www.biologydiscussion.com/plants/tropic-movements/tropic-movements-in-plants-6-types-with-diagram/15841 |date=2016-06-14 }}
[[വർഗ്ഗം:സസ്യശാസ്ത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:അഭിഗതി]]
ewee94582pzq85uhljfox37lllwqvqo
സി.പി. ജോൺ
0
358709
4620033
4559853
2026-05-18T06:22:15Z
GV2010
217548
4620033
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|C.P. John}}
{{Infobox officeholder
| name = സി.പി. ജോൺ (ചെറുവത്തൂർ പൗലോസ് ജോൺ)
| image = C.P.John.jpg
| office = കേരളത്തിൻറെ ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മെയ് 2026
| predecessor = [[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]]
| office1 = കേരള [[ നിയമസഭാംഗം]]
| term1 = 04 മെയ് 2026
| predecessor1 = [[ആന്റണി രാജു]]
| constituency1 = [[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| birth_date = {{Birth date|df=yes|1957|04|22}}
| birth_place = [[കുന്നംകുളം]]
| nationality = Indian
| occupation = Politician & Social Worker
| parents = CI Poulose & Rosa
}}'''സി.പി. ജോൺ. CP John (Cheruvathoor Poulose John) രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ''',<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/cp-john-cmp-faction-leader/article6653766.ece</ref> സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകൻ. എഴുത്തുകാരൻ.കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി( [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|Communist Marxist Party]] (CMP), ജനറൽ സെക്രട്ടറി.1987 ൽ ആരംഭിച്ച സി.എം.പി സ്ഥാപക നേതാവാണ്. കേരള സംസ്ഥാന ആസൂത്രണ സമിതിയംഗമാണ്.
1957-ൽ കുന്നംകുളത്ത് ജനിച്ചു. കുന്നംകുളത്ത് നിന്നും പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. പിതാവ് സി.ഐ. പൗലോസ്. മാതാവ് റോസ പൗലോസ്.
== References ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:1957-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.എം.പി. പ്രവർത്തകർ]]
sv7ju31gjtt8b4l9k7emhn6aoav5s90
4620036
4620033
2026-05-18T06:49:37Z
Vicharam
9387
4620036
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|C.P. John}}
{{Infobox officeholder
| name = സി.പി. ജോൺ (ചെറുവത്തൂർ പൗലോസ് ജോൺ)
| image = C.P.John.jpg
| office = കേരളത്തിൻറെ ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി
| term = 18 മെയ് 2026
| predecessor = [[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]]
| office1 = കേരള [[ നിയമസഭാംഗം]]
| term1 = 04 മെയ് 2026
| predecessor1 = [[ആന്റണി രാജു]]
| constituency1 = [[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| birth_date = {{Birth date|df=yes|1957|04|22}}
| birth_place = [[കുന്നംകുളം]]
| nationality = Indian
| occupation = Politician & Social Worker
| parents = CI Poulose & Rosa
}}
'''സി.പി. ജോൺ. CP John (Cheruvathoor Poulose John) രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ''',<ref>http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/cp-john-cmp-faction-leader/article6653766.ece</ref> സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകൻ. എഴുത്തുകാരൻ.കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി( [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|Communist Marxist Party]] (CMP), ജനറൽ സെക്രട്ടറി.1987 ൽ ആരംഭിച്ച സി.എം.പി സ്ഥാപക നേതാവാണ്. കേരള സംസ്ഥാന ആസൂത്രണ സമിതിയംഗമാണ്. [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026 ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞെടുപ്പിൽ]] തിരുവനന്തപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചു. വിഡി സതീശൻ മന്ത്രിസഭയിൽ ഗതാഗത മന്ത്രി.
1957-ൽ കുന്നംകുളത്ത് ജനിച്ചു. കുന്നംകുളത്ത് നിന്നും പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. പിതാവ് സി.ഐ. പൗലോസ്. മാതാവ് റോസ പൗലോസ്.
== References ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:1957-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.എം.പി. പ്രവർത്തകർ]]
sa9qbiw9n2z8gq90bra9x1d3jyswd2f
അരയന്നങ്ങളുടെ വീട്
0
391326
4620029
3963862
2026-05-18T05:53:23Z
Sreehari lijinas
209493
4620029
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = Arayannangalude Veedu
| image = Arayannangalude Veedu.jpg
| image_size =
| caption =
| director = [[ലോഹിതദാസ്]]
| producer =
| writer = [[ലോഹിതദാസ്]]
| narrator =
| starring = [[Mammootty]]<br>[[Lakshmi Gopalaswamy|Lakshmi Gopalaswami]]<br>[[Kaviyoor Ponnamma]]<br>[[Devan (actor)|Devan]]<br>[[Oduvil Unnikrishnan]]<br>[[Siddique (actor)|Siddique]]
| music = [[Raveendran]]<br/>[[Gireesh Puthenchery]] (Lyrics)<br/>[[Johnson (composer)|Johnson]] ([[Background music|BGM]])
| cinematography = വേണുഗോപാൽ
| editing = [[ജി. മുരളീ|ജി.മുരളി]]
| distributor =
| released = {{Film date|df=yes|2000}}
| runtime =
| country = India
| language = Malayalam
| budget =
| gross =
}}
[[പ്രമാണം:Arayanangalude veedu movie video ca.jpg|നടുവിൽ|ലഘുചിത്രം|അരയനങ്ങളുടെ വീട്]]
2000 ൽ [[എ.കെ. ലോഹിതദാസ്]] എഴുതിയ ഒരു [[ചലച്ചിത്രം|ചലച്ചിത്രമാണ്]] '''അരയന്നങ്ങളുടെ വീട്'''.
==കഥ==
ഭിലായ് സ്റ്റീൽ പ്ലാൻറിലെ തൊഴിലാളിയായ രവീന്ദ്രനാഥ് ([[മമ്മൂട്ടി]]) സന്തുഷ്ട കുടുംബജീവിതം നയിക്കുന്നു. തന്റെ ചെറിയ കുടുംബത്തിൽ ഭാര്യ സീത ([[ലക്ഷ്മി ഗോപാലസ്വാമി]]), ലക്ഷ്മി, ചിന്നു എന്നീ രണ്ട് പെൺമക്കളുമുണ്ട്. അതിനിടെ പ്ലാന്റിൽ വെച്ചുണ്ടായ മലയാളിയായ തന്റെ സഹപ്രവർത്തകന്റെ അപകട മരണം വീടിനെയും കുടുംബത്തെയും കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓർമകളെ ഉണർത്തി. ഇതുപോലെ താൻ മരിച്ചാൽ അന്വേഷിക്കാനും മക്കളെയും ഭാര്യയെയും സംരക്ഷിക്കാനും ആരുണ്ടാകുമെന്ന് വേവലാതിപ്പെട്ടു. തന്റെ വേരുകൾ തേടി നാട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു.
കഴിഞ്ഞ 18 വർഷത്തിനിടയിൽ കാര്യങ്ങൾ ഒരുപാട് മാറിയിട്ടുണ്ട്. രാജേന്ദ്രനാഥ് ([[ദേവൻ (നടൻ)|ദേവൻ]]), തന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ രവിക്ക് സ്വാഗതം നൽകുന്നില്ല . അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ഹരി (കൃഷ്ണകുമാർ), സഹോദരി സുന്ദന്ദ ([[ബിന്ദു പണിക്കർ]]) എന്നിവരുടെ കുടുംബ സ്വത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇപ്പോൾ രവിക്ക് കൈമാറും. ഗീത ([[സോന നായർ]]), മറ്റൊരു സഹോദരി, അവനെ കാണാൻ വളരെ സന്തോഷമുണ്ട്. അദ്ദേഹ കണ്ട ശേഷം അമ്മയുടെ ([[കവിയൂർ പൊന്നമ്മ]]) ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു. അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ശേഷിപ്പുകൾ അവർക്കനുഭവപ്പെടാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും അവർ അവരുടെ കുടുംബത്തിൽ കടുത്ത ചരിത്രമുണ്ടാകാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ, രവി തന്റെ സഹോദരങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ വിജയിക്കുകയും, ഭിലായിലേക്ക് പോകുകയും ചെയ്യുന്നു.
==അഭിനേതാക്കൾ==
*[[മമ്മൂട്ടി]]
*[[ലക്ഷ്മി ഗോപാലസ്വാമി]]
*[[ദേവൻ (നടൻ)|ദേവൻ]] .
*കൃപ
*[[ഒടുവിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]
*[[സോനാ നായർ]]
*[[ജോമോൾ]]
*[[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]]
*[[ലാൽ]]
*[[ടി.പി. മാധവൻ|ടി . പി . മാധവൻ]]
*മയൂരി
*[[കൊച്ചിൻ ഹനീഫ]]
*[[ബിന്ദു പണിക്കർ]]
*[[രശ്മി സോമൻ]]
== അവലംബം ==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:2000-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ലോഹിതദാസ് കഥ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ലോഹിതദാസ് തിരക്കഥ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
jo79x8z9uge5toj5e4ilbdkfkd2rfnj
4620093
4620029
2026-05-18T11:20:34Z
Sreehari lijinas
209493
4620093
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = Arayannangalude Veedu
| image = Arayanangalude veedu movie video ca.jpg
| image_size =
| caption = സിഡി പുറംചട്ട
| director = [[ലോഹിതദാസ്]]
| producer =
| writer = [[ലോഹിതദാസ്]]
| narrator =
| starring = [[Mammootty]]<br>[[Lakshmi Gopalaswamy|Lakshmi Gopalaswami]]<br>[[Kaviyoor Ponnamma]]<br>[[Devan (actor)|Devan]]<br>[[Oduvil Unnikrishnan]]<br>[[Siddique (actor)|Siddique]]
| music = [[Raveendran]]<br/>[[Gireesh Puthenchery]] (Lyrics)<br/>[[Johnson (composer)|Johnson]] ([[Background music|BGM]])
| cinematography = വേണുഗോപാൽ
| editing = [[ജി. മുരളീ|ജി.മുരളി]]
| distributor =
| released = {{Film date|df=yes|2000}}
| runtime =
| country = India
| language = Malayalam
| budget =
| gross =
}}
[[പ്രമാണം:Arayanangalude veedu movie video ca.jpg|നടുവിൽ|ലഘുചിത്രം|അരയനങ്ങളുടെ വീട്]]
2000 ൽ [[എ.കെ. ലോഹിതദാസ്]] എഴുതിയ ഒരു [[ചലച്ചിത്രം|ചലച്ചിത്രമാണ്]] '''അരയന്നങ്ങളുടെ വീട്'''.
==കഥ==
ഭിലായ് സ്റ്റീൽ പ്ലാൻറിലെ തൊഴിലാളിയായ രവീന്ദ്രനാഥ് ([[മമ്മൂട്ടി]]) സന്തുഷ്ട കുടുംബജീവിതം നയിക്കുന്നു. തന്റെ ചെറിയ കുടുംബത്തിൽ ഭാര്യ സീത ([[ലക്ഷ്മി ഗോപാലസ്വാമി]]), ലക്ഷ്മി, ചിന്നു എന്നീ രണ്ട് പെൺമക്കളുമുണ്ട്. അതിനിടെ പ്ലാന്റിൽ വെച്ചുണ്ടായ മലയാളിയായ തന്റെ സഹപ്രവർത്തകന്റെ അപകട മരണം വീടിനെയും കുടുംബത്തെയും കുറിച്ചുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഓർമകളെ ഉണർത്തി. ഇതുപോലെ താൻ മരിച്ചാൽ അന്വേഷിക്കാനും മക്കളെയും ഭാര്യയെയും സംരക്ഷിക്കാനും ആരുണ്ടാകുമെന്ന് വേവലാതിപ്പെട്ടു. തന്റെ വേരുകൾ തേടി നാട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചുവന്നു.
കഴിഞ്ഞ 18 വർഷത്തിനിടയിൽ കാര്യങ്ങൾ ഒരുപാട് മാറിയിട്ടുണ്ട്. രാജേന്ദ്രനാഥ് ([[ദേവൻ (നടൻ)|ദേവൻ]]), തന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ രവിക്ക് സ്വാഗതം നൽകുന്നില്ല . അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇളയ സഹോദരൻ ഹരി (കൃഷ്ണകുമാർ), സഹോദരി സുന്ദന്ദ ([[ബിന്ദു പണിക്കർ]]) എന്നിവരുടെ കുടുംബ സ്വത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇപ്പോൾ രവിക്ക് കൈമാറും. ഗീത ([[സോന നായർ]]), മറ്റൊരു സഹോദരി, അവനെ കാണാൻ വളരെ സന്തോഷമുണ്ട്. അദ്ദേഹ കണ്ട ശേഷം അമ്മയുടെ ([[കവിയൂർ പൊന്നമ്മ]]) ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നു. അവരുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ശേഷിപ്പുകൾ അവർക്കനുഭവപ്പെടാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയും അവർ അവരുടെ കുടുംബത്തിൽ കടുത്ത ചരിത്രമുണ്ടാകാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചുരുങ്ങിയ സമയത്തിനുള്ളിൽ, രവി തന്റെ സഹോദരങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ വിജയിക്കുകയും, ഭിലായിലേക്ക് പോകുകയും ചെയ്യുന്നു.
==അഭിനേതാക്കൾ==
*[[മമ്മൂട്ടി]]
*[[ലക്ഷ്മി ഗോപാലസ്വാമി]]
*[[ദേവൻ (നടൻ)|ദേവൻ]] .
*കൃപ
*[[ഒടുവിൽ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]
*[[സോനാ നായർ]]
*[[ജോമോൾ]]
*[[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]]
*[[ലാൽ]]
*[[ടി.പി. മാധവൻ|ടി . പി . മാധവൻ]]
*മയൂരി
*[[കൊച്ചിൻ ഹനീഫ]]
*[[ബിന്ദു പണിക്കർ]]
*[[രശ്മി സോമൻ]]
== അവലംബം ==
{{reflist}}
[[വർഗ്ഗം:2000-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ലോഹിതദാസ് കഥ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ലോഹിതദാസ് തിരക്കഥ എഴുതിയ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]]
ck4gr1js4ue768mto11jdpfi2bfvp6n
മാന്തളിരിലെ ഇരുപത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വർഷങ്ങൾ
0
404205
4620107
4617714
2026-05-18T11:43:00Z
Sreehari lijinas
209493
4620107
wikitext
text/x-wiki
[[പ്രമാണം:Mandhalirile irupathu communist varshangal book cover.jpg|200px|right|പകരം=പുറംചട്ട|നടുവിൽ|ലഘുചിത്രം|പുറംചട്ട]]
{{Switch}}[[ബെന്യാമിൻ]] എഴുതിയ മലയാളം നോവലാണ് '''മാന്തളിരിലെ ഇരുപത് കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് വർഷങ്ങൾ'''.<ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/books/special/mbifl2018/speakers/bennyamin-mathrubhumi-international-festival-of-letters-2018-mifl--1.2547761 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-12-30 |archive-date=2018-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180206232626/http://www.mathrubhumi.com/books/special/mbifl2018/speakers/bennyamin-mathrubhumi-international-festival-of-letters-2018-mifl--1.2547761 |url-status=dead }}</ref> [[അക്കപ്പോരിന്റെ ഇരുപതു നസ്രാണിവർഷങ്ങൾ]] എന്ന നോവലിന്റെ ഒരു തുടർച്ചയായാണ് ഇത് എഴുതിയിരിക്കുന്നത്<ref>http://www.dcbooks.com/manthalirile-erupathu-communist-varshangal-by-benyamin.html</ref>
ഓർത്തഡോക്സ് ക്രിസ്തീയസഭയിലെ ഭിന്നിപ്പും കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ പരിമാണങ്ങളും അവയെല്ലാം ജനജീവിതത്തിലുണ്ടാക്കുന്ന സംഘർഷങ്ങളും ഹൃദ്യമായും നർമ്മബോധത്തോടെയും അവതരിപ്പിക്കുന്നതാണ് ഈ നോവൽ. വിമോചന ദൈവശാസ്ത്ര പ്രസ്ഥാനം, കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിയിലെ പിളർപ്പ്, [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]], മന്നം ഷുഗർമില്ലിന്റെ വളർച്ചയും തളർച്ചയും എന്നിവയെല്ലാം നോവലിൽ ചിത്രീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[ചെഗുവേര]], [[Patrice Lumumba|പാട്രിക് ലുമുംബ]], [[എം.എൻ. ഗോവിന്ദൻ നായർ]], [[ടി.വി. തോമസ്]], [[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ|ഗൗരിയമ്മ]], [[ഇ.എം.എസ്]] എന്നിവരും നോവലിലെ സാന്നിദ്ധ്യമാണ്. [[തിരുവല്ല]], [[കോഴഞ്ചേരി]] പ്രദേശങ്ങളിലെ ജനജീവിതം സ്പർശിച്ചെഴുതിയതാണ് നോവൽ<ref>[[ഡോ.ബി.ഇക്ബാൽ,കറന്റ് ബുക്സ് ബുള്ളറ്റിൻ,ഒക്ടോബർ ലക്കം,2017]]</ref>
==അവലംബം==
{{അവലംബങ്ങൾ}}
[[വർഗ്ഗം:ബെന്യാമിൻ എഴുതിയ നോവലുകൾ]]
c5tprwmbuit82rnyujn6896xn6xf46k
ആർ. ബിന്ദു
0
407185
4619959
4117740
2026-05-17T13:26:16Z
GV2010
217548
/* */
4619959
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
|name=ആർ. ബിന്ദു
| office = കേരളത്തിന്റെ ഉന്നതവിദ്യഭ്യാസം, സാമൂഹ്യക്ഷേമം വകുപ്പു മന്ത്രി
| term_start = [[മേയ് 20]] [[2021]]
| term_end = [[മേയ് 18]] [[2026]]
| predecessor = [[കെ.ടി. ജലീൽ]], [[കെ.കെ. ശൈലജ]]
| successor = [[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]]
| office2 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]]
| term_start2 = [[മേയ് 20]] [[2021]]
| term_end2 = [[മേയ് 18]] [[2026]]
| constituency2 = [[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]]
| predecessor2 = [[കെ.യു. അരുണൻ]]
| successor2 =
|office3 = [[മേയർ]], [[തൃശ്ശൂർ കോർപ്പറേഷൻ]]
| term_start3 = ഒക്ടോബർ 7, 2005
| term_end3 = ഒക്ടോബർ 6, 2010
|constituency3 = [[കാനാട്ടുകര]]
|predecessor3 = [[ജോസ് കാട്ടൂക്കാരൻ]]
|successor3 = [[ഐ.പി. പോൾ]]
|party=[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
| birth_date =
| birth_place = [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]]
| death_date =
| death_place =
|spouse=[[എ. വിജയരാഘവൻ]]
|children=എ. ഹരികൃഷ്ണൻ
|residence=[[കാനാട്ടുകര]]
|image=R Bindu.png
}}
കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ (മാർക്സിസ്റ്റ്) നേതാവും [[:വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ|പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ]] ഉന്നതവിദ്യാഭ്യസവകുപ്പ് മന്ത്രിയും [[തൃശ്ശൂർ കോർപ്പറേഷൻ|തൃശ്ശൂർ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ]] മുൻ [[മേയർ|മേയറുമാണ്]] '''ആർ. ബിന്ദു'''.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2010/01/13/stories/2010011352910300.htm|title=Lalur residents to block road|date=13 January 2010|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=13 February 2010|archive-date=2010-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20100118093445/http://www.hindu.com/2010/01/13/stories/2010011352910300.htm|url-status=dead}}</ref> തൃശൂരിലെ [[ശ്രീ കേരള വർമ്മ കോളേജ്|ശ്രീ കേരളവർമ കോളേജിൽ]] ഇംഗ്ലീഷ് പ്രൊഫസർ കൂടിയാണ് ബിന്ദു. [[ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ്]] മെമ്പറും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] അഖിലറ്റിന്ത്യാ നേതാവും കൂടിയായ [[എ. വിജയരാഘവൻ]] ആണ് ഭർത്താവ്.<ref name="hindu_oct05">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2005/10/07/stories/2005100711070300.htm|title=Bindu elected Thrissur Mayor|date=7 October 2005|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=13 February 2010|archive-date=2006-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20060307220511/http://www.hindu.com/2005/10/07/stories/2005100711070300.htm|url-status=dead}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://india.gov.in/govt/rajyasabhampbiodata.php?mpcode=103|title=Detailed Profile: Shri A. Vijayaraghavan|accessdate=13 February 2010|publisher=[[Government of India]]}}</ref> [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽനിന്ന്]] കേരളനിയമസഭയിലേക്ക് അവർ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|R. Bindu}}
{{DEFAULTSORT:ബിന്ദു}}
* [http://www.hindu.com/2009/11/13/stories/2009111352790300.htm Uproarious scenes at Thrissur Corporation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091118075633/http://www.hindu.com/2009/11/13/stories/2009111352790300.htm |date=2009-11-18 }}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുമുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിന്റെ മേയർമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ വനിതാ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാമൂഹികക്ഷേമവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
{{Bio-stub}}
r8kx4wzxxmj8zq2moiqespva0bcekst
4619960
4619959
2026-05-17T13:26:40Z
GV2010
217548
/* */
4619960
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
|name=ആർ. ബിന്ദു
| office = കേരളത്തിന്റെ ഉന്നതവിദ്യഭ്യാസം, സാമൂഹ്യക്ഷേമം വകുപ്പു മന്ത്രി
| term_start = [[മേയ് 20]] [[2021]]
| term_end = [[മേയ് 18]] [[2026]]
| predecessor = [[കെ.ടി. ജലീൽ]], [[കെ.കെ. ശൈലജ]]
| successor = [[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] (സാമൂഹ്യ ക്ഷേമം)
| office2 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]]
| term_start2 = [[മേയ് 20]] [[2021]]
| term_end2 = [[മേയ് 18]] [[2026]]
| constituency2 = [[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]]
| predecessor2 = [[കെ.യു. അരുണൻ]]
| successor2 =
|office3 = [[മേയർ]], [[തൃശ്ശൂർ കോർപ്പറേഷൻ]]
| term_start3 = ഒക്ടോബർ 7, 2005
| term_end3 = ഒക്ടോബർ 6, 2010
|constituency3 = [[കാനാട്ടുകര]]
|predecessor3 = [[ജോസ് കാട്ടൂക്കാരൻ]]
|successor3 = [[ഐ.പി. പോൾ]]
|party=[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
| birth_date =
| birth_place = [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]]
| death_date =
| death_place =
|spouse=[[എ. വിജയരാഘവൻ]]
|children=എ. ഹരികൃഷ്ണൻ
|residence=[[കാനാട്ടുകര]]
|image=R Bindu.png
}}
കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ (മാർക്സിസ്റ്റ്) നേതാവും [[:വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ|പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ]] ഉന്നതവിദ്യാഭ്യസവകുപ്പ് മന്ത്രിയും [[തൃശ്ശൂർ കോർപ്പറേഷൻ|തൃശ്ശൂർ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ]] മുൻ [[മേയർ|മേയറുമാണ്]] '''ആർ. ബിന്ദു'''.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2010/01/13/stories/2010011352910300.htm|title=Lalur residents to block road|date=13 January 2010|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=13 February 2010|archive-date=2010-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20100118093445/http://www.hindu.com/2010/01/13/stories/2010011352910300.htm|url-status=dead}}</ref> തൃശൂരിലെ [[ശ്രീ കേരള വർമ്മ കോളേജ്|ശ്രീ കേരളവർമ കോളേജിൽ]] ഇംഗ്ലീഷ് പ്രൊഫസർ കൂടിയാണ് ബിന്ദു. [[ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ്]] മെമ്പറും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] അഖിലറ്റിന്ത്യാ നേതാവും കൂടിയായ [[എ. വിജയരാഘവൻ]] ആണ് ഭർത്താവ്.<ref name="hindu_oct05">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2005/10/07/stories/2005100711070300.htm|title=Bindu elected Thrissur Mayor|date=7 October 2005|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=13 February 2010|archive-date=2006-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20060307220511/http://www.hindu.com/2005/10/07/stories/2005100711070300.htm|url-status=dead}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://india.gov.in/govt/rajyasabhampbiodata.php?mpcode=103|title=Detailed Profile: Shri A. Vijayaraghavan|accessdate=13 February 2010|publisher=[[Government of India]]}}</ref> [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽനിന്ന്]] കേരളനിയമസഭയിലേക്ക് അവർ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{commons category|R. Bindu}}
{{DEFAULTSORT:ബിന്ദു}}
* [http://www.hindu.com/2009/11/13/stories/2009111352790300.htm Uproarious scenes at Thrissur Corporation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091118075633/http://www.hindu.com/2009/11/13/stories/2009111352790300.htm |date=2009-11-18 }}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുമുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിന്റെ മേയർമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ വനിതാ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാമൂഹികക്ഷേമവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
{{Bio-stub}}
5pgtix79eif2o1qehb14hf9ve6zknw5
S&P 500 ഇൻഡക്സ്
0
412466
4619992
4142379
2026-05-17T22:49:36Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619992
wikitext
text/x-wiki
{{Prettyurl|S&P 500 Index}}
{{Infobox Index
|name = S&P 500
|logo =
|image = S and P 500 chart 1950 to 2016 with averages.png
|caption = S&P 500 ഇൻഡക്സ് - 1950 മുതൽ 2016 വരെ
|foundation = {{start date and age|1957|3|4}}<ref name=S&P500>{{cite web|url=http://www.spindices.com/idsenhancedfactsheet/file.pdf?calcFrequency=M&force_download=true&hostIdentifier=48190c8c-42c4-46af-8d1a-0cd5db894797&indexId=340|title=S&P 500 factsheet|accessdate=January 20, 2013|publisher=Standard & Poor's|archive-date=2014-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20140817065610/http://www.spindices.com/idsenhancedfactsheet/file.pdf?calcFrequency=M&force_download=true&hostIdentifier=48190c8c-42c4-46af-8d1a-0cd5db894797&indexId=340|url-status=dead}}</ref>
|operator = [[S&P Dow Jones Indices | S&P ഡൗ ജോൺസ് ഇൻഡിസെസ്]]<ref name=S&P500Details>{{cite web|url=http://us.spindices.com/indices/equity/sp-500|title=S&P 500 Overview|accessdate=January 20, 2013|publisher=S&P/Dow Jones Indices LLC|archive-date=2013-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116022807/http://us.spindices.com/indices/equity/sp-500|url-status=dead}}</ref>
|exchanges = [[New York Stock Exchange|NYSE]], [[NASDAQ | നാസ്ഡക്യു]]
|constituents = [[List of S&P 500 companies|505]]<ref>{{cite web|url=https://www.spice-indices.com/idpfiles/spice-assets/resources/public/documents/103766_multidiscovery1.pdf|format=PDF|title=S&P Dow Jones Indices Announces Treatment of Stock Dividend for Discovery Communications in S&P 500|website=Spice-indices.com|accessdate=16 December 2017}}</ref>
|cap_level = [[Market capitalization#Market cap terms|ലാർജ് ക്യാപ്]]<ref name=S&P500Details />
|mcap = US$23.9 ട്രില്യൺ<br /><small>(''as of December 29, 2017'')</small><ref>{{cite web|url=http://us.spindices.com/idsenhancedfactsheet/file.pdf?calcFrequency=M&force_download=true&hostIdentifier=48190c8c-42c4-46af-8d1a-0cd5db894797&indexId=340|title=Dow Jones Indices|website=Us.spindices.com|accessdate=16 December 2017|archive-date=2014-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20140403194910/http://us.spindices.com/idsenhancedfactsheet/file.pdf?calcFrequency=M&force_download=true&hostIdentifier=48190c8c-42c4-46af-8d1a-0cd5db894797&indexId=340|url-status=dead}}</ref>
|weighting = [[Capitalization-weighted index|ഫ്രീ ഫ്ളോട്ട് ക്യാപിറ്റലൈസേഷൻ വേയ്റ്റെഡ്]]<ref name=S&P500Methodology>{{cite web|url=http://us.spindices.com/documents/methodologies/methodology-sp-us-indices.pdf|title=S&P U.S. Indices Methodology|publisher=Standard & Poor's|accessdate=16 December 2017|archive-date=2016-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605064415/http://us.spindices.com/documents/methodologies/methodology-sp-us-indices.pdf|url-status=dead}}</ref>
|related = {{Collapsible list|
[[S&P 1500]]<br />[[S&P Global 1200]]<br />[[S&P 100]]}}
|homepage = {{URL|http://us.spindices.com/indices/equity/sp-500}}
}}
[[File:S and P 500 daily linear chart 1950 to 2016.png|thumb|ജനുവരി 3, 1950 മുതൽ ഫെബ്രുവരി 19, 2016 വരെയുള്ള ഓരോ ദിവസത്തെയും S&P 500 ന്റെ ക്ലോസിങ് വിലകൾ സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്ന രേഖീയ ആരേഖം]]
[[File:S&P 500 daily logarithmic chart 1950 to 2016.png|thumb|ജനുവരി 3, 1950 മുതൽ ഫെബ്രുവരി 19, 2016 വരെയുള്ള ഓരോ ദിവസത്തെയും S&P 500 ന്റെ ക്ലോസിങ് വിലകൾ സൂചിപ്പിയ്ക്കുന്ന ലോഗരിതമിക് ആരേഖം]]
[[File:S and P 500 daily volume chart 1950 to 2016.png|thumb|ജനുവരി 3, 1950 മുതൽ ഫെബ്രുവരി 19, 2016 വരെയുള്ള ഓരോ ദിവസത്തെയും S&P 500 ന്റെ വോളിയം ചാർട്ട്]]
[[File:sptrends19502008.jpg|thumb|250px|S&P 500 ഇന്ഡക്സിന്റെ ലോഗരിതമിക് ചാർട്ട്, ലഘുവായ ഒരു [[Trend line (technical analysis)|ട്രെൻഡ് അനാലിസിസ്]] ഉൾപ്പെടെ.]]
[[New York Stock Exchange | നൈസ് (NYSE)]], [[NASDAQ | നാസ്ഡക്യു (NASDAQ)]] എന്നീ സ്റ്റോക്ക് എക്സ്ചേഞ്ചുകളിൽ ലിസ്റ്റ് ചെയ്തിട്ടുള്ള [[Market capitalization | മാർക്കറ്റ് ക്യാപിറ്റലൈസേഷൻ]] ഏറ്റവും കൂടുതലുള്ള 500 ഓഹരികളെ അടിസ്ഥാനപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ഒരു അമേരിക്കൻ സ്റ്റോക്ക് മാർക്കറ്റ് ഇൻഡക്സ് ആണ് '''S&P 500 ഇൻഡക്സ്''' അഥവാ '''സ്റ്റാൻഡേർഡ് & പൂവേഴ്സ് 500'''.<ref> Reklaitis, Victor. "The S&P is up 9% this month, but these 10 stocks jumped more than 22%". Marketwatch.com. Retrieved 16 December 2017.</ref><ref> "The S&P is Flat for the Year, and that Usually Leads to Huge Moves". Dailyfx.com. Retrieved 16 December 2017.</ref> [[S&P Dow Jones Indices | S&Pഡൗ ജോൺസ് ഇൻഡെക്സുകൾ]] ആണ് S&P 500 ഇൻഡക്സിലെ ഓഹരികളെയും അവയുടെ വേയ്റ്റേജുകളെയും തീരുമാനിയ്ക്കുന്നത്. കൂടുതൽ വൈവിധ്യമാർന്ന ഓഹരികൾ അടങ്ങിയതിനാലും അവയുടെ വെയ്റ്റേജുകൾ കണക്കാക്കുന്ന രീതി വ്യത്യസ്തമായതിനാലും മറ്റു അമേരിക്കൻ സ്റ്റോക്ക് ഇൻഡക്സുകളായ [[Dow Jones Industrial Average | ഡൗ ജോൺസ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ആവറേജ്]] അല്ലെങ്കിൽ [[NASDAQ Composite | നാസ്ഡക്യു കോംപോസിറ്റ് ഇൻഡക്സ്]] തുടങ്ങിയവയുമായി ഇത് വളരെ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. പൊതുവേ കൂടുതൽ ആളുകൾ പിന്തുടരുന്ന ഒരു ഇൻഡക്സ് ആണിത്. പലരും ഇതിനെ അമേരിക്കൻ സമ്പദ് വ്യവസ്ഥയുടെ ആണിക്കല്ലായ അമേരിക്കൻ ഓഹരിവിപണിയുടെ ഏറ്റവും മികച്ച സൂചകമായി പരിഗണിയ്ക്കുന്നു.<ref> "Standard & Poor's 500 Index – S&P 500". Investopedia.com. Retrieved June 11, 2012.</ref>[[National Bureau of Economic Research | നാഷണൽ ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇക്കണോമിക് റിസേർച്ച്]] കോമൺ സറ്റോക്കിനെ ബിസിനസ് സൈക്കിളിലെ ലീഡിംഗ് ഇൻഡികേറ്ററായി തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref> "Business Cycle Essays". Albany.edu. Retrieved December 16, 2017.</ref> [[അയൺ മൗണ്ടൻ (കമ്പനി)]] S&P 500 ഇൻഡക്സിന്റെ ഒരു ഭാഗമാണ്.
[[S&P Global|S&P ഗ്ലോബൽ]] എന്ന കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഒരു സംയുക്തസംരംഭമായ [[S&P Dow Jones Indices | S&P ഡൗ ജോൺസ് ഇൻഡിസെസ്]] ആണ് ഈ ഇൻഡക്സ് വികസിപ്പിച്ചതും ഇപ്പോൾ പരിപാലിച്ചുകൊണ്ടിരിയ്ക്കുന്നതും. ഇത് കൂടാതെ [[Dow Jones Industrial Average|ഡൗ ജോൺസ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ആവറേജ്]], [[S&P MidCap 400|എസ് ആന്റ് പി മിഡ്കാപ് 400]], [[S&P SmallCap 600|എസ് ആന്റ് പി സ്മാൾക്യാപ്പ് 600]], [[S&P Composite 1500|എസ് ആന്റ് പി കമ്പോസിറ്റ് 1500]] തുടങ്ങിയ നിരവധി സ്റ്റോക്ക് മാർക്കറ്റ് ഇൻഡക്സുകളും എസ് ആന്റ് പി ഡൗ ജോൺസ് ഇൻഡൈസെസ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു. S&P ഡൗ ജോൺസ് ഇൻഡീസസിന്റെ മാനേജിങ് ഡയറക്ടർ ആയ [[David M. Blitzer|ഡേവിഡ് എം. ബ്ലിറ്റ്സറിന്]] ആണ് ഈ ഇൻഡക്സിൽ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഓഹരികളെ തെരഞ്ഞെടുക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തം.<ref>{{cite web|last1=Ferri|first1=Rick|title=An Interview With S&P Dow Jones Index Chief David Blitzer|url=https://www.forbes.com/sites/rickferri/2013/12/19/an-interview-with-sp-dow-jones-index-chief-david-blitzer/#5a4895f14b0a|website=Forbes|accessdate=19 May 2018|language=en|date=19 December 2013}}</ref> എസ് ആന്റ് പി 500 എന്നത് ഒരു [[Capitalization-weighted index | ക്യാപ്പിറ്റലൈസേഷൻ വെയ്റ്റഡ് ഇൻഡക്സ്]] ആണ്.<ref name=S&P500Methodology /> മാർക്കറ്റ് അല്ലെങ്കിൽ വെബ്സൈറ്റ് മാറുന്നതിനനുസരിച്ച് ഇതിന്റെ [[ticker symbols|ടിക്കർ ചിഹ്നങ്ങൾ]] വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു: GSPC, <ref>{{cite web
| title = Yahoo! Finance: ^GSPC
| work =
| publisher = Yahoo!
| date =
| url = https://finance.yahoo.com/q?s=^GSPC
| accessdate = }}</ref> INX, <ref>{{cite web
| title = Google Finance: .INX
| work =
| publisher = Google
| date =
| url = http://finance.google.com/finance?q=INDEXSP:.INX
| accessdate = }}</ref>, $ SPX.<ref>{{cite web
| title = S&P 500 Index Quote
| publisher = [[MarketWatch]]
| url = http://www.marketwatch.com/investing/index/SPX
| accessdate = February 9, 2016}}</ref>
== ചരിത്രം ==
എസ് ആന്റ് പി 500 നെ "കമ്പോസിറ്റ് ഇൻഡക്സ്"<ref name="britannica.com">{{cite web|url=http://www.britannica.com/topic/SandP-500|title=S&P 500 – stock market|work=britannica.com}}</ref> എന്നാണ് ആദ്യമായി വിളിച്ചത്. 1923-ൽ ആദ്യ സ്റ്റോക്ക് ഇൻഡക്സ് അവതരിപ്പിച്ചപ്പോൾ മുതൽ ചെറിയ സ്റ്റോക്കുകൾ ട്രാക്ക് ചെയ്തു തുടങ്ങി.
==അവലംബം==
{{Reflist}}
==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
* {{official website|http://us.spindices.com/indices/equity/sp-500}}
* [https://finance.yahoo.com/q?s=^GSPC Yahoo! Finance page for ^GSPC]
* [https://www.reuters.com/finance/markets/index?symbol=.SPX Reuters page for .SPX]
* [http://money.cnn.com/quote/quote.html?symb=SPX CNN Money page for SPX] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100729083057/http://money.cnn.com/quote/quote.html?symb=SPX |date=2010-07-29 }}
* [https://www.bloomberg.com/apps/quote?ticker=SPX:IND Bloomberg page for SPX:IND]
* [http://www.macrotrends.net/2324/sp-500-historical-chart-data Interactive Historical Chart of the S&P 500 Since 1927]
* [http://siblisresearch.com/data/total-market-cap-sp-500/ Historical total market capitalization of S&P 500 index]
{{Stock market indexes}}
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ഓഹരി വിപണി സൂചികകൾ]]
50cgjfzaejzmur0f7uxqd66vktkvhle
ഉപയോക്താവ്:Viswaprabha/Test12
2
417374
4620002
4619119
2026-05-18T01:46:01Z
ListeriaBot
105900
Wikidata list updated [V2]
4620002
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q11344. }
|section=17
|sort=P17
|columns=label:Article,P2101,P246,P1086,P1001
}}
== Misc ==
{| class='wikitable sortable'
! Article
! melting point
! മൂലകത്തിന്റെ സൂത്രവാക്യം
! ആറ്റോമിക സംഖ്യ
! ബാധകമാകുന്ന നിയമമണ്ഡലം
|-
| [[ഹൈഡ്രജൻ]]
| -259.14 സെൽഷ്യസ്
| H
| 1
|
|-
| [[ഹീലിയം]]
| -272.05 സെൽഷ്യസ്
| He
| 2
|
|-
| [[ലിഥിയം]]
| 180.5 സെൽഷ്യസ്
| Li
| 3
|
|-
| [[ബെറിലിയം]]
| 2349 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>1278 സെൽഷ്യസ്
| Be
| 4
|
|-
| [[ബോറോൺ]]
| 2077 സെൽഷ്യസ്
| B
| 5
|
|-
| [[കാർബൺ]]
|
| C
| 6
|
|-
| [[നൈട്രജൻ]]
|
| N
| 7
|
|-
| [[ഓക്സിജൻ]]
|
| O
| 8
|
|-
| [[ഫ്ലൂറിൻ]]
| -363 ഫാരൺഹീറ്റ്
| F
| 9
|
|-
| [[നിയോൺ]]
| -248.6 സെൽഷ്യസ്
| Ne
| 10
|
|-
| [[സോഡിയം]]
| 97.78 സെൽഷ്യസ്
| Na
| 11
|
|-
| [[മഗ്നീഷ്യം]]
| 649 സെൽഷ്യസ്
| Mg
| 12
|
|-
| [[അലൂമിനിയം]]
| 1220 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>660 സെൽഷ്യസ്
| Al
| 13
|
|-
| [[സിലിക്കൺ]]
| 2570 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Si
| 14
|
|-
| [[ഫ്രാൻസിയം]]
|
| Fr
| 87
|
|-
| [[ഫോസ്ഫറസ്]]
|
| P
| 15
|
|-
| [[ഇരുമ്പ്]]
| 1538 സെൽഷ്യസ്
| Fe
| 26
|
|-
| [[ഗന്ധകം]]
|
| S
| 16
|
|-
| [[ക്ലോറിൻ]]
|
| Cl
| 17
|
|-
| [[ആർഗോൺ]]
| -189.34 സെൽഷ്യസ്
| Ar
| 18
|
|-
| [[പൊട്ടാസ്യം]]
| 336.4 കെൽവിൻ<br/>63.2 സെൽഷ്യസ്
| K
| 19
|
|-
| [[കാൽസ്യം|കാൽ സ്യം]]
| 838.85 സെൽഷ്യസ്
| Ca
| 20
|
|-
| [[കറുത്തീയം]]
| 328 സെൽഷ്യസ്<br/>621 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Pb
| 82
|
|-
| [[സ്കാൻഡിയം]]
| 1540.85 സെൽഷ്യസ്
| Sc
| 21
|
|-
| [[ടൈറ്റാനിയം]]
| 1941 കെൽവിൻ<br/>1670 സെൽഷ്യസ്
| Ti
| 22
|
|-
| [[വനേഡിയം]]
| 1887 സെൽഷ്യസ്
| V
| 23
|
|-
| [[ക്രോമിയം]]
| 1907 സെൽഷ്യസ്
| Cr
| 24
|
|-
| [[മാംഗനീസ്]]
| 2271 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>1243 സെൽഷ്യസ്
| Mn
| 25
|
|-
| [[റീനിയം]]
|
| Re
| 75
|
|-
| [[കൊബാൾട്ട്]]
| 2719 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>1768 കെൽവിൻ<br/>1495 സെൽഷ്യസ്
| Co
| 27
|
|-
| [[ടങ്സ്റ്റൺ]]
| 6170 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>3410 സെൽഷ്യസ്
| W
| 74
|
|-
| [[നിക്കൽ]]
| 2831 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>1728 കെൽവിൻ<br/>1455 സെൽഷ്യസ്
| Ni
| 28
|
|-
| [[ഓസ്മിയം]]
|
| Os
| 76
|
|-
| [[ചെമ്പ്]]
| 1981 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>1085 സെൽഷ്യസ്
| Cu
| 29
|
|-
| [[നാകം]]
| 419 സെൽഷ്യസ്
| Zn
| 30
|
|-
| [[ഗാലിയം]]
|
| Ga
| 31
|
|-
| [[ജെർമേനിയം]]
|
| Ge
| 32
|
|-
| [[ആർസെനിക്]]
| 1135 ഫാരൺഹീറ്റ്
| As
| 33
|
|-
| [[സെലീനിയം]]
| 392 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Se
| 34
|
|-
| [[ഇറിഡിയം]]
|
| Ir
| 77
|
|-
| [[ബ്രോമിൻ]]
|
| Br
| 35
|
|-
| [[പ്ലാറ്റിനം]]
|
| Pt
| 78
|
|-
| [[ക്രിപ്റ്റോൺ]]
|
| Kr
| 36
|
|-
| [[റൂബിഡിയം]]
|
| Rb
| 37
|
|-
| [[സ്വർണം]]
| 1064.18 സെൽഷ്യസ്
| Au
| 79
|
|-
| [[രസം (മൂലകം)|രസം]]
| -37.89 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>-38.83 സെൽഷ്യസ്
| Hg
| 80
|
|-
| [[താലിയം]]
|
| Tl
| 81
|
|-
| [[സ്ട്രോൺഷിയം]]
|
| Sr
| 38
|
|-
| [[യിട്രിയം]]
| 2732 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Y
| 39
|
|-
| [[ബിസ്മത്]]
|
| Bi
| 83
|
|-
| [[പൊളോണിയം]]
|
| Po
| 84
|
|-
| [[ആസ്റ്ററ്റീൻ]]
|
| At
| 85
|
|-
| [[സിർകോണിയം]]
| 3375 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Zr
| 40
|
|-
| [[നയോബിയം|നിയോബിയം]]
|
| Nb
| 41
|
|-
| [[മൊളിബ്ഡിനം]]
| 4752 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Mo
| 42
|
|-
| [[ടെക്നീഷ്യം]]
| 2170 സെൽഷ്യസ്
| Tc
| 43
|
|-
| [[റുഥീനിയം]]
|
| Ru
| 44
|
|-
| [[റോഡിയം]]
| 3571 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Rh
| 45
|
|-
| [[പലേഡിയം]]
|
| Pd
| 46
|
|-
| [[വെള്ളി]]
| 1761 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Ag
| 47
|
|-
| [[കാഡ്മിയം]]
|
| Cd
| 48
|
|-
| [[ഇൻഡിയം]]
| 314 ഫാരൺഹീറ്റ്
| In
| 49
|
|-
| [[വെളുത്തീയം]]
| 449 ഫാരൺഹീറ്റ്<br/>231.9 സെൽഷ്യസ്
| Sn
| 50
|
|-
| [[യുറേനിയം]]
|
| U
| 92
|
|-
| [[ആന്റിമണി]]
| 1166 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Sb
| 51
|
|-
| [[ടെലൂറിയം]]
| 842 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Te
| 52
|
|-
| [[പ്ലൂട്ടോണിയം]]
|
| Pu
| 94
|
|-
| [[അയോഡിൻ]]
| 113.7 സെൽഷ്യസ്
| I
| 53
|
|-
| [[നെപ്റ്റ്യൂണിയം]]
|
| Np
| 93
|
|-
| [[സെനൊൺ]]
|
| Xe
| 54
|
|-
| [[സീസിയം]]
|
| Cs
| 55
|
|-
| [[പ്രൊട്ടക്റ്റിനിയം]]
|
| Pa
| 91
|
|-
| [[ബേരിയം]]
| 727 സെൽഷ്യസ്
| Ba
| 56
|
|-
| [[തോറിയം]]
|
| Th
| 90
|
|-
| [[ഹാഫ്നിയം]]
| 4041 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Hf
| 72
|
|-
| [[ആക്റ്റിനിയം]]
|
| Ac
| 89
|
|-
| [[ടാന്റലം|ടാന്റാലം]]
| 5425 ഫാരൺഹീറ്റ്
| Ta
| 73
|
|-
| [[റേഡിയം]]
|
| Ra
| 88
|
|-
| [[റഡോൺ]]
|
| Rn
| 86
|
|-
| ''[[:d:Q1139|ununennium]]''
|
| Uue
| 119
|
|-
| ''[[:d:Q1146|unbinilium]]''
|
| Ubn
| 120
|
|-
| [[റുഥർഫോർഡിയം]]
|
| Rf
| 104
|
|-
| [[ഡൂബ്നിയം]]
|
| Db
| 105
|
|-
| [[സീബോർഗിയം]]
|
| Sg
| 106
|
|-
| [[ബോറിയം]]
|
| Bh
| 107
|
|-
| [[ഹാസ്സിയം]]
|
| Hs
| 108
|
|-
| [[മെയ്റ്റ്നേറിയം]]
|
| Mt
| 109
|
|-
| [[ഡാംഷ്റ്റാറ്റിയം]]
|
| Ds
| 110
|
|-
| [[റോണ്ട്ഗെനിയം]]
|
| Rg
| 111
|
|-
| [[കോപ്പർനിഷ്യം]]
|
| Cn
| 112
|
|-
| [[നിഹോണിയം (മൂലകം)|നിഹോനിയം]]
|
| Nh
| 113
|
|-
| [[ഫ്ലെറോവിയം]]
|
| Fl
| 114
|
|-
| [[മോസ്കൊവിയം]]
|
| Mc
| 115
|
|-
| [[ലിവർമോറിയം]]
|
| Lv
| 116
|
|-
| [[ടെനസീൻ]]
|
| Ts
| 117
|
|-
| [[ഓഗനെസൺ]]
|
| Og
| 118
|
|-
| [[സീറിയം]]
|
| Ce
| 58
|
|-
| [[പ്രസിയോഡൈമിയം]]
| 1208 കെൽവിൻ
| Pr
| 59
|
|-
| [[നിയോഡൈമിയം]]
|
| Nd
| 60
|
|-
| [[യൂറോപ്പിയം]]
|
| Eu
| 63
|
|-
| ''[[:d:Q1466|unbiunium]]''
|
| Ubu
| 121
|
|-
| [[ലാന്തനം]]
|
| La
| 57
|
|-
| [[പ്രൊമിതിയം]]
|
| Pm
| 61
|
|-
| [[സമേറിയം]]
|
| Sm
| 62
|
|-
| [[ഗാഡോലിനിയം]]
|
| Gd
| 64
|
|-
| [[ടെർബിയം]]
|
| Tb
| 65
|
|-
| [[ഡിസ്പ്രോസിയം]]
|
| Dy
| 66
|
|-
| [[ഹോമിയം]]
| 1734 കെൽവിൻ
| Ho
| 67
|
|-
| [[എർബിയം]]
|
| Er
| 68
|
|-
| [[തൂലിയം]]
|
| Tm
| 69
|
|-
| [[യിറ്റെർബിയം]]
|
| Yb
| 70
|
|-
| [[ലുറ്റീഷ്യം]]
|
| Lu
| 71
|
|-
| [[അമെരിസിയം]]
|
| Am
| 95
|
|-
| [[ക്യൂറിയം]]
|
| Cm
| 96
|
|-
| [[ബെർകിലിയം]]
|
| Bk
| 97
|
|-
| [[കാലിഫോർണിയം]]
| 1173 കെൽവിൻ
| Cf
| 98
|
|-
| [[ഐൻസ്റ്റീനിയം]]
|
| Es
| 99
|
|-
| [[ഫെർമിയം]]
|
| Fm
| 100
|
|-
| [[മെൻഡെലീവിയം]]
|
| Md
| 101
|
|-
| [[നോബെലിയം]]
|
| No
| 102
|
|-
| [[ലോറെൻസിയം]]
|
| Lr
| 103
|
|-
| ''[[:d:Q7425|Unbibium]]''
|
| Ubb
| 122
|
|-
| ''[[:d:Q54377|unbihexium]]''
|
| Ubh
| 126
|
|-
| ''[[:d:Q428629|untriunium]]''
|
| Utu
| 131
|
|-
| ''[[:d:Q428635|untribium]]''
|
| Utb
| 132
|
|-
| ''[[:d:Q428640|unbiennium]]''
|
| Ube
| 129
|
|-
| ''[[:d:Q428648|untrinilium]]''
|
| Utn
| 130
|
|-
| ''[[:d:Q428685|unbipentium]]''
|
| Ubp
| 125
|
|-
| ''[[:d:Q428692|unbiseptium]]''
|
| Ubs
| 127
|
|-
| ''[[:d:Q428703|unbioctium]]''
|
| Ubo
| 128
|
|-
| ''[[:d:Q428741|unbiquadium]]''
|
| Ubq
| 124
|
|-
| ''[[:d:Q428758|unbitrium]]''
|
| Ubt
| 123
|
|-
| ''[[:d:Q548592|untriennium]]''
|
| Ute
| 139
|
|-
| ''[[:d:Q868375|untrihexium]]''
|
| Uth
| 136
|
|-
| ''[[:d:Q869681|untrioctium]]''
|
| Uto
| 138
|
|-
| ''[[:d:Q1366419|untriseptium]]''
|
| Uts
| 137
|
|-
| ''[[:d:Q2399140|unquadennium]]''
|
| Uqe
| 149
|
|-
| ''[[:d:Q3029913|unquadnilium]]''
|
| Uqn
| 140
|
|-
| ''[[:d:Q3551918|unpentbium]]''
|
| Upb
| 152
|
|-
| ''[[:d:Q3551919|unpentnilium]]''
|
| Upn
| 150
|
|-
| ''[[:d:Q3551921|unpentunium]]''
|
| Upu
| 151
|
|-
| ''[[:d:Q3551924|unpenttrium]]''
|
| Upt
| 153
|
|-
| ''[[:d:Q3551926|unquadhexium]]''
|
| Uqh
| 146
|
|-
| ''[[:d:Q3551927|unquadbium]]''
|
| Uqb
| 142
|
|-
| ''[[:d:Q3551928|unquadoctium]]''
|
| Uqo
| 148
|
|-
| ''[[:d:Q3551929|unquadseptium]]''
|
| Uqs
| 147
|
|-
| ''[[:d:Q3551930|unquadpentium]]''
|
| Uqp
| 145
|
|-
| ''[[:d:Q3551931|unquadquadium]]''
|
| Uqq
| 144
|
|-
| ''[[:d:Q3551933|unquadtrium]]''
|
| Uqt
| 143
|
|-
| ''[[:d:Q3551935|unquadunium]]''
|
| Uqu
| 141
|
|-
| ''[[:d:Q3552038|untripentium]]''
|
| Utp
| 135
|
|-
| ''[[:d:Q3552040|untriquadium]]''
|
| Utq
| 134
|
|-
| ''[[:d:Q3552041|untritrium]]''
|
| Utt
| 133
|
|-
| ''[[:d:Q11289368|unsepttrium]]''
|
| Ust
| 173
|
|-
| ''[[:d:Q16307164|unseptbium]]''
|
| Usb
| 172
|
|-
| ''[[:d:Q16307168|unhexoctium]]''
|
| Uho
| 168
|
|-
| ''[[:d:Q16307173|unhexseptium]]''
|
| Uhs
| 167
|
|-
| ''[[:d:Q16307178|unhexpentium]]''
|
| Uhp
| 165
|
|-
| ''[[:d:Q19599218|unhexennium]]''
|
| Uhe
| 169
|
|-
| ''[[:d:Q22313918|unpentquadium]]''
|
| Upq
| 154
|
|-
| ''[[:d:Q22314315|unpentpentium]]''
|
| Upp
| 155
|
|-
| ''[[:d:Q30929350|unhexquadium]]''
|
| Uhq
| 164
|
|-
| ''[[:d:Q91655950|unpenthexium]]''
|
| Uph
| 156
|
|-
| ''[[:d:Q91655961|unpentseptium]]''
|
| Ups
| 157
|
|-
| ''[[:d:Q91655977|unpentoctium]]''
|
| Upo
| 158
|
|-
| ''[[:d:Q91655999|unhexnilium]]''
|
| Uhn
| 160
|
|-
| ''[[:d:Q92113383|unpentennium]]''
|
| Upe
| 159
|
|-
| ''[[:d:Q113084035|unhexunium]]''
|
| Uhu
| 161
|
|-
| ''[[:d:Q113084037|unhexbium]]''
|
| Uhb
| 162
|
|-
| ''[[:d:Q113084040|unhextrium]]''
|
| Uht
| 163
|
|-
| ''[[:d:Q113084043|unhexhexium]]''
|
| Uhh
| 166
|
|-
| ''[[:d:Q113084046|unseptnilium]]''
|
| Usn
| 170
|
|-
| ''[[:d:Q113084048|unseptunium]]''
|
| Usu
| 171
|
|-
| ''[[:d:Q116976565|unoctquadium]]''
|
| Uoq
| 184
|
|-
| ''[[:d:Q139808710|العواصف الشمسية العملاقة]]''
|
|
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
eh70xmapi5lz24bkzo8r85h10g003ld
ഹബീനേരിയ മെഡുസ
0
426879
4619975
2868782
2026-05-17T16:19:46Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619975
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Habenaria medusa}}
{{taxobox
|image = Habenaria medusa Orchi 47.jpg
|regnum = [[Plantae]]
|unranked_divisio = [[Angiosperms]]
|unranked_classis = [[Monocots]]
|ordo = [[Asparagales]]
|familia = [[Orchidaceae]]
|subfamilia = [[Orchidoideae]]
|tribus = [[Orchideae]]
|subtribus = [[Orchidinae]]
|genus = ''[[Habenaria]]''
|species = '''''H. medusa'''''
|binomial = ''Habenaria medusa''
|binomial_authority = [[Kraenzl.]]
|synonyms =
*''Fimbrorchis medusa ([[Kraenzl.]]) [[Szlach.]]
|}}
'''ഹബീനേരിയ മെഡുസ''' [[ജാവ]], [[സുമാത്ര]], [[സുലാവേസി]], [[ബോർണിയോ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന [[ഓർക്കിഡേസീ]] കുടുംബത്തിലെ ഒരു [[ഓർക്കിഡ്]] ഇനമാണ്.<ref> Comber, J. B. (2001). Orchids of Sumatra. Royal Botanic Gardens, Kew. ISBN 1-84246-027-7.</ref>
==അവലംബം==
{{Reflist}}
==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ==
* [http://www.us.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do;jsessionid=015D74F2A38528B92196E8DE33371BD5?id=637671-1 IPNI Listing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304085231/http://www.us.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do;jsessionid=015D74F2A38528B92196E8DE33371BD5?id=637671-1 |date=2016-03-04 }}
[[വർഗ്ഗം:ഓർക്കിഡുകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഓർക്കിഡേസീ]]
e0bfrlrbp57kw24ws64frfcvptyfcdu
കെ.എ. തുളസി
0
469870
4620049
3404109
2026-05-18T08:10:39Z
Dvellakat
4080
[[വി.കെ. ശ്രീകണ്ഠൻ#ജീവിത രേഖ]] താളിലോട്ടുള്ള തിരിച്ചുവിടൽ ഒഴിവാക്കി
4620049
wikitext
text/x-wiki
കേരള മന്ത്രിസഭയിലെ ഒരു മന്ത്രി ആണ് കെ. എ തുളസി. [[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോങ്ങാട്]]നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായ തുളസി ഹരിജനക്ഷേമവകുപ്പ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. പാലക്കാട് ലോകസ്ഭാംഗമായ വി.കെ ശ്രീകണ്ഠൻ ആണ് ഭർത്താവ്.
n9hbkw6nct1wzu26hwt9d419id14t1e
4620050
4620049
2026-05-18T08:11:17Z
Dvellakat
4080
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്
4620050
wikitext
text/x-wiki
കേരള മന്ത്രിസഭയിലെ ഒരു മന്ത്രി ആണ് കെ. എ തുളസി. [[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോങ്ങാട്]]നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായ തുളസി ഹരിജനക്ഷേമവകുപ്പ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. പാലക്കാട് ലോകസ്ഭാംഗമായ വി.കെ ശ്രീകണ്ഠൻ ആണ് ഭർത്താവ്.
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
syidk45psuwk3geq31joqhuu45bpatg
4620051
4620050
2026-05-18T08:12:02Z
Dvellakat
4080
[[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] നീക്കം ചെയ്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്
4620051
wikitext
text/x-wiki
കേരള മന്ത്രിസഭയിലെ ഒരു മന്ത്രി ആണ് കെ. എ തുളസി. [[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോങ്ങാട്]]നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായ തുളസി ഹരിജനക്ഷേമവകുപ്പ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. പാലക്കാട് ലോകസ്ഭാംഗമായ വി.കെ ശ്രീകണ്ഠൻ ആണ് ഭർത്താവ്.
n9hbkw6nct1wzu26hwt9d419id14t1e
4620053
4620051
2026-05-18T08:12:31Z
Dvellakat
4080
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച്
4620053
wikitext
text/x-wiki
കേരള മന്ത്രിസഭയിലെ ഒരു മന്ത്രി ആണ് കെ. എ തുളസി. [[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോങ്ങാട്]]നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായ തുളസി ഹരിജനക്ഷേമവകുപ്പ് കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. പാലക്കാട് ലോകസ്ഭാംഗമായ വി.കെ ശ്രീകണ്ഠൻ ആണ് ഭർത്താവ്.
[[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
s43dax15m6zofspwkzy3f2qr1jypvya
സ്റ്റുവർട്ട് ഹൈവേ
0
485050
4619968
4560713
2026-05-17T14:44:18Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619968
wikitext
text/x-wiki
{{PU| Stuart Highway}}
{{Infobox Australian road
| type = highway
| road_name = സ്റ്റുവർട്ട് ഹൈവേ <br> Stuart Highway
| state = nt
| state2 = sa
| image = Sunset along Hwy A87 N into the Red Centre - (13113070625).jpg
| caption = സൗത്ത് ഓസ്ട്രേലിയയുടെ ദൂരെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള ഹൈവേ
| location = StuartHighway.png
| loc_caption = ഓസ്ട്രേലിയയുടെ ഭൂപടം (ടാസ്മാനിയ ഒഴികെയുള്ളത്), സ്റ്റുവർട്ട് ഹൈവേ ചുവന്ന നിറത്തിൽ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു.
| est =
| length = 2834
| route =
*{{AUshield|N|1}} National Highway 1 {{small|(Darwin – Daly Waters; future route A1)}}
*{{AUshield|N|87}} National Highway 87 {{small|(Daly Waters – NT/SA border; future route A87)}}
*{{AUshield|N|A87}} National Highway A87 {{small|(NT/SA border – Port Augusta)}}
| former = {{AUshield|N|87}} National Route 87 {{small|(NT/SA border – Port Augusta)}}
| coordinates_a ={{coord|-12.4546|130.8392|type:landmark_region:AU|display=inline|name=Stuart Highway (northern end)}}
| coordinates_b ={{coord|-32.4802|137.7529|type:landmark_region:AU|display=inline|name=Stuart Highway (southern end)}}
| direction_a = North
| end_a = ഡാലി സ്ട്രീറ്റ്, {{small|[[Darwin, Northern Territory|ഡാർവിൻ, നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി]]}}
| exits =
*{{AUshield|N|1}} [[Victoria Highway]] {{small|(National Highway 1)}}
*{{AUshield|R|1}} [[Carpentaria Highway]] {{small|(National Route 1)}}
*{{AUshield|R|80}} [[Buchanan Highway]] {{small|(National Route 80)}}
*{{AUshield|N|66}} [[Barkly Highway]] {{small|(National Highway 66)}}
| direction_b = South
| end_b = {{AUshield|N|A1}} [[Princes Highway]] / [[Eyre Highway]] {{small|(National Highway A1), [[Port Augusta, South Australia]]}}
| through = {{NTcity|Katherine|Daly Waters|Tennant Creek|Alice Springs}}, {{SAcity|Coober Pedy}}
}}
[[ഓസ്ട്രേലിയ]]യിലെ പ്രധാന [[ദേശീയപാത|ഹൈവേകളിലൊന്നാണ്]] '''സ്റ്റുവർട്ട് ഹൈവേ'''. [[നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി]]യിലെ [[ഡാർവിൻ, നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി|ഡാർവിൻ]] മുതൽ [[Tennant Creek |ടെന്നന്റ് ക്രീക്ക്]], [[ആലീസ് സ്പ്രിംഗ്സ്]] വഴി [[സൗത്ത് ഓസ്ട്രേലിയ]]യിലെ [[പോർട്ട് അഗസ്റ്റ]] വരെ നീളുന്ന ഈ പാതയ്ക്ക് ഏകദേശം 2,834 കിലോമീറ്റർ (1,761 മൈൽ) നീളമുണ്ട്. [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയുടെ]] [[Highway 1 (Australia)|ഹൈവേ 1]] ന്റെ ഭാഗങ്ങളാണ് ഇതിന്റെ വടക്കും തെക്കും ഭാഗങ്ങൾ. [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയുടെ]] മധ്യഭാഗത്തേക്കുള്ള പ്രധാന വടക്ക്-തെക്ക് പാതയായ ഹൈവേയെ "ദ ട്രാക്ക്" എന്നും വിളിക്കാറുണ്ട്.
[[ഓസ്ട്രേലിയ]] കടന്ന് തെക്കുനിന്ന് വടക്കോട്ട് സഞ്ചരിച്ച ആദ്യത്തെ യൂറോപ്യൻ വംശജനായ [[Scotland|സ്കോട്ടിഷ്]] പര്യവേക്ഷകൻ [[John McDouall Stuart|ജോൺ മക്ഡൗൾ സ്റ്റുവർട്ടിന്റെ]] പേരിലാണ് ഈ ഹൈവേ അറിയപ്പെടുന്നത്.<ref>''Exploring the Stuart Highway: further than the eye can see'', 1997, p. 6</ref> സ്റ്റുവർട്ട് കടന്നു പോയ വഴി ഈ ഹൈവേ ഏകദേശം അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു.
== റൂട്ട് വിവരണം ==
=== വിഹഗവീക്ഷണം ===
[[File:Woomera-warning-sign.JPG|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Woomera-warning-sign.JPG|ഇടത്ത്|ലഘുചിത്രം|വൂമെറ നിരോധിത മേഖലയിലൂടെയാണ് ദേശീയപാത കടന്നുപോകുന്നത്]]
വടക്കുഭാഗത്ത്, [[നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി|നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറിയിലെ]] [[ഡാർവിൻ, നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി|ഡാർവിനിൽ]]<nowiki/>നിന്നാരംഭിച്ച് [[ടെന്നന്റ് ക്രീക്ക്]], [[ആലീസ് സ്പ്രിങ്സ്|ആലീസ് സ്പ്രിംഗ്സ്]] വഴി തെക്കുഭാഗത്ത് തെക്കൻ ഓസ്ട്രേലിയയിലെ [[പോർട്ട് അഗസ്റ്റ|പോർട്ട് അഗസ്റ്റയിലേക്ക്]] നീളുന്ന സ്റ്റുവർട്ട് ഹൈവേ - 2,834 കിലോമീറ്റർ (1,761 മൈൽ) ദൂരത്തിലുള്ളതാണ്.
[[റോയൽ ഫ്ലൈയിംഗ് ഡോക്ടർ സർവീസ്]] ഹൈവേയെ അടിയന്തര ലാൻഡിംഗ് സ്ട്രിപ്പായി ഉപയോഗിക്കുകയും കൂടാതെ ഹൈവേയുടെ ചില ഭാഗങ്ങൾക്കൂടി ഈ ആവശ്യത്തിനായി ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. റോഡിന്റെ ഒരു ഭാഗം പോലീസ് അടച്ചതിനുശേഷം മാത്രം നടക്കുന്ന [[വിമാനം|വിമാനത്തിന്റെ]] ലാൻഡിംഗിനായി ഹൈവേയിലെ ഈ ഭാഗങ്ങൾ പ്രത്യേകം തിരഞ്ഞെടുത്ത് തയ്യാറാക്കിയിട്ടുള്ളതാണ്.
ഹൈവേയുടെ ന്യായമായ ദൂരപരിധികളിൽ (സാധാരണയായി 200 കിലോമീറ്റർ (120 മൈൽ)) [[പെട്രോൾ|പെട്രോളും]] മറ്റ് അവശ്യ സാധനങ്ങളും സൗകര്യങ്ങളും ([[ആഹാരം|ഭക്ഷണം]], ശുചിമുറികൾ മുതലായവ) ലഭ്യമാണ്. ബാക്കിയുള്ള സ്റ്റോപ്പുകളിൽ ചിലത് ഇൻഫർമേഷൻ ബോർഡുകളുള്ള മനോഹരമായ വിശ്രമ സ്ഥലങ്ങളിലാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
== നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി ==
[[File:Vanderlin_Drive_Darwin.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Vanderlin_Drive_Darwin.jpg|ഇടത്ത്|ലഘുചിത്രം|നോർത്തേൺ ടെറിറ്ററിയിലെ ബെറിമയിൽ സ്റ്റുവർട്ട് ഹൈവേയുടെ ജംഗ്ഷൻ.]]
സ്റ്റുവർട്ട് ഹൈവേയുടെ [[നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി]] വിഭാഗം [[ഡാലി സ്ട്രീറ്റ്|ഡാലി സ്ട്രീറ്റിലെ]] [[ഡാർവിൻ, നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി|ഡാർവിൻ]] സെൻട്രൽ ബിസിനസ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റിന്റെ വിളുമ്പിൽനിന്നാരംഭിച്ച് [[ഹോവാർഡ് സ്പ്രിംഗ്സ്|ഹോവാർഡ് സ്പ്രിംഗ്സിലെ]] അർനെം ഹൈവേയിലേക്കുള്ള ഇരട്ട പാതയായി തുടരുന്നു. 317 കിലോമീറ്റർ (197 മൈൽ) തെക്കുഭാഗത്തേയ്ക്കു നീളുന്ന ഹൈവേ, കക്കാഡു ഹൈവേ കടന്ന് [[കാതറിൻ, നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി|കാതറിനിലെ]] വിക്ടോറിയ ഹൈവേയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു.
[[ഡാലി വാട്ടേഴ്സ്, നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി|ഡാലി വാട്ടേഴ്സ്]] പട്ടണത്തിൽവച്ച്, ദേശീയപാത 1 ൽ നിന്ന് ദേശീയപാത 87 ലേക്ക് റൂട്ട് നമ്പർ മാറുന്നു. റോപ്പർ ഹൈവേ, കാർപെന്റാരിയ ഹൈവേ, ബുക്കാനൻ ഹൈവേ എന്നിവയിലൂടെ തെക്കൻ ദിശയിലൂടെ ഏകദേശം 673 കിലോമീറ്റർ (418 മൈൽ) പിന്നിടുന്ന ഹൈവേ [[ടെന്നന്റ് ക്രീക്ക്|ടെന്നന്റ് ക്രീക്കിലെ]] ബാർക്ലി ഹൈവേയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. ഹൈവേ 508 കിലോമീറ്റർ (316 മൈൽ) തെക്ക് [[ആലീസ് സ്പ്രിങ്സ്|ആലീസ് സ്പ്രിംഗ്സിലേക്ക്]] തുടരുകയും പ്ലെന്റി ഹൈവേയിലൂടെ കടന്നുപോകുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് [[മക്ഡൊണെൽ റേഞ്ച്|മക്ഡൊണെൽ റേഞ്ചുകളിലൂടെ]] കടന്നുപോകുകയും അന്തിമമായി [[കുൽഗേര|കുൽഗേരയുടെ]] തെക്ക് തെക്കൻ ഓസ്ട്രേലിയ / വടക്കൻ പ്രദേശം അതിർത്തി കടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite press release|url=http://www.hotkey.net.au/~krool/photos/nt/stuart.html|title=Stuart Highway|accessdate=11 April 2008|publisher=Australian Towns, Cities and Highways|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080829032857/http://www.hotkey.net.au/~krool/photos/nt/stuart.html|archivedate=29 August 2008|df=dmy-all}}</ref>
ഓസ്ട്രേലിയൻ ബൈസെന്റനറി റോഡ് വർക്ക്സ് പ്രോഗ്രാമിന്റെ ഭാഗമായി 1987 ഫെബ്രുവരിയിൽ മാത്രമാണ് ഈ ഹൈവേ പൂർണമായി അടഞ്ഞുകിടന്നത്. ഈ വിദൂര, വിജന ഹൈവേയുടെ ഭൂരിഭാഗങ്ങളിലും പോലീസ് പട്രോളിംഗ് നടത്തുന്നില്ല എന്നതുപോലെതന്നെ 2006 അവസാനം വരെ പട്ടണങ്ങൾക്കും മറ്റ് ബിൽറ്റ്-അപ്പ് ഏരിയകൾക്കും പുറത്ത് വടക്കൻ പ്രവിശ്യയിൽ മോട്ടോർവാഹനങ്ങൾക്ക് വേഗ പരിധിയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. വടക്കൻ പ്രദേശത്തെ ജനസംഖ്യയുടെ സിംഹഭാഗവും പാത കടന്നപോകുന്ന [[ഡാർവിൻ, നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി|ഡാർവിനിൽ]] താമസിക്കുന്നില്ല.
== തെക്കൻ ഓസ്ട്രേലിയ ==
[[File:Highway_sign,_Port_Augusta_West,_2017_(02).jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Highway_sign,_Port_Augusta_West,_2017_(02).jpg|ഇടത്ത്|ലഘുചിത്രം|പോർട്ട് അഗസ്റ്റ വെസ്റ്റിൽ ഹൈവേയുടെ തെക്കേ അറ്റത്തെ സൂചനാ ഫലകം.]]
[[നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി]] / [[സൗത്ത് ഓസ്ട്രേലിയ]] അതിർത്തിയിൽ റൂട്ട് നമ്പർ 87 ൽ നിന്ന് ദേശീയപാത A87 എന്നതിലേക്ക് മാറുന്നു. സ്റ്റുവർട്ട് ഹൈവേ വിദൂര വടക്കൻ മേഖലയിലൂടെ [[പോർട്ട് അഗസ്റ്റ|പോർട്ട് അഗസ്റ്റയിലേക്ക്]] നയിക്കുന്നു. യാത്രികർക്കു നിയന്ത്രണങ്ങളുള്ള വൂമറ എന്ന നിരോധിത പ്രദേശത്തിലൂടെയാണ് ഹൈവേ കടന്നുപോകുന്നത്. ഹൈവേ തെക്ക്-കിഴക്കായി [[അഡലെയ്ഡ്|അഡ്ലെയ്ഡിലേക്ക്]] തുടരുന്നു.
== ചരിത്രം ==
=== പശ്ചാത്തലം ===
1861–1862 ൽ [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയൻ]] ഭൂപ്രദേശം തെക്കു ദിശയിൽനിന്ന് വടക്കൻ ദിശയിലേയ്ക്കു സഞ്ചരിച്ച് [[ഭൂഖണ്ഡം|ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ]] മധ്യഭാഗത്തുകൂടി മടങ്ങുന്നതിനുള്ള ആദ്യത്തെ വിജയകരമായ പര്യവേഷണത്തിന് [[ജോൺ മക്ഡൗൾ സ്റ്റുവർട്ട്|ജോൺ മക്ഡോൾ സ്റ്റുവർട്ട്]] എന്ന വ്യക്തി നേതൃത്വം നൽകി. 1871-72 ൽ ഓസ്ട്രേലിയൻ ഓവർലാന്റ് [[കമ്പിത്തപാൽ]] ലൈൻ ജോൺ മക്ഡോൾ സ്റ്റുവർട്ട് പര്യവേക്ഷണം നടത്തിയ അതേ മാർഗ്ഗത്തിലൂടെത്തന്നെ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{cite news|url=http://nla.gov.au/nla.news-article49592359|title=Up North: Highway of the Past and Future|last=Brownrigg|first=Blake|date=25 August 1950|location=New South Wales, Australia|page=4|via=[[NLA Trove|Trove]] (National Library of Australia)|newspaper=[[Barrier Miner]]|accessdate=29 March 2017}}</ref> [[പോർട്ട് അഗസ്റ്റ]] മുതൽ [[ഡാർവിൻ, നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി|ഡാർവിൻ]] വരെയുള്ള പ്രധാന റോഡും സമാനമായ മാർഗ്ഗത്തിലൂടെയാണ് സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്.<ref>{{cite news|url=http://nla.gov.au/nla.news-article207754489|title=Minerals in the Macdonnell Ranges|last=|first=|date=5 October 1888|location=South Australia|edition=Second|page=4|via=Trove (National Library of Australia)|newspaper=[[The Express And Telegraph]]|accessdate=29 March 2017}}</ref>
[[കമ്പിത്തപാൽ]] വകുപ്പു സ്ഥാപിച്ച മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ ക്രമേണ ഒരു പാതകൂടി വികസിക്കുകയും 1888 ആയപ്പോഴേക്കും [[അഡലെയ്ഡ്|അഡ്ലെയ്ഡിനും]] [[ആലീസ് സ്പ്രിങ്സ്|ആലീസ് സ്പ്രിംഗ്സിനുമിടയിലുള്ള]] ഒരു പ്രധാന പാതയായി ഇത് അറിയപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇതുവഴി സഞ്ചരിക്കുന്നവർക്ക് പാതയിലെ നിരവധി [[കിണർ|കിണറുകൾ]] അക്കാലത്ത് ദാഹജലം നൽകിയിരുന്നുവെങ്കിലും ക്രമേണ ഇവ വറ്റി വരണ്ടുപോകുകയോ മൃഗങ്ങൾ ചത്തുവീണ് മലിനീകരിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി പാതയിലെ ഏകദേശം 144 മൈൽ (232 കിലോമീറ്റർ) വരെ യാത്രികർക്ക് ജലം ലഭ്യമല്ലായിരുന്നു.<ref>{{cite news|url=http://nla.gov.au/nla.news-article4225815|title=Correspondence|last=|first=|date=7 April 1899|location=Northern Territory, Australia|page=3|via=Trove (National Library of Australia)|newspaper=[[Northern Territory Times And Gazette]]|accessdate=29 March 2017}}</ref>
1920 കളിൽ മോട്ടോർ വാഹനങ്ങൾ ഈ വഴിയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുവാനാരംഭിച്ചു. അതേസമയം ഈ പാത ഒരുവിധം സഞ്ചാരയോഗ്യമായിരുന്നുവെങ്കിലും പാതയുടെ ചില ഭാഗങ്ങൾ മണൽനിറഞ്ഞതും, ചതുപ്പുനിലമുള്ളതും, ശൈത്യകാലത്ത് പാതയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ഒഴുകിപ്പോകുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഇത് പാറക്കല്ലുകൾ നിറഞ്ഞ് പരുക്കനായതോ ആയിരുന്നു.<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article164849404 |title=Overland Motor Race |newspaper=[[The Observer (Adelaide)|Observer]] |location=South Australia |date=23 August 1924 |accessdate=29 March 2017 |page=26 |via=Trove (National Library of Australia)}}</ref><ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article140713860 |title=Notes and Notices |newspaper=[[The Australasian]] |location=Victoria, Australia |date=6 June 1925 |accessdate=29 March 2017 |page=46 |via=National Library of Australia |quote=The road from Katherine to Darwin was very bad, and their motor-car was bogged many times.}}</ref> ഏതാനും [[നദി|അരുവികൾ]] മുറിച്ചുകടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതുമായിരുന്നു. [[ആലീസ് സ്പ്രിങ്സ്|ആലീസ് സ്പ്രിംഗ്സിന്റെ]] വടക്കുഭാഗത്തേയ്ക്കുള്ള പാത താരതമ്യേന നല്ല അവസ്ഥയിലായിരുന്നതിനാൽ, ഈ ഭാഗങ്ങളിലൂടെ യാത്രികർക്ക് മണിക്കൂറിൽ 50 മൈൽ വരെ (മണിക്കൂറിൽ 80 കിലോമീറ്റർ) വേഗതയിൽ സഞ്ചരിക്കാനാകുമായിരുന്നു.<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article168275496 |title=Notes on Central Australia: A Drought-stricken Region |first=C. T. |last=Madigan |newspaper=Observer |location=South Australia |date=17 December 1927 |accessdate=7 April 2017 |page=21 |via=Trove (National Library of Australia)}}</ref>
== ദേശീയപാത ആസൂത്രണവും നിർമ്മാണവും ==
[[രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധത്തിന്റെ]] ഊറ്റമായ തുടക്കത്തോടെ രാജ്യത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തേക്കുള്ള വിതരണ റോഡുകൾ ഫെഡറൽ സർക്കാർ അതീവ നിർണായകമായി കണക്കാക്കി.<ref name="history of road and rail">{{cite web|title=A History of Australian Road and Rail|url=http://www.infrastructure.gov.au/transport/publications/files/history_of_road_and_rail.pdf|publisher=Department of Infrastructure and Transport, Australian Government|accessdate=18 March 2017|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120317003455/http://www.infrastructure.gov.au/transport/publications/files/history_of_road_and_rail.pdf|archivedate=17 March 2012|format=PDF}}</ref><ref name="year book 1974">{{cite web|title=History Of Roads In Australia|url=http://www.abs.gov.au/ausstats/abs@.nsf/0/2e904c15091c39a5ca2569de0028b416?OpenDocument|work=1301.0 - Year Book Australia, 1974|publisher=[[Australian Bureau of Statistics]]|accessdate=18 March 2017|date=25 January 1974}}</ref> [[ആലീസ് സ്പ്രിങ്സ്|ആലീസ് സ്പ്രിംഗ്സ്]], [[ബേർഡം]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ റെയിൽപ്പാതകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഒരു മധ്യ വടക്ക്-തെക്ക് ഹൈവേ ആസൂത്രണം ചെയ്യപ്പെടുകയും 1940 ഓഗസ്റ്റിൽ ഇതിന്റെ സർവേ നടപടികൾ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="rush job">{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article131422663 |title=Rush Job On Highway |newspaper=[[The News (Adelaide)|The News]] |location=South Australia |date=24 August 1940 |accessdate=7 April 2017 |page=4 |via=Trove (National Library of Australia)}}</ref> അടുത്ത മഴക്കാലത്തിനുമുമ്പ് പാതയുടെ നിർമ്മാണ പൂർത്തീകരണം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനായി ദേശീയപാതാ നിർമ്മാണത്തിന്റെ ചുമതല മൂന്ന് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ പ്രധാന റോഡ് വകുപ്പുകൾക്കിടയിൽ വിഭജിച്ചു നൽകി.<ref name="Engineers Show The World" /> 91 മൈൽ (146 കിലോമീറ്റർ) വരുന്ന ഈ പാതയുടെ വടക്കൻ ഭാഗം [[ന്യൂ സൗത്ത് വെയ്ൽസ്|ന്യൂ സൗത്ത് വെയിൽസിനും]] 90 മൈൽ (145 കിലോമീറ്റർ) നീളംവരുന്ന മധ്യഭാഗം [[ക്വീൻസ്ലാൻഡ്|ക്വീൻസ്ലാന്റിനും]] 131 മൈൽ (211 കിലോമീറ്റർ) നീളമുള്ള തെക്കു ഭാഗം തെക്കൻ ഓസ്ട്രേലിയ നിർമ്മിക്കുവാനും ധാരണയായി.<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article49468034 |title=New All Weather Highway |newspaper=[[Northern Standard]] |location=Northern Territory, Australia |date=20 August 1940 |accessdate=7 April 2017 |page=5 |via=Trove (National Library of Australia)}}</ref><ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article184539592 |title=Queensland Section of Inland Road Well Up to Schedule |newspaper=[[Telegraph (Brisbane)|The Telegraph]] |location=Queensland, Australia |date=1 November 1940 |accessdate=10 April 2017 |page=3 |edition=City Final |via=Trove (National Library of Australia)}}</ref>
1940 ഡിസംബറോടെ [[ആലീസ് സ്പ്രിങ്സ്|ആലീസ് സ്പ്രിംഗ്സ്]]-ബേർഡം പാതയുടെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയാക്കുകയും മിക്കപ്പോഴും മുറിച്ചുകടക്കാൻ പ്രയാസം നേരിട്ടിരുന്ന ഈ പാത കനത്ത സൈനിക ഗതാഗതം നേരിടാൻ കഴിയുന്നതും എല്ലാ കാലാവസ്ഥക്കും അനുയോജ്യമായ നിലയിൽ നവീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article49471430 |title=Answer to Correspondent |newspaper=[[Northern Standard]] |location=Northern Territory, Australia |date=3 January 1941 |accessdate=10 April 2017 |page=10 |via=Trove (National Library of Australia)}}</ref><ref name="history of road and rail" /><ref name="year book 1974" /> 306 മൈൽ (492 കിലോമീറ്റർ) നീളത്തിലുള്ള ഈ ഹൈവേ 90 ദിവസത്തിനുള്ളിലാണ് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്. ഒരാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിലായി 11 മൈൽ (18 കിലോമീറ്റർ) ദൂരത്തിൽ പാത നിർമ്മിക്കുകയും അത് ഒരു ലോക റെക്കോർഡായി അവകാശപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref name="Engineers Show The World">{{cite news |title=Engineers Show The World |date=15 February 1941 |newspaper=[[The Sydney Morning Herald]] |page=9 |accessdate=10 April 2017 |url=http://nla.gov.au/nla.news-article17730828 |via=Trove (National Library of Australia)}}</ref> റെയിൽവേയുമായി ഇരുവശത്തും ബന്ധിക്കപ്പെട്ട ഈ പുതിയ പാത ‘ഡാർവിൻസ് ഐസൊലേഷൻ’ സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ ആഘാതം കുറച്ചു. മഴക്കാലത്തുടനീളം റോഡ് തുറന്നുകിടക്കുന്നതിനാൽ സൈനിക ഉപകരണങ്ങളുമായി സഞ്ചരിക്കുന്ന സൈനികർക്ക് ഇതുവഴി വേഗത്തിലും കാര്യക്ഷമമായും സഞ്ചരിക്കാൻ സാധിച്ചു.<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article142429150 |title=Australia's "Great North Road": New Highway Has Romance and Strategic Importance |newspaper=[[The Australasian]] |location=Victoria, Australia |date=10 May 1941 |accessdate=2 June 2017 |page=12 |via=Trove (National Library of Australia)}}</ref>
1941 മാർച്ചോടെ സൈനിക അധികാരികൾ [[ആലീസ് സ്പ്രിങ്സ്|ആലീസ് സ്പ്രിംഗ്സ്]]- ബേർഡം റോഡ് [[ഡാർവിൻ, നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി|ഡാർവിനിലേക്ക്]] നീട്ടണമെന്ന് വാദിച്ചു.<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article140437736 |title=Link All States |newspaper=[[Newcastle Morning Herald And Miners' Advocate]] |location=New South Wales, Australia |date=12 March 1941 |accessdate=2 June 2017 |page=5 |via=Trove (National Library of Australia)}}</ref> [[മൺസൂൺ|മഴക്കാലത്ത്]], ബേർഡമിനു വടക്കുഭാഗത്തേയ്ക്കുള്ള റോഡ് തീരെ സഞ്ചാരയോഗ്യമല്ലായിരുന്നു. അതിനർത്ഥം [[ഡാർവിൻ, നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി|ഡാർവിനുമായി]] ആകെ ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്നത് ഒരു ഒറ്റവരി റെയിൽവേ പാത മാത്രമായിരുന്നു. അടുത്ത മഴക്കാലത്തിനുമുമ്പ് പൂർത്തിയാക്കാനുള്ള ശ്രമത്തന്റെ ഭാഗമായി 1941 ഒക്ടോബറോടെ നിർമ്മാണം അതിവേഗത്തിൽ നടന്നു.<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article8209875 |title=New Roads are Spanning a Continent |newspaper=[[The Argus (Melbourne)|The Argus]] |location=Victoria, Australia |date=11 October 1941 |accessdate=1 September 2017 |page=1 |department=Week-end Magazine |via=Trove (National Library of Australia)}}</ref> 1942 ജൂലൈയിൽ പാതയുടെ നിർമ്മാണം പൂർത്തിയായിരുന്നെങ്കിലും ചില വിഭാഗങ്ങൾ ബിറ്റുമെനൈസ് ചെയ്യാൻ ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article47340926 |title=North–South Road |newspaper=[[The West Australian]] |location=Western Australia |date=23 July 1942 |accessdate=1 September 2017 |page=3 |via=Trove (National Library of Australia)}}</ref> <ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article11987346 |title=The Mne and the Road |newspaper=The Argus |location=Victoria, Australia |date=25 July 1942 |accessdate=1 September 2017 |page=1 |via=Trove (National Library of Australia)}}</ref><ref>{{cite news |url=http://nla.gov.au/nla.news-article76109972 |title=Alice Springs, Darwin Road |newspaper=[[The Central Queensland Herald]] |location=Queensland, Australia |date=3 September 1942 |accessdate=1 September 2017 |page=17 |via=Trove (National Library of Australia)}}</ref>
== വേഗപരിധി ==
2007 ജനുവരി 1 ന് മുമ്പ് വടക്കൻ പ്രദേശത്ത് ഒരു കൃത്യമായ വേഗത പരിധി നിയമം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ചില റോഡ് വിഭാഗങ്ങളിൽ പരമാവധി വേഗപരിധി സൂചിപ്പിക്കുന്ന ബോർഡുകൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ട്. മുൻകാലങ്ങളിൽ ഡ്രൈവർമാർക്ക് സാഹചര്യങ്ങൾക്ക് അനുസൃതമായി സുരക്ഷിതമായ ഒരു വേഗതയിൽ വാഹനമോടിക്കേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite book|url=http://www.dpi.nt.gov.au/whatwedo/mvr/roaduserhandbook/section3.pdf|title=Road Users' Handbook|last=|first=|publisher=|year=|isbn=0-7245-4869-6|location=|page=59|pages=|chapter=Section 3 The Driving Rules|format=PDF|accessdate=11 June 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20060519231052/http://www.dpi.nt.gov.au/whatwedo/mvr/roaduserhandbook/section3.pdf|archive-date=19 May 2006|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> അതിനാൽ, സ്റ്റുവർട്ട് ഹൈവേയുടെ [[നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി]] വിഭാഗത്തിന് വേഗ പരിധി നിശ്ചയിച്ചിട്ടില്ലായിരുന്നു. നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറിയിലെ ട്രാഫിക് നിയമങ്ങൾ ഓസ്ട്രേലിയയുടെ ബാക്കി ഭാഗങ്ങൾക്ക് സമാനമായി 2007 ജനുവരി 1 മുതൽ പരിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടു. പരിഷ്കരിച്ച [[ട്രാഫിക് നിയമങ്ങൾ|ട്രാഫിക് നിയമത്തിൽ]] എല്ലാ പാതകളിലും വേഗ പരിധി ഏർപ്പെടുത്തുക (സ്റ്റുവർട്ട് ഹൈവേ പോലുള്ള പ്രധാന ഹൈവേകളിൽ മണിക്കൂറിൽ 130 കിലോമീറ്റർ അല്ലെങ്കിൽ മണിക്കൂറിൽ 81 മൈൽ), അനിയന്ത്രിതമായ വേഗതയ്ക്ക് പിഴകൾ ഗണ്യമായി വർദ്ധിപ്പിക്കുക എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{cite news |url=http://www.abc.net.au/7.30/content/2006/s1780096.htm |title=Speed limits to be introduced on NT open roads |accessdate=5 January 2007 |date=2 November 2006 |work=[[7:30 Report]] |publisher=[[Australian Broadcasting Corporation|ABC]]}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.abc.net.au/news/newsitems/200701/s1820468.htm |title=Motorists caught breaking new speed limit |publisher=[[Australian Broadcasting Corporation|ABC]] |accessdate=5 January 2007 |date=2 January 2007 }}</ref>
[[പോർട്ട് അഗസ്റ്റ|പോർട്ട് അഗസ്റ്റയ്ക്കും]] വടക്കൻ ടെറിട്ടറി അതിർത്തിക്കുമിടയിലുള്ള ബിൽറ്റ്-അപ്പ് പ്രദേശങ്ങൾക്ക് പുറത്ത് സൗത്ത് ഓസ്ട്രേലിയൻ വിഭാഗം മണിക്കൂറിൽ 110 കിലോമീറ്റർ (68 മൈൽ) എന്ന വേഗപരിധി അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.
[[ആലീസ് സ്പ്രിങ്സ്|ആലീസ് സ്പ്രിംഗ്സിനും]] [[ബാരോ ക്രീക്ക്|ബാരോ ക്രീക്കിനുമിടയിലുള്ള]] 200 കിലോമീറ്റർ (120 മൈൽ) ദൂരത്തിലുള്ള പ്രദേശത്ത് 2014 ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ ഓപ്പൺ സ്പീഡ് പരിധിയിലേക്ക് തിരിച്ചുവരാനുള്ള ഒരു പരീക്ഷണ കാലയളവ് [[നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി|നോർത്തേൺ ടെറിറ്ററി]] സർക്കാർ 2013 ഒക്ടോബറിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു.<ref>{{cite news |url=http://www.theaustralian.com.au/national-affairs/state-politics/open-speed-limit-on-trial-and-under-fire/story-e6frgczx-1226740568229 |title=Open speed limit on trial and under fire|publisher=[[The Australian]] |accessdate=13 December 2013|date=16 October 2013}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.abc.net.au/news/2014-01-17/nt-docs-decry-speed-limit-trial-on-stuart-highway/5204898 |title=Peak medical bodies unite to condemn Northern Territory trial of unlimited road speeds|publisher=[[American Broadcasting Company|ABC]] |accessdate=27 January 2014 |date=17 January 2014}}</ref> പരീക്ഷണ കാലാവധി അവസാനിച്ചതിന് ശേഷം 2015 സെപ്റ്റംബറിൽ ഹൈവേയുടെ 276 കിലോമീറ്റർ (171 മൈൽ) ഭാഗത്തുകൂടിയുള്ള വേഗ പരിധി ശാശ്വതമായി എടുത്തുകളഞ്ഞു.<ref>{{cite web|url=http://www.drive.com.au/motor-news/nt-speed-limits-permanently-derestricted-20150903-gje7jc.html|title=NT speed limits permanently derestricted|last=Charlwood|first=Sam|date=3 September 2015|work=Drive|publisher=Fairfax Media|accessdate=2016-01-18|location=Sydney|archive-date=2016-03-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20160324230602/http://www.drive.com.au/motor-news/nt-speed-limits-permanently-derestricted-20150903-gje7jc.html|url-status=dead}}</ref> നവംബർ 2016 വരെ, വേഗത പരിധി പുനസ്ഥാപിക്കുകയും ഇപ്പോൾ പരമാവധി വേഗത മണിക്കൂറിൽ 130 കിലോമീറ്റർ (81 മൈൽ) ആയി നിജപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://motorbikewriter.com/nt-restricts-speed-despite-evidence|title=NT restricts speed despite evidence|last=Hinchliffe|first=Mark|date=3 November 2016|publisher=Motorbike Rider|accessdate=2016-12-04|location=Australia|archive-date=2016-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20161114041531/http://motorbikewriter.com/nt-restricts-speed-despite-evidence/|url-status=dead}}</ref>
==അവലംബം==
{{RL}}
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
*{{commons category-inline|Stuart Highway}}
* [http://travography.com/stuart_hwy/ Driving Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200807204141/http://travography.com/stuart_hwy/ |date=2020-08-07 }} by Roderick Eime
* [https://web.archive.org/web/20070706052603/http://www.travelnt.com/en/experience/driving/explorers-way.htm Explorers Way] Drive from Adelaide to Darwin
{{Coord|-22.8580|133.4632|dim:3000000_region:AU|display=title|name=Stuart Highway}}
[[വർഗ്ഗം:ഓസ്ട്രേലിയയിലെ ദേശീയപാതകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഡാർവിനിലെ (നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറി) പാതകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:സൗത്ത് ഓസ്ട്രേലിയയിലെ ദേശീയപാതകൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ആലീസ് സ്പ്രിങ്സിലെ ഗതാഗതം]]
[[വർഗ്ഗം:നോർത്തേൺ ടെറിട്ടറിയിലെ ദേശീയപാതകൾ]]
a4qtdk7rurfs94wcrmw4tmjk7tsm8iz
സോഫ്റ്റ്വെയർ വിഭാഗങ്ങൾ
0
485111
4619954
3936431
2026-05-17T13:13:26Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619954
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Software categories}}
സോഫ്റ്റ്വേർ വിവിധ വശങ്ങളാണ് '''സോഫ്റ്റ്വെയർ വിഭാഗങ്ങൾ'''. ആ വിഭാഗങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സോഫ്റ്റ്വേർ മനസ്സിലാക്കാൻ അവ അനുവദിക്കുന്നു. ഓരോ പാക്കേജിന്റെയും പ്രത്യേകതകൾക്ക് പകരം. വ്യത്യസ്ത തരംതിരിക്കൽ പദ്ധതികൾ സോഫ്റ്റ്വെയറിന്റെ വ്യത്യസ്ത വശങ്ങൾ പരിഗണിക്കുന്നു.
==കമ്പ്യൂട്ടർ സോഫ്റ്റ്വെയർ==
പൊതുവായ പ്രവർത്തനം, തരം അല്ലെങ്കിൽ ഉപയോഗ മേഖല എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി [[കമ്പ്യൂട്ടർ സോഫ്റ്റ്വെയർ]] വിഭാഗങ്ങളായി ഉൾപ്പെടുത്താം. മൂന്ന് വിശാലമായ വർഗ്ഗീകരണങ്ങളുണ്ട്:
* ടാസ്ക്കുകൾ നിർവഹിക്കുന്നതിനുള്ള കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമുകളുടെ പൊതുവായ പദവിയാണ് [[ആപ്ലിക്കേഷൻ സോഫ്റ്റ്വെയർ]]. ആപ്ലിക്കേഷൻ സോഫ്റ്റ്വേർ പൊതുവായ ഉദ്ദേശ്യമായിരിക്കാം (വേഡ് പ്രോസസ്സിംഗ്, [[വെബ് ബ്രൗസർ|വെബ് ബ്രൗസറുകൾ]] മുതലായവ) അല്ലെങ്കിൽ ഒരു നിർദ്ദിഷ്ട ഉദ്ദേശ്യമുണ്ട് (അക്കൗണ്ടിംഗ്, ട്രക്ക് ഷെഡ്യൂളിംഗ് മുതലായവ). ആപ്ലിക്കേഷൻ സോഫ്റ്റ്വേർ സിസ്റ്റം സോഫ്റ്റ്വെയറുമായി വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
* വൈവിധ്യമാർന്ന ആപ്ലിക്കേഷൻ സോഫ്റ്റ്വെയറും നെറ്റ്വർക്കുകളും ഉൾപ്പെടെ കമ്പ്യൂട്ടർ സിസ്റ്റങ്ങൾ ആരംഭിക്കാനും പ്രവർത്തിപ്പിക്കാനും ഉപയോഗിക്കുന്ന കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമുകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പൊതു പദമാണ് [[സിസ്റ്റം സോഫ്റ്റ്വെയർ]].
* കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാം സോഴ്സ് കോഡും ലൈബ്രറികളും [[റാൻഡം ആക്സസ് മെമ്മറി|എക്സിക്യൂട്ടബിൾ റാമുകളിലേക്ക്]] വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതിനും സംയോജിപ്പിക്കുന്നതിനും കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഉപകരണങ്ങൾ, [[കംപൈലർ|കംപൈലറുകൾ]], ലിങ്കർ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുന്നു (ഈ മൂന്ന് പ്രോഗ്രാമുകളിൽ ഒന്ന് ഉൾപ്പെടുന്ന പ്രോഗ്രാമുകൾ)
==പകർപ്പവകാശ നില==
[[സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ]], [[ഓപ്പൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്വെയർ]], പബ്ലിക് ഡൊമെയ്ൻ സോഫ്റ്റ്വെയർ, കോപ്പിലൈഫ്റ്റഡ് സോഫ്റ്റ്വെയർ, നോൺകോപ്പിലെഫെറ്റഡ് ഫ്രീ സോഫ്റ്റ്വെയർ, ലാക്സ് പെർമിസീവ് ലൈസൻസുള്ള സോഫ്റ്റ്വേർ, [[ഗ്നൂ സാർവ്വജനിക അനുവാദപത്രം|ജിപിഎൽ പരിരക്ഷിത സോഫ്റ്റ്വേർ]], ഗ്നു ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം, [[ഗ്നു]] പ്രോഗ്രാമുകൾ, ഗ്നു സോഫ്റ്റ്വേർ, എഫ്എസ്എഫ്- പകർപ്പവകാശമുള്ള ഗ്നു സോഫ്റ്റ്വേർ, സ്വതന്ത്രമല്ലാത്ത സോഫ്റ്റ്വേർ, [[കുത്തക സോഫ്റ്റ്വെയർ|പ്രൊപ്രൈറ്ററി സോഫ്റ്റ്വേർ]], ഫ്രീവെയർ, ഷെയർവെയർ, സ്വകാര്യ സോഫ്റ്റ്വേർ, വാണിജ്യ സോഫ്റ്റ്വേർ.<ref name="autogenerated1">{{cite web |url=https://www.gnu.org/philosophy/categories.html |title=Categories of Free and Nonfree Software - GNU Project - Free Software Foundation (FSF) |publisher=Gnu.org |date=2012-10-18 |accessdate=2012-11-12 |archive-date=2016-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160710091657/http://www.gnu.org/philosophy/categories.html |url-status=dead }}</ref>
==അവലംബം==
[[വർഗ്ഗം:സോഫ്റ്റ്വെയർ]]
rlw8fdcdjpx9fv8u3i6vcg9wtvw4wfx
ആർട്ടിസ്റ്റിക് ലൈസൻസ്
0
487788
4620078
3256685
2026-05-18T10:11:17Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620078
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Artistic License 2.0}}
{{Infobox software license
| name = Artistic License
| author = [[The Perl Foundation]]
| version = 1.0 and 2.0
| copyright = The Perl Foundation
| date = ?
| OSI approved = Yes (both)
| Debian approved = Yes<ref>{{cite web|url=http://wiki.debian.org/DFSGLicenses#TheArtisticLicense|title=DFSG Licenses{{snd}}The DFSG and Software Licenses |work=Debian Wiki|accessdate=November 28, 2010}}</ref>
| Free Software = 1.0 No (Yes, for Clarified Artistic License), 2.0 Yes
| GPL compatible = 1.0 No (Yes, for Clarified Artistic License), 2.0 Yes
| copyleft = No<ref>{{cite web|url=http://osdir.com/ml/licenses.open-source.general/2007-03/msg00055.html|title=Re: For Approval: Artistic License 2.0: msg#00055|date=March 14, 2007|accessdate=July 11, 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111228154514/http://osdir.com/ml/licenses.open-source.general/2007-03/msg00055.html|archivedate=December 28, 2011}}</ref>
| copyfree = No<ref>Copyfree [http://copyfree.org/rejected Rejected Licenses]</ref>
| linking = Yes
}}
'''ആർട്ടിസ്റ്റിക് ലൈസൻസ്''' (പതിപ്പ് 1.0) ചില സൗജന്യ,[[ഓപ്പൺ സോഴ്സ് സോഫ്റ്റ്വെയർ]] പാക്കേജുകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു സോഫ്റ്റ്വേർ ലൈസൻസാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് [[പേൾ|പേൾ പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷയുടെയും]] മിക്ക സിപാൻ മൊഡ്യൂളുകളുടെയും സ്റ്റാൻഡേർഡ് നടപ്പാക്കൽ, ആർട്ടിസ്റ്റിക് ലൈസൻസിനും ഗ്നു ജനറലിനും കീഴിൽ ഇരട്ട-ലൈസൻസുള്ളവയാണിവ. [[ഗ്നൂ സാർവ്വജനിക അനുവാദപത്രം|ജനറൽ പബ്ലിക് ലൈസൻസ്]] (ജിപിഎൽ).
==ചരിത്രം==
===ആർട്ടിസ്റ്റിക് ലൈസൻസ് 1.0===
യഥാർത്ഥ ആർട്ടിസ്റ്റിക് ലൈസൻസ് എഴുതിയത് [[ലാറി വാൾ]] ആണ്. ആർട്ടിസ്റ്റിക് ലൈസൻസ് എന്ന ആശയത്തെ പരാമർശിക്കുന്നതാണ് ലൈസൻസിന്റെ പേര്.
യഥാർത്ഥ ആർട്ടിസ്റ്റിക് ലൈസൻസ് ഒരു സൗജന്യ സോഫ്റ്റ്വേർ ലൈസൻസാണോ അല്ലയോ എന്നത് പ്രധാനമായും പരിഹരിക്കപ്പെടാത്തതാണ്. ഫ്രീ സോഫ്റ്റ്വെയർ ഫൗണ്ടേഷൻ ഒറിജിനൽ ആർട്ടിസ്റ്റിക് ലൈസൻസിനെ ഒരു നോൺ-ഫ്രീ ലൈസൻസ് എന്ന് വ്യക്തമായി വിളിച്ചു, <ref>{{cite web |url=https://www.gnu.org/philosophy/common-distros.html |title=Explaining Why We Don't Endorse Other Systems - GNU Project - Free Software Foundation |publisher=Free Software Foundation |date= |accessdate=2013-01-27 |quote=... it permits software released under the original Artistic License to be included, even though that's a nonfree license. |archive-date=2014-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140418233952/https://www.gnu.org/philosophy/common-distros.html |url-status=dead }}</ref>ഇത് "വളരെ അവ്യക്തമാണ്; ചില ഭാഗങ്ങൾ ചില ഭാഗങ്ങൾ സ്വന്തം നന്മയ്ക്ക് വേണ്ടി വളരെ ബുദ്ധിപരമായ നീക്കമാണിത്, അവയുടെ അർത്ഥം വ്യക്തമല്ല". <ref>{{cite web|url=https://www.gnu.org/licenses/license-list.html#NonFreeSoftwareLicense |title=Various Licenses and Comments about Them - GNU Project - Free Software Foundation (FSF) |publisher=Fsf.org |accessdate=2010-08-07| archiveurl= https://web.archive.org/web/20100724023833/https://www.gnu.org/licenses/license-list.html| archivedate= 24 July 2010 | url-status= live}}</ref> ലൈസൻസ് സ്വന്തമായി ഉപയോഗിക്കരുതെന്ന് എഫ്എസ്എഫ് ശുപാർശ ചെയ്തു, പക്ഷേ പേൾ പ്രോജക്റ്റുകൾക്കുള്ള പൊതുവായ എഎൽ / ജിപിഎൽ(AL / GPL) ഇരട്ട-ലൈസൻസിംഗ് സമീപനത്തിന് അംഗീകാരം നൽകി.
===ആർട്ടിസ്റ്റിക് ലൈസൻസ് 2.0===
പേൾ 6-നുള്ള ലൈസൻസിംഗ് സ്ഥാനം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള അഭിപ്രായങ്ങൾ (ആർഎഫ്സി) പ്രക്രിയയ്ക്കുള്ള മറുപടിയായി, പേൾ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ നിന്നുള്ള ഇൻപുട്ട് ഉപയോഗിച്ച് വായനാക്ഷമതയ്ക്കും നിയമപരമായ വ്യക്തതയ്ക്കുമായി കുഹന്റെ ഡ്രാഫ്റ്റ് റോബർട്ട കെയ്നിയും ആലിസൺ റാൻഡലും വിപുലമായി മാറ്റിയെഴുതി. ഇത് ആർട്ടിസ്റ്റിക് ലൈസൻസ് 2.0 ൽ കലാശിച്ചു, ഇത് ഒരു സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വേർ<ref>{{cite web|url=https://www.gnu.org/licenses/license-list.html#ArtisticLicense2 |title=Various Licenses and Comments about Them - GNU Project - Free Software Foundation (FSF) |publisher=Fsf.org |accessdate=2010-08-07| archiveurl= https://web.archive.org/web/20100724023833/https://www.gnu.org/licenses/license-list.html| archivedate= 24 July 2010 | url-status= live}}</ref>, ഓപ്പൺ സോഴ്സ് <ref>{{cite web|url=http://www.nabble.com/License-Committee-Report-for-May-2007-tf3872801.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930024228/http://www.nabble.com/License-Committee-Report-for-May-2007-tf3872801.html |url-status=dead |archive-date=2007-09-30 |title=Old Nabble - License Committee Report for May 2007 |publisher=Nabble.com |accessdate=2010-03-18}}</ref> ലൈസൻസ് എന്നിവയായി അംഗീകരിച്ചു.
ആർട്ടിസ്റ്റിക് ലൈസൻസ് 2.0 മറ്റ് ഫോസ് ലൈസൻസുകളുമായുള്ള മികച്ച ലൈസൻസ് അനുയോജ്യത മൂലം ശ്രദ്ധേയമാണ്, കാരണം റിലീസൻസിംഗ് ക്ലോസ്, ജിപിഎൽ പോലുള്ള മറ്റ് ലൈസൻസുകൾ കാണുന്നില്ല. <ref>[https://www.theperlreview.com/Interviews/allison-randal-artistic-license.html Interview with Allison Randal about Artistic License 2.0] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20150905151027/https://www.theperlreview.com/Interviews/allison-randal-artistic-license.html |date=September 5, 2015 }} on www.theperlreview.com</ref>
==അവലംബം==
[[വർഗ്ഗം:സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്വെയർ]]
4q9uxklwsec4gb5nxvqhtmv6xdv8wwy
സ്റ്റെഫാനി മക്മഹോൻ
0
490227
4619969
4618746
2026-05-17T14:44:41Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619969
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Stephanie McMahon
| image = Stephanie McMahon November 2018.jpg
| caption = McMahon in November 2018
| birth_name = Stephanie Marie McMahon
| birth_date = {{birth date and age|1976|9|24}}
| birth_place = [[Hartford, Connecticut|Hartford]], [[Connecticut]], [[United States of America|U.S.A.]]
| alma_mater = [[Boston University]]
| children = 3
| employer = [[WWE]]
| boards = [[United Service Organizations|USO]] Metropolitan Washington<br>(2011–present)<ref>[http://www.usometrodc.org/page.php?p=65 "Home"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714134125/http://www.usometrodc.org/page.php?p=65 |date=July 14, 2014 }}. usometrodc.org.</ref><br>WWE (2015–present)<ref>[https://web.archive.org/web/20150226202651/http://corporate.wwe.com/news/2015/wwe-elects-stephanie-mcmahon-paul-levesque-and-robyn-peterson-to-b-o-d "WWE Elects Stephanie McMahon, Paul Levesque and Robyn Peterson to B.O.D. | WWE Corporate"]. ''WWE Corporate''.</ref><br>Children's Hospital of Pittsburgh Foundation (2015–present)<ref>{{cite web |url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2015/0730/598864/stephanie-mcmahon-joins-children-hospital-of-pittsburgh/ |title=Stephanie McMahon Joins Children's Hospital Of Pittsburgh Foundation Board Of Trustees |publisher=WrestlingInc.com |date=2015-07-30 |accessdate=2015-08-24 |archive-date=2015-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150803035022/http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2015/0730/598864/stephanie-mcmahon-joins-children-hospital-of-pittsburgh/ |url-status=dead }}</ref>{{unreliable source?|certain=y|date=May 2017}}
| occupation = Businesswoman, [[professional wrestling]] personality
| alt =
| module = {{Infobox professional wrestler|child=yes
|names = '''Stephanie McMahon'''<ref name="OWOW"/><br>Stephanie McMahon-Helmsley<ref name="OWOW"/>
|height = {{height|ft=5|in=8}}<ref name=cagematch>{{cite web|title=Stephanie McMahon|url=http://www.cagematch.net/?id=2&nr=463&name=Stephanie+McMahon|publisher=CAGEMATCH.net|accessdate=June 1, 2015|archive-date=2016-04-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20160406002821/http://www.cagematch.net/?id=2&nr=463&name=Stephanie+McMahon|url-status=dead}}</ref>
|weight = {{convert|137|lb|kg}}<ref name=cagematch/>
|billed = Greenwich, Connecticut
|debut = June 27, 1998
}}
| net_worth =
| party = Republican
| parents = [[Vince McMahon]]<br/>[[Linda McMahon]]
| residence =
| salary = {{increase}}$1.7 million (2015 estimated)<ref>{{cite web|url=http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2016/0303/608223/triple-h-and-vince-mcmahon-2016-salary/|title=Triple H And Vince McMahon's 2016 Salary, How Much Did Stephanie McMahon Make Last Year? - WrestlingInc.com|publisher=}}</ref>
| spouse(s) = {{Marriage|[[Triple H|Paul "Triple H" Levesque]]|October 25, 2003}}
| title = [[Chief brand officer]] of WWE<br>Co-founder of [[Connor's Cure]]<ref>{{cite web|url=http://www.pittsburghmagazine.com/Best-of-the-Burgh-Blogs/The-412/June-2014/WWEs-Triple-H-and-Stephanie-McMahon-Launch-Connors-Cure-Charity/|title=WWE's Triple H and Stephanie McMahon Launch 'Connor's Cure' Charity}}. pittsburghmagazine.com.</ref>
| website =
| years_active = 1998–present
}}
ഒരു അമേരിക്കൻ ബിസിനസ്സ് വനിതയും പ്രൊഫഷണൽ ഗുസ്തി വ്യക്തിത്വവുമാണ് '''സ്റ്റെഫാനി മക്മഹോൺ ലെവസ്ക്''' <ref name="corp">{{Cite web|url=http://corporate.wwe.com/governance/bios/s_mcmahon_levesque.jsp|title=WWE Corporate Biography on Stephanie McMahon|access-date=July 18, 2014|publisher=[[World Wrestling Entertainment]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070608041050/http://corporate.wwe.com/governance/bios/s_mcmahon_levesque.jsp|archive-date=June 8, 2007}}</ref> <ref name="rxmuscleInterview">{{Cite web|url=http://www.rxmuscle.com/articles/bios-a-interviews/4792-stephanie-levesque-first-daughter-of-the-wwe,-super-mom-of-3,-woman-with-food-demons.html|title=Stephanie Levesque: First Daughter of the WWE, Super Mom of 3, Woman with Food Demons!|access-date=December 30, 2011|last=Palumbo|first=Dave|website=RXMuscle|archive-date=2016-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313200903/http://rxmuscle.com/articles/bios-a-interviews/4792-stephanie-levesque-first-daughter-of-the-wwe,-super-mom-of-3,-woman-with-food-demons.html|url-status=dead}}</ref> (ജനനം '''സ്റ്റെഫാനി മാരി മക്മഹൻ''' ; സെപ്റ്റംബർ 24, 1976), <ref name="OWOW">{{Cite web|url=http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/s/stephanie-mcmahon.html|title=Stephanie McMahon Profile|access-date=May 1, 2008|publisher=Online World of Wrestling}}</ref>. [[വേൾഡ് റെസ്ലിങ് എന്റർടെയിന്മെന്റ്|ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഇയുടെ]] ചീഫ് ബ്രാൻഡ് ഓഫീസറായ (സിബിഒ) ഇവർ റോ, സ്മാക്ക്ഡൗൺ ബ്രാൻഡുകളിൽ ആധികാരിയായും ഗുസ്തിക്കാരിയായും ഇടയ്ക്കിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാറുണ്ട് .
മക്മോഹൻ കുടുംബത്തിലെ നാലാം തലമുറയിലെ അംഗമെന്ന നിലയിൽ ഗുസ്തി പ്രൊമോട്ടറായി ഇവർ ചെറുപ്പം മുതൽ ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഇയിൽ ജോലി ചെയ്തിട്ടുണ്ട് (വിവിധ ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഇ കാറ്റലോഗുകൾക്കായി ടി-ഷർട്ടുകളും മറ്റും മോഡലിംഗ് ചെയ്യുക ഉൾപ്പെടെ ) .റിസപ്ഷനിസ്റ്റ് ജോലി തുടങ്ങി വിവിധ ഫ്രണ്ട് ഓഫീസ് ജോലികൾ ഉൾപ്പെടെ നിലവിലെ സിബിഒ സ്ഥാനം വരെ ഇവർ ചെയ്തിട്ടുണ്ട് . ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഇ [[അദ്ധ്യക്ഷൻ|ചെയർമാൻ]] , സിഇഒ വിൻസന്റ് കെ മക്മഹൻന്റെയും ലിൻഡ വിൻസ് മക്മഹോൺന്റെയും മകളായ സ്റ്റെഫാനി.ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഇ എക്സിക്യൂട്ടീവ് / ഗുസ്തി താരം [[ട്രിപ്പിൾ എച്ച്|പോൾ "ട്രിപ്പിൾ എച്ച്" ലെവസ്ക്യൂ]] എന്നയാളുടെ ഭാര്യയാണ് .
ദി അണ്ടർടേക്കറുമായുള്ള ഒരു കഥയുടെ ഭാഗമായി 1999 ലാണ് മക്മോഹൻ പതിവായി ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഇ യിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു തുടങ്ങിയത് . ടെസ്റ്റുമായുള്ള ഒരു ഹ്രസ്വകാല -ഓൺ-സ്ക്രീൻ ബന്ധത്തിന് ശേഷം, ഇവർ ട്രിപ്പിൾ എച്ചുമായി വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തി - ഇവർ സ്ക്രീനിലും പിന്നീട് യഥാർത്ഥ ജീവിതത്തിലും വിവാഹം കഴിച്ചു - ഇത് പിന്നീട് ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഇ യിൽ മക്മോഹൻ-ഹെൽംസ്ലി ഫാക്ഷൻ കഥാ സന്ദർഭത്തിൽ കലാശിച്ചു. ഇവർ ഒരിക്കൽ ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഎഫ് വനിതാ ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് നേടിയിട്ടുണ്ട് . 2001 ൽ, ദ ഇൻവേഷൻ സമയത്ത് എക്സ്ട്രീം ചാമ്പ്യൻഷിപ്പ് റെസ്ലിംഗിന്റെ ഓൺ-സ്ക്രീൻ ഉടമയായിരുന്നു. അടുത്ത വർഷം, ഇവർ സ്മാക്ക് ഡൗൺ ജനറൽ മാനേജർ ആയിരുന്നു, പക്ഷേ അവളുടെ പിതാവ് വിൻസുമായുള്ള "ഐ ക്വിറ്റ്" മത്സരത്തിന് ശേഷം പതിവായി ടെലിവിഷനിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് നിർത്തി.
== ആദ്യകാലജീവിതം ==
1976 സെപ്റ്റംബർ 24 [[ഹാർട്ട്ഫാർഡ്, കണക്ടിക്കട്ട്|ന് കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ ഹാർട്ട്ഫോർഡിൽ]] ലിൻഡയുടെയും വിൻസ് മക്മഹോണിന്റെയും മകനായി സ്റ്റെഫാനി മാരി മക്മോഹൻ ജനിച്ചു. <ref name="angie17">Peterson Kaelberer, Angie. ''The McMahons'', 17</ref> അവർക്ക് ഒരു സഹോദരൻ ഉണ്ട്, ഷെയ്ൻ മക്മഹോൺ . ജനിച്ചയുടൻ കുടുംബം കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ ഗ്രീൻവിച്ചിലേക്ക് മാറി. അവിടെ , ഗ്രീൻവിച്ച് കൺട്രി ഡേ സ്കൂളിൽ ചേർന്നു പ്രാഥമിക സ്കൂൾ കാലം ചിലവഴിച്ചു . പതിമൂന്നാം വയസ്സിൽ, മക്മോഹൻ [[വേൾഡ് റെസ്ലിങ് എന്റർടെയിന്മെന്റ്|വേൾഡ് റെസ്ലിംഗ് ഫെഡറേഷന്റെ]] (ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഎഫ്) , ടി-ഷർട്ടുകളുടെയും തൊപ്പികളുംടെയും പരസ്യത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. <ref name="ignbio">{{Cite web|url=http://ps2.ign.com/articles/454/454629p1.html|title=Smackdown Countdown 2003: Stephanie McMahon|access-date=April 30, 2009|last=Durham|first=Jeremy|date=October 14, 2003|publisher=IGN|archive-date=2012-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20120529202637/http://ps2.ign.com/articles/454/454629p1.html|url-status=dead}}</ref> 1994 ൽ ഗ്രീൻവിച്ച് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം ബോസ്റ്റൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ ചേർന്നു. 1998 ൽ കമ്മ്യൂണിക്കേഷനിൽ [[അക്കാദമിക ഡിഗ്രികൾ|ബിരുദം]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=http://www.broadcastingcable.com/article/CA57828.html|title=Queen of the ring|access-date=November 28, 2008|last=McAdams|first=Deborah D.|date=January 8, 2001|publisher=Broadcasting & Cable|archive-url=https://web.archive.org/web/20081202033949/http://www.broadcastingcable.com/article/CA57828.html|archive-date=December 2, 2008}}</ref> 1998 ൽ ബിരുദം നേടിയ ശേഷം ഡബ്ല്യുഡബ്ല്യുഎഫിൽ മുഴുവൻ സമയവും ജോലി ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. <ref>Peterson Kaelberer, Angie. ''The McMahons'', 34</ref>
== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
[[പ്രമാണം:Triple H and Stephanie McMahon 2014.jpg|വലത്ത്|ലഘുചിത്രം| 2014 ൽ ''റോയിൽ'' ഭർത്താവ് [[ട്രിപ്പിൾ എച്ച്|പോൾ "ട്രിപ്പിൾ എച്ച്" ലെവസ്ക്യൂവിനൊപ്പം]] സ്റ്റെഫാനി ]]
[[ട്രിപ്പിൾ എച്ച്]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന പോൾ ലെവസ്ക്യൂവുമായി മക്മോഹൻ 2000 ൽ ഡേറ്റിംഗ് ആരംഭിച്ചു. 2003 ൽ [[വാലൻന്റൈൻ ദിനം|വാലന്റൈൻസ് ദിനത്തിൽ]] വിവാഹനിശ്ചയം കഴിഞ്ഞ ഇരുവരും 2003 ഒക്ടോബർ 25 ന് ന്യൂയോർക്കിലെ സ്ലീപ്പി ഹോളോയിലെ അവില ചർച്ചിലെ സെന്റ് തെരേസയിൽ നടന്ന റോമൻ കത്തോലിക്കാ ചടങ്ങിൽ വിവാഹിതരായി. <ref>[http://www.onlineworldofwrestling.com/profiles/s/stephanie-mcmahon.html Miscellaneous Wrestler Profiles]—Online World Of Wrestling</ref> <ref>{{Cite web|url=http://slam.canoe.ca/Wrestling/2003/03/06/37307.html|title=Dreams of a rejuvenated Raw|access-date=November 23, 2008|last=Madigan, TJ|date=March 6, 2003|publisher=SLAM! Wrestling}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2004 ൽ ഒപിയുമായും ''ആന്റണിയുമായും'' നടത്തിയ ഒരു റേഡിയോ അഭിമുഖത്തിൽ, തന്റെ മുൻ കാമുകിയായ [[ചൈന (ഗുസ്തിക്കാരി)|ജോണി "ചൈന" ലോററിൽ]] നിന്ന് അകന്നതിന് ശേഷമാണ് താൻ മക്മോഹനുമായി ഡേറ്റിംഗ് ആരംഭിച്ചതായി ലെവസ്ക് അവകാശപ്പെട്ടു, എന്നാൽ താനുമായുള്ള ബന്ധത്തിനിടയിലാണ് ലെവസ്ക് മക്മോഹനുമായുള്ള ബന്ധം ആരംഭിച്ചത് എന്ന് ലോററർ അവകാശപ്പെട്ടു . <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=TrzoAvVyA1Y|title=Triple H talks about Chyna}}</ref> വിവാഹശേഷം, സ്റ്റെഫാനി തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ കുടുംബപ്പേര് എടുത്ത് തന്റെ പേരിനോടൊപ്പം ചേർക്കുകയും നിയമപരമായി അവളുടെ മധ്യനാമം മക്മഹോൺ എന്ന് മാട്ടുകയും ചെയ്തു . <ref name="rxmuscleInterview"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.pwinsider.com/article/65197/stephanie-says-vince-taught-her-to-eat-sh-singer-discusses-his-son-signing-with-wwe-hall-of-famer-relaunches-website-and-more-.html?p=1|title=Stephanie says Vince taught her to 'eat sh**', singer discusses his son signing with WWE, Hall of Famer relaunches website and more|access-date=April 15, 2014|publisher=PWInsider}}</ref>
മക്മഹോനും ലെവസ്ക്യൂവിനും മൂന്ന് പെൺമക്കളുണ്ട്: അറോറ റോസ് ലെവസ്ക് (ജനനം 2006), മർഫി ക്ലെയർ ലെവസ്ക് (ജനനം 2008), <ref>{{Cite web|url=http://www.owow.com/frameindex.htm?goto=http%3A//www.owow.com/RingsideWith/Stephanie/08Update.htm|title=Stephanie Gives Birth|access-date=August 1, 2009|date=August 1, 2008|publisher=OWOW.com|archive-date=2012-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20120531012441/http://www.owow.com/frameindex.htm?goto=http%3A%2F%2Fwww.owow.com%2FRingsideWith%2FStephanie%2F08Update.htm|url-status=dead}}</ref> വോൺ എവ്ലിൻ ലെവസ്ക് (ജനനം 2010). <ref>{{Cite web|url=http://www.rxmuscle.com/hmr-radio-show/2424-jefftheproducer-hmr.html|title=Heavy Muscle Radio/Access Bodybuilding: (1–3–11):TRIPLE H! Plus, Dr. Scott Connelly!|access-date=January 3, 2011|publisher=rxmuscle|archive-date=2016-03-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313055050/http://rxmuscle.com/hmr-radio-show/2424-jefftheproducer-hmr.html|url-status=dead}}</ref> റിപ്പബ്ലിക്കൻകാരനായ മക്മോഹൻ ക്രിസ് ക്രിസ്റ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിനായി ഭർത്താവിനൊപ്പം 2,700 ഡോളർ സംഭാവന ചെയ്തിട്ടുണ്ടായിരുന്നു . <ref>{{Cite web|url=http://www.campaignmoney.com/advanced.asp?searchtype=contributors&cycle1=16&lname=&fname=&work=WWE&occup=&zipcodes=&fdate=&tdate=&state=&cycle2=08&cmtetype=&cmtename=&cmteorg=&igc=&cmteparty=&cycle3=08&cndoffice=&cndtype=&cndlname=&cndfname=&cndstate=&cndparty=&orderby=|title=Campaign Finance – Money, Political Finance, Campaign Contributions|website=www.campaignmoney.com}}</ref>
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1976-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Webarchive template wayback links]]
qwwd9gim1asdh3bi53ytztavwurjsnw
ശ്രുതി മേനോൻ
0
502396
4620025
4557033
2026-05-18T05:31:30Z
CommonsDelinker
756
"Actress_Shruthy_Menon_Photo.jpg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Krd|Krd]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: No permission since 10 May 2026.
4620025
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ശ്രുതി മേനോൻ
| image =
| caption = നടി ശ്രുതി മേനോൻ
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1984|4|19}}
| birth_place = [[ഡൽഹി]], [[ഇന്ത്യ]]
| death_date =
| death_place =
| nationality = ഇന്ത്യൻ
| occupation = [[നടി]], മോഡൽ, അവതാരക, നർത്തകി
| years_active = 2001--ഇതുവരെ
| spouse = ഷാഹിൽ ടിംബാടിയ
(2017-ഇതുവരെ)
| children =
| parents = ശ്രീവത്സൻ ഉണ്ണി മേനോൻ, ശശി മേനോൻ<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/shruthy-menon-looks-like-a-dream-in-her-wedding-pictures/articleshow/62338274.cms|title=Shruthy Menon looks like a dream in her wedding pictures - Actor|website=timesofindia.indiatimes.com}}</ref>.
}}
'''ശ്രുതി മേനോൻ''' (ജനനം: 19 ഏപ്രിൽ 1984) ഒരു ഇന്ത്യൻ [[അഭിനേതാവ്|നടി]]<nowiki/>യും അവതാരകയും മോഡലും മാസ്റ്റർ ഓഫ് സെറിമണീസിൽ പ്രൊഫെഷനലുമാണ്. നിലവിൽ സോനു നിഗത്തിന്റെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സംഗീത കച്ചേരികൾക്കും ''ഉഗ്രം ഉജ്വലം ഷോയ്ക്കും അവതാരകയാണ്'' . 2015 ൽ, ഒരു മാസികയ്ക്ക് വേണ്ടിയുള്ള വധുവിന്റെ ടോപ്ലെസ് ഫോട്ടോഷൂട്ട് വിവാദത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.indiatimes.com/entertainment/celebs/this-harmless-image-of-actress-shruthi-menon-is-taking-the-internet-by-storm-but-why-247291.html|title=This Harmless Image Of Actress Shruthi Menon Is Taking The Internet By Storm. But Why?!?|access-date=2016-01-04|website=indiatimes.com|archive-date=2015-11-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20151126060450/http://www.indiatimes.com/entertainment/celebs/this-harmless-image-of-actress-shruthi-menon-is-taking-the-internet-by-storm-but-why-247291.html|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/actress-shruthy-menon-goes-topless-fwd-vivah-photoshoot-654384|title=Actress Shruthy Menon goes topless for FWD Vivah photoshoot|access-date=2016-01-04|website=International Business Times, India Edition}}</ref>
== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
ശ്രീവത്സൻ ഉണ്ണി മേനോന്റെയും ശശി മേനോന്റെയും മകളായി ശ്രുതി മേനോൻ മുംബൈയിലാണ് ജനിച്ചത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/300716/a-bold-new-shruthy-menon.html|title=A bold new Shruthy Menon|website=www.deccanchronicle.com}}</ref> . 2017 ൽ ബിസിനസുകാരനായ സാഹിൽ ടിംബാഡിയയുമായി വിവാഹനിശ്ചയം നടത്തി, വർഷാവസാനം തന്നെ ദമ്പതികൾ വിവാഹിതരായി. <ref>{{Cite web|url=http://www.marunadanmalayali.com/cinema/stardust/shruti-menon-says-about-her-marriage-68484|title=ശ്രുതിയെ മിന്നുകെട്ടുന്നത് മുംബൈ സ്വദേശിയായ ബിസിനസുകാരൻ; പൂവണിയുന്നത് മൂന്ന് കൊല്ലം ന...|publisher=}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/120317/wedding-bells-for-shruthy.html|title=Wedding bells for Shruthy|date=12 March 2017|publisher=}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/shruthy-menon-looks-like-a-dream-in-her-wedding-pictures/articleshow/62338274.cms|title=Shruthy Menon looks like a dream in her wedding pictures - Times of India|publisher=}}</ref>
== ചലച്ചിത്രങ്ങൾ ==
{| class="wikitable"
! വർഷം
! ചലച്ചിത്രം
! കഥാപാത്രം
! കുറിപ്പ്
|-
| 2004
| ''[[സഞ്ചാരം (ചലച്ചിത്രം)|സഞ്ചാരം]]''
| ദെലീലാ
| [[മലയാളം|മലയാള]]<nowiki/>ത്തിൽ അഭിനയിച്ച ആദ്യ ചലച്ചിത്രം
|-
| 2005
| ''[[കൃത്യം (ചലച്ചിത്രം)|കൃതിയം]]''
| ജൂലിയ
|
|-
| 2008
| ''[[മുല്ല (ചലച്ചിത്രം)|മുല്ല]]''
| തമിഴ് പെൺകുട്ടി
|
|-
| 2010
| [[കഥ തുടരുന്നു]]
| ഡോ. ദീപ
|
|-
| 2010
| ''[[ടി.ഡി. ദാസൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ് VI B]]''
| മേഘ
|
|-
| 2010
| ''[[അപൂർവരാഗം]]''
| മോഡൽ
|
|-
| 2010
| ''[[ഇലക്ട്ര]]''
| ലോറ
|
|-
| 2012
| ''[[തൽസമയം ഒരു പെൺകുട്ടി|തൽസമയം ഒരു പെൻകുട്ടി]]''
| സന്ധ്യ
|
|-
| 2013
| അപ് ആൻഡ് ഡൗൺ: മുകളിൽ ഒരാളുണ്ട്
| മിത്ര
|
|-
| 2014
| ''ജോൺ പോൾ വാതിൽ തുറക്കുന്നു''
| ഡോ.സുമ മനോജ്
|
|-
| 2014
| ലോസ്റ്റ് & ഫൗണ്ട്
| റാഫേൽ
| [[ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷ|ഇംഗ്ലീഷിലെ]] അരങ്ങേറ്റ ചലച്ചിത്രം
|-
| 2015
| ''എലി എലി ലാമ സബച്താനി?''
|
| [[മറാഠി ഭാഷ|മറാത്തി]]<nowiki/>യിലെ അരങ്ങേറ്റം
|-
| 2016
| ''കിസ്മത്ത്''
| അനിത
| നോമിനേറ്റഡ് - മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് - മലയാളം
|-
| 2016
| ''മധുരം മലയാളം''
| ലേഡി
| വീഡിയോ ഗാനം
|-
| 2017
| ''ചിപ്പി''
| സീമ
|
|-
| 2018
|
| അരുണിമ
| സഹനിർമാതാവും <br />ഇംഗ്ലീഷ് / മലയാളം ദ്വിഭാഷാ ചലച്ചിത്രം
|-
| 2019
| ഇസബെല്ല
| അരുണിമ
| ചിത്രീകരണം ഹൂ ചിത്രവുമായി പ്രീക്വൽ
|}
== പുരസ്കാരങ്ങളും നാമനിർദ്ദേശങ്ങളും ==
; നാമനിർദ്ദേശങ്ങൾ
2017 - [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം സൗത്ത്|ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് സൗത്ത്]] - മികച്ച നടി ( കിസ്മത്ത് )
== ടെലിവിഷൻ ജീവിതം ==
* 2006-2007 : ''അമൃത സൂപ്പർ സ്റ്റാർ സീസൺ 1'' ( [[അമൃത ടി.വി.|അമൃത ടിവി]] )
* 2007 : ''ജോസ്കോ സൂപ്പർ സ്റ്റാർ സീസൺ 2'' ( [[അമൃത ടി.വി.|അമൃത ടിവി]] )
* 2010-2013 : ''വോഡഫോൺ കോമഡി സ്റ്റാർസ്'' ( [[ഏഷ്യാനെറ്റ്]] )
* 2015 : ''ഉഗ്രാം ഉജ്വാലം'' ( [[മഴവിൽ മനോരമ|''മഴവിൽ'']] [[മഴവിൽ മനോരമ|മനോരമ]] )
* 2015 : ''സൂര്യ ചലഞ്ച് ( [[സൂര്യ ടി.വി.|സൂര്യ ടിവി]] )''
* 2017 : ദി ടെസ്റ്റ് കേസ് (എ.എൽ.ടി ബാലാജിയുടെ വെബ് സീരീസ്)
== അവലംബങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
== പുറം കണ്ണികൾ ==
* {{IMDb name|2797925}}
<br />
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ടെലിവിഷൻ നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:1984-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 19-ന് ജനിച്ചവർ]]
ohvsvxa8ppi1zt7q4laqf5vn5lt53vb
ഹാലോ (ഒപ്റ്റിക്കൽ പ്രതിഭാസം)
0
512308
4619976
4550439
2026-05-17T16:40:46Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619976
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Halo (optical phenomenon)}}
[[പ്രമാണം:Halo_in_the_Himalayas.jpg|ലഘുചിത്രം| സൂര്യനുചുറ്റും 22 ° ഹാലോ, [[നേപ്പാൾ|നേപ്പാളിലെ]] [[അന്നപൂർണ]] ബേസ് ക്യാമ്പിന് മുകളിൽ ആകാശത്ത് കാണുന്നത്]]
[[പ്രമാണം:Solar_halos,_Salem,_MA,_Oct_27,_2012.JPG|വലത്ത്|ലഘുചിത്രം| മുകളിൽ നിന്ന് താഴെ വരെ: <br /><br />ഒരു സർക്കംസെനിത്തൽ ആർക്ക്, സുപ്രാലാറ്ററൽ ആർക്ക്, പാരി ആർക്ക്, അപ്പർ ടാൻജെന്റ് ആർക്ക്, 22 ° ഹാലോ ]]
[[ഭൗമാന്തരീക്ഷം|അന്തരീക്ഷത്തിൽ]] തങ്ങിനിൽക്കുന്ന [[ഐസ്]] പരലുകളുമായി സംവദിക്കുന്ന [[പ്രകാശം]] (സാധാരണയായി സൂര്യനിൽ നിന്നോ ചന്ദ്രനിൽ നിന്നോ) കാരണം ഉണ്ടാകുന്ന ഒപ്റ്റിക്കൽ പ്രതിഭാസങ്ങളെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന വാക്കാണ് '''ഹാലോ''' ([[ഗ്രീക്ക് ഭാഷ|ഗ്രീക്ക്]] {{Lang|grc|ἅλως}} , ''ഹാലസ്'' ). '''പ്രഭാവലയം''' ഹാലോയുടെ ഒരു സാധാരണ രൂപമാണ്. നിറമുള്ളതോ വെളുത്തതോ ആയ വളയങ്ങൾ മുതൽ ആർക്കുകളും ആകാശത്തിലെ പാടുകളും ഒക്കെയായി ഹാലോസിന് പല രൂപങ്ങളുണ്ടാകും. ഇവയിൽ പലതും [[സൂര്യൻ|സൂര്യനോ]] [[ചന്ദ്രൻ|ചന്ദ്രനോ]] സമീപം കാണപ്പെടുന്നു, മറ്റുള്ളവ മറ്റെവിടെയെങ്കിലും, അതായത് ആകാശത്തിന്റെ എതിർ ഭാഗത്ത് പോലും സംഭവിക്കുന്നു. ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന ഹാലോ തരങ്ങളിൽ വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഹാലോ (ഇതിനെ [[22° ഹാലോ|22° ഹാലോ]] എന്നും വിളിക്കുന്നു ), [[ലൈറ്റ് പില്ലർ]], [[സൺ ഡോഗ്സ്]] എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇതല്ലാതെ ഇനിയും ഒരുപാട് തരത്തിലുള്ള ഹാലോകൾ ഉണ്ട്, അതിൽ ചിലത് വളരെ സാധാരണമാണ്, മറ്റുള്ളവ വളരെ അപൂർവ്വവുമാണ്.
ഹാലോസിന് കാരണമായ [[Ice crystals|ഐസ് പരലുകൾ]] സാധാരണയായി മുകളിലെ [[ഭൂസ്പർശമണ്ഡലം|ട്രോപോസ്ഫിയറിലെ]] (5-10 കിലോമീറ്റർ (3.1–6.2 മൈൽ)), [[Cirrus cloud|സിറസ്]] അല്ലെങ്കിൽ [[Cirrostratus cloud|സിറോസ്ട്രാറ്റസ് മേഘങ്ങളിൽ]] സസ്പെൻഡ് ചെയ്യപ്പെടുന്നു. തണുത്ത കാലാവസ്ഥയിൽ അവ നിലത്തിനടുത്ത് പൊങ്ങിക്കിടക്കും, ഈ സാഹചര്യത്തിൽ അവയെ [[ ഡയമണ്ട് പൊടി |ഡയമണ്ട് ഡസ്റ്റ്]] എന്ന് വിളിക്കുന്നു. പരലുകളുടെ പ്രത്യേക ആകൃതിയും ദിശാസൂചനയും പല തരത്തിലുള്ള ഹാലോയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു. ഐസ് പരലുകൾ പ്രകാശത്തെ [[പ്രതിഫലനം|പ്രതിഫലിപ്പിക്കുകയോ,]] [[അപവർത്തനം]] ചെയ്യുകയോ, [[പ്രകാശപ്രകീർണ്ണനം|പ്രകാശപ്രകീർണ്ണനത്തിലൂടെ]] പല [[നിറം|നിറങ്ങളായി]] വിഭജിക്കുകയോ ചെയ്യാം. പരലുകൾ [[പ്രിസം|പ്രിസങ്ങളും,]] [[കണ്ണാടി|കണ്ണാടികളും]] പോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു,അവ പ്രതലങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രകാശം പ്രതിഫലിപ്പിക്കുകയോ അപവർത്തനം നടത്തുകയോ ചെയ്ത്, പ്രത്യേക ദിശകളിലേക്ക് പ്രകാശത്തിന്റെ ഷാഫ്റ്റുകൾ അയയ്ക്കുന്നു.
[[കാലാവസ്ഥാപ്രവചനം|കാലാവസ്ഥാ]] [[അന്തരീക്ഷവിജ്ഞാനം|ശാസ്ത്രത്തിന്റെ]] ഭാഗമായി ഹാലോസ് പോലുള്ള അന്തരീക്ഷ ഒപ്റ്റിക്കൽ പ്രതിഭാസങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു, ഇത് [[അന്തരീക്ഷവിജ്ഞാനം|അന്തരീക്ഷ വിജ്ഞാനം]] വികസിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് [[കാലാവസ്ഥാപ്രവചനം|കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനത്തിന്റെ]] ഒരു മാർഗ്ഗം കൂടിയായിരുന്നു. ഹാലൊ നിരീക്ഷിച്ച്, അടുത്ത 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ മഴ പെയ്യുമെന്ന് പോലും പലപ്പോഴും സൂചിപ്പിക്കാറുണ്ടായിരുന്നു, ഇതിന് കാരണം ഹാലൊയ്ക്ക് കാരണമാകുന്ന സിറോസ്ട്രാറ്റസ് മേഘങ്ങൾ ഒരു സമീപസ്ഥലത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു എന്നതാണ്.
ഐസ് ക്രിസ്റ്റലുകളേക്കാൾ, ജലത്തുള്ളികൾ ഉൾപ്പെടുന്ന മറ്റ് സാധാരണ ഒപ്റ്റിക്കൽ പ്രതിഭാസങ്ങളിൽ [[ മഹത്വം (ഒപ്റ്റിക്കൽ പ്രതിഭാസം) |ഗ്ലോറിയും]] [[മഴവില്ല്|മഴവില്ലും ഉൾപ്പെടുന്നു]] .
== ചരിത്രം ==
പുരാതന കാലത്ത് [[അരിസ്റ്റോട്ടിൽ]] ഹാലോസിനെയും പാർഹെലിയയെയും പരാമർശിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, ഹാലൊകളെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യത്തെ യൂറോപ്യൻ വിവരണങ്ങൾ നൽകിയത് റോമിലെ ക്രിസ്റ്റോഫ് സ്കെയ്നർ (സിർക്ക 1630), ഡാൻസിഗിലെ [[ജൊഹാന്നസ് ഹെവേലിയസ്|ഹെവേലിയസ്]] (1661), സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗിലെ തോബിയാസ് ലോവിറ്റ്സ് (സി. 1794) എന്നിവയായിരുന്നു. ചൈനീസ് നിരീക്ഷകർ നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഇവ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. 637 ൽ "ചിൻ രാജവംശത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക ചരിത്രം" (ചിൻ ഷു), "പത്ത് ഹാലോസ്" എന്ന വിഷയത്തിൽ 26 സൗരോർജ്ജ പ്രതിഭാസങ്ങൾക്ക് സാങ്കേതിക പദങ്ങൾ നൽകി, ആദ്യ പരാമർശം ഇതാണ്.
=== വാഡെർസോൾസ്റ്റാവ്ലാൻ ===
[[പ്രമാണം:Vädersoltavlan_cropped.JPG|ലഘുചിത്രം| [[സ്റ്റോക്ക്ഹോം|സ്റ്റോക്ക്ഹോമിനെ]] ചിത്രീകരിക്കുന്ന 1535 ലെ "സൺ ഡോഗ് പെയിന്റിംഗ്" (വാ''ഡെർസോൾസ്റ്റാവ്ലാൻ''), അക്കാലത്തെ ഈ ആകാശപ്രതിഭാസത്തെ ഒരു അശുഭ ശകുനമായി ആണ് വ്യാഖ്യാനിച്ചത് ]]
[[സ്റ്റോക്ക്ഹോം|സ്റ്റോക്ക്ഹോം]] നഗരത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന വർണ്ണ ചിത്രമായി അറിയപ്പെടുന്നതും, പലപ്പോഴും ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുന്നതും ആയ ''[[Vädersolstavlan|വാഡെർസോൾസ്റ്റാവ്ലാൻ]]'' ([[സ്വീഡിഷ് ഭാഷ|സ്വീഡിഷ്]] ; "ദി സൺഡോഗ് പെയിന്റിംഗ്", അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ "ദി വെതർ സൺ പെയിന്റിംഗ്") ഒരു ജോടി [[സൺ ഡോഗ്സ്|സൺ ഡോഗുകൾ]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഒരു ഹാലോ ഡിസ്പ്ലേയുടെ ഏറ്റവും പഴയ ചിത്രീകരണങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. 1535 ഏപ്രിൽ 20 ന് രാവിലെ രണ്ട് മണിക്കൂർ, നഗരത്തിന് മുകളിലുള്ള ആകാശങ്ങൾ വെളുത്ത വൃത്തങ്ങളും കമാനങ്ങളും കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരുന്നു, അതിനോടൊപ്പം കൂടുതൽ സൂര്യന്മാർ (അതായത്, സൺ ഡോഗ്സ്) സൂര്യനു ചുറ്റും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
== ലൈറ്റ് പില്ലർ ==
ഉദയത്തിനോടൊ അസ്തമയത്തിനോടൊ ചേർന്ന് സൂര്യനിൽ നിന്ന് ഉയരുന്ന ഒരു ലംബ സ്തംഭം അല്ലെങ്കിൽ പ്രകാശത്തിന്റെ ഒരു നിരയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രതിഭാസമാണ് ലൈറ്റ് പില്ലർ അല്ലെങ്കിൽ സൺ പില്ലർ, ചിലപ്പോൾ ഇത് സൂര്യന് താഴെയായും പ്രത്യക്ഷപ്പെടാം, പ്രത്യേകിച്ചും നിരീക്ഷകൻ ഉയർന്ന പ്രദേശത്ത് ആണെങ്കിൽ. ഷഡ്ഭുജാകൃതിയിലുള്ള പ്ലേറ്റ് അല്ലെങ്കിൽ സ്തംഭ ആകൃതിയിലുള്ള ഐസ് പരലുകൾ ഈ പ്രതിഭാസത്തിന് കാരണമാകുന്നു. സൂര്യൻ ചക്രവാളത്തിന്റെ 6 ഡിഗ്രിയിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ പ്ലേറ്റ് പരലുകൾ സാധാരണയായി പ്രകാശ സ്തംഭത്തിന് കാരണമാകൂ; സൂര്യൻ ചക്രവാളത്തിന് 20 ഡിഗ്രി വരെ ഉയരത്തിലായിരിക്കുമ്പോൾ സ്തംഭ ആകൃതിയിലെ പരലുകൾ പ്രകാശ സ്തംഭം ഉണ്ടാക്കും. പരലുകൾ വായുവിലൂടെ വീഴുമ്പോഴോ പൊങ്ങിക്കിടക്കുമ്പോഴോ തിരശ്ചീനമായി സ്വയം തിരിയുന്നു. സൂര്യ സ്തംഭത്തിന്റെ വീതിയും ദൃശ്യപരതയും അതിലെ ക്രിസ്റ്റൽ വിന്യാസത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
ചന്ദ്രനുചുറ്റുമോ, തെരുവ് വിളക്കുകൾക്കും മറ്റ് ശോഭയുള്ള ലൈറ്റുകൾക്കും ചുറ്റുമോ ലൈറ്റ് സ്തംഭങ്ങൾ രൂപം കൊള്ളാം. ഭൂമിയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പ്രകാശ സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന തൂണുകൾ സൂര്യനുമായോ ചന്ദ്രനുമായോ ഉള്ളതിനേക്കാൾ വളരെ ഉയരത്തിൽ കാണപ്പെടാം. നിരീക്ഷകൻ പ്രകാശ സ്രോതസ്സുമായി കൂടുതൽ അടുക്കുന്നതിനാൽ, ഈ സ്തംഭങ്ങളുടെ രൂപീകരണത്തിൽ ക്രിസ്റ്റൽ ഓറിയന്റേഷൻ കുറവാണ്.
== വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഹാലോ ==
ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന ഹാലോസുകളിൽ 22° ഹാലോ ഉണ്ട്. ഇത് സൂര്യനോ ചന്ദ്രനോ ചുറ്റുമായി 22° ആരം ഉള്ള വലിയ വലയമായി (ഏകദേശം കൈ നീട്ടിപ്പിടിച്ചാലുണ്ടാകുന്ന വീതി) കാണപ്പെടുന്നു. 22° ഹാലോയ്ക്ക് കാരണമാകുന്ന ഐസ് പരലുകൾ, സൺ ഡൊഗ്സ്, ലൈറ്റ് പില്ലർ എന്നിവ പോലുള്ള മറ്റ് ഹാലോകൾക്ക് ആവശ്യമായ തിരശ്ചീന ഓറിയന്റേഷന് വിപരീതമായി, അന്തരീക്ഷത്തിൽ സെമി-റാൻഡംലി ഓറിയന്റഡ് ആണ്. ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഐസ് ക്രിസ്റ്റലുകളുടെ ഒപ്റ്റിക്കൽ ഗുണങ്ങളുടെ ഫലമായി, വളയത്തിന്റെ ഉള്ളിലേക്ക് ഒരു പ്രകാശവും പ്രതിഫലിക്കുന്നില്ല, അങ്ങനെ ചുറ്റുമുള്ള ആകാശത്തേക്കാൾ ഉള്ളിൽ ഇരുണ്ടതായി വരുന്നതിനാൽ ഇത് "ആകാശത്തിലെ ദ്വാരം" എന്ന പ്രതീതി നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref name="Atoptics">{{Cite web|url=http://www.atoptics.co.uk/halo/circ2.htm|title="Disk with a hole" in the sky|access-date=3 August 2016|website=Atmospheric Optics}}</ref> 22° ഹാലോ [[കൊറോണ (ഒപ്റ്റിക്കൽ പ്രതിഭാസം)|കൊറോണയുമായി]] തെറ്റിദ്ധരിക്കരുത്, കൊറോണ ഐസ് ക്രിസ്റ്റലുകളേക്കാൾ ജലത്തുള്ളികൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന വ്യത്യസ്തമായ ഒപ്റ്റിക്കൽ പ്രതിഭാസമാണ്, അത് കൂടാതെ കൊറോണക്ക് വളയത്തേക്കാൾ മൾട്ടി കളർഡ് ഡിസ്ക് രൂപമാണ്.
മറ്റ് ഹാലോകൾ 46 ഡിഗ്രിയിൽ സൂര്യന് ചുറ്റുമോ,ചക്രവാളത്തിലോ രൂപം കൊള്ളുന്നു. ഇവ പൂർണ്ണ ഹാലോകളോ, അപൂർണ്ണമായ കമാനങ്ങളോ ആയി പ്രത്യക്ഷപ്പെടാം.
== ബോട്ട്ലിംഗേഴ്സ് റിങ് ==
വൃത്താകൃതിക്ക് പകരം ദീർഘവൃത്താകൃതിയിലുള്ള അപൂർവ തരം ഹാലോയാണ് ബോട്ട്ലിംഗേഴ്സ് റിങ്. ഇതിന്റെ ചെറിയ വ്യാസം മൂലം സൂര്യന്റെ തിളക്കത്തിൽ കാണുന്നത് വളരെ പ്രയാസകരമാക്കുകയും, മങ്ങിയ [[Subsun|സബ്സണിന്]] ചുറ്റും കാണാനുള്ള സാധ്യത വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് പലപ്പോഴും പർവതശിഖരങ്ങളിൽ നിന്നോ വിമാനങ്ങളിൽ നിന്നോ കാണപ്പെടുന്നു. ബോട്ട്ലിംഗേഴ്സ് റിങ്ങുകളെക്കുറിച്ച് ഇതുവരെ കൃത്യമായി മനസ്സിലായിട്ടില്ല. വളരെ താഴ്ന്ന കോണുകളിൽ, അന്തരീക്ഷത്തിൽ തിരശ്ചീനമായി സസ്പെൻഡ് ചെയ്യപ്പെടുന്ന വളരെ പരന്ന [[പിരമിഡ്|പിരമിഡൽ]] ഐസ് പരലുകളാൽ അവ രൂപം കൊള്ളുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name="atoptics-bottlinger's-ring">{{Cite web|url=http://www.atoptics.co.uk/fz408.htm|title=Bottlinger's Ring|access-date=2017-06-26|last=Les Cowley|publisher=Atmospheric Optics}}</ref>
== മറ്റു പേരുകൾ ==
ഇംഗ്ലീഷിലെ ആംഗ്ലോ-കോർണിഷ് ഭാഷയിൽ, സൂര്യനെ അല്ലെങ്കിൽ ചന്ദ്രനെ ചുറ്റുന്ന ഒരു ഹാലോയെ 'കോക്ക്സ് ഐ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, ഇത് മോശം കാലാവസ്ഥയുടെ അടയാളമാണ്. കോഗ്-ഹിയോൾ (സൺ കോക്ക്) എന്ന ബ്രെട്ടൻ പദവുമായി ഈ പദം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="Nance – Cornish Sea-Words">{{Cite book|title=A Glossary of Cornish Sea-Words|last=Nance|first=Robert Morton|last2=Pool|first2=P. A. S.|date=1963|publisher=Federation of Old Cornwall Societies|location=Cornwall|pages=61}}</ref> [[നേപ്പാൾ|നേപ്പാളിൽ]], സൂര്യനെ ചുറ്റുന്ന ''ഹാലോയെ ഇന്ദ്രസഭ'' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, നിന്ദു വിശ്വാസപ്രകാരം, മിന്നൽ, ഇടി, മഴ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഹിന്ദു ദേവനാണ് ഇന്ദ്രൻ എന്നതിനാലാണ് ഇത്.
== കൃത്രിമ ഹാലോകൾ ==
സ്വാഭാവിക പ്രതിഭാസങ്ങളെ കൃത്രിമമായി പല മാർഗ്ഗങ്ങളിലൂടെ പുനർനിർമ്മിക്കാം. ഒന്നാമതായി, കമ്പ്യൂട്ടർ സിമുലേഷനുകൾ വഴി,<ref>HaloSim3 by Les Cowley and Michael Schroeder [http://www.atoptics.co.uk/halo/halfeat.htm link]</ref> <ref>HaloPoint 2.0 [http://www.saunalahti.fi/~jukkruos/halopoint2.html link] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161007061251/http://www.saunalahti.fi/~jukkruos/halopoint2.html |date=2016-10-07 }} {{Dlw|url=https://web.archive.org/web/20161007061251/http://www.saunalahti.fi/~jukkruos/halopoint2.html}}</ref> അല്ലെങ്കിൽ പരീക്ഷണാത്മക മാർഗങ്ങളിലൂടെ. രണ്ടാമത്തേതിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഒരാൾക്ക് ഒരു ക്രിസ്റ്റൽ എടുത്ത് ഉചിതമായ അച്ചുതണ്ടിന്/അക്ഷങ്ങൾക്ക് ചുറ്റും തിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ അതിനായി ഒരു രാസ സമീപനം സ്വീകരിക്കാം. സമാനമായ റിഫ്രാക്ഷൻ ജ്യാമിതികൾ കണ്ടെത്തുക എന്നതാണ് ഇനിയും കൂടുതൽ പരോക്ഷമായ പരീക്ഷണാത്മക സമീപനം.
=== അനലോഗ് റിഫ്രാക്ഷൻ സമീപനം ===
[[പ്രമാണം:Artificial_CZA.png|ലഘുചിത്രം| സർക്കംസെനിത്തൽ ആർക്കിനായുള്ള അനലോഗ് റിഫ്രാക്ഷൻ പ്രദർശന പരീക്ഷണം. <ref name="ArtCZA">"Artificial circumzenithal and circumhorizontal arcs", M. Selmke and S. Selmke, American Journal of Physics (Am. J. Phys.) Vol 85(8), p.575-581 [http://aapt.scitation.org/doi/10.1119/1.4984802 link]</ref> ഇവിടെ, ഗിൽബെർട്ട്സ് പുസ്തകത്തിലെ കൃത്രിമ മഴവില്ല് എന്ന് തെറ്റായി ലേബൽ ചെയ്തിരിക്കുന്നു <ref name="Gilbert1920">Gilbert light experiments for boys – (1920), p. 98, Experiment No. 94 [https://archive.org/stream/gilbertlightexpe00lynd#page/98/mode/2up link]</ref> ]]
ചില സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഒരു ഐസ് ക്രിസ്റ്റലിലൂടെയുള്ള റിഫ്രാക്ഷന്റെ ശരാശരി ജ്യാമിതി മറ്റൊരു ജ്യാമിതീയ വസ്തുവിലൂടെ റിഫ്രാക്ഷൻ വഴി അനുകരിക്കാം. ഈ രീതിയിൽ, [[Circumzenithal arc|സർക്കംസെനിത്തൽ ആർക്ക്]], [[ഫയർ റെയിൻബൊ|സർക്കംഹൊറിസോണ്ടൽ ആർക്ക്]], സൺകേവ് പാരി ആർക്കുകൾ എന്നിവ റൊട്ടേഷണലി സിമെട്രിക് (അതായത് പ്രിസ്മാറ്റിക് അല്ലാത്ത) സ്റ്റാറ്റിക് ബോഡികളിലൂടെ റിഫ്രാക്ഷൻ വഴി പുനർനിർമ്മിക്കാം.<ref name="ArtCZA">"Artificial circumzenithal and circumhorizontal arcs", M. Selmke and S. Selmke, American Journal of Physics (Am. J. Phys.) Vol 85(8), p.575-581 [http://aapt.scitation.org/doi/10.1119/1.4984802 link]</ref> പ്രത്യേകിച്ചും വാട്ടർ ഗ്ലാസ് മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് ലളിതമായ ടേബിൾ-ടോപ്പ് പരീക്ഷണം വർണ്ണാഭമായ സർക്കംസെനിത്തൽ, സർക്കംഹൊറിസോണ്ടൽ ആർക്ക് എന്നിവ കൃത്രിമമായി പുനർനിർമ്മിക്കുന്നു. ജലത്തിന്റെ സിലിണ്ടറിലൂടെയുള്ള റിഫ്രാക്ഷൻ നേരായ ഒരു ഷഡ്ഭുജ ഐസ് ക്രിസ്റ്റൽ/പ്ലേറ്റ്-ഓറിയന്റഡ് ക്രിസ്റ്റലുകളിലൂടെയുള്ള റോട്ടേഷണലി ആവറേജ്ഡ് റിഫ്രാക്ഷന് സമാനമാണ്, അതുവഴി വർണ്ണാഭമായ സർക്കംസെനിത്തൽ സർക്കംഹൊറിസോണ്ടൽ ആർക്കുകൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയും. വാസ്തവത്തിൽ, 1920കൾ മുതൽ, വാട്ടർ ഗ്ലാസ് പരീക്ഷണം ഒരു മഴവില്ലിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതായി ചിന്തിച്ച് പലപ്പോഴും ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാകുമായിരുന്നു.<ref name="Gilbert1920">Gilbert light experiments for boys – (1920), p. 98, Experiment No. 94 [https://archive.org/stream/gilbertlightexpe00lynd#page/98/mode/2up link]</ref>
22° പാർഹെലിയയുടെ സംവിധാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഹ്യൂഗൻസിന്റെ ആശയത്തെ (തെറ്റായ) പിന്തുടർന്ന്, ഉള്ളിൽ മദ്ധ്യഭാഗത്ത് തടസ്സമുള്ള, വെള്ളം നിറച്ച സിലിണ്ടർ ഗ്ലാസിനെ ഒരു വശത്ത് നിന്ന് പ്രകാശിപ്പിച്ച് ഒരു സ്ക്രീനിൽ പർഹെലിയയോട് സാമ്യമുള്ള രൂപം പതിപ്പിക്കാം. ഇതിൽ, ആന്തരിക ചുവന്ന അഗ്രം നേരിട്ടുള്ള ട്രാൻസ്മിഷൻ ദിശയുടെ ഇരുവശത്തും വലിയ കോണുകളിൽ വെളുത്ത ബാൻഡിലേക്ക് മാറുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, വിഷ്വൽ മാച്ച് അടുത്തിരിക്കുമ്പോൾ, ഈ പ്രത്യേക പരീക്ഷണത്തിൽ ഒരു വ്യാജ കാസ്റ്റിക് സംവിധാനം ഉൾപ്പെടുന്നില്ല, അതിനാൽ ഇത് യഥാർത്ഥ അനലോഗ് അല്ല.
=== രാസ സമീപനങ്ങൾ ===
കൃത്രിമ ഹാലോസ് സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനുള്ള ആദ്യകാല രാസ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ബ്രൂസ്റ്റർ മുന്നോട്ട് വയ്ക്കുകയും 1889 ൽ എ. കോർനു അതിനെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ പഠിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>“Sur la reproduction artificielle des halos et des cercles parh eliques”, Comtes Rendus Ac. Paris 108, 429–433, A. Cornu, 1889.</ref> ഒരു ഉപ്പ് ലായനി ഊറ്റി പരലുകൾ ഉൽപാദിപ്പിക്കുക എന്നതായിരുന്നു ആശയം. ഇതിലൂടെ ഉൽപാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന എണ്ണമറ്റ ചെറിയ പരലുകൾ പ്രകാശിപ്പിക്കുമ്പോൾ, പ്രത്യേക ക്രിസ്റ്റൽ ജ്യാമിതിക്കും അതിന്റെ ഓറിയന്റേഷൻ/അലൈൻമെന്റിനും അനുയോജ്യമായ തരത്തിൽ ഹാലോസിന് കാരണമാകും. ഇത്തരത്തിലുള്ള നിരവധി രാസ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഇന്ന് നിലവിലുണ്ട്, ഇനിയും പുതിയത് കണ്ടെത്താനുള്ള പരീക്ഷണങ്ങൾ തുടരുകയുമാണ്.<ref name="Tammer1998">“Laboratory experiments in atmospheric optics”, Opt. Express 37(9), 1557–1568, M. Vollmer and R. Tammer, 1998. [https://www.osapublishing.org/ao/abstract.cfm?uri=ao-37-9-1557 link]</ref> അത്തരം പരീക്ഷണങ്ങളുടെ ഒരു സാധാരണ ഫലമാണ് റിങ്സ്. <ref>“Tabletop divergent-light halos”, Physics Education 42(6), L. Gisle and J. O Mattsson, 2007. [http://iopscience.iop.org/article/10.1088/0031-9120/42/6/003/pdf link]</ref> പാരി ആർക്കുകളും ഈ രീതിയിൽ കൃത്രിമമായി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>Z. Ulanowski, “Ice analog halos,” Appl. Optics 44(27), 5754–5758, 2005. [https://www.osapublishing.org/ao/abstract.cfm?uri=ao-44-27-5754 link]</ref>
=== മെക്കാനിക്കൽ സമീപനങ്ങൾ ===
==== ഒറ്റ അക്ഷം ====
ഹാലോ പ്രതിഭാസങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യകാല പരീക്ഷണ പഠനങ്ങൾ<ref>M. Élie de Beaumont, Memoir of Auguste Bravais (Smithsonian Institution, Washington, 1869)</ref> 1847-ൽ അഗസ്റ്റെ ബ്രാവൈസ് നടത്തിയവയാണ്. <ref name="Bravais">"Mémoire sur les halos et les phénomènes optiques qui les accompagnent", 1847, J. de l'École Royale Polytechnique 31(18), p.1-270, §XXIV – Reproduction artificielle des phénomènes optiques dus à des prismes à axe vertical, Figures: PL I: Fig. 48, PL II: Fig: 49-54.</ref> ബ്രാവൈസ് ഒരു സമീകൃത ഗ്ലാസ് പ്രിസം അതിന്റെ ലംബ അക്ഷത്തിന് ചുറ്റും കറക്കി, സമാന്തര വെളുത്ത വെളിച്ചത്താൽ പ്രകാശിപ്പിച്ച് ഒരു കൃത്രിമ [[Parhelic circle|പർഹെലിക് സർക്കിളും]] ഉൾച്ചേർത്ത പല പാർഹെലിയകളും സൃഷ്ടിച്ചു. അതുപോലെ, എ. വെഗനർ ഭ്രമണം ചെയ്യുന്ന ഷഡ്ഭുജ പരലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് കൃത്രിമ സബ് പർഹെലിയ നിർമ്മിച്ചു.<ref>“Die Nebensonnen unter dem Horizont,” Meteorol. Z. 34–52(8/ 9), 295–298, A. Wegner, 1917.</ref> ഈ പരീക്ഷണത്തിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ പതിപ്പിൽ, വാണിജ്യപരമായി ലഭ്യമായ<ref>Homogenizing Light rods / Light pipes [http://www.edmundoptics.com/optics/prisms/light-pipes-homogenizing-rods/ link] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180627144356/https://www.edmundoptics.com/optics/prisms/light-pipes-homogenizing-rods/ |date=2018-06-27 }}</ref> ഷഡ്ഭുജാകൃതിയിലുള്ള BK7 ഗ്ലാസ് പരലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് കൂടുതൽ ഉൾച്ചേർത്ത പാർഹെലിയ കണ്ടെത്തി.<ref>"Intensity distribution of the parhelic circle and embedded parhelia at zero solar elevation: theory and experiments", Applied Optics (Appl. Opt.), Vol. 54, Issue 22, 6608–6615, S. Borchardt and M. Selmke, 2015. [https://www.osapublishing.org/ao/abstract.cfm?uri=ao-54-22-6608 link]</ref> ഇതുപോലുള്ള ലളിതമായ പരീക്ഷണങ്ങൾ വിദ്യാഭ്യാസ ആവശ്യങ്ങൾക്കും പ്രകടന പരീക്ഷണങ്ങൾക്കും ഉപയോഗിക്കാം.<ref name="Tammer1998"/> <ref name="Selmke2015">"Artificial Halos", American Journal of Physics (Am. J. Phys.), Vol. 83(9), 751–760, M. Selmke, 2015. [http://scitation.aip.org/content/aapt/journal/ajp/83/9/10.1119/1.4923458 link]</ref> നിർഭാഗ്യവശാൽ, ഗ്ലാസ് പരലുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ ഒരാൾക്ക് സർക്കംജെനിത്തൽ ആർക്ക് അല്ലെങ്കിൽ സർക്കംഹോറിസോണ്ടൽ ആർക്ക് പുനർനിർമ്മിക്കാൻ കഴിയില്ല, കാരണം മൊത്തം ആന്തരിക പ്രതിഫലനങ്ങൾ <math>n<\sqrt{2}</math> ആയിരിക്കുമ്പോൾ അവ ആവശ്യമുള്ള റേ-പാതകളെ തടയുന്നു.
ബ്രാവായിസിനേക്കാൾ മുമ്പുതന്നെ, ഇറ്റാലിയൻ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ എഫ്. വെൻചുരി, വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ആർക്ക് തെളിയിക്കാൻ വെള്ളം നിറഞ്ഞ പ്രിസങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പരീക്ഷിച്ചു.<ref>F. Venturi, "Commentarii sopra ottica", p. 219, Tav VIII, Fig 17, arc: PGQ, Fig 27, p. 213.</ref><ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/bub_gb_euIPAAAAQAAJ|title=Physikalisches Wörterbuch: neu bearbeitet von Brandes, Gmelin, Horner, Muncke, Pfaff|last=Johann Samuel Traugott Gehler|publisher=E. B. Schwickert|year=1829|page=[https://archive.org/details/bub_gb_euIPAAAAQAAJ/page/n501 494]}}</ref> എന്നിരുന്നാലും, ഈ വിശദീകരണം പിന്നീട് ബ്രാവൈസ് സിഎസ്എയുടെ (CZA) ശരിയായ വിശദീകരണത്തിലൂടെ മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചു.<ref name="Bravais">"Mémoire sur les halos et les phénomènes optiques qui les accompagnent", 1847, J. de l'École Royale Polytechnique 31(18), p.1-270, §XXIV – Reproduction artificielle des phénomènes optiques dus à des prismes à axe vertical, Figures: PL I: Fig. 48, PL II: Fig: 49-54.</ref>
[[പ്രമാണം:Artificial_Halo_projected_on_a_spherical_screen.jpg|ലഘുചിത്രം| കൃത്രിമ ഹാലോ ഒരു ഗോളാകൃതിയിലുള്ള സ്ക്രീനിൽ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. <ref name="BoredPanda">Article with images on BoredPanda: [http://www.boredpanda.com/we-recreate-beautiful-atmospheric-ice-halos-using-spinning-glass-crystals/ Spherical projection screen for artificial halos]</ref><ref name="SelmkeSelmke2016">"Complex artificial halos for the classroom", American Journal of Physics (Am. J. Phys.), Vol. 84(7), 561–564, M. Selmke and S. Selmke, 2016. [http://scitation.aip.org/content/aapt/journal/ajp/84/7/10.1119/1.4953342 link]</ref> ദൃശ്യമാകുന്നത്: ടാൻജൻഷ്യൽ ആർക്കുകൾ, പാരി ആർക്കുകൾ, (സബ്) പാർഹെലിയ, പാർഹെലിക് സർക്കിൾ, ഹീലിയാക് ആർക്കുകൾ എന്നിവയാണ് ]]
മെക്കാനിക്കൽ സമീപനത്തിൽ ഗ്ലാസ് ക്രിസ്റ്റലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയാത്ത തരം (ഉദാ: സർക്കം സെനിത്തൽ, സർക്കംഹൊരിസോണ്ടൽ ഹാലൊകൾ) ഹാലോകൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ കൃത്രിമ ഐസ് ക്രിസ്റ്റലുകൾ ഉപയോഗിക്കാം.<ref>Homepage: Arbeitskreis Meteore e.V. [http://www.meteoros.de/akm/halotreffen/2015/ link]</ref> ഐസ് ക്രിസ്റ്റലുകളുടെ ഉപയോഗം, ജനറേറ്റുചെയ്ത ഹാലോസിന് സ്വാഭാവിക പ്രതിഭാസങ്ങളുടെ അതേ കോണീയ കോർഡിനേറ്റുകൾ ഉണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുന്നു. NaF പോലുള്ള മറ്റ് പരലുകൾക്കും ഹിമത്തോട് അടുത്ത് ഒരു റിഫ്രാക്റ്റീവ് സൂചികയുണ്ട്, അവ മുമ്പും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.<ref>"An Analog Light Scattering Experiment of Hexagonal Icelike Particles. Part II: Experimental and Theoretical Results", JOURNAL OF THE ATMOSPHERIC SCIENCES, Vol. 56, B. Barkey, K.N. Liou, Y. Takano, W. Gellerman, P. Sokolkly, 1999.</ref>
==== രണ്ട് അക്ഷങ്ങൾ ====
ടാൻജെന്റ് ആർക്ക്സ് അല്ലെങ്കിൽ സർക്കംസ്ക്രൈബ്ഡ് ഹാലോ പോലുള്ള കൃത്രിമ ഹാലോകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിന് ഒരു സ്തൂപാകൃതിയുള്ള ഷഡ്ഭുജ സ്ഫടികത്തെ 2 അക്ഷങ്ങളിൽ തിരിക്കണം. അതുപോലെ, രണ്ട് അക്ഷങ്ങളിൽ ഒരൊറ്റ പ്ലേറ്റ് ക്രിസ്റ്റൽ തിരിക്കുന്നതിലൂടെ ലോവിറ്റ്സ് ആർക്കുകൾ സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയും. എഞ്ചിനീയറിംഗ് ഹാലോ മെഷീനുകൾക്ക് ഇത് ചെയ്യാൻ കഴിയും. അത്തരത്തിലുള്ള ആദ്യത്തെ യന്ത്രം 2003 ലാണ് നിർമ്മിച്ചത്;<ref>“Halo and mirage demonstrations in atmospheric optics,” Appl. Opt. 42(3), 394–398, M. Vollmer and R. Greenler, 2003. [https://www.osapublishing.org/ao/abstract.cfm?uri=ao-42-3-394 link]</ref> അതിന് ശേഷം വേറെയും നിർമ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="SelmkeSelmke2016">"Complex artificial halos for the classroom", American Journal of Physics (Am. J. Phys.), Vol. 84(7), 561–564, M. Selmke and S. Selmke, 2016. [http://scitation.aip.org/content/aapt/journal/ajp/84/7/10.1119/1.4953342 link]</ref><ref name="Großmann2015">“Artificially generated halos: rotating sample crystals around various axes”, Applied Optics Vol. 54, Issue 4, pp. B97-B106, Michael Großmann, Klaus-Peter Möllmann, and Michael Vollmer, 2015. [https://www.osapublishing.org/ao/abstract.cfm?uri=ao-54-4-B97 link]</ref> അത്തരം യന്ത്രങ്ങളെ ഗോളാകൃതിയിലുള്ള പ്രൊജക്ഷൻ സ്ക്രീനുകളിൽ സ്ഥാപിച്ചാൽ, സ്കൈ ട്രാൻസ്ഫോർമേഷൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന തത്ത്വമനുസരിച്ച്,<ref>"Sky Transform" on atoptics.co.uk: [http://www.atoptics.co.uk/fz983.htm link]</ref> സാമ്യത ഏതാണ്ട് തികഞ്ഞതാണ്. മേൽപ്പറഞ്ഞ യന്ത്രങ്ങളുടെ മൈക്രോ പതിപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഒരു സാക്ഷാത്കാരം അത്തരം സങ്കീർണ്ണമായ കൃത്രിമ ഹാലോസിന്റെ ആധികാരിക വികലരഹിതമായ പ്രവചനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.<ref name="ArtCZA"/><ref name="BoredPanda">Article with images on BoredPanda: [http://www.boredpanda.com/we-recreate-beautiful-atmospheric-ice-halos-using-spinning-glass-crystals/ Spherical projection screen for artificial halos]</ref> അവസാനമായി, അത്തരം ഹാലോ മെഷീനുകൾ നിർമ്മിക്കുന്ന നിരവധി ചിത്രങ്ങളുടെയും പ്രൊജക്ഷനുകളുടെയും സൂപ്പർപോസിഷൻ സംയോജിപ്പിച്ച് ഒരൊറ്റ ഇമേജ് സൃഷ്ടിക്കാം. തത്ഫലമായുണ്ടാകുന്ന സൂപ്പർപോസിഷൻ ഇമേജ് പിന്നീട് ഐസ് പ്രിസങ്ങളുടെ വ്യത്യസ്ത ഓറിയന്റേഷൻ സെറ്റുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ പ്രകൃതിദത്ത ഹാലോ ഡിസ്പ്ലേകളെ വിശദീകരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാം.
==== മൂന്ന് അക്ഷങ്ങൾ ====
വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഹാലോസിന്റെ പരീക്ഷണാത്മക പുനർനിർമ്മാണം ഒരൊറ്റ ക്രിസ്റ്റൽ മാത്രം ഉപയോഗിച്ചാൽ ഏറ്റവും പ്രയാസകരമാണ്, അതേസമയം രാസ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ലളിതവും സാധാരണവുമായ നേട്ടമാണിത്. ഒരൊറ്റ ക്രിസ്റ്റൽ ഉപയോഗിച്ച്, ക്രിസ്റ്റലിന്റെ സാധ്യമായ എല്ലാ 3D ഓറിയന്റേഷനുകളും തിരിച്ചറിയേണ്ടതുണ്ട്. രണ്ട് സമീപനങ്ങളിലൂടെയാണ് ഇത് അടുത്തിടെ നേടിയത്. ആദ്യത്തേത് ന്യൂമാറ്റിക്സും അത്യാധുനിക റിഗ്ഗിംഗും ഉപയോഗിക്കുന്നു,<ref name="Großmann2015"/> രണ്ടാമത്തേത് അർഡുനോ അധിഷ്ഠിത റാൻഡം വാക്ക് മെഷീൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു, ഇത് സുതാര്യമായ നേർത്ത ഗോളത്തിൽ ഉൾച്ചേർത്ത ഒരു ക്രിസ്റ്റലിനെ സ്ഥിരമായി പുനക്രമീകരിക്കുന്നു.<ref name="Selmke2015"/>
== ഗാലറി ==
<gallery mode="packed">
പ്രമാണം:HaloSolar.jpg|360 ഡിഗ്രി സോളാർ ഹാലോ, മാഡ്രിഡ് 25-3-2017
പ്രമാണം:Лунное гало.jpg|ചാന്ദ്ര ഹാലോ
പ്രമാണം:Halointhesky.jpg|ഒരു [[Circumscribed halo|വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ഹാലോ]] (പുറം വളയം, താഴെ ഇടത് ഭാഗത്തും മുകളിൽ ഇടത് / വലത് ഭാഗികമായി ദൃശ്യമാണ്) ഒപ്പം 22 ° ഹാലോയും (ആന്തരിക മോതിരം)
പ്രമാണം:Sun pillar and kitesurfers.jpg|സൂര്യ സ്തംഭം- സാൻഫ്രാൻസിസ്കോ
പ്രമാണം:Halo padang.jpg|[[Indonesia|ഇന്തോനേഷ്യയിലെ]] [[Padang|പാഡാങ്ങിലെ]] പി ടി സെമെൻ പാഡാംഗ് കെട്ടിടത്തിന് മുകളിൽ [[Sun|സൂര്യന്]] ചുറ്റുമുള്ള [[22° halo|22 ° ഹാലോ]], ഒക്ടോബർ 2, 2009, രാവിലെ 11:09 ന്
പ്രമാണം:Solar halo thermal.jpg|22 ° ഹാലോയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ഐസ് പരലുകൾക്ക് കാരണമാകുന്ന അന്തരീക്ഷ താപനില, ഒരു [[Thermal camera|താപ ക്യാമറയിലൂടെ]] (°C) കാണുന്നു. ഹാലോ തന്നെ താപ സ്പെക്ട്രത്തിൽ ഇല്ല. ചിത്രത്തിന്റെ മുകളിൽ സൂര്യൻ ഭാഗികമായി ദൃശ്യമാണ്.
പ്രമാണം:Halo phantom-sun.jpg|കോംപ്ലക്സ് ഹാലോ ഡിസ്പ്ലേ ( [[22° halo|22 ° ഹാലോ]], [[Sun dog|സൺ ഡോഗ്സ്]], [[Upper tangent arc|അപ്പർ ടാൻജെന്റ് ആർക്ക്]], അപ്പർ ആൻഡ് ലോവർ [[Light pillar|സൺ പില്ലർ]], [[Parhelic circle|പാർഹെലിക് സർക്കിൾ]], [[Supralateral arc|സുപ്രാലാറ്ററൽ ആർക്ക്]] ) 2015 ജനുവരി 23 ന് ഫ്രാൻസിലെ റോൺ-ആൽപ്സ്, ലെസ് മെനുയേഴ്സ് (എലവേഷൻ ≈2200 മീറ്റർ) 16:30 ന് സൂര്യാസ്തമയം
പ്രമാണം:Doppelsonne Halo Hoherodskopf Hessen 15-07-2017.jpg|[[Sun|സൂര്യന്റെ]] കൂടെ [[Sun dog|സൺ ഡോഗ്സ്]]- [[Hoherodskopf|ഹൊഹെരൊദ്സ്കൊപ്ഫ്]] / [[Germany|ജർമ്മനി]] ജൂലൈ 15, 2017 -.
പ്രമാണം:9 degree pyramidal halo.png|പിരമിഡൽ ഐസ് പരലുകൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന താരതമ്യേന അപൂർവമായ 9 ° ഹാലോ (ആന്തരിക വളയം) അതിന് ചുറ്റുമായി കാണുന്നത് സർകംസ്ക്രൈബ്ഡ് ഹാലോ (പുറം വളയം). മിഡ്സ്ലാന്റ്, നെതർലാന്റ്സ്, 2019.
</gallery>
== ഇതും കാണുക ==
{{Col-begin}}
{{col-3}}
* [[22° halo|22 ° ഹാലോ]]
* [[46° halo|46° ഹാലോ]]
* [[120° parhelion|120° പർഹെലിയൺ]]
* [[Anthelion|അന്തെലിയൺ]]
* [[Atmospheric optics|അറ്റ്മോസ്ഫെറിക് ഒപ്റ്റിക്സ്]]
* [[Circumhorizontal arc|ഫയർ റെയിൻബൊ]]
* [[Circumscribed halo|സർക്കംസ്ക്രൈബ്ഡ് ഹാലൊ]]
* [[Circumzenithal arc|സർക്കംസെനിത്തൽ ആർക്ക്]]
* [[Corona (optical phenomenon)|കൊറോണ]]
{{col-3}}
* [[Diamond dust|ഡയമണ്ട് ഡസ്റ്റ്]]
* [[False sunrise|ഫാൾസ് സൺറൈസ്]]
* [[Glory (optical phenomenon)|ഗ്ലോറി]]
* [[Green flash|ഗ്രീൻ ഫ്ലാഷ്]]
* [[Heiligenschein|ഹെയ്ലിജെൻഷെയ്ൻ]]
* [[Infralateral arc|ഇൻഫ്രാലാറ്ററൽ ആർക്ക്]]
* [[Kern arc|കേൺ ആർക്ക്]]
* [[Light pillar|ലൈറ്റ് പില്ലർ]]
* [[Liljequist parhelion|ലിൽജെക്വിസ്റ്റ് പർഹേലിയൺ]]
{{col-3}}
* [[Parhelic circle|പർഹേലിക് സർക്കിൾ]]
* [[Parry arc|പാരി ആർക്ക്]]
* [[Rainbow|മഴവില്ല്]]
* [[Subhelic arc|സബ് ഹെലിക് ആർക്ക്]]
* [[Subparhelic circle|സബ് പാർഹെലിക് സർക്കിൾ]]
* [[Subsun|സബ്സൺ]]
* [[സൺ ഡോഗ്സ്]]
* [[Supralateral arc|സുപ്രാലാറ്ററൽ ആർക്ക്]]
* [[Upper and lower tangent arcs|അപ്പർ ആന്റ് ലോവർ ടാഞ്ചന്റ് ആർക്ക്സ്]]
{{Col-end}}
== പരാമർശങ്ങൾ ==
{{Reflist}}
== പുറം കണ്ണികൾ ==
* [http://www.atoptics.co.uk/ അറ്റ്മോസ്ഫെറിക് ഒപ്റ്റിക്സിലെ] [http://www.atoptics.co.uk/halosim.htm ഹാലോ വിശദീകരണങ്ങളും ഇമേജ് ഗാലറികളും] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130728133158/http://www.atoptics.co.uk/halosim.htm |date=2013-07-28 }}
* [http://www.meteoros.de/haloe.htm മെറ്റീരിയോസ് എകെഎം - ഹാലോ വിശദീകരണങ്ങളും ഇമേജ് ഗാലറികളും]
* [http://haloreports.blogspot.com/ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള രസകരമായ ഹാലോ നിരീക്ഷണങ്ങളുടെ ഹാലോ റിപ്പോർട്ടുകൾ]
* [https://web.archive.org/web/20190119030529/http://astronomy.net.nz/ തെക്കൻ അർദ്ധഗോള ഹാലോയും മറ്റ് അന്തരീക്ഷ പ്രതിഭാസങ്ങളും]
* [http://valeriu.tihai.md/?p=280 ചിസിനൌ മോൾഡോവയിലെ ഹാലോ (ഫോട്ടോയും വീഡിയോയും)]
* [https://scholarworks.alaska.edu/handle/11122/6400 വാൾട്ടർ ടേപ്പ് & ജാർമോ മൊയ്ലാനൻ, ''അറ്റ്മോസ്ഫെറിക് ഹാലോസ്, സെർച്ച് ഫോർ ആംഗിൾ x'' (സൌജന്യ ഇ-ബുക്ക്)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160601101311/https://scholarworks.alaska.edu/handle/11122/6400 |date=2016-06-01 }}
* [http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/atmos/halo.html ഹാലോ പ്രതിഭാസം] - ഹൈപ്പർഫിസിക്സ്
[[വർഗ്ഗം:അന്തരീക്ഷത്തിലെ ഒപ്റ്റിക്കൽ പ്രതിഭാസങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അന്തരീക്ഷ പ്രതിഭാസശാസ്ത്രം]]
[[വർഗ്ഗം:അന്തരീക്ഷപ്രതിഭാസങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അന്തരീക്ഷവിജ്ഞാനം]]
kb328b92bg7bnqdeinlmpdekohizkg8
ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/Lab3
2
516710
4620015
4619135
2026-05-18T04:37:50Z
ListeriaBot
105900
Wikidata list updated [V2]
4620015
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list|sparql=SELECT ?item ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel WHERE {
SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en". }
BIND(xsd:integer(STRAFTER(STR(?item), "Q")) AS ?qid)
?item wdt:P31 wd:Q5.
?item wdt:P21 wd:Q6581072.
{ ?item wdt:P19 wd:Q1186. }
UNION
{
?item wdt:P19 ?pob.
?pob wdt:P131* wd:Q1186.
}
UNION
{ ?item wdt:P103 wd:Q36236. }
UNION
{ ?item wdt:P1412 wd:Q36236. }
OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?birth. }
OPTIONAL { ?item wdt:P19 ?pob. }
OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?death. }
OPTIONAL { ?item wdt:P20 ?pod. }
OPTIONAL {
?sitelink schema:about ?item.
?sitelink schema:inLanguage "ml".
}
FILTER(!BOUND(?sitelink))
}
GROUP BY ?item ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel
ORDER BY DESC(?statements)
|columns=number:#,item:WDQ,label:Name,description,p19:Place OB, p569:Date OB, p20:Place OD, p570:Date OD
|section=131
|sort=label
|links=text
|thumb=128
|autolist=fallback
}}
== Misc ==
{| class='wikitable sortable'
! #
! WDQ
! Name
! description
! Place OB
! Date OB
! Place OD
! Date OD
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[:d:Q101428115|Q101428115]]
| Ada Rundall Greenaway
| [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] hymnwriter (1861–1937) ♀
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="1861" | 1861-10-12
| Woking
| data-sort-value="1937" | 1937-05-15
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[:d:Q136858412|Q136858412]]
| Adeeba Fathima
| Person (*1989) ♀
| [[കോഴിക്കോട്]]
| data-sort-value="1989" | 1989
|
|
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[:d:Q104966859|Q104966859]]
| Aishath Maain Rasheed
| Person (*1992) ♀
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="1992" | 1992-11-02
|
|
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[:d:Q139278892|Q139278892]]
| Akilandeswari Balasubramanian
| Person (*1994) ♀
| [[പാലക്കാട്]]
| data-sort-value="1994" | 1994
|
|
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[:d:Q133442699|Q133442699]]
| Aleena Anna Thomas
| Person (*1993) ♀
| [[കോട്ടയം]]
| data-sort-value="1993" | 1993
|
|
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[:d:Q133392330|Q133392330]]
| Alva Rani James
| [[ബയോ ഇൻഫർമാറ്റിക്സ്|ബയോ-ഇൻഫർമാറ്റിക്സ്]] ♀
| [[കോഴിക്കോട്]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[:d:Q136865980|Q136865980]]
| Amala Elizabeth
| Physicist (*1990) ♀
| [[കോഴിക്കോട്]]
| data-sort-value="1990" | 1990
|
|
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[:d:Q139278796|Q139278796]]
| Amrutha Gopal
| Physicist (*1975) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1975" | 1975
|
|
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[:d:Q131685948|Q131685948]]
| Ananthika Sanilkumar
| [[അഭിനേതാവ്]] (*2006) ♀
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value="2006" | 2006-02-02
|
|
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[:d:Q124737157|Q124737157]]
| Ananya SP
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[:d:Q56610837|Q56610837]]
| Angel Shijoy
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀
| [[എറണാകുളം ജില്ല]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[:d:Q138190710|Q138190710]]
| Anishma Anilkumar
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1999) ♀
| [[കാട്ടാക്കട]]
| data-sort-value="1999" | 1999-06-27
|
|
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[:d:Q136862520|Q136862520]]
| Anjana Ashok
| Person (*1994) ♀
| [[കോഴിക്കോട്]]
| data-sort-value="1994" | 1994
|
|
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[:d:Q133393005|Q133393005]]
| Anjana Vaman
| Life scientist (*1985) ♀
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="1985" | 1985
|
|
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[:d:Q96418233|Q96418233]]
| Anna Maria Jungck [-Reinhardt]
| [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]] സാഹിത്യകാരൻ (1868–1943) ♀
| [[തലശ്ശേരി]]
| data-sort-value="1868" | 1868-11-07
| [[ബേൺ]]
| data-sort-value="1943" | 1943-07-19
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[:d:Q113774168|Q113774168]]
| Annakutty Valiamangalam K.-Findeis
| Germanist, ദ്വിഭാഷി ♀
| [[കേരളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[:d:Q137369452|Q137369452]]
| Anooja Bashir
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] entrepreneur ♀
| [[കൊച്ചി]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[:d:Q124737160|Q124737160]]
| Archana C A
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[:d:Q107342316|Q107342316]]
| Ashalatha Radhakrishnan
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ ♀
| [[കേരളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[:d:Q138791672|Q138791672]]
| Ashita
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ (1956–2019) ♀
|
| data-sort-value="1956" | 1956
|
| data-sort-value="2019" | 2019
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[:d:Q133389284|Q133389284]]
| Ashwene Rajagopal
| Person (*1991) ♀
| [[പാലക്കാട് ജില്ല]]
| data-sort-value="1991" | 1991
|
|
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[:d:Q90234093|Q90234093]]
| Aswathy Joseph
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[രസതന്ത്രശാസ്ത്രജ്ഞൻ]], university teacher, [[ശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] (*1987) ♀
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="1987" | 1987
|
|
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[:d:Q136866262|Q136866262]]
| Aswathy Vijayan Nair
| Person (*1987) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1987" | 1987
|
|
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[:d:Q135935634|Q135935634]]
| Athira Sarasa
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] diplomat, [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]], സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ♀
| [[കൊല്ലം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[:d:Q136670517|Q136670517]]
| Aysha Haseen
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] editorial cartoonist, [[കലാകാരൻ]] ♀; member of Cartooning for Peace; notable work art exhibition, SoloToons
| [[മയ്യഴി]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 26
| [[:d:Q124394067|Q124394067]]
| Ceenu George
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ|കമ്പ്യൂട്ടർ ഗവേഷകൻ]] (*1987) ♀
| [[കോട്ടയം ജില്ല]]
| data-sort-value="1987" | 1987
|
|
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[:d:Q5058013|Q5058013]]
| Celia Paul
| [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] ചിത്രകാരൻ, [[കലാകാരൻ]] (fl. 1984–1986) (*1959) ♀; child of Geoffrey Paul
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="1959" | 1959-11-11
|
|
|-
| style='text-align:right'| 28
| [[:d:Q136859354|Q136859354]]
| Deepthy Mootheril Thomas
| Person (*1993) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1993" | 1993
|
|
|-
| style='text-align:right'| 29
| [[:d:Q116820273|Q116820273]]
| Dr. Firdouse Iqbal Changampalli
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ആയുർവേദാചാര്യന്മാ, oncologist, മേധാവി ♀
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[:d:Q121200432|Q121200432]]
| Dr. PK Jayasree
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] civil servant, [[ജില്ലാ കളക്ടർ]] ♀
| [[കേരളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[:d:Q5354444|Q5354444]]
| Eleanour Sinclair Rohde
| യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം ഓഫ് ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ ആൻഡ് ഐർലൻഡ്-[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] horticulturist (1881–1950) ♀
| [[ആലപ്പുഴ]]
| data-sort-value="1881" | 1881-08-09
|
| data-sort-value="1950" | 1950
|-
| style='text-align:right'| 32
| [[:d:Q124737167|Q124737167]]
| Eminta Paul
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 33
| [[:d:Q108653220|Q108653220]]
| Fathima Azra Fazal
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] library scientist ♀
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 34
| [[:d:Q125132986|Q125132986]]
| Fousiya Musthafa
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] television presenter ♀
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 35
| [[:d:Q117344813|Q117344813]]
| Hana Fathim
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ഗായകൻ ♀
| [[കരുനാഗപ്പള്ളി]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 36
| [[:d:Q124737172|Q124737172]]
| Hasna KH
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 37
| [[:d:Q86913641|Q86913641]]
| India Antony
| [[അഭിനേതാവ്]] (*1980) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1980" | 1980
|
|
|-
| style='text-align:right'| 38
| [[:d:Q120667470|Q120667470]]
| Ishaani Krishna
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] YouTuber, [[അഭിനേതാവ്]] ♀; child of [[കൃഷ്ണ കുമാർ (നടൻ)|കൃഷ്ണ കുമാർ]]
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 39
| [[:d:Q136862072|Q136862072]]
| Ishamol Shaji
| [[രസതന്ത്രശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] (*1994) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1994" | 1994
|
|
|-
| style='text-align:right'| 40
| [[:d:Q137446938|Q137446938]]
| Jeeja Viola Isabelle Kempf
| ജീവശാസ്ത്രജ്ഞ(ൻ) (*1978) ♀
| [[കണ്ണൂർ]]
| data-sort-value="1978" | 1978
|
|
|-
| style='text-align:right'| 41
| [[:d:Q32540073|Q32540073]]
| Jessie Hill
| [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയ]]-[[ന്യൂസീലൻഡ്|ന്യൂസീലൻഡ്]] singer-songwriter, ഗായകൻ, ഗായകൻ, പാട്ടെഴുത്തുകാരൻ, producer (fl. 2008–) ♀
| [[വെല്ലിംഗ്ടൺ]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 42
| [[:d:Q124325985|Q124325985]]
| Jisha Elizabeth
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പത്രപ്രവർത്തകർ]] ♀
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 43
| [[:d:Q124737186|Q124737186]]
| Jomol Jose
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 44
| [[:d:Q133395073|Q133395073]]
| Joy Michal Johnson
| Person (*1971) ♀
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="1971" | 1971-05-25
|
|
|-
| style='text-align:right'| 45
| [[:d:Q137105809|Q137105809]]
| Jubna Irakkathil Jabbar
| Person ♀
| [[കോഴിക്കോട്]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 46
| [[:d:Q130812089|Q130812089]]
| Jyothilakshmi Vadassery
| Agronomist (*1979) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1979" | 1979
|
|
|-
| style='text-align:right'| 47
| [[:d:Q125629802|Q125629802]]
| K. J. Shine
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക, [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപിക]] ♀
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 48
| [[:d:Q138790856|Q138790856]]
| Kavya Anil
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സിനിമാനടൻ (*1999) ♀
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value="1999" | 1999-05
|
|
|-
| style='text-align:right'| 49
| [[:d:Q138679825|Q138679825]]
| Lavanya Vikram
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] influencer, entrepreneur, content creator ♀; [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 50
| [[:d:Q112506254|Q112506254]]
| Lorraine Pe Symaco
| University teacher (*1978) ♀
|
| data-sort-value="1978" | 1978
|
|
|-
| style='text-align:right'| 51
| [[:d:Q5698080|Q5698080]]
| M ഹീര രാജഗോപാൽ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="1971" | 1971-12-29
|
|
|-
| style='text-align:right'| 52
| [[:d:Q113553160|Q113553160]]
| Maria Celina Kannanaikal
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] nun (1931–1957) ♀
| [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]]
| data-sort-value="1931" | 1931-02-13
| [[കണ്ണൂർ]]
| data-sort-value="1957" | 1957-07-26
|-
| style='text-align:right'| 53
| [[:d:Q114565030|Q114565030]]
| Marina Kurup
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] immigrant (1620–1694) ♀; spouse of Ralph Batrich
| [[കണ്ണൂർ]]
| data-sort-value="1620" | 1620-07-23
| Waverton
| data-sort-value="1694" | 1694-08-03
|-
| style='text-align:right'| 54
| [[:d:Q130747456|Q130747456]]
| Mathangi Ajithkumar
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ഗായകൻ (*2002) ♀
| [[പാലക്കാട് ജില്ല]]
| data-sort-value="2002" | 2002
|
|
|-
| style='text-align:right'| 55
| [[:d:Q112831450|Q112831450]]
| Maya Jayapal
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ചരിത്രകാരൻ]] (*1941) ♀
| [[പാലക്കാട്]]
| data-sort-value="1941" | 1941
|
|
|-
| style='text-align:right'| 56
| [[:d:Q100994887|Q100994887]]
| Maya the drag queen
| ഡ്രാഗ് ക്യൂൻ (*1988) ♀ ♂
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1988" | 1988-10-12
|
|
|-
| style='text-align:right'| 57
| [[:d:Q19754292|Q19754292]]
| Meera Menon
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ]], [[തിരക്കഥാകൃത്ത്]] (*1953) ♀; Nora Ephron Prize
| [[പാലക്കാട്]]
| data-sort-value="1953" | 20th century
|
|
|-
| style='text-align:right'| 58
| [[:d:Q125542117|Q125542117]]
| Monika Busam
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], model, voice actor (fl. 2022–) ♀
| [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 59
| [[:d:Q112184750|Q112184750]]
| Nalini Warriar
| [[കാനഡ|കാനഡ]]-[[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ, short story writer, molecular biologist (*1954) ♀; prix McAuslan
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1954" | 1954
|
|
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[:d:Q126150822|Q126150822]]
| Namita Krishnamurthy
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ, model, [[അഭിനേതാവ്]], storyteller ♀
| [[തൊടുപുഴ]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 61
| [[:d:Q115090734|Q115090734]]
| Neena Madhu
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 62
| [[:d:Q136854285|Q136854285]]
| Nisha James
| [[യന്ത്രവിദഗ്ദ്ധൻ|എഞ്ചിനീയർ]] (*1985) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1985" | 1985
|
|
|-
| style='text-align:right'| 63
| [[:d:Q133249033|Q133249033]]
| P. Vimala
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പ്രൊഫസ്സർ]], ദ്വിഭാഷി (*1987) ♀
| കുളശേഖരം
| data-sort-value="1987" | 1987-05-09
|
|
|-
| style='text-align:right'| 64
| [[:d:Q98541007|Q98541007]]
| P.K. Thressia
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[യന്ത്രവിദഗ്ദ്ധൻ|എഞ്ചിനീയർ]] (1924–1981) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1924" | 1924-03-12
|
| data-sort-value="1981" | 1981-11-18
|-
| style='text-align:right'| 65
| [[:d:Q27210418|Q27210418]]
| Padmini Priyadarshini
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (1944–2016) ♀
| [[മാവേലിക്കര]]
| data-sort-value="1944" | 1944
|
| data-sort-value="2016" | 2016-01-17
|-
| style='text-align:right'| 66
| [[:d:Q115796240|Q115796240]]
| Pavithra Lakshmi
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[:d:Q133578780|Q133578780]]
| Prabitha Ivy Paranikulangara
| Person (*1980) ♀
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value="1980" | 1980-02-19
|
|
|-
| style='text-align:right'| 68
| [[:d:Q134290949|Q134290949]]
| Prasanalakshmi Balaji
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ശാസ്ത്രജ്ഞൻ]], university teacher ♀
| മയിലാടുതുറൈ<br/>മയിലാടുതുറൈ ലോക്സഭാമണ്ഡലം
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 69
| [[:d:Q137092805|Q137092805]]
| Preshobha Kodackattumannil Peethambaran
| Person ♀
| [[കേരളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 70
| [[:d:Q133392004|Q133392004]]
| Raji Kurumathoor Parameshwaran
| പ്രകൃതിജ്ഞ(ൻ) ♀
| [[കേരളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 71
| [[:d:Q134312546|Q134312546]]
| Rakhimol Isaac
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] university teacher (*1980) ♀
|
| data-sort-value="1980" | 1980-08-30
|
|
|-
| style='text-align:right'| 72
| [[:d:Q57710094|Q57710094]]
| Rehana Fathima
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1986) ♀
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value="1986" | 1986-05-30
|
|
|-
| style='text-align:right'| 73
| [[:d:Q125644763|Q125644763]]
| Remya Suresh
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സിനിമാനടൻ (*1982) ♀
| [[കോട്ടയം]]
| data-sort-value="1982" | 1982-10-12
|
|
|-
| style='text-align:right'| 74
| [[:d:Q124737199|Q124737199]]
| Reshmi Jaydas
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 75
| [[:d:Q111701090|Q111701090]]
| Ritsuko Notani
| [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാൻ]] character designer, animator, key animator, sakuga kantoku, storyboard artist (*1965) ♀
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value="1965" | 1965-07-13
|
|
|-
| style='text-align:right'| 76
| [[:d:Q102392222|Q102392222]]
| Rohini Mohan
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പത്രപ്രവർത്തകർ]] ♀; Chameli Devi Jain Award for Outstanding Women Mediaperson
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 77
| [[:d:Q7416299|Q7416299]]
| Sandhya Shantaram
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value="1931" | 1931-09-22
| [[മുംബൈ]]
| data-sort-value="2025" | 2025-10-04
|-
| style='text-align:right'| 78
| [[:d:Q133435009|Q133435009]]
| Sangeetha Sasidharan
| Person (*1996) ♀
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value="1996" | 1996
|
|
|-
| style='text-align:right'| 79
| [[:d:Q97819061|Q97819061]]
| Santha Bhaskar
| Dancer, choreographer, artistic director (1939–2022) ♀; Cultural Medallion, Bintang Bakti Masyarakat, Singapore Women's Hall of Fame, Pingat Jasa Gemilang, Cultural Medallion for Dance
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1939" | 1939
| Tan Tock Seng Hospital
| data-sort-value="2022" | 2022-02-26
|-
| style='text-align:right'| 80
| [[:d:Q121200434|Q121200434]]
| Sheeba George
| Civil servant, [[ജില്ലാ കളക്ടർ]] ♀
| [[കേരളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 81
| [[:d:Q114092261|Q114092261]]
| Shree Gopika
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], സിനിമാനടൻ, model (*1997) ♀
| [[പാലക്കാട്]]
| data-sort-value="1997" | 1997-07-04
|
|
|-
| style='text-align:right'| 82
| [[:d:Q136689772|Q136689772]]
| Shreya Rukmini
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സിനിമാനടൻ (*1999) ♀
| [[പയ്യന്നൂർ]]
| data-sort-value="1999" | 1999-10-31
|
|
|-
| style='text-align:right'| 83
| [[:d:Q133431401|Q133431401]]
| Siddapoor Sneha Bhat
| Biochemist (*1992) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1992" | 1992
|
|
|-
| style='text-align:right'| 84
| [[:d:Q124737216|Q124737216]]
| Sindhu Nepolean
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 85
| [[:d:Q124339728|Q124339728]]
| Soon Li Wei
| [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യ]] [[പത്രപ്രവർത്തകർ]] ♀
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 86
| [[:d:Q106078335|Q106078335]]
| Sreeja Das
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀
| [[കൊച്ചി]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 87
| [[:d:Q139501382|Q139501382]]
| Sruthi Chandran
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person, Debian project leader ♀
| [[കണ്ണൂർ]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 88
| [[:d:Q133381311|Q133381311]]
| Sruthi Sreekumar
| ജീവശാസ്ത്രജ്ഞ(ൻ) (*1989) ♀
| [[ആലപ്പുഴ]]
| data-sort-value="1989" | 1989
|
|
|-
| style='text-align:right'| 89
| [[:d:Q100307666|Q100307666]]
| Subur Parthasarathy
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] educator (1911–1966) ♀
| [[കോഴിക്കോട്]]
| data-sort-value="1911" | 1911
|
| data-sort-value="1966" | 1966-10-11
|-
| style='text-align:right'| 90
| [[:d:Q136862487|Q136862487]]
| Sweety Ann Samuel
| Person (*1994) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1994" | 1994
|
|
|-
| style='text-align:right'| 91
| [[:d:Q107412397|Q107412397]]
| T. V. Kumuthini
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], ഗായകൻ (1916–2000) ♀
| [[ആറ്റിങ്ങൽ]]
| data-sort-value="1916" | 1916-10-13
| Royapettah
| data-sort-value="2000" | 2000
|-
| style='text-align:right'| 92
| [[:d:Q131481208|Q131481208]]
| Thelma John David
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] diplomat (*1982) ♀
|
| data-sort-value="1982" | 1982-08-21
|
|
|-
| style='text-align:right'| 93
| [[:d:Q133382771|Q133382771]]
| Tinu Vellappallil
| Assistant physician (*1984) ♀
| [[കോട്ടയം]]
| data-sort-value="1984" | 1984
|
|
|-
| style='text-align:right'| 94
| [[:d:Q130830098|Q130830098]]
| Veena Mathew
| Person ♀
| [[കേരളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 95
| [[:d:Q102146232|Q102146232]]
| Viji K. Sundar
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] university teacher (1943–2021) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1943" | 1943-03-18
|
| data-sort-value="2021" | 2021-11-17
|-
| style='text-align:right'| 96
| [[:d:Q136860972|Q136860972]]
| Viji Nair
| [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] (*1976) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1976" | 1976
|
|
|-
| style='text-align:right'| 97
| [[:d:Q133415681|Q133415681]]
| Vrinda Sreekumar
| Person ♀
| [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 98
| [[:d:Q16149015|Q16149015]]
| അംബിക പിള്ള
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] make-up artist (*1953) ♀
| [[കൊല്ലം]]
| data-sort-value="1953" | 1953-11-11
|
|
|-
| style='text-align:right'| 99
| [[:d:Q4701778|Q4701778]]
| അക്ഷ പാർദസാനി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
|
| data-sort-value="1991" | 1991-11-08
|
|
|-
| style='text-align:right'| 100
| [[:d:Q23772491|Q23772491]]
| അജിത ജയരാജൻ
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value="1965" | 1965-10-02
|
|
|-
| style='text-align:right'| 101
| [[:d:Q64781724|Q64781724]]
| അജിത വിജയൻ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക (*1973) ♀
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value="1973" | 1973
|
|
|-
| style='text-align:right'| 102
| [[:d:Q108727622|Q108727622]]
| അഞ്ജന കെ ആർ
| ഇന്ത്യൻ അഭിനേതാവ്
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="1994" | 1994-12-31
|
|
|-
| style='text-align:right'| 103
| [[:d:Q17495789|Q17495789]]
| അഞ്ജലി നായിഡു
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1981–) ♀
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 104
| [[:d:Q62571046|Q62571046]]
| അദിതി മേനോൻ
| ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1992" | 1992-12-15
|
|
|-
| style='text-align:right'| 105
| [[:d:Q80698598|Q80698598]]
| അനു ശിവരാമൻ
| ജഡ്ജ് (*1966) ♀
| [[എറണാകുളം]]
| data-sort-value="1966" | 1966-05-25
|
|
|-
| style='text-align:right'| 106
| [[:d:Q18589263|Q18589263]]
| അനുഷ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="1978" | 1978-03-04
|
|
|-
| style='text-align:right'| 107
| [[:d:Q20830882|Q20830882]]
| അന്ന സുജാത മത്തായി
| ഇന്ത്യൻ കവയിത്രി (മരണം 2023)
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1934" | 1934-05-24
|
| data-sort-value="2023" | 2023
|-
| style='text-align:right'| 108
| [[:d:Q4779148|Q4779148]]
| അപർണ പിള്ള
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 109
| [[:d:Q4779152|Q4779152]]
| അപർണ ബാജ്പായ്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കാൺപൂർ]]
| data-sort-value="1990" | 1990-09-04
|
|
|-
| style='text-align:right'| 110
| [[:d:Q4667981|Q4667981]]
| അബിത
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 111
| [[:d:Q4667441|Q4667441]]
| അഭിനയശ്രീ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="1988" | 1988-08
|
|
|-
| style='text-align:right'| 112
| [[:d:Q63246970|Q63246970]]
| അഭിരാമി അജയ്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person (fl. 2012–) (*1997) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1997" | 1997
|
|
|-
| style='text-align:right'| 113
| [[:d:Q58436309|Q58436309]]
| അഭിരാമി സുരേഷ്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി, മോഡൽ
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value="1995" | 1995-10-09
|
|
|-
| style='text-align:right'| 114
| [[:d:Q4802166|Q4802166]]
| അരുണ മുച്ചർല
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]]
| data-sort-value="1965" | 1965-09-13
|
|
|-
| style='text-align:right'| 115
| [[:d:Q27916114|Q27916114]]
| അരുണ സുന്ദരരാജൻ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] civil servant ♀
| [[കേരളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 116
| [[:d:Q50404814|Q50404814]]
| അലീന റെജി
| ഇന്ത്യൻ സൈക്കിൾ
| [[ഓമശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഓമശ്ശേരി ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്]]
| data-sort-value="1999" | 1999-05-05
|
|
|-
| style='text-align:right'| 117
| [[:d:Q17189408|Q17189408]]
| അലോക ലിഫ്രിങ്ക്
| [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയം]] സാഹിത്യകാരൻ (*1979) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1979" | 1979-07-19
|
|
|-
| style='text-align:right'| 118
| [[:d:Q47541848|Q47541848]]
| അശ്വതി ശ്രീകാന്ത്
| ഇന്ത്യൻ റേഡിയോ അവതാരകയും ടെലിവിഷൻ അവതാരകയും എഴുത്തുകാരിയും
| [[തൊടുപുഴ]]
| data-sort-value="1986" | 1986-02-24
|
|
|-
| style='text-align:right'| 119
| [[:d:Q22956893|Q22956893]]
| അശ്വനി കിരൺ
| വോളിബോൾ കളിക്കാരി
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1985" | 1985-05-15
|
|
|-
| style='text-align:right'| 120
| [[:d:Q16019284|Q16019284]]
| അശ്വിനി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| നെല്ലൂർ
| data-sort-value="1969" | 1969-07-14
|
| data-sort-value="2012" | 2012-09-23
|-
| style='text-align:right'| 121
| [[:d:Q16734859|Q16734859]]
| അസ്മ റഹീം
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] ♀
| [[കേരളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 122
| [[:d:Q16202566|Q16202566]]
| അസ്മിത സൂദ്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഷിംല]]
| data-sort-value="1989" | 1989-12-20
|
|
|-
| style='text-align:right'| 123
| [[:d:Q4785556|Q4785556]]
| അർച്ചന ഗുപ്ത
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ആഗ്ര]]
| data-sort-value="1979" | 1979-05-28
|
|
|-
| style='text-align:right'| 124
| [[:d:Q64211096|Q64211096]]
| അർച്ചന രവി
| ഇന്ത്യൻ മോഡൽ
| [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]]
| data-sort-value="1996" | 1996-06-17
|
|
|-
| style='text-align:right'| 125
| [[:d:Q7917889|Q7917889]]
| അർച്ചന ശാസ്ത്രി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| data-sort-value="1989" | 1989-10-08
|
|
|-
| style='text-align:right'| 126
| [[:d:Q69597853|Q69597853]]
| ആനി ജോൺ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ജഡ്ജ് (*1957) ♀
|
| data-sort-value="1957" | 1957-11-16
|
|
|-
| style='text-align:right'| 127
| [[:d:Q115156677|Q115156677]]
| ആരതി പൊടി
| അഭിനേതാവ്
| [[എറണാകുളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 128
| [[:d:Q16054428|Q16054428]]
| ആരതി സാറ സുനിൽ
| ബാഡ്മിന്റൺ പ്ലെയർ
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value="1994" | 1994-10-01
|
|
|-
| style='text-align:right'| 129
| [[:d:Q124399195|Q124399195]]
| ആര്യ സലിം
| മലയാള സിനിമാനടി
|
| data-sort-value="1989" | 1989-09-26
|
|
|-
| style='text-align:right'| 130
| [[:d:Q61989025|Q61989025]]
| ആശ സിൻഹ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] പോലീസ് ഓഫീസർ (*1956) ♀
| [[കോട്ടയം]]
| data-sort-value="1956" | 1956-03-24
|
|
|-
| style='text-align:right'| 131
| [[:d:Q100979693|Q100979693]]
| ആശാ മേനോൻ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ജഡ്ജ് (*1960) ♀
| [[പട്ടാമ്പി]]
| data-sort-value="1960" | 1960-09-17
|
|
|-
| style='text-align:right'| 132
| [[:d:Q47483386|Q47483386]]
| ആശാലത രാധാകൃഷ്ണൻ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ, [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] (*1970) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1970" | 1970-05-13
|
|
|-
| style='text-align:right'| 133
| [[:d:Q16149106|Q16149106]]
| ആഷഗി ലാമിയ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ഛായാഗ്രാഹകൻ]], television presenter (*1989) ♀
| [[തലശ്ശേരി]]
| data-sort-value="1989" | 1989-03-06
|
|
|-
| style='text-align:right'| 134
| [[:d:Q63699200|Q63699200]]
| ആൻ ആമി
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person (fl. 2016–) ♀
| [[കേരളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 135
| [[:d:Q17385869|Q17385869]]
| ഇ.കെ. ഷീബ
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരി
| [[പെരിന്തൽമണ്ണ]]
| data-sort-value="1975" | 1975-08-20
|
|
|-
| style='text-align:right'| 136
| [[:d:Q64994930|Q64994930]]
| ഇന്ദിര നായർ
| ഇന്ത്യൻ ചിത്രകാരി
| [[ഗുരുവായൂർ|ഗുരുവായൂർ]]<br/>[[കേരളം]]
| data-sort-value="1938" | 1938
| Val-David
| data-sort-value="2018" | 2018-04-06
|-
| style='text-align:right'| 137
| [[:d:Q50494983|Q50494983]]
| ഇവാന
| ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="2000" | 2000-02-25
|
|
|-
| style='text-align:right'| 138
| [[:d:Q5331053|Q5331053]]
| ഈശ്വരി റാവു
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| Peddapuram mandal
| data-sort-value="1973" | 1973-06-13
|
|
|-
| style='text-align:right'| 139
| [[:d:Q18355947|Q18355947]]
| ഉദയ താര നായർ
| ഇന്ത്യൻ പത്രപ്രവർത്തക
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1947" | 1947-08-15
|
|
|-
| style='text-align:right'| 140
| [[:d:Q7881014|Q7881014]]
| ഉമാ ഗജപതി രാജു
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക
| [[പാലക്കാട്]]
| data-sort-value="1953" | 1953-11-17
|
|
|-
| style='text-align:right'| 141
| [[:d:Q7532422|Q7532422]]
| ഊഹ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value="1970" | 1970-01-01
|
|
|-
| style='text-align:right'| 142
| [[:d:Q121199667|Q121199667]]
| എ ഗീത
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] civil servant, [[ജില്ലാ കളക്ടർ]] ♀
| [[കേരളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 143
| [[:d:Q22276799|Q22276799]]
| എലീന കാതറിൻ അമോൺ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] model, beauty pageant contestant (*1990) ♀
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value="1990" | 1990-12-25
|
|
|-
| style='text-align:right'| 144
| [[:d:Q24450449|Q24450449]]
| എൻ. ജെ. നന്ദിനി
| ഗായിക
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="1991" | 1991-08-05
|
|
|-
| style='text-align:right'| 145
| [[:d:Q11056959|Q11056959]]
| എൽ വിജയലക്ഷ്മി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[എറണാകുളം]]
| data-sort-value="1943" | 1943
|
|
|-
| style='text-align:right'| 146
| [[:d:Q19665153|Q19665153]]
| ഏദൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1991" | 1991-05-01
|
|
|-
| style='text-align:right'| 147
| [[:d:Q23900761|Q23900761]]
| ഐമ സെബാസ്റ്റ്യൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കോട്ടയം]]
| data-sort-value="1994" | 1994
|
|
|-
| style='text-align:right'| 148
| [[:d:Q15707271|Q15707271]]
| ഐശ്വര്യ ദേവൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value="1993" | 1993-12-21
|
|
|-
| style='text-align:right'| 149
| [[:d:Q6360972|Q6360972]]
| കഞ്ചൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മുംബൈ]]
| data-sort-value="1980" | 1980-04-17
|
|
|-
| style='text-align:right'| 150
| [[:d:Q17411228|Q17411228]]
| കമല കമലേഷ്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value="1952" | 1952-10-07
|
| data-sort-value="2025" | 2025-01-11
|-
| style='text-align:right'| 151
| [[:d:Q4956663|Q4956663]]
| കമ്ന ജെത്മലാനി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മുംബൈ]]
| data-sort-value="1985" | 1985-12-10
|
|
|-
| style='text-align:right'| 152
| [[:d:Q6354975|Q6354975]]
| കല്യാണി നായർ
| ഇന്ത്യൻ ഗായിക
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="1901" | 20th century
|
|
|-
| style='text-align:right'| 153
| [[:d:Q6374806|Q6374806]]
| കസ്തൂരി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="1974" | 1974-05-01
|
|
|-
| style='text-align:right'| 154
| [[:d:Q20986415|Q20986415]]
| കിഴക്കേപ്പാട്ട് രുക്മിണി മേനോൻ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]-[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] diplomat (1922–2009) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1922" | 1922-09-06
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value="2009" | 2009-12-23
|-
| style='text-align:right'| 155
| [[:d:Q96839191|Q96839191]]
| കീർത്തി ഗോപിനാഥ്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടി
| [[കോട്ടയം]]
| data-sort-value="1977" | 1977-05-02
|
|
|-
| style='text-align:right'| 156
| [[:d:Q6448628|Q6448628]]
| കുട്ടി പദ്മിനി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="1956" | 1956-06-05
|
|
|-
| style='text-align:right'| 157
| [[:d:Q16019122|Q16019122]]
| കുമാരി തങ്കം
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="2011" | 2011-03-08
|-
| style='text-align:right'| 158
| [[:d:Q6437449|Q6437449]]
| കൃഷ്ണ കുമാരി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| Naihati
| data-sort-value="1933" | 1933-03-06
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value="2018" | 2018-01-24
|-
| style='text-align:right'| 159
| [[:d:Q18210664|Q18210664]]
| കെ ആർ വത്സല
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1962) ♀
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="1962" | 1962-10-12
|
|
|-
| style='text-align:right'| 160
| [[:d:Q16231757|Q16231757]]
| കോമൽ ജാ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[റാഞ്ചി]]
| data-sort-value="1987" | 1987-03-15
|
|
|-
| style='text-align:right'| 161
| [[:d:Q13158764|Q13158764]]
| കൽപന
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| South Canara District
| data-sort-value="1943" | 1943-07-08
| Gotur, Belgaum
| data-sort-value="1979" | 1979-05-12
|-
| style='text-align:right'| 162
| [[:d:Q31119374|Q31119374]]
| ഖൈറുനീസ എ
| ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരി, പ്രഭാഷക, അക്കാദമിക്, കോളമിസ്റ്റ്
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 163
| [[:d:Q42579050|Q42579050]]
| ഗംഗ സീതാംശു
| ഇന്ത്യൻ പിന്നണി ഗായിക
| [[കോഴിക്കോട്]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 164
| [[:d:Q5517537|Q5517537]]
| ഗജാല
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മുംബൈ]]
| data-sort-value="1985" | 1985-05-19
|
|
|-
| style='text-align:right'| 165
| [[:d:Q96211652|Q96211652]]
| ഗായത്രി (മലയാളം നടി)
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[കോട്ടയം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 166
| [[:d:Q28648723|Q28648723]]
| ഗായത്രി രെമ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2015–) ♀
| [[കേരളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 167
| [[:d:Q5528715|Q5528715]]
| ഗായത്രി വിനോദ്
| നർത്തകി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 168
| [[:d:Q5590129|Q5590129]]
| ഗൗരി മുഞ്ജൽ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
| data-sort-value="1985" | 1985-06-06
|
|
|-
| style='text-align:right'| 169
| [[:d:Q5088608|Q5088608]]
| ചായ സിംഗ്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value="1976" | 1976-05-16
|
|
|-
| style='text-align:right'| 170
| [[:d:Q18589140|Q18589140]]
| ചിത്ര ഷെനോയ്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| Hassan
| data-sort-value="1978" | 1978-07-24
|
|
|-
| style='text-align:right'| 171
| [[:d:Q17581411|Q17581411]]
| ജമീല മാലിക്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കൊല്ലം]]
| data-sort-value="1945" | 1945
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="2020" | 2020-01-28
|-
| style='text-align:right'| 172
| [[:d:Q6167455|Q6167455]]
| ജയചിത്ര
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="1956" | 1956
|
|
|-
| style='text-align:right'| 173
| [[:d:Q6167973|Q6167973]]
| ജയശ്രീ ടി.
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
|
| data-sort-value="1953" | 1953
|
|
|-
| style='text-align:right'| 174
| [[:d:Q15702291|Q15702291]]
| ജാനകി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| Peddapuram mandal
| data-sort-value="1949" | 1949-08-28
|
|
|-
| style='text-align:right'| 175
| [[:d:Q1524716|Q1524716]]
| ജിം
| [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനി]] ഗായകൻ (*1981) ♀
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value="1981" | 1981-04-03
|
|
|-
| style='text-align:right'| 176
| [[:d:Q55433737|Q55433737]]
| ജൂഡിറ്റ് ക്ലീറ്റസ്
| വനിതാ ക്രിക്കറ്റ് താരം
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="1987" | 1987-11-01
|
|
|-
| style='text-align:right'| 177
| [[:d:Q17581424|Q17581424]]
| ജ്യോതി ലക്ഷ്മി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കാഞ്ചീപുരം]]
| data-sort-value="1948" | 1948-11-02
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="2016" | 2016-08-08
|-
| style='text-align:right'| 178
| [[:d:Q17305770|Q17305770]]
| ജ്യോത്സ്ന ചന്ദോള
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1992" | 1992-04-15
|
|
|-
| style='text-align:right'| 179
| [[:d:Q2392573|Q2392573]]
| ടാനിയ ലൂയിസ്
| ഓസ്ട്രേലിയയിൽ നിന്നുള്ള ബാഡ്മിന്റൺ താരം
| [[എറണാകുളം]]
| data-sort-value="1983" | 1983-08-28
|
|
|-
| style='text-align:right'| 180
| [[:d:Q81328171|Q81328171]]
| ടി.എസ്. രുക്മിണി
| Academic (†2024) ♀
| [[കേരളം]]
|
|
| data-sort-value="2024" | 2024-11-24
|-
| style='text-align:right'| 181
| [[:d:Q137392381|Q137392381]]
| ടിൻസി മാത്യു
| ഇന്ത്യയിലെ NCLEX RN അധ്യാപികയും മെഡ്ലൈൻ അക്കാദമിയുടെ സഹസ്ഥാപകയും
| [[തിരുവല്ല]]
| data-sort-value="1987" | 1987-05-18
|
|
|-
| style='text-align:right'| 182
| [[:d:Q65966081|Q65966081]]
| ട്രീസ ജോളി
| ബാഡ്മിന്റൺ പ്ലെയർ
| [[ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ]]
| data-sort-value="2003" | 2003-05-27
|
|
|-
| style='text-align:right'| 183
| [[:d:Q5219252|Q5219252]]
| ഡാനിയേല സാക്കേൾ
| [[ഓസ്ട്രിയ|ഓസ്ട്രിയ]] [[അഭിനേതാവ്]], model, സിനിമാനടൻ (fl. 2012–) (*1985) ♀
| [[വിയന്ന]]
| data-sort-value="1985" | 1985-03-26
|
|
|-
| style='text-align:right'| 184
| [[:d:Q87458899|Q87458899]]
| ഡിംപിൾ റോസ്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ നടി
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 185
| [[:d:Q41449825|Q41449825]]
| ഡിനി ഡനിയൽ
| Person (*1984) ♀
|
| data-sort-value="1984" | 1984-11
|
|
|-
| style='text-align:right'| 186
| [[:d:Q29566518|Q29566518]]
| ഡെൽന ഡേവിസ്
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value="1993" | 1993-07-29
|
|
|-
| style='text-align:right'| 187
| [[:d:Q7683901|Q7683901]]
| തനു റോയ്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| data-sort-value="1990" | 1990-12-26
|
|
|-
| style='text-align:right'| 188
| [[:d:Q16198930|Q16198930]]
| താഷു കൗശിക്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കാൺപൂർ]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 189
| [[:d:Q16202791|Q16202791]]
| ത്രിശ്ശൂർ എൽസി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value="1951" | 1951-07-19
|
|
|-
| style='text-align:right'| 190
| [[:d:Q16200314|Q16200314]]
| ദിപ ഷാ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മുംബൈ]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 191
| [[:d:Q5284707|Q5284707]]
| ദിവ്യ എസ് മേനോൻ
| ഇന്ത്യൻ ഗായിക
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1992" | 1992-03-14
|
|
|-
| style='text-align:right'| 192
| [[:d:Q19357170|Q19357170]]
| ദീപ ഗോപാലൻ വാധ്വ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] diplomat ♀
| [[കേരളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 193
| [[:d:Q3912060|Q3912060]]
| ദീപതി നമ്പ്യാർ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[പൂണെ]]
| data-sort-value="1986" | 1986-07-11
|
|
|-
| style='text-align:right'| 194
| [[:d:Q62764175|Q62764175]]
| ദീപ്തി വിധു പ്രതാപ്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2002–) (*1984) ♀
| [[കൊല്ലം]]
| data-sort-value="1984" | 1984-04-04
|
|
|-
| style='text-align:right'| 195
| [[:d:Q5267043|Q5267043]]
| ദേവിക
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="1943" | 1943-04-25
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="2002" | 2002-05-02<br/>2002-04-25
|-
| style='text-align:right'| 196
| [[:d:Q47493005|Q47493005]]
| ധന്യ വർമ്മ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] television presenter ♀
| [[തിരുവല്ല]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 197
| [[:d:Q41690346|Q41690346]]
| നന്ദിനി നായർ
| നടി
| [[തിരുവല്ല]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 198
| [[:d:Q16201800|Q16201800]]
| നന്ദിനി റായ്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[സെക്കന്ദ്രാബാദ്]]
| data-sort-value="1988" | 1988-09-18
|
|
|-
| style='text-align:right'| 199
| [[:d:Q59914423|Q59914423]]
| നഫീസ
| Person ♀
| കാവതികളം
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 200
| [[:d:Q59385784|Q59385784]]
| നയൻതാര ചക്രവർത്തി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="2002" | 2002
|
|
|-
| style='text-align:right'| 201
| [[:d:Q3652147|Q3652147]]
| നവനീത് കൗർ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മുംബൈ]]
| data-sort-value="1986" | 1986-01-03
|
|
|-
| style='text-align:right'| 202
| [[:d:Q6982712|Q6982712]]
| നവ്യ നടരാജൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
|
| data-sort-value="1987" | 1987-08-25
|
|
|-
| style='text-align:right'| 203
| [[:d:Q16734255|Q16734255]]
| നികേഷ പട്ടേൽ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബിർമിങ്ഹാം]]
| data-sort-value="1990" | 1990-07-20
|
|
|-
| style='text-align:right'| 204
| [[:d:Q17386464|Q17386464]]
| നിത്യ രവീന്ദ്രർ
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 205
| [[:d:Q100728314|Q100728314]]
| നിത്യ രാമൻ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] urban activist, council member (*1981) ♀; member of Democratic Socialists of America
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1981" | 1981-07-28
|
|
|-
| style='text-align:right'| 206
| [[:d:Q13653610|Q13653610]]
| നിരോഷ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കൊളംബോ]]
| data-sort-value="1971" | 1971-01-23
|
|
|-
| style='text-align:right'| 207
| [[:d:Q6986875|Q6986875]]
| നീന ഗുപ്ത
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
| data-sort-value="1959" | 1959-06-04
|
|
|-
| style='text-align:right'| 208
| [[:d:Q19972652|Q19972652]]
| നേഹ രത്നാകരൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കണ്ണൂർ]]
| data-sort-value="1997" | 1997-03-24
|
|
|-
| style='text-align:right'| 209
| [[:d:Q17141245|Q17141245]]
| പല്ലതാട്കാ പ്രമോദ കുമാരി
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] materials scientist ♀
| Pallathadka
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 210
| [[:d:Q9019836|Q9019836]]
| പാർവതി മെൽട്ടൺ
| അമേരിക്കൻ ചലചിത്ര നടൻ
| [[കാലിഫോർണിയ]]
| data-sort-value="1983" | 1983-01-07
|
|
|-
| style='text-align:right'| 211
| [[:d:Q104870164|Q104870164]]
| പുണ്യാ എലിസബത്ത്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1994) ♀
| [[കോട്ടയം]]
| data-sort-value="1994" | 1994-07-18
|
|
|-
| style='text-align:right'| 212
| [[:d:Q16165887|Q16165887]]
| പൂജ രാമചന്ദ്രൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value="1984" | 1984-03-22
|
|
|-
| style='text-align:right'| 213
| [[:d:Q18637648|Q18637648]]
| പൂജിത മേനോൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1988" | 1988-06-29
|
|
|-
| style='text-align:right'| 214
| [[:d:Q7228697|Q7228697]]
| പൂനം കൗർ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| data-sort-value="1983" | 1983-10-09
|
|
|-
| style='text-align:right'| 215
| [[:d:Q16201721|Q16201721]]
| പ്രിയ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
|
| data-sort-value="1970" | 1970-03-21
|
|
|-
| style='text-align:right'| 216
| [[:d:Q88405013|Q88405013]]
| പ്രിയ എബ്രഹാം
| ഗവേഷക
| [[കോട്ടയം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 217
| [[:d:Q17131115|Q17131115]]
| പ്രിയദർശിനി
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], [[പിന്നണി ഗായകർ]], ഗവേഷകൻ, ഗായകൻ (fl. 2003–) ♀
| [[ചെന്നൈ]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 218
| [[:d:Q92152403|Q92152403]]
| പ്രിൻസി സേവ്യർ
| [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലി]]-[[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] nurse (1965–2020) ♀
| [[അങ്കമാലി]]
| data-sort-value="1965" | 1965
| [[കൊളോൺ]]
| data-sort-value="2020" | 2020-04-20
|-
| style='text-align:right'| 219
| [[:d:Q7239769|Q7239769]]
| പ്രീതി കമല
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="1986" | 1986-02-21
|
|
|-
| style='text-align:right'| 220
| [[:d:Q2108347|Q2108347]]
| പ്രീതി നായർ
| ബ്രിട്ടീഷ് എഴുത്തുകാരി
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1971" | 1971
|
|
|-
| style='text-align:right'| 221
| [[:d:Q7240187|Q7240187]]
| പ്രേമ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value="1977" | 1977-01-06
|
|
|-
| style='text-align:right'| 222
| [[:d:Q7240194|Q7240194]]
| പ്രേമ കുര്യൻ
| ഇന്ത്യൻ-അമേരിക്കൻ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രജ്ഞ (ജനനം 1963)
| [[തിരുവല്ല]]
| data-sort-value="1963" | 1963-05-10
|
|
|-
| style='text-align:right'| 223
| [[:d:Q27978753|Q27978753]]
| പ്രേമി വിശ്വനാഥ്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| data-sort-value="1992" | 1992-12-02
|
|
|-
| style='text-align:right'| 224
| [[:d:Q5452170|Q5452170]]
| ഫിറോസ ബീഗം
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കേരളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 225
| [[:d:Q105581809|Q105581809]]
| ഫൗസിയ മാമ്പറ്റ
| കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യ വനിതാ ഫുട്ബോൾ പരിശീലകയും കളിക്കാരിയും
| [[കോഴിക്കോട്]]
| data-sort-value="1968" | 1968
|
| data-sort-value="2021" | 2021
|-
| style='text-align:right'| 226
| [[:d:Q16200332|Q16200332]]
| ഫർഹീൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="1973" | 1973
|
|
|-
| style='text-align:right'| 227
| [[:d:Q104541756|Q104541756]]
| ബി സുജാതാ ദേവി
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സഞ്ചാര സാഹിത്യകാരൻ, [[കവി]] (†2018) ♀; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]]; child of [[ബോധേശ്വരൻ]]
|
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="2018" | 2018-06-23
|-
| style='text-align:right'| 228
| [[:d:Q117354087|Q117354087]]
| ബി. സുജാത ദേവി
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ (1946–2018) ♀
|
| data-sort-value="1946" | 1946
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="2018" | 2018-06-23
|-
| style='text-align:right'| 229
| [[:d:Q816189|Q816189]]
| ബെൽസി
| [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലി]] ഗായകൻ (*1984) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1984" | 1984-12-23
|
|
|-
| style='text-align:right'| 230
| [[:d:Q97704199|Q97704199]]
| ബ്ലെസ്സി കുര്യൻ
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[കോട്ടയം]]
| data-sort-value="1991" | 1991
|
|
|-
| style='text-align:right'| 231
| [[:d:Q18124379|Q18124379]]
| ഭുവനേശ്വരി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| Chittoor
| data-sort-value="1975" | 1975-06-04
|
|
|-
| style='text-align:right'| 232
| [[:d:Q6750452|Q6750452]]
| മഞ്ജുള വിജയകുമാർ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
|
| data-sort-value="1953" | 1953-09-09
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="2013" | 2013-07-23
|-
| style='text-align:right'| 233
| [[:d:Q15695391|Q15695391]]
| മധുമിഥ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| data-sort-value="1984" | 1984-08-20
|
|
|-
| style='text-align:right'| 234
| [[:d:Q16201368|Q16201368]]
| മനോചിത്ര
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കാഞ്ചീപുരം]]
| data-sort-value="1993" | 1993-03-18
|
|
|-
| style='text-align:right'| 235
| [[:d:Q18044750|Q18044750]]
| മനോചിത്ര
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1983–) ♀; child of T. S. Balaiah
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 236
| [[:d:Q6797611|Q6797611]]
| മയൂരി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| data-sort-value="1983" | 1983
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="2005" | 2005-06-16
|-
| style='text-align:right'| 237
| [[:d:Q56485573|Q56485573]]
| മയ്മോൾ റോക്കി
| ഇന്ത്യൻ വനിതാ ഫുട്ബോൾ താരം
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1980" | 1980-05-19
|
|
|-
| style='text-align:right'| 238
| [[:d:Q16201037|Q16201037]]
| മാധുരി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മധുര]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 239
| [[:d:Q117735397|Q117735397]]
| മാനസി
| മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ എഴുത്തുകാരി
|
| data-sort-value="1948" | 1948-05-04
|
|
|-
| style='text-align:right'| 240
| [[:d:Q16201066|Q16201066]]
| മാനസി വീതിനൽ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മനാമ]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 241
| [[:d:Q1895206|Q1895206]]
| മാർഗ്ഗരീത്ത വളപ്പില
| സെന്റ് ജോസഫ് ഓഫ് സെന്റ് മാർക്ക് കോൺഗ്രിഗേഷനിലെ കന്യാസ്ത്രീ
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
|-
| style='text-align:right'| 242
| [[:d:Q17479437|Q17479437]]
| മാവേലിക്കര പൊന്നമ്മ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
|
|
|
| data-sort-value="1995" | 1995-09-06
|-
| style='text-align:right'| 243
| [[:d:Q6807604|Q6807604]]
| മീനാക്ഷി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="1985" | 1985-02-17
|
|
|-
| style='text-align:right'| 244
| [[:d:Q15217667|Q15217667]]
| മീനാക്ഷി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര നടി
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| data-sort-value="1968" | 1968-08-06
|
|
|-
| style='text-align:right'| 245
| [[:d:Q6807608|Q6807608]]
| മീനാക്ഷി ദീക്ഷിത്ത്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
| data-sort-value="1988" | 1988-10-12
|
|
|-
| style='text-align:right'| 246
| [[:d:Q16201282|Q16201282]]
| മൃദുല മുരളി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[എറണാകുളം]]
| data-sort-value="1990" | 1990-06-08
|
|
|-
| style='text-align:right'| 247
| [[:d:Q97460937|Q97460937]]
| മൃദുല വിജയ്
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 248
| [[:d:Q6809083|Q6809083]]
| മേഘ്ന നായിഡു
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[വിജയവാഡ]]
| data-sort-value="1978" | 1978-09-19<br/>1980-09-19
|
|
|-
| style='text-align:right'| 249
| [[:d:Q61810046|Q61810046]]
| മേരി ജോസഫ്
| കേരള ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജി
| [[എളംകുളം]]
| data-sort-value="1962" | 1962-06-02
|
|
|-
| style='text-align:right'| 250
| [[:d:Q23059263|Q23059263]]
| മേരി ഹെസ്സെ
| [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപിക]] (1842–1902) ♀; child of [[ഹെർമൻ ഗുണ്ടർട്ട്]], Julie Gundert; spouse of Johannes Hesse
| [[തലശ്ശേരി]]
| data-sort-value="1842" | 1842-10-18
| Calw
| data-sort-value="1902" | 1902-04-24
|-
| style='text-align:right'| 251
| [[:d:Q16200361|Q16200361]]
| മോണൽ ഗജ്ജർ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
| data-sort-value="1991" | 1991-05-13
|
|
|-
| style='text-align:right'| 252
| [[:d:Q58763927|Q58763927]]
| മൗസം മക്കാർ
| ഇന്ത്യൻ വംശജനായ അമേരിക്കൻ നടനും നിർമ്മാതാവും
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1950" | 20th century
|
|
|-
| style='text-align:right'| 253
| [[:d:Q7279109|Q7279109]]
| രചന മൗര്യ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മുംബൈ]]
| data-sort-value="1987" | 1987-07-21
|
|
|-
| style='text-align:right'| 254
| [[:d:Q7285732|Q7285732]]
| രജനി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value="1965" | 1965-07-27
|
|
|-
| style='text-align:right'| 255
| [[:d:Q123244195|Q123244195]]
| രഞ്ജുഷ മേനോൻ
| ഇന്ത്യൻ നടി (1988-2023)
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1988" | 1988
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="2023" | 2023-10-30
|-
| style='text-align:right'| 256
| [[:d:Q6122737|Q6122737]]
| രതി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value="1982" | 1982-09-23
|
|
|-
| style='text-align:right'| 257
| [[:d:Q7290395|Q7290395]]
| രമ്യ ശ്രീ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
| data-sort-value="1977" | 1977-08-15
|
|
|-
| style='text-align:right'| 258
| [[:d:Q18918081|Q18918081]]
| രവീണ രവി
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], voice actor (*1993) ♀; child of [[ശ്രീജാ രവി]]
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1993" | 1993-12-11
|
|
|-
| style='text-align:right'| 259
| [[:d:Q7283095|Q7283095]]
| രാഗിണി ദ്വിവേദി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value="1990" | 1990-05-24
|
|
|-
| style='text-align:right'| 260
| [[:d:Q16344332|Q16344332]]
| രാജശ്രീ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| Eluru
| data-sort-value="1945" | 1945-08-31
|
|
|-
| style='text-align:right'| 261
| [[:d:Q16201757|Q16201757]]
| രാദു
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മുംബൈ]]
| data-sort-value="1965" | 1965-02-29
|
|
|-
| style='text-align:right'| 262
| [[:d:Q48700752|Q48700752]]
| രാധിക നായർ
| ഇന്ത്യൻ മോഡൽ
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1991" | 1991-07-04
|
|
|-
| style='text-align:right'| 263
| [[:d:Q61742239|Q61742239]]
| രാധിക നായർ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person ♀; spouse of [[സുരേഷ് ഗോപി]]
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 264
| [[:d:Q6752177|Q6752177]]
| രാസി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
| data-sort-value="1980" | 1980-07-29
|
|
|-
| style='text-align:right'| 265
| [[:d:Q17413634|Q17413634]]
| രുദ്ര
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 266
| [[:d:Q7380183|Q7380183]]
| രൂപ മഞ്ജരി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value="1990" | 1990-08-19
|
|
|-
| style='text-align:right'| 267
| [[:d:Q18085653|Q18085653]]
| രൂപ ശ്രീ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="1974" | 1974-03-27
|
|
|-
| style='text-align:right'| 268
| [[:d:Q16201770|Q16201770]]
| രൂപാ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| data-sort-value="1967" | 1967-11-07
|
|
|-
| style='text-align:right'| 269
| [[:d:Q97162575|Q97162575]]
| രേഖാ രതീഷ്
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 270
| [[:d:Q21285223|Q21285223]]
| രോഹിണി മറിയം ഇഡിക്കുള
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[നീരേറ്റുപുറം]]
| data-sort-value="1984" | 1984
|
|
|-
| style='text-align:right'| 271
| [[:d:Q7279355|Q7279355]]
| റേച്ചൽ പൗലോസ്
| അമേരിക്കൻ അഭിഭാഷക
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1973" | 1973-03-12
|
|
|-
| style='text-align:right'| 272
| [[:d:Q6495832|Q6495832]]
| ലത കുര്യൻ രാജീവ്
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്
| [[തിരുവനന്തപുരം]]<br/>[[കേരളം]]
| data-sort-value="1964" | 1964-04-17
|
|
|-
| style='text-align:right'| 273
| [[:d:Q55759726|Q55759726]]
| ലത്തീഫ ബീബി കോയ
| മലേഷ്യയിലെ വക്കീൽ
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1973" | 1973-02-04
|
|
|-
| style='text-align:right'| 274
| [[:d:Q33076994|Q33076994]]
| ലിക്ഷി ജോസഫ്
| ഇന്ത്യൻ ഹെപ്റ്റാത്തലിസ്റ്റ്
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1990" | 1990-02-17
|
|
|-
| style='text-align:right'| 275
| [[:d:Q6551383|Q6551383]]
| ലിന്റ അർസെനിയോ
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2001–) (*1978) ♀
| Galveston Island
| data-sort-value="1978" | 1978-06-20
|
|
|-
| style='text-align:right'| 276
| [[:d:Q7914350|Q7914350]]
| വന്ദന മേനോൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value="1989" | 1989-06-10
|
|
|-
| style='text-align:right'| 277
| [[:d:Q21462226|Q21462226]]
| വാലന്റീൻ ദോബ്രീ
| യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം ഓഫ് ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ ആൻഡ് ഐർലൻഡ് ചിത്രകാരൻ, [[കവി]], എഴുത്തുകാരൻ (1894–1974) ♀; child of Sir Augustus Alexander Brooke-Pechell, 7th Bt.; spouse of Bonamy Dobrée
| [[കണ്ണൂർ]]
| data-sort-value="1894" | 1894-11-02
|
| data-sort-value="1974" | 1974-05-14
|-
| style='text-align:right'| 278
| [[:d:Q61066262|Q61066262]]
| വിജിത്ര
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 279
| [[:d:Q66782193|Q66782193]]
| വിജില ചിരപ്പാട്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[കവി]] ♀
| [[കോഴിക്കോട്]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 280
| [[:d:Q30230016|Q30230016]]
| വിദ്യാ വതി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
| data-sort-value="1994" | 1994-08-16
|
|
|-
| style='text-align:right'| 281
| [[:d:Q7932417|Q7932417]]
| വിനീത
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തമിഴ്നാട്]]
| data-sort-value="1978" | 1978
|
|
|-
| style='text-align:right'| 282
| [[:d:Q108582095|Q108582095]]
| വിന്ദുജ വിക്രമൻ
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="1993" | 1993-01-27
|
|
|-
| style='text-align:right'| 283
| [[:d:Q7932334|Q7932334]]
| വിന്ദ്യ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 284
| [[:d:Q7920155|Q7920155]]
| വെന്നിര ആഡായി നിർമ്മല
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കുംഭകോണം]]
| data-sort-value="1948" | 1948-06-27
|
|
|-
| style='text-align:right'| 285
| [[:d:Q245862|Q245862]]
| വൈഭവി മർച്ചന്റ്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="1975" | 1975-12-17
|
|
|-
| style='text-align:right'| 286
| [[:d:Q16885595|Q16885595]]
| ശകുന്തള ഷെട്ടി ടി
| ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക
| Perla, Kasaragod
| data-sort-value="1947" | 1947-03-01
|
|
|-
| style='text-align:right'| 287
| [[:d:Q108017856|Q108017856]]
| ശരണ്യ ശശി
| ഇന്ത്യൻ നടി (1986-2021)
| [[പഴയങ്ങാടി]]
| data-sort-value="1986" | 1986
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="2021" | 2021-08-09
|-
| style='text-align:right'| 288
| [[:d:Q64001786|Q64001786]]
| ശസിയ ലിമി മാലിക്
| ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തക
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 289
| [[:d:Q29554957|Q29554957]]
| ശാന്ത ടൈറ്റസ്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2015–) (*1991) ♀
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value="1991" | 1991-11-28
|
|
|-
| style='text-align:right'| 290
| [[:d:Q19561526|Q19561526]]
| ശാലു മേനോൻ
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]]
| data-sort-value="1963" | 1963-10-07
|
|
|-
| style='text-align:right'| 291
| [[:d:Q65681314|Q65681314]]
| ശിവാനി മേനോൻ
| ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value="2007" | 2007
|
|
|-
| style='text-align:right'| 292
| [[:d:Q18720273|Q18720273]]
| ശ്യാമ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1986–) (1948–1993) ♀
|
| data-sort-value="1948" | 1948-12-03
|
| data-sort-value="1993" | 1993
|-
| style='text-align:right'| 293
| [[:d:Q17403239|Q17403239]]
| ശ്രീജ ചന്ദ്രൻ
| നടി
| [[തിരുവല്ല]]
| data-sort-value="1986" | 1986-08-06
|
|
|-
| style='text-align:right'| 294
| [[:d:Q64667935|Q64667935]]
| ശ്രീദേവി ഉണ്ണി
| നർത്തകിയും നടിയും
| [[കോഴിക്കോട്]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 295
| [[:d:Q21849784|Q21849784]]
| ശ്രീദേവിക
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2004–) (*1984) ♀
| [[പാലക്കാട്]]
| data-sort-value="1984" | 1984-05
|
|
|-
| style='text-align:right'| 296
| [[:d:Q91462024|Q91462024]]
| ശ്രീധന്യ സുരേഷ്
| Person ♀
| [[കേരളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 297
| [[:d:Q27673476|Q27673476]]
| ശ്രീയ രമേഷ്
| നടി
| [[കാസർഗോഡ്]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 298
| [[:d:Q20740913|Q20740913]]
| ശ്രീലക്ഷ്മി ഗോവിന്ദൻ
| ഇന്ത്യൻ നർത്തകി
| [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]]
| data-sort-value="1980" | 1980-06-01
|
|
|-
| style='text-align:right'| 299
| [[:d:Q7504343|Q7504343]]
| ശ്രുതി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| Hassan
| data-sort-value="1975" | 1975-09-18
|
|
|-
| style='text-align:right'| 300
| [[:d:Q65049805|Q65049805]]
| ശ്രുതി ശശിധരൻ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പിന്നണി ഗായകർ]] (fl. 2017–) (*1993) ♀
| [[കോഴിക്കോട്]]
| data-sort-value="1993" | 1993
|
|
|-
| style='text-align:right'| 301
| [[:d:Q15991592|Q15991592]]
| ഷാലിൻ സോയ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കോഴിക്കോട്]]
| data-sort-value="1997" | 1997-02-22
|
|
|-
| style='text-align:right'| 302
| [[:d:Q58200038|Q58200038]]
| ഷീബ സാമുവൽ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] (*1989) ♀
|
| data-sort-value="1989" | 1989
|
|
|-
| style='text-align:right'| 303
| [[:d:Q7492340|Q7492340]]
| ഷീല കൗർ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="1989" | 1989-08-02
|
|
|-
| style='text-align:right'| 304
| [[:d:Q18720248|Q18720248]]
| ഷെമ്പക
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1991–) ♀
| [[തൂത്തുക്കുടി|തൂത്തുക്കുടി തുറമുഖം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 305
| [[:d:Q7495009|Q7495009]]
| ഷെറിൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value="1985" | 1985-05-05
|
|
|-
| style='text-align:right'| 306
| [[:d:Q61722516|Q61722516]]
| ഷൈനി ബെഞ്ചമിൻ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] documentary filmmaker, [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ]] (*1971) ♀
| [[കൊല്ലം]]
| data-sort-value="1971" | 1971
|
|
|-
| style='text-align:right'| 307
| [[:d:Q7489442|Q7489442]]
| ഷർബാനി മുഖർജി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| data-sort-value="1969" | 1969
|
|
|-
| style='text-align:right'| 308
| [[:d:Q7417915|Q7417915]]
| സംഗീത
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| വാറങ്കൽ
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 309
| [[:d:Q24705411|Q24705411]]
| സംഗീത അയ്യർ
| സംവിധായകയും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവും
| [[കേരളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 310
| [[:d:Q16240198|Q16240198]]
| സംസ്കൃതി ഷേണായ്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2012–) (*1998) ♀
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value="1998" | 1998
|
|
|-
| style='text-align:right'| 311
| [[:d:Q126486603|Q126486603]]
| സജീവൻ സജന
| ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് താരം (ജനനം 1995)
| [[മാനന്തവാടി]]
| data-sort-value="1995" | 1995
|
|
|-
| style='text-align:right'| 312
| [[:d:Q90393613|Q90393613]]
| സജ്ന നജാം
| ഇന്ത്യൻ നൃത്തസംവിധായകൻ
| [[ചിറയിൻകീഴ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]]
| data-sort-value="1971" | 1971
|
|
|-
| style='text-align:right'| 313
| [[:d:Q21004801|Q21004801]]
| സന അൽതാഫ്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[എറണാകുളം]]
| data-sort-value="1999" | 1999-06-06
|
|
|-
| style='text-align:right'| 314
| [[:d:Q16832084|Q16832084]]
| സനം ഷെട്ടി
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2012–) (*1993) ♀
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value="1993" | 1993
|
|
|-
| style='text-align:right'| 315
| [[:d:Q16832086|Q16832086]]
| സന്യാതാര
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കേരളം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 316
| [[:d:Q21932381|Q21932381]]
| സബിത ബീഗം
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] വക്കീൽ, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക ♀
| [[കൊല്ലം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 317
| [[:d:Q64667905|Q64667905]]
| സരസ ബാലുശ്ശേരി
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[ബാലുശ്ശേരി]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 318
| [[:d:Q16202034|Q16202034]]
| സലീമാ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
| data-sort-value="1973" | 1973-11-04
|
|
|-
| style='text-align:right'| 319
| [[:d:Q56486699|Q56486699]]
| സവിത നമ്പ്രത്ത്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] designer ♀
| [[പാലക്കാട്]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 320
| [[:d:Q17465683|Q17465683]]
| സാന്ദ്ര അമി
| തെന്നിന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി, വീഡിയോ ജോക്കി
| [[ഇടുക്കി ജില്ല]]
| data-sort-value="1992" | 1992-06-05
|
|
|-
| style='text-align:right'| 321
| [[:d:Q15446255|Q15446255]]
| സാറ ചാക്കോ
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]-[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] [[ചരിത്രകാരൻ]], theologian, women's rights activist, university teacher, missionary (1905–1954) ♀
| [[തൃശ്ശൂർ]]
| data-sort-value="1905" | 1905-02-13
| [[ലഖ്നൗ]]
| data-sort-value="1954" | 1954-06-21
|-
| style='text-align:right'| 322
| [[:d:Q7635609|Q7635609]]
| സുജ വരുണി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="1985" | 1985-01-16
|
|
|-
| style='text-align:right'| 323
| [[:d:Q16054458|Q16054458]]
| സുധാ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തമിഴ്നാട്]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 324
| [[:d:Q49722636|Q49722636]]
| സുനന്യ കുരുവിള
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] squash player (*1999) ♀
| [[കൊച്ചി]]
| data-sort-value="1999" | 1999-05-22
|
|
|-
| style='text-align:right'| 325
| [[:d:Q17495917|Q17495917]]
| സുബ്ബലക്ഷ്മി
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="1936" | 1936-04-21
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="2023" | 2023-11-30
|-
| style='text-align:right'| 326
| [[:d:Q7631262|Q7631262]]
| സുഭാഷിനി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
|
| data-sort-value="1958" | 1958-10-18
|
|
|-
| style='text-align:right'| 327
| [[:d:Q7636907|Q7636907]]
| സുമ കനകല
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1975" | 1975-03-22
|
|
|-
| style='text-align:right'| 328
| [[:d:Q40562431|Q40562431]]
| സുരഭി സന്തോഷ്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 329
| [[:d:Q274139|Q274139]]
| സുലേഖ മാത്യു
| കാനഡയിലെ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="2000" | 20th century
|
|
|-
| style='text-align:right'| 330
| [[:d:Q38190924|Q38190924]]
| സുൽഫത്ത്
| ചലചിത്ര നടൻറെ ജീവിതപങ്കാളി
|
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 331
| [[:d:Q67196906|Q67196906]]
| സുശീല മിസ്ര
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] ഗായകൻ (1920–1998) ♀
|
| data-sort-value="1920" | 1920
|
| data-sort-value="1998" | 1998
|-
| style='text-align:right'| 332
| [[:d:Q16202578|Q16202578]]
| സൂര്യ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തമിഴ്നാട്]]
|
|
|
|-
| style='text-align:right'| 333
| [[:d:Q16230639|Q16230639]]
| സൂസൻ ജോർജ്
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| data-sort-value="1987" | 1987
|
|
|-
| style='text-align:right'| 334
| [[:d:Q102499991|Q102499991]]
| സൂസൻ വോൺ സുറി തോമസ്
| [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]] രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക (*1961) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1961" | 1961-05-22
|
|
|-
| style='text-align:right'| 335
| [[:d:Q7561685|Q7561685]]
| സോണിയ അഗർവാൾ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
| data-sort-value="1982" | 1982-03-28
|
|
|-
| style='text-align:right'| 336
| [[:d:Q7562405|Q7562405]]
| സോനു
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബെംഗളൂരു]]
| data-sort-value="1990" | 1990-03-23
|
|
|-
| style='text-align:right'| 337
| [[:d:Q7547563|Q7547563]]
| സ്നേഹ ആനി ഫിലിപ്പ്
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] (1969–2001) ♀
| [[കേരളം]]
| data-sort-value="1969" | 1969-10-07
| [[ലോക വ്യാപാര കേന്ദ്രം]]
| data-sort-value="2001" | 2001-09-11
|-
| style='text-align:right'| 338
| [[:d:Q85493519|Q85493519]]
| സ്നേഹ പാലിയേരി
| [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1993) ♀
| [[കണ്ണൂർ]]
| data-sort-value="1993" | 1993
|
|
|-
| style='text-align:right'| 339
| [[:d:Q99734950|Q99734950]]
| സ്നേഹ ശ്രീകുമാർ
| ഇന്ത്യൻ നടി
| [[എറണാകുളം ജില്ല]]
| data-sort-value="1986" | 1986-05-09
|
|
|-
| style='text-align:right'| 340
| [[:d:Q18126169|Q18126169]]
| സ്മിത നായർ ജെയിൻ
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[പൂണെ]]
| data-sort-value="1969" | 1969-11-20
|
|
|-
| style='text-align:right'| 341
| [[:d:Q7653909|Q7653909]]
| സ്വർണമാല്യ
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെന്നൈ]]
| data-sort-value="1981" | 1981-04-22
|
|
|-
| style='text-align:right'| 342
| [[:d:Q3523662|Q3523662]]
| സൗകാർ ജാനകി
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| രാജമന്ദ്രി
| data-sort-value="1931" | 1931-12-12
|
|
|-
| style='text-align:right'| 343
| [[:d:Q107673910|Q107673910]]
| ഹരിത വി. കുമാർ
| ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ് ഓഫീസർ
| [[നെയ്യാറ്റിൻകര]]
| data-sort-value="1985" | 1985-11-21
|
|
|}
{{Wikidata list end}}
b8nroekmulmqcdrxnabk9yu5i3ll4ei
സൺഗ്ലാസ്
0
530617
4619974
4549381
2026-05-17T15:53:20Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619974
wikitext
text/x-wiki
{{PU|Sunglass}}
[[പ്രമാണം:B&W_girl_portrait_with_sunglasses.jpg|ലഘുചിത്രം|സൺഗ്ലാസ് ധരിച്ച യുവതി. വലിയ ലെൻസുകൾ നല്ല സംരക്ഷണം നൽകുന്നു.]]
പ്രധാനമായും [[സൂര്യപ്രകാശം|സൂര്യപ്രകാശത്തിലെ]] [[മനുഷ്യ നേത്രം|കണ്ണുകൾക്ക്]] ഹാനികരമായ രശ്മികളിൽ നിന്നും കണ്ണുകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിട്ടുള്ള ഒരു സംരക്ഷിത [[കണ്ണട]]യാണ് '''സൺഗ്ലാസ്''' (അനൗപചാരികമായി '''കൂളിങ് ഗ്ലാസ്''' എന്ന് വിളിക്കുന്നു). അന്തരീക്ഷത്തിലെ പൊടി, യാത്രചെയ്യുമ്പോഴും മറ്റും കണ്ണിൽ പതിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള വസ്തുക്കളിൽനിന്നുള്ള സംരക്ഷണം എന്നിവയും ഇത് പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു.
1930 മുതൽ സൺഗ്ലാസുകൾ ഒരു ജനപ്രിയ ഫാഷൻ ആക്സസറി കൂടിയാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് [[കടവ്|കടൽത്തീരത്ത്]].
ഒരു വ്യക്തി സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ ആയിരിക്കുമ്പോഴെല്ലാം [[അൾട്രാവയലറ്റ് തരംഗം|അൾട്രാവയലറ്റ്]] തടയുന്ന സൺഗ്ലാസുകൾ ധരിക്കാൻ അമേരിക്കൻ ഒപ്റ്റോമെട്രിക് അസോസിയേഷൻ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.<ref>American Optometric Association, "[http://www.aoa.org/patients-and-public/caring-for-your-vision/uv-protection/sunglasses-shopping-guide?sso=y UV Protection – Sunglasses Shopping Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200628230515/https://www.aoa.org/patients-and-public/caring-for-your-vision/uv-protection/sunglasses-shopping-guide?sso=y |date=2020-06-28 }}". Accessed August 27, 2015.</ref> അൾട്രാവയലറ്റ്, മൊബൈലിലെയും മറ്റും നീല വെളിച്ചം എന്നിവ ഗുരുതരമായ നിരവധി നേത്ര പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് കാരണമാകും. [[ലാസിക് സർജറി|ലാസിക്]] പോലുള്ള ചില ശസ്ത്രക്രിയകൾ കഴിഞ്ഞാലുടൻ ഇതിന്റെ ഉപയോഗം നിർബന്ധമാണ്. അൾട്രാവയലറ്റ് വികിരണത്തെ തടയാത്ത ഇരുണ്ട ഗ്ലാസുകൾ, കണ്ണുകൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുന്നതിനേക്കാൾ കണ്ണുകൾക്ക് ദോഷം വരുത്തുമെന്നത് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്, കാരണം അവ [[പ്യൂപ്പിൾ]] വലുതാക്കി കൂടുതൽ അൾട്രാവയലറ്റ് രശ്മികൾ കണ്ണിലേക്ക് കടക്കാൻ അനുവദിക്കും.
== ചരിത്രം ==
=== മുൻഗാമികൾ ===
[[പ്രമാണം:Eskimo_snowgoggles.jpg|ലഘുചിത്രം|ഇന്യൂട്ട് സ്നോനോ ഗോഗിൾ. സൺഗ്ലാസിൽ എന്നപോലെ പ്രകാശ തീവ്രത കുറക്കുന്നതിന് പകരം സൂര്യപ്രകാശം കണ്ണിലേക്ക് കടക്കുന്നത് കുറയ്ക്കുന്നതിലൂടെയാണ് [[ഇന്യൂട്ട്]] സ്നോ ഗോഗിളുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.]]
ചരിത്രാതീതവും ചരിത്രപരവുമായ കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ [[ഇന്യൂട്ട്]] ആളുകൾ പരന്ന [[വാൽറസ്]] കൊമ്പിൽ നീളത്തിൽ ദ്വാരമുണ്ടാക്കി സൂര്യന്റെ ദോഷകരമായ പ്രതിഫലിക്കുന്ന കിരണങ്ങളെ തടയുന്ന "കണ്ണടകൾ" നിർമ്മിച്ച് ധരിച്ചിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://collections.civilisations.ca/public/pages/cmccpublic/alt-emupublic/Display.php?irn=855927|title=Prehistoric Inuit Snow-Goggles, circa 1200|access-date=2009-01-25|date=1997-10-03|publisher=[[Canadian Museum of Civilization]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706173656/http://collections.civilisations.ca/public/pages/cmccpublic/alt-emupublic/Display.php?irn=855927|archive-date=2011-07-06}}<br /><br />{{Cite book|url=https://archive.org/details/originofeveryday0000acto/page/254|title=Origin of Everyday Things|last=Acton|first=Johnny|last2=Adams|first2=Tania|last3=Packer|first3=Matt|publisher=[[Sterling Publishing Company, Inc.]]|year=2006|isbn=1-4027-4302-5|editor-last=Jo Swinnerton|page=[https://archive.org/details/originofeveryday0000acto/page/254 254]|url-access=registration}}</ref>
മുറിച്ച [[മരതകം]] ഉപയോഗിച്ച് ഗ്ലാഡിയേറ്റർ യുദ്ധം കാണാൻ [[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമൻ]] ചക്രവർത്തി നീറോ ഇഷ്ടപ്പെട്ടുവെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. പക്ഷെ സൺഗ്ലാസുകൾ എന്നതിനെക്കാൾ അവ [[കണ്ണാടി]]കൾ പോലെ ആയിരിക്കും പ്രവർത്തിച്ചത് എന്ന് കരുതുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?lookup=Plin.+Nat.+37.16|title=Pliny the Elder, The Natural History, Book XXXVII, Ch. 16|access-date=2010-05-13|date=|publisher=Perseus.tufts.edu}}</ref> തിരുത്തൽ ശക്തികളൊന്നും നൽകാതെ കണ്ണുകളെ തിളക്കത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്ന, സ്മോക്കി ക്വാർട്സ് ഫ്ലാറ്റ് പാനുകളിൽ നിന്ന് നിർമ്മിച്ച സൺഗ്ലാസുകൾ പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിലോ അതിനുമുമ്പോ [[ചൈന]] യിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പുരാതന ചൈനീസ് കോടതികളിലെ ജഡ്ജിമാർ സാക്ഷികളെ ചോദ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ അവരുടെ മുഖഭാവം മറച്ചുവെക്കാൻ അത്തരം ക്രിസ്റ്റൽ സൺഗ്ലാസുകൾ ഉപയോഗിച്ചതായി പുരാതന രേഖകൾ വിവരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.ideafinder.com/history/inventions/sunglasses.htm|title=Sunglasses History – The Invention of Sunglasses|access-date=2007-06-28|last=Ament|first=Phil|date=2006-12-04|website=The Great Idea Finder|publisher=Vaunt Design Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20070703224202/http://www.ideafinder.com/history/inventions/sunglasses.htm|archive-date=2007-07-03}}</ref>
ജെയിംസ് ഐസ്കോഫ് ,പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ ഏകദേശം 1752 നോട് അടുത്ത്, കണ്ണടയിൽ ചായം പൂശിയ ലെൻസുകൾ പരീക്ഷിച്ചുതുടങ്ങി. പക്ഷെ അത് സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നൽകാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് നിർമ്മിച്ചവ ആയിരുന്നില്ല. പ്രത്യേക കാഴ്ചാ വൈകല്യങ്ങൾ ശരിയാക്കാൻ നീല അല്ലെങ്കിൽ പച്ച-നിറമുള്ള ഗ്ലാസ് ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് ഐസ്കോ വിശ്വസിച്ചു. സൂര്യരശ്മികളിൽ നിന്നുള്ള സംരക്ഷണം അദ്ദേഹത്തെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഒരു പ്രശ്നമായിരുന്നില്ല.
സൺഗ്ലാസ് ധരിച്ച ഒരു വ്യക്തിയുടെ ആദ്യകാല ചിത്രീകരണങ്ങളിലൊന്ന് 1772 ലെ ശാസ്ത്രജ്ഞനായ [[ആന്റ്വാൻ ലാവോസിയെ]]യുടെ ആണ്.
[[പ്രമാണം:Zoom_lunette_ardente.jpg|ലഘുചിത്രം|വിപുലീകരിച്ച സൂര്യപ്രകാശം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ജ്വലനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു പരീക്ഷണം [[ആന്റ്വാൻ ലാവോസിയെ]] നടത്തുന്നു.]]
[[പ്രമാണം:Jefferson_Coates_1870.jpg|ലഘുചിത്രം|രണ്ട് കണ്ണുകളും നഷ്ടപ്പെട്ട ജെഫേഴ്സൺ കോട്ട്സ്, സി. 1870]]
=== ആധുനിക സംഭവവികാസങ്ങൾ ===
[[പ്രമാണം:Animation_polariseur.gif|ലഘുചിത്രം|ഒരു ജോഡി പോളറൈസ്ഡ് ഫിൽട്ടറുകളുടെ പ്രഭാവം]]
1913 ൽ ക്രൂക്ക് ലെൻസുകൾ<ref>{{Cite web|url=http://museyeum.org/detail.php?name_title=Crookes&module=objects&type=advanced&kv=7151&record=18|title=The College of Optometrists|access-date=Jun 24, 2020|website=museyeum.org|archive-date=2021-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20210110092943/http://museyeum.org/detail.php?name_title=Crookes&module=objects&type=advanced&kv=7151&record=18|url-status=dead}}</ref> അവതരിപ്പിച്ചു,<ref>{{Cite web|url=http://museyeum.org/detail.php?name_title=Crookes&module=objects&type=advanced&kv=20397&record=21&module=objects|title=The College of Optometrists|access-date=Jun 24, 2020|website=museyeum.org|archive-date=2021-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20210111091044/http://museyeum.org/detail.php?name_title=Crookes&module=objects&type=advanced&kv=20397&record=21&module=objects|url-status=dead}}</ref> അൾട്രാവയലറ്റ് പ്രകാശത്തെ തടയുന്ന [[സീറിയം]] അടങ്ങിയ ഗ്ലാസിൽ നിന്നാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=http://museyeum.org/results.php?name_title=Crookes&op-earliest_year==&op-latest_year==&module=objects&type=advanced|title=The College of Optometrists|access-date=Jun 24, 2020|website=museyeum.org|archive-date=2021-01-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109123131/http://museyeum.org/results.php?name_title=Crookes&op-earliest_year==&op-latest_year==&module=objects&type=advanced|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/crookes-lens|title=Crookes lens definition and meaning | Collins English Dictionary|access-date=Jun 24, 2020|website=www.collinsdictionary.com}}</ref> 1920 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ സൺഗ്ലാസുകളുടെ ഉപയോഗം കൂടുതൽ വ്യാപിക്കാൻ തുടങ്ങി, പ്രത്യേകിച്ച് സിനിമാതാരങ്ങൾക്കിടയിൽ. സെല്ലുലോയിഡിൽ നിന്ന് നിർമ്മിച്ച വിലകുറഞ്ഞ വൻതോതിൽ നിർമ്മിച്ച സൺഗ്ലാസുകൾ ആദ്യമായി സാം ഫോസ്റ്റർ 1929 ൽ നിർമ്മിച്ചു. [[ന്യൂ ജെഴ്സി|ന്യൂജേഴ്സിയിലെ]] അറ്റ്ലാന്റിക് സിറ്റിയിലെ [[കടവ്|ബീച്ചുകളിൽ]] ഫോസ്റ്റർ ഒരു റെഡി മാർക്കറ്റ് കണ്ടെത്തി, അവിടെ ബോർഡ്വാക്കിലെ വൂൾവർത്തിൽ നിന്ന് ഫോസ്റ്റർ ഗ്രാന്റ് എന്ന പേരിൽ സൺഗ്ലാസുകൾ വിൽക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref>{{Cite web|url=http://www.articlesurfing.org/arts_and_crafts/the_history_of_sunglasses.html|title=The History Of Sunglasses|access-date=2012-05-01|website=|archive-url=https://web.archive.org/web/20120701000808/http://www.articlesurfing.org/arts_and_crafts/the_history_of_sunglasses.html|archive-date=2012-07-01}}</ref> 1938 ആയപ്പോഴേക്കും സൺഗ്ലാസുകൾ യുഎസിലുടനീളമുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളുടെ നഗര വീഥികളിൽ ധരിക്കാനുള്ള പ്രിയപ്പെട്ട വസ്തുവായി മാറിയതായി എന്ന് ''[[ലൈഫ് (മാഗസിൻ)|ലൈഫ്]]'' മാഗസിൻ എഴുതി. 1937 ൽ അമേരിക്കയിൽ 20 ദശലക്ഷം സൺഗ്ലാസുകൾ വിറ്റതായി അതിൽ പ്രസ്താവിച്ചു, പക്ഷേ അമേരിക്കൻ ധരിക്കുന്നവരിൽ 25% പേർക്ക് മാത്രമേ അവരുടെ കണ്ണുകൾ സംരക്ഷിക്കേണ്ട ആവശ്യമുള്ളൂവെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു. 1936 ൽ എഡ്വിൻ എച്ച്. ലാൻഡ് തന്റെ പേറ്റന്റ് നേടിയ പോളറോയ്ഡ് ഫിൽറ്റർ ഉപയോഗിച്ച് ലെൻസുകൾ നിർമ്മിക്കാൻ പരീക്ഷണം തുടങ്ങിയപ്പോൾ പോളറൈൈസ്ഡ് സൺഗ്ലാസുകൾ ആദ്യമായി ലഭ്യമായി. 1947 ൽ ആർമോർലൈറ്റ് കമ്പനി CR-39 റെസിൻ ഉപയോഗിച്ച് ലെൻസുകൾ നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref>{{Cite web |url=http://www.ppgoptical.com/getmedia/47e39594-6472-48e7-8e2c-8f48015284c8/CR39_50years_booklet.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-01-08 |archive-date=2020-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201109024103/http://www.ppgoptical.com/getmedia/47e39594-6472-48e7-8e2c-8f48015284c8/CR39_50years_booklet.pdf |url-status=dead }}</ref>
നിലവിൽ, ക്ഷിയമേൺ, [[ചൈന]] ആണ് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സൺഗ്ലാസ് ഉൽപാദകർ അവരുടെ പോർട്ട് കയറ്റുമതി ഓരോ വർഷവും 120 ദശലക്ഷം ജോഡിയാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://www.chinaexpat.com/article/2007/03/15/travel/chinas-50-best-websites-after-china-expat-course.html|title=China Expat city Guide Xiamen|access-date=8 February 2009|year=2008|publisher=China Expat|archive-url=https://web.archive.org/web/20090124030851/http://chinaexpat.com/article/2007/03/15/travel/chinas-50-best-websites-after-china-expat-course.html|archive-date=24 January 2009}}</ref>
== പ്രവർത്തനങ്ങൾ ==
=== ദൃശ്യ വ്യക്തതയും ആശ്വാസവും ===
കണ്ണിനെ [[ഗ്ലെയർ (കാഴ്ച)|ഗ്ലെയറിൽ]] നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നതിലൂടെ സൺഗ്ലാസുകൾക്ക് [[കാഴ്ച]] സുഖവും ദൃശ്യ വ്യക്തതയും മെച്ചപ്പെടുത്താൻ കഴിയും.<ref name="Sakamoto">{{Cite journal|last=Sakamoto|last7=Tatami|pages=93–103|issue=|volume=35|journal=Dev Ophthalmol|url=|title=The effects of protective eyewear on hair and crystalline lens transparency|year=2002|first7=A.|first6=M.|first=Y.|last6=Sakai|first5=A.|last5=Sakamoto|first4=H.|last4=Sasaki|first3=M.|last3=Kojima|first2=K.|last2=Sasaki|pmid=12061282}}</ref>
മിഡ്രിയാറ്റിക് തുള്ളിമരുന്നുകൾ ഉപയോഗിച്ച് [[പ്യൂപ്പിൾ]] വികസിപ്പിച്ച് പരിശോധിച്ച രോഗികളിൽ ഡിസ്പോസിബിൾ സൺഗ്ലാസുകൾ ഉപയോഗപ്രദമാണ്.
പോളറൈസ്ഡ് സൺഗ്ലാസുകളുടെ ലെൻസുകൾ [[വെള്ളം]] പോലുള്ള തിളങ്ങുന്ന ലോഹേതര പ്രതലങ്ങളിൽ നിന്ന് ചില കോണുകളിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്ന തിളക്കം കുറയ്ക്കുന്നു. സാധാരണ വെള്ളത്തിൽ നോക്കുമ്പോൾ ഉപരിതല തിളക്കം മാത്രം കാണുന്ന സ്ഥാനത്ത് പോളറൈസ്ഡ് ഗ്ലാസുകൾ അവ ധരിക്കുന്നവരെ വെള്ളത്തിനടിയിലേക്ക് കാണാൻ അനുവദിക്കുന്നു. മാത്രമല്ല ഇവ സൂര്യൻ്റെ ദിശയിൽ വാഹനമോടിക്കുമ്പോൾ റോഡ് ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന ഗ്ലെയർ ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യും.
[[പ്രമാണം:DSCF1041-Mazzeo-Taormina-Italy-Castielli_CC0_glasses.jpg|ലഘുചിത്രം|വീതി കൂടിയ കാലുകൾ വശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വെളിച്ചത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നു.]]
=== സംരക്ഷണം ===
[[പ്രമാണം:Stanley_Vexis_Gray_Lens_RST-61066_safety_glasses.jpg|ലഘുചിത്രം|ഈ സ്റ്റാൻലി വെക്സിസ് സുരക്ഷാ സൺഗ്ലാസുകൾക്ക് സ്ക്രാച്ച് റെസിസ്റ്റന്റ് കോട്ടിംഗ് ഉണ്ട്, ഇത് 99.9% യുവി തടയുന്നു, കൂടാതെ ANSI Z87.1, CSA Z94.3 മാനദണ്ഡങ്ങളും പാലിക്കുന്നു.]]
ദൃശ്യവും അദൃശ്യവുമായ ഘടകങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ അമിത പ്രകാശത്തിൽ നിന്ന് സൺഗ്ലാസുകൾ കണ്ണുകൾക്ക് പരിരക്ഷ നൽകുന്നു.
യുവി കിരണം കണ്ണിൽ അമിതമായി പതിക്കുന്നത് ഫോട്ടോകെരാറ്റിറ്റിസ്, സ്നോ ബ്ലെൻഡ്നസ്, [[തിമിരം]], [[ടെറിജിയം (കൺജങ്റ്റൈവ)|റ്റെർജിയം]], വിവിധതരം നേത്ര കാൻസർ എന്നിവ പോലുള്ള ഹ്രസ്വകാല, ദീർഘകാല ഒക്യുലാർ പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് കാരണമാകും.<ref name="CCA">{{Cite web|url=http://www.cancer.org.au/File/PolicyPublications/PSeye%20protectionAUG06.pdf|title=Cancer Council Australia; Centre for Eye Research Australia: Position Statement: Eye Protection. August 2006|access-date=2010-05-13|date=|format=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706124649/http://www.cancer.org.au/File/PolicyPublications/PSeye%20protectionAUG06.pdf|archive-date=2011-07-06}}</ref> ഈ അൾട്രാവയലറ്റ് വികിരണത്തിനെതിരെയാണ് സൺഗ്ലാസുകൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സംരക്ഷണം നൽകുന്നത്. അൾട്രാവയലറ്റിൽ നിന്ന് കണ്ണുകളെ സംരക്ഷിക്കാൻ സൺഗ്ലാസ് ധരിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് മെഡിക്കൽ വിദഗ്ധർ പൊതുജനങ്ങളെ ഉപദേശിക്കുന്നു; മതിയായ സംരക്ഷണത്തിന്, 400 നാനോമീറ്റർ വരെ തരംഗ ദൈർഘ്യമുള്ള യുവിഎ യുവിബി കിരണത്തിൽ നിന്ന് 99% ൽ കൂടതൽ സംരക്ഷണം വേണമെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു. ഈ ആവശ്യകത നിറവേറ്റുന്ന സൺഗ്ലാസുകളെ പലപ്പോഴും "യുവി 400" എന്ന് ലേബൽ ചെയ്യുന്നു. [[യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ|യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ]] വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന നിലവാരത്തേക്കാൾ (95%, 380നാമീ. വരെ) കൂടുതൽ സംരക്ഷണമാണ്. [[സൂര്യഗ്രഹണം|സൂര്യഗ്രഹണ]] സമയത്ത് സൂര്യനെ നേരിട്ട് നോക്കുന്നതിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന സ്ഥിരമായ അന്ധതയിൽ നിന്ന് കണ്ണുകളെ സംരക്ഷിക്കാൻ സൺഗ്ലാസുകൾ പര്യാപ്തമല്ല. സൂര്യനെ നേരിട്ട് കാണുന്നതിന് [[സോളാർ വ്യൂവർ|സോളാർ വ്യൂവറുകൾ]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രത്യേക കണ്ണടകൾ ആവശ്യമാണ്. കണ്ണുകൾക്ക് ഹാനികരമായ അൾട്രാവയലറ്റ് വികിരണം പൂർണ്ണമായി ഫിൽട്ടർ ചെയ്യാൻ ഇത്തരത്തിലുള്ള കണ്ണടകൾക്ക് കഴിയും.<ref name="live_Will">{{Cite web|url=https://www.livescience.com/60237-do-solar-eclipse-glasses-expire.html|title=Will Your Solar Eclipse Glasses Still Be Safe to Use in 2024?|access-date=2017-08-28|last=Weisberger, Mindy|date=2017-08-25|website=Live Science|archive-url=https://web.archive.org/web/20170827050559/https://www.livescience.com/60237-do-solar-eclipse-glasses-expire.html|archive-date=2017-08-27}}</ref>
അടുത്തിടെ നടത്തിയ പഠനത്തിൽ, ഉയർന്ന ഊർജ്ജ ദൃശ്യപ്രകാശം (എച്ച്ഇവി) പ്രായവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട [[മാക്യുലാർ ഡീജനറേഷൻ|മാക്യുലർ ഡീജനറേഷന്റെ]] ഒരു കാരണമായി സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>{{Cite journal|pmid=16395131|volume=26|title=Could blue light-blocking lenses decrease the risk of age-related macular degeneration?|date=January 2006|journal=Retina (Philadelphia, Pa.)|pages=1–4|last=Glazer-Hockstein|first=C|last2=Dunaief|first2=JL|doi=10.1097/00006982-200601000-00001}}<br /><br />{{Cite journal|last=Margrain|title=Do blue light filters confer protection against age-related macular degeneration?|doi=10.1016/j.preteyeres.2004.05.001|pages=523–31|issue=5|volume=23|journal=Prog Retin Eye Res.|url=|date=Sep 2004|first=TH|first4=DH|last4=Sliney|first3=J|last3=Marshall|first2=M|last2=Boulton|pmid=15302349}}</ref> ഇതിനുമുമ്പ്, "ബ്ലൂ ബ്ലോക്കിംഗ്" അല്ലെങ്കിൽ ആംബർ ടിൻഡ് ലെൻസുകൾ ഒരു സംരക്ഷണ ഫലമുണ്ടാക്കുമോ എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചർച്ചകൾ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു.<ref name="AAO">American Academy of Ophthalmollogy. [https://web.archive.org/web/20111127121646/http://www.aao.org/aaoesite/eyemd/upload/Sunglasses.pdf "Information from Your Eye M.D.: Sunglasses."] November 2003.</ref> ചില നിർമ്മാതാക്കൾ ഇതിനകം നീല വെളിച്ചം തടയാൻ കഴിയുന്ന ഗ്ലാസുകൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നുണ്ട്. മിക്ക [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിസ്]] ജോലിക്കാരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഇൻഷുറൻസ് കമ്പനിയായ സുവ, ഷാർലറ്റ് റെമി ([[ഇ.റ്റി.എച്ച്. സൂറിച്ച്]]) ന് ചുറ്റുമുള്ള നേത്ര വിദഗ്ധരോട് നീല പ്രകാശം തടയലിനായി മാനദണ്ഡങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു, കുറഞ്ഞത് 95% നീല പ്രകാശം തടയാൻ ഇത് ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.<ref>Article by Charlotte Remé, who also developed the guidelines/norms for Switzerland:<br /><br />{{Cite journal|last=Remé|first=Charlotte|year=1997|title=Lichtschutz der Augen. [Light protection for Eyes]|url=|journal=Der informierte Arzt – Gazette Medicale|volume=18|issue=|pages=243–246}}</ref> കുട്ടികൾക്ക് സൺഗ്ലാസുകൾ വളരെ പ്രധാനമാണ്, കാരണം അവരുടെ കണ്ണിലെ ലെൻസുകൾ മുതിർന്നവരേക്കാൾ എച്ച്ഇവി പ്രകാശം പരത്തുമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു (പ്രായത്തിനനുസരിച്ച് ലെൻസുകൾ "മഞ്ഞ"യാകും).
സൺഗ്ലാസുകൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ ചർമ്മ കാൻസറിനെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതായി ചില ഊഹങ്ങൾ ഉണ്ട്. കണ്ണുകൾ കബളിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിനാൽ ശരീരത്തിൽ കുറഞ്ഞ [[മെലനോസൈറ്റ്]] ഉത്തേജിപ്പിക്കുന്ന [[അന്തർഗ്രന്ഥിസ്രാവം|ഹോർമോൺ]] ഉൽപാദിപ്പിക്കുന്നതാണ് ഇതിന് കാരണം.
==== പരിരക്ഷണം ====
സൺഗ്ലാസുകളുടെ സംരക്ഷണം വിലയിരുത്താനുള്ള ഏക മാർഗം നിർമ്മാതാവ് അല്ലെങ്കിൽ ഒപ്റ്റിഷ്യന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ലെൻസുകൾ അളക്കുക എന്നതാണ്. സൺഗ്ലാസുകൾക്കായുള്ള നിരവധി മാനദണ്ഡങ്ങൾ (ചുവടെ കാണുക) അൾട്രാവയലറ്റ് പരിരക്ഷയുടെ (നീല ലൈറ്റ് പരിരക്ഷയല്ല) പൊതുവായ വർഗ്ഗീകരണം അനുവദിക്കുന്നു, നിർമ്മാതാക്കൾ പലപ്പോഴും കൃത്യമായ കണക്കുകൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിനുപകരം ഒരു പ്രത്യേക മാനദണ്ഡത്തിന്റെ ആവശ്യകതകൾ നിറവേറ്റുന്നു എന്ന് മാത്രമാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
സൺഗ്ലാസുകൾക്കായുള്ള "ദൃശ്യമായ" ഗുണനിലവാര പരിശോധന അവയുടെ ഫിറ്റ് മാത്രമാണ്. ലെൻസുകൾ മുഖത്തോട് കൂടുതൽ ചേർന്നുനിൽക്കേണ്ടതാണ്, അതിലൂടെ വളരെ ചെറിയ അളവിലുള്ള പ്രകാശം മാത്രമേ വശങ്ങളിൽ നിന്നോ മുകളിൽ നിന്നോ താഴെ നിന്നോ ഒക്കെയായി കണ്ണിലേക്ക് എത്താൻ കഴിയൂ. പക്ഷേ [[കൺപീലി|കൺപീലികൾ]] ലെൻസുകളെ സ്പർശിക്കാതിക്കാനും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്.
[[പ്രമാണം:Polariod_Sunglass.JPG|ലഘുചിത്രം|പോളറോയ്ഡ് സൺഗ്ലാസുകൾ]]
സൺഗ്ലാസുകൾ നൽകുന്ന പരിരക്ഷ നോക്കി മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയില്ല എന്നത് ഒരു പോരായ്മയാണ്. ഇരുണ്ട ലെൻസുകൾ ആണ് എന്നതുകൊണ്ട് മാത്രം അവ ദോഷകരമായ അൾട്രാവയലറ്റ് വികിരണവും നീല വെളിച്ചവും ഫിൽട്ടർ ചെയ്യണമെന്നില്ല. അപര്യാപ്തമായ ഇരുണ്ട ലെൻസുകൾ അപര്യാപ്തമായ ഇളം ലെൻസുകളേക്കാൾ (അല്ലെങ്കിൽ സൺഗ്ലാസുകളൊന്നും ധരിക്കാത്തതിനേക്കാൾ) ദോഷകരമാണ്, കാരണം അവ പ്യൂപ്പിൾ വിശാലമായി തുറക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. തൽഫലമായി, കൂടുതൽ ഫിൽട്ടർ ചെയ്യാത്ത വികിരണം കണ്ണിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. ഉൽപാദന സാങ്കേതികതയെ ആശ്രയിച്ച്, ലെൻസുകൾക്ക് കൂടുതൽ അല്ലെങ്കിൽ കുറച്ച് പ്രകാശം തടയാൻ കഴിയും. വിവിധ നിറങ്ങളിലുള്ള ലെൻസുകൾക്ക് മതിയായ അൾട്രാവയലറ്റ് പരിരക്ഷ നൽകാൻ കഴിയണെന്ന് നിർബന്ധമില്ല. നീല വെളിച്ചം തടയുന്ന ലെൻസുകൾ സാധാരണയായി മഞ്ഞയോ തവിട്ടുനിറമോ ആണ്, അതേസമയം നീല അല്ലെങ്കിൽ ചാര ലെൻസുകൾക്ക് ആവശ്യമായ നീല പ്രകാശ സംരക്ഷണം നൽകാൻ കഴിയില്ല. എന്നിരുന്നാലും, എല്ലാ മഞ്ഞ അല്ലെങ്കിൽ തവിട്ട് ലെൻസുകളും മതിയായ നീല വെളിച്ചത്തെ തടയുന്നില്ല. അപൂർവ സന്ദർഭങ്ങളിൽ, ലെൻസുകൾക്ക് വളരെയധികം നീല വെളിച്ചം (അതായത് 100%) ഫിൽട്ടർ ചെയ്യാൻ കഴിയും, ഇത് വർണ്ണ കാഴ്ചയെ ബാധിക്കുകയും നിറമുള്ള സിഗ്നലുകൾ ശരിയായി തിരിച്ചറിയാതെ ട്രാഫിക്കിൽ അപകടകരമാവുകയും ചെയ്യും.
ഉയർന്ന വിലയും വർദ്ധിച്ച അൾട്രാവയലറ്റ് പരിരക്ഷയും തമ്മിൽ യാതൊരു ബന്ധവുമില്ലാത്തതിനാൽ ഉയർന്ന വിലയ്ക്ക് മതിയായ യുവി പരിരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ കഴിയില്ല. 1995 ലെ ഒരു പഠനം റിപ്പോർട്ടുചെയ്തത്, "ചെലവേറിയ ബ്രാൻഡുകളും പോളറൈസ്ഡ് സൺഗ്ലാസുകളും അനുയോജ്യമായ യുവിഎ പരിരക്ഷ ഉറപ്പുനൽകുന്നില്ല എന്നാണ്."<ref name="Leow">{{Cite journal|last=Leow|first=YH|last2=Tham|first2=SN|date=Nov 1995|title=UV-protective sunglasses for UVA irradiation protection|url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-dermatology_1995-11_34_11/page/808|journal=Int J Dermatol|volume=34|issue=11|pages=808–10|pmid=8543419|doi=10.1111/j.1365-4362.1995.tb04405.x}}</ref> ഓസ്ട്രേലിയൻ കോംപറ്റീഷൻ ആന്റ് കൺസ്യൂമർ കമ്മീഷനും "[സി] ഗുണനിലവാരത്തിന്റെ സൂചകമായി ഉപയോക്താക്കൾക്ക് വിലയെ ആശ്രയിക്കാൻ കഴിയില്ല" എന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://www.accc.gov.au/content/index.phtml/itemId/614116/fromItemId/692835|title=Sunglasses and fashion spectacles—April 2003|access-date=2010-05-13|date=|publisher=Accc.gov.au|archive-url=https://web.archive.org/web/20060212021726/http://www.accc.gov.au/content/index.phtml/itemId/614116/fromItemId/692835|archive-date=2006-02-12}}</ref> ഒരു സർവേയിൽ 6.95 ഡോളർ ജോഡി ജനറിക് ഗ്ലാസുകൾ വിലകൂടിയ സാൽവറ്റോർ ഫെറഗാമോ ഷേഡുകളേക്കാൾ മികച്ച സംരക്ഷണം വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നുവെന്ന് കണ്ടെത്തി.<ref>{{Cite web|url=http://wcbstv.com/seenon/UV.Rays.Sunglasses.2.234545.html|title=Some Sunglasses Are Cheap In Price Only|last=Cole, Kirstin|publisher=CBS|archive-url=https://web.archive.org/web/20080514190937/http://wcbstv.com/seenon/UV.Rays.Sunglasses.2.234545.html|archive-date=14 May 2008}}</ref>
=== കൂടുതൽ ഉപയോഗങ്ങൾ ===
ഐ കോണ്ടാക്റ്റ് ഒഴിവാക്കുന്നതിനായി സൺഗ്ലാസുകൾ ധരിക്കാം. മിറർ ചെയ്ത സൺഗ്ലാസുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ഐ കോണ്ടാക്റ്റ് കൂടുതൽ ഫലപ്രദമായി ഒഴിവാക്കാനാകും. [[കരച്ചിൽ]] പോലെയുള്ള വികാരങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് മറയ്ക്കാനും സൺഗ്ലാസുകൾ ഉപയോഗിക്കാം. കണ്ണുകൾ നോൺവെർബൽ ആശയവിനിമയത്തിന് കാരണമാകുന്നതിനാൽ പോക്കർ കളിക്കാൻ പലരും മുറിക്കുള്ളിൽ ആണെങ്കിൽ പോലും കളിക്കുന്ന സമയത്ത് സൺഗ്ലാസുകൾ ധരിക്കാറുണ്ട്.
ഫാഷൻ ട്രെൻഡുകൾ, സൺഗ്ലാസുകൾ, പ്രത്യേകിച്ച് ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള ഫാഷൻ ബ്രാൻഡുകളിൽ നിന്നുള്ള ഡിസൈനർ സൺഗ്ലാസുകൾ ധരിക്കുന്നതിന് മറ്റൊരു കാരണമാകാം. പ്രത്യേക ആകൃതിയുള്ള സൺഗ്ലാസുകൾ ഒരു ഫാഷൻ ആക്സസറിയായി പ്രചാരത്തിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=http://www.harpersbazaar.com/fashion/fashion-week/g2974/best-sunglasses-nyfw-spring14/|title=Archived copy|access-date=2015-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20160820002234/http://www.harpersbazaar.com/fashion/fashion-week/g2974/best-sunglasses-nyfw-spring14/|archive-date=2016-08-20}}</ref>
[[അന്ധത]], [[കോങ്കണ്ണ്]], [[കണ്ണിലെ ചുവപ്പ്]], കണ്ണുകളുടെ മറ്റ് അസാധാരണ രൂപം എന്നിവ മറയ്ക്കാനും ആളുകൾ സൺഗ്ലാസ് ധരിക്കാറുണ്ട്.
ഒരു കുറ്റകൃത്യം ചെയ്യുമ്പോഴോ ചെയ്ത ശേഷമോ സ്വന്തം ഐഡന്റിറ്റി മറയ്ക്കാനായി കുറ്റവാളികൾ സൺഗ്ലാസ് ധരിക്കാറുണ്ട്.
== മാനദണ്ഡങ്ങൾ ==
[[പ്രമാണം:Conformité_Européenne_(logo).svg|ലഘുചിത്രം|150px|2009 ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, യൂറോപ്യൻ സിഇ അടയാളം ഗ്ലാസുകൾ സുരക്ഷിതമായ സൂര്യപ്രകാശ സംരക്ഷണം നൽകുന്നു എന്നാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്]]
സൺഗ്ലാസുകളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരം [[ഇന്റർനാഷണൽ ഓർഗനൈസേഷൻ ഫോർ സ്റ്റാൻഡേർഡൈസേഷൻ|ഐഎസ്ഒ]] 12312 ആണ്, ഇത് 2013 ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.iso.org/iso/home/news_index/news_archive/news.htm?refid=Ref1768|title=Sunglasses – Not just for looks with new ISO standards|archive-url=https://web.archive.org/web/20161109021744/http://www.iso.org/iso/home/news_index/news_archive/news.htm?refid=Ref1768|archive-date=2016-11-09}}</ref> ഇതിൻ്റെ ഭാഗം 1 ഗ്ലാസുകളുടെ യുവി പരിരക്ഷണ നിലകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഫിസിക്കൽ ഒപ്റ്റിക്കൽ സവിശേഷതകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഭാഗം 1 സാധൂകരിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പരീക്ഷണ രീതികൾ ഭാഗം 2 ൽ വ്യക്തമാക്കുന്നു. <ref name="esa">[http://www.esa-sunglasses.com/downloadarchiv/ARTICLE_ON_PPE_STANDARDS_SUNGLASSES_ETC_2-april26.04.doc ''no author'' (2004). Requirements of European Directives and Standards Relating to Sunglasses.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120317023127/http://www.esa-sunglasses.com/downloadarchiv/ARTICLE_ON_PPE_STANDARDS_SUNGLASSES_ETC_2-april26.04.doc|date=March 17, 2012}}. Retrieved 21 September 2009.</ref>
=== ഗ്രേഡിയന്റ് ലെൻസുകൾ ===
== ഫാഷൻ ==
ഇനിപ്പറയുന്ന തരങ്ങളുടെ പ്രത്യേകതകൾ ഒരുമിച്ചും വരാം; ഉദാഹരണത്തിന് മിറർ ചെയ്ത ലെൻസുകളുള്ള ഗ്ലാസുകൾ ഏവിയേറ്റർ ശൈലിയിലായിരിക്കാം.
=== ഏവിയേറ്റർ ===
[[പ്രമാണം:RayBanAviator.jpg|ലഘുചിത്രം| ഏവിയേറ്റർ സൺഗ്ലാസുകൾ]]
ഏവിയേറ്റർ സൺഗ്ലാസുകളിൽ ഓവർസൈസ് ടിയർഡ്രോപ്പ് ആകൃതിയിലുള്ള ലെൻസുകളും നേർത്ത മെറ്റൽ ഫ്രെയിമും ഉണ്ട്. യുഎസ് മിലിട്ടറി ഏവിയേറ്റർമാർക്ക് നൽകാനായി 1936 ൽ ബൌഷ് & ലോംബ് ആണ് ഈ ഡിസൈൻ അവതരിപ്പിച്ചത്. ഒരു ഫാഷൻ സ്റ്റേറ്റ്മെന്റ് എന്ന നിലയിൽ, ''ഏവിയേറ്റർ'' സൺഗ്ലാസുകൾ പലപ്പോഴും മിറർ ചെയ്ത, നിറമുള്ള, റാപ്-റൌണ്ട് ശൈലികളിലാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.
=== ബ്രോലൈൻ ===
അതേ പേരിലുള്ള കണ്ണട രൂപകൽപ്പനയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, ബ്രോലൈൻ ഗ്ലാസുകൾക്ക് കടുപ്പമേറിയ പ്ലാസ്റ്റിക് അല്ലെങ്കിൽ ഹോർൺ റിം ആർം ഉണ്ട്. ഇതിന്റെ മുകളിലെ ഭാഗങ്ങൾ ഒരു വയർ പോലെ ലോവർ ഫ്രെയിമിൽ ചേരുന്നു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തിൽ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത പരമ്പരാഗത, യാഥാസ്ഥിതിക ശൈലി, ബ്രോലൈൻ 1980 കളിൽ സൺഗ്ലാസ് രൂപത്തിലേക്ക് മാറി. ഇത് അതിവേഗം ഏറ്റവും ജനപ്രിയമായ സ്റ്റൈലുകളിൽ ഒന്നായി മാറി; തുടർന്നുള്ള ദശകങ്ങളിൽ ഇത് പ്രചാരം നേടി. <ref name="brow">{{Cite web|url=http://www.opticianshandbook.com/hindsight-is-2020-the-browline.aspx|title=Hindsight is 20/20: The Browline|access-date=2013-06-10|last=Fassel|first=Preston|date=|publisher=The Optician's Handbook}}</ref>
=== അമിത വലുപ്പം ഉള്ളവ ===
[[പ്രമാണം:Woman_wearing_sunglasses.jpg|ലഘുചിത്രം| അമിത വലുപ്പമുള്ള സൺഗ്ലാസുകൾ]]
1980 കളിൽ ആണ് അമിത വലുപ്പമുള്ള ഓവർസൈസ്ഡ് സൺഗ്ലാസുകൾ വ്യാപകമാകുന്നത്.
2000 കളുടെ അവസാനം മുതൽ, മിതമായ വലുപ്പത്തിലുള്ള സൺഗ്ലാസുകൾ ഒരു ഫാഷൻ പ്രവണതയായി മാറി. ചുവടെ ചർച്ച ചെയ്യുന്ന "ഒനാസിസ്", ഡിയോർ വൈറ്റ് സൺഗ്ലാസുകൾ എന്നിങ്ങനെ മിതമായ വലുപ്പത്തിലുള്ള നിരവധി സൺഗ്ലാസുകളുണ്ട്.
സ്ത്രീകൾ ധരിക്കുന്ന വളരെ വലിയ സൺഗ്ലാസുകളാണ് ഒനാസ്സിസ് ഗ്ലാസുകൾ അല്ലെങ്കിൽ "ജാക്കി ഓസ്". ഈ രീതിയിലുള്ള സൺഗ്ലാസുകൾ 1960 കളിൽ [[ജാക്വിലീൻ കെന്നഡി|ജാക്വലിൻ കെന്നഡി ഒനാസിസ്]] ധരിച്ചിരുന്ന തരത്തെ അനുകരിക്കുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. ഇത്തരം ഗ്ലാസുകൾ സ്ത്രീകളിൽ ഇന്നും ജനപ്രിയമായി തുടരുന്നു. സെലിബ്രിറ്റികൾ പാപ്പരാസികളിൽ നിന്ന് ഒളിക്കാൻ പ്രത്യക്ഷത്തിൽ അവ ഉപയോഗിച്ചേക്കാം.
വലിയ സൺഗ്ലാസുകൾ, അവയുടെ വലിയ ഫ്രെയിമുകളും ലെൻസുകളും കാരണം, മൂക്കിന്റെ പ്രത്യക്ഷ വലുപ്പം കുറയ്ക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന വ്യക്തികൾക്ക് ഉപയോഗപ്രദമാണ്. അമിതമായ സൺഗ്ലാസുകൾ ചർമ്മത്തിന്റെ വലിയ ഭാഗങ്ങൾ മൂടുന്നത് കാരണം സൂര്യതാപത്തിൽ നിന്ന് കൂടുതൽ സംരക്ഷണം നൽകുന്നു.
=== ടീഷേഡ്സ് ===
[[പ്രമാണം:Teashades.gif|ലഘുചിത്രം| ടീഷേഡ് സൺഗ്ലാസുകൾ]]
"ടീഷേഡ്സ്" (ചിലപ്പോൾ " [[ജോൺ ലെനൻ]] ഗ്ലാസുകൾ", "റൌണ്ട് മെറ്റൽ", അല്ലെങ്കിൽ ഇടയ്ക്കിടെ "ഗ്രാനി ഗ്ലാസുകൾ" എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു) സാധാരണയായി സൗന്ദര്യാത്മക കാരണങ്ങളാൽ ധരിച്ചിരുന്ന ഒരു തരം സൈകഡെലിക്ക് ആർട്ട് വയർ-റിം സൺഗ്ലാസുകളാണ്. പോപ്പ് ഐക്കണുകളായ [[മിക്ക് ജാഗ്ഗർ|മിക്ക് ജാഗർ]], റോജർ ഡാൽട്രി, [[ജോൺ ലെനൻ]], ജെറി ഗാർസിയ, ബോയ് ജോർജ്, ലിയാം ഗല്ലഗെർ, സഗ്സ്, ഓസ്സി ഓസ്ബോൺ, ''പ്രെറ്റി ഇൻ'' ''പിങ്കിലെ'' ഡക്കി ( ജോൺ ക്രയർ ), ''ടാക്സി ഡ്രൈവർ'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ [[ജോഡി ഫോസ്റ്റർ|ജോഡി ഫോസ്റ്റർ എന്നിവരുടെ]] കഥാപാത്രങ്ങളെല്ലാം ടീഷെയ്ഡുകൾ ധരിക്കുന്നവരാണ്. യഥാർത്ഥ ടീഷേഡ് സൺഗ്ലാസുകൾ ഇടത്തരം വലിപ്പമുള്ള, തികച്ചും വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ലെൻസുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്. 1960 കളുടെ അവസാനത്തിൽ ആണ് ടീഷേഡുകൾ പ്രചാരത്തിലായത്.
=== വേഫെയറർ ===
[[പ്രമാണം:Ray_Ban_Original_Wayfarer.jpg|ലഘുചിത്രം| യഥാർത്ഥ ''റേ-ബാൻ വേഫെയറർ'']]
[[റേ-ബാൻ]] കമ്പനി നിർമ്മിക്കുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് (കൂടുതലും) ഫ്രെയിം സൺഗ്ലാസുകളാണ് റേ-ബാൻ വേഫെയറർ . 1952-ൽ അവതരിപ്പിച്ച ട്രപസോയിഡൽ ലെൻസുകൾ (അക്കാലത്ത് പ്രചാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന ബ്രോലൈൻ കണ്ണടകളിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട്) അടിഭാഗത്തേക്കാൾ മുകളിൽ വീതി കൂടിയ തരത്തിലുള്ളവയാണ്. ജെയിംസ് ഡീൻ, റോയ് ഓർബിസൺ, [[എൽവിസ് പ്രെസ്ലി|എൽവിസ് പ്രെസ്ലി]], [[ബോബ് മാർലി]], [[ദി ബീറ്റിൽസ്]] എന്നിവർ ഇത്തരം സൺഗ്ലാസുകൾ ധരിച്ചിരുന്ന പ്രമുഖരാണ്. ആദ്യ കാലത്ത് ഈ മോഡൽ ഫ്രെയിമുകൾ കറുത്തതായിരുന്നു പിന്നീട് വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിലുള്ള ഫ്രെയിമുകൾ അവതരിപ്പിച്ചു. ഫ്രെയിമിന്റെ കോണുകളിൽ പലപ്പോഴും ഒരു വെള്ളി നിറത്തിലുള്ള കഷ്ണം ഉണ്ട്. 1980 കളുടെ തുടക്കം മുതൽ, നിർമ്മാതാക്കൾ ഈ മോഡലിന്റെ വകഭേദങ്ങളും വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്, 1982 ൽ അവതരിപ്പിച്ച ക്ലബ് മാസ്റ്റർ മോഡൽ ഉദാഹരണമാണ്.
=== റാപ്പ്-എറൌണ്ട് ===
[[പ്രമാണം:Chiang Mai, Thailand, Sunglasses.jpg|ലഘുചിത്രം| മിറർ ചെയ്ത റാപ്പ്-എറൌണ്ട് സൺഗ്ലാസുകൾ]]
വശങ്ങൾ ഉൾപ്പടെ മൂടുന്ന തരത്തിലുള്ള കൂടുതൽ വളഞ്ഞ സൺഗ്ലാസുകളാണ് റാപ്പ്-എറൌണ്ട്. അവയ്ക്ക് ഫ്രെയിം കൊണ്ട് പൂർണ്ണമായും ചുറ്റാത്ത വളഞ്ഞ ലെൻസ് ആണുള്ളത്.
1960 കളിൽ ഏവിയേറ്റർ മോഡലിന്റെ വകഭേദങ്ങളായാണ് ഇവ ആദ്യമായി നിർമ്മിച്ചത്, ''ഡർട്ടി ഹാരി'' ചിത്രങ്ങളിൽ [[യോകോ ഓനോ|യോക്കോ ഓനോയും]] [[ക്ലിന്റ് ഈസ്റ്റ്വുഡ്|ക്ലിന്റ് ഈസ്റ്റ്വുഡും]] ഇവ ഉപയോഗിച്ചു. ആധുനിക വകഭേദം 1980 കളുടെ മധ്യത്തിൽ ഉയർന്നുവന്നു, അത് അന്നത്തെ ജനപ്രിയമായ വേഫെയററിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതായിരുന്നു.
== വേരിയന്റുകൾ ==
=== ക്ലിപ്പ്-ഓൺ ===
[[പ്രമാണം:Clip-on_sunglasses.jpg|ലഘുചിത്രം| ക്ലിപ്പ്-ഓൺ സൺഗ്ലാസുകൾ]]
സൂര്യനിൽ നിന്നുള്ള സംരക്ഷണത്തിനായി കണ്ണടകളിൽ പിടിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന നിറമുള്ള ഗ്ലാസുകളുടെ ഒരു രൂപമാണ് ക്ലിപ്പ്-ഓൺ ഗ്ലാസുകൾ. ഫ്ലിപ്പ്-അപ്പ് ഗ്ലാസുകളാണ് കണ്ണടയോട് ചേർത്ത് പിടിപ്പിക്കാവുന്ന സൺഗ്ലാസുകളുടെ മറ്റൊരു മാർഗ്ഗം.
[[പ്രമാണം:Erin_Mackey.jpg|ലഘുചിത്രം| ഗ്രേഡിയന്റ് ലെൻസുകളുള്ള ഗ്ലാസുകൾ]]
ഗ്രേഡിയന്റ് ലെൻസുകൾ മുകളിൽ കൂടുതൽ ഇരുണ്ടതും, അടിയിലേക്ക് പോകുന്തോറും ഇളം നിറത്തിലേക്ക് മാറുന്നതുമായ ലെൻസുകളാണ്. വീടിനുള്ളിൽ ധരിക്കാൻ കഴിയും എന്നതാണ് ഇത്തരം ലെൻസുകളുടെ ഒരു നേട്ടം. ഇൻസ്ട്രുമെന്റ് പാനലിന്റെ വ്യക്തമായ കാഴ്ച അനുവദിക്കുന്നതിനാൽ ഗ്രേഡിയന്റ് ലെൻസുകൾ എയർപ്ലെയിനുകൾ, ഡ്രൈവിംഗ് എന്നിവപോലുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും പ്രയോജനകരമാണ്. ദി ഇൻഡിപെൻഡന്റ് (ലണ്ടൻ) ഈ രീതിയിലുള്ള സൺഗ്ലാസുകളെ മർഫി ലെൻസ് എന്നും വിളിക്കുന്നു. <ref>[http://findarticles.com/p/articles/mi_qn4158/is_20000528/ai_n14317163]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=May 2010}}</ref>
ഡബിൾ ഗ്രേഡിയന്റ് ലെൻസുകൾ മുകളിലും താഴെയും ഇരുണ്ടതും, മധ്യത്തിൽ ഇളം നിറത്തിലുള്ളതുമാണ്.
ഗ്രേഡിയന്റുകളെ ബൈഫോക്കലുകളും പ്രോഗ്രസ്സീവ് ലെൻസുകളും ആയി തെറ്റിദ്ധരിക്കരുത്.
=== ഫ്ലിപ്പ്-അപ്പ് ===
ഫ്ലിപ്പ്-അപ്പ് സൺഗ്ലാസുകൾ സൺഗ്ലാസുകളുടെ ഗുണങ്ങൾ തിരുത്തൽ കണ്ണടകളിലേക്ക് ചേർക്കുന്നു. ഇത് ധരിക്കുന്നയാൾക്ക് മുറിക്കുള്ളിലെ ഉപയോഗത്തിനായി നിറമുള്ള ലെൻസുകൾ മുകളിലേക്ക് ഫ്ലിപ്പുചെയ്യാൻ കഴിയും.
=== മിറർ ചെയ്തവ ===
[[പ്രമാണം:Aviator_sunglasses.jpg|ലഘുചിത്രം| മിറർ ചെയ്ത ഏവിയേറ്ററുകൾ]]
മിറർ ചെയ്ത ലെൻസുകൾക്ക് പുറം ഉപരിതലത്തിൽ ഭാഗികമായി പ്രതിഫലിക്കുന്ന ഒരു മെറ്റാലിക് കോട്ടിംഗ് ഉണ്ട്. വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളിലുള്ള മിറർ ചെയ്ത ലെൻസുകൾക്ക് ഫാഷൻ ശൈലികളുടെ വ്യാപ്തി വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയും.
== മറ്റു പേരുകൾ ==
ഇരുണ്ട ലെൻസുകളുള്ള കണ്ണടകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന വിവിധ പദങ്ങളുണ്ട്:
* [[വടക്കേ അമേരിക്ക|വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ]] ഉപയോഗിക്കുന്ന പദമാണ് '''ഷേഡ്സ്'''.
*ഇരുണ്ട ഗ്ലാസുകൾക്ക് [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] പ്രചാരത്തിലുള്ള പദമാണ് '''ഗ്ലയേഴ്സ്'''.
*ധരിക്കുന്ന ആരെങ്കിലും തല ചലിപ്പിക്കുമ്പോൾ കാണുന്ന "ഗ്ലെയറിൽ" നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച ഒരു പദമാണ് '''ഗ്ലിന്റ്സ്'''.
*ചില ഒപ്റ്റിഷ്യൻമാർ ഉപയോഗിക്കുന്ന പദമാണ് '''സൺ സ്പെക്റ്റകിൾ'''.
*തെക്കൻ [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയയിൽ]] പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്ന പദമാണ് '''സ്പെക്കീസ്'''.
*സൺ സ്പെക്റ്റക്കിളിന്റെ ചുരുക്കിയ രൂപമാണ് '''സൺസ്പെക്സ്'''.
*'''സൺ ഷേഡ്സ്''' അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ ഡെറിവേറ്റീവ് ചുരുക്കമായ '''ഷേഡ്സ്''' എന്ന പദവും ഉപയോഗത്തിലുണ്ട്.
*'''ഇരുണ്ട ഗ്ലാസുകൾ''' എന്നത് സാധാരണ ഉപയോഗത്തിലുള്ള പൊതുവായ പദം.
*[[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയൻ]], [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ]], [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുകെ]], [[ന്യൂസീലൻഡ്|ന്യൂസിലൻഡ്]] ഭാഷകളിൽ '''സണ്ണീസ്''' എന്ന വാക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്.
*'''സ്മോക്ക്ഡ് സ്പെക്റ്റക്കിൾ''' സാധാരണയായി അന്ധരായ ആളുകൾ ധരിക്കുന്ന ഇരുണ്ട കണ്ണടകളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
*'''സോളാർ ഷീൽഡുകൾ''' സാധാരണയായി വലിയ ലെൻസുകളുള്ള സൺഗ്ലാസുകളുടെ മോഡലുകളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
*'''സ്റ്റുന്ന ഷേഡുകൾ''' ഹൈഫി പ്രസ്ഥാനത്തിൽ വലിയ ലെൻസുകളുള്ള സൺഗ്ലാസുകളെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു സ്ലാങ് പദമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു.
*ഗ്ലാസുകൾ അല്ലെങ്കിൽ സൺഗ്ലാസുകൾക്കുള്ള [[സ്കോട്ട്ലൻഡ്|സ്കോട്ടിഷ്]] വാക്കാണ് '''ഗ്ലെക്സ്'''.
*[[ദക്ഷിണേന്ത്യ|തെക്കൻ ഇന്ത്യയിലും]] (പ്രധാനമായും [[കേരളം]]) [[മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്|മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലും]] സൺഗ്ലാസുകൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന പദമാണ് '''കൂളിംഗ് ഗ്ലാസ്'''.
== നിർമ്മാതാക്കൾ ==
മിക്ക പ്രശസ്ത ബ്രാൻഡുകളും താഴെപ്പറയുന്ന രണ്ട് നിർമ്മാതാക്കൾ നിർമ്മിക്കുന്നവയാണ്:
* ലക്സോട്ടിക്ക ഗ്രൂപ്പ് (വരുമാനം 9 ബില്ല്യൺ € (2018))
* സഫിലോ ഗ്രൂപ്പ് (വരുമാനം 1 ബില്ല്യൺ € (2018))
മറ്റ് നിർമ്മാതാക്കൾ:
* കൈനോൺ പോളറൈസ്ഡ്
* മയി ജിം
* സെറെൻഗെട്ടി
* ഇക്! ബെർലിൻ
* റാൻഡോൾഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്, Inc.
* വില്യം പെയിന്റർ
== ഇതും കാണുക ==
* ഐ പാച്ച്
* [[ഗോഗിൾസ്]]
* പൾഫ്രിച്ച് പ്രഭാവം
* ഫോട്ടോക്രോമിക് ലെൻസ്
* ഫോട്ടോസെൻസിറ്റീവ് ഗ്ലാസ്
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
== പുറം കണ്ണികൾ ==
* [https://books.google.com/books?id=lCEDAAAAMBAJ&pg=RA1-PA41&dq=popular+science+1951+%22survival+rifle%22&hl=en&ei=YA3BTN_vBcrNngfNlfXVCQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CCsQ6AEwAA#v=onepage&q&f=true "ഒരു നല്ല സൺഗ്ലാസ് എന്നാൽ എന്താണ് എന്താണ്?"] ജോർജ്ജ് ഡബ്ല്യു. വാൾട്ട്സ്; ഏപ്രിൽ 1951 ''ജനപ്രിയ ശാസ്ത്ര'' ലേഖനം (പേജ്. 141–146) സൺഗ്ലാസുകളെക്കുറിച്ചും അക്കാലത്തെ വൻതോതിലുള്ള ഉൽപാദന രീതിയെക്കുറിച്ചും.
* [https://www.sis.se/api/document/preview/916530 ISO 12312-1]
{{Eyewear|state=expanded}}
[[വർഗ്ഗം:സൂര്യൻ]]
[[വർഗ്ഗം:നേത്രവിജ്ഞാനം]]
[[വർഗ്ഗം:ഫാഷൻ സാധനങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഐവെയർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇംഗ്ലീഷ് കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ]]
[[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ]]
4a2jvwi4li4qf6oylt4iuut230nzxrq
അലി ബൂമെഞ്ചൽ
0
536301
4620018
4513294
2026-05-18T04:53:30Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620018
wikitext
text/x-wiki
[[അൾജീറിയ|അൾജീരിയൻ]] വിപ്ലവകാരിയും [[വക്കീൽ|അഭിഭാഷകനുമായിരുന്നു]] '''അലി ബൂമെഞ്ചൽ''' (ജീവിതകാലം: മെയ് 24, 1919 - മാർച്ച് 23, 1957).<ref>[https://www.humanite.fr/mot-cle/ali-boumendjel ALI BOUMENDJEL]</ref>
== ജീവിതരേഖ ==
[[പ്രമാണം:Ali_Boumendjel.jpg|ലഘുചിത്രം| അലി ബൂമെഞ്ചൽ]]
[[അൾജീറിയ|അൾജീരിയയിലെ]] ബെനി യെനി പ്രവിശ്യയിലായിരുന്നു അലി ബൂമെഞ്ചലിന്റെ ജനനം. ബ്ലിദയിലെ കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസശേഷം നിയമവീഥിയിൽ തന്റെ ജോലി ആരംഭിച്ചെങ്കിലും താമസിയാതെ [[അബ്ബാസ് ഫെർഹത്|അബ്ബാസ് ഫെർഹതിന്റെ]] എഗാലിറ്റ് എന്ന പ്രസിദ്ധീകരണത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. അൾജീരിയൻ വിപ്ലവം ആരംഭിച്ചതോടെ [[ജാക്വസ് വെർഗാസ്|ജാക്വസ് വെർഗാസിന്റെ]] കൂടെ ദേശീയവാദികളുടെ അഭിഭാഷകനായി മാറി. 1955-ൽ സുഹൃത്ത് അബാൻ റമദാനോടൊത്ത് നാഷണൽ ലിബറേഷൻ ഫ്രണ്ടിൽ (എഫ്.എൻ.എൽ) പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ച അലി<ref>{{Cite web|url=http://www.djazairess.com/fr/elwatan/299548|title=Autopsie d'un engagement. Biographie Ali Boumendjel, l'avocat martyr|date=November 20, 2010|publisher=Dja Zairess|language=French|access-date=2021-03-24|archive-date=2017-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20171225202956/https://www.djazairess.com/fr/elwatan/299548|url-status=dead}}</ref>, അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഷെൽ കോർപ്പറേഷനിലെ നിയമവകുപ്പിൽ ജോലി ആരംഭിച്ചു. അപ്പോഴും എഫ്.എൻ.എൽ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ സജീവമായി നിന്നു.
1957 ഫെബ്രുവരി 9-ന് ഫ്രെഞ്ച് സൈന്യം അറസ്റ്റ് ചെയ്ത അലി ബൂമെഞ്ചൽ, പോൾ ഓസിറസിന്റെയും സംഘത്തിന്റെയും ഒരുമാസത്തിലധികം നീണ്ട പീഢനങ്ങൾക്ക് ഇരയായി. 1957 മാർച്ച് 23-ന് ഒരു കെട്ടിടത്തിന്റെ ആറാം നിലയിൽ നിന്ന് അലി ബൂമെഞ്ചലിനെ വലിച്ചെറിയുകയും അതൊരു ആത്മഹത്യയായി ചിത്രീകരിക്കുകയും ചെയ്തു<ref>{{Cite web|url=http://www.reflexiondz.net/Ali-Boumendjel-avocat-pacifiste-torture-et-assassine-par-les-paras-de-Massu_a16083.html|title=Ali Boumendjel, avocat pacifiste, torturé et assassiné par les paras de Massu|last=Benyahia|first=Aek|date=February 19, 2012|publisher=Reflexion|language=French|access-date=2021-03-24|archive-date=2016-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20160818224238/http://www.reflexiondz.net/Ali-Boumendjel-avocat-pacifiste-torture-et-assassine-par-les-paras-de-Massu_a16083.html|url-status=dead}}</ref>. നാൽപ്പത്തിമൂന്ന് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 2000 ൽ, ബൂമെഞ്ചലിനെ കൊലപ്പെടുത്തിയതായിരുന്നുവെന്ന് ഓസിറസ് സമ്മതിച്ചു<ref>{{cite news|url=http://www.lemonde.fr/cgi-bin/ACHATS/acheter.cgi?offre=ARCHIVES&type_item=ART_ARCH_30J&objet_id=702899|title=L'accablante confession du général Aussaresses sur la torture en Algérie|work=[[Le Monde]]|date=3 May 2001|language=French|access-date=2021-03-24|archive-date=2015-09-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20150904085335/http://www.lemonde.fr/cgi-bin/ACHATS/acheter.cgi?offre=ARCHIVES&type_item=ART_ARCH_30J&objet_id=702899|url-status=dead}} {{subscription required}}</ref>.
ചരിത്രകാരൻ ബെഞ്ചമിൻ സ്റ്റോറയുടെ ഫ്രെഞ്ച്-അൾജീരിയ അനുസ്മരണറിപ്പോർട്ടിലെ ശിപാർശപ്രകാരം 2021 മാർച്ച് 2 ന് ഫ്രഞ്ച് പ്രസിഡന്റ് [[ഇമ്മാനുവൽ മാക്രോൺ]], അലി ബൂമെഞ്ചലിനെ ഫ്രഞ്ച് സൈന്യം പീഡിപ്പിക്കുകയും കൊലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തുവെന്ന് അംഗീകരിച്ചു. അലി ബൂമെഞ്ചലിന്റെ നാല് പേരക്കുട്ടികളെ വിളിച്ചുവരുത്തിയാണ് പ്രസിഡന്റ് ഫ്രാൻസിനുവേണ്ടി ഇക്കാര്യം അറിയിച്ചത്<ref>{{Cite news|date=2021-03-03|title=Ali Boumendjel: France admits 'torture and murder' of Algerian nationalist|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-56262963|access-date=2021-03-03}}</ref>. കൊലപാതകം മറച്ചുവെക്കാൻ പോൾ ഓസറസ്സസ് തന്റെ കീഴുദ്യോഗസ്ഥരിൽ ഒരാളോട് ഉത്തരവിട്ടതായി പത്രക്കുറിപ്പിൽ പറയുന്നു.
== അവലംബം ==
{{RL}}
== ഗ്രന്ഥസൂചിക ==
* {{Cite book|title=Ali Boumendjel, une affaire française, une histoire algérienne|last=Malika Rahal|publisher=Les Belles Lettres|year=2010|isbn=978-2251900056|location=Paris}}
[[വർഗ്ഗം:1957-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1919-ൽ ജനിച്ചവർ]]
rylv2xuvfvaib1r5hidbq338p2zav9c
അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ
0
539529
4620091
4549459
2026-05-18T11:16:03Z
GV2010
217548
/* */
4620091
wikitext
text/x-wiki
{{Needs Image}}
{{Infobox officeholder
| image =
| office = സംസ്ഥാന തുറമുഖം, മ്യൂസിയം, പുരാവസ്തു & ആർക്കൈവ്സ് വകുപ്പുമന്ത്രി
| term = 20 മേയ് 2021 - 24 ഡിസംബർ 2023
| predecessor =
| successor = [[കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രൻ]] (മ്യൂസിയം,പുരാവസ്തു,ആർക്കൈവ്സ്), [[വി.എൻ. വാസവൻ]](തുറമുഖം)
| constituency1 = [[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| nationality = [[Indian people|ഇന്ത്യക്കാരൻ]]
| office1 = [[Member of the Legislative Assembly (India)|Member]] of the [[Kerala Legislative Assembly]]
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ലീഗ്]]
| termstart1 = മെയ് 2021
| termend1 = 2026 മേയ് 4
}}
കേരളത്തിന്റെ തുറമുഖം, പുരാവസ്തു വകുപ്പ് മന്ത്രിയും( ആദ്യ രണ്ടര വർഷം) [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ലീഗ്]] അഖിലേന്ത്യ സെക്രട്ടറിയും,സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി പ്രസിഡണ്ടും[[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിൽ]] [[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത് മണ്ഡലത്തിനെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/02/kerala-assembly-election-2021-results-winners-statistics-in-graphics.html|title=സെഞ്ചുറിക്കരികിൽ എൽഡിഎഫ്; ഇതാണ് നമ്മുടെ 140 എംഎൽഎമാർ {{!}} ഗ്രാഫിക്സ്|access-date=2021-05-03|language=ml}}</ref> ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനുമാണ് '''അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ'''.
== രാഷ്ട്രീയജീവിതം ==
[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]], മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ സിറ്റിങ് സീറ്റ് ആയിരുന്ന കോഴിക്കോട് സൌത്തിൽ നിന്നും [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|മുസ്ലീംലീഗിലെ]] നൂർബിന റഷീദിനെ 12,459 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ നിയമസഭയിലേക്ക് എത്തിയത്.<ref name=":0" /> അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആദ്യ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പു കൂടിയായിരുന്നു ഇത്.
മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ വിദ്യാർഥി സംഘടനയായ എം.എസ്.എഫിന്റെ കായക്കൊടി പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ്, കോഴിക്കോട് ജില്ല സെക്രട്ടറി എന്നീ പദവികൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. അടിയന്തരാവസ്ഥ കാലത്തെ വിദ്യാർഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. 1994 ൽ ഡൽഹിയിൽ ചേർന്ന പ്രഥമ ഐ.എൻ.എൽ രൂപീകരണ കൺവെൻഷനിലും പങ്കെടുത്തിരുന്നു. നിലവിൽ ഐ.എൻ.എൽ അഖിലേന്ത്യാ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramanews.com/news/kerala/2021/05/18/ahamed-devarkovil-profile.html|title=കഠിനാധ്വാനത്തിനുള്ള അംഗീകാരം: മാതൃകാ മണ്ഡലമാക്കി മാറ്റും: അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ|access-date=2021-05-21|language=en}}</ref>
{| class="wikitable"
|+Constituency: [[Kozhikode South (State Assembly constituency)|Kozhikode South]]
!O.S.N.
!Candidate
!Party
!Total Votes
!% of Votes
|-
|1
|Ahammad Devarkovil
|[[Indian National League]]
|52,557
|44.15
|-
|2
|Adv. Noorbeena Rasheed
|Indian Union Muslim League
|40,098
|33.68
|-
|3
|Navya Haridas
|Bharatiya Janata Party
|24,873
|20.89
|-
|4
|P. Hareendranath
|Democratic Social Justice Party
|410
|0.34
|-
|5
|Adv. Mubeena
|Independent
|513
|0.43
|-
|6
|NOTA
|
|603
|0.51
|-
|
|Total
|
|1,19,054
|
|}
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തുറമുഖ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മ്യൂസിയം വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
jxwsgkgypkau6yko5o4toc4mjr882nc
4620095
4620091
2026-05-18T11:22:57Z
GV2010
217548
/* */
4620095
wikitext
text/x-wiki
{{Needs Image}}
{{Infobox officeholder
| image =
| office = സംസ്ഥാന തുറമുഖം, മ്യൂസിയം, പുരാവസ്തു & ആർക്കൈവ്സ് വകുപ്പുമന്ത്രി
| term = 20 മേയ് 2021 - 24 ഡിസംബർ 2023
| predecessor = [[കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രൻ]]
| successor = [[കടന്നപ്പള്ളി രാമചന്ദ്രൻ]] (മ്യൂസിയം,പുരാവസ്തു,ആർക്കൈവ്സ്), [[വി.എൻ. വാസവൻ]](തുറമുഖം)
| constituency1 = [[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| nationality = [[Indian people|ഇന്ത്യക്കാരൻ]]
| office1 = [[Member of the Legislative Assembly (India)|Member]] of the [[Kerala Legislative Assembly]]
| party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ലീഗ്]]
| termstart1 = മെയ് 2021
| termend1 = 2026 മേയ് 4
}}
കേരളത്തിന്റെ തുറമുഖം, പുരാവസ്തു വകുപ്പ് മന്ത്രിയും( ആദ്യ രണ്ടര വർഷം) [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ലീഗ്]] അഖിലേന്ത്യ സെക്രട്ടറിയും,സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി പ്രസിഡണ്ടും[[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിൽ]] [[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത് മണ്ഡലത്തിനെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/02/kerala-assembly-election-2021-results-winners-statistics-in-graphics.html|title=സെഞ്ചുറിക്കരികിൽ എൽഡിഎഫ്; ഇതാണ് നമ്മുടെ 140 എംഎൽഎമാർ {{!}} ഗ്രാഫിക്സ്|access-date=2021-05-03|language=ml}}</ref> ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനുമാണ് '''അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ'''.
== രാഷ്ട്രീയജീവിതം ==
[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]], മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ സിറ്റിങ് സീറ്റ് ആയിരുന്ന കോഴിക്കോട് സൌത്തിൽ നിന്നും [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|മുസ്ലീംലീഗിലെ]] നൂർബിന റഷീദിനെ 12,459 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ നിയമസഭയിലേക്ക് എത്തിയത്.<ref name=":0" /> അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ആദ്യ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പു കൂടിയായിരുന്നു ഇത്.
മുസ്ലിം ലീഗിൻ്റെ വിദ്യാർഥി സംഘടനയായ എം.എസ്.എഫിന്റെ കായക്കൊടി പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ്, കോഴിക്കോട് ജില്ല സെക്രട്ടറി എന്നീ പദവികൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. അടിയന്തരാവസ്ഥ കാലത്തെ വിദ്യാർഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. 1994 ൽ ഡൽഹിയിൽ ചേർന്ന പ്രഥമ ഐ.എൻ.എൽ രൂപീകരണ കൺവെൻഷനിലും പങ്കെടുത്തിരുന്നു. നിലവിൽ ഐ.എൻ.എൽ അഖിലേന്ത്യാ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramanews.com/news/kerala/2021/05/18/ahamed-devarkovil-profile.html|title=കഠിനാധ്വാനത്തിനുള്ള അംഗീകാരം: മാതൃകാ മണ്ഡലമാക്കി മാറ്റും: അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ|access-date=2021-05-21|language=en}}</ref>
{| class="wikitable"
|+Constituency: [[Kozhikode South (State Assembly constituency)|Kozhikode South]]
!O.S.N.
!Candidate
!Party
!Total Votes
!% of Votes
|-
|1
|Ahammad Devarkovil
|[[Indian National League]]
|52,557
|44.15
|-
|2
|Adv. Noorbeena Rasheed
|Indian Union Muslim League
|40,098
|33.68
|-
|3
|Navya Haridas
|Bharatiya Janata Party
|24,873
|20.89
|-
|4
|P. Hareendranath
|Democratic Social Justice Party
|410
|0.34
|-
|5
|Adv. Mubeena
|Independent
|513
|0.43
|-
|6
|NOTA
|
|603
|0.51
|-
|
|Total
|
|1,19,054
|
|}
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തുറമുഖ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മ്യൂസിയം വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
pym1s3fqyck6th1l8f1quzi1lui7t3i
പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്
0
539530
4620101
4612655
2026-05-18T11:31:20Z
GV2010
217548
/* */
4620101
wikitext
text/x-wiki
{{Needs Image}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്
| predecessor1 = [[വി.കെ.സി. മമ്മദ് കോയ]]
| year = 2021
| spouse = വീണ ടി.കെ,സമീത
| party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
| successor2 =
| predecessor2 = [[എം.ബി. രാജേഷ്]]
| term_end2 =
| term_start2 = 2017
| office2 = ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ അഖിലേന്ത്യാ അധ്യക്ഷൻ
| successor1 =
| term_end1 =
| image =
| term_start1 = 20 മെയ് 2021
| office1 = കേരള നിയമസഭാംഗം
| constituency1 = [[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| office = പൊതുമരാമത്ത്, വിനോദ സഞ്ചാരം, റീൽസ്, യുവജനക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| predecessor = [[ജി. സുധാകരൻ]] (പൊതുമരാമത്ത്) [[സജി ചെറിയാൻ]] (യുവജനക്ഷേമം 2022 മുതൽ 2023 വരെ)
| successor = [[സജി ചെറിയാൻ]] (യുവജനക്ഷേമം 2023 മുതൽ)
| term_start = 20 മെയ് 2021 - 17 മെയ് 2026
| residence =
| alma_mater =
| birth_place = ബേപ്പൂർ
| birth_date = 18 മെയ് 1975
| source =
}}
കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്, ടൂറിസം മന്ത്രിയാണ് '''പി. എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്'''.<ref>{{cite web|url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/veena-george-to-replace-kk-shailja-as-kerala-health-minister-heres-list-of-cpim-ministers-and-portfolios/758956|title=Veena George to replace KK Shailaja as Kerala health minister; here's list of new ministers and portfolios|accessdate=19 May 2021|date=19 May 2021|publisher=Times Now}}</ref> കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്) സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗം [[ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ]] (ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ) യുടെ മുൻ അഖിലേന്ത്യാ പ്രസിഡന്റുമാണ്.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kerala-for-mohammad-riyas-its-a-rise-from-the-ranks/articleshow/82762299.cms?utm_source=facebook.com&utm_medium=social&utm_campaign=TOI&fbclid=IwAR3NnUWcOvHMkmDuLhf2YpWyoZEb4_l5ncZ6G9-Eq6naM2im7TrKvtQnslg|title=Kerala: For P A Mohammad Riyas, it’s a rise from the ranks|accessdate=19 May 2021|date=19 May 2021|publisher=[[The Times of India]]}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2017/feb/05/mohammed-riyas-elected-as-national-president-of-dyfi-1567282.html|title=Mohammed Riyas elected as national president of DYFI|access-date=10 May 2020|website=The New Indian Express}}</ref><ref name=":6">{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/060217/mohammad-riyas-elected-dyfi-president.html|title=Mohammad Riyas elected DYFI president|access-date=10 May 2020|date=6 February 2017|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref>
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
പിതാവ് പി. എം. അബ്ദുൽ ഖാദർ ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jun/09/kerala-cm-pinarayi-vijayans-daughter-to-tie-the-knot-on-monday-2154371.html|title=Kerala CM Pinarayi Vijayan's daughter to tie the knot on Monday|access-date=11 June 2020|website=The New Indian Express}}</ref> സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനി, മദ്രാസ് അസംബ്ലി അംഗവുമായ മുൻ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കേരളപ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി]] അധ്യക്ഷൻ പി.കെ. മൊയ്ദീൻ കുട്ടി സാഹിബ് റിയാസിന്റെ അമ്മാവൻ ആണ്.
കോഴിക്കോട് സെന്റ് ജോസഫ് ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ റിയാസ്, പ്രീ-ഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി കോഴിക്കോട് [[ഫാറൂഖ് കോളേജ്|ഫാറൂക്ക് കോളേജിൽ]] ചേർന്നു. ബാച്ചിലർ ഓഫ് കൊമേഴ്സിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം അതേ കോളേജിൽ തുടർന്നു. പിന്നീട് [[സർക്കാർ നിയമ കലാലയം, കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട് സർക്കാർ ലോ കോളേജിൽ]] നിന്ന് നിയമബിരുദം നേടി.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=12&name=P.%20A.%20Muhammed%20Riaz|title=Biodata of P. A. Muhammed Riaz|access-date=10 May 2020|website=keralaassembly.org|archive-date=2021-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504090848/http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=12&name=P.%20A.%20Muhammed%20Riaz|url-status=dead}}</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
സെന്റ് ജോസഫ് ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂളിലെ സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് റിയാസ് [[സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ]] (എസ്എഫ്ഐ) സജീവമായിരുന്നു. എട്ടാം ക്ലാസ്സിൽ എസ്എഫ്ഐ യൂണിറ്റ് കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റായി. അടുത്ത വർഷം സ്കൂൾ കമ്മിറ്റിയുടെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറിയായി. കോഴിക്കോട് ഫാറൂക്ക് കോളേജിലെ പ്രീ-ഡിഗ്രി കാലത്ത് കോളേജിന്റെ ഒന്നാം വർഷ പ്രീ-ഡിഗ്രി പ്രതിനിധിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1994 ൽ റിയാസ് ഫാറൂഖ് കോളേജിലെ എസ്എഫ്ഐ കമ്മിറ്റിയുടെ യൂണിറ്റ് പ്രസിഡന്റായി. അടുത്ത സമ്മേളനത്തിൽ അദ്ദേഹം യൂണിറ്റിന്റെ സെക്രട്ടറിയായി. ഫാറൂക്ക് കോളേജിൽ നിന്ന് 1996-97 കാലഘട്ടത്തിൽ [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കാലിക്കറ്റ്|കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയിലെ]] യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലർ പദവി നേടി. പിന്നീട് 1998 ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ ഭാരവാഹിയായി. റിയാസ് ക്രമേണ എസ്എഫ്ഐയുടെ ഒരു പ്രധാന നേതൃത്വമായി.<ref>{{Cite web|url=https://www.expresskerala.com/p-a-mohammed-riyaz-dyfi-all-india-president.html|title=മുൻ പൊലീസ് കമ്മീഷണറുടെ മകൻ ഇനി വിപ്ലവ|access-date=11 May 2020|date=5 February 2017|website=Express Kerala|language=en-US}}</ref>
ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ കോഴിക്കോട് ജില്ലാ കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം 2010 മുതൽ 2016 വരെ ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ കേരള സമിതിയുടെ സംസ്ഥാന കേന്ദ്രത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://suprabhaatham.com/%E0%B4%AE%E0%B5%81%E0%B4%B9%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AE%E0%B4%A6%E0%B5%8D-%E0%B4%B1%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B5%8D-%E0%B4%A1%E0%B4%BF-%E0%B4%B5%E0%B5%88-%E0%B4%8E%E0%B4%AB%E0%B5%8D-2/|title=മുഹമ്മദ് റിയാസ് ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ ദേശീയ പ്രസിഡന്റ് • Suprabhaatham|access-date=11 May 2020|website=suprabhaatham.com}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/muhammed-riyas-president-abhoy-mukherjee-general-secretary/621721|title=ഡിവൈഎഫ്ഐ: മുഹമ്മദ് റിയാസ് പ്രസിഡന്റ് അവോയ് മുഖർജി ജനറൽ സെക്രട്ടറി|access-date=11 May 2020|website=Deshabhimani|language=ml|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210521051342/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/muhammed-riyas-president-abhoy-mukherjee-general-secretary/621721|url-status=dead}}</ref><ref name=":62">{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/060217/mohammad-riyas-elected-dyfi-president.html|title=Mohammad Riyas elected DYFI president|access-date=10 May 2020|date=6 February 2017|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref> ഈ കാലയളവിൽ അദ്ദേഹം സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റും പിന്നീട് ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ കേരള സംസ്ഥാന സമിതിയുടെ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയുമായിരുന്നു.<ref name=":52">{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/muhammed-riyas-president-abhoy-mukherjee-general-secretary/621721|title=ഡിവൈഎഫ്ഐ: മുഹമ്മദ് റിയാസ് പ്രസിഡന്റ് അവോയ് മുഖർജി ജനറൽ സെക്രട്ടറി|access-date=11 May 2020|website=Deshabhimani|language=ml|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210521051342/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/muhammed-riyas-president-abhoy-mukherjee-general-secretary/621721|url-status=dead}}</ref> 2016 ൽ അദ്ദേഹം ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. അഖിലേന്ത്യാ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയായി, പിന്നീട് 2017 ൽ അദ്ദേഹം ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. അഖിലേന്ത്യാ പ്രസിഡന്റായി.<ref name=":22">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2017/feb/05/mohammed-riyas-elected-as-national-president-of-dyfi-1567282.html|title=Mohammed Riyas elected as national president of DYFI|access-date=10 May 2020|website=The New Indian Express}}</ref>
റിയാസ് 1993 ൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ (മാർക്സിസ്റ്റ്) ചേർന്നു, പിന്നീട് അദ്ദേഹം കോഴിക്കോട് ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗവും സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗവുമായി.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-to-continue-10-new-faces-in-cpm-state-committee-thrissur-1.2629790|title=Kodiyeri to continue; 10 new faces in CPM State Committee|access-date=10 May 2020|website=Mathrubhumi|language=en|archive-date=2021-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114114803/https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-to-continue-10-new-faces-in-cpm-state-committee-thrissur-1.2629790|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.doolnews.com/malayalam-necpim-selected-district-committe-members-malayalam-news436.html|title=ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുത്തു|access-date=11 May 2020|last=DoolNews|website=DoolNews}}</ref>
2009 ലെ ഇന്ത്യൻ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോഴിക്കോട് എൽഡിഎഫ് സ്ഥാഥാനാർഥി ആയിരുന്നു റിയാസ്. റിയാസിനെക്കാൾ 838 വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷത്തിലാണ് [[എം.കെ. രാഘവൻ|എം. കെ. രാഘവൻ]] മണ്ഡലത്തിൽ വിജയിച്ചത്. തനിക്ക് എതിരെ അച്ചടി മാധ്യമങ്ങളിൽ രാഘവൻ ദുഷ്പ്രചരണം നടത്തിയെന്നാരോപിച്ച് റിയാസ് കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ ഹർജി സമർപ്പിച്ചുവെങ്കിലും കോടതി വിധി റിയാസിന് അനുകൂലമല്ലായിരുന്നു.
[[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിൽ]] [[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ മണ്ഡലത്തിനെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/02/kerala-assembly-election-2021-results-winners-statistics-in-graphics.html|title=സെഞ്ചുറിക്കരികിൽ എൽഡിഎഫ്; ഇതാണ് നമ്മുടെ 140 എംഎൽഎമാർ {{!}} ഗ്രാഫിക്സ്|access-date=2021-05-03|language=ml}}</ref> റിയാസ്, [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിലെ]] പി.എം. നിയാസിനെ 28,747 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് നിയമസഭയിലേക്ക് എത്തിയത്.
{| class="wikitable sortable"
!ക്രമ നം
!വർഷം
!നിയോജകമണ്ഡലം
!വിജയി
!വോട്ടുകൾ
!രാഷ്ട്രീയപാർട്ടി
!പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി
!വോട്ടുകൾ
!രാഷ്ട്രീയപാർട്ടി
!ഭൂരിപക്ഷം
|-
|1
|[[2009-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2009]]
|[[കോഴിക്കോട് ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട്]]
|[[എം.കെ. രാഘവൻ|എം. കെ. രാഘവൻ]]
|342309
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|[[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
|341471
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|838
|-
|2
|[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]]
|[[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ]]
|[[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
|82165
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|പി.എം. നിയാസ്
|53418
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|28,747
|}
== വ്യക്തി ജീവിതം ==
2002 ൽ ഡോ. സമീത സൈതലവിയെ വിവാഹം കഴിച്ച അദ്ദേഹം 2015 ൽ വിവാഹമോചനം നേടി, അവർക്ക് രണ്ട് ആൺമക്കളുണ്ട്.<ref>{{cite web | url=http://www.coastaldigest.com/kerala-cm-pinarayi-vijayans-daughter-veena-marry-dyfi-leader-muhammad-riyas | title=Kerala CM Pinarayi Vijayan's daughter Veena to marry DYFI leader Mohammed Riyas | publisher=Coastal Digest | date=9 June 2020 | accessdate=19 May 2021 | archive-date=2021-05-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210519104048/http://www.coastaldigest.com/kerala-cm-pinarayi-vijayans-daughter-veena-marry-dyfi-leader-muhammad-riyas | url-status=dead }}</ref> പിന്നീട് 2020 ജൂൺ 15 ന് അദ്ദേഹം അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയന്റെ]] മകളായ വിവാഹ മോചിതയായ ടി. വീണയെ വിവാഹം കഴിച്ചു.<ref>{{Cite web|title=Kerala CM Pinarayi Vijayan's daughter Veena marries DYFI national president PA Mohammed Riyas|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jun/15/kerala-cm-pinarayi-vijayans-daughter-veena-marries-dyfi-national-president-pa-mohammed-riyas-2156798.html|access-date=15 June 2020|website=The New Indian Express}}</ref>
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:മുഹമ്മദ് റിയാസ്}}
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
ln9jk797crupci33occ8iomdlidlsu6
4620102
4620101
2026-05-18T11:32:31Z
GV2010
217548
/* */
4620102
wikitext
text/x-wiki
{{Needs Image}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്
| predecessor1 = [[വി.കെ.സി. മമ്മദ് കോയ]]
| year = 2021
| spouse = വീണ ടി.കെ,സമീത
| party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
| successor2 =
| predecessor2 = [[എം.ബി. രാജേഷ്]]
| term_end2 =
| term_start2 = 2017
| office2 = ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ അഖിലേന്ത്യാ അധ്യക്ഷൻ
| successor1 =
| term_end1 =
| image =
| term_start1 = 20 മെയ് 2021
| office1 = കേരള നിയമസഭാംഗം
| constituency1 = [[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| office = പൊതുമരാമത്ത്, ടൂറിസം, റീൽസ്, യുവജനക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| predecessor = [[ജി. സുധാകരൻ]] (പൊതുമരാമത്ത്), [[കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ]] (ടൂറിസം), [[സജി ചെറിയാൻ]] (യുവജനക്ഷേമം 2022 മുതൽ 2023 വരെ)
| successor = [[സജി ചെറിയാൻ]] (യുവജനക്ഷേമം 2023 മുതൽ)
| term_start = 20 മെയ് 2021 - 17 മെയ് 2026
| residence =
| alma_mater =
| birth_place = ബേപ്പൂർ
| birth_date = 18 മെയ് 1975
| source =
}}
കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്, ടൂറിസം മന്ത്രിയാണ് '''പി. എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്'''.<ref>{{cite web|url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/veena-george-to-replace-kk-shailja-as-kerala-health-minister-heres-list-of-cpim-ministers-and-portfolios/758956|title=Veena George to replace KK Shailaja as Kerala health minister; here's list of new ministers and portfolios|accessdate=19 May 2021|date=19 May 2021|publisher=Times Now}}</ref> കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്) സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗം [[ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ]] (ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ) യുടെ മുൻ അഖിലേന്ത്യാ പ്രസിഡന്റുമാണ്.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kerala-for-mohammad-riyas-its-a-rise-from-the-ranks/articleshow/82762299.cms?utm_source=facebook.com&utm_medium=social&utm_campaign=TOI&fbclid=IwAR3NnUWcOvHMkmDuLhf2YpWyoZEb4_l5ncZ6G9-Eq6naM2im7TrKvtQnslg|title=Kerala: For P A Mohammad Riyas, it’s a rise from the ranks|accessdate=19 May 2021|date=19 May 2021|publisher=[[The Times of India]]}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2017/feb/05/mohammed-riyas-elected-as-national-president-of-dyfi-1567282.html|title=Mohammed Riyas elected as national president of DYFI|access-date=10 May 2020|website=The New Indian Express}}</ref><ref name=":6">{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/060217/mohammad-riyas-elected-dyfi-president.html|title=Mohammad Riyas elected DYFI president|access-date=10 May 2020|date=6 February 2017|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref>
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
പിതാവ് പി. എം. അബ്ദുൽ ഖാദർ ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jun/09/kerala-cm-pinarayi-vijayans-daughter-to-tie-the-knot-on-monday-2154371.html|title=Kerala CM Pinarayi Vijayan's daughter to tie the knot on Monday|access-date=11 June 2020|website=The New Indian Express}}</ref> സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനി, മദ്രാസ് അസംബ്ലി അംഗവുമായ മുൻ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കേരളപ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി]] അധ്യക്ഷൻ പി.കെ. മൊയ്ദീൻ കുട്ടി സാഹിബ് റിയാസിന്റെ അമ്മാവൻ ആണ്.
കോഴിക്കോട് സെന്റ് ജോസഫ് ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ റിയാസ്, പ്രീ-ഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി കോഴിക്കോട് [[ഫാറൂഖ് കോളേജ്|ഫാറൂക്ക് കോളേജിൽ]] ചേർന്നു. ബാച്ചിലർ ഓഫ് കൊമേഴ്സിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം അതേ കോളേജിൽ തുടർന്നു. പിന്നീട് [[സർക്കാർ നിയമ കലാലയം, കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട് സർക്കാർ ലോ കോളേജിൽ]] നിന്ന് നിയമബിരുദം നേടി.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=12&name=P.%20A.%20Muhammed%20Riaz|title=Biodata of P. A. Muhammed Riaz|access-date=10 May 2020|website=keralaassembly.org|archive-date=2021-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504090848/http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=12&name=P.%20A.%20Muhammed%20Riaz|url-status=dead}}</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
സെന്റ് ജോസഫ് ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂളിലെ സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് റിയാസ് [[സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ]] (എസ്എഫ്ഐ) സജീവമായിരുന്നു. എട്ടാം ക്ലാസ്സിൽ എസ്എഫ്ഐ യൂണിറ്റ് കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റായി. അടുത്ത വർഷം സ്കൂൾ കമ്മിറ്റിയുടെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറിയായി. കോഴിക്കോട് ഫാറൂക്ക് കോളേജിലെ പ്രീ-ഡിഗ്രി കാലത്ത് കോളേജിന്റെ ഒന്നാം വർഷ പ്രീ-ഡിഗ്രി പ്രതിനിധിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1994 ൽ റിയാസ് ഫാറൂഖ് കോളേജിലെ എസ്എഫ്ഐ കമ്മിറ്റിയുടെ യൂണിറ്റ് പ്രസിഡന്റായി. അടുത്ത സമ്മേളനത്തിൽ അദ്ദേഹം യൂണിറ്റിന്റെ സെക്രട്ടറിയായി. ഫാറൂക്ക് കോളേജിൽ നിന്ന് 1996-97 കാലഘട്ടത്തിൽ [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കാലിക്കറ്റ്|കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയിലെ]] യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലർ പദവി നേടി. പിന്നീട് 1998 ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ ഭാരവാഹിയായി. റിയാസ് ക്രമേണ എസ്എഫ്ഐയുടെ ഒരു പ്രധാന നേതൃത്വമായി.<ref>{{Cite web|url=https://www.expresskerala.com/p-a-mohammed-riyaz-dyfi-all-india-president.html|title=മുൻ പൊലീസ് കമ്മീഷണറുടെ മകൻ ഇനി വിപ്ലവ|access-date=11 May 2020|date=5 February 2017|website=Express Kerala|language=en-US}}</ref>
ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ കോഴിക്കോട് ജില്ലാ കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം 2010 മുതൽ 2016 വരെ ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ കേരള സമിതിയുടെ സംസ്ഥാന കേന്ദ്രത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://suprabhaatham.com/%E0%B4%AE%E0%B5%81%E0%B4%B9%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AE%E0%B4%A6%E0%B5%8D-%E0%B4%B1%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B5%8D-%E0%B4%A1%E0%B4%BF-%E0%B4%B5%E0%B5%88-%E0%B4%8E%E0%B4%AB%E0%B5%8D-2/|title=മുഹമ്മദ് റിയാസ് ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ ദേശീയ പ്രസിഡന്റ് • Suprabhaatham|access-date=11 May 2020|website=suprabhaatham.com}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/muhammed-riyas-president-abhoy-mukherjee-general-secretary/621721|title=ഡിവൈഎഫ്ഐ: മുഹമ്മദ് റിയാസ് പ്രസിഡന്റ് അവോയ് മുഖർജി ജനറൽ സെക്രട്ടറി|access-date=11 May 2020|website=Deshabhimani|language=ml|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210521051342/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/muhammed-riyas-president-abhoy-mukherjee-general-secretary/621721|url-status=dead}}</ref><ref name=":62">{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/060217/mohammad-riyas-elected-dyfi-president.html|title=Mohammad Riyas elected DYFI president|access-date=10 May 2020|date=6 February 2017|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref> ഈ കാലയളവിൽ അദ്ദേഹം സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റും പിന്നീട് ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ കേരള സംസ്ഥാന സമിതിയുടെ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയുമായിരുന്നു.<ref name=":52">{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/muhammed-riyas-president-abhoy-mukherjee-general-secretary/621721|title=ഡിവൈഎഫ്ഐ: മുഹമ്മദ് റിയാസ് പ്രസിഡന്റ് അവോയ് മുഖർജി ജനറൽ സെക്രട്ടറി|access-date=11 May 2020|website=Deshabhimani|language=ml|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210521051342/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/muhammed-riyas-president-abhoy-mukherjee-general-secretary/621721|url-status=dead}}</ref> 2016 ൽ അദ്ദേഹം ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. അഖിലേന്ത്യാ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയായി, പിന്നീട് 2017 ൽ അദ്ദേഹം ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. അഖിലേന്ത്യാ പ്രസിഡന്റായി.<ref name=":22">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2017/feb/05/mohammed-riyas-elected-as-national-president-of-dyfi-1567282.html|title=Mohammed Riyas elected as national president of DYFI|access-date=10 May 2020|website=The New Indian Express}}</ref>
റിയാസ് 1993 ൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ (മാർക്സിസ്റ്റ്) ചേർന്നു, പിന്നീട് അദ്ദേഹം കോഴിക്കോട് ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗവും സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗവുമായി.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-to-continue-10-new-faces-in-cpm-state-committee-thrissur-1.2629790|title=Kodiyeri to continue; 10 new faces in CPM State Committee|access-date=10 May 2020|website=Mathrubhumi|language=en|archive-date=2021-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114114803/https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-to-continue-10-new-faces-in-cpm-state-committee-thrissur-1.2629790|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.doolnews.com/malayalam-necpim-selected-district-committe-members-malayalam-news436.html|title=ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുത്തു|access-date=11 May 2020|last=DoolNews|website=DoolNews}}</ref>
2009 ലെ ഇന്ത്യൻ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോഴിക്കോട് എൽഡിഎഫ് സ്ഥാഥാനാർഥി ആയിരുന്നു റിയാസ്. റിയാസിനെക്കാൾ 838 വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷത്തിലാണ് [[എം.കെ. രാഘവൻ|എം. കെ. രാഘവൻ]] മണ്ഡലത്തിൽ വിജയിച്ചത്. തനിക്ക് എതിരെ അച്ചടി മാധ്യമങ്ങളിൽ രാഘവൻ ദുഷ്പ്രചരണം നടത്തിയെന്നാരോപിച്ച് റിയാസ് കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ ഹർജി സമർപ്പിച്ചുവെങ്കിലും കോടതി വിധി റിയാസിന് അനുകൂലമല്ലായിരുന്നു.
[[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിൽ]] [[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ മണ്ഡലത്തിനെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/02/kerala-assembly-election-2021-results-winners-statistics-in-graphics.html|title=സെഞ്ചുറിക്കരികിൽ എൽഡിഎഫ്; ഇതാണ് നമ്മുടെ 140 എംഎൽഎമാർ {{!}} ഗ്രാഫിക്സ്|access-date=2021-05-03|language=ml}}</ref> റിയാസ്, [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിലെ]] പി.എം. നിയാസിനെ 28,747 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് നിയമസഭയിലേക്ക് എത്തിയത്.
{| class="wikitable sortable"
!ക്രമ നം
!വർഷം
!നിയോജകമണ്ഡലം
!വിജയി
!വോട്ടുകൾ
!രാഷ്ട്രീയപാർട്ടി
!പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി
!വോട്ടുകൾ
!രാഷ്ട്രീയപാർട്ടി
!ഭൂരിപക്ഷം
|-
|1
|[[2009-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2009]]
|[[കോഴിക്കോട് ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട്]]
|[[എം.കെ. രാഘവൻ|എം. കെ. രാഘവൻ]]
|342309
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|[[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
|341471
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|838
|-
|2
|[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]]
|[[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ]]
|[[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
|82165
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|പി.എം. നിയാസ്
|53418
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|28,747
|}
== വ്യക്തി ജീവിതം ==
2002 ൽ ഡോ. സമീത സൈതലവിയെ വിവാഹം കഴിച്ച അദ്ദേഹം 2015 ൽ വിവാഹമോചനം നേടി, അവർക്ക് രണ്ട് ആൺമക്കളുണ്ട്.<ref>{{cite web | url=http://www.coastaldigest.com/kerala-cm-pinarayi-vijayans-daughter-veena-marry-dyfi-leader-muhammad-riyas | title=Kerala CM Pinarayi Vijayan's daughter Veena to marry DYFI leader Mohammed Riyas | publisher=Coastal Digest | date=9 June 2020 | accessdate=19 May 2021 | archive-date=2021-05-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210519104048/http://www.coastaldigest.com/kerala-cm-pinarayi-vijayans-daughter-veena-marry-dyfi-leader-muhammad-riyas | url-status=dead }}</ref> പിന്നീട് 2020 ജൂൺ 15 ന് അദ്ദേഹം അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയന്റെ]] മകളായ വിവാഹ മോചിതയായ ടി. വീണയെ വിവാഹം കഴിച്ചു.<ref>{{Cite web|title=Kerala CM Pinarayi Vijayan's daughter Veena marries DYFI national president PA Mohammed Riyas|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jun/15/kerala-cm-pinarayi-vijayans-daughter-veena-marries-dyfi-national-president-pa-mohammed-riyas-2156798.html|access-date=15 June 2020|website=The New Indian Express}}</ref>
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:മുഹമ്മദ് റിയാസ്}}
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
0rk8hdo6botv49z455cie0d1paop19q
4620103
4620102
2026-05-18T11:35:09Z
GV2010
217548
/* */
4620103
wikitext
text/x-wiki
{{Needs Image}}
{{Infobox Indian politician
| name = പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്
| predecessor1 = [[വി.കെ.സി. മമ്മദ് കോയ]]
| year = 2021
| spouse = വീണ ടി.കെ,സമീത
| party = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
| successor2 =
| predecessor2 = [[എം.ബി. രാജേഷ്]]
| term_end2 =
| term_start2 = 2017
| office2 = ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ അഖിലേന്ത്യാ അധ്യക്ഷൻ
| successor1 =
| term_end1 =
| image =
| term_start1 = 20 മെയ് 2021
| office1 = കേരള നിയമസഭാംഗം
| constituency1 = [[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
| office = പൊതുമരാമത്ത്, ടൂറിസം, യുവജനക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി
| predecessor = [[ജി. സുധാകരൻ]] (പൊതുമരാമത്ത്), [[കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ]] (ടൂറിസം), [[സജി ചെറിയാൻ]] (യുവജനക്ഷേമം 2022 മുതൽ 2023 വരെ)
| successor = [[സജി ചെറിയാൻ]] (യുവജനക്ഷേമം 2023 മുതൽ) [[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] (പൊതുമരാമത്ത്) [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] (യുവജനക്ഷേമം)
| term_start = 20 മെയ് 2021 - 17 മെയ് 2026
| residence =
| alma_mater =
| birth_place = ബേപ്പൂർ
| birth_date = 18 മെയ് 1975
| source =
}}
കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്, ടൂറിസം മന്ത്രിയാണ് '''പി. എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്'''.<ref>{{cite web|url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/veena-george-to-replace-kk-shailja-as-kerala-health-minister-heres-list-of-cpim-ministers-and-portfolios/758956|title=Veena George to replace KK Shailaja as Kerala health minister; here's list of new ministers and portfolios|accessdate=19 May 2021|date=19 May 2021|publisher=Times Now}}</ref> കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്) സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയേറ്റ് അംഗം [[ഡെമോക്രാറ്റിക് യൂത്ത് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ]] (ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ) യുടെ മുൻ അഖിലേന്ത്യാ പ്രസിഡന്റുമാണ്.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/kerala-for-mohammad-riyas-its-a-rise-from-the-ranks/articleshow/82762299.cms?utm_source=facebook.com&utm_medium=social&utm_campaign=TOI&fbclid=IwAR3NnUWcOvHMkmDuLhf2YpWyoZEb4_l5ncZ6G9-Eq6naM2im7TrKvtQnslg|title=Kerala: For P A Mohammad Riyas, it’s a rise from the ranks|accessdate=19 May 2021|date=19 May 2021|publisher=[[The Times of India]]}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2017/feb/05/mohammed-riyas-elected-as-national-president-of-dyfi-1567282.html|title=Mohammed Riyas elected as national president of DYFI|access-date=10 May 2020|website=The New Indian Express}}</ref><ref name=":6">{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/060217/mohammad-riyas-elected-dyfi-president.html|title=Mohammad Riyas elected DYFI president|access-date=10 May 2020|date=6 February 2017|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref>
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
പിതാവ് പി. എം. അബ്ദുൽ ഖാദർ ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jun/09/kerala-cm-pinarayi-vijayans-daughter-to-tie-the-knot-on-monday-2154371.html|title=Kerala CM Pinarayi Vijayan's daughter to tie the knot on Monday|access-date=11 June 2020|website=The New Indian Express}}</ref> സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനി, മദ്രാസ് അസംബ്ലി അംഗവുമായ മുൻ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കേരളപ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി]] അധ്യക്ഷൻ പി.കെ. മൊയ്ദീൻ കുട്ടി സാഹിബ് റിയാസിന്റെ അമ്മാവൻ ആണ്.
കോഴിക്കോട് സെന്റ് ജോസഫ് ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ റിയാസ്, പ്രീ-ഡിഗ്രി വിദ്യാഭ്യാസത്തിനായി കോഴിക്കോട് [[ഫാറൂഖ് കോളേജ്|ഫാറൂക്ക് കോളേജിൽ]] ചേർന്നു. ബാച്ചിലർ ഓഫ് കൊമേഴ്സിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം അതേ കോളേജിൽ തുടർന്നു. പിന്നീട് [[സർക്കാർ നിയമ കലാലയം, കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട് സർക്കാർ ലോ കോളേജിൽ]] നിന്ന് നിയമബിരുദം നേടി.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=12&name=P.%20A.%20Muhammed%20Riaz|title=Biodata of P. A. Muhammed Riaz|access-date=10 May 2020|website=keralaassembly.org|archive-date=2021-05-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20210504090848/http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=12&name=P.%20A.%20Muhammed%20Riaz|url-status=dead}}</ref>
== രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം ==
സെന്റ് ജോസഫ് ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂളിലെ സ്കൂൾ പഠനകാലത്ത് റിയാസ് [[സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ]] (എസ്എഫ്ഐ) സജീവമായിരുന്നു. എട്ടാം ക്ലാസ്സിൽ എസ്എഫ്ഐ യൂണിറ്റ് കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റായി. അടുത്ത വർഷം സ്കൂൾ കമ്മിറ്റിയുടെ യൂണിറ്റ് സെക്രട്ടറിയായി. കോഴിക്കോട് ഫാറൂക്ക് കോളേജിലെ പ്രീ-ഡിഗ്രി കാലത്ത് കോളേജിന്റെ ഒന്നാം വർഷ പ്രീ-ഡിഗ്രി പ്രതിനിധിയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1994 ൽ റിയാസ് ഫാറൂഖ് കോളേജിലെ എസ്എഫ്ഐ കമ്മിറ്റിയുടെ യൂണിറ്റ് പ്രസിഡന്റായി. അടുത്ത സമ്മേളനത്തിൽ അദ്ദേഹം യൂണിറ്റിന്റെ സെക്രട്ടറിയായി. ഫാറൂക്ക് കോളേജിൽ നിന്ന് 1996-97 കാലഘട്ടത്തിൽ [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് കാലിക്കറ്റ്|കാലിക്കറ്റ് സർവകലാശാലയിലെ]] യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ കൗൺസിലർ പദവി നേടി. പിന്നീട് 1998 ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി യൂണിയൻ ഭാരവാഹിയായി. റിയാസ് ക്രമേണ എസ്എഫ്ഐയുടെ ഒരു പ്രധാന നേതൃത്വമായി.<ref>{{Cite web|url=https://www.expresskerala.com/p-a-mohammed-riyaz-dyfi-all-india-president.html|title=മുൻ പൊലീസ് കമ്മീഷണറുടെ മകൻ ഇനി വിപ്ലവ|access-date=11 May 2020|date=5 February 2017|website=Express Kerala|language=en-US}}</ref>
ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ കോഴിക്കോട് ജില്ലാ കമ്മിറ്റി സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം 2010 മുതൽ 2016 വരെ ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ കേരള സമിതിയുടെ സംസ്ഥാന കേന്ദ്രത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://suprabhaatham.com/%E0%B4%AE%E0%B5%81%E0%B4%B9%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AE%E0%B4%A6%E0%B5%8D-%E0%B4%B1%E0%B4%BF%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B5%8D-%E0%B4%A1%E0%B4%BF-%E0%B4%B5%E0%B5%88-%E0%B4%8E%E0%B4%AB%E0%B5%8D-2/|title=മുഹമ്മദ് റിയാസ് ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ ദേശീയ പ്രസിഡന്റ് • Suprabhaatham|access-date=11 May 2020|website=suprabhaatham.com}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/muhammed-riyas-president-abhoy-mukherjee-general-secretary/621721|title=ഡിവൈഎഫ്ഐ: മുഹമ്മദ് റിയാസ് പ്രസിഡന്റ് അവോയ് മുഖർജി ജനറൽ സെക്രട്ടറി|access-date=11 May 2020|website=Deshabhimani|language=ml|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210521051342/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/muhammed-riyas-president-abhoy-mukherjee-general-secretary/621721|url-status=dead}}</ref><ref name=":62">{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/060217/mohammad-riyas-elected-dyfi-president.html|title=Mohammad Riyas elected DYFI president|access-date=10 May 2020|date=6 February 2017|website=Deccan Chronicle|language=en}}</ref> ഈ കാലയളവിൽ അദ്ദേഹം സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡന്റും പിന്നീട് ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ കേരള സംസ്ഥാന സമിതിയുടെ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയുമായിരുന്നു.<ref name=":52">{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/muhammed-riyas-president-abhoy-mukherjee-general-secretary/621721|title=ഡിവൈഎഫ്ഐ: മുഹമ്മദ് റിയാസ് പ്രസിഡന്റ് അവോയ് മുഖർജി ജനറൽ സെക്രട്ടറി|access-date=11 May 2020|website=Deshabhimani|language=ml|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20210521051342/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/muhammed-riyas-president-abhoy-mukherjee-general-secretary/621721|url-status=dead}}</ref> 2016 ൽ അദ്ദേഹം ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. അഖിലേന്ത്യാ ജോയിന്റ് സെക്രട്ടറിയായി, പിന്നീട് 2017 ൽ അദ്ദേഹം ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. അഖിലേന്ത്യാ പ്രസിഡന്റായി.<ref name=":22">{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2017/feb/05/mohammed-riyas-elected-as-national-president-of-dyfi-1567282.html|title=Mohammed Riyas elected as national president of DYFI|access-date=10 May 2020|website=The New Indian Express}}</ref>
റിയാസ് 1993 ൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയിൽ (മാർക്സിസ്റ്റ്) ചേർന്നു, പിന്നീട് അദ്ദേഹം കോഴിക്കോട് ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗവും സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗവുമായി.<ref>{{Cite web|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-to-continue-10-new-faces-in-cpm-state-committee-thrissur-1.2629790|title=Kodiyeri to continue; 10 new faces in CPM State Committee|access-date=10 May 2020|website=Mathrubhumi|language=en|archive-date=2021-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210114114803/https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/kodiyeri-to-continue-10-new-faces-in-cpm-state-committee-thrissur-1.2629790|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.doolnews.com/malayalam-necpim-selected-district-committe-members-malayalam-news436.html|title=ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗങ്ങളെ തിരഞ്ഞെടുത്തു|access-date=11 May 2020|last=DoolNews|website=DoolNews}}</ref>
2009 ലെ ഇന്ത്യൻ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോഴിക്കോട് എൽഡിഎഫ് സ്ഥാഥാനാർഥി ആയിരുന്നു റിയാസ്. റിയാസിനെക്കാൾ 838 വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷത്തിലാണ് [[എം.കെ. രാഘവൻ|എം. കെ. രാഘവൻ]] മണ്ഡലത്തിൽ വിജയിച്ചത്. തനിക്ക് എതിരെ അച്ചടി മാധ്യമങ്ങളിൽ രാഘവൻ ദുഷ്പ്രചരണം നടത്തിയെന്നാരോപിച്ച് റിയാസ് കേരള ഹൈക്കോടതിയിൽ ഹർജി സമർപ്പിച്ചുവെങ്കിലും കോടതി വിധി റിയാസിന് അനുകൂലമല്ലായിരുന്നു.
[[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിൽ]] [[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ മണ്ഡലത്തിനെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/02/kerala-assembly-election-2021-results-winners-statistics-in-graphics.html|title=സെഞ്ചുറിക്കരികിൽ എൽഡിഎഫ്; ഇതാണ് നമ്മുടെ 140 എംഎൽഎമാർ {{!}} ഗ്രാഫിക്സ്|access-date=2021-05-03|language=ml}}</ref> റിയാസ്, [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിലെ]] പി.എം. നിയാസിനെ 28,747 വോട്ടുകൾക്ക് പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് നിയമസഭയിലേക്ക് എത്തിയത്.
{| class="wikitable sortable"
!ക്രമ നം
!വർഷം
!നിയോജകമണ്ഡലം
!വിജയി
!വോട്ടുകൾ
!രാഷ്ട്രീയപാർട്ടി
!പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി
!വോട്ടുകൾ
!രാഷ്ട്രീയപാർട്ടി
!ഭൂരിപക്ഷം
|-
|1
|[[2009-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2009]]
|[[കോഴിക്കോട് ലോക്സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട്]]
|[[എം.കെ. രാഘവൻ|എം. കെ. രാഘവൻ]]
|342309
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|[[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
|341471
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|838
|-
|2
|[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]]
|[[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ]]
|[[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
|82165
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]]
|പി.എം. നിയാസ്
|53418
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]
|28,747
|}
== വ്യക്തി ജീവിതം ==
2002 ൽ ഡോ. സമീത സൈതലവിയെ വിവാഹം കഴിച്ച അദ്ദേഹം 2015 ൽ വിവാഹമോചനം നേടി, അവർക്ക് രണ്ട് ആൺമക്കളുണ്ട്.<ref>{{cite web | url=http://www.coastaldigest.com/kerala-cm-pinarayi-vijayans-daughter-veena-marry-dyfi-leader-muhammad-riyas | title=Kerala CM Pinarayi Vijayan's daughter Veena to marry DYFI leader Mohammed Riyas | publisher=Coastal Digest | date=9 June 2020 | accessdate=19 May 2021 | archive-date=2021-05-19 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210519104048/http://www.coastaldigest.com/kerala-cm-pinarayi-vijayans-daughter-veena-marry-dyfi-leader-muhammad-riyas | url-status=dead }}</ref> പിന്നീട് 2020 ജൂൺ 15 ന് അദ്ദേഹം അന്നത്തെ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയന്റെ]] മകളായ വിവാഹ മോചിതയായ ടി. വീണയെ വിവാഹം കഴിച്ചു.<ref>{{Cite web|title=Kerala CM Pinarayi Vijayan's daughter Veena marries DYFI national president PA Mohammed Riyas|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2020/jun/15/kerala-cm-pinarayi-vijayans-daughter-veena-marries-dyfi-national-president-pa-mohammed-riyas-2156798.html|access-date=15 June 2020|website=The New Indian Express}}</ref>
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
{{DEFAULTSORT:മുഹമ്മദ് റിയാസ്}}
[[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സി.പി.ഐ.എം. പ്രവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]]
bnzu1hfqlczjhjp5ip1ug3rspur53kj
രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ
0
541319
4620088
4449539
2026-05-18T11:07:13Z
GV2010
217548
/* */
4620088
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox government cabinet
| cabinet_type = മന്ത്രിസഭ
| cabinet_number = 23
| jurisdiction = [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]]
| flag =
| flag_border = true
| incumbent =
| image =
| image_size = 180px
| caption =
| date_formed = 20 മേയ് 2021
| date_dissolved =
| government_head = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| government_head_history =
| state_head =[[ആരിഫ് മുഹമ്മദ് ഖാൻ]]
| members_number = 21
| former_members_number =
| total_number =
| political_parties = {{legend2|{{Left Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}
| legislature_status = [[Majority government|ഭൂരിപക്ഷം]]
| opposition_cabinet =
| opposition_party = {{legend2|{{United Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യുഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}
| opposition_leader =[[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]]
| last_election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2016)|2016]]
| legislature_term = 5 വർഷം
| budget =
| advice_and_consent1 =
| advice_and_consent2 =
<!-- etc. -->
| incoming_formation =
| outgoing_formation =
| previous = [[ഒന്നാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|ഒന്നാം പിണറായി മന്ത്രിസഭ]]
| successor =
}}
[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021-2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] വിജയിച്ചതിന് ശേഷം രൂപീകരിച്ച [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭയാണ് '''രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ''' . 2021 മെയ് 20നാണ് മന്ത്രിസഭ അധികാരമേൽക്കുന്നത്.[[ഒന്നാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|ഒന്നാം പിണറായി മന്ത്രിസഭയിൽ]] 20 മന്ത്രിമാർ ആയിരുന്നെങ്കിൽ രണ്ടാം തവണ 21 കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ ഉള്ള [[പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|സർക്കാരാണ്]] സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് ചുമതലയേൽക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/assembly-polls/story/20210517-assembly-election-results-2021-how-kerala-cm-pinarayi-vijayan-returned-to-power-for-a-historic-second-term-1799917-2021-05-07|title=Assembly election results 2021: How Kerala CM Pinarayi Vijayan returned to power for a historic second term|access-date=2021-05-08|last=May 7|first=Jeemon Jacob Kochi|last2=May 17|first2=2021 ISSUE DATE|website=India Today|language=en|last3=May 8|first3=2021UPDATED|last4=Ist|first4=2021 12:27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/live-updates-election-results-2021-west-bengal-assam-kerala-tamil-nadu-puducherry/liveblog/82348971.cms|title=Election Results 2021 Live Updates: BJP to hold nationwide dharna on May 5|access-date=2021-05-08|website=The Times of India|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/politics/kerala-election-results-2021-live-updates-counting-scheduled-to-begin-at-8-am-cm-pinarayi-vijayan-and-cpm-hopeful-of-come-back-3697505.html|title=Kerala Election Results 2021: CM Vijayan Says 'Historic' Win Belongs to People, Metro Man E Sreedharan Loses in Palakkad|access-date=2021-05-08|date=2021-05-02|website=www.news18.com|language=en}}</ref> 21 അംഗ മന്ത്രിസഭയിൽ മുഖ്യമന്തിയുൾപ്പടേ സിപിഐഎമ്മിന് പന്ത്രണ്ട് പേരും, സിപിഐക്ക് നാലു പേരും, കേരള കോൺഗ്രസ്(എം), എൻസിപി, ജനതാദൾ (എസ്) എന്നിവർക്ക് ഒന്ന് വീതവും, ഐഎൻഎൽ, ജനാധിപത്യ കേരള കോൺഗ്രസ്, കോൺഗ്രസ്(എസ്), കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി) എന്നിവർക്ക് രണ്ടര വർഷക്കാലത്തേക്ക് ഒരോ മന്ത്രിമാരുമാണുള്ളത്. ആദ്യ രണ്ടരവർഷം ഐഎൻഎലിന്റെ [[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ|അഹമ്മദ് ദേവർകോവിലും]], ജനാധിപത്യ കോൺഗ്രസിന്റെ [[ആന്റണി രാജു|ആന്റണി രാജുവും]] മന്ത്രിമാരാകും, അടുത്ത രണ്ടരക്കൊല്ലം [[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ|കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാറും]], [[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി|രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളിയുമാണ്]] മന്ത്രിമാർ.
== മന്ത്രിസഭ ==
<section begin="മന്ത്രിസഭ"/>
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center" style="font-size: 82%;"
|+
!ക്രമം
!പേര്
!ചിത്രം
!നിയോജകമണ്ഡലം
!ജില്ല
!വകുപ്പുകൾ
! colspan="2" scope="col" | കക്ഷി
|-
| 1
| [[പിണറായി വിജയൻ]]
([[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രി]])
|[[പ്രമാണം:Pinarayi.JPG|126x126ബിന്ദു]]
| [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]]
| [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]]
|
* പൊതുഭരണം
*അഖിലേന്ത്യാ സേവനങ്ങൾ ([[ഐ.എ.എസ്.|ഐ.എ.എസ്]], [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]], ഐ.എഫ്.എസ്)
*ആസൂത്രണവും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളും
*ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, പരിസ്ഥിതി
*മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം
*ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങൾ
*ഉദ്യോഗസ്ഥ-ഭരണപരിഷ്കരണം
*തിരഞ്ഞെടുപ്പ്
*ഏകീകരണം
*വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ
*സൈനിക ക്ഷേമം
*ദുരിതാശ്വാസം
*സംസ്ഥാന ആതിഥ്യം
*വിമാനത്താവളങ്ങൾ
*മെട്രോ റെയിൽ
*ഇന്റർ - സ്റ്റേറ്റ് റിവർ വാട്ടേഴ്സ് - കാവേരി, നില, പെരിയാർ ട്രിബ്യൂണലുകൾ
*തീരദേശ ഷിപ്പിംഗും ഉൾനാടൻ നാവിഗേഷനും
*കേരള സംസ്ഥാന ഉൾനാടൻ നാവിഗേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ
*വിവരവും പബ്ലിക് റിലേഷനും
*[[പ്രവാസി കേരളീയകാര്യ വകുപ്പ്|പ്രവാസി കേരളീയരുടെ കാര്യങ്ങൾ]]
*[[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]]
*[[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ്]]
*ദുരന്ത നിവാരണം
*സിവിൽ, ക്രിമിനൽ നീതി ഭരണം
*[[കേരള അഗ്നി രക്ഷാ സേവനം|ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ സർവീസസ്]]
*ജയിലുകൾ
*അച്ചടി, സ്റ്റേഷനറി
*ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമം
*എല്ലാ സുപ്രധാന നയ കാര്യങ്ങളും
*മറ്റൊരാൾക്കും നൽകാത്തവ
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
| colspan="8" style="text-align: center;" |'''ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ'''
|-
|2
|[[എം.ബി. രാജേഷ്]]
|[[പ്രമാണം:MB_Rajesh_large_Image.jpg|100px]]
|[[തൃത്താല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃത്താല]]
|[[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]]
|
* [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
*പഞ്ചായത്തിരാജ്, മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ, കോർപ്പറേഷനുകൾ
*ഗ്രാമീണ വികസനം
*നഗരാസൂത്രണം
*റീജിയണൽ ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റീസ്
*[[കില]] (KILA)
*എക്സൈസ്
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|3
|[[കെ. രാജൻ]]
|[[File:K.Rajan.jpg|100px]]
|[[ഒല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഒല്ലൂർ]]
|[[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]]
|
* [[ലാൻഡ് റവന്യൂ വകുപ്പ്|ലാൻഡ് റവന്യൂ]]
* ഭവനം
* സർവേ ആൻഡ് ലാൻഡ് റികോർഡ്സ്
* ഭൂപരിഷ്കരണം
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]]
| bgcolor="Red" |
|-
|'''4'''
| [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]]
|[[പ്രമാണം:Kn Balagopal M.P.jpeg|146x146ബിന്ദു]]
|[[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊട്ടാരക്കര]]
|[[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]]
|
* [[ധനകാര്യ വകുപ്പ് (കേരളം)|ധനകാര്യം]]
*ദേശീയ സമ്പാദ്യം
*സ്റ്റോർസ് പർച്ചേഴ്സ്
*വാണിജ്യനികുതി, കാർഷിക ആദായനികുതി
*ട്രഷറികൾ
*ലോട്ടറികൾ
*സംസ്ഥാന ഓഡിറ്റ്
*കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്
*സംസ്ഥാന ഇൻഷുറൻസ്
*[[കേരള ഫിനാൻഷ്യൽ കോർപ്പറേഷൻ]]
*സ്റ്റാമ്പുകളും സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടിയും
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|5
|[[പി. രാജീവ്]]
|[[പ്രമാണം:P. Rajeev 2023.tif|126x126ബിന്ദു]]
|[[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]]
|[[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]]
|
* നിയമം
*വ്യവസായം (വ്യാവസായിക സഹകരണ സംഘങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ)
*വാണിജ്യം
*ഖനനവും ജിയോളജിയും
*മെറ്റൽ, മിനറൽ ഇൻഡസ്ട്രീസ്
*പെട്രോളിയം, പെട്രോകെമിക്കൽ വ്യവസായങ്ങൾ
*കൈത്തറി, തുണിത്തരങ്ങൾ
*ഖാദി, ഗ്രാമ വ്യവസായങ്ങൾ
*കയർ
*കശുവണ്ടി വ്യവസായം
*പഞ്ചസാര, ശർക്കര വ്യവസായങ്ങൾ
*പ്ലാന്റേഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|6
|[[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
|
|[[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ]]
|[[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]]
|
* [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്|പൊതുമരാമത്ത്]]
* വിനോദ സഞ്ചാരം
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|7
|[[വീണാ ജോർജ്ജ്]]
|[[File:Veena_George.jpg|100px]]
|[[ആറന്മുള നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറന്മുള]]
|[[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]]
|
* ആരോഗ്യം
*കുടുംബക്ഷേമം
*മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസം
*മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി
*തദ്ദേശീയ മരുന്നുകൾ
*ആയുഷ്
*മയക്കുമരുന്ന് നിയന്ത്രണം
*വനിതാ ശിശുക്ഷേമം
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|8
|[[വി. ശിവൻകുട്ടി]]
|[[പ്രമാണം:V.SIVANKUTTI.jpg|142x142ബിന്ദു]]
|[[നേമം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നേമം]]
|[[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]]
|
* [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതു വിദ്യാഭ്യാസം]]
*സാക്ഷരതാ പ്രസ്ഥാനം
*തൊഴിൽ
*ജോലിയും, പരിശീലനവും
*കഴിവുകൾ, പുനരധിവാസം
*ഫാക്ടറികളും ബോയിലറുകളും
*ഇൻഷുറൻസ് മെഡിക്കൽ സേവനം
*വ്യാവസായിക ട്രൈബ്യൂണലുകൾ
*ലേബർ കോടതികൾ
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|9
|[[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]]
|
|[[ഇടുക്കി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇടുക്കി]]
|[[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]]
|
* ജലസേചനം
*കമാൻഡ് ഏരിയ ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റി
*ഭൂഗർഭജല വകുപ്പ്
*ജലവിതരണവും ശുചിത്വവും
|[[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കെസി (എം)]]
| bgcolor="#f79c14" |
|-
|10
|[[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]
|[[പ്രമാണം:K. Krishnankutty.jpg|134x134ബിന്ദു]]
|[[ചിറ്റൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചിറ്റൂർ]]
|[[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]]
|
* വൈദ്യുതി
*[[അനെർട്ട്]]
*[[കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്]]
*വൈദ്യുത ഊർജ്ജ ഉൽപാദനവും വിതരണവും
|[[ജനതാദൾ (സെക്കുലർ)|ജെഡി (എസ്)]]
| bgcolor="#198035" |
|-
|11
|[[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]
|[[File:A.K._Saseendran.jpg|100px]]
|[[എലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|എലത്തൂർ]]
|[[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]]
|
* [[കേരള വനം വന്യജീവി വകുപ്പ്|വനം]]
*വന്യജീവി സംരക്ഷണം
*തണ്ണീർത്തടവും കണ്ടൽ സംരക്ഷണവും
|[[നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി|എൻസിപി]]
| bgcolor="#1ca9c9" |
|-
|12
|[[ആന്റണി രാജു]]
''(ഒന്നാം പാദം)''
|[[File:Antony_Raju.jpg|100px]]
|[[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം]]
|[[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]]
|
* [[കേരള ഗതാഗത വകുപ്പ്|റോഡ് ഗതാഗതം]]
*[[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്]]
*ജലഗതാഗതം
*
|[[ജനാധിപത്യ കേരള കോൺഗ്രസ്|ജെകെസി]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|13
|[[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]]
''(ഒന്നാം പാദം)''
|
|[[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത്]]
|[[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]]
|
* തുറമുഖം
*മ്യൂസിയം
*പുരാവസ്തു
*ആർക്കൈവുകൾ
*ഗ്രന്ഥരക്ഷാലയം
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ലീഗ്|ഐഎൻഎൽ]]
| bgcolor="#21a329" |
|-
|14
|[[വി. അബ്ദുൽറഹ്മാൻ]]
|[[File:Abdurahman.jpg|100px]]
|[[താനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|താനൂർ]]
|[[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]]
|
* കായികം
*വഖഫും ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനവും
*തപാലും ടെലിഗ്രാഫുകളും
*റെയിൽവേ
|[[നാഷണൽ സെക്യുലർ കോൺഫറൻസ്|എൻഎസ്സി]]
| bgcolor="#21a329" |
|-
|15
|[[പി. പ്രസാദ്]]
|
|[[ചേർത്തല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേർത്തല]]
|[[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]]
|
* [[കൃഷി വകുപ്പ് (കേരളം)|കൃഷി]]
*ഫാർമർ വെൽഫെയർ ബോർഡ് (കർഷക ക്ഷേമ പദ്ധിതി)
*മണ്ണ് സർവേയും മണ്ണ് സംരക്ഷണവും
*[[കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാല|കേരള കാർഷിക സർവകലാശാല]]
*അരി, ഭക്ഷ്യധാന്യ ഉൽപാദനം
*കരിമ്പും എണ്ണക്കുരു ഉൽപാദനവും
*ഹോർട്ടികൾച്ചർ, ഫ്ലോറി കൾച്ചർ, പച്ചക്കറി ഉത്പാദനം
*കൃഷിയിടവും തേനീച്ചവളർത്തലും
*വെയർഹൗസിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]]
| bgcolor="Red" |
|-
|16
|[[ജി.ആർ. അനിൽ]]
|[[File:Minister_GR_Anil.jpg|100px]]
|[[നെടുമങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെടുമങ്ങാട്]]
|[[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]]
|
* ഭക്ഷ്യം, പൊതുവിതരണം
*ഉപഭോക്തൃകാര്യം
*ലീഗൽ മെട്രോളജി
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]]
| bgcolor="Red" |
|-
|17
| [[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ (പൊതുപ്രവർത്തകൻ)|കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|[[പ്രമാണം:Radakrishnan.jpeg|148x148ബിന്ദു]]
|[[ചേലക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേലക്കര]]
|[[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]]
|
* ദേവസ്വം
* പിന്നോക്കക്ഷേമം
*പാർലമെന്ററി കാര്യം
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|18
|[[വി.എൻ. വാസവൻ]]
|[[File:Vasavanmla.jpg|100px]]
|[[ഏറ്റുമാനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറ്റുമാനൂർ]]
|[[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]]
|
* സഹകരണം
* രജിസ്ട്രേഷൻ
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|19
|[[ജെ. ചിഞ്ചു റാണി]]
|
|[[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചടയമംഗലം]]
|[[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]]
|
* മൃഗസംരക്ഷണം
* ക്ഷീര വികസനം, ക്ഷീര- സഹകരണ സംഘങ്ങൾ
*കന്നുകാലി പരിപാലനം
*കോഴി പരിപാലനം
*തുകൽ വ്യവസായം
*മൃഗശാല
*കേരള വെറ്റിനറി & ആനിമൽ സയൻസ് സർവ്വകലാശാല
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]]
| bgcolor="Red" |
|-
|20
|[[ആർ. ബിന്ദു]]
|[[File:R._Bindu_inaugurates_Pooja_chess_tournament.jpg|100px]]
|[[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിങ്ങാലക്കുട]]
|[[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]]
|
* ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം
*സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം
*സർവ്വകലാശാലകൾ (കാർഷിക, വെറ്റിനറി, ഫിഷറീസ്, മെഡിക്കൽ, ഡിജിറ്റൽ സർവ്വകലാശാലകൾ ഒഴികെ)
*പ്രവേശന പരീക്ഷകൾ
*നാഷണൽ കേഡറ്റ് കോർപ്സ്
*അധിക നൈപുണ്യ ഏറ്റെടുക്കൽ പ്രോഗ്രാം (ASAP)
*സാമൂഹ്യ നീതി
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|}
<section end="മന്ത്രിസഭ"/>
== ചെയർ ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+
!'''ക്രമം'''
! colspan="2" |'''പേര്'''
!സ്ഥാനം
!നിയോജകമണ്ഡലം
!ജില്ല
!colspan="2" scope="col" | കക്ഷി
|-
|1
|[[എ.എൻ. ഷംസീർ]]
|[[File:A.N._Shamseer.jpg|100x100ബിന്ദു]]
|[[സ്പീക്കർ (രാഷ്ട്രീയം)|സ്പീക്കർ]]
| [[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തലശ്ശേരി]]
| [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐഎം]]
|bgcolor=#FF0000|
|-
|2
|[[ചിറ്റയം ഗോപകുമാർ]]
|[[File:Chittayam.jpg|100px]]
|ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ
| [[അടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അടൂർ]]
|[[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]]
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]]
|bgcolor=#FF0000|
|}
== ചീഫ് വിപ്പ് ==
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center"
|+
!'''ക്രമം'''
! colspan="2" |'''പേര്'''
!'''സ്ഥാനം'''
!'''മണ്ഡലം'''
!'''ജില്ല'''
!colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി
|-
|1
|[[എൻ. ജയരാജ്]]
|
|[[ചീഫ് വിപ്പ്]]
| [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]
| [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]]
| [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കെസി (എം)]]
| bgcolor=#f79c14|
|}
==സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങ് ==
[[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[സെൻട്രൽ സ്റ്റേഡിയം (തിരുവനന്തപുരം)|സെൻട്രൽ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ]] 2021 മെയ് 20 വ്യാഴാഴ്ച 3:30 ന് രണ്ടാം, പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. സിപിഎമ്മിന്റേയും, സിപിഐയുടെയും നയമനുസരിച്ച് നിലവിലെ മന്ത്രിമാർക്ക് പകരം ഇത്തവണ പുതുമുഖങ്ങളാണ് മന്ത്രിസഭയിലുള്ളത്. എല്ലാ സിപിഐഎം, സിപിഐ മന്ത്രിമാരും അലപ്പുഴയിലെ രക്തസാക്ഷി മണ്ഡപത്തിൽ സന്ദർശനം നടത്തിയിട്ടാണ് സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങിന് എത്തിച്ചേർന്നത്. [[കൊറോണ വൈറസ് രോഗം 2019|കോവിഡ് 19]] പ്രോട്ടോക്കോൾ കർശനമായി പാലിച്ചുകൊണ്ട് നടന്ന സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങിൽ 350 ഓളം പേർ പങ്കെടുത്തു.<ref>{{Cite web|last=Siju|first=V. S.|title=Swearing-in ceremony needs only Governor, officials, oath register|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/swearing-in-ceremony-needs-only-governor-officials-oath-register-1.5676779|access-date=2021-05-20|website=Mathrubhumi|language=en}}</ref>
== മുൻ മന്ത്രിമാർ ==
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 82%;"
!ക്രമം
!പേര്
!ചിത്രം
!നിയോജകമണ്ഡലം
!ജില്ല
!കാലഘട്ടം
!വകുപ്പുകൾ
! colspan="2" |കക്ഷി
|-
|1
|[[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]]
|[[പ്രമാണം:MV Govindan Master.jpg|120x120ബിന്ദു]]
|[[തളിപ്പറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|തളിപ്പറമ്പ്]]
|[[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]]
|[[മേയ് 20]] [[2021]] -
[[സെപ്റ്റംബർ 2]] [[2022]]
|
* തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം
*പഞ്ചായത്തിരാജ്, മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ, കോർപ്പറേഷനുകൾ
*ഗ്രാമീണ വികസനം
*നഗരാസൂത്രണം
*റീജിയണൽ ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റീസ്
*കില (KILA)
*എക്സൈസ്
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000"|
|-
|2
|[[സജി ചെറിയാൻ]]
|[[പ്രമാണം:Saji Cheriyan.jpg|129x129ബിന്ദു]]
|[[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചെങ്ങന്നൂർ]]
|[[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]]
|[[മേയ് 20]] [[2021]] -
[[ജൂലൈ 6]] [[2022]]
|
* മത്സ്യബന്ധനം
*ഹാർബർ എഞ്ചിനീയറിംഗ്
* ഫിഷറീസ് സർവ്വകലാശാല
*സംസ്കാരം
*കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപ്പറേഷൻ
*കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി
*കേരള സംസ്ഥാന സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകരുടെ ക്ഷേമനിധി ബോർഡ്
*മലയാള ഭാഷ, സംസ്കാരം, പൈതൃക സംരക്ഷണം
*മലയാള കലാസാഹിത്യ നാടക അക്കാഡമി
*മലയാള കലയും നാടോടിക്കഥകളും
*യുവജനകാര്യം
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000"|3.K radhakrishnan
|4.AHAMED DEVARKOVIL (Port Department )
|5.ANTONY RAJU (transport department )
|}
== വിവാദങ്ങൾ ==
കോവിഡ്-19ന്റെ രണ്ടാം തരംഗത്തിനിടയിൽ 500 പേരുടെ പങ്കെടുപ്പിച്ച് സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങ് നടത്താനുള്ള സർക്കാരിന്റെ തീരുമാനത്തിന് പല കോണുകളിൽ നിന്നും വിമർശനമുയർന്നിരുന്നു. ഈ നീക്കം സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലും വ്യാപകമായി വിമർശിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{Cite web|title=Kerala govt to have 21-member cabinet; swearing-in ceremony of Pinarayi Vijayan, others to be held on May 20|url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/kerala-govt-to-have-21-member-cabinet-swearing-in-ceremony-of-pinarayi-vijayan-others-to-be-held-on-may/758031|access-date=2021-05-18|website=www.timesnownews.com|language=en}}</ref> കേരളത്തിലെ മാറിമാറിയുള്ള എൽഡിഎഫ്, യുഡിഎഫ് സർക്കാരുകളുണ്ടാക്കുന്ന പ്രവണതയവസാനിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് പിണറായി വിജയൻ സർക്കാരിൻറെ രണ്ടാമത്തെ ടേം. ഏപ്രിൽ 6 ന് നടന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 140 അംഗ നിയമസഭയിൽ സിപിഐഎം നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി 99 സീറ്റുകൾ നേടിയിരുന്നു. മെയ് 20ന് 500 പേരുമായി സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങ് നടത്തുമെന്നാണ് സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചത്, എന്നാൽ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷന്റെ കേരളാ ഘടകം ഈ ചടങ്ങ് ഓൺലൈനായി നടത്താൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. കോവിഡ്-19 കേസുകൾ വർദ്ധിച്ചതിനെ തുടർന്ന് മെയ് 23 വരെ കേരളം സമ്പൂർണ്ണ ലോക്ഡൗണിലായിരുന്നു ഈ സമയം.<ref>{{Cite web|last=May 17|first=PTI /|last2=2021|last3=Ist|first3=20:20|title=Swearing-in ceremony of LDF govt on May 20 {{!}} India News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/swearing-in-ceremony-of-ldf-govt-on-may-20/articleshow/82710676.cms|access-date=2021-05-18|website=The Times of India|language=en}}</ref>
== ഇതും കാണുക ==
* [[കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ|കേരള മന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]]
* [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരള മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
* [[കേരളചരിത്രം|കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രം]]
* [[ഇന്ത്യയിലെ ഇപ്പോഴത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|നിലവിലെ ഇന്ത്യൻ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]]
* [[പിണറായി വിജയൻ]]
* [[ഒന്നാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|ഒന്നാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ]]
== അവലംബം ==
<references />
{{Kerala ministries}}
{{Fifteenth KLA}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]]
3znoeri6ccvhyy4cboplefsbga3uzi9
4620089
4620088
2026-05-18T11:07:55Z
GV2010
217548
/* */
4620089
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox government cabinet
| cabinet_type = മന്ത്രിസഭ
| cabinet_number = 23
| jurisdiction = [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]]
| flag =
| flag_border = true
| incumbent =
| image =
| image_size = 180px
| caption =
| date_formed = 20 മേയ് 2021
| date_dissolved = 17 മേയ് 2026
| government_head = [[പിണറായി വിജയൻ]]
| government_head_history =
| state_head =[[ആരിഫ് മുഹമ്മദ് ഖാൻ]] [[രാജേന്ദ്ര ആർലേക്കർ]]
| members_number = 21
| former_members_number =
| total_number =
| political_parties = {{legend2|{{Left Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}
| legislature_status = [[Majority government|ഭൂരിപക്ഷം]]
| opposition_cabinet =
| opposition_party = {{legend2|{{United Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യുഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}
| opposition_leader =[[വി.ഡി. സതീശൻ]]
| election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]]
| last_election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2016)|2016]]
| legislature_term = 5 വർഷം
| budget =
| advice_and_consent1 =
| advice_and_consent2 =
<!-- etc. -->
| incoming_formation =
| outgoing_formation =
| previous = [[ഒന്നാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|ഒന്നാം പിണറായി മന്ത്രിസഭ]]
| successor =
}}
[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021-2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] വിജയിച്ചതിന് ശേഷം രൂപീകരിച്ച [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭയാണ് '''രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ''' . 2021 മെയ് 20നാണ് മന്ത്രിസഭ അധികാരമേൽക്കുന്നത്.[[ഒന്നാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|ഒന്നാം പിണറായി മന്ത്രിസഭയിൽ]] 20 മന്ത്രിമാർ ആയിരുന്നെങ്കിൽ രണ്ടാം തവണ 21 കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ ഉള്ള [[പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|സർക്കാരാണ്]] സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് ചുമതലയേൽക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/magazine/assembly-polls/story/20210517-assembly-election-results-2021-how-kerala-cm-pinarayi-vijayan-returned-to-power-for-a-historic-second-term-1799917-2021-05-07|title=Assembly election results 2021: How Kerala CM Pinarayi Vijayan returned to power for a historic second term|access-date=2021-05-08|last=May 7|first=Jeemon Jacob Kochi|last2=May 17|first2=2021 ISSUE DATE|website=India Today|language=en|last3=May 8|first3=2021UPDATED|last4=Ist|first4=2021 12:27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/live-updates-election-results-2021-west-bengal-assam-kerala-tamil-nadu-puducherry/liveblog/82348971.cms|title=Election Results 2021 Live Updates: BJP to hold nationwide dharna on May 5|access-date=2021-05-08|website=The Times of India|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/politics/kerala-election-results-2021-live-updates-counting-scheduled-to-begin-at-8-am-cm-pinarayi-vijayan-and-cpm-hopeful-of-come-back-3697505.html|title=Kerala Election Results 2021: CM Vijayan Says 'Historic' Win Belongs to People, Metro Man E Sreedharan Loses in Palakkad|access-date=2021-05-08|date=2021-05-02|website=www.news18.com|language=en}}</ref> 21 അംഗ മന്ത്രിസഭയിൽ മുഖ്യമന്തിയുൾപ്പടേ സിപിഐഎമ്മിന് പന്ത്രണ്ട് പേരും, സിപിഐക്ക് നാലു പേരും, കേരള കോൺഗ്രസ്(എം), എൻസിപി, ജനതാദൾ (എസ്) എന്നിവർക്ക് ഒന്ന് വീതവും, ഐഎൻഎൽ, ജനാധിപത്യ കേരള കോൺഗ്രസ്, കോൺഗ്രസ്(എസ്), കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി) എന്നിവർക്ക് രണ്ടര വർഷക്കാലത്തേക്ക് ഒരോ മന്ത്രിമാരുമാണുള്ളത്. ആദ്യ രണ്ടരവർഷം ഐഎൻഎലിന്റെ [[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ|അഹമ്മദ് ദേവർകോവിലും]], ജനാധിപത്യ കോൺഗ്രസിന്റെ [[ആന്റണി രാജു|ആന്റണി രാജുവും]] മന്ത്രിമാരാകും, അടുത്ത രണ്ടരക്കൊല്ലം [[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ|കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാറും]], [[രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളി|രാമചന്ദ്രൻ കടന്നപ്പള്ളിയുമാണ്]] മന്ത്രിമാർ.
== മന്ത്രിസഭ ==
<section begin="മന്ത്രിസഭ"/>
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center" style="font-size: 82%;"
|+
!ക്രമം
!പേര്
!ചിത്രം
!നിയോജകമണ്ഡലം
!ജില്ല
!വകുപ്പുകൾ
! colspan="2" scope="col" | കക്ഷി
|-
| 1
| [[പിണറായി വിജയൻ]]
([[മുഖ്യമന്ത്രി (ഇന്ത്യ)|മുഖ്യമന്ത്രി]])
|[[പ്രമാണം:Pinarayi.JPG|126x126ബിന്ദു]]
| [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]]
| [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]]
|
* പൊതുഭരണം
*അഖിലേന്ത്യാ സേവനങ്ങൾ ([[ഐ.എ.എസ്.|ഐ.എ.എസ്]], [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]], ഐ.എഫ്.എസ്)
*ആസൂത്രണവും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളും
*ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ, പരിസ്ഥിതി
*മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം
*ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങൾ
*ഉദ്യോഗസ്ഥ-ഭരണപരിഷ്കരണം
*തിരഞ്ഞെടുപ്പ്
*ഏകീകരണം
*വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ
*സൈനിക ക്ഷേമം
*ദുരിതാശ്വാസം
*സംസ്ഥാന ആതിഥ്യം
*വിമാനത്താവളങ്ങൾ
*മെട്രോ റെയിൽ
*ഇന്റർ - സ്റ്റേറ്റ് റിവർ വാട്ടേഴ്സ് - കാവേരി, നില, പെരിയാർ ട്രിബ്യൂണലുകൾ
*തീരദേശ ഷിപ്പിംഗും ഉൾനാടൻ നാവിഗേഷനും
*കേരള സംസ്ഥാന ഉൾനാടൻ നാവിഗേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ
*വിവരവും പബ്ലിക് റിലേഷനും
*[[പ്രവാസി കേരളീയകാര്യ വകുപ്പ്|പ്രവാസി കേരളീയരുടെ കാര്യങ്ങൾ]]
*[[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]]
*[[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ്]]
*ദുരന്ത നിവാരണം
*സിവിൽ, ക്രിമിനൽ നീതി ഭരണം
*[[കേരള അഗ്നി രക്ഷാ സേവനം|ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ സർവീസസ്]]
*ജയിലുകൾ
*അച്ചടി, സ്റ്റേഷനറി
*ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമം
*എല്ലാ സുപ്രധാന നയ കാര്യങ്ങളും
*മറ്റൊരാൾക്കും നൽകാത്തവ
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
| colspan="8" style="text-align: center;" |'''ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ'''
|-
|2
|[[എം.ബി. രാജേഷ്]]
|[[പ്രമാണം:MB_Rajesh_large_Image.jpg|100px]]
|[[തൃത്താല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃത്താല]]
|[[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]]
|
* [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം]]
*പഞ്ചായത്തിരാജ്, മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ, കോർപ്പറേഷനുകൾ
*ഗ്രാമീണ വികസനം
*നഗരാസൂത്രണം
*റീജിയണൽ ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റീസ്
*[[കില]] (KILA)
*എക്സൈസ്
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|3
|[[കെ. രാജൻ]]
|[[File:K.Rajan.jpg|100px]]
|[[ഒല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഒല്ലൂർ]]
|[[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]]
|
* [[ലാൻഡ് റവന്യൂ വകുപ്പ്|ലാൻഡ് റവന്യൂ]]
* ഭവനം
* സർവേ ആൻഡ് ലാൻഡ് റികോർഡ്സ്
* ഭൂപരിഷ്കരണം
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]]
| bgcolor="Red" |
|-
|'''4'''
| [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]]
|[[പ്രമാണം:Kn Balagopal M.P.jpeg|146x146ബിന്ദു]]
|[[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊട്ടാരക്കര]]
|[[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]]
|
* [[ധനകാര്യ വകുപ്പ് (കേരളം)|ധനകാര്യം]]
*ദേശീയ സമ്പാദ്യം
*സ്റ്റോർസ് പർച്ചേഴ്സ്
*വാണിജ്യനികുതി, കാർഷിക ആദായനികുതി
*ട്രഷറികൾ
*ലോട്ടറികൾ
*സംസ്ഥാന ഓഡിറ്റ്
*കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്
*സംസ്ഥാന ഇൻഷുറൻസ്
*[[കേരള ഫിനാൻഷ്യൽ കോർപ്പറേഷൻ]]
*സ്റ്റാമ്പുകളും സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടിയും
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|5
|[[പി. രാജീവ്]]
|[[പ്രമാണം:P. Rajeev 2023.tif|126x126ബിന്ദു]]
|[[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]]
|[[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]]
|
* നിയമം
*വ്യവസായം (വ്യാവസായിക സഹകരണ സംഘങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ)
*വാണിജ്യം
*ഖനനവും ജിയോളജിയും
*മെറ്റൽ, മിനറൽ ഇൻഡസ്ട്രീസ്
*പെട്രോളിയം, പെട്രോകെമിക്കൽ വ്യവസായങ്ങൾ
*കൈത്തറി, തുണിത്തരങ്ങൾ
*ഖാദി, ഗ്രാമ വ്യവസായങ്ങൾ
*കയർ
*കശുവണ്ടി വ്യവസായം
*പഞ്ചസാര, ശർക്കര വ്യവസായങ്ങൾ
*പ്ലാന്റേഷൻ ഡയറക്ടറേറ്റ്
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|6
|[[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]]
|
|[[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ]]
|[[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]]
|
* [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്|പൊതുമരാമത്ത്]]
* വിനോദ സഞ്ചാരം
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|7
|[[വീണാ ജോർജ്ജ്]]
|[[File:Veena_George.jpg|100px]]
|[[ആറന്മുള നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറന്മുള]]
|[[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]]
|
* ആരോഗ്യം
*കുടുംബക്ഷേമം
*മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസം
*മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി
*തദ്ദേശീയ മരുന്നുകൾ
*ആയുഷ്
*മയക്കുമരുന്ന് നിയന്ത്രണം
*വനിതാ ശിശുക്ഷേമം
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|8
|[[വി. ശിവൻകുട്ടി]]
|[[പ്രമാണം:V.SIVANKUTTI.jpg|142x142ബിന്ദു]]
|[[നേമം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നേമം]]
|[[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]]
|
* [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതു വിദ്യാഭ്യാസം]]
*സാക്ഷരതാ പ്രസ്ഥാനം
*തൊഴിൽ
*ജോലിയും, പരിശീലനവും
*കഴിവുകൾ, പുനരധിവാസം
*ഫാക്ടറികളും ബോയിലറുകളും
*ഇൻഷുറൻസ് മെഡിക്കൽ സേവനം
*വ്യാവസായിക ട്രൈബ്യൂണലുകൾ
*ലേബർ കോടതികൾ
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|9
|[[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]]
|
|[[ഇടുക്കി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇടുക്കി]]
|[[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]]
|
* ജലസേചനം
*കമാൻഡ് ഏരിയ ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റി
*ഭൂഗർഭജല വകുപ്പ്
*ജലവിതരണവും ശുചിത്വവും
|[[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കെസി (എം)]]
| bgcolor="#f79c14" |
|-
|10
|[[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]]
|[[പ്രമാണം:K. Krishnankutty.jpg|134x134ബിന്ദു]]
|[[ചിറ്റൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചിറ്റൂർ]]
|[[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]]
|
* വൈദ്യുതി
*[[അനെർട്ട്]]
*[[കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്]]
*വൈദ്യുത ഊർജ്ജ ഉൽപാദനവും വിതരണവും
|[[ജനതാദൾ (സെക്കുലർ)|ജെഡി (എസ്)]]
| bgcolor="#198035" |
|-
|11
|[[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]]
|[[File:A.K._Saseendran.jpg|100px]]
|[[എലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|എലത്തൂർ]]
|[[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]]
|
* [[കേരള വനം വന്യജീവി വകുപ്പ്|വനം]]
*വന്യജീവി സംരക്ഷണം
*തണ്ണീർത്തടവും കണ്ടൽ സംരക്ഷണവും
|[[നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി|എൻസിപി]]
| bgcolor="#1ca9c9" |
|-
|12
|[[ആന്റണി രാജു]]
''(ഒന്നാം പാദം)''
|[[File:Antony_Raju.jpg|100px]]
|[[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം]]
|[[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]]
|
* [[കേരള ഗതാഗത വകുപ്പ്|റോഡ് ഗതാഗതം]]
*[[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്]]
*ജലഗതാഗതം
*
|[[ജനാധിപത്യ കേരള കോൺഗ്രസ്|ജെകെസി]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|13
|[[അഹമ്മദ് ദേവർകോവിൽ]]
''(ഒന്നാം പാദം)''
|
|[[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത്]]
|[[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]]
|
* തുറമുഖം
*മ്യൂസിയം
*പുരാവസ്തു
*ആർക്കൈവുകൾ
*ഗ്രന്ഥരക്ഷാലയം
|[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ലീഗ്|ഐഎൻഎൽ]]
| bgcolor="#21a329" |
|-
|14
|[[വി. അബ്ദുൽറഹ്മാൻ]]
|[[File:Abdurahman.jpg|100px]]
|[[താനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|താനൂർ]]
|[[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]]
|
* കായികം
*വഖഫും ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനവും
*തപാലും ടെലിഗ്രാഫുകളും
*റെയിൽവേ
|[[നാഷണൽ സെക്യുലർ കോൺഫറൻസ്|എൻഎസ്സി]]
| bgcolor="#21a329" |
|-
|15
|[[പി. പ്രസാദ്]]
|
|[[ചേർത്തല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേർത്തല]]
|[[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]]
|
* [[കൃഷി വകുപ്പ് (കേരളം)|കൃഷി]]
*ഫാർമർ വെൽഫെയർ ബോർഡ് (കർഷക ക്ഷേമ പദ്ധിതി)
*മണ്ണ് സർവേയും മണ്ണ് സംരക്ഷണവും
*[[കേരള കാർഷിക സർവ്വകലാശാല|കേരള കാർഷിക സർവകലാശാല]]
*അരി, ഭക്ഷ്യധാന്യ ഉൽപാദനം
*കരിമ്പും എണ്ണക്കുരു ഉൽപാദനവും
*ഹോർട്ടികൾച്ചർ, ഫ്ലോറി കൾച്ചർ, പച്ചക്കറി ഉത്പാദനം
*കൃഷിയിടവും തേനീച്ചവളർത്തലും
*വെയർഹൗസിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]]
| bgcolor="Red" |
|-
|16
|[[ജി.ആർ. അനിൽ]]
|[[File:Minister_GR_Anil.jpg|100px]]
|[[നെടുമങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെടുമങ്ങാട്]]
|[[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]]
|
* ഭക്ഷ്യം, പൊതുവിതരണം
*ഉപഭോക്തൃകാര്യം
*ലീഗൽ മെട്രോളജി
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]]
| bgcolor="Red" |
|-
|17
| [[കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ (പൊതുപ്രവർത്തകൻ)|കെ. രാധാകൃഷ്ണൻ]]
|[[പ്രമാണം:Radakrishnan.jpeg|148x148ബിന്ദു]]
|[[ചേലക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേലക്കര]]
|[[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]]
|
* ദേവസ്വം
* പിന്നോക്കക്ഷേമം
*പാർലമെന്ററി കാര്യം
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|18
|[[വി.എൻ. വാസവൻ]]
|[[File:Vasavanmla.jpg|100px]]
|[[ഏറ്റുമാനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറ്റുമാനൂർ]]
|[[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]]
|
* സഹകരണം
* രജിസ്ട്രേഷൻ
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|-
|19
|[[ജെ. ചിഞ്ചു റാണി]]
|
|[[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചടയമംഗലം]]
|[[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]]
|
* മൃഗസംരക്ഷണം
* ക്ഷീര വികസനം, ക്ഷീര- സഹകരണ സംഘങ്ങൾ
*കന്നുകാലി പരിപാലനം
*കോഴി പരിപാലനം
*തുകൽ വ്യവസായം
*മൃഗശാല
*കേരള വെറ്റിനറി & ആനിമൽ സയൻസ് സർവ്വകലാശാല
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]]
| bgcolor="Red" |
|-
|20
|[[ആർ. ബിന്ദു]]
|[[File:R._Bindu_inaugurates_Pooja_chess_tournament.jpg|100px]]
|[[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിങ്ങാലക്കുട]]
|[[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]]
|
* ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം
*സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം
*സർവ്വകലാശാലകൾ (കാർഷിക, വെറ്റിനറി, ഫിഷറീസ്, മെഡിക്കൽ, ഡിജിറ്റൽ സർവ്വകലാശാലകൾ ഒഴികെ)
*പ്രവേശന പരീക്ഷകൾ
*നാഷണൽ കേഡറ്റ് കോർപ്സ്
*അധിക നൈപുണ്യ ഏറ്റെടുക്കൽ പ്രോഗ്രാം (ASAP)
*സാമൂഹ്യ നീതി
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000" |
|}
<section end="മന്ത്രിസഭ"/>
== ചെയർ ==
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|+
!'''ക്രമം'''
! colspan="2" |'''പേര്'''
!സ്ഥാനം
!നിയോജകമണ്ഡലം
!ജില്ല
!colspan="2" scope="col" | കക്ഷി
|-
|1
|[[എ.എൻ. ഷംസീർ]]
|[[File:A.N._Shamseer.jpg|100x100ബിന്ദു]]
|[[സ്പീക്കർ (രാഷ്ട്രീയം)|സ്പീക്കർ]]
| [[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തലശ്ശേരി]]
| [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]]
| [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐഎം]]
|bgcolor=#FF0000|
|-
|2
|[[ചിറ്റയം ഗോപകുമാർ]]
|[[File:Chittayam.jpg|100px]]
|ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ
| [[അടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അടൂർ]]
|[[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]]
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സിപിഐ]]
|bgcolor=#FF0000|
|}
== ചീഫ് വിപ്പ് ==
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center"
|+
!'''ക്രമം'''
! colspan="2" |'''പേര്'''
!'''സ്ഥാനം'''
!'''മണ്ഡലം'''
!'''ജില്ല'''
!colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി
|-
|1
|[[എൻ. ജയരാജ്]]
|
|[[ചീഫ് വിപ്പ്]]
| [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]
| [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]]
| [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)|കെസി (എം)]]
| bgcolor=#f79c14|
|}
==സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങ് ==
[[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തെ]] [[സെൻട്രൽ സ്റ്റേഡിയം (തിരുവനന്തപുരം)|സെൻട്രൽ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ]] 2021 മെയ് 20 വ്യാഴാഴ്ച 3:30 ന് രണ്ടാം, പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. സിപിഎമ്മിന്റേയും, സിപിഐയുടെയും നയമനുസരിച്ച് നിലവിലെ മന്ത്രിമാർക്ക് പകരം ഇത്തവണ പുതുമുഖങ്ങളാണ് മന്ത്രിസഭയിലുള്ളത്. എല്ലാ സിപിഐഎം, സിപിഐ മന്ത്രിമാരും അലപ്പുഴയിലെ രക്തസാക്ഷി മണ്ഡപത്തിൽ സന്ദർശനം നടത്തിയിട്ടാണ് സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങിന് എത്തിച്ചേർന്നത്. [[കൊറോണ വൈറസ് രോഗം 2019|കോവിഡ് 19]] പ്രോട്ടോക്കോൾ കർശനമായി പാലിച്ചുകൊണ്ട് നടന്ന സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങിൽ 350 ഓളം പേർ പങ്കെടുത്തു.<ref>{{Cite web|last=Siju|first=V. S.|title=Swearing-in ceremony needs only Governor, officials, oath register|url=https://english.mathrubhumi.com/news/kerala/swearing-in-ceremony-needs-only-governor-officials-oath-register-1.5676779|access-date=2021-05-20|website=Mathrubhumi|language=en}}</ref>
== മുൻ മന്ത്രിമാർ ==
{| class="wikitable sortable" style="font-size: 82%;"
!ക്രമം
!പേര്
!ചിത്രം
!നിയോജകമണ്ഡലം
!ജില്ല
!കാലഘട്ടം
!വകുപ്പുകൾ
! colspan="2" |കക്ഷി
|-
|1
|[[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ]]
|[[പ്രമാണം:MV Govindan Master.jpg|120x120ബിന്ദു]]
|[[തളിപ്പറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|തളിപ്പറമ്പ്]]
|[[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]]
|[[മേയ് 20]] [[2021]] -
[[സെപ്റ്റംബർ 2]] [[2022]]
|
* തദ്ദേശ സ്വയംഭരണം
*പഞ്ചായത്തിരാജ്, മുനിസിപ്പാലിറ്റികൾ, കോർപ്പറേഷനുകൾ
*ഗ്രാമീണ വികസനം
*നഗരാസൂത്രണം
*റീജിയണൽ ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റീസ്
*കില (KILA)
*എക്സൈസ്
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000"|
|-
|2
|[[സജി ചെറിയാൻ]]
|[[പ്രമാണം:Saji Cheriyan.jpg|129x129ബിന്ദു]]
|[[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചെങ്ങന്നൂർ]]
|[[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]]
|[[മേയ് 20]] [[2021]] -
[[ജൂലൈ 6]] [[2022]]
|
* മത്സ്യബന്ധനം
*ഹാർബർ എഞ്ചിനീയറിംഗ്
* ഫിഷറീസ് സർവ്വകലാശാല
*സംസ്കാരം
*കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപ്പറേഷൻ
*കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി
*കേരള സംസ്ഥാന സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകരുടെ ക്ഷേമനിധി ബോർഡ്
*മലയാള ഭാഷ, സംസ്കാരം, പൈതൃക സംരക്ഷണം
*മലയാള കലാസാഹിത്യ നാടക അക്കാഡമി
*മലയാള കലയും നാടോടിക്കഥകളും
*യുവജനകാര്യം
|[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സിപിഐ (എം)]]
| bgcolor="#FF0000"|3.K radhakrishnan
|4.AHAMED DEVARKOVIL (Port Department )
|5.ANTONY RAJU (transport department )
|}
== വിവാദങ്ങൾ ==
കോവിഡ്-19ന്റെ രണ്ടാം തരംഗത്തിനിടയിൽ 500 പേരുടെ പങ്കെടുപ്പിച്ച് സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങ് നടത്താനുള്ള സർക്കാരിന്റെ തീരുമാനത്തിന് പല കോണുകളിൽ നിന്നും വിമർശനമുയർന്നിരുന്നു. ഈ നീക്കം സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലും വ്യാപകമായി വിമർശിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{Cite web|title=Kerala govt to have 21-member cabinet; swearing-in ceremony of Pinarayi Vijayan, others to be held on May 20|url=https://www.timesnownews.com/india/kerala/article/kerala-govt-to-have-21-member-cabinet-swearing-in-ceremony-of-pinarayi-vijayan-others-to-be-held-on-may/758031|access-date=2021-05-18|website=www.timesnownews.com|language=en}}</ref> കേരളത്തിലെ മാറിമാറിയുള്ള എൽഡിഎഫ്, യുഡിഎഫ് സർക്കാരുകളുണ്ടാക്കുന്ന പ്രവണതയവസാനിപ്പിച്ചുകൊണ്ടാണ് പിണറായി വിജയൻ സർക്കാരിൻറെ രണ്ടാമത്തെ ടേം. ഏപ്രിൽ 6 ന് നടന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 140 അംഗ നിയമസഭയിൽ സിപിഐഎം നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി 99 സീറ്റുകൾ നേടിയിരുന്നു. മെയ് 20ന് 500 പേരുമായി സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങ് നടത്തുമെന്നാണ് സർക്കാർ തീരുമാനിച്ചത്, എന്നാൽ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷന്റെ കേരളാ ഘടകം ഈ ചടങ്ങ് ഓൺലൈനായി നടത്താൻ ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. കോവിഡ്-19 കേസുകൾ വർദ്ധിച്ചതിനെ തുടർന്ന് മെയ് 23 വരെ കേരളം സമ്പൂർണ്ണ ലോക്ഡൗണിലായിരുന്നു ഈ സമയം.<ref>{{Cite web|last=May 17|first=PTI /|last2=2021|last3=Ist|first3=20:20|title=Swearing-in ceremony of LDF govt on May 20 {{!}} India News - Times of India|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/swearing-in-ceremony-of-ldf-govt-on-may-20/articleshow/82710676.cms|access-date=2021-05-18|website=The Times of India|language=en}}</ref>
== ഇതും കാണുക ==
* [[കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ|കേരള മന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]]
* [[കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|കേരള മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]]
* [[കേരളചരിത്രം|കേരളത്തിന്റെ ചരിത്രം]]
* [[ഇന്ത്യയിലെ ഇപ്പോഴത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക|നിലവിലെ ഇന്ത്യൻ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]]
* [[പിണറായി വിജയൻ]]
* [[ഒന്നാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|ഒന്നാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ]]
== അവലംബം ==
<references />
{{Kerala ministries}}
{{Fifteenth KLA}}
[[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]]
ea44c3gmi59rkdsy4g2gzy2ve752dn4
അനിൽ കുമാരി മൽഹോത്ര
0
541967
4619997
4544872
2026-05-18T01:07:57Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619997
wikitext
text/x-wiki
{{Needs Image}}
{{Infobox person
| name = അനിൽ കുമാരി മൽഹോത്ര <br> Anil Kumari Malhotra
| image =
| image_size =
| caption =
| other_names =
| birth_date =
| birth_place = ഇന്ത്യക്കാരി
| death_date =
| death_place =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| occupation = [[Homoeopathic|ഹോമിയോപ്പതി]] ഡോക്ടർ<br>മെഡിക്കൽ അക്കാഡമിൿ
| years_active =
| known_for = [[Homoeopathy|ഹോമിയോപ്പതി]]
| spouse =
| partner =
| children =
| parents =
| awards = [[Padma Shri|പദ്മശ്രീ]]
| website =
| signature =
}}
ഇന്ത്യക്കാരിയായ ഒരു ഹോമിയോ ഡോക്ടറും നെഹ്റു ഹോമിയോപ്പതി മെഡിക്കൽ കോളേജിന്റെയും [[ഡെൽഹി സർവകലാശാല|ഡെൽഹി സർവകലാശാലയിലെ]] ഹോസ്പിറ്റലിന്റെയും പ്രിൻസിപ്പലാണ് '''അനിൽ കുമാരി മൽഹോത്ര'''. <ref name="Nehru Homoeopathic Medical College & Hospital">{{Cite web|url=http://www.du.ac.in/du/index.php?page=nehru-homoeopathic-medical-college-hospital|title=Nehru Homoeopathic Medical College & Hospital|access-date=30 July 2016|date=2016|publisher=Delhi University|archive-url=https://web.archive.org/web/20160704020416/http://du.ac.in/du/index.php?page=nehru-homoeopathic-medical-college-hospital|archive-date=4 July 2016}}</ref> അവർ ശ്രീ സായി നാഥ് പി.ജി ഹോമിയോപ്പതി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഗ്രാജ്യുവേറ്റിൽ നിന്ന് 2006 -ൽ എം.ഡി കരസ്ഥമാക്കി.<ref name="Notification">{{Cite web|url=http://www.ssnpgih.org/index.php?p=Lectures4|title=Notification|access-date=30 July 2016|date=2006|publisher=Shri Sai Nath Post Graduate Institute of Homeopathy|archive-date=2016-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20160126190031/http://ssnpgih.org/index.php?p=Lectures4|url-status=dead}}</ref>2007 ഓഗസ്റ്റ് 1ന് നെഹ്റു മെഡിക്കൽ കോളേജ് പ്രിൻസിപ്പൽ സ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്ത അവർ<ref name="About the College :">{{Cite web|url=http://www.delhihomeo.com/education.htm|title=About the College :|access-date=30 July 2016|date=2016|publisher=Delhi Homoeo|archive-url=https://web.archive.org/web/20161028143950/http://www.delhihomeo.com/education.htm|archive-date=28 October 2016}}</ref> നിരവധി മെഡിക്കൽ പ്രബന്ധങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതായും മെഡിക്കൽ വർക്ക്ഷോപ്പുകൾ നടത്തിയതായും അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="Scope of Homeopathy in Thrombocytopenia">{{Cite web|url=http://www.bjain.com/journal/articles/viewdetail?item-id=367&item-title=%20%20%20Scope%20of%20Homeopathy%20in%20Thrombocytopenia&action=aa06efc97b193abde8efb29dd04d4239|title=Scope of Homeopathy in Thrombocytopenia|access-date=30 July 2016|date=1 April 2011|publisher=B. Jain Group of Companies|archive-date=2016-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20160827161024/http://www.bjain.com/journal/articles/viewdetail?item-id=367&item-title=%20%20%20Scope%20of%20Homeopathy%20in%20Thrombocytopenia&action=aa06efc97b193abde8efb29dd04d4239|url-status=dead}}</ref><ref name="Singer, archer, surgeon and more: Meet India’s Padma awardees">{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/india/singer-archer-surgeon-and-more-meet-india-s-padma-awardees/story-JZULkCN4kmH6SFRnsFWzkI.html|title=Singer, archer, surgeon and more: Meet India’s Padma awardees|access-date=30 July 2016|date=26 January 2016|website=Hindustan Times}}</ref><ref name="Homoeopathy for Healthy mother & Happy child Ante-natal complaints">{{Cite web|url=http://slideplayer.com/slide/5984270/|title=Homoeopathy for Healthy mother & Happy child Ante-natal complaints|access-date=30 July 2016|last=Anil Kumari Malhotra|date=2007|website=Presentation|archive-date=2016-08-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816161128/http://slideplayer.com/slide/5984270/|url-status=dead}}</ref> നിരവധി മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസ പരിപാടികളിൽ പങ്കെടുക്കുകയും ചെയ്തു. <ref name="Birth Anniversary Celebrations of Dr.Samuel Hahnemann">{{Cite web|url=http://www.homoeotimes.com/june09/html/newsscan.htm|title=Birth Anniversary Celebrations of Dr.Samuel Hahnemann|access-date=30 July 2016|date=2016|website=Homoeo Times}}</ref> വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് 2016 ൽ [[പത്മശ്രീ|പദ്മശ്രീ]] ലഭിച്ചു. <ref name="Padma Awards">{{Cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/PadmaAwards_25012016.pdf|title=Padma Awards|access-date=3 January 2016|date=2016|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20170803085913/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/PadmaAwards_25012016.pdf|archive-date=3 August 2017}}</ref>
== ഇതും കാണുക ==
{{Reflist}}
== പുറാത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{cite web | url=http://timesofindia.indiatimes.com/city/delhi/Padma-awards-for-17-in-city/articleshow/50724052.cms | title=Padma awards for 17 in city | work=The Times of India| date=26 January 2016 | access-date=30 July 2016}}
{{Padma Shri Award Recipients in Medicine}}
{{Authority control}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വനിതാ ഭിഷഗ്വരർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഡെൽഹി സർവ്വകലാശാലാ അദ്ധ്യാപകർ]]
hc4z1100nc075j0lsk01g1ixxz008lk
അർച്ചന ശർമ്മ
0
542903
4620032
4610144
2026-05-18T06:15:00Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620032
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = അർച്ചന ശർമ്മ <br>Archana Sharma
| image = Statue of Archana Sharma (botanist).jpg
| birth_date = {{birth date|1932|02|16|df=yes}}
| birth_place = [[Pune|പൂനെ]], [[Maharashtra|മഹാരാഷ്ട്ര]]
| death_date = {{death date and age|2008|01|14|1932|02|16|df=yes}}
| occupation = [[Botanist|സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞ]]{{·}}[[Cytogeneticis|സൈറ്റോജെനറ്റിസിസ്റ്റ്t]]{{·}}[[Cell biologist|സെൽ ബയോളജിസ്റ്റ്]]{{·}}[[Cytotoxicologist|സൈറ്റോടൊക്സിക്കോളജിസ്റ്റ്]]
| spouse = [[Arun Kumar Sharma|അരുൺ കുമാർ ശർമ]]
}}
[[സസ്യശാസ്ത്രം|സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞ]], സൈറ്റോജെനെറ്റിസ്റ്റ്, [[കോശജീവശാസ്ത്രം|സെൽ ബയോളജിസ്റ്റ്]], സൈറ്റോടോക്സിക്കോളജിസ്റ്റ് എന്നീ നിലകളിൽ പ്രശസ്തയായിരുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞയായിരുന്നു '''അർച്ചന ശർമ്മ.'''<ref>{{Cite web|url=http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_094_05_0672_0672_0.pdf|title=Archana Sharma(1932-2008)|access-date=2021-05-26|archive-date=2018-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921153203/http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_094_05_0672_0672_0.pdf|url-status=dead}}</ref>അലൈംഗികപ്രജനനം വഴി പുനരുൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്ന സസ്യങ്ങളിലെ സ്പെസിഫിക്കേഷൻ പഠനം, മുതിർന്ന ന്യൂക്ലിയസുകളിൽ സെൽ ഡിവിഷന്റെ പ്രേരണ, സസ്യങ്ങളിലെ വ്യത്യസ്ത കോശങ്ങളിലെ പോളിറ്റെനിയുടെ കാരണം, പൂച്ചെടികളുടെ സൈറ്റോടോക്സോണമി, വെള്ളത്തിൽ ആർസെനിക് എന്നിവയുടെ സ്വാധീനം എന്നിവയെപ്പറ്റിയെല്ലാം വ്യാപകമായ പഠനങ്ങൾ നടത്തിയിരുന്നു അർച്ചന. <ref>{{Cite book|url=http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_094_05_0672_0672_0.pdf|title=The Shaping of Indian Science: 1982-2003|pages=1669|archive-date=2018-09-21|access-date=2021-05-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921153203/http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_094_05_0672_0672_0.pdf|url-status=dead}}</ref>
== ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും ==
1932 ഫെബ്രുവരി 16 ന് [[പൂണെ|പൂനെയിൽ]] ബിക്കാനറിലെ കെമിസ്ട്രി പ്രൊഫസറായ പ്രൊഫസർ എൻ പി മുഖർജി ഉൾപ്പെടെയുള്ള അക്കാദമിഷ്യരുടെ കുടുംബത്തിലാണ് അർച്ചന ശർമ്മ ജനിച്ചത്. <ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.insaindia.res.in/BM/BM35_0913.pdf|title=Archana Sharma}}</ref> അവരുടെ ആദ്യകാല വിദ്യാഭ്യാസം രാജസ്ഥാനിലായിരുന്നു. തുടർന്ന് ബി.എസ്സി ബിക്കാനറിൽ നിന്നും 1951 ൽ [[കൊൽക്കത്ത സർവ്വകലാശാല|കൊൽക്കത്ത സർവകലാശാലയിലെ]] സസ്യശാസ്ത്ര വകുപ്പിൽ നിന്നും എം. എസ്. യും നേടി. ശർമ്മ [[ഡോക്ടറേറ്റ്|പിഎച്ച്ഡി]] 1955 ലും ഡി.എസ്സി. 1960 ലും സൈറ്റോജെനെറ്റിക്സ്, ഹ്യൂമൻ ജനിറ്റിക്സ്, എൻവയോൺമെന്റൽ മ്യൂട്ടജെനിസിസ് എന്നിവയിൽ സ്പെഷ്യലൈസ് ചെയ്തു പൂർത്തിയാക്കി. തൽഫലമായി [[കൊൽക്കത്ത സർവ്വകലാശാല|കൊൽക്കത്ത സർവകലാശാലയിൽ]] നിന്നും ഡിഎസ്സി നേടിയ രണ്ടാമത്തെ വനിതയായി.
== കരിയർ ==
1967 ൽ ശർമ്മ [[കൊൽക്കത്ത സർവ്വകലാശാല|കൊൽക്കത്ത സർവകലാശാലയിൽ]] [[കൊൽക്കത്ത സർവ്വകലാശാല|ഫാക്കൽറ്റിയായി ചേർന്നു, പിന്നീട് 1972 ൽ കൊൽക്കത്ത സർവകലാശാലയിലെ]] സെന്റർ ആന്റ് അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡീസ് ഇൻ സെൽ ആന്റ് ക്രോമസോം റിസർച്ചിൽ ജനിതകശാസ്ത്ര പ്രൊഫസറായി. 1981-ൽ എ.കെ.ശർമ്മയെത്തുടർന്ന് സസ്യശാസ്ത്ര വിഭാഗം മേധാവിയായി സ്ഥാനക്കയറ്റം ലഭിച്ചു അവർ അവിടെ 1983 വരെ തുടർന്നു.
അക്കാദമിക് ജീവിതത്തിൽ സൈറ്റോജെനെറ്റിക്സ്, ഹ്യൂമൻ ജനിറ്റിക്സ്, എൻവയോൺമെന്റൽ മ്യൂട്ടജെനിസിസ് എന്നീ മേഖലകളിലെ 70 വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് പിഎച്ച്ഡിക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചു. <ref name=":0"/>
ശർമ്മയുടെ ഗവേഷണം ബൊട്ടാണിക്കൽ സയൻസിൽ മുന്നേറ്റത്തിന് കാരണമായി. സസ്യങ്ങളുടെ പുനരുൽപാദന സസ്യങ്ങളുടെ പ്രത്യേകത, മുതിർന്ന ന്യൂക്ലിയസുകളിൽ കോശവിഭജനം, സസ്യങ്ങളിലെ വ്യത്യസ്ത കോശങ്ങളിലെ പോളിറ്റെനിയുടെ കാരണം, പൂച്ചെടികളുടെ സൈറ്റോടോക്സോണമി, വെള്ളത്തിൽ ആർസെനിക് സ്വാധീനം എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയങ്ങൾ അവരുടെ ശ്രദ്ധേയമായ കണ്ടെത്തലുകളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പൂച്ചെടികളെക്കുറിച്ചുള്ള ക്രോമസോം പഠനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അവരുടെ ഗവേഷണങ്ങളും കണ്ടെത്തലുകളും അവയുടെ വർഗ്ഗീകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പുതിയ ധാരണയിലേക്ക് നയിച്ചു.<ref name=":0"/> മനുഷ്യ ജനിതകശാസ്ത്രത്തിലും, സാധാരണ മനുഷ്യ ജനസംഖ്യയിൽ പ്രത്യേകിച്ചും ജനിതക പോളിമോർഫിസത്തിലും ശർമ്മ വ്യാപകമായി ഗവേഷണം നടത്തി.
യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ, നാഷണൽ കമ്മീഷൻ ഫോർ വിമൻ, സയൻസ് ആൻഡ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് റിസർച്ച് കൗൺസിൽ, പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ്, ഓവർസീസ് സയന്റിഫിക് അഡ്വൈസറി കമ്മിറ്റി തുടങ്ങി നിരവധി സംഘടനകളിൽ അംഗമായിരുന്നു ശർമ്മ. ബയോടെക്നോളജി വകുപ്പിന്റെ സംയോജിത മനുഷ്യശക്തി വികസനം സംബന്ധിച്ച ടാസ്ക് ഫോഴ്സിന്റെ ചെയർപേഴ്സണായും ശർമ്മ പ്രവർത്തിച്ചു. <ref name=":0"/>
ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വകുപ്പിന്റെ സയൻസ് ആൻഡ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് റിസർച്ച് കൗൺസിൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രമുഖ നയരൂപീകരണ സ്ഥാപനങ്ങളുമായി ശർമ്മ സജീവമായി ഇടപെട്ടു; പരിസ്ഥിതി വനം മന്ത്രാലയത്തിന്റെ പരിസ്ഥിതി ഗവേഷണ സമിതി, ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ്; ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ മാനവ വിഭവശേഷി മന്ത്രാലയമായ യുനെസ്കോയുമായുള്ള സഹകരണത്തിനുള്ള പാനൽ; യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ, സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി വകുപ്പ്, ബയോടെക്നോളജി വകുപ്പ് എന്നിവയുടെ വിവിധ സാങ്കേതിക സമിതികൾ എന്നിവയിൽ അംഗമായിരുന്നു. <ref name=":1">{{Cite web|url=http://www.indianbotanists.com/2015/03/archana-sharma-indian-woman-botanist.html|title=Archana Sharma: An Indian Woman Botanist, a Cytogeneticist, Cell Biologist and a Cytotoxicologist|access-date=2019-02-16|language=en-GB|archive-date=2019-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20190216153411/http://www.indianbotanists.com/2015/03/archana-sharma-indian-woman-botanist.html|url-status=dead}}</ref>
== പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ ==
ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിൽ 10 പുസ്തകങ്ങളും 300 മുതൽ 400 വരെ ഗവേഷണ പ്രബന്ധങ്ങളും ശർമ്മ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 1965 ൽ ഭർത്താവ് സഹ പ്രൊഫസർ അരുൺ കുമാർ ശർമയ്ക്കൊപ്പം [https://www.elsevier.com/books/chromosome-techniques/sharma/978-0-408-70942-2 ''ക്രോമസോം ടെക്നിക്സ് - തിയറി ആന്റ് പ്രാക്ടീസ്''] എന്ന പുസ്തകം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. <ref name=":0"/> [[കോശജീവശാസ്ത്രം|സൈറ്റോളജിയുടെയും]] അനുബന്ധ വിഷയങ്ങളുടെയും ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര ജേണലായ ''ന്യൂക്ലിയസിന്റെ'' സ്ഥാപക കൂടിയായിരുന്നു അവർ. 2007 വരെ അതിന്റെ പത്രാധിപരായി തുടർന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://feminisminindia.com/2018/07/30/dr-archana-sharma-pioneering-botanist/|title=Dr. Archana Sharma: The Pioneering Indian Botanist {{!}} #IndianWomenInHistory|access-date=2019-02-16|last=Shah|first=Aditi|date=2018-07-29|website=Feminism In India|language=en-US}}</ref> ''ഇന്ത്യൻ ജേണൽ ഓഫ് എക്സ്പിരിമെന്റൽ ബയോളജി, പ്രൊസീഡിംഗ്സ് ഓഫ് ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമിയുടെ'' എഡിറ്റോറിയൽ ബോർഡുകളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. <ref name=":2">{{Cite web|url=http://insaindia.res.in/detail/N77-0749|title=INSA :: Deceased Fellow Detail|access-date=2019-02-16|website=insaindia.res.in|archive-date=2019-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20190216153245/http://insaindia.res.in/detail/N77-0749|url-status=dead}}</ref>
സിആർസി പ്രസ്സ്, ഓക്സ്ഫോർഡ്, ഐബിഎച്ച്, ക്ലാവർ അക്കാദമിക് (നെതർലാന്റ്സ്), ഗോർഡൻ, ബീച്ച് യുകെ തുടങ്ങിയ പ്രസാധകർക്കായി ശർമ്മ ഒന്നിലധികം ശാസ്ത്രീയ വാല്യങ്ങൾ എഡിറ്റുചെയ്തു.
== സ്വകാര്യ ജീവിതം ==
''ഇന്ത്യൻ സൈറ്റോളജിയുടെ പിതാവായി'' വിലയിരുത്തപ്പെടുന്ന [[അരുൺ കുമാർ ശർമ]]യെയാണ് അർച്ചന വിവാഹം കഴിച്ചത്.<ref name="Soni2010">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NkmkxB3sCPUC&pg=PT375|title=Fundamentals Of Botany|last=N. K. Soni|date=1 April 2010|publisher=Tata McGraw-Hill Education|isbn=978-1-259-08349-5|pages=375–}}</ref><ref name="List of 14 Eminent Geneticists (With their Contributions)">{{Cite web|url=http://www.biologydiscussion.com/genetics/geneticists/list-of-14-eminent-geneticists-with-their-contributions/35674|title=List of 14 Eminent Geneticists (With their Contributions)|access-date=13 September 2016|date=2016|publisher=Biology Discussion|archive-date=2016-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20160919214250/http://www.biologydiscussion.com/genetics/geneticists/list-of-14-eminent-geneticists-with-their-contributions/35674|url-status=dead}}</ref><ref name="World Who Is Who and Does What in Environment and Conservation">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=iWb7AQAAQBAJ&pg=PA294|title=World Who Is Who and Does What in Environment and Conservation|last=Nicholas Polunin|date=5 November 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-05938-6|pages=294–}}</ref>
2008 ജനുവരി 14 ന് അവർ മരണമടഞ്ഞു. <ref name=":1"/>
== അവാർഡുകൾ ==
* ജിപി ചാറ്റർജി അവാർഡ്, 1995
* എസ് ജി സിൻഹ അവാർഡ്, 1995
* [[പത്മഭൂഷൺ|പത്മ ഭൂഷൺ]] (ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതിയുടെ മൂന്നാമത്തെ ഉയർന്ന സിവിലിയൻ അവാർഡ്), 1984 <ref name="Padma Awards">{{Cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|access-date=July 21, 2015|date=2015|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archive-url=https://www.webcitation.org/6U68ulwpb?url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archive-date=November 15, 2014}}</ref>
* [http://indianbotsoc.org/Achievers.pdf ബിർബൽ സാഹ്നി മെഡൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171027231730/http://indianbotsoc.org/Achievers.pdf |date=2017-10-27 }}, 1984
* FICCI അവാർഡ്, 1983
* [[ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് (ബാംഗ്ളുർ)|ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസിലെ]] ഫെലോഷിപ്പ്, 1977 <ref>{{Cite web|url=https://www.ias.ac.in/describe/fellow/Sharma,_Prof._Archana|title=Fellowship {{!}} Indian Academy of Sciences|access-date=2019-02-16|website=www.ias.ac.in}}</ref>
* [[ശാന്തി സ്വരൂപ് ഭട്നാഗർ പുരസ്കാരം|ശാന്തി സ്വരൂപ് ഭട്നഗർ സമ്മാനം]], 1975 <ref name="View Bhatnagar Awardees">{{Cite web|url=http://ssbprize.gov.in/Content/AwardeeList.aspx|title=View Bhatnagar Awardees|access-date=September 4, 2016|date=2016|publisher=Shanti Swarup Bhatnagar Prize}}</ref>
* [https://iisc.ac.in/research/accolades/j-c-bose-fellowship-awardees/ ജെ സി ബോസ് അവാർഡ്], 1972
==അവലംബം==
{{reflist}}
{{PadmaBhushanAwardRecipients 1980–89}}
{{SSBPST recipients in Biological Science}}
{{വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ പദ്മഭൂഷൻ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ}}
{{authority control}}
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ജനിതകശാസ്ത്രജ്ഞർ]]
[[വർഗ്ഗം:2008-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1932-ൽ ജനിച്ചവർ]]
nhf2gxm0fn6ia0w2ehezck4rlextbmu
അരുൺ കുമാർ ശർമ
0
542924
4620014
4610127
2026-05-18T04:18:26Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620014
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox scientist
| name = അരുൺ കുമാർ ശർമ<br> Arun Kumar Sharma
| image = Arun Kumar Sharma - Kolkata 2009-11-07 2682.JPG
| alt =
| caption =
| birth_date = {{birth date|1924|12|31|df=yes}}
| birth_place = [[Kolkata|കൊൽക്കത്ത]], [[West Bengal|പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
| death_date = {{death date and age|2017|7|6|1924|12|31|df=yes}}<ref>{{Cite journal |title=In memorium: Professor Arun Kumar Sharma |journal = The Nucleus|volume = 60|issue = 3|last1=Lavania |first1=Umesh C. |last2=Gajra |first2=Bani |date=2017-12-01 |pages=243–245 |language=en |doi=10.1007/s13237-017-0226-3 |doi-access=free }}</ref>
| death_place = [[Kolkata|കൊൽക്കത്ത]], [[West Bengal|പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
| residence = [[Kolkata|കൊൽക്കത്ത]], [[West Bengal|പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
| nationality = [[Indian nationality|ഇന്ത്യക്കാരൻ]]
| fields = [[Cytogenetics|സൈറ്റോജനറ്റിക്സ്]]<br>[[Cytochemistry|സൈറ്റോകെമിസ്ട്രി]]<br>[[Cell biology|സെൽ ബയോളജി]]
| workplaces = {{ublist | [[Botanical Survey of India|ബൊട്ടാണിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | [[University of Calcutta|കൊൽക്കത്ത സർവ്വകലാശാല]] }}
| alma_mater = {{ublist | [[Asutosh College]] (B.Sc.) | [[Rajabazar Science College]] (M.Sc.) & (Ph.D.) | [[University of Calcutta]] | }}
| doctoral_advisor =
| doctoral_students =
| known_for = [[Chromosomes|ക്രോമസോം]] പഠനങ്ങൾ
| awards = 1967 [[Shanti Swarup Bhatnagar Prize]]<br>1972 [[Asiatic Society|AS]] Paul Bruhl Medal<br>1974 [[Indian Botanical Society|IBS]] Birbal Sahni Medal<br>1976 [[University Grants Commission (India)|UGC]] J. C. Bose Award<br>1976 [[Indian National Science Academy|INSA]] Silver Jubilee Medal<br>1979 FICCI Award<br>1983 [[Padma Bhushan]]<br>1993 [[Om Prakash Bhasin Award]]<br>1994 G. M. Modi Award<br>1998 [[Indian National Science Academy|INSA]] M. N. Saha Medal<br>1999 [[VASVIK Industrial Research Award|VASVIK Award]]<br>2008 Rathindra Puraskar
}}
ഒരു ഇന്ത്യൻ സൈറ്റോജനറ്റിസ്റ്റ്, [[കോശജീവശാസ്ത്രം|സെൽ ജീവശാസ്ത്രജ്ഞൻ]], സൈറ്റോകെമിസ്റ്റ്, [[കൊൽക്കത്ത സർവ്വകലാശാല]]യിലെ കോളേജ് ഓഫ് സയൻസ് ആന്റ് ടെക്നോളജിയിലെ സസ്യശാസ്ത്രവിഭാഗം തലവൻ, മുൻ സർ റാഷ്ബിഹാരി ഘോഷ് പ്രഫസർ എന്നീ നിലകളിലെല്ലാം പ്രശസ്തനാണ് '''എകെഎസ്''' എന്നപേരിൽ ജനകീയനായ '''അരുൺ കുമാർ ശർമ''' (1924 - 2017).<ref name="Indian Fellow — Arun Kumar Sharma">{{Cite web|url=http://insaindia.res.in/detail.php?id=N70-0750|title=Indian Fellow — Arun Kumar Sharma|access-date=13 September 2016|date=2016|publisher=Indian National Science Academy|archive-date=2021-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210509195608/https://www.insaindia.res.in/detail.php?id=N70-0750|url-status=dead}}</ref> ഇന്ത്യൻ സൈറ്റോളജിയുടെ പിതാവായി പലരും അദ്ദേഹത്തെ കണക്കാക്കുന്നു, <ref name="Soni2010">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NkmkxB3sCPUC&pg=PT375|title=Fundamentals Of Botany|last=N. K. Soni|date=1 April 2010|publisher=Tata McGraw-Hill Education|isbn=978-1-259-08349-5|pages=375–}}</ref> <ref name="List of 14 Eminent Geneticists (With their Contributions)">{{Cite web|url=http://www.biologydiscussion.com/genetics/geneticists/list-of-14-eminent-geneticists-with-their-contributions/35674|title=List of 14 Eminent Geneticists (With their Contributions)|access-date=13 September 2016|date=2016|publisher=Biology Discussion|archive-date=2016-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20160919214250/http://www.biologydiscussion.com/genetics/geneticists/list-of-14-eminent-geneticists-with-their-contributions/35674|url-status=dead}}</ref> ''യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ സെൽ ആന്റ് ക്രോമസോമിനെക്കുറിച്ചുള്ള സെന്റർ ഫോർ അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡിക്ക്'' നേതൃത്വം ''നൽകിയ അദ്ദേഹം ക്രോമസോമുകളുടെ ഭൗതികവും രാസപരവുമായ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള'' പഠനങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധേയനാണ്. <ref name="Handbook of Shanti Swarup Bhatnagar Prize Winners">{{Cite web|url=http://www.csirhrdg.res.in/ssb.pdf|title=Handbook of Shanti Swarup Bhatnagar Prize Winners|access-date=12 September 2016|date=1999|publisher=Council of Scientific and Industrial Research|pages=36|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304043957/http://www.csirhrdg.res.in/ssb.pdf|archive-date=4 March 2016}}</ref> ജവഹർലാൽ നെഹ്റു ഫെലോ അദ്ദേഹം ഓം പ്രകാശ് ഭാസിൻ അവാർഡും വാസ്വിക് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ച് അവാർഡും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ബഹുമതികൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്. ശാസ്ത്ര ഗവേഷണത്തിനായുള്ള ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റിന്റെ പരമോന്നത ഏജൻസിയായ [[കൗൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ച്]], ബയോളജിക്കൽ സയൻസിന് നൽകിയ സംഭാവനകൾക്ക് 1967 ൽ ശാസ്ത്ര- [[ശാന്തി സ്വരൂപ് ഭട്നാഗർ പുരസ്കാരം|സാങ്കേതിക വിദ്യകൾക്കുള്ള ശാന്തി സ്വരൂപ് ഭട്നഗർ സമ്മാനം നൽകി.]] <ref name="View Bhatnagar Awardees">{{Cite web|url=http://ssbprize.gov.in/Content/AwardeeList.aspx|title=View Bhatnagar Awardees|access-date=4 September 2016|date=2016|publisher=Shanti Swarup Bhatnagar Prize}}</ref> 1983 ൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന മൂന്നാമത്തെ സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മഭൂഷൺ|പദ്ഭൂഷൻ]] ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിന് നൽകി<ref name="Padma Awards">{{Cite web|url=http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|title=Padma Awards|access-date=13 September 2016|date=2016|publisher=Ministry of Home Affairs, Government of India|archive-url=https://web.archive.org/web/20151015193758/http://mha.nic.in/sites/upload_files/mha/files/LST-PDAWD-2013.pdf|archive-date=15 October 2015}}</ref>
== ജീവചരിത്രം ==
അരുൺ കുമാർ ശർമ 1924 ഡിസംബർ 31 -ന് [[കൊൽക്കത്ത|കൊൽക്കത്തയിൽ]] ചാരു ചന്ദ്ര ശർമ്മ-ഷോവമോയി ദമ്പതികളുടെ മകനായി ജനിച്ചുവെങ്കിലും 8 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ പിതാവ് മരിച്ചപ്പോൾ കുടുംബം സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലാവുകയും അവൻ മുത്തശ്ശിമാരുടെ വീട്ടിൽ വളരുകയും ചെയ്തു. <ref name="Living Legends in Indian Science">{{Cite journal|url=http://www.currentscience.ac.in/Volumes/107/03/0522.pdf|title=Living Legends in Indian Science|last=Umesh C. Lavania|journal=Current Science|date=August 2014|volume=107|issue=3}}</ref> മിത്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷനിലായിരുന്നു ആദ്യകാല സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം, തുടർന്ന് 1939 ൽ [[കൊൽക്കത്ത സർവ്വകലാശാല|കൊൽക്കത്ത സർവകലാശാലയിലെ]] അസുതോഷ് കോളേജിൽ ചേർന്നു. ''1943 ൽ പകുതി-സ്കോളർഷിപ്പോടെ പഠിച്ച അദ്ദേഹം സസ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടി.'' 1945 ൽ രാജബസാർ സയൻസ് കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും (എംഎസ്സി) നേടി. പിന്നീട് 1955 ൽ ഇതേ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഡോക്ടർ ഓഫ് സയൻസ് ബിരുദവും നേടി. ബിരുദാനന്തര ബിരുദം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, [[യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ|പബ്ലിക് സർവീസ് കരിയറിനായി യൂണിയൻ പബ്ലിക് സർവീസ് കമ്മീഷൻ]] പരീക്ഷ പാസായ അദ്ദേഹം ബൊട്ടാണിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അഞ്ചുപേരിൽ ഒരാളായിരുന്നു. അവിടെ ഹൗറയിൽ[[ഹെർബേറിയം|ഹെർബേറിയത്തിന്റെയും]] റോയൽ ബൊട്ടാണിക്കൽ ഗാർഡനിലെ പൂന്തോട്ടത്തിന്റെയും വികസനമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിനു നൽകിയ ജോലി. [[ജൈവവർഗ്ഗീകരണശാസ്ത്രം|ഇവിടെ ടാക്സോണമിയിൽ]] പരിശീലനം നേടി താൽക്കാലിക അധ്യാപകനായി ജോലി ചെയ്തെങ്കിലും [[കൊൽക്കത്ത സർവ്വകലാശാല|കൊൽക്കത്ത സർവകലാശാലയിലേക്ക്]] മാറി, 1947 ൽ താൽക്കാലിക അധ്യാപകനായി. 1948 ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ അസിസ്റ്റന്റ് ലക്ചററായി. അവിടെ അക്കാദമിക് ജീവിതം മുഴുവൻ ചെലവഴിച്ചു. 1990 ൽ ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റിന്റെ തലവനായും 1990 ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ''സെന്റർ ഫോർ അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡി ഓൺ സെൽ ആന്റ് ക്രോമസോമിന്റെ'' പ്രൊജക്ട് കോ-ഓർദിനേറ്റർ ആയി.<ref name="World Who Is Who and Does What in Environment and Conservation">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=iWb7AQAAQBAJ&pg=PA294|title=World Who Is Who and Does What in Environment and Conservation|last=Nicholas Polunin|date=5 November 2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-134-05938-6|pages=294–}}</ref> ഇതിനിടയിൽ, ഒരു ലക്ചറർ (1952), വായനക്കാരൻ (1962), പ്രൊഫസർ (1970), ''സർ റാഷ്ബെഹാരി ഘോസ് പ്രൊഫസർ'' (1988 വരെ), [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമി|ഐഎൻഎസ്എ]] ഗോൾഡൻ ജൂബിലി റിസർച്ച് പ്രൊഫസർ (1985–90) എന്നീ നിലകളിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഔദ്യോഗിക വിരമിക്കൽ കഴിഞ്ഞ ഒരു ഓണററി പ്രൊഫസർ എന്ന നിലയിൽ അവിടെ തുടരുന്നു. <ref name="Indian Fellow — Arun Kumar Sharma"/>
അക്കാദമിക്, സൈറ്റോളജിസ്റ്റ്, സയൻസ് എഴുത്തുകാരി എന്നിവയായ<ref name="Indian Botanists">{{Cite web|url=http://www.indianbotanists.com/2015/03/archana-sharma-indian-woman-botanist.html|title=Indian Botanists|access-date=13 September 2016|date=2016|publisher=indianbotanists.com|archive-date=2019-02-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20190216153411/http://www.indianbotanists.com/2015/03/archana-sharma-indian-woman-botanist.html|url-status=dead}}</ref><ref name="au:Sharma, Archana.">{{Cite web|url=http://www.worldcat.org/search?q=au%3ASharma%2C+Archana.&qt=hot_author|title=au:Sharma, Archana.|access-date=13 September 2016|date=2016|website=Author search results|publisher=WorldCat}}</ref> [[അർച്ചന ശർമ്മ|അർച്ചന ശർമയെ]] അദ്ദേഹം വിവാഹം കഴിച്ചു, അവർ കൊൽക്കത്തയിൽ താമസിച്ചു; 2008 ൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ മരിച്ചു. <ref name="Archana Sharma(1932-2008)">{{Cite web|url=http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_094_05_0672_0672_0.pdf|title=Archana Sharma(1932-2008)|access-date=13 September 2016|date=2008|publisher=Current Science|archive-date=2018-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180921153203/http://www.currentscience.ac.in/Downloads/article_id_094_05_0672_0672_0.pdf|url-status=dead}}</ref>
== ലെഗസി ==
ഇന്ത്യയിലെ സൈറ്റോജെനെറ്റിക്സ്, സൈറ്റോകെമിസ്ട്രി എന്നിവയിൽ ഗവേഷണം നടത്തിയ ശർമ്മ, സസ്യങ്ങളുടെ ക്രോമസോം ഘടനയെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്നതിനായി പുതിയ ഗവേഷണ സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ വികസിപ്പിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി നേടി. <ref name="Brief Profile of the Awardee">{{Cite web|url=http://ssbprize.gov.in/Content/Detail.aspx?AID=46|title=Brief Profile of the Awardee|access-date=12 September 2016|date=2016|publisher=Shanti Swarup Bhatnagar Prize}}</ref> അസംസ്കൃത ജീവികളിലെ സ്പെസിഫിക്കേഷൻ എന്ന ആശയവും അവയുടെ ശാരീരികവും രാസപരവുമായ സ്വഭാവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ക്രോമസോമുകളുടെ പഠനത്തിനായി അദ്ദേഹം വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ചില സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ [[ഡി.എൻ.എ|, ആവർത്തിച്ചുള്ള ഡിഎൻഎ]] ഓർസിൻ ബാൻഡിംഗ്, ഒന്നിലധികം ഡിഎൻഎ വിശകലനം, ക്രോമസോമുകളുടെ രാസസ്വഭാവവിശകലനം എന്നിവ അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവച്ചു ഇവ ഇന്ന് ആഗോളതലത്തിൽ പരിശീലിക്കുന്നു. <ref name="Indian Fellow — Arun Kumar Sharma"/> സെൽ പുനരുജ്ജീവനത്തിന് സഹായിക്കുന്ന രാസ പ്രയോഗത്തിലൂടെ മുതിർന്നവരുടെ ന്യൂക്ലിയസുകളിൽ വിഭജനം ഉണ്ടാക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം ഒരു പുതിയ പ്രോട്ടോക്കോൾ അവതരിപ്പിച്ചു. [[സപുഷ്പി|ആൻജിയോസ്പെർം]] [[ജൈവവർഗ്ഗീകരണശാസ്ത്രം|ടാക്സോണമി]] പുനർനിർവചിച്ചു, ചലനാത്മക ഡിഎൻഎയുടെ പുതിയ ആശയങ്ങൾ, ക്രോമസോമുകളുടെ ചലനാത്മക ഘടന, സ്വഭാവം എന്നിവ നിർദ്ദേശിക്കുകയും ഭ്രൂണ വികിരണവും ഇൻ-വിട്രോ സംസ്കാരങ്ങളും വേരിയബിളിൻറെ ഉത്പാദനത്തിനും ടിഷ്യു കൾച്ചറിനെ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവജാലങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനും ഉപകരണമായി ഉപയോഗിക്കാനും നിർദ്ദേശിച്ചു. ജനിതക വ്യതിയാനം നിലനിർത്തുന്നു. ജനിതക സ്കെലട്ടൻ നിലനിർത്തിക്കൊണ്ടുതന്നെ ഓർഗനോജെനിസിസ്, ഡിഫറൻസേഷൻ, റീപ്രൊഡക്ഷൻ എന്നിവ ക്രോമസോമുകളുടെ വേരിയബിൾ രാസഘടന നൽകുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠനങ്ങൾ തെളിയിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗവേഷണങ്ങൾ നിരവധി പുസ്തകങ്ങളിലൂടെയും 500 ലധികം ലേഖനങ്ങളിലൂടെയും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; <ref name="Sharma, Arun Kumar, 1924 December 31-">{{Cite web|url=http://id.loc.gov/authorities/names/n82079106.html|title=Sharma, Arun Kumar, 1924 December 31-|access-date=13 September 2016|date=2016|publisher=Library of Congress}}</ref> ''ക്രോമസോം പെയിന്റിംഗ്: തത്വങ്ങൾ, തന്ത്രങ്ങളും വ്യാപ്തിയും'', <ref name="SharmaSharma2011">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=-QPwCAAAQBAJ|title=Chromosome Painting: Principles, Strategies and Scope|last=Arun Kumar Sharma|last2=Archana Sharma|date=27 June 2011|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-94-010-0330-8}}</ref> ''ക്രോമസോം സാങ്കേതികതകൾ: സിദ്ധാന്തവും പ്രയോഗവും'', <ref name="SharmaSharma1972">{{Cite book|url=https://archive.org/details/chromosometechni0000shar_v7q3|title=Chromosome techniques: theory and practice|last=Arun Kumar Sharma|last2=Archana Sharma|publisher=Butterworths|year=1972|url-access=registration}}</ref> ''ക്രോമസോം സാങ്കേതികതകൾ - ഒരു മാനുവൽ'', <ref name="Chromosome Techniques — A Manual">{{Cite book|title=Chromosome Techniques — A Manual|last=Arun Kumar Sharma|last2=Archana Sharma|publisher=Harwood Academic Publishers|year=1996|isbn=9783718655137|pages=368|oclc=911378914}}</ref> ''ബൊട്ടാണിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ'', <ref name="SharmaDhakre1995">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Hhi1AAAAIAAJ|title=Flora of Agra District|last=Arun Kumar Sharma|last2=J. S. Dhakre|last3=Botanical Survey of India|publisher=Botanical Survey of India|year=1995}}</ref> ''സെൽ, ക്രോമസോം റിസർച്ചിലെ പുരോഗതി'', <ref name="Sharma1989">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=TpQ_AAAAYAAJ|title=Advances in Cell and Chromosome Research|last=Arun Kumar Sharma|date=1 January 1989|publisher=Oxford & IBH Publishing Company|isbn=978-81-204-0451-9}}</ref> ''പ്ലാന്റ് ജീനോം: ജൈവവൈവിധ്യവും പരിണാമവും'' (2 വാല്യങ്ങൾ), <ref name="SharmaSharma2006">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=EGNFAQAAIAAJ|title=Plant Genome: Biodiversity and Evolution|last=Arun Kumar Sharma|last2=Archana Sharma|date=30 May 2006|publisher=Science Publishers|isbn=978-1-57808-413-5}}</ref> <ref name="Sharma2006">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=xpWHrgEACAAJ|title=Plant Genome: Biodiversity and EvolutionVol. 2: Lower Groups|last=A K Sharma|date=5 January 2006|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-57808-413-5}}</ref> ''വിവിധതരം ഈന്തപ്പനകളുടെ സൈറ്റോളജി'' അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ ചില കൃതികളാണ് ''ഫിലോജെനിയുടെയും സ്പെസിഫിക്കേഷന്റെയും പ്രശ്നങ്ങളുടെ പരിഹാരം'' <ref name="SharmaSarkar1956">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=NWREAAAAYAAJ|title=Cytology of Different Species of Palms and Its Bearing on the Solution of the Problems of Phylogeny and Speciation|last=Arun Kumar Sharma|last2=Santosh Kumar Sarkar|publisher=Martinus Nijhoff|year=1956}}</ref> ''ബൊട്ടാണിക്കൽ റിവ്യൂ'' ഓഫ് സ്പ്രിംഗർ, ''ഇന്റർനാഷണൽ റിവ്യൂ ഓഫ് സൈറ്റോളജി'' ഓഫ് എൽസെവിയർ, ''എൻസൈക്ലോപീഡിയ ഓഫ് മൈക്രോസ്കോപ്പി, മൈക്രോ ടെക്നിക്'' ഓഫ് വാൻ നോസ്ട്രാന്റ്, ''ദി സെൽ ന്യൂക്ലിയസ്'', ''ട്രോപ്പിക്കൽ ബോട്ടണി'' ഓഫ് അക്കാദമിക് പ്രസ്സ് എന്നിവയും അദ്ദേഹം പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുസ്തകങ്ങളിൽ അക്കാദമിക് പഠനത്തിനുള്ള പാഠങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു. <ref name="Animal Cytogenetics and Gene Mapping">{{Cite web|url=https://advs.usu.edu/files/uploads/advs5820syllibi.pdf|title=Animal Cytogenetics and Gene Mapping|access-date=13 September 2016|date=1999|publisher=Utah State University|archive-url=https://web.archive.org/web/20100619153206/http://advs.usu.edu/files/uploads/advs5820syllibi.pdf|archive-date=19 June 2010}}</ref>
കൊൽക്കത്ത സർവകലാശാലയിലെ സസ്യശാസ്ത്ര വിഭാഗം മേധാവിയായിരിക്കെ സ്ഥാപിതമായ ''സെന്റർ ഫോർ അഡ്വാൻസ്ഡ് സ്റ്റഡി ഓൺ സെൽ ആന്റ് ക്രോമസോമിന്റെ'' സ്ഥാപകനായിരുന്നു ശർമ്മ. <ref name="Indian Fellow — Arun Kumar Sharma"/> 1978 ൽ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കമ്മിറ്റി ഓഫ് ഐയുബിഎസ്-ഐഎൻഎസ്എ, 1981 മുതൽ 1989 വരെ മാൻ, ബയോസ്ഫിയർ പ്രോഗ്രാം കമ്മിറ്റി, 1990 ൽ ഏഷ്യയിലെ വികസനത്തിനും ഫാസാസ് കമ്മീഷൻ തുടങ്ങി നിരവധി ദേശീയ അന്തർദ്ദേശീയ ശാസ്ത്ര സമിതികളുടെ അദ്ധ്യക്ഷനായി. 1980 ൽ വികസനത്തിൽ ശാസ്ത്ര-എഞ്ചിനീയറിംഗ് സൊസൈറ്റികളുടെ പങ്ക് സംബന്ധിച്ച ആഗോള തുടർച്ചയായ സമിതിയുടെ സഹ ചെയർ), 1990 മുതൽ 1998 വരെ ബിർള ഇൻഡസ്ട്രിയൽ &amp; ടെക്നോളജിക്കൽ മ്യൂസിയം, 1997 ൽ ബയോടെക്നോളജി വകുപ്പിന്റെ പ്ലാന്റ് ആൻഡ് ബയോടെക്നോളജി കമ്മിറ്റി, പ്ലാന്റ് സയൻസ് റിസർച്ച് കമ്മിറ്റി 1998 മുതൽ 2004 വരെ [[കൗൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ച്|കൗൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ച്.]] ഇന്റർനാഷണൽ യൂണിയൻ ഓഫ് ബയോളജിക്കൽ സയൻസസിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് കമ്മിറ്റി (1982–85), ബയോളജിക്കൽ മോണിറ്ററിംഗ് ഓഫ് സ്റ്റേറ്റ് ഓഫ് എൻവയോൺമെന്റ് (1983) ''എന്നിവയിലെ അംഗമായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഇന്റർനാഷണൽ ഫൗണ്ടേഷൻ ഫോർ സയൻസിന്റെ'' ബോർഡ് ഓഫ് ട്രസ്റ്റീസ് അംഗമായിരുന്നു. 1984 മുതൽ 1987 വരെ. 1984 ൽ ഫെഡറേഷൻ രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഏഷ്യൻ സയന്റിഫിക് അക്കാദമികളുടെയും സൊസൈറ്റികളുടെയും സ്ഥാപക പ്രസിഡന്റായി അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. സൊസൈറ്റി ഓഫ് സൈറ്റോളജിസ്റ്റ്സ് ആൻഡ് ജനിറ്റിസ്റ്റ്സ്, ഇന്ത്യ (1976–78), <ref name="History — SOCG">{{Cite web|url=http://socg.in/history/|title=History — SOCG|access-date=13 September 2016|date=2016|publisher=Society of Cytologists and Geneticists|archive-date=2019-10-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20191023112646/http://socg.in/history/|url-status=dead}}</ref> ബൊട്ടാണിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ബംഗാൾ (1977–79), [[ഇന്ത്യൻ സയൻസ് കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ സയൻസ് കോൺഗ്രസ് അസോസിയേഷൻ]] (1981), <ref name="List of Past General Presidents">{{Cite web|url=http://sciencecongress.nic.in/html/past_general_presidents.php|title=List of Past General Presidents|access-date=13 September 2016|date=2016|publisher=Indian Science Congress Association|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605035323/http://www.sciencecongress.nic.in/html/past_general_presidents.php|archive-date=5 June 2016}}</ref> ഇന്ത്യൻ സൊസൈറ്റി ഓഫ് സെൽ ബയോളജി (1979–80), <ref name="Executive Committee (1979–80)">{{Cite web|url=http://www.iscb.org.in/homepage.htm|title=Executive Committee (1979–80)|access-date=13 September 2016|date=2016|publisher=Indian Society of Cell Biology|archive-date=2020-01-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200122191652/http://www.iscb.org.in/homepage.htm|url-status=dead}}</ref> ഇന്ത്യൻ ബൊട്ടാണിക്കൽ സൊസൈറ്റി (1980), [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമി]] (1983–84). <ref name="Past Presidents">{{Cite web|url=http://insaindia.res.in/past_council.php|title=Past Presidents|access-date=13 September 2016|date=2016|publisher=INSA|archive-date=2016-10-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20161012053900/http://insaindia.res.in/past_council.php|url-status=dead}}</ref> ''ദി ന്യൂക്ലിയസ്'' ജേണൽ ഓഫ് സ്പ്രിംഗറിന്റെ മുൻ ചീഫ് എഡിറ്ററായ അദ്ദേഹം ''പ്രൊസീഡിംഗ്സ് ഓഫ് [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമി]]'', ''ജേണൽ ഓഫ് സൈറ്റോളജി ആൻഡ് ജനിറ്റിക്സ്'', ''പ്രൊസീഡിംഗ്സ് ഓഫ് [[ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് (ബാംഗ്ളുർ)|ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ്]]'' തുടങ്ങിയ ജേണലുകളുടെ എഡിറ്റോറിയൽ ബോർഡുകളിൽ അംഗമായിരുന്നു. ''ഇന്ത്യൻ ജേണൽ ഓഫ് എക്സ്പിരിമെന്റൽ ബയോളജി'' . 80 പിഎച്ച്ഡി, 10 ഡിഎസ്സി പണ്ഡിതന്മാരെ അവരുടെ ഗവേഷണങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref name="Living Legends in Indian Science"/>
== അവാർഡുകളും ബഹുമതികളും ==
1972 ''ൽ ഉയർന്ന സസ്യങ്ങളിലെ വികസനത്തിനും വ്യത്യാസത്തിനും ഉള്ള ക്രോമസോമുകളെക്കുറിച്ചുള്ള'' എച്ച്എസ് പ്രോജക്ടിനായി ജവഹർലാൽ നെഹ്റു ഫെലോഷിപ്പിന് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ശർമ, <ref name="List of Jawaharlal Nehru Fellows">{{Cite web|url=http://www.jnmf.in/flist.html|title=List of Jawaharlal Nehru Fellows|access-date=14 September 2016|date=2016|publisher=Jawaharlal Nehru Memorial Fund}}</ref> അതേ വർഷം തന്നെ [[ഏഷ്യാറ്റിക് സൊസൈറ്റി]] പോൾ ബ്രൂൾ മെമ്മോറിയൽ മെഡൽ നേടി. <ref name="Indian Fellow — Arun Kumar Sharma"/> ഇന്ത്യൻ ബൊട്ടാണിക്കൽ സൊസൈറ്റി 1974 ൽ അദ്ദേഹത്തിന് ബിർബൽ സാഹ്നി മെഡൽ നൽകി <ref name="Award Achievers — Birbal Sahni Medal">{{Cite web|url=http://www.indianbotsoc.org/aa.php|title=Award Achievers — Birbal Sahni Medal|access-date=13 September 2016|date=2016|publisher=Indian Botanical Society|archive-date=2021-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20210427090543/http://www.indianbotsoc.org/aa.php|url-status=dead}}</ref> കൂടാതെ 1976 [[കൗൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ച്|ലെ കൗൺസിൽ ഓഫ് സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ചിൽ]] നിന്നുള്ള ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഇന്ത്യൻ സയൻസ് അവാർഡുകളിലൊന്നായ [[ശാന്തി സ്വരൂപ് ഭട്നാഗർ പുരസ്കാരം|ബയോളജിക്കൽ സയൻസസിനുള്ള ശാന്തി സ്വരൂപ് ഭട്നഗർ സമ്മാനം]] അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. <ref name="Brief Profile of the Awardee"/> 1976 ൽ അദ്ദേഹത്തിന് രണ്ട് അവാർഡുകൾ കൂടി ലഭിച്ചു, [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ|യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷന്റെ]] [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമി|ഉദ്ഘാടന ജെ സി ബോസ് അവാർഡ്, ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമിയുടെ]] (ഐഎൻഎസ്എ) സിൽവർ ജൂബിലി മെഡൽ, ഐഎൻഎ 1985 ൽ ഗോൾഡൻ ജൂബിലി പ്രൊഫസർഷിപ്പ്, 1998 ൽ മേഘ്നാദ് സാഹ മെഡൽ എന്നിവ നൽകി അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു.<ref name="Silver Jubilee Medal and Meghnad Saha Medal">{{Cite web|url=http://insaindia.res.in/recipients.php#abs|title=Silver Jubilee Medal and Meghnad Saha Medal|access-date=13 September 2016|date=2016|publisher=INSA|archive-date=2016-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160916233840/http://insaindia.res.in/recipients.php#abs|url-status=dead}}</ref> 1977 ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാന്റ്സ് കമ്മീഷൻ അദ്ദേഹത്തെ ഒരു ദേശീയ പ്രൊഫസറായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. 1979 ൽ ഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ചേമ്പേഴ്സ് ഓഫ് കൊമേഴ്സ് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയുടെ FICCI അവാർഡ് ലഭിച്ചു. 1983 ൽ ഏറ്റവും ഉയർന്ന മൂന്നാമത്തെ സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മഭൂഷൺ|പത്മഭൂഷൻ]] ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ അദ്ദേഹത്തിനു നൽകി.<ref name="Padma Awards"/>
ഓം പ്രകാശ് ഭാസിൻ അവാർഡ് 1992 ൽ ശർമയ്ക്കു ലഭിച്ചു.<ref name="Om Prakash Bhasin Awards">{{Cite web|url=http://www.opbfawards.com/biotechnology.html|title=Om Prakash Bhasin Awards|access-date=13 September 2016|date=2016|publisher=Om Prakash Bhasin Foundation|archive-date=2020-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201106195352/http://www.opbfawards.com/biotechnology.html|url-status=dead}}</ref> കൂടാതെ വസ്വിക് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ച് അവാർഡ് 1999 ൽ; <ref name="Vasvik Award">{{Cite web|url=http://www.vasvik.org/Environmental_Sciences_%26_Technology.html|title=Vasvik Award|access-date=4 January 2015|date=2016|publisher=Vasvik|archive-date=2021-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20210515070630/http://vasvik.org/Environmental_Sciences_%26_Technology.html|url-status=dead}}</ref> ഇതിനിടയിൽ 1994 ൽ ഇന്റർനാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫൈൻ ആർട്ടിന്റെ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വിദ്യയ്ക്കുള്ള ഗുജർ മാൽ മോദി അവാർഡ് ലഭിച്ചു. <ref name="Gujar Mal Modi Award for Science & Technology">{{Cite web|url=http://www.iifaindia.org/award_gmma.html|title=Gujar Mal Modi Award for Science & Technology|access-date=14 September 2016|date=2016|publisher=International Institute of Fine Arts}}</ref> 2008 ൽ [[വിശ്വഭാരതി സർവ്വകലാശാല|വിശ്വഭാരതി സർവകലാശാലയിലെ]] രതിന്ദ്ര പുരാസ്കറും ലഭിച്ചു. <ref name="PM announces Rs 95-crore grant for Visva Bharati">{{Cite web|url=http://www.rediff.com/money/2008/dec/06pm-announces-rs-95-crore-grant-for-visva-bharati.htm|title=PM announces Rs 95-crore grant for Visva Bharati|access-date=14 September 2016|date=6 December 2008|publisher=ReDiff}}</ref> [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമി|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ സയൻസ് അക്കാദമിയും]] [[ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് (ബാംഗ്ളുർ)|ഇന്ത്യൻ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസും]] യഥാക്രമം 1970 ലും 1975 ലും അദ്ദേഹത്തെ ഫെലോ ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തു. <ref name="Fellow Profile">{{Cite web|url=http://www.ias.ac.in/describe/fellow/Sharma,_Prof._Arun_Kumar|title=Fellow Profile|access-date=13 September 2016|date=2016|publisher=Indian Academy of Sciences}}</ref> വേൾഡ് അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ് 1988-ൽ അദ്ദേഹത്തെ അവരുടെ ഫെലോ ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തു <ref name="TWAS fellows">{{Cite web|url=http://twas.org/member/sharma-arun-kumar|title=TWAS fellows|access-date=13 September 2016|date=2016|publisher=The World Academy of Sciences}}</ref> [[നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ്, ഇന്ത്യ|നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് സയൻസസ്]] 2012-ലും ഇത് പിന്തുടർന്നു. <ref name="NASI fellows">{{Cite web|url=http://www.nasi.org.in/fellows.asp?RsFilter=S|title=NASI fellows|access-date=13 September 2016|date=2016|publisher=National Academy of Sciences, India|archive-url=https://web.archive.org/web/20160316043224/http://nasi.org.in/fellows.asp?RsFilter=S|archive-date=16 March 2016}}</ref> ബർദ്വാൻ സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ഡോക്ടർ ഓഫ് സയൻസ് (ഹോണറിസ് കോസ) ബിരുദവും നേടിയിട്ടുണ്ട്. <ref name="Indian Fellow — Arun Kumar Sharma"/>
== തിരഞ്ഞെടുത്ത ഗ്രന്ഥസൂചിക ==
=== പുസ്തകങ്ങൾ ===
* {{cite book|author1=Arun Kumar Sharma|author2=Santosh Kumar Sarkar|title=Cytology of Different Species of Palms and Its Bearing on the Solution of the Problems of Phylogeny and Speciation|year=1956|publisher=Martinus Nijhoff}}
* {{cite book|author1=Arun Kumar Sharma|author2=Archana Sharma|title=Chromosome techniques: theory and practice|url=https://archive.org/details/chromosometechni0000shar_v7q3|url-access=registration|year=1972|publisher=Butterworths}}
* {{cite book|author=Arun Kumar Sharma|title=Advances in Cell and Chromosome Research|date=1 January 1989|publisher=Oxford & IBH Publishing Company|isbn=978-81-204-0451-9}}
* {{cite book|author1=Arun Kumar Sharma|author2=J. S. Dhakre|author3=Botanical Survey of India|title=Flora of Agra District|year=1995|publisher=Botanical Survey of India}}
* {{cite book | title=Chromosome Techniques — A Manual | publisher=Harwood Academic Publishers |author1=Arun Kumar Sharma |author2=Archana Sharma | year=1996 | pages=368 | isbn=9783718655137}}
* Sharma, A. K., & Sharma, A. (1999). Plant chromosomes: Analysis, manipulation and engineering. Amsterdam: Harwood Academic.
* {{cite book|author1=Arun Kumar Sharma|author2=Archana Sharma|title=Plant Genome: Biodiversity and Evolution|date=30 May 2006|publisher=Science Publishers|isbn=978-1-57808-413-5}}
* {{cite book|author=A K Sharma|title=Plant Genome: Biodiversity and EvolutionVol. 2: Lower Groups|date=5 January 2006|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-57808-413-5}}
* {{cite book|author1=Arun Kumar Sharma|author2=Archana Sharma|title=Chromosome Painting: Principles, Strategies and Scope|date=27 June 2011|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-94-010-0330-8}}
* {{cite book|author1=Arun Kumar Sharma|author2=Archana Sharma|title=Chromosome Techniques: Theory and Practice|date=24 April 2014|publisher=Elsevier Science|isbn=978-1-4831-0084-5}}
* {{cite book | url=https://www.sapnaonline.com/books/encyclopaedia-of-cytology-genetics-molecular-biology-6266985 | title=Encyclopaedia Of Cytology Genetics & Molecular Biology | publisher=Anmol Publications | author=A. K. Sharma | pages=296 | isbn=9788126158133 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
=== ലേഖനങ്ങൾ===
* {{cite journal | title=Analysis of Chromosome Morphology and Possible Means of Speciation in Jasminum |author1=Arun Kumar Sharma |author2=Archana Sharm | journal=Cytologia | date=December 1957 | pages=172–185}}
* {{cite journal | title=Occurrence of B-chromosomes in diploid Allium stracheyi Baker and their elimination in polyploids | author=Arun Kumar Sharma, Hamsa Rama Aiyangar | journal=Chromosoma | date=January 1961 | volume=12 | issue=1 | pages=310–317 | doi=10.1007/BF00328926| s2cid=28843392 }}
* {{cite journal | title=Cytogenetics of Some Members of Portulacaceae and Related Families | author=Arun Kumar Sharma, Nripendra K. Bhattacharyya | journal=Caryologia -Firenze | date=January 2014 | volume=8 | issue=2 | pages=257–274 | doi=10.1080/00087114.1956.10797565| doi-access=free }}
* {{cite journal | title=Cytology of Asphodelus Tenuifolius Cav. | author=Arun Kumar Sharma, Nripendra K. Bhattacharyya | journal=Caryologia -Firenze | date=January 2014 | volume=8 | issue=2 | pages=330–339 | doi=10.1080/00087114.1957.10797626}}
* {{cite journal | title=A New Concept of a Means of Speciation in Plants | author=Arun Kumar Sharma | journal=Caryologia -Firenze | date=January 2014 | volume=9 | issue=1 | pages=93–130 | doi=10.1080/00087114.1956.10797584| doi-access=free }}
* {{cite journal | title=Cytogenetics of Some Members of Portulacaceae and Related Families | author=Arun Kumar Sharma, Nripendra K. Bhattacharyya | journal=Caryologia -Firenze | date=January 2014 | volume=8 | issue=2 | pages=257–274 | doi=10.1080/00087114.1956.10797565| doi-access=free }}
* {{cite journal | title=Veratrine: Its use in Cytochemistry | author=Arun Kumar Sharma, Santosh Kumar Sarkar | journal=Caryologia -Firenze | date=January 2014 | volume=8 | issue=2 | pages=240–249 | doi=10.1080/00087114.1956.10797563| doi-access=free }}
* {{cite journal | title=Artificial Polyploidy in Coriander (Coriandrum Sativum L.) | author=Arun Kumar Sharma, Praphulla Chandra Datta | journal=Caryologia -Firenze | date=January 2014 | volume=10 | issue=1 | pages=152–158 | doi=10.1080/00087114.1957.10797618}}
* {{cite journal | title=Identification and Characterization of Microsatellite from Alternaria brassicicola to Assess Cross-Species Transferability and Utility as a Diagnostic Marker |author1=Arun Kumar Sharma |author2=Ruchi Singh |author3=Sudheer Kumar |author4=Prem L. Kashyap | journal=Molecular Biotechnology | date=July 2014 | volume=56 | issue=11 |pages=1049–1059 | doi=10.1007/s12033-014-9784-7|pmid=25048820 |s2cid=207377237 }}
== ഇതും കാണുക ==
* [[Speciation|സ്പീഷിയേഷൻ]]
* [[Organogenesis|ഓർഗനോജെനസിസ്]]
* [[Archana Sharma|അർച്ചന ശർമ]]
== അവലംബം==
{{reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
* {{cite web | url=http://www.neetbiology.co.in/2012/12/famous-indian-scientists.html | title=Famous Indian Scientists | publisher=NEET Biology | date=2016 | access-date=13 September 2016}}
{{Authority control}}
{{PadmaBhushanAwardRecipients 1980–89}}
{{SSBPST recipients in Biological Science}}
[[വർഗ്ഗം:കൊൽക്കത്ത സർവകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:2017-ൽ മരിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1924-ൽ ജനിച്ചവർ]]
rmi2qlls2ld4xj6h8b74c3s0ikdkmlk
ആനന്ദ് മഹീന്ദ്ര
0
605793
4620043
4564251
2026-05-18T07:43:35Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620043
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ആനന്ദ് മഹീന്ദ്ര<br>Anand Gopal Mahindra
| image = Anand Mahindra (1).jpg
| caption =
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1955|05|1}}
| birth_place = [[Bombay|മുംബൈ]], [[Bombay State|മുംബൈ സംസ്ഥാനം]], ഇന്ത്യ
| alma_mater = [[Harvard University|ഹാർവാർഡ് സർവ്വകലാശാല]] {{small|([[Bachelor of Arts|BA]], [[Master of Business Administration|MBA]])}}<ref>{{cite news|last=Bellman |first=Eric |url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748703735804575535622456801034 |title=Mahindra Donates $10 Million to Harvard - WSJ.com |publisher=Online.wsj |date=6 October 2010 |access-date=24 January 2011}}</ref><ref name=AM-E-00>[http://news.harvard.edu/gazette/story/2010/10/harvard-humanities-2-0/ Anand Mahindra – Harvard Humanities 2.0]</ref><br>
| occupation = Businessman
| title = [[Mahindra Group|മഹീന്ദ്ര ഗ്രൂപ്പിന്റെ]] ചെയർമാൻ
| spouse = അനുരാധ മഹീന്ദ്ര
| children = 2 പെൺമക്കൾ
| website = {{URL|www.mahindra.com}}
}}
[[Category:Articles with hCards]]
ശതകോടീശ്വരനായ ഒരു ഇന്ത്യൻ വ്യവസായിയും മുംബൈ ആസ്ഥാനമായുള്ള ബിസിനസ്സ് കമ്പനിയായ [[മഹീന്ദ്ര & മഹീന്ദ്ര ലിമിറ്റഡ്|മഹീന്ദ്ര ഗ്രൂപ്പിന്റെ]] ചെയർമാനുമാണ് '''ആനന്ദ് ഗോപാൽ മഹീന്ദ്ര''' (ജനനം 1 മെയ് 1955).<ref name="leadership">{{Cite web|url=http://www.mahindra.com/Who-We-Are/Our-Leadership/Anand-Mahindra|title=Who We Are: Leadership {{ndash}} Anand Mahindra|access-date=2 July 2014|website=Mahindra|archive-url=https://web.archive.org/web/20140710153544/http://www.mahindra.com/Who-We-Are/Our-Leadership/Anand-Mahindra|archive-date=10 July 2014}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.entrepreneurssolutions.com/top-10-entrepreneurs-in-india-1-penchal-reddy-born13th-march-1990residencesingapore-nationalityindianyears-active-years-active-2012-to-presentqualificati/|title=Top 10 Entrepreneurs of India|last=Bhupathi Reddy|date=30 August 2015|publisher=EntrepreneurSolutions.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20160126161619/https://www.entrepreneurssolutions.com/top-10-entrepreneurs-in-india-1-penchal-reddy-born13th-march-1990residencesingapore-nationalityindianyears-active-years-active-2012-to-presentqualificati/|archive-date=26 January 2016}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://mybtechlife.com/the-list-of-great-entrepreneurs-in-india-2015/|title=The List of Great Entrepreneurs of India in 2015|last=Srikar Muthyala|date=29 September 2015|publisher=MyBTechLife|archive-url=https://web.archive.org/web/20160114000446/http://mybtechlife.com/the-list-of-great-entrepreneurs-in-india-2015/|archive-date=14 January 2016}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.livemint.com/Companies/cC7EUvGzILDU0KpYF0adyK/Mahindra-appoints-Anand-Mahindra-as-executive-chairman-Q2-p.html|title=Pawan Goenka named MD of Mahindra; Anand Mahindra to be executive chairman|date=11 November 2016|website=Livemint|access-date=2023-09-27|archive-date=2023-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20230104204511/https://www.livemint.com/Companies/cC7EUvGzILDU0KpYF0adyK/Mahindra-appoints-Anand-Mahindra-as-executive-chairman-Q2-p.html|url-status=dead}}</ref> എയ്റോസ്പേസ്, അഗ്രിബിസിനസ്, ആഫ്റ്റർ മാർക്കറ്റ്, ഓട്ടോമോട്ടീവ്, യന്ത്രഘടകങ്ങൾ, നിർമാണ ഉപകരണങ്ങൾ, പ്രതിരോധം, ഊർജം, കാർഷിക ഉപകരണങ്ങൾ, ധനകാര്യം, ഇൻഷുറൻസ്, വ്യാവസായിക ഉപകരണങ്ങൾ, വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ, വിനോദം, ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി, ലോജിസ്റ്റിക്സ്, റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ്, റീട്ടെയിൽ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഗ്രൂപ്പാണ് മഹീന്ദ്ര. [[മഹീന്ദ്ര & മഹീന്ദ്ര ലിമിറ്റഡ്|മഹീന്ദ്ര ആൻഡ് മഹീന്ദ്രയുടെ]] സഹസ്ഥാപകനായ ജഗദീഷ് ചന്ദ്ര മഹീന്ദ്രയുടെ ചെറുമകനാണ് ആനന്ദ് മഹീന്ദ്ര.
2023 ലെ [[ഫോബ്സ്|ഫോർബ്സ്]] കണക്കുപ്രകാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആസ്തി 2.1 ബില്യൺ ഡോളറാണ്. <ref name="forbes">{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/anand-mahindra/|title=Forbes profile: Anand Mahindra|access-date=29 April 2021|website=www.forbes.com}}</ref> [[ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാല|ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെയും]] ഹാർവാർഡ് ബിസിനസ് സ്കൂളിലെയും പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥിയാണ് അദ്ദേഹം. <ref name="alumni">{{Cite web|url=https://www.alumni.hbs.edu/stories/Pages/story-bulletin.aspx?num=1994|title=ANAND G. MAHINDRA, MBA 1981|date=1 January 2008|website=Alumni}}</ref> 1996-ൽ അദ്ദേഹം ഇന്ത്യയിലെ അധഃസ്ഥിതരായ പെൺകുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഒരു സർക്കാരിതര സംഘടനയായ ''നാൻഹി കാലി'' സ്ഥാപിച്ചു. <ref name="nanhi">{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/company/corporate-trends/et-awards-mahindra-mahindra-wins-corporate-citizen-award-for-empowering-the-girl-child/articleshow/60369125.cms|title=ET Awards: Mahindra & Mahindra wins Corporate Citizen award for empowering the girl child|date=5 September 2017|publisher=Economic Times}}</ref>
[[ഫോർച്ചുൺ|ഫോർച്യൂൺ മാഗസിൻ]] ''ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച 50 നേതാക്കളിൽ'' <ref>{{Cite web|url=https://money.cnn.com/gallery/leadership/2014/03/20/worlds-best-leaders.fortune/40.html|title=Fortune ranks the World's 50 Greatest Leaders|access-date=2 July 2014|publisher=CNN Money|archive-date=2014-03-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20140323130713/http://money.cnn.com/gallery/leadership/2014/03/20/worlds-best-leaders.fortune/40.html|url-status=dead}}</ref> ആനന്ദ് മഹീന്ദ്രയെയും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്, കൂടാതെ ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും ശക്തരായ 25 വ്യവസായികളുടെ മാസികയുടെ 2011 ലിസ്റ്റിംഗിലും അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://money.cnn.com/galleries/2011/news/international/1104/gallery.asia_most_powerful.fortune/25.html|title=25 most powerful businesspeople in Asia|access-date=2 July 2014|publisher=CNN Money|archive-date=2014-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20140318092808/http://money.cnn.com/galleries/2011/news/international/1104/gallery.asia_most_powerful.fortune/25.html|url-status=dead}}</ref> ഫോർബ്സ് (ഇന്ത്യ) അവരുടെ 2013-ലെ മികച്ച സംരംഭകനായി ആനന്ദിനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു <ref>{{Cite web|url=http://forbesindia.com/article/special/anand-mahindra-is-forbes-india-entrepreneur-for-the-year-2013/36323/1|title=anand mahindra is forbes india entrepreneur for the year|access-date=2 July 2014|publisher=CNN Money|archive-url=https://web.archive.org/web/20140917175424/http://forbesindia.com/article/special/anand-mahindra-is-forbes-india-entrepreneur-for-the-year-2013/36323/1|archive-date=17 September 2014}}</ref> 2020 ജനുവരിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യയിലെ മൂന്നാമത്തെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ [[പത്മഭൂഷൺ]] അവാർഡ് ലഭിച്ചു <ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/anand-mahindra-venu-srinivasan-to-be-honoured-with-padma-bhushan-naukri-com-founder-to-get-padma-shri/articleshow/73628195.cms|title=Anand Mahindra, Venu Srinivasan to be honoured with Padma Bhushan; Naukri.com founder to get Padma Shri|access-date=26 January 2020|date=26 January 2020|publisher=[[The Economic Times]]}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://padmaawards.gov.in/PDFS/2020AwardeesList.pdf|title=MINISTRY OF HOME AFFAIRS|access-date=25 January 2020|website=padmaawards.gov.in}}</ref>
== ആദ്യകാല ജീവിതം ==
അന്തരിച്ച വ്യവസായി ഹരീഷ് മഹീന്ദ്രയുടെയും ഇന്ദിര മഹീന്ദ്രയുടെയും മകനായി 1955 മെയ് 1 ന് ബോംബെയിലാണ് ആനന്ദ് മഹീന്ദ്ര ജനിച്ചത്. <ref>{{Cite web|url=http://www.iloveindia.com/indian-heroes/anand-mahindra.html|title=Anand Mahindra|access-date=16 October 2017|website=iloveindia.com|archive-date=2017-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171016225846/http://www.iloveindia.com/indian-heroes/anand-mahindra.html|url-status=dead}}</ref> ആനന്ദിന് രണ്ട് സഹോദരിമാരുണ്ട്; അനുജ ശർമ്മയും രാധിക നാഥും.<ref>{{Cite web|url=http://harvardmagazine.com/2011/04/to-think-and-to-question|title=To Think and to Question|date=27 April 2011|website=harvardmagazine.com}}</ref> ലവ്ഡെയ്ലിലെ ലോറൻസ് [[ലോറൻസ് സ്കൂൾ, ലവ്ഡേൽ|സ്കൂളിൽ]] നിന്ന് തന്റെ ആദ്യകാല സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ അദ്ദേഹം <ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/kabaddi-deserves-a-league-of-its-own-anand-mahindra/articleshow/33536965.cms|title=Kabaddi deserves a league of its own: Anand Mahindra|date=10 April 2014|website=Economic Times}}</ref> തുടർന്ന് [[ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാല|ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ]] നിന്ന് ഫിലിം മേക്കിംഗും ആർക്കിടെക്ചറും പഠിച്ചു, അവിടെ 1977-ൽ മാഗ്ന കം ലോഡ് ബിരുദം നേടി. 1981-ൽ അദ്ദേഹം ഹാർവാർഡ് ബിസിനസ് സ്കൂളിൽ നിന്ന് എംബിഎ പൂർത്തിയാക്കി. <ref name="alumni"/> <ref>{{Cite web|url=http://www.businesstoday.in/magazine/cover-story/anand-mahindra-mandm-company-acquisitions/story/18656.html|title=Top gun|date=2 October 2011|website=Business Today}}</ref>
== കരിയർ ==
1981-ൽ മഹീന്ദ്ര യുജിൻ സ്റ്റീൽ കമ്പനി ലിമിറ്റഡിൽ (മസ്കോ) ഫിനാൻസ് ഡയറക്ടറുടെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് അസിസ്റ്റന്റായി ആനന്ദ് ചേർന്നു.
1989-ൽ അദ്ദേഹം മുസ്കോയുടെ പ്രസിഡന്റും ഡെപ്യൂട്ടി മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറുമായി നിയമിതനായി. റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് വികസനത്തിന്റെയും ഹോസ്പിറ്റാലിറ്റി മാനേജ്മെന്റിന്റെയും പുതിയ ബിസിനസ് മേഖലകളിലേക്ക് മഹീന്ദ്ര ഗ്രൂപ്പിന്റെ വൈവിധ്യവൽക്കരണത്തിന് അദ്ദേഹം തുടക്കമിട്ടു. <ref>{{Cite web|url=http://www.moneycontrol.com/elite/profile/anand-mahindra-827.html|title=Anand Mahindra|access-date=24 October 2017|publisher=Money Control}}</ref>
1991 ഏപ്രിൽ 4-ന്, ഇന്ത്യയിലെ ഓഫ്-റോഡ് വാഹനങ്ങളുടെയും കാർഷിക ട്രാക്ടറുകളുടെയും നിർമ്മാതാവായ [[മഹീന്ദ്ര & മഹീന്ദ്ര ലിമിറ്റഡ്|മഹീന്ദ്ര ആൻഡ് മഹീന്ദ്ര]] ലിമിറ്റഡിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറായി അദ്ദേഹം ചുമതലയേറ്റു. 1997 ഏപ്രിലിൽ ആനന്ദ് മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറായും തുടർന്ന് 2001ൽ മഹീന്ദ്ര ആൻഡ് മഹീന്ദ്ര ലിമിറ്റഡിന്റെ വൈസ് ചെയർമാനായും നിയമിതനായി <ref name="stocks">{{Cite web|url=https://www.reuters.com/finance/stocks/company-officers/MAHM.BO|title=Mahindra and Mahindra Ltd (MAHM.BO)|access-date=24 October 2017|publisher=Reuters}}</ref>
2012 ഓഗസ്റ്റിൽ, അമ്മാവനായ കേശുബ് മഹീന്ദ്രയിൽ നിന്ന് മഹീന്ദ്ര ഗ്രൂപ്പിന്റെ ബോർഡ് ചെയർമാനും മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറുമായി അദ്ദേഹം ചുമതലയേറ്റു. <ref>{{Cite web|url=https://finapp.co.in/anand-mahindra-net-worth/|title=Anand Mahindra Net Worth (House Cars Salary Income 2017)|access-date=24 October 2017|publisher=finapp}}</ref> <ref name="stocks"/>
2016 നവംബറിൽ ആനന്ദിനെ മഹീന്ദ്ര ആൻഡ് മഹീന്ദ്ര ലിമിറ്റഡിന്റെ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ചെയർമാനായി വീണ്ടും നിയമിക്കപ്പെടുകയും മഹീന്ദ്ര ഗ്രൂപ്പിന്റെ ചെയർമാനായി തുടരുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=http://www.livemint.com/Companies/cC7EUvGzILDU0KpYF0adyK/Mahindra-appoints-Anand-Mahindra-as-executive-chairman-Q2-p.html|title=Pawan Goenka named MD of Mahindra; Anand Mahindra to be executive chairman|date=11 November 2016|publisher=Livemint|access-date=2023-09-27|archive-date=2023-01-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20230104204511/https://www.livemint.com/Companies/cC7EUvGzILDU0KpYF0adyK/Mahindra-appoints-Anand-Mahindra-as-executive-chairman-Q2-p.html|url-status=dead}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://auto.ndtv.com/news/what-anand-mahindra-had-to-say-about-tata-motors-10-000-electric-car-order-1757094|title=What Anand Mahindra Had To Say About Tata Motors' 10,000 Electric Car Order|date=30 September 2017|publisher=NDTV Auto}}</ref>
[[കൊട്ടക് മഹീന്ദ്ര ബാങ്ക്|കൊട്ടക് മഹീന്ദ്ര ബാങ്കിന്റെ]] (ഔപചാരികമായി കൊട്ടക് മഹീന്ദ്ര ഫിനാൻസ് ലിമിറ്റഡ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു) സഹ പ്രൊമോട്ടർ ആയിരുന്നു ആനന്ദ് . 2013-ൽ അദ്ദേഹം പ്രൊമോട്ടർ സ്ഥാനം അവസാനിപ്പിക്കുകയും നോൺ എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്ടറായി തുടരുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=http://profit.ndtv.com/news/corporates/article-1-lakh-investment-turned-into-1400-crores-in-32-years-this-is-for-real-1677458|title=1 Lakh Investment Turned Into 1,400 Crores In 32 Years. This Is For Real|date=8 April 2017|publisher=NDTV Profit}}</ref>
ഇന്ന്, മഹീന്ദ്ര ഗ്രൂപ്പ് 19 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ ആസ്തിയുള്ള സ്ഥാപനമാണെന്നു മാത്രമല്ല ഇന്ത്യയിലെ മികച്ച 10 വ്യവസായ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ ഒന്നുമാണ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/article/big-bet/mahindra-group-primed-for-a-digital-leap/48075/1|title=Mahindra Group: Primed for a digital leap|access-date=11 September 2017|website=Forbes India}}</ref>
ഇന്ത്യൻ മുതലാളിത്തത്തിന്റെ മുഖമായാണ് ആനന്ദ് മഹീന്ദ്രയെ [[ദ ഇക്കണോമിസ്റ്റ്]] വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഫോബ്സ് ഇന്ത്യ മാഗസിൻ 2013-ലെ അവരുടെ ''ഈ വർഷത്തെ സംരംഭകൻ'' ആയി അദ്ദേഹത്തെ തെരഞ്ഞെടുത്തു<ref>{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/article/special/anand-mahindra-is-forbes-india-entrepreneur-for-the-year-2013/36323/1|title=Anand Mahindra Is Forbes India "Entrepreneur For The Year 2013"|website=Forbes India|language=en}}</ref>
=== മഹീന്ദ്രയ്ക്ക് ശേഷം ===
2014 ഏപ്രിലിൽ ആനന്ദ് യുഎസ്-ഇന്ത്യ ബിസിനസ് കൗൺസിലിന്റെ (USIBC) ബോർഡിൽ അംഗമായി. യുഎസ്ഐബിസിയുടെ നയങ്ങളുടെ മുൻഗണനകൾ വിലയിരുത്താൻ അദ്ദേഹം സഹായിക്കുകയും അംഗങ്ങളെയും മുതിർന്ന യുഎസ്ഐബിസി സ്റ്റാഫിനെയും ഉപദേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.firstpost.com/business/corporate-business/anand-mahindra-is-now-a-director-at-us-india-business-council-1968089.html|title=Anand Mahindra is now a director at US India Business Council|date=18 April 2014|publisher=FirstPost}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.thehindubusinessline.com/economy/anand-mahindra-on-usindia-business-council-board/article5956996.ece|title=AAnand Mahindra on US-India Business Council board|date=28 April 2014|publisher=Hindu Business Line}}</ref>
2011-ൽ, സിംഗപ്പൂരിന്റെ സാമ്പത്തിക വികസന ബോർഡിന്റെ ഇന്റർനാഷണൽ അഡ്വൈസറി കൗൺസിലിൽ ചേരാൻ ആനന്ദിനെ ക്ഷണിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.rushlane.com/anand-mahindra-joins-international-advisory-council-iac-of-economic-development-board-edb-of-singapore-1218361.html|title=Anand Mahindra joins International Advisory Council (IAC) of Economic Development Board (EDB) of Singapore|date=31 July 2011|website=rushlane.com}}</ref>
[[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം|ന്യൂയോർക്കിലെ]] ലിങ്കൺ സെന്ററിലെ ഇന്ത്യ അഡൈ്വസറി കൗൺസിൽ ചെയർമാനാണ് അദ്ദേഹം. <ref>{{Cite web|url=http://supportportal.lincolncenter.org/engage/advisory-councils|title=Advisory Councils|publisher=Support Lincoln Center}}</ref> 2015 ജനുവരിയിൽ, ലണ്ടനിലെ [[നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി മ്യൂസിയം, ലണ്ടൻ|നാച്ചുറൽ ഹിസ്റ്ററി മ്യൂസിയത്തിന്റെ]] ട്രസ്റ്റിയായി നാല് വർഷത്തെ ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/news/company/corporate-trends/mahindra-group-chairman-anand-mahindra-named-trustee-for-londons-natural-history-museum/articleshow/45523989.cms|title=Mahindra Group Chairman Anand Mahindra named trustee for London's Natural History Museum|date=15 December 2014|publisher=Economic Times}}</ref>
''മാനുഷിക സന്തോഷത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള ഡിസൈൻ'' ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ തീവ്രമായി വാദിക്കുന്ന <ref>{{Cite web|url=http://deshgujarat.com/2013/12/17/anand-mahindra-on-design-for-human-happiness-at-nid-ahmedabadvideo/|title=Anand Mahindra on 'Design for human happiness' at NID Ahmedabad(Video)|date=17 December 2013|website=deshgujarat.com}}</ref>, ഗവേണിംഗ് കൗൺസിൽ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഡിസൈൻ ചെയർമാനും ഇന്ത്യ ഡിസൈൻ കൗൺസിൽ പ്രസിഡന്റുമാണ് ആനന്ദ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.nid.edu/people/management/anand-mahindra.html|title=Anand Mahindra|access-date=13 November 2017|publisher=National Institute of Design|archive-url=https://web.archive.org/web/20171113165525/http://www.nid.edu/people/management/anand-mahindra.html|archive-date=13 November 2017}}</ref>
2014-ൽ ആനന്ദ് മഹീന്ദ്ര തന്റെ ഭാര്യാസഹോദരനും സ്പോർട്സ് കമന്റേറ്ററുമായ ചാരു ശർമ്മയുമായി ചേർന്ന് ഇന്ത്യയിൽ പ്രൊഫഷണൽ ലെവൽ [[കബഡി]] ലീഗായ [[പ്രോ കബഡി ലീഗ്|പ്രോ കബഡി]] ലീഗ് ആരംഭിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/lifestyle/report-charu-sharma-and-anand-mahindra-come-together-for-an-ipl-style-pro-kabbadi-league-1971710|title=Charu Sharma and Anand Mahindra come together for an IPL-style Pro Kabbadi league|date=24 March 2014|publisher=DNA India}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/kabaddi-deserves-a-league-of-its-own-anand-mahindra/articleshow/33536965.cms|title=Kabaddi deserves a league of its own: Anand Mahindra|date=10 April 2014|publisher=Economic Times}}</ref>
2014 ൽ ആനന്ദ്, [[മുകേഷ് അംബാനി]], മഹേഷ് സമത് എന്നിവരോടൊപ്പം ഹിന്ദി ഉള്ളടക്കം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ ടെലിവിഷൻ ചാനലായ EPIC ന്റെ സഹസ്ഥാപകനായിരുന്നു. 2016 ൽ, രണ്ട് സഹസ്ഥാപകരും തങ്ങളുടെ ഓഹരികൾ മഹീന്ദ്രയ്ക്ക് വിറ്റതിനെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ആ കമ്പനിയുടെ ഏക ഉടമയായി. <ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2014/tv/asia/mukesh-ambani-backed-epic-channel-finally-gets-india-tv-launch-1201350602/|title=Mukesh Ambani-Backed Epic Channel Finally Gets India TV Launch|date=10 April 2014|publisher=Variety}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.vccircle.com/anand-mahindra-becomes-sole-owner-epic-tv-mukesh-ambani-exits/|title=Anand Mahindra becomes sole owner of Epic TV as Mukesh Ambani exits|date=24 November 2016|website=vccircle.com|access-date=2023-09-27|archive-date=2017-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20171113165431/https://www.vccircle.com/anand-mahindra-becomes-sole-owner-epic-tv-mukesh-ambani-exits/|url-status=dead}}</ref>
2014ൽ ഫോർച്യൂൺ മാഗസിന്റെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച 50 നേതാക്കളുടെ പട്ടികയിലും 2011ൽ ഏഷ്യയിലെ ഏറ്റവും ശക്തരായ 25 ബിസിനസ്സ് ആളുകളുടെ പട്ടികയിലും ആനന്ദ് ഇടംനേടി <ref>{{Cite web|url=http://www.rediff.com/business/slide-show/slide-show-1-the-25-most-powerful-asian-executives/20110429.htm#23|title=The 25 most powerful Asian executives; 6 Indians in list|access-date=2 July 2014|publisher=rediff}}</ref> 2009-ൽ വേൾഡ് ഇക്കണോമിക് ഫോറം കോ-ചെയർമാനായിരുന്നു <ref>{{Cite web|url=http://www.weforum.org/contributors/anand-mahindra|title=Anand Mahindra|access-date=2 July 2014|publisher=weforum}}</ref> മക്കിൻസി ആൻഡ് കമ്പനി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''റീമാജിനിംഗ് ഇന്ത്യ'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ലേഖനം എഴുതിയ ആൾക്കാരിൽ ഒരാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. <ref>{{Cite web|url=http://www.mckinsey.com/insights/asia-pacific/toward_a_uniquely_indian_growth_model|title=Toward a uniquely Indian growth model|access-date=2 July 2014|publisher=mckinsey|archive-url=https://web.archive.org/web/20150909202351/http://www.mckinsey.com/insights/asia-pacific/toward_a_uniquely_indian_growth_model|archive-date=9 September 2015}}</ref> 2003-ൽ കോൺഫെഡറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യൻ ഇൻഡസ്ട്രിയുടെ പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/money/2003/apr/29cii.htm|title=Anand Mahindra takes over as CII president|access-date=9 November 2020|publisher=Rediff}}</ref>
=== മറ്റ് ബോർഡുകളും കമ്മിറ്റികളും ===
ആനന്ദ് സേവനം ചെയ്യുന്ന മറ്റു സംഘടനകൾ: <ref name="leadership"/>
* ഹാർവാർഡ് ബിസിനസ് സ്കൂൾ - ഏഷ്യ-പസഫിക് ഉപദേശക ബോർഡ്
* ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഏഷ്യ സെന്റർ - ഉപദേശക സമിതി
* ഹാർവാർഡ് ഗ്ലോബൽ അഡ്വൈസറി കൗൺസിൽ
* ഏഷ്യാ ബിസിനസ് കൗൺസിൽ
* ഫോറിൻ റിലേഷൻസ് കൗൺസിലിന്റെ ഗ്ലോബൽ ബോർഡ് ഓഫ് അഡ്വൈസേഴ്സ്
* ലോകബാങ്ക് ഗ്രൂപ്പിന്റെ ബിസിനസ്സ് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഉപദേശക ബോർഡ്
* മുംബൈ അക്കാദമി ഓഫ് മൂവിംഗ് ഇമേജിന്റെ ബോർഡ് അംഗം <ref>{{Cite web|url=https://www.mumbaifilmfestival.com/festival/trustees|title=Mumbai Academy of Moving Image - Trustees Site|website=www.mumbaifilmfestival.com}}</ref>
== ബഹുമതികളും പുരസ്കാരങ്ങളും ==
പല കാലങ്ങളിലായി ആനന്ദിന് നിരവധി അംഗീകാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്:
* ബിസിനസ് രംഗത്തെ മികച്ച സംഭാവനയ്ക്കുള്ള രാജീവ് ഗാന്ധി അവാർഡ് - 2004 <ref>{{Cite web|url=https://www.prnewswire.com/news-releases/anand-mahindra-appointed-chairman-of-the-mahindra-group-165543276.html|title=Anand Mahindra Appointed Chairman of the Mahindra Group|access-date=2018-01-03|date=2012-08-09|website=www.prnewswire.com|language=en}}</ref> {{Primary source inline|date=June 2021}}
* ഫ്രഞ്ച് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ പ്രസിഡന്റിന്റെ നൈറ്റ് ഓഫ് ദി ഓർഡർ ഓഫ് മെറിറ്റ് - 2004 <ref>{{Cite web|url=https://in.ambafrance.org/Highest-French-Distinction-Knight-of-the-Legion-of-Honour-conferred-on-Anand-13630|title=Highest French Distinction "Knight of the Legion of Honour" conferred on Anand Mahindra|access-date=2018-01-03|date=2016-03-05|website=France in India|language=en}}</ref>
* ലീഡർഷിപ്പ് അവാർഡ് – അമേരിക്കൻ ഇന്ത്യ ഫൗണ്ടേഷൻ – 2005
* ബിസിനസ് ലീഡർ അവാർഡ് അവാർഡ് - CNBC ഏഷ്യ - 2006 <ref>{{Cite web|url=https://www.ibef.org/news/13862|title=Anand Mahindra wins Asia Business Leader Award for '05|access-date=2018-01-03|date=2006-10-27|website=www.ibef.org}}</ref>
* ഹാർവാർഡ് ബിസിനസ് സ്കൂൾ അലുംനി അച്ചീവ്മെന്റ് അവാർഡ് - 2008 <ref>{{Cite web|url=http://www.hbs.edu/news/releases/Pages/alumniachievement2008.aspx|title=Harvard Business School Confers Alumni Achievement Awards - News - Harvard Business School|access-date=2018-01-03|date=2008-10-13|website=www.hbs.edu|language=en-us}}</ref>
* ഏണസ്റ്റ് & യംഗ് എന്റർപ്രണർ ഓഫ് ദി ഇയർ ഇന്ത്യ അവാർഡ് - 2009
* ബിസിനസ് ഇന്ത്യ ബിസിനസ്മാൻ ഓഫ് ദ ഇയർ അവാർഡ് - 2007
* ബിസിനസ് ലീഡർ ഓഫ് ദ ഇയർ – ദി ഏഷ്യൻ അവാർഡുകൾ – 2011 <ref>{{Cite web|url=https://www.prnewswire.com/news-releases/global-stars-including-freddie-mercury-jay-sean-ravi-shankar-asha-bhosle-anand-mahindra-meera-syal-and-amir-khan-honoured-at-the-ultimate-celebration-of-asian-excellence-132127758.html|title=Global Stars Including Freddie Mercury, Jay Sean, Ravi Shankar, Asha Bhosle, Anand Mahindra, Meera Syal and Amir Khan Honoured at the Ultimate Celebration of Asian Excellence|access-date=2018-01-03|date=2011-10-19|website=www.prnewswire.com|language=en}}</ref>
* ഗ്ലോബൽ ലീഡർഷിപ്പ് അവാർഡ് – യുഎസ്-ഇന്ത്യ ബിസിനസ് കൗൺസിൽ – 2012 <ref>{{Cite web|url=http://www.businesstoday.in/management/leadership/anand-mahindra-gets-global-award-for-boosting-indo-us-ties/story/185405.html|title=Anand Mahindra gets global leadership award for contribution to US-India business growth|access-date=2018-01-03|date=2012-06-13|website=www.businesstoday.in}}</ref>
* മികച്ച ട്രാൻസ്ഫോർമേഷൻ ലീഡർ അവാർഡ് – ഏഷ്യൻ സെന്റർ ഫോർ കോർപ്പറേറ്റ് ഗവേണൻസ് & സസ്റ്റൈനബിലിറ്റി – 2012 <ref>{{Cite web|url=http://asiancentre.org/newsite/12th-intl-conf/awards.html|title=AWARD WINNERS|access-date=2018-01-03|website=asiancentre.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20210625171811/http://asiancentre.org/newsite/12th-intl-conf/awards.html|archive-date=25 June 2021}}</ref>
* ഈ വർഷത്തെ സംരംഭകൻ - ഫോർബ്സ് ഇന്ത്യ ലീഡർഷിപ്പ് അവാർഡുകൾ - 2013 <ref>{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/article/special/anand-mahindra-is-forbes-india-entrepreneur-for-the-year-2013/36323/1|title=Anand Mahindra is Forbes India "Entrepreneur for the Year 2013" {{!}} Forbes India|access-date=2018-01-03|date=2013-10-16|website=Forbes India|language=en-US}}</ref> {{Primary source inline|date=June 2021}}
* സുസ്ഥിര വികസന ലീഡർഷിപ്പ് അവാർഡ് - എനർജി ആൻഡ് റിസോഴ്സസ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (TERI) - 2014
* ബിസിനസ് ടുഡേ സിഇഒ ഓഫ് ദ ഇയർ - 2014 <ref>{{Cite web|url=http://www.businesstoday.in/best-ceo/2014/|title=Best CEOs of India 2014 Business Today Ranking|access-date=2018-01-03|website=www.businesstoday.in}}</ref>
* ഇന്റർനെറ്റ് ആൻഡ് മൊബൈൽ അസോസിയേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ 'സോഷ്യൽ മീഡിയ പേഴ്സൺ ഓഫ് ദ ഇയർ' - 2016
* ബ്ലൂംബെർഗ് ടിവി ഇന്ത്യയുടെ 'ഡിസ്റപ്റ്റർ പേഴ്സണാലിറ്റി ഓഫ് ദ ഇയർ അവാർഡ്' - 2016
* ഹാർവാർഡ് മെഡൽ - ഹാർവാർഡ് അലുമ്നി അസോസിയേഷൻ - 2014
* ഷെവലിയർ ഡി എൽ'ഓർഡ്രെ നാഷണൽ ലാ ലെജിയോൺ ഡി ഹോണൂർ - ഫ്രഞ്ച് റിപ്പബ്ലിക് - 2016
* ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മികച്ച 30 സിഇഒമാർ - ബാരൺസ് ലിസ്റ്റ് - 2016
* പത്മഭൂഷൺ അവാർഡ് - 2020 <ref>{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/auto/car-news/anand-mahindra-receives-padma-bhushan-award/2366422/|title=Anand Mahindra receives Padma Bhushan award.|access-date=March 7, 2023|last=Bhardwaj|first=Mohit|website=Financialexpress}}</ref>
* USISPF ലീഡർഷിപ്പ് അവാർഡ് - 2020 <ref>{{Cite web|url=https://www.mahindrauniversity.edu.in/us-india-strategic-partnership-forum-honours-mahindra-group-chairman-anand-mahindra|title=U.S.-India Strategic Partnership Forum Honours Mahindra Group Chairman Anand Mahindra|access-date=March 7, 2023|website=Mahindrauniversity|archive-date=2023-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20230307163314/https://www.mahindrauniversity.edu.in/us-india-strategic-partnership-forum-honours-mahindra-group-chairman-anand-mahindra|url-status=dead}}</ref>
== വ്യക്തിജീവിതം ==
പത്രപ്രവർത്തകയായിരുന്ന അനുരാധയെ ആനന്ദ് വിവാഹം കഴിക്കുകയും പിന്നീട് വെർവ് എന്ന മാസിക പുറത്തിറക്കുകയും ചെയ്തു. അവർ നിലവിൽ വെർവ്, മാൻസ് വേൾഡ് എന്നീ മാസികകളുടെ എഡിറ്ററാണ്. ഇവർക്ക് ദിവ്യ, ആലിക എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് പെൺമക്കളുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.shaadi.com/anand-mahindra-anuradha-weddinganniversary|title=Anuradha & Anand Mahindra's Wedding Anniversary|website=Shaadi.com}}</ref>
ഹാർവാർഡിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദധാരിയായി പഠിച്ചിരുന്ന ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാണത്തിൽ ആനന്ദിന് അതീവ താല്പര്യമുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.drivespark.com/off-beat/11-facts-about-anand-mahindra-012331.html|title=11 Things You Didn't Know About Anand Mahindra|date=3 November 2015|website=drivespark.com}}</ref> സിനിമകളോട് കടുത്ത താൽപ്പര്യമുള്ള അദ്ദേഹം ഒരു മികച്ച ഫോട്ടോഗ്രാഫറാണ്. ബ്ലൂസ് കേൾക്കുന്നത് ആസ്വദിക്കുന്ന അദ്ദേഹം 2011 മുതൽ [[മുംബൈ|മുംബൈയിൽ]] എല്ലാ വർഷവും മഹീന്ദ്ര ബ്ലൂസ് ഉൽസവം നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നു <ref>{{Cite web|url=http://www.indiatvnews.com/business/india/10-interesting-facts-about-anand-mahindra-6822.html?page=2|title=10 interesting facts about Anand Mahindra|date=3 November 2015|website=indiatvnews.com}}</ref>
തിയറ്റർ അവാർഡുകൾക്കായി മഹീന്ദ്ര എക്സലൻസ് എന്ന പേരിൽ ഒരു അവാർഡ് പ്ലാറ്റ്ഫോം രൂപീകരിച്ച അദ്ദേഹം കലയും സംസ്കാരവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും <ref>{{Cite web|url=http://www.firstpost.com/entertainment/mahindra-blues-festival-2017-with-a-stellar-line-up-lively-entertainments-guaranteed-3278006.html|title=Mahindra Blues Festival 2017: With a stellar line-up, lively entertainment's guaranteed|date=11 February 2017|website=firstpost.com}}</ref> ചെയ്യുന്ന അദ്ദേഹം [[ലഖ്നൗ|ലക്നൗവിൽ]] വർഷം തോറും മഹീന്ദ്ര സനത്കട ലഖ്നൗ ഫെസ്റ്റിവലും കരകൗശല പ്രദർശനവും കലാപരിപാടികളും സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://lucknowbytes.com/walk-lucknow-mahindra-sanatkada/|title=A walk-through Lucknow ki Reha'ish|access-date=9 November 2017|website=lucknowbytes.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== ചാരിറ്റി ===
[[ഹ്യുമാനിറ്റീസ്]] പഠനത്തിന്റെ വക്താവാണ് ആനന്ദ്, കാരണം പരസ്പരാശ്രിതത്വം മൂലം ഉണ്ടാകുന്ന ലോകത്തിലെ വിവിധ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം വിശ്വസിക്കുന്നു. ഹാർവാർഡ് ഹ്യുമാനിറ്റീസ് സെന്ററിനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നതിനായി അദ്ദേഹം 10 മില്യൺ ഡോളർ സംഭാവന നൽകി. ഈ സംഭാവനയ്ക്കുള്ള അംഗീകാരമായി, കേന്ദ്രത്തിന്റെ പേര് ഹാർവാർഡിലെ മഹീന്ദ്ര ഹ്യുമാനിറ്റീസ് സെന്റർ എന്ന് പുനർനാമകരണം ചെയ്തു. <ref>{{Cite web|url=https://news.harvard.edu/gazette/story/2010/10/anand-mahindra-gives-10m-for-humanities-center/|title=Mahindra gives $10M for Humanities Center|date=4 October 2010|website=harvard.edu}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/opinion/interviews/education-is-most-privatisable-of-all-social-institutions-anand-mahindra/articleshow/17381495.cms|title=Education is most privatisable of all social institutions: Anand Mahindra|date=27 November 2012|publisher=Economic Times}}</ref>
ഇന്ത്യയിലെ അധഃസ്ഥിതരായ പെൺകുട്ടികൾക്ക് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നൽകാൻ ലക്ഷ്യമിടുന്ന നൻഹി കലി എന്ന പദ്ധതിയുടെ സ്ഥാപകനാണ് അദ്ദേഹം. 2017 സെപ്തംബർ വരെ, ഈ പദ്ധതി 130,000 നിരാലംബരായ പെൺകുട്ടികളെ പിന്തുണച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref name="nanhi"/>
ഇന്ത്യയുടെ സാമൂഹിക-സാമ്പത്തിക വികസനത്തിനായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഇന്ത്യൻ ചാരിറ്റബിൾ ട്രസ്റ്റായ നന്ദി ഫൗണ്ടേഷന്റെ ആജീവനാന്ത ചെയർമാനും ഡയറക്ടർ ബോർഡിൽ ഒരാളുമാണ് ആനന്ദ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.forbesindia.com/article/philanthropy-awards-2014/the-impact-of-anand-mahindras-nanhi-kali-project/39315/1|title=The Impact of Anand Mahindra's Nanhi Kali project|date=8 January 2015|website=forbesindia.com}}</ref>
== അവലംബം ==
{{reflist}}
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
{{Commons category|Anand Mahindra}}
* [http://edition.cnn.com/2008/WORLD/asiapcf/06/10/ta.mahindra/index.html ആനന്ദിനെക്കുറിച്ചുള്ള സി.എൻ.എൻ]
* [http://www.financialexpress.com/news/Business-India-crowns-Anand-Mahindra/263873/ ആനന്ദ് മഹീന്ദ്ര ബിസിനസ് ഇന്ത്യയുടെ 2007ലെ ബിസിനസ് മാൻ ഓഫ് ദ ഇയർ]
* [https://archive.today/20130119212831/http://www.cnnasiapacific.com/press/en/content/352/ സിഎൻഎൻ ടോക്ക് ഏഷ്യയിൽ ആനന്ദ്]
* [http://www.nsc.org.in/texts/About%20Chairman.htm NSC ചെയർമാൻ പ്രൊഫൈൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203070024/http://www.nsc.org.in/texts/About%20Chairman.htm|date=3 February 2020}}</link>
* [http://www.nasscom.in/Nasscom/templates/NormalPage.aspx?id=53678 വളർച്ചയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു നോളജ് എക്കണോമി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081030055533/http://www.nasscom.in/Nasscom/templates/NormalPage.aspx?id=53678|date=30 October 2008}} ആർക്കൈവ് ചെയ്തു</link>
{{Mahindra Group}}
{{PadmaBhushanAwardRecipients 2020–2029}}
[[Category:Recipients of the Padma Bhushan in trade and industry]]
[[വർഗ്ഗം:ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]]
[[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ശതകോടീശ്വരന്മാർ]]
[[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]]
[[വർഗ്ഗം:1955-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]]
4ijkwc31bu7vnhk1yx2upalqmeztkyc
ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji/actors India
2
608077
4620027
4610351
2026-05-18T05:39:17Z
CommonsDelinker
756
"Deva_Nandha.jpg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Krd|Krd]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: No permission since 10 May 2026.
4620027
wikitext
text/x-wiki
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE {
?item wdt:P106 ?occ .
VALUES ?occ {
wd:Q33999 # actor
}
?item wdt:P27 wd:Q668 . # country of citizenship: India
?item wdt:P21 wd:Q6581072 . # gender: female
?item wdt:P31 wd:Q5 . # human
OPTIONAL {?item wikibase:sitelinks ?linkcount .} # count of sitelinks
FILTER NOT EXISTS { ?wfr schema:about ?item . ?wfr schema:isPartOf <https://ml.wikipedia.org/>.}
} limit 5000
|wdq=
|sort=P569
|columns=number:#,label:name,P18,description,P27,P569,P570,P19,P20,item,?linkcount:sitelinks
|thumb=50
|min_section=2
|links=red
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! name
! P18
! description
! പൗരത്വം
! P569
! മരിച്ച തീയതി
! ജന്മസ്ഥലം
! P20
! item
! sitelinks
|-
| style='text-align:right'| 1
| ''[[:d:Q25547|Q25547]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-23
|
| [[കോയമ്പത്തൂർ]]
|
| [[:d:Q25547|Q25547]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q68090|Q68090]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3
| ''[[:d:Q68094|Q68094]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[തിരുക്കടായ്യർ]]
|
| [[:d:Q68094|Q68094]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 4
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q79845|Q79845]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 5
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q140660|Q140660]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 6
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q146724|Q146724]]
| 31
|-
| style='text-align:right'| 7
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q151505|Q151505]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 8
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q157901|Q157901]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 9
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q227513|Q227513]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 10
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q242508|Q242508]]
| 41
|-
| style='text-align:right'| 11
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q245862|Q245862]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 12
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q402203|Q402203]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 13
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q432731|Q432731]]
| 24
|-
| style='text-align:right'| 14
| ''[[:d:Q434399|Q434399]]''
| [[പ്രമാണം:Asha Puthli 01.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1945-02-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q434399|Q434399]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 15
| ''[[:d:Q441799|Q441799]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-10-04
| 2012-04-19
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
| [[ഗോരഖ്പൂർ]]
| [[:d:Q441799|Q441799]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 16
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q443958|Q443958]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 17
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q464873|Q464873]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 18
| ''[[:d:Q464950|Q464950]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1932-12-05
| 2006-02-09
| [[ബാഗ്ദാദ്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q464950|Q464950]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 19
| ''[[:d:Q465981|Q465981]]''
| [[പ്രമാണം:Karen David by Gage Skidmore.jpg|center|50px]]
| ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കാനഡ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1979-04-15
|
| [[ഷില്ലോങ്ങ്]]
|
| [[:d:Q465981|Q465981]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 20
| ''[[:d:Q467074|Q467074]]''
| [[പ്രമാണം:Gayatri Joshi in 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-03-20
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q467074|Q467074]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 21
| ''[[:d:Q467416|Q467416]]''
| [[പ്രമാണം:Shweta Tiwari 2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-10-04
|
| [[Pratapgarh, Uttar Pradesh]]
|
| [[:d:Q467416|Q467416]]
| 27
|-
| style='text-align:right'| 22
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q469215|Q469215]]
| 28
|-
| style='text-align:right'| 23
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q487198|Q487198]]
| 26
|-
| style='text-align:right'| 24
| ''[[:d:Q491459|Q491459]]''
| [[പ്രമാണം:Chetana Das.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1954-11-04
|
| [[ഷില്ലോങ്ങ്]]
|
| [[:d:Q491459|Q491459]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 25
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q496683|Q496683]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 26
| ''[[:d:Q510101|Q510101]]''
| [[പ്രമാണം:Seeta Devi as Gopa in Prem Sanyas (The Light of Asia) 1925.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1912
| 1983
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[:d:Q510101|Q510101]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 27
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q519392|Q519392]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 28
| ''[[:d:Q523103|Q523103]]''
| [[പ്രമാണം:Bina Rai.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931-06-04<br/>1931-07-13
| 2009-12-06
| [[ലാഹോർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q523103|Q523103]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 29
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q539858|Q539858]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 30
| ''[[:d:Q539885|Q539885]]''
| [[പ്രമാണം:S. Varalakshmi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1925-08-13
| 2009-09-22
| [[Jaggampeta]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q539885|Q539885]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 31
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q540297|Q540297]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 32
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q540483|Q540483]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 33
| ''[[:d:Q540496|Q540496]]''
| [[പ്രമാണം:GVaralakshmi1951.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926-09-27
| 2006-11-26<br/>2006-11-25
| [[ഓങ്ഗോൾ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q540496|Q540496]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 34
| ''[[:d:Q541513|Q541513]]''
| [[പ്രമാണം:SimiGarewal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1947-10-17
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q541513|Q541513]]
| 28
|-
| style='text-align:right'| 35
| ''[[:d:Q705446|Q705446]]''
| [[പ്രമാണം:Subhashree Ganguly on her wedding day.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-03<br/>1990-11-03
|
| [[Bardhaman]]
|
| [[:d:Q705446|Q705446]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 36
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q764803|Q764803]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 37
| ''[[:d:Q793987|Q793987]]''
| [[പ്രമാണം:Payel Sarkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-02-10<br/>1978-02-10
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q793987|Q793987]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 38
| ''[[:d:Q863662|Q863662]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-12-19
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q863662|Q863662]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 39
| ''[[:d:Q863745|Q863745]]''
| [[പ്രമാണം:Neha Sharma grace the Mamma Mia Pink Carpet at Jio World Centre BKC Bandra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-21
|
| [[Bhagalpur]]
|
| [[:d:Q863745|Q863745]]
| 39
|-
| style='text-align:right'| 40
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q863846|Q863846]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 41
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q893134|Q893134]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 42
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q1088653|Q1088653]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 43
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q1249473|Q1249473]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 44
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q1372499|Q1372499]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 45
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q1396281|Q1396281]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 46
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q1407499|Q1407499]]
| 28
|-
| style='text-align:right'| 47
| ''[[:d:Q1628810|Q1628810]]''
| [[പ്രമാണം:Lillete dubey.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1961-05-13<br/>1953-09-07
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q1628810|Q1628810]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 48
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q1891017|Q1891017]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 49
| ''[[:d:Q1976975|Q1976975]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-03-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q1976975|Q1976975]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 50
| ''[[:d:Q1995585|Q1995585]]''
| [[പ്രമാണം:Puja Gupta graces Onitsuka Tiger launch party in Mumbai (02).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-30
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q1995585|Q1995585]]
| 24
|-
| style='text-align:right'| 51
| ''[[:d:Q2003575|Q2003575]]''
| [[പ്രമാണം:Pratyusha Banerjee at her birthday bash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-08-10
| 2016-04-01
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q2003575|Q2003575]]
| 26
|-
| style='text-align:right'| 52
| ''[[:d:Q2003605|Q2003605]]''
| [[പ്രമാണം:Sriti Jha zt Zee-Rishtey-Awards 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-26
|
| [[Begusarai]]
|
| [[:d:Q2003605|Q2003605]]
| 33
|-
| style='text-align:right'| 53
| ''[[:d:Q2003652|Q2003652]]''
| [[പ്രമാണം:Avika Gor at the special screening of Incredibles 2 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-06-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q2003652|Q2003652]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 54
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q2003696|Q2003696]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 55
| ''[[:d:Q2003726|Q2003726]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q2003726|Q2003726]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 56
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q2003885|Q2003885]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 57
| ''[[:d:Q2003940|Q2003940]]''
| [[പ്രമാണം:Sakshi Tanwar graces the Ganesha puja at Ekta Kapoor’s house (05) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-01-12
|
| [[Alwar]]
|
| [[:d:Q2003940|Q2003940]]
| 26
|-
| style='text-align:right'| 58
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q2004042|Q2004042]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 59
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q2004106|Q2004106]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 60
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q2040478|Q2040478]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 61
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q2050167|Q2050167]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 62
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q2190753|Q2190753]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 63
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q2220177|Q2220177]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 64
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q2433720|Q2433720]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 65
| ''[[:d:Q2514244|Q2514244]]''
| [[പ്രമാണം:Tina Desai in 2012 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-24
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q2514244|Q2514244]]
| 28
|-
| style='text-align:right'| 66
| ''[[:d:Q2556603|Q2556603]]''
| [[പ്രമാണം:Madhur Jaffrey crop.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| 1933-08-13
|
| [[Civil Lines]]<br/>[[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q2556603|Q2556603]]
| 27
|-
| style='text-align:right'| 67
| ''[[:d:Q2681568|Q2681568]]''
| [[പ്രമാണം:Zerifa Wahid.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q2681568|Q2681568]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 68
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q2721485|Q2721485]]
| 28
|-
| style='text-align:right'| 69
| ''[[:d:Q2721495|Q2721495]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-07
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q2721495|Q2721495]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 70
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q2721590|Q2721590]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 71
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q2727349|Q2727349]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 72
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q2763244|Q2763244]]
| 28
|-
| style='text-align:right'| 73
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q2776357|Q2776357]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 74
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q2917149|Q2917149]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 75
| ''[[:d:Q3046959|Q3046959]]''
| [[പ്രമാണം:Zareen Khan at the pink carpet of Bollywood Hungama OTT India Fest 2023 award ceremony (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-05-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3046959|Q3046959]]
| 38
|-
| style='text-align:right'| 76
| ''[[:d:Q3192675|Q3192675]]''
| [[പ്രമാണം:Kanishtha GQ Fashion.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3192675|Q3192675]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 77
| ''[[:d:Q3202714|Q3202714]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1934-05-15
| 2013-01-04
| [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]]
| [[പുരി]]
| [[:d:Q3202714|Q3202714]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 78
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3349745|Q3349745]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 79
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3374204|Q3374204]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 80
| ''[[:d:Q3381455|Q3381455]]''
| [[പ്രമാണം:Shivshakti Sachdev grace Raakesh Paswan's party for his show Afsar Bitiya (01).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-21
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q3381455|Q3381455]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 81
| ''[[:d:Q3514905|Q3514905]]''
| [[പ്രമാണം:Archita2.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-29
|
| [[റൂർക്കേല]]
|
| [[:d:Q3514905|Q3514905]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 82
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3515360|Q3515360]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 83
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3522229|Q3522229]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 84
| ''[[:d:Q3523662|Q3523662]]''
| [[പ്രമാണം:S Janaki .jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1931-12-12
|
| [[രാജമന്ദ്രി]]
|
| [[:d:Q3523662|Q3523662]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 85
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3523690|Q3523690]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 86
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3523912|Q3523912]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 87
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3530637|Q3530637]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 88
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3531155|Q3531155]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 89
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3531872|Q3531872]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 90
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3531931|Q3531931]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 91
| ''[[:d:Q3533050|Q3533050]]''
| [[പ്രമാണം:Singer harini pic.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-04-30
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q3533050|Q3533050]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 92
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3535247|Q3535247]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 93
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3615051|Q3615051]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 94
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3624766|Q3624766]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 95
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3630378|Q3630378]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 96
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3630933|Q3630933]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 97
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3632513|Q3632513]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 98
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3632633|Q3632633]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 99
| ''[[:d:Q3632820|Q3632820]]''
| [[പ്രമാണം:Smita jayekar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Girgaon]]
|
| [[:d:Q3632820|Q3632820]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 100
| ''[[:d:Q3632832|Q3632832]]''
| [[പ്രമാണം:SushmaSeth.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1936-06-20
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q3632832|Q3632832]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 101
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3633715|Q3633715]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 102
| ''[[:d:Q3633989|Q3633989]]''
| [[പ്രമാണം:Anita Hassanandani Reddy snapped promoting the film Bareilly Ki Barfi (02) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-14<br/>1980-04-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3633989|Q3633989]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 103
| ''[[:d:Q3634967|Q3634967]]''
| [[പ്രമാണം:Kitu Gidwani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-10-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3634967|Q3634967]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 104
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3652147|Q3652147]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 105
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3764125|Q3764125]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 106
| ''[[:d:Q3765218|Q3765218]]''
| [[പ്രമാണം:YogeetaBali.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1952-12-29
|
|
|
| [[:d:Q3765218|Q3765218]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 107
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3765263|Q3765263]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 108
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3785692|Q3785692]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 109
| ''[[:d:Q3816132|Q3816132]]''
| [[പ്രമാണം:Koel Purie.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-11-25
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q3816132|Q3816132]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 110
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3870701|Q3870701]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 111
| ''[[:d:Q3874276|Q3874276]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-31
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q3874276|Q3874276]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 112
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3908346|Q3908346]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 113
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q3912060|Q3912060]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 114
| ''[[:d:Q3922203|Q3922203]]''
| [[പ്രമാണം:Priyadarshini Pradhan..jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q3922203|Q3922203]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 115
| ''[[:d:Q3959831|Q3959831]]''
| [[പ്രമാണം:Shruti sharma forest success.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q3959831|Q3959831]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 116
| ''[[:d:Q4100804|Q4100804]]''
| [[പ്രമാണം:Shweta Bhardwaj provogue.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4100804|Q4100804]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 117
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4144488|Q4144488]]
| 31
|-
| style='text-align:right'| 118
| ''[[:d:Q4160503|Q4160503]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-07-29
| 2012-01-27
| [[അജ്മീർ]]
| [[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റ്]]
| [[:d:Q4160503|Q4160503]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 119
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4277747|Q4277747]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 120
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4279645|Q4279645]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 121
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4319578|Q4319578]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 122
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4385004|Q4385004]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 123
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4507798|Q4507798]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 124
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4540513|Q4540513]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 125
| ''[[:d:Q4661550|Q4661550]]''
| [[പ്രമാണം:Aanchal kumar chivas bash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-10-24
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q4661550|Q4661550]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 126
| ''[[:d:Q4661551|Q4661551]]''
| [[പ്രമാണം:Aanchal Munjal - Ghayal Once Again.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-05-13
|
| [[Hisar]]
|
| [[:d:Q4661551|Q4661551]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 127
| ''[[:d:Q4661683|Q4661683]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1954
|
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q4661683|Q4661683]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 128
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4662641|Q4662641]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 129
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4662645|Q4662645]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 130
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4662702|Q4662702]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 131
| ''[[:d:Q4662719|Q4662719]]''
| [[പ്രമാണം:Aashka Goradia at the Launch of Santosh Sawant's 'Smiling Soul' (4).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-27
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q4662719|Q4662719]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 132
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4662727|Q4662727]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 133
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4667441|Q4667441]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 134
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4667443|Q4667443]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 135
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4667687|Q4667687]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 136
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4667902|Q4667902]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 137
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4667981|Q4667981]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 138
| ''[[:d:Q4673430|Q4673430]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1920-05-03
| 2012-04-30<br/>2012-04-29
| [[പെഷവാർ]]
| [[പൂണെ]]
| [[:d:Q4673430|Q4673430]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 139
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4673791|Q4673791]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 140
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4681309|Q4681309]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 141
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4683040|Q4683040]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 142
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4683044|Q4683044]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 143
| ''[[:d:Q4686401|Q4686401]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Adoni]]
|
| [[:d:Q4686401|Q4686401]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 144
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4694945|Q4694945]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 145
| ''[[:d:Q4696338|Q4696338]]''
| [[പ്രമാണം:Ahsaas Channa Attend Iwmbuzz Digital Awards 2022.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-08-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4696338|Q4696338]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 146
| ''[[:d:Q4696779|Q4696779]]''
| [[പ്രമാണം:Joymoti film screenshot.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1915-06-27
| 2002-12-17
| [[Golaghat]]
|
| [[:d:Q4696779|Q4696779]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 147
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4697419|Q4697419]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 148
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4699184|Q4699184]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 149
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4701778|Q4701778]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 150
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4701786|Q4701786]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 151
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4701830|Q4701830]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 152
| ''[[:d:Q4727615|Q4727615]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q4727615|Q4727615]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 153
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4727621|Q4727621]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 154
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4727622|Q4727622]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 155
| ''[[:d:Q4740037|Q4740037]]''
| [[പ്രമാണം:Amar noorie.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-05-23
|
|
|
| [[:d:Q4740037|Q4740037]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 156
| ''[[:d:Q4740212|Q4740212]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-06-14
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q4740212|Q4740212]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 157
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4742143|Q4742143]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 158
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4746097|Q4746097]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 159
| ''[[:d:Q4746754|Q4746754]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1906
| 1965-03-03
| [[Bilagi]]
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[:d:Q4746754|Q4746754]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 160
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4746903|Q4746903]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 161
| ''[[:d:Q4748620|Q4748620]]''
| [[പ്രമാണം:Amrapali Dubey at Press Conference of Celebrity Cricket League 2016 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-11
|
| [[ഗോരഖ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q4748620|Q4748620]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 162
| ''[[:d:Q4748678|Q4748678]]''
| [[പ്രമാണം:Amrita Puri at '8th Annual Gemfields RioTinto Retail Jeweller India Awards 2012' meet 14.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-08-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4748678|Q4748678]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 163
| ''[[:d:Q4748736|Q4748736]]''
| [[പ്രമാണം:Amruta khanvilkar in 2022.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-23
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q4748736|Q4748736]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 164
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4750943|Q4750943]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 165
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4751201|Q4751201]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 166
| ''[[:d:Q4752596|Q4752596]]''
| [[പ്രമാണം:Aanchal sabharwal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-29
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q4752596|Q4752596]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 167
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4761943|Q4761943]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 168
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4765224|Q4765224]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 169
| ''[[:d:Q4765538|Q4765538]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1939-01-17
| 2007-06-20
|
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q4765538|Q4765538]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 170
| ''[[:d:Q4765560|Q4765560]]''
| [[പ്രമാണം:Anita kanwal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1954-04-09
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q4765560|Q4765560]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 171
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4765561|Q4765561]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 172
| ''[[:d:Q4765619|Q4765619]]''
| [[പ്രമാണം:AnitaRaj.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1963-02-28<br/>1962
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4765619|Q4765619]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 173
| ''[[:d:Q4765729|Q4765729]]''
| [[പ്രമാണം:Anjali Abrol in 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-16
|
| [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]]
|
| [[:d:Q4765729|Q4765729]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 174
| ''[[:d:Q4765733|Q4765733]]''
| [[പ്രമാണം:Anjali Devi in Mangaiyarkarasi 1949.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1927-08-24
| 2014-01-13
| [[Peddapuram mandal]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q4765733|Q4765733]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 175
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4765758|Q4765758]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 176
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4765765|Q4765765]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 177
| ''[[:d:Q4765855|Q4765855]]''
| [[പ്രമാണം:Anjori Alagh at the Charcoal-Houseproud.in launch 05.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-05-20
|
| [[ലുധിയാന]]
|
| [[:d:Q4765855|Q4765855]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 178
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4765869|Q4765869]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 179
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4766074|Q4766074]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 180
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4766075|Q4766075]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 181
| ''[[:d:Q4767988|Q4767988]]''
| [[പ്രമാണം:అన్నపూర్ణ, తెలుగు సినిమా నటి.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948
|
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q4767988|Q4767988]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 182
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4777685|Q4777685]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 183
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4777769|Q4777769]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 184
| ''[[:d:Q4777839|Q4777839]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-12-04
|
| [[കോയമ്പത്തൂർ]]
|
| [[:d:Q4777839|Q4777839]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 185
| ''[[:d:Q4777840|Q4777840]]''
| [[പ്രമാണം:Anupama Verma at the premiere of 'The Saint'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-07-02
|
|
|
| [[:d:Q4777840|Q4777840]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 186
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4777850|Q4777850]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 187
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4777873|Q4777873]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 188
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4777878|Q4777878]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 189
| ''[[:d:Q4777879|Q4777879]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-03-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4777879|Q4777879]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 190
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4777901|Q4777901]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 191
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4777947|Q4777947]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 192
| ''[[:d:Q4777962|Q4777962]]''
| [[പ്രമാണം:AnuyaBhagwat.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980
|
| [[Emirate of Dubai]]
|
| [[:d:Q4777962|Q4777962]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 193
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4779112|Q4779112]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 194
| ''[[:d:Q4779118|Q4779118]]''
| [[പ്രമാണം:Aparajita Auddy (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-02-02
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q4779118|Q4779118]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 195
| ''[[:d:Q4779120|Q4779120]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-09
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q4779120|Q4779120]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 196
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4779123|Q4779123]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 197
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4779148|Q4779148]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 198
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4785556|Q4785556]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 199
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4785559|Q4785559]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 200
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4795753|Q4795753]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 201
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4800830|Q4800830]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 202
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4802166|Q4802166]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 203
| ''[[:d:Q4802251|Q4802251]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 1990
| [[presidencies and provinces of British India]]
|
| [[:d:Q4802251|Q4802251]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 204
| ''[[:d:Q4802265|Q4802265]]''
| [[പ്രമാണം:Arunima Ghosh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-27
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q4802265|Q4802265]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 205
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4802270|Q4802270]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 206
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4804505|Q4804505]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 207
| ''[[:d:Q4804506|Q4804506]]''
| [[പ്രമാണം:Asha Khadilkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-01-11
|
|
|
| [[:d:Q4804506|Q4804506]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 208
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4804507|Q4804507]]
| 26
|-
| style='text-align:right'| 209
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4804511|Q4804511]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 210
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4804517|Q4804517]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 211
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4804549|Q4804549]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 212
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4805088|Q4805088]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 213
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4805162|Q4805162]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 214
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4805704|Q4805704]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 215
| ''[[:d:Q4806199|Q4806199]]''
| [[പ്രമാണം:AshwiniBhave.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-05-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4806199|Q4806199]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 216
| ''[[:d:Q4834242|Q4834242]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948-08-15
| 2017-09-10
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q4834242|Q4834242]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 217
| ''[[:d:Q4864991|Q4864991]]''
| [[പ്രമാണം:Barsha Priyadarshini.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-08-07
|
| [[കട്ടക്]]
|
| [[:d:Q4864991|Q4864991]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 218
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4879891|Q4879891]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 219
| ''[[:d:Q4880624|Q4880624]]''
| [[പ്രമാണം:Begum Para.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926-12-25
| 2008-12-09
| [[Jhelum]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q4880624|Q4880624]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 220
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4886805|Q4886805]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 221
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4900807|Q4900807]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 222
| ''[[:d:Q4900878|Q4900878]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948-09-10
| 2001-02-12
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4900878|Q4900878]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 223
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4901046|Q4901046]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 224
| ''[[:d:Q4901204|Q4901204]]''
| [[പ്രമാണം:Bharti Achrekar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957-10-15<br/>1960
|
|
|
| [[:d:Q4901204|Q4901204]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 225
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4901279|Q4901279]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 226
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4901322|Q4901322]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 227
| ''[[:d:Q4901512|Q4901512]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4901512|Q4901512]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 228
| ''[[:d:Q4901513|Q4901513]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-06-06
|
| [[ഷിമോഗ]]
|
| [[:d:Q4901513|Q4901513]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 229
| ''[[:d:Q4901578|Q4901578]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966-04-18
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q4901578|Q4901578]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 230
| ''[[:d:Q4903019|Q4903019]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4903019|Q4903019]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 231
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4903026|Q4903026]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 232
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4904175|Q4904175]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 233
| ''[[:d:Q4904281|Q4904281]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989
| 2012-10-22
| [[ഒഡീഷ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q4904281|Q4904281]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 234
| ''[[:d:Q4907191|Q4907191]]''
| [[പ്രമാണം:Indian actress Bijaya Jena.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കട്ടക്]]
|
| [[:d:Q4907191|Q4907191]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 235
| ''[[:d:Q4914024|Q4914024]]''
| [[പ്രമാണം:Bindiya.Goswami.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-01-06<br/>1961-01-06
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4914024|Q4914024]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 236
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4914462|Q4914462]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 237
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4967473|Q4967473]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 238
| ''[[:d:Q4968186|Q4968186]]''
| [[പ്രമാണം:Brinda Parekh graces Indian Music Academy – Marathi Music Awards (03) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4968186|Q4968186]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 239
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q4974267|Q4974267]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 240
| ''[[:d:Q5006656|Q5006656]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1922
| 1987
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q5006656|Q5006656]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 241
| ''[[:d:Q5044344|Q5044344]]''
| [[പ്രമാണം:Carol at mod'art fashion show.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-12-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5044344|Q5044344]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 242
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5054439|Q5054439]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 243
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5067673|Q5067673]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 244
| [[Chaiti Ghoshal]]
| [[പ്രമാണം:Chaiti Ghosal Jan 2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5068129|Q5068129]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 245
| ''[[:d:Q5070947|Q5070947]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5070947|Q5070947]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 246
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5071090|Q5071090]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 247
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5071222|Q5071222]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 248
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5071354|Q5071354]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 249
| ''[[:d:Q5071477|Q5071477]]''
| [[പ്രമാണം:Chandrayee Ghosh.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5071477|Q5071477]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 250
| ''[[:d:Q5084688|Q5084688]]''
| [[പ്രമാണം:Charlie Chauhan at the launch of 'Ye Hai Aashique'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-08<br/>1996-09-08
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q5084688|Q5084688]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 251
| ''[[:d:Q5088608|Q5088608]]''
| [[പ്രമാണം:Chaya Singh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-05-16
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q5088608|Q5088608]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 252
| ''[[:d:Q5094848|Q5094848]]''
| [[പ്രമാണം:Chhavi Pandey.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-18
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q5094848|Q5094848]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 253
| ''[[:d:Q5100340|Q5100340]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1937
| 2010-01-21
|
|
| [[:d:Q5100340|Q5100340]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 254
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5102302|Q5102302]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 255
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5102344|Q5102344]]
| 29
|-
| style='text-align:right'| 256
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5102359|Q5102359]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 257
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5108577|Q5108577]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 258
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5111018|Q5111018]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 259
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5118311|Q5118311]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 260
| ''[[:d:Q5209694|Q5209694]]''
| [[പ്രമാണം:Daisy bopanna ipl.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-12-04
|
| [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]]
|
| [[:d:Q5209694|Q5209694]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 261
| ''[[:d:Q5209727|Q5209727]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5209727|Q5209727]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 262
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5209729|Q5209729]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 263
| ''[[:d:Q5211051|Q5211051]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1953
| 2022-11-17
|
| [[Sudhar]]
| [[:d:Q5211051|Q5211051]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 264
| ''[[:d:Q5211052|Q5211052]]''
| [[പ്രമാണം:Daljeet Kaur at Gold Awards 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-11-15
|
| [[ലുധിയാന]]
|
| [[:d:Q5211052|Q5211052]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 265
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5248075|Q5248075]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 266
| ''[[:d:Q5248100|Q5248100]]''
| [[പ്രമാണം:Debina Bonnerjee in 2023.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-04-18
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5248100|Q5248100]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 267
| [[Debjani Chatterjee (actress)]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5248113|Q5248113]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 268
| ''[[:d:Q5248115|Q5248115]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5248115|Q5248115]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 269
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5248128|Q5248128]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 270
| ''[[:d:Q5250461|Q5250461]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5250461|Q5250461]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 271
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5250472|Q5250472]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 272
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5250473|Q5250473]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 273
| ''[[:d:Q5250544|Q5250544]]''
| [[പ്രമാണം:Deepal shaw.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5250544|Q5250544]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 274
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5250629|Q5250629]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 275
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5250630|Q5250630]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 276
| ''[[:d:Q5250647|Q5250647]]''
| [[പ്രമാണം:Deepshikha walks for Manish Malhotra & Shaina NC's show for CPAA 08.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-08-02<br/>1977-01-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5250647|Q5250647]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 277
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5250655|Q5250655]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 278
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5254296|Q5254296]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 279
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5267654|Q5267654]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 280
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5269022|Q5269022]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 281
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5277790|Q5277790]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 282
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5277861|Q5277861]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 283
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5279710|Q5279710]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 284
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5282197|Q5282197]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 285
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5282198|Q5282198]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 286
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5282199|Q5282199]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 287
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5284702|Q5284702]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 288
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5284704|Q5284704]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 289
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5284706|Q5284706]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 290
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5284713|Q5284713]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 291
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5285006|Q5285006]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 292
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5289321|Q5289321]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 293
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5289323|Q5289323]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 294
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5289359|Q5289359]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 295
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5289472|Q5289472]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 296
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5304387|Q5304387]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 297
| ''[[:d:Q5322192|Q5322192]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1935-06-03
| 2006
|
|
| [[:d:Q5322192|Q5322192]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 298
| ''[[:d:Q5331053|Q5331053]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-06-13
|
| [[Peddapuram mandal]]
|
| [[:d:Q5331053|Q5331053]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 299
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5353136|Q5353136]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 300
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5367727|Q5367727]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 301
| ''[[:d:Q5381748|Q5381748]]''
| [[പ്രമാണം:Premiere of 'Rock Of Ages' 10 Sonal Sehgal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-07-13
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q5381748|Q5381748]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 302
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5397761|Q5397761]]
| 29
|-
| style='text-align:right'| 303
| ''[[:d:Q5414998|Q5414998]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-07-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5414998|Q5414998]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 304
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5415060|Q5415060]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 305
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5435363|Q5435363]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 306
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5439490|Q5439490]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 307
| ''[[:d:Q5443472|Q5443472]]''
| [[പ്രമാണം:Yuvraj Thakur, Fenil Umrigar at the launch party of Bindass's show Yeh Hai Aashiqui.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[സൂരത്]]
|
| [[:d:Q5443472|Q5443472]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 308
| ''[[:d:Q5451233|Q5451233]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-07-26
|
|
|
| [[:d:Q5451233|Q5451233]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 309
| ''[[:d:Q5452170|Q5452170]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q5452170|Q5452170]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 310
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5501428|Q5501428]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 311
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5527641|Q5527641]]
| 24
|-
| style='text-align:right'| 312
| ''[[:d:Q5527769|Q5527769]]''
| [[പ്രമാണം:GauriKarnik.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-12-20
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q5527769|Q5527769]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 313
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5527775|Q5527775]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 314
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5528723|Q5528723]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 315
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5528724|Q5528724]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 316
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5529942|Q5529942]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 317
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5529954|Q5529954]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 318
| ''[[:d:Q5529955|Q5529955]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-24
|
| [[പാലക്കോല്ലു]]
|
| [[:d:Q5529955|Q5529955]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 319
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5529978|Q5529978]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 320
| ''[[:d:Q5557814|Q5557814]]''
| [[പ്രമാണം:Giaa Manek at the launch of Telly Calendar 2014.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-18
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q5557814|Q5557814]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 321
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5564269|Q5564269]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 322
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5564270|Q5564270]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 323
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5565038|Q5565038]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 324
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5589918|Q5589918]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 325
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5590129|Q5590129]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 326
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5590131|Q5590131]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 327
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5619906|Q5619906]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 328
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5637843|Q5637843]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 329
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5646393|Q5646393]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 330
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5673877|Q5673877]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 331
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5679286|Q5679286]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 332
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5698080|Q5698080]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 333
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5710886|Q5710886]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 334
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q5814172|Q5814172]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 335
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6043141|Q6043141]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 336
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6066032|Q6066032]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 337
| ''[[:d:Q6080395|Q6080395]]''
| [[പ്രമാണം:Ishita Arun 2010 - still 113962 crop.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-09-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6080395|Q6080395]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 338
| ''[[:d:Q6113138|Q6113138]]''
| [[പ്രമാണം:Priyanka Kothari.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-11-30
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6113138|Q6113138]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 339
| ''[[:d:Q6121223|Q6121223]]''
| [[പ്രമാണം:Jaddan Bai (1933).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1892
| 1949-07-21<br/>1949-04-08
| [[വാരാണസി]]<br/>[[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q6121223|Q6121223]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 340
| ''[[:d:Q6123633|Q6123633]]''
| [[പ്രമാണം:Jayamala.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959-02-28
|
| [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q6123633|Q6123633]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 341
| ''[[:d:Q6137435|Q6137435]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1927
| 2015-07-21
| [[Kharagpur]]
|
| [[:d:Q6137435|Q6137435]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 342
| ''[[:d:Q6148297|Q6148297]]''
| [[പ്രമാണം:Jamuna Telugu Actress.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1936-08-30
| 2023-01-27
| [[ഹംപി]]
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q6148297|Q6148297]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 343
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6150715|Q6150715]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 344
| ''[[:d:Q6161680|Q6161680]]''
| [[പ്രമാണം:Jasmin Bhasin snapped in Bandra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-28
|
| [[കോട്ട, രാജസ്ഥാൻ|കോട്ട]]
|
| [[:d:Q6161680|Q6161680]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 345
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6167417|Q6167417]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 346
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6167455|Q6167455]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 347
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6167690|Q6167690]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 348
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6167973|Q6167973]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 349
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6173112|Q6173112]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 350
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6178509|Q6178509]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 351
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6190826|Q6190826]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 352
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6305121|Q6305121]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 353
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6305151|Q6305151]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 354
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6324119|Q6324119]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 355
| ''[[:d:Q6344052|Q6344052]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1938-03-28
| 1977-02-18
|
|
| [[:d:Q6344052|Q6344052]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 356
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6348098|Q6348098]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 357
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6348854|Q6348854]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 358
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6350191|Q6350191]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 359
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6354364|Q6354364]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 360
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6354367|Q6354367]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 361
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6354369|Q6354369]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 362
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6355716|Q6355716]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 363
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6358711|Q6358711]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 364
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6359918|Q6359918]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 365
| ''[[:d:Q6360604|Q6360604]]''
| [[പ്രമാണം:Kanan Kaushal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1939-03-21
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q6360604|Q6360604]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 366
| ''[[:d:Q6360972|Q6360972]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-04-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6360972|Q6360972]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 367
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6361052|Q6361052]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 368
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6365453|Q6365453]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 369
| ''[[:d:Q6365725|Q6365725]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980
|
|
|
| [[:d:Q6365725|Q6365725]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 370
| ''[[:d:Q6371091|Q6371091]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-05-23
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q6371091|Q6371091]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 371
| ''[[:d:Q6373558|Q6373558]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-03-17
|
|
|
| [[:d:Q6373558|Q6373558]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 372
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6374451|Q6374451]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 373
| ''[[:d:Q6374460|Q6374460]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Mangaldoi]]
|
| [[:d:Q6374460|Q6374460]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 374
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6379189|Q6379189]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 375
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6379280|Q6379280]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 376
| ''[[:d:Q6379289|Q6379289]]''
| [[പ്രമാണം:Kavita kaushik colors indian telly awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-02-15
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q6379289|Q6379289]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 377
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6379291|Q6379291]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 378
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6383305|Q6383305]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 379
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6383306|Q6383306]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 380
| ''[[:d:Q6383309|Q6383309]]''
| [[പ്രമാണം:Keerti Gaekwad Kelkar at Actress Akangsha Ranwat's birthday bash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-01-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6383309|Q6383309]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 381
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6395418|Q6395418]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 382
| ''[[:d:Q6403190|Q6403190]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-04-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6403190|Q6403190]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 383
| ''[[:d:Q6414804|Q6414804]]''
| [[പ്രമാണം:Kiran Juneja at Engagement ceremony of Arjun Hitkari with Gayatri(1) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-07-17
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q6414804|Q6414804]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 384
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6416209|Q6416209]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 385
| [[Kishori Godbole]]
| [[പ്രമാണം:KishoriGodbole.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q6416652|Q6416652]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 386
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6416669|Q6416669]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 387
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6429073|Q6429073]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 388
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6434821|Q6434821]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 389
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6437449|Q6437449]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 390
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6437630|Q6437630]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 391
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6438563|Q6438563]]
| 27
|-
| style='text-align:right'| 392
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6440794|Q6440794]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 393
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6442679|Q6442679]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 394
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6443601|Q6443601]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 395
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6443609|Q6443609]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 396
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6444681|Q6444681]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 397
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6448629|Q6448629]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 398
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6467144|Q6467144]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 399
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6479877|Q6479877]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 400
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6516244|Q6516244]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 401
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6516259|Q6516259]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 402
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6516295|Q6516295]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 403
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6520599|Q6520599]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 404
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6695427|Q6695427]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 405
| [[Lushin Dubey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6705105|Q6705105]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 406
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6727522|Q6727522]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 407
| [[Madhuvanti Arun]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6727572|Q6727572]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 408
| ''[[:d:Q6733711|Q6733711]]''
| [[പ്രമാണം:Mahek chahal super fight league event.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[നോർവെ]]
| 1979-02-01
|
| [[നോർവെ]]
|
| [[:d:Q6733711|Q6733711]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 409
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6735226|Q6735226]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 410
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6741093|Q6741093]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 411
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6741434|Q6741434]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 412
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6741435|Q6741435]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 413
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6745459|Q6745459]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 414
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6746995|Q6746995]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 415
| ''[[:d:Q6749787|Q6749787]]''
| [[പ്രമാണം:Manini Mishra at the First look launch of 'Identity Card'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q6749787|Q6749787]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 416
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6750370|Q6750370]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 417
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6750371|Q6750371]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 418
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6750418|Q6750418]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 419
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6750434|Q6750434]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 420
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6750444|Q6750444]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 421
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6750446|Q6750446]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 422
| ''[[:d:Q6750452|Q6750452]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1953-09-09
| 2013-07-23
|
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q6750452|Q6750452]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 423
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6752177|Q6752177]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 424
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6797611|Q6797611]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 425
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6807581|Q6807581]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 426
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6807586|Q6807586]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 427
| ''[[:d:Q6807588|Q6807588]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-12-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6807588|Q6807588]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 428
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6807604|Q6807604]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 429
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6807608|Q6807608]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 430
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6807613|Q6807613]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 431
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6807665|Q6807665]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 432
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6809046|Q6809046]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 433
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6809048|Q6809048]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 434
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6809082|Q6809082]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 435
| ''[[:d:Q6809083|Q6809083]]''
| [[പ്രമാണം:Meghna Naidu at Press conference of Rivaaz (5).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-09-19<br/>1980-09-19
|
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q6809083|Q6809083]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 436
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6812836|Q6812836]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 437
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6862116|Q6862116]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 438
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6869043|Q6869043]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 439
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6880705|Q6880705]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 440
| ''[[:d:Q6894182|Q6894182]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1919
| 1951
|
|
| [[:d:Q6894182|Q6894182]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 441
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6897636|Q6897636]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 442
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6897670|Q6897670]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 443
| [[Mona Thiba]]
| [[പ്രമാണം:Mona Thiba.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q6897725|Q6897725]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 444
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6897927|Q6897927]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 445
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6897938|Q6897938]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 446
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6918852|Q6918852]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 447
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6919029|Q6919029]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 448
| [[Moumita Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6919077|Q6919077]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 449
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6929584|Q6929584]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 450
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6930001|Q6930001]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 451
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6932094|Q6932094]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 452
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6935255|Q6935255]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 453
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6942733|Q6942733]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 454
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6959696|Q6959696]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 455
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6959697|Q6959697]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 456
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6962052|Q6962052]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 457
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6963347|Q6963347]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 458
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6965558|Q6965558]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 459
| [[Natanya Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6968398|Q6968398]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 460
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6968492|Q6968492]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 461
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6968501|Q6968501]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 462
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6980339|Q6980339]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 463
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6981411|Q6981411]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 464
| ''[[:d:Q6982485|Q6982485]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-10-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6982485|Q6982485]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 465
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6983536|Q6983536]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 466
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6986773|Q6986773]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 467
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6986823|Q6986823]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 468
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6986874|Q6986874]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 469
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6986875|Q6986875]]
| 24
|-
| style='text-align:right'| 470
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6986881|Q6986881]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 471
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6986979|Q6986979]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 472
| [[Neha Dubey]]
| [[പ്രമാണം:Neha Dubey.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q6987739|Q6987739]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 473
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6987742|Q6987742]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 474
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q6987744|Q6987744]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 475
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7030270|Q7030270]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 476
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7032158|Q7032158]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 477
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7040057|Q7040057]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 478
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7040121|Q7040121]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 479
| [[Nishi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[സിയാൽകോട്ട്]]
|
| [[:d:Q7040479|Q7040479]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 480
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7041757|Q7041757]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 481
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7041766|Q7041766]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 482
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7070368|Q7070368]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 483
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7093969|Q7093969]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 484
| ''[[:d:Q7117544|Q7117544]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7117544|Q7117544]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 485
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7123831|Q7123831]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 486
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7125472|Q7125472]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 487
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7125473|Q7125473]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 488
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7126623|Q7126623]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 489
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7127775|Q7127775]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 490
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7127781|Q7127781]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 491
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7130325|Q7130325]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 492
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7132124|Q7132124]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 493
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7137069|Q7137069]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 494
| [[Parizaad Kolah]]
| [[പ്രമാണം:Parizaad Kolah grace the screening of Ladies First.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7137564|Q7137564]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 495
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7139343|Q7139343]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 496
| [[Paroma Banerji]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7139416|Q7139416]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 497
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7156651|Q7156651]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 498
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7158138|Q7158138]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 499
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7196244|Q7196244]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 500
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7196247|Q7196247]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 501
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7214157|Q7214157]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 502
| ''[[:d:Q7228518|Q7228518]]''
| [[പ്രമാണം:Pooja Gor in 2016 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-06-01
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7228518|Q7228518]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 503
| [[Pooja Kanwal]]
| [[പ്രമാണം:Pooja kanwal 1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7228520|Q7228520]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 504
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7228527|Q7228527]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 505
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7228529|Q7228529]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 506
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7228695|Q7228695]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 507
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7228696|Q7228696]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 508
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7228697|Q7228697]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 509
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7228867|Q7228867]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 510
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7228874|Q7228874]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 511
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7237213|Q7237213]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 512
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7237298|Q7237298]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 513
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7238572|Q7238572]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 514
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7238675|Q7238675]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 515
| ''[[:d:Q7238704|Q7238704]]''
| [[പ്രമാണം:Pratima Kazmi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948-06-13
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7238704|Q7238704]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 516
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7239764|Q7239764]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 517
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7239769|Q7239769]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 518
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7239782|Q7239782]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 519
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7240187|Q7240187]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 520
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7240196|Q7240196]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 521
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7240692|Q7240692]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 522
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7245981|Q7245981]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 523
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7246456|Q7246456]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 524
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7246472|Q7246472]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 525
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7246478|Q7246478]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 526
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7246483|Q7246483]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 527
| ''[[:d:Q7246485|Q7246485]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-06-04
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7246485|Q7246485]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 528
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7246508|Q7246508]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 529
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7246509|Q7246509]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 530
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7260894|Q7260894]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 531
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7261853|Q7261853]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 532
| [[Pushtiie]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7261862|Q7261862]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 533
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7278444|Q7278444]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 534
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7279109|Q7279109]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 535
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7280192|Q7280192]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 536
| [[Ragini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7283093|Q7283093]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 537
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7283095|Q7283095]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 538
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7283097|Q7283097]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 539
| ''[[:d:Q7285732|Q7285732]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-07-27
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7285732|Q7285732]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 540
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7286437|Q7286437]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 541
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7286442|Q7286442]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 542
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7286652|Q7286652]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 543
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7286781|Q7286781]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 544
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7286791|Q7286791]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 545
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7288658|Q7288658]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 546
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7288671|Q7288671]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 547
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7292950|Q7292950]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 548
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7293124|Q7293124]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 549
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7294843|Q7294843]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 550
| [[Rashi Bunny]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7294863|Q7294863]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 551
| ''[[:d:Q7294974|Q7294974]]''
| [[പ്രമാണം:Rashmi Gautam.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-04-07
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q7294974|Q7294974]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 552
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7295459|Q7295459]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 553
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7295698|Q7295698]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 554
| ''[[:d:Q7295944|Q7295944]]''
| [[പ്രമാണം:Rattan Bai, Nutan's grandmother.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1890s
| 1986
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7295944|Q7295944]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 555
| ''[[:d:Q7296308|Q7296308]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-12-22
|
| [[Gudivada]]
|
| [[:d:Q7296308|Q7296308]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 556
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7310617|Q7310617]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 557
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7313570|Q7313570]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 558
| ''[[:d:Q7313573|Q7313573]]''
| [[പ്രമാണം:Moromor Aita.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1934-12-10
| 2011-11-17
| [[Sripuria, Tinsukia]]
| [[ആസാം]]
| [[:d:Q7313573|Q7313573]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 559
| [[Reshmi Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Reshmi Ghosh Actress.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7315379|Q7315379]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 560
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7320290|Q7320290]]
| 29
|-
| style='text-align:right'| 561
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7320303|Q7320303]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 562
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7323502|Q7323502]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 563
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7333918|Q7333918]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 564
| [[Rimjhim Mitra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7334475|Q7334475]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 565
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7335040|Q7335040]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 566
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7335045|Q7335045]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 567
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7336478|Q7336478]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 568
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7336830|Q7336830]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 569
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7339020|Q7339020]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 570
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7366351|Q7366351]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 571
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7368842|Q7368842]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 572
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7376361|Q7376361]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 573
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7376575|Q7376575]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 574
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7379114|Q7379114]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 575
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7380183|Q7380183]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 576
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7380199|Q7380199]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 577
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7380206|Q7380206]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 578
| [[ഋഥിക]]
| [[പ്രമാണം:Ruthika.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7383386|Q7383386]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 579
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7387427|Q7387427]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 580
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7387560|Q7387560]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 581
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7387707|Q7387707]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 582
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7395773|Q7395773]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 583
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7396215|Q7396215]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 584
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7397974|Q7397974]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 585
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7399059|Q7399059]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 586
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7399061|Q7399061]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 587
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7399780|Q7399780]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 588
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7403092|Q7403092]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 589
| ''[[:d:Q7403094|Q7403094]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-09-02
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7403094|Q7403094]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 590
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7408770|Q7408770]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 591
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7409440|Q7409440]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 592
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7415626|Q7415626]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 593
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7415628|Q7415628]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 594
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7416296|Q7416296]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 595
| ''[[:d:Q7416299|Q7416299]]''
| [[പ്രമാണം:Sandhya in 1957.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1931-09-22
| 2025-10-04
| [[കൊച്ചി]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7416299|Q7416299]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 596
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7416320|Q7416320]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 597
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7417915|Q7417915]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 598
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7417916|Q7417916]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 599
| ''[[:d:Q7418498|Q7418498]]''
| [[പ്രമാണം:Sanjeeda Sheikh attends Manish Malhotra’s show The Walk of Mijwan (04).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-12-20
|
| [[കുവൈറ്റ് സിറ്റി]]
|
| [[:d:Q7418498|Q7418498]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 600
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7418879|Q7418879]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 601
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7420163|Q7420163]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 602
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7420906|Q7420906]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 603
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7420991|Q7420991]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 604
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7421671|Q7421671]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 605
| ''[[:d:Q7423149|Q7423149]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7423149|Q7423149]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 606
| [[Saranya Nag]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7423150|Q7423150]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 607
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7423973|Q7423973]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 608
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7424124|Q7424124]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 609
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7424442|Q7424442]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 610
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7425857|Q7425857]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 611
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7425950|Q7425950]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 612
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7427426|Q7427426]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 613
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7429118|Q7429118]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 614
| [[Seema Azmi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7445859|Q7445859]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 615
| ''[[:d:Q7445863|Q7445863]]''
| [[പ്രമാണം:SeemaDeo.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1942-03-27
| 2023-08-24
| [[മുംബൈ]]
| [[ബാന്ദ്ര]]
| [[:d:Q7445863|Q7445863]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 616
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7461581|Q7461581]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 617
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7487229|Q7487229]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 618
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7487383|Q7487383]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 619
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7487579|Q7487579]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 620
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7488783|Q7488783]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 621
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7489091|Q7489091]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 622
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7489922|Q7489922]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 623
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7490763|Q7490763]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 624
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7492374|Q7492374]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 625
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7492390|Q7492390]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 626
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7493133|Q7493133]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 627
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7494205|Q7494205]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 628
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7495009|Q7495009]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 629
| [[Shernaz Patel]]
| [[പ്രമാണം:Shernaz Patel at Audio release of 'Love, Wrinkle-free' (16).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7495297|Q7495297]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 630
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7495591|Q7495591]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 631
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7496022|Q7496022]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 632
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7496685|Q7496685]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 633
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7496760|Q7496760]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 634
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7496766|Q7496766]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 635
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7496769|Q7496769]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 636
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7496770|Q7496770]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 637
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7500361|Q7500361]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 638
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7503382|Q7503382]]
| 24
|-
| style='text-align:right'| 639
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7504219|Q7504219]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 640
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7504223|Q7504223]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 641
| ''[[:d:Q7504339|Q7504339]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-02-25
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7504339|Q7504339]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 642
| [[Shruti Agarwal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Kalimpong]]
|
| [[:d:Q7504341|Q7504341]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 643
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7504343|Q7504343]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 644
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7504349|Q7504349]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 645
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7504350|Q7504350]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 646
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7504566|Q7504566]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 647
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7505874|Q7505874]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 648
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7505875|Q7505875]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 649
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7505885|Q7505885]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 650
| ''[[:d:Q7505949|Q7505949]]''
| [[പ്രമാണം:Shyama in Aar-Paar (1954).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1935-06-07
| 2017-11-14
| [[ലാഹോർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7505949|Q7505949]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 651
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7520416|Q7520416]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 652
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7522247|Q7522247]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 653
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7532422|Q7532422]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 654
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7544832|Q7544832]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 655
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7546540|Q7546540]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 656
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7546544|Q7546544]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 657
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7547766|Q7547766]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 658
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7560759|Q7560759]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 659
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7560769|Q7560769]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 660
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7560776|Q7560776]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 661
| [[Sophia Handa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7562880|Q7562880]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 662
| [[Soumili Biswas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7564585|Q7564585]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 663
| [[Soumya Bollapragada]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q7564595|Q7564595]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 664
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7585692|Q7585692]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 665
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7585713|Q7585713]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 666
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7585876|Q7585876]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 667
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7586356|Q7586356]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 668
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7586522|Q7586522]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 669
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7631262|Q7631262]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 670
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7631263|Q7631263]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 671
| [[സുചേതാ ഖന്ന]]
| [[പ്രമാണം:Sucheta Khanna.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7632900|Q7632900]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 672
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7632912|Q7632912]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 673
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7633738|Q7633738]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 674
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7633743|Q7633743]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 675
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7633851|Q7633851]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 676
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7633853|Q7633853]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 677
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7634701|Q7634701]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 678
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7634710|Q7634710]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 679
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7635223|Q7635223]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 680
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7635226|Q7635226]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 681
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7635951|Q7635951]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 682
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7636492|Q7636492]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 683
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7636907|Q7636907]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 684
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7636936|Q7636936]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 685
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7636937|Q7636937]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 686
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7636943|Q7636943]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 687
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7639929|Q7639929]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 688
| ''[[:d:Q7645137|Q7645137]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-25
|
| [[റാഞ്ചി]]
|
| [[:d:Q7645137|Q7645137]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 689
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7645139|Q7645139]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 690
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7645145|Q7645145]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 691
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7645293|Q7645293]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 692
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7645618|Q7645618]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 693
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7647021|Q7647021]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 694
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7648975|Q7648975]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 695
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7648978|Q7648978]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 696
| [[Sushmita Mukherjee]]
| [[പ്രമാണം:Sushmita Mukherjee.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7648979|Q7648979]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 697
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7650485|Q7650485]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 698
| ''[[:d:Q7653868|Q7653868]]''
| [[പ്രമാണം:Actress Swargajyoti Barooah in Joymoti film.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q7653868|Q7653868]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 699
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7653917|Q7653917]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 700
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7654025|Q7654025]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 701
| [[സ്വാതി സെൻ]]
| [[പ്രമാണം:Swati Sen.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7654044|Q7654044]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 702
| ''[[:d:Q7658742|Q7658742]]''
| [[പ്രമാണം:Swini Nimesh Khara.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-07-12
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7658742|Q7658742]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 703
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7680192|Q7680192]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 704
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7682187|Q7682187]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 705
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7683178|Q7683178]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 706
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7683307|Q7683307]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 707
| ''[[:d:Q7683943|Q7683943]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-30
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q7683943|Q7683943]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 708
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7683966|Q7683966]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 709
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7684863|Q7684863]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 710
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7685024|Q7685024]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 711
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7685386|Q7685386]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 712
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7687584|Q7687584]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 713
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7688039|Q7688039]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 714
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7695170|Q7695170]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 715
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7695205|Q7695205]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 716
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7695206|Q7695206]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 717
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7695208|Q7695208]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 718
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7695632|Q7695632]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 719
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7710774|Q7710774]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 720
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7800009|Q7800009]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 721
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7807890|Q7807890]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 722
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7807946|Q7807946]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 723
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7825384|Q7825384]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 724
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7843807|Q7843807]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 725
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7843809|Q7843809]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 726
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7852779|Q7852779]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 727
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7876976|Q7876976]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 728
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7879076|Q7879076]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 729
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7881028|Q7881028]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 730
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7898180|Q7898180]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 731
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7900746|Q7900746]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 732
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7901587|Q7901587]]
| 35
|-
| style='text-align:right'| 733
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7901875|Q7901875]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 734
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7901876|Q7901876]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 735
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7901881|Q7901881]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 736
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7901897|Q7901897]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 737
| [[Ushasie Chakraborty]]
| [[പ്രമാണം:Ushashi Chakraborty on Siti Cinema.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7901910|Q7901910]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 738
| ''[[:d:Q7908593|Q7908593]]''
| [[പ്രമാണം:Vahbbiz Dorabjee and Vivian Dsena at Pride Gallantry Awards by Maharashtra Police (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-28
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7908593|Q7908593]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 739
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7908859|Q7908859]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 740
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7908862|Q7908862]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 741
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7908870|Q7908870]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 742
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7914348|Q7914348]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 743
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7914350|Q7914350]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 744
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7914980|Q7914980]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 745
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7915280|Q7915280]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 746
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7916112|Q7916112]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 747
| ''[[:d:Q7916120|Q7916120]]''
| [[പ്രമാണം:VarshaUsgaonkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-02-28
|
| [[ഗോവ]]
|
| [[:d:Q7916120|Q7916120]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 748
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7917889|Q7917889]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 749
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7917997|Q7917997]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 750
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7918070|Q7918070]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 751
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7920155|Q7920155]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 752
| [[വിഭ നടരാജൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7924597|Q7924597]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 753
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7929265|Q7929265]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 754
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7929268|Q7929268]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 755
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7931282|Q7931282]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 756
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7932334|Q7932334]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 757
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7932417|Q7932417]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 758
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q7972701|Q7972701]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 759
| [[Zaheera]]
| [[പ്രമാണം:Zaheera.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q8064635|Q8064635]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 760
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q8074930|Q8074930]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 761
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q10950087|Q10950087]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 762
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q11011658|Q11011658]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 763
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q11056386|Q11056386]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 764
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q11457118|Q11457118]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 765
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q11457207|Q11457207]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 766
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q12056218|Q12056218]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 767
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q12060994|Q12060994]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 768
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q12068128|Q12068128]]
| 26
|-
| style='text-align:right'| 769
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q12415694|Q12415694]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 770
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q12415781|Q12415781]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 771
| [[कजरी (हिन्दी फ़िल्म कलाकार)]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12417677|Q12417677]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 772
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q12428264|Q12428264]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 773
| [[Maya Alagh]]
| [[പ്രമാണം:Maya Alagh at the Charcoal-Houseproud.in launch 07.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q12446484|Q12446484]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 774
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q12454107|Q12454107]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 775
| ''[[:d:Q12459003|Q12459003]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12459003|Q12459003]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 776
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q12974676|Q12974676]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 777
| ''[[:d:Q12980915|Q12980915]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12980915|Q12980915]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 778
| ''[[:d:Q12982135|Q12982135]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982
| 2009
| [[Neduntheevu]]
|
| [[:d:Q12982135|Q12982135]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 779
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q12989045|Q12989045]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 780
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q12991587|Q12991587]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 781
| [[ఎండకుర్తి కామేశ్వరి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12992012|Q12992012]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 782
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q12993917|Q12993917]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 783
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q12994912|Q12994912]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 784
| ''[[:d:Q12997551|Q12997551]]''
| [[പ്രമാണം:Chhaya Devi in Harmonium.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1914
| 2001-04-27<br/>2001-04-25
| [[Bhagalpur]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q12997551|Q12997551]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 785
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q12999720|Q12999720]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 786
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13003366|Q13003366]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 787
| [[Yamuna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q13007209|Q13007209]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 788
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13010931|Q13010931]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 789
| ''[[:d:Q13011628|Q13011628]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[ശ്രീരംഗം]]<br/>[[തമിഴ്നാട്]]
|
| [[:d:Q13011628|Q13011628]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 790
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13056865|Q13056865]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 791
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13058152|Q13058152]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 792
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13059245|Q13059245]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 793
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13060080|Q13060080]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 794
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13115584|Q13115584]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 795
| [[आशा पोतदार]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13115799|Q13115799]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 796
| ''[[:d:Q13116483|Q13116483]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967
|
|
|
| [[:d:Q13116483|Q13116483]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 797
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13118248|Q13118248]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 798
| [[नेहा घाटे]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13118377|Q13118377]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 799
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13118805|Q13118805]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 800
| [[Prachiti Mhatre]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[താനെ]]
|
| [[:d:Q13118925|Q13118925]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 801
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13118994|Q13118994]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 802
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13119648|Q13119648]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 803
| [[विद्या पटवर्धन]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13121138|Q13121138]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 804
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13121647|Q13121647]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 805
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13121655|Q13121655]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 806
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13121827|Q13121827]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 807
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13122012|Q13122012]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 808
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13122067|Q13122067]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 809
| [[Smita Dongre]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13122239|Q13122239]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 810
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13152205|Q13152205]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 811
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13650980|Q13650980]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 812
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13652396|Q13652396]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 813
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13653610|Q13653610]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 814
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q13729015|Q13729015]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 815
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q14829512|Q14829512]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 816
| ''[[:d:Q14949627|Q14949627]]''
| [[പ്രമാണം:Anusree Roy Profile Picture.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q14949627|Q14949627]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 817
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15217667|Q15217667]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 818
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15236153|Q15236153]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 819
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15261702|Q15261702]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 820
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15302629|Q15302629]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 821
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15441224|Q15441224]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 822
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15500928|Q15500928]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 823
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15608204|Q15608204]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 824
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15645431|Q15645431]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 825
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15646287|Q15646287]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 826
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15650149|Q15650149]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 827
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15650292|Q15650292]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 828
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15690116|Q15690116]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 829
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15692081|Q15692081]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 830
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15692170|Q15692170]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 831
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15693767|Q15693767]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 832
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15693981|Q15693981]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 833
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15695391|Q15695391]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 834
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15696296|Q15696296]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 835
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15697674|Q15697674]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 836
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15698163|Q15698163]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 837
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15698969|Q15698969]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 838
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15701357|Q15701357]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 839
| [[T. Lalitha Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q15702220|Q15702220]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 840
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15704302|Q15704302]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 841
| [[నవీన. ఎస్]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Kadapa]]
|
| [[:d:Q15705267|Q15705267]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 842
| [[Sultana]]
| [[പ്രമാണം:Sultana Razaaq,(India) Silent film actor and director.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 1990
| [[സൂരത്]]
|
| [[:d:Q15706574|Q15706574]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 843
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15707271|Q15707271]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 844
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15716797|Q15716797]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 845
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15719746|Q15719746]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 846
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15721302|Q15721302]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 847
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15724036|Q15724036]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 848
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15724428|Q15724428]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 849
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15724579|Q15724579]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 850
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15724621|Q15724621]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 851
| ''[[:d:Q15724698|Q15724698]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q15724698|Q15724698]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 852
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15724734|Q15724734]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 853
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15724856|Q15724856]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 854
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15725164|Q15725164]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 855
| [[Shefali Nayak]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q15725218|Q15725218]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 856
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15725394|Q15725394]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 857
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15734820|Q15734820]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 858
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15846400|Q15846400]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 859
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15930081|Q15930081]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 860
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15930298|Q15930298]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 861
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15930747|Q15930747]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 862
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15956515|Q15956515]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 863
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q15992928|Q15992928]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 864
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16014901|Q16014901]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 865
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16015014|Q16015014]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 866
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16016369|Q16016369]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 867
| ''[[:d:Q16017570|Q16017570]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1935
| 2006
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16017570|Q16017570]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 868
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16019122|Q16019122]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 869
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16019284|Q16019284]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 870
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16023564|Q16023564]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 871
| [[സുധാ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[തമിഴ്നാട്]]
|
| [[:d:Q16054458|Q16054458]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 872
| [[Priya Adivarekar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16058113|Q16058113]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 873
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16058185|Q16058185]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 874
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16110704|Q16110704]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 875
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16146387|Q16146387]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 876
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16147300|Q16147300]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 877
| ''[[:d:Q16148172|Q16148172]]''
| [[പ്രമാണം:AishwaryaAjit.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16148172|Q16148172]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 878
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16148994|Q16148994]]
| 30
|-
| style='text-align:right'| 879
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16150938|Q16150938]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 880
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16154619|Q16154619]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 881
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16193312|Q16193312]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 882
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16194633|Q16194633]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 883
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16196723|Q16196723]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 884
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16197442|Q16197442]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 885
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16198048|Q16198048]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 886
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16198893|Q16198893]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 887
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16198930|Q16198930]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 888
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16199195|Q16199195]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 889
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16199248|Q16199248]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 890
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16199613|Q16199613]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 891
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16199826|Q16199826]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 892
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16199949|Q16199949]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 893
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200004|Q16200004]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 894
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200014|Q16200014]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 895
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200036|Q16200036]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 896
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200055|Q16200055]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 897
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200062|Q16200062]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 898
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200096|Q16200096]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 899
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200118|Q16200118]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 900
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200125|Q16200125]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 901
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200172|Q16200172]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 902
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200218|Q16200218]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 903
| [[ദിപ ഷാ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16200314|Q16200314]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 904
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200332|Q16200332]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 905
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200361|Q16200361]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 906
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200406|Q16200406]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 907
| ''[[:d:Q16200413|Q16200413]]''
| [[പ്രമാണം:Payal Ghosh at the 63rd Jio Filmfare Awards 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-13
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16200413|Q16200413]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 908
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200421|Q16200421]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 909
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200448|Q16200448]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 910
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200567|Q16200567]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 911
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200615|Q16200615]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 912
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200641|Q16200641]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 913
| [[Deepika Kamaiah]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16200651|Q16200651]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 914
| [[Kamal Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2026-01-21
|
|
| [[:d:Q16200659|Q16200659]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 915
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16200740|Q16200740]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 916
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16201037|Q16201037]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 917
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16201057|Q16201057]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 918
| [[മാനസി വീതിനൽ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മനാമ]]
|
| [[:d:Q16201066|Q16201066]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 919
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16201150|Q16201150]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 920
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16201252|Q16201252]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 921
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16201282|Q16201282]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 922
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16201316|Q16201316]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 923
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16201518|Q16201518]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 924
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16201547|Q16201547]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 925
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16201561|Q16201561]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 926
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16201721|Q16201721]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 927
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16201746|Q16201746]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 928
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16201757|Q16201757]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 929
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16201770|Q16201770]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 930
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16201800|Q16201800]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 931
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16202023|Q16202023]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 932
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16202228|Q16202228]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 933
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16202260|Q16202260]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 934
| [[ശ്രേയ ശർമ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16202270|Q16202270]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 935
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16202519|Q16202519]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 936
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16202541|Q16202541]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 937
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16202566|Q16202566]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 938
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16202578|Q16202578]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 939
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16202614|Q16202614]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 940
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16202646|Q16202646]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 941
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16202697|Q16202697]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 942
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16202722|Q16202722]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 943
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16202737|Q16202737]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 944
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16202819|Q16202819]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 945
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16202975|Q16202975]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 946
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16206171|Q16206171]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 947
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16206462|Q16206462]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 948
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16208435|Q16208435]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 949
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16208477|Q16208477]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 950
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16209504|Q16209504]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 951
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16209812|Q16209812]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 952
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16212395|Q16212395]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 953
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16216019|Q16216019]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 954
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16221424|Q16221424]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 955
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16221764|Q16221764]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 956
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16222199|Q16222199]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 957
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16222341|Q16222341]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 958
| ''[[:d:Q16222392|Q16222392]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-03-18
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q16222392|Q16222392]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 959
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16223965|Q16223965]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 960
| [[Revathi Sankaran]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16225977|Q16225977]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 961
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16226260|Q16226260]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 962
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16226497|Q16226497]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 963
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16226658|Q16226658]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 964
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16230639|Q16230639]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 965
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16231363|Q16231363]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 966
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16231373|Q16231373]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 967
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16231646|Q16231646]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 968
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16231757|Q16231757]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 969
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16231811|Q16231811]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 970
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16232402|Q16232402]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 971
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16232549|Q16232549]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 972
| ''[[:d:Q16232648|Q16232648]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-12-24
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q16232648|Q16232648]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 973
| ''[[:d:Q16232942|Q16232942]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16232942|Q16232942]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 974
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16233248|Q16233248]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 975
| ''[[:d:Q16233288|Q16233288]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-23
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q16233288|Q16233288]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 976
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16233421|Q16233421]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 977
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16233560|Q16233560]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 978
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16234496|Q16234496]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 979
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16236034|Q16236034]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 980
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16239691|Q16239691]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 981
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16240190|Q16240190]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 982
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16240198|Q16240198]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 983
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16240581|Q16240581]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 984
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16240627|Q16240627]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 985
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16240640|Q16240640]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 986
| [[Shruti Bapna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16243490|Q16243490]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 987
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16246697|Q16246697]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 988
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16246753|Q16246753]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 989
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16247337|Q16247337]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 990
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16247410|Q16247410]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 991
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16250215|Q16250215]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 992
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16250691|Q16250691]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 993
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16258538|Q16258538]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 994
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16271157|Q16271157]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 995
| [[Kiran Bhargava]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16275110|Q16275110]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 996
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16275114|Q16275114]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 997
| ''[[:d:Q16310929|Q16310929]]''
| [[പ്രമാണം:Alapati Lakshmi.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1952
|
|
|
| [[:d:Q16310929|Q16310929]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 998
| [[Varsha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16311679|Q16311679]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 999
| [[Vibha Natarajan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16312495|Q16312495]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1000
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16314155|Q16314155]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1001
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16315657|Q16315657]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1002
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16315878|Q16315878]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1003
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16344092|Q16344092]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1004
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16344332|Q16344332]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1005
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16345997|Q16345997]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1006
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16346416|Q16346416]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1007
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16727188|Q16727188]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1008
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16727418|Q16727418]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1009
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16729286|Q16729286]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1010
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16729507|Q16729507]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1011
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16729508|Q16729508]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1012
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16730453|Q16730453]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1013
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16730508|Q16730508]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1014
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16730567|Q16730567]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1015
| [[Sonia Kapoor]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16730579|Q16730579]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1016
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16730587|Q16730587]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1017
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16730800|Q16730800]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1018
| ''[[:d:Q16730805|Q16730805]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-10-11
|
| [[Ulhasnagar]]
|
| [[:d:Q16730805|Q16730805]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1019
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16731007|Q16731007]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1020
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16731794|Q16731794]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1021
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16731876|Q16731876]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1022
| [[Dipti Mehta]]
| [[പ്രമാണം:Dipti Mehta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q16732430|Q16732430]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1023
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16732433|Q16732433]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1024
| [[Jaya Menon]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16732486|Q16732486]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1025
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16732697|Q16732697]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1026
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16732971|Q16732971]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1027
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16732972|Q16732972]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1028
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16732976|Q16732976]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1029
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16733206|Q16733206]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1030
| [[Priyanka Nayyar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16733217|Q16733217]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1031
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16734128|Q16734128]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1032
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16734255|Q16734255]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1033
| [[Pooja Pihal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16734529|Q16734529]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1034
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16734742|Q16734742]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1035
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16734880|Q16734880]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1036
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16734901|Q16734901]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1037
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16734985|Q16734985]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1038
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16739015|Q16739015]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1039
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16751660|Q16751660]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1040
| ''[[:d:Q16755934|Q16755934]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-22
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q16755934|Q16755934]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1041
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16755975|Q16755975]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1042
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16762317|Q16762317]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1043
| [[Deepa Bhaskar]]
| [[പ്രമാണം:Deepa Bhaskar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16832052|Q16832052]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1044
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832056|Q16832056]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1045
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832061|Q16832061]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1046
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832067|Q16832067]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1047
| ''[[:d:Q16832075|Q16832075]]''
| [[പ്രമാണം:Kanchi Singh in 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-03-27
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q16832075|Q16832075]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1048
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832078|Q16832078]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1049
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832079|Q16832079]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1050
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832080|Q16832080]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1051
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832081|Q16832081]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1052
| [[Dhriti Saharan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16832082|Q16832082]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1053
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832084|Q16832084]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1054
| [[സന്യാതാര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q16832086|Q16832086]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1055
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832091|Q16832091]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1056
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832097|Q16832097]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1057
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832098|Q16832098]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1058
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832105|Q16832105]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1059
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832109|Q16832109]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1060
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832111|Q16832111]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1061
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832118|Q16832118]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1062
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832128|Q16832128]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1063
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832129|Q16832129]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1064
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832133|Q16832133]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1065
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832141|Q16832141]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1066
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832142|Q16832142]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1067
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832145|Q16832145]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1068
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832146|Q16832146]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1069
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832247|Q16832247]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1070
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16832258|Q16832258]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1071
| [[Pari Telang]]
| [[പ്രമാണം:Pari Telang, Santosh Juvekar and Spruha Joshi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16832270|Q16832270]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1072
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16845048|Q16845048]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1073
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16873056|Q16873056]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1074
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16885556|Q16885556]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1075
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q16887711|Q16887711]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1076
| [[മീന ടി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16910853|Q16910853]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1077
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17054227|Q17054227]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1078
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17089032|Q17089032]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1079
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17131115|Q17131115]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1080
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17151726|Q17151726]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1081
| [[Disha Poovaiah]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q17180844|Q17180844]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1082
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17198237|Q17198237]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1083
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17305770|Q17305770]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1084
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17305822|Q17305822]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1085
| ''[[:d:Q17318886|Q17318886]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-02-12
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q17318886|Q17318886]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1086
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17328057|Q17328057]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1087
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17386464|Q17386464]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1088
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17403239|Q17403239]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1089
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17403318|Q17403318]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1090
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17403438|Q17403438]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1091
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17411063|Q17411063]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1092
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17411236|Q17411236]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1093
| [[Richa Bhadra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q17413626|Q17413626]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1094
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17413627|Q17413627]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1095
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17413634|Q17413634]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1096
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17413637|Q17413637]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1097
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17465683|Q17465683]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1098
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17479437|Q17479437]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1099
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17489736|Q17489736]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1100
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17492722|Q17492722]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1101
| ''[[:d:Q17495789|Q17495789]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q17495789|Q17495789]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1102
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17495879|Q17495879]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1103
| ''[[:d:Q17495917|Q17495917]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1936-04-21
| 2023-11-30
| [[ചെന്നൈ]]
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| [[:d:Q17495917|Q17495917]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1104
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17581407|Q17581407]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1105
| [[Keerthana]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q17581412|Q17581412]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1106
| ''[[:d:Q17582133|Q17582133]]''
| [[പ്രമാണം:Anaika Soti.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-14
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q17582133|Q17582133]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1107
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17605971|Q17605971]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1108
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17617132|Q17617132]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1109
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17708728|Q17708728]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1110
| [[Faezeh Jalali]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q17744435|Q17744435]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1111
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17747329|Q17747329]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1112
| [[Monicka]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q17859831|Q17859831]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1113
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q17859838|Q17859838]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1114
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18043609|Q18043609]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1115
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18044734|Q18044734]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1116
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18044750|Q18044750]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1117
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18066888|Q18066888]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1118
| ''[[:d:Q18070354|Q18070354]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q18070354|Q18070354]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1119
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18085653|Q18085653]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1120
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18091547|Q18091547]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1121
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18097858|Q18097858]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1122
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18124379|Q18124379]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1123
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18126169|Q18126169]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1124
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18209921|Q18209921]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1125
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18210664|Q18210664]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1126
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18211013|Q18211013]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1127
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18211037|Q18211037]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1128
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18211387|Q18211387]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1129
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18211758|Q18211758]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1130
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18341113|Q18341113]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1131
| ''[[:d:Q18350991|Q18350991]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 2006
| [[മധുര]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q18350991|Q18350991]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1132
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18351880|Q18351880]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1133
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18353980|Q18353980]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1134
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18354514|Q18354514]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1135
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18354719|Q18354719]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1136
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18357741|Q18357741]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1137
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18357765|Q18357765]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1138
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18518779|Q18518779]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1139
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18581765|Q18581765]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1140
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18589140|Q18589140]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1141
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18589263|Q18589263]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1142
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18637710|Q18637710]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1143
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18637951|Q18637951]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 1144
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18638583|Q18638583]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1145
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18638590|Q18638590]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1146
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18685708|Q18685708]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1147
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18686306|Q18686306]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1148
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18686349|Q18686349]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1149
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18719320|Q18719320]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1150
| [[ഷെമ്പക]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[തൂത്തുക്കുടി|തൂത്തുക്കുടി തുറമുഖം]]
|
| [[:d:Q18720248|Q18720248]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1151
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18720273|Q18720273]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1152
| ''[[:d:Q18763820|Q18763820]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18763820|Q18763820]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1153
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18918081|Q18918081]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1154
| ''[[:d:Q18922873|Q18922873]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-19
|
| [[കുദ്രേമുഖ് ദേശീയോദ്യാനം]]
|
| [[:d:Q18922873|Q18922873]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1155
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18977603|Q18977603]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1156
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q18978043|Q18978043]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1157
| ''[[:d:Q19276584|Q19276584]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1944-09-03
| 2021-06-03
| [[കൊല്ലെഗൽ]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q19276584|Q19276584]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1158
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19321759|Q19321759]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1159
| [[Neha Yadav]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19517806|Q19517806]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1160
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19519716|Q19519716]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1161
| ''[[:d:Q19520028|Q19520028]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-02-12
|
| [[Hazaribagh]]
|
| [[:d:Q19520028|Q19520028]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1162
| [[Kuki Grewal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19520074|Q19520074]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1163
| [[Paru Gambhir]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19520656|Q19520656]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1164
| [[ஜெயகௌரி (நடிகை)]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19547669|Q19547669]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1165
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19547903|Q19547903]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1166
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19560043|Q19560043]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1167
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19560056|Q19560056]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1168
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19560090|Q19560090]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1169
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19560352|Q19560352]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1170
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19560393|Q19560393]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1171
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19560933|Q19560933]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1172
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19560950|Q19560950]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1173
| ''[[:d:Q19560963|Q19560963]]''
| [[പ്രമാണം:Manisha Kelkar graces Indian Music Academy – Marathi Music Awards (18) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-31
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19560963|Q19560963]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1174
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19561007|Q19561007]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1175
| ''[[:d:Q19561526|Q19561526]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1963-10-07
|
| [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]]
|
| [[:d:Q19561526|Q19561526]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1176
| [[Shireen Mirza]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q19561585|Q19561585]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1177
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19571665|Q19571665]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1178
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19571873|Q19571873]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1179
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19571948|Q19571948]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1180
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19573584|Q19573584]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1181
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19573589|Q19573589]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1182
| [[Neelam Mehra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19593774|Q19593774]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1183
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19609674|Q19609674]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1184
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19661204|Q19661204]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1185
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19661316|Q19661316]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1186
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19661366|Q19661366]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1187
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19661711|Q19661711]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1188
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19662250|Q19662250]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1189
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19662259|Q19662259]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1190
| [[Mounica]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19662278|Q19662278]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1191
| [[Manasi Varma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19662569|Q19662569]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1192
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19663063|Q19663063]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1193
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19663157|Q19663157]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1194
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19663694|Q19663694]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 1195
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19664279|Q19664279]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1196
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19664756|Q19664756]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1197
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19664844|Q19664844]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1198
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19665157|Q19665157]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1199
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19665473|Q19665473]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1200
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19665776|Q19665776]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1201
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19666177|Q19666177]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 1202
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19667243|Q19667243]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1203
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19667495|Q19667495]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1204
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19723498|Q19723498]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1205
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19737357|Q19737357]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1206
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19742633|Q19742633]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1207
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19759758|Q19759758]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1208
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19760091|Q19760091]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1209
| [[Anita Chowdhary]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q19803737|Q19803737]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1210
| ''[[:d:Q19809609|Q19809609]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1944-08-20
| 1995-10-19
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19809609|Q19809609]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1211
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19810144|Q19810144]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1212
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19810215|Q19810215]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1213
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19813300|Q19813300]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1214
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19818645|Q19818645]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1215
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19824584|Q19824584]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1216
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19882088|Q19882088]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1217
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19891084|Q19891084]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1218
| [[Parull Chaudhry]]
| [[പ്രമാണം:Parull Chaudhry.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19891147|Q19891147]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1219
| ''[[:d:Q19891334|Q19891334]]''
| [[പ്രമാണം:Ruhanika Dhawan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2007-09-25
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q19891334|Q19891334]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1220
| ''[[:d:Q19891524|Q19891524]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19891524|Q19891524]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1221
| [[Auritra Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:AuritraGhosh 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q19891567|Q19891567]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1222
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19891740|Q19891740]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1223
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19891959|Q19891959]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1224
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19892475|Q19892475]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1225
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19892578|Q19892578]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1226
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19892701|Q19892701]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1227
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19892704|Q19892704]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1228
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19895785|Q19895785]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1229
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19895979|Q19895979]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1230
| ''[[:d:Q19896075|Q19896075]]''
| [[പ്രമാണം:Photo Elina samantray.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-07-23
|
| [[Bhadrak]]
|
| [[:d:Q19896075|Q19896075]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1231
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19896109|Q19896109]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1232
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19898333|Q19898333]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1233
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19898504|Q19898504]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1234
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19899015|Q19899015]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1235
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19899302|Q19899302]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1236
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19938389|Q19938389]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1237
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19961072|Q19961072]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1238
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q19972652|Q19972652]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1239
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20059908|Q20059908]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1240
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20090123|Q20090123]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1241
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20090635|Q20090635]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1242
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20128241|Q20128241]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1243
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20261418|Q20261418]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1244
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20560783|Q20560783]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1245
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20574928|Q20574928]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1246
| ''[[:d:Q20579666|Q20579666]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q20579666|Q20579666]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1247
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20584921|Q20584921]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1248
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20604641|Q20604641]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1249
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20609060|Q20609060]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1250
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20630463|Q20630463]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1251
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20630699|Q20630699]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1252
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20631149|Q20631149]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1253
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20638100|Q20638100]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1254
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20641928|Q20641928]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1255
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20643557|Q20643557]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1256
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20644118|Q20644118]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1257
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20649327|Q20649327]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1258
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20649334|Q20649334]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1259
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20649361|Q20649361]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1260
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20649445|Q20649445]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 1261
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20649453|Q20649453]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1262
| [[Charulatha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q20649489|Q20649489]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1263
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20649506|Q20649506]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1264
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20649647|Q20649647]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1265
| [[Karina Shah]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q20649913|Q20649913]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1266
| [[Anima Pedini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2006-12-12
|
|
| [[:d:Q20665757|Q20665757]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1267
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20675998|Q20675998]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1268
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20676230|Q20676230]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1269
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20677497|Q20677497]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 1270
| [[Swati Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q20684310|Q20684310]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1271
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20684322|Q20684322]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1272
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20684357|Q20684357]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1273
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20684364|Q20684364]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1274
| [[Roshan Kumari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അംബാല]]
|
| [[:d:Q20684428|Q20684428]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1275
| [[Suparna Marwah]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q20684723|Q20684723]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1276
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20684896|Q20684896]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1277
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20684952|Q20684952]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1278
| [[Neyha Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Moradabad]]
|
| [[:d:Q20684973|Q20684973]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1279
| [[Geetha Poduval]]
| [[പ്രമാണം:Geeta.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q20685151|Q20685151]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1280
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20685247|Q20685247]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1281
| ''[[:d:Q20685290|Q20685290]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q20685290|Q20685290]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1282
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20685440|Q20685440]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1283
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20685511|Q20685511]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1284
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20685609|Q20685609]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1285
| ''[[:d:Q20737448|Q20737448]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1915
| 1986-10-02
| [[ലാഹോർ]]
| [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം]]
| [[:d:Q20737448|Q20737448]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1286
| [[Priyanka Bose]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Bose in Nirbhaya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| No/unknown value
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q20740655|Q20740655]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1287
| ''[[:d:Q20740874|Q20740874]]''
| [[പ്രമാണം:Wamiqa Gabbi snapped outside Maddock office (2) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-09-29
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q20740874|Q20740874]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 1288
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20744678|Q20744678]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1289
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20744706|Q20744706]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1290
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20810757|Q20810757]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1291
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20870055|Q20870055]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1292
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20900162|Q20900162]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1293
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20984457|Q20984457]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1294
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20985271|Q20985271]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1295
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q20985303|Q20985303]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1296
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21004809|Q21004809]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1297
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21004894|Q21004894]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1298
| [[Lagnajita Chakraborty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21005305|Q21005305]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1299
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21005334|Q21005334]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1300
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21036716|Q21036716]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1301
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21043196|Q21043196]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1302
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21062558|Q21062558]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1303
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21063375|Q21063375]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1304
| ''[[:d:Q21063552|Q21063552]]''
| [[പ്രമാണം:Karishma Sharma graces the launch of Arth restaurant (15).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-12-22
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q21063552|Q21063552]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1305
| [[Sulakshana Khatri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21063989|Q21063989]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1306
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21064181|Q21064181]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1307
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21064549|Q21064549]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1308
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21066399|Q21066399]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1309
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21066423|Q21066423]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1310
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21066525|Q21066525]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1311
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21066640|Q21066640]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1312
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21066657|Q21066657]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1313
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21066767|Q21066767]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1314
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21066811|Q21066811]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1315
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21066998|Q21066998]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1316
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21067194|Q21067194]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1317
| ''[[:d:Q21067402|Q21067402]]''
| [[പ്രമാണം:Actress Reshma Rathore.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-03
|
| [[ఉసిరికాయలపల్లి]]
|
| [[:d:Q21067402|Q21067402]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1318
| ''[[:d:Q21069952|Q21069952]]''
| [[പ്രമാണം:Sabita Devi in "Teen Sau Din Ke Baad".jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1914
| 1965
|
| [[Beeston]]
| [[:d:Q21069952|Q21069952]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1319
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21070426|Q21070426]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1320
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21070443|Q21070443]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1321
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21077873|Q21077873]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1322
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21210076|Q21210076]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1323
| [[Saudamini Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21281507|Q21281507]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1324
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21284951|Q21284951]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1325
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21285223|Q21285223]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1326
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21402960|Q21402960]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1327
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21495378|Q21495378]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1328
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21509514|Q21509514]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1329
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21620673|Q21620673]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1330
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21620692|Q21620692]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1331
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21621287|Q21621287]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1332
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21621374|Q21621374]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1333
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21622381|Q21622381]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1334
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21642539|Q21642539]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1335
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21814479|Q21814479]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1336
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21849784|Q21849784]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1337
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21872641|Q21872641]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1338
| [[Shylashri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21903474|Q21903474]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1339
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21931915|Q21931915]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1340
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21931989|Q21931989]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1341
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21932158|Q21932158]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1342
| [[Reshma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2021
|
|
| [[:d:Q21933491|Q21933491]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1343
| [[Radha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]]
|
| [[:d:Q21933640|Q21933640]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1344
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21933983|Q21933983]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1345
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21934068|Q21934068]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1346
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q21934299|Q21934299]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1347
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22006115|Q22006115]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1348
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22006139|Q22006139]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1349
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22132849|Q22132849]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1350
| [[Avantika Dasani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q22227465|Q22227465]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1351
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22276952|Q22276952]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1352
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22277353|Q22277353]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1353
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22277541|Q22277541]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1354
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22277644|Q22277644]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1355
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22277683|Q22277683]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1356
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22278316|Q22278316]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1357
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22278395|Q22278395]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1358
| [[Balinder Johal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q22278421|Q22278421]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1359
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22278500|Q22278500]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1360
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22278722|Q22278722]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1361
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22279372|Q22279372]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1362
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22279408|Q22279408]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1363
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22279732|Q22279732]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1364
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22279772|Q22279772]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1365
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22279840|Q22279840]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1366
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22279856|Q22279856]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1367
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22280130|Q22280130]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1368
| [[Kamala Saikhom]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q22280228|Q22280228]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1369
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22280324|Q22280324]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1370
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22280325|Q22280325]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1371
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22281323|Q22281323]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1372
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22304977|Q22304977]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1373
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22926429|Q22926429]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1374
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22950148|Q22950148]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1375
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22957818|Q22957818]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1376
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22957835|Q22957835]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1377
| [[Gunjan Malhotra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q22957931|Q22957931]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1378
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22958145|Q22958145]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1379
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22958183|Q22958183]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1380
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22958532|Q22958532]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1381
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q22959785|Q22959785]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1382
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23002613|Q23002613]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1383
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23017965|Q23017965]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1384
| ''[[:d:Q23019136|Q23019136]]''
| [[പ്രമാണം:Sukanya Kulkarni.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-12-23
|
|
|
| [[:d:Q23019136|Q23019136]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1385
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23019144|Q23019144]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1386
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23542626|Q23542626]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1387
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23542639|Q23542639]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1388
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23542650|Q23542650]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1389
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23664564|Q23664564]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1390
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23664763|Q23664763]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 1391
| [[Shivangi Kolhapure]]
| [[പ്രമാണം:ShivangiShaktiShraddhaKapoor.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23703791|Q23703791]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1392
| [[Shruti Ulfat]]
| [[പ്രമാണം:Shruti Ulfat.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q23712224|Q23712224]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1393
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23712225|Q23712225]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1394
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23712228|Q23712228]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1395
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23712232|Q23712232]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1396
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23712240|Q23712240]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1397
| [[Baljinder Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23712261|Q23712261]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1398
| [[Roshni Rastogi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23712288|Q23712288]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1399
| ''[[:d:Q23712310|Q23712310]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23712310|Q23712310]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1400
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23712634|Q23712634]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1401
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23712645|Q23712645]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1402
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23712687|Q23712687]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1403
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23712869|Q23712869]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1404
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23712898|Q23712898]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1405
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23712963|Q23712963]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1406
| [[Kamalika Guha Thakurta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23731496|Q23731496]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1407
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23731521|Q23731521]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1408
| [[Papiya Sengupta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q23731523|Q23731523]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1409
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23731525|Q23731525]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1410
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23731526|Q23731526]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1411
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23731527|Q23731527]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1412
| [[Divjot Sabarwal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23731528|Q23731528]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1413
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23731529|Q23731529]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1414
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23731536|Q23731536]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1415
| [[Vanitha Vasu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q23761847|Q23761847]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1416
| [[Niharika Dash]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q23762255|Q23762255]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1417
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23762720|Q23762720]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1418
| [[Neha Kaul]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കശ്മീർ]]
|
| [[:d:Q23879635|Q23879635]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1419
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23879763|Q23879763]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1420
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23900761|Q23900761]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1421
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q23931615|Q23931615]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1422
| [[Dipti Dhotre]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23932111|Q23932111]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1423
| ''[[:d:Q23932130|Q23932130]]''
| [[പ്രമാണം:Medha Manjrekar (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-04-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q23932130|Q23932130]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1424
| ''[[:d:Q24007350|Q24007350]]''
| [[പ്രമാണം:Kanisha Malhotra.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-10-28
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q24007350|Q24007350]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1425
| [[Rucha Inamdar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24045544|Q24045544]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1426
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q24045549|Q24045549]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1427
| [[Deepika Amin]]
| [[പ്രമാണം:Deepika Amin..jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24045554|Q24045554]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1428
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q24049101|Q24049101]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1429
| [[Surbhi Javeri Vyas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q24052877|Q24052877]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1430
| [[Indu Nagaraj]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q24061195|Q24061195]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1431
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q24088805|Q24088805]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1432
| ''[[:d:Q24247095|Q24247095]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-31
|
| [[Nalbari]]
|
| [[:d:Q24247095|Q24247095]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1433
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q24450357|Q24450357]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1434
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q24450449|Q24450449]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1435
| [[Pooja Jhaveri]]
| [[പ്രമാണം:Pooja Jhaveri.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Valsad]]
|
| [[:d:Q24514905|Q24514905]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1436
| [[Bela Sulakhe]]
| [[പ്രമാണം:Bela Sulakhe.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q24572176|Q24572176]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1437
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q24572196|Q24572196]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1438
| [[Eenu Shree]]
| [[പ്രമാണം:Eenu Shree.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q24572209|Q24572209]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1439
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q24573502|Q24573502]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1440
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q24701707|Q24701707]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1441
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q24790750|Q24790750]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1442
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q24883116|Q24883116]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1443
| [[Aditi Pratap]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q24906004|Q24906004]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1444
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q24929784|Q24929784]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1445
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25150777|Q25150777]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1446
| [[Saunskruti Kher]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25175002|Q25175002]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1447
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25190348|Q25190348]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1448
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25300613|Q25300613]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1449
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25324807|Q25324807]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1450
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25324910|Q25324910]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1451
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25341439|Q25341439]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1452
| [[Inchara Rao]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25344463|Q25344463]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1453
| [[Sudeshna Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q25345112|Q25345112]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1454
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25423781|Q25423781]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1455
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25553466|Q25553466]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1456
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25576476|Q25576476]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1457
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25585137|Q25585137]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1458
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25588412|Q25588412]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1459
| [[Jaswant Daman]]
| [[പ്രമാണം:Jaswant Daman 02.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25623905|Q25623905]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1460
| [[Udaya Chandrika]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25627769|Q25627769]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1461
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25628405|Q25628405]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1462
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25643972|Q25643972]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1463
| [[Pakija Begum]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Nagaon]]
|
| [[:d:Q25682009|Q25682009]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1464
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25691171|Q25691171]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1465
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25844204|Q25844204]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1466
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25915881|Q25915881]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1467
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25915912|Q25915912]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1468
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25927273|Q25927273]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1469
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25999309|Q25999309]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1470
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q25999310|Q25999310]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1471
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26213685|Q26213685]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1472
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26221428|Q26221428]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1473
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26221433|Q26221433]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1474
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26252608|Q26252608]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1475
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26271714|Q26271714]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1476
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26271741|Q26271741]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1477
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26689623|Q26689623]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 1478
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26702564|Q26702564]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1479
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26702625|Q26702625]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1480
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26702628|Q26702628]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1481
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26702644|Q26702644]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1482
| [[Kamalika Chanda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q26761748|Q26761748]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1483
| [[Nithya Shetty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q26761756|Q26761756]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1484
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26837982|Q26837982]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1485
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26848937|Q26848937]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1486
| [[Renee Dhyani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q26856927|Q26856927]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1487
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26899256|Q26899256]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1488
| [[Allari Subhashini]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Bhimavaram]]
|
| [[:d:Q26903401|Q26903401]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1489
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26923060|Q26923060]]
| 44
|-
| style='text-align:right'| 1490
| [[Namita Dubey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q26923434|Q26923434]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1491
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26972756|Q26972756]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1492
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26997337|Q26997337]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1493
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q26997646|Q26997646]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1494
| ''[[:d:Q27050042|Q27050042]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-03-15
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q27050042|Q27050042]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1495
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27050993|Q27050993]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1496
| [[Tambaram Lalitha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 1983
|
|
| [[:d:Q27050997|Q27050997]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1497
| [[Aarti Rana]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q27051006|Q27051006]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1498
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27062269|Q27062269]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1499
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27062853|Q27062853]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1500
| [[ജ്യോത്സ്ന സിംഗ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q27101589|Q27101589]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1501
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27210418|Q27210418]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1502
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27449984|Q27449984]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1503
| [[Madhuri Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q27450880|Q27450880]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1504
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27452318|Q27452318]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1505
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27532937|Q27532937]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1506
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27575744|Q27575744]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1507
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27582042|Q27582042]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1508
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27673476|Q27673476]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1509
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27684930|Q27684930]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1510
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27786561|Q27786561]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1511
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27824495|Q27824495]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1512
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27825974|Q27825974]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1513
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27826973|Q27826973]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1514
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27849976|Q27849976]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1515
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27854128|Q27854128]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1516
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27916424|Q27916424]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1517
| [[Aashritha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q27925338|Q27925338]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1518
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27928599|Q27928599]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1519
| [[Poonam Singar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q27940874|Q27940874]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1520
| [[Priya Tandon]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q27973721|Q27973721]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1521
| [[Nisha Nagpal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q27975616|Q27975616]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1522
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27978749|Q27978749]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1523
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q27982184|Q27982184]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1524
| ''[[:d:Q28003011|Q28003011]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കലിനിൻഗ്രാഡ്]]
|
| [[:d:Q28003011|Q28003011]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1525
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28033782|Q28033782]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1526
| [[Roshni Prakash]]
| [[പ്രമാണം:Roshini Prakash.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q28065653|Q28065653]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1527
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28113101|Q28113101]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1528
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28137088|Q28137088]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1529
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28151586|Q28151586]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1530
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28170401|Q28170401]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1531
| [[Kanchan Awasthi]]
| [[പ്രമാണം:Kanchan Awasthi at India Unbound Awards 2018.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q28202624|Q28202624]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1532
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28313184|Q28313184]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1533
| [[Malobika Banerjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q28318864|Q28318864]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1534
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28324628|Q28324628]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1535
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28370116|Q28370116]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1536
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28378661|Q28378661]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1537
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28465150|Q28465150]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1538
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28530033|Q28530033]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1539
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28530082|Q28530082]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1540
| ''[[:d:Q28531083|Q28531083]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-26
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q28531083|Q28531083]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1541
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28536692|Q28536692]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1542
| [[ഗായത്രി രെമ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q28648723|Q28648723]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1543
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28723581|Q28723581]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1544
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28755644|Q28755644]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1545
| [[Sindhuri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q28791124|Q28791124]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1546
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28806969|Q28806969]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1547
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28816733|Q28816733]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1548
| [[Dilnaz Irani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q28867638|Q28867638]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1549
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28910259|Q28910259]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1550
| [[Deepa Sahu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q28912155|Q28912155]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1551
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28916643|Q28916643]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1552
| [[Theenmar Savithri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q28916669|Q28916669]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1553
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28919944|Q28919944]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1554
| ''[[:d:Q28922013|Q28922013]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Brahmapur]]
|
| [[:d:Q28922013|Q28922013]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1555
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28924795|Q28924795]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1556
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28939000|Q28939000]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1557
| [[Nazneen]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q28939017|Q28939017]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1558
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28941847|Q28941847]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1559
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28943177|Q28943177]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1560
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28946513|Q28946513]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1561
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28946536|Q28946536]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1562
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28957253|Q28957253]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1563
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28960125|Q28960125]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1564
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28961100|Q28961100]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1565
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28967460|Q28967460]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 1566
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q28967949|Q28967949]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1567
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29033627|Q29033627]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1568
| [[Tripura Mishra]]
| [[പ്രമാണം:Tripura Mishra receiving award during 2nd Odisha State Tele Awards ceremony in 2014 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗഞ്ചം ജില്ല]]
|
| [[:d:Q29046055|Q29046055]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1569
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29050606|Q29050606]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1570
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29107353|Q29107353]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1571
| [[രുക്മിണി (Q29110261)|രുക്മിണി]]
| [[പ്രമാണം:Rukmani devi.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q29110261|Q29110261]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1572
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29168702|Q29168702]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1573
| [[Neena Mahapatra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Sukinda]]
|
| [[:d:Q29169732|Q29169732]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1574
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29178250|Q29178250]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1575
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29317087|Q29317087]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1576
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29335071|Q29335071]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1577
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29440063|Q29440063]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1578
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29467522|Q29467522]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1579
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29554957|Q29554957]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1580
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29555886|Q29555886]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1581
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29566518|Q29566518]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1582
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29583858|Q29583858]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1583
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29617840|Q29617840]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1584
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29639221|Q29639221]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1585
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29639636|Q29639636]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1586
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29645363|Q29645363]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1587
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29657132|Q29657132]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1588
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29718528|Q29718528]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1589
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29947416|Q29947416]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1590
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q29982317|Q29982317]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1591
| [[Baishali Parida]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q30004756|Q30004756]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1592
| [[Manelly Zepeda]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q30008395|Q30008395]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1593
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q30012661|Q30012661]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1594
| [[Swati Rajput]]
| [[പ്രമാണം:Swati Rajput in November 2015.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q30015541|Q30015541]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1595
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q30060523|Q30060523]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1596
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q30120332|Q30120332]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1597
| [[Sandhya Mahapatra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q30146092|Q30146092]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1598
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q30156551|Q30156551]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1599
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q30161030|Q30161030]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1600
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q30230016|Q30230016]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1601
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q30249891|Q30249891]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1602
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q30303265|Q30303265]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1603
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q30321603|Q30321603]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1604
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q30323597|Q30323597]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1605
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q30325703|Q30325703]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1606
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q30640132|Q30640132]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1607
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q30645960|Q30645960]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1608
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q31173548|Q31173548]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1609
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q31173858|Q31173858]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1610
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q31344533|Q31344533]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1611
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q31344803|Q31344803]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1612
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q31367726|Q31367726]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1613
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q31367979|Q31367979]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1614
| [[sandhya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 1971
| [[ശ്രീരംഗം]]
|
| [[:d:Q31368008|Q31368008]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1615
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q31493781|Q31493781]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1616
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q31494315|Q31494315]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1617
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q31496246|Q31496246]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1618
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q31500801|Q31500801]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1619
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q31500932|Q31500932]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1620
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q31502567|Q31502567]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1621
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q31632637|Q31632637]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1622
| [[Chitra Palekar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q31737939|Q31737939]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1623
| [[Poonam Ghadge]]
| [[പ്രമാണം:Poonam Ghadge.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q31739975|Q31739975]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1624
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q31801423|Q31801423]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1625
| [[Snigdha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[രാജമന്ദ്രി]]
|
| [[:d:Q32356835|Q32356835]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1626
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q33120060|Q33120060]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1627
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q33129344|Q33129344]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1628
| [[Sarala Yeolekar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Solapur]]
|
| [[:d:Q33129563|Q33129563]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1629
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q33190409|Q33190409]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1630
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q33294844|Q33294844]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1631
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q33508746|Q33508746]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1632
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q33874379|Q33874379]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1633
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q33959726|Q33959726]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1634
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q33996516|Q33996516]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1635
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q35488350|Q35488350]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1636
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q36490433|Q36490433]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1637
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q37321580|Q37321580]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1638
| [[Jaya Guhanathan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ശ്രീലങ്ക]]
|
| [[:d:Q37992284|Q37992284]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1639
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q38195463|Q38195463]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1640
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q38265663|Q38265663]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1641
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q38460411|Q38460411]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1642
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q38801370|Q38801370]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1643
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q38896140|Q38896140]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1644
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q39972688|Q39972688]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1645
| [[Sanchana Natarajan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q40553876|Q40553876]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1646
| ''[[:d:Q40562431|Q40562431]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
| [[:d:Q40562431|Q40562431]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1647
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q40719896|Q40719896]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1648
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q40992378|Q40992378]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1649
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q41142161|Q41142161]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1650
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q41151871|Q41151871]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1651
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q41187928|Q41187928]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1652
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q41317966|Q41317966]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1653
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q41657952|Q41657952]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1654
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q41672307|Q41672307]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1655
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q41693360|Q41693360]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1656
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q41693692|Q41693692]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1657
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q41721010|Q41721010]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1658
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q41787874|Q41787874]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1659
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q42097433|Q42097433]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1660
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q42301586|Q42301586]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1661
| [[Smaranika Priyadarshini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q42302447|Q42302447]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1662
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q42336753|Q42336753]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1663
| ''[[:d:Q42504794|Q42504794]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-10
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q42504794|Q42504794]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1664
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q42584551|Q42584551]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1665
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q42610846|Q42610846]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1666
| [[Theni Kunjarammal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2008-04-18
| [[തേനി]]
|
| [[:d:Q42630713|Q42630713]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1667
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q42881458|Q42881458]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1668
| [[Rani Balbir Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q42901131|Q42901131]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1669
| ''[[:d:Q42945006|Q42945006]]''
| [[പ്രമാണം:Avantika Khattri1.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-20
|
| [[ഝാൻസി]]
|
| [[:d:Q42945006|Q42945006]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1670
| [[Sabita Soares]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q43025880|Q43025880]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1671
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q43067536|Q43067536]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1672
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q43112680|Q43112680]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1673
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q43157901|Q43157901]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1674
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q43231547|Q43231547]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1675
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q43302481|Q43302481]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1676
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q43396404|Q43396404]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 1677
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q43493321|Q43493321]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1678
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q43548360|Q43548360]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1679
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q44037410|Q44037410]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1680
| [[Hitha Chandrashekar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q44627641|Q44627641]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1681
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q44905254|Q44905254]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1682
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q45025262|Q45025262]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1683
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q45096105|Q45096105]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1684
| [[Nilaanjana Bhattacharya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q45175069|Q45175069]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1685
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q45921951|Q45921951]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1686
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q46248994|Q46248994]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 1687
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q46715274|Q46715274]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1688
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q47050081|Q47050081]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1689
| [[Megha Ghosh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q47063571|Q47063571]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1690
| [[Gayathri Gupta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Nalgonda]]
|
| [[:d:Q47072993|Q47072993]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1691
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q47091446|Q47091446]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1692
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q47163043|Q47163043]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1693
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q47199474|Q47199474]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1694
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q47288136|Q47288136]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1695
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q47463136|Q47463136]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1696
| ''[[:d:Q47467700|Q47467700]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-23
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q47467700|Q47467700]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1697
| ''[[:d:Q47482051|Q47482051]]''
| [[പ്രമാണം:Meghna Mishra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q47482051|Q47482051]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1698
| [[Tanya Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q47490622|Q47490622]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1699
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q47493064|Q47493064]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1700
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q47493085|Q47493085]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1701
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q47510802|Q47510802]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1702
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q47520205|Q47520205]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1703
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q47538612|Q47538612]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1704
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q47541949|Q47541949]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1705
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q47545125|Q47545125]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1706
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q47545138|Q47545138]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1707
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q47545338|Q47545338]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1708
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q48076899|Q48076899]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1709
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q48222492|Q48222492]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1710
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q48735056|Q48735056]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1711
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q48882250|Q48882250]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1712
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q48884766|Q48884766]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1713
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q49080613|Q49080613]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1714
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q49462419|Q49462419]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1715
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q49561944|Q49561944]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1716
| [[Pramila Joshai]]
| [[പ്രമാണം:Pramila Joshai (November, 2016).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q49821196|Q49821196]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1717
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q50082989|Q50082989]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1718
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q50136966|Q50136966]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1719
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q50220690|Q50220690]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1720
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q50345211|Q50345211]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1721
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q50376724|Q50376724]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1722
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q50399361|Q50399361]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1723
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q50495552|Q50495552]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1724
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q50572383|Q50572383]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1725
| [[Sathyabhama]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q50668738|Q50668738]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1726
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q50806971|Q50806971]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1727
| [[Ginny Ali]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q50812951|Q50812951]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1728
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q50821301|Q50821301]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1729
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q50931178|Q50931178]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1730
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q51120666|Q51120666]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1731
| [[Sihi Kahi Geetha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q51271521|Q51271521]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1732
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q51337522|Q51337522]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1733
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q51635415|Q51635415]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1734
| [[Tarika Tripathi]]
| [[പ്രമാണം:Tarika Tripathi attends the 17th Transmedia Gujarati Screen and Stage Awards in Mumbai (19).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q51637956|Q51637956]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1735
| [[Sunita Gowariker]]
| [[പ്രമാണം:Sunita Gowariker walks for Manish Malhotra & Shaina NC's show for CPAA 19 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q51639041|Q51639041]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1736
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q51641176|Q51641176]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1737
| [[Rashaana Shah]]
| [[പ്രമാണം:Rachna Shah at a work out designed by Satish Naidu (11) (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q51723128|Q51723128]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1738
| [[Sudha Narasimharaju]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q52120493|Q52120493]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1739
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q52154705|Q52154705]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1740
| ''[[:d:Q52157535|Q52157535]]''
| [[പ്രമാണം:Tumpa Ghosh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-11-18
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q52157535|Q52157535]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1741
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q52270253|Q52270253]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1742
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q52395230|Q52395230]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1743
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q52408533|Q52408533]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1744
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q52515543|Q52515543]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1745
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q52587909|Q52587909]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1746
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q52634159|Q52634159]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1747
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q53563137|Q53563137]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1748
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q53567255|Q53567255]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1749
| ''[[:d:Q53605203|Q53605203]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q53605203|Q53605203]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1750
| [[Suhani Dhanki]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q53673500|Q53673500]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1751
| ''[[:d:Q53821769|Q53821769]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-01-19
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q53821769|Q53821769]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1752
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q53869488|Q53869488]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1753
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q53870503|Q53870503]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1754
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q54553513|Q54553513]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1755
| ''[[:d:Q54612826|Q54612826]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q54612826|Q54612826]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1756
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q54806875|Q54806875]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1757
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q54820917|Q54820917]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1758
| [[Neeta Puri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q54975469|Q54975469]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1759
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55080929|Q55080929]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1760
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55094456|Q55094456]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1761
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55120382|Q55120382]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1762
| [[Dipika Tripathy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q55164187|Q55164187]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1763
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55195985|Q55195985]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1764
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55231409|Q55231409]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1765
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55286896|Q55286896]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1766
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55314943|Q55314943]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1767
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55395631|Q55395631]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1768
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55583965|Q55583965]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1769
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55615962|Q55615962]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1770
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55719615|Q55719615]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1771
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55739464|Q55739464]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1772
| [[Anisha Sharma]]
| [[പ്രമാണം:ଆନିଷା ଶର୍ମା .jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q55805797|Q55805797]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1773
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55819347|Q55819347]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1774
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55825047|Q55825047]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1775
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55878815|Q55878815]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1776
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55878835|Q55878835]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1777
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55878987|Q55878987]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1778
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55973615|Q55973615]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1779
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q55978024|Q55978024]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1780
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56061482|Q56061482]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1781
| [[Arpita Kar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56103267|Q56103267]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1782
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56117246|Q56117246]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1783
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56120990|Q56120990]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1784
| [[Sradha Panigrahi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56121136|Q56121136]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1785
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56162063|Q56162063]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1786
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56224057|Q56224057]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1787
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56224062|Q56224062]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1788
| [[Shagun Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Shagun Sharma at the Star Parivaar Awards 2023.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Palampur]]<br/>[[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q56224113|Q56224113]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1789
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56240001|Q56240001]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1790
| [[Kaveri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56279643|Q56279643]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1791
| ''[[:d:Q56279863|Q56279863]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q56279863|Q56279863]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1792
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56380352|Q56380352]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1793
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56394070|Q56394070]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1794
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56394223|Q56394223]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1795
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56395452|Q56395452]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1796
| ''[[:d:Q56399694|Q56399694]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q56399694|Q56399694]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1797
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56433237|Q56433237]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1798
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56443084|Q56443084]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1799
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56476618|Q56476618]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1800
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56512721|Q56512721]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1801
| [[Angel Shijoy]]
| [[പ്രമാണം:ANGEL SHIJOY.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[എറണാകുളം ജില്ല]]
|
| [[:d:Q56610837|Q56610837]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1802
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56612733|Q56612733]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1803
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56650967|Q56650967]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1804
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56673490|Q56673490]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1805
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56677708|Q56677708]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1806
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56701932|Q56701932]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1807
| [[Rupsa Saha Chowdhury]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56702018|Q56702018]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1808
| [[Debaparna Chakraborty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q56702051|Q56702051]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1809
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56702165|Q56702165]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1810
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56702776|Q56702776]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1811
| ''[[:d:Q56703491|Q56703491]]''
| [[പ്രമാണം:Kapil-Sharma-and-Ginni-Chatrath’s-wedding-reception.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-18
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q56703491|Q56703491]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1812
| [[Sushree Rath]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56786649|Q56786649]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1813
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56849473|Q56849473]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1814
| [[Geetanjali Kulkarni]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56859775|Q56859775]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1815
| [[Divya Seth Shah]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56859948|Q56859948]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1816
| [[Shubhavi Choksey]]
| [[പ്രമാണം:Shubhaavi Choksey snapped in Mumbai.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q56875906|Q56875906]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1817
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56887772|Q56887772]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1818
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q56949546|Q56949546]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1819
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q57534334|Q57534334]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1820
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q57584622|Q57584622]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1821
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q57608932|Q57608932]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1822
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q57710094|Q57710094]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1823
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q57915967|Q57915967]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1824
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q58138871|Q58138871]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1825
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q58175513|Q58175513]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1826
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q58184259|Q58184259]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1827
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q58311934|Q58311934]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1828
| [[Parul Kar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58312073|Q58312073]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1829
| [[Rani Bandyopadhyay]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58312382|Q58312382]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1830
| [[Uma Dey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58313923|Q58313923]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1831
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q58358375|Q58358375]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1832
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q58416611|Q58416611]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1833
| [[Ameeta Sadashiv Kulal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58431989|Q58431989]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1834
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q58435527|Q58435527]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1835
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q58435976|Q58435976]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1836
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q58436309|Q58436309]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1837
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q58763927|Q58763927]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1838
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q59385784|Q59385784]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1839
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q59553697|Q59553697]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1840
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q59553701|Q59553701]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1841
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q59654481|Q59654481]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1842
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q59678195|Q59678195]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1843
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q59690883|Q59690883]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1844
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q59714310|Q59714310]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1845
| [[Kim Yashpal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q59779167|Q59779167]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1846
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q59811927|Q59811927]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1847
| ''[[:d:Q59892284|Q59892284]]''
| [[പ്രമാണം:Nidhi Sunil at Fiama Di Wills promotion (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-03-30
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q59892284|Q59892284]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1848
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q60040640|Q60040640]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1849
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q60040645|Q60040645]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1850
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q60059441|Q60059441]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1851
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q60076332|Q60076332]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1852
| [[Kavya Keeran]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60220750|Q60220750]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1853
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q60321800|Q60321800]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1854
| [[Ketaki Narayan]]
| [[പ്രമാണം:Ketaki narayan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അകോല]]
|
| [[:d:Q60444871|Q60444871]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1855
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q60500309|Q60500309]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1856
| [[Mamuni Mishra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60511399|Q60511399]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1857
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q60511414|Q60511414]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1858
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q60511531|Q60511531]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1859
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q60649425|Q60649425]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1860
| [[Trupti Sinha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60664595|Q60664595]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1861
| [[Harshada Patil]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60686142|Q60686142]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1862
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q60809313|Q60809313]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1863
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q61059217|Q61059217]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1864
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q61064798|Q61064798]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1865
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q61066165|Q61066165]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1866
| [[വിജിത്ര]]
| [[പ്രമാണം:VM 07049.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q61066262|Q61066262]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1867
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q61068860|Q61068860]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1868
| [[Krutika Deo]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[നാസിക്]]
|
| [[:d:Q61070791|Q61070791]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1869
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q61103396|Q61103396]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1870
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q61117929|Q61117929]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1871
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q61118363|Q61118363]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1872
| [[Vanibala]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2017-09
| [[Koyyalagudem]]
|
| [[:d:Q61124402|Q61124402]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1873
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q61124485|Q61124485]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1874
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q61451547|Q61451547]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1875
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q61717224|Q61717224]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1876
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q61776706|Q61776706]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1877
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q61794979|Q61794979]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1878
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q61797687|Q61797687]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1879
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q61945511|Q61945511]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1880
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q61965515|Q61965515]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1881
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q61983417|Q61983417]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1882
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q61984856|Q61984856]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1883
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q62002538|Q62002538]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1884
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q62032206|Q62032206]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1885
| [[C. R. Saraswathi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q62056206|Q62056206]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1886
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q62109761|Q62109761]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1887
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q62267046|Q62267046]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1888
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q62557167|Q62557167]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1889
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q62571046|Q62571046]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1890
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q62573983|Q62573983]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1891
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q62642855|Q62642855]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1892
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q62764175|Q62764175]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1893
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q62785961|Q62785961]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1894
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q63184754|Q63184754]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1895
| ''[[:d:Q63248606|Q63248606]]''
| [[പ്രമാണം:Priya Vadlamani.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-08-27
|
| [[ജബൽപൂർ]]
|
| [[:d:Q63248606|Q63248606]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1896
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q63275095|Q63275095]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1897
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q63322949|Q63322949]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1898
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q63373020|Q63373020]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1899
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q63383310|Q63383310]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1900
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q63434225|Q63434225]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1901
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q63457200|Q63457200]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1902
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q63491692|Q63491692]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1903
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q63667938|Q63667938]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1904
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q63869731|Q63869731]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1905
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q64009814|Q64009814]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1906
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q64010366|Q64010366]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1907
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q64220828|Q64220828]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1908
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q64667896|Q64667896]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1909
| [[Sarasa Balussery]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബാലുശ്ശേരി]]
|
| [[:d:Q64667905|Q64667905]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1910
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q64667935|Q64667935]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1911
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q64733263|Q64733263]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1912
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q64748099|Q64748099]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1913
| [[Lekha Nanda]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q64820015|Q64820015]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1914
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q64853059|Q64853059]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1915
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q64853064|Q64853064]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1916
| [[Aishwarya Sen]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q65280980|Q65280980]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1917
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q65283139|Q65283139]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1918
| [[Pranjal Bhatt]]
| [[പ്രമാണം:PranjalBhatt GujaratGovAward cropped.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q65397722|Q65397722]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1919
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q65580965|Q65580965]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1920
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q65580967|Q65580967]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1921
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q65584746|Q65584746]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1922
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q65681314|Q65681314]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1923
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q65718508|Q65718508]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1924
| ''[[:d:Q65922156|Q65922156]]''
| [[പ്രമാണം:Misha Bajwa actress.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കാനഡ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q65922156|Q65922156]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1925
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q65924823|Q65924823]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1926
| [[Thanmai Bolt]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q65924826|Q65924826]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1927
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q65937363|Q65937363]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1928
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q66187492|Q66187492]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1929
| [[Pooja Lokesh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q66332148|Q66332148]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1930
| [[Urmila Nimbalkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q66370923|Q66370923]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1931
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q66391736|Q66391736]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1932
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q66398420|Q66398420]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1933
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q66490582|Q66490582]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1934
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q66537058|Q66537058]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1935
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q66758729|Q66758729]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1936
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q66768722|Q66768722]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1937
| [[Aruna Balraj]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q66817362|Q66817362]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1938
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q66817488|Q66817488]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1939
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q66817703|Q66817703]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1940
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q66982217|Q66982217]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1941
| ''[[:d:Q67141113|Q67141113]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-01-18
|
| [[Ulhasnagar]]
|
| [[:d:Q67141113|Q67141113]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1942
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q67173129|Q67173129]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1943
| [[Melissa Raju Thomas]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q67439893|Q67439893]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1944
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q67442361|Q67442361]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1945
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q67544881|Q67544881]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1946
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q67598215|Q67598215]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1947
| ''[[:d:Q67654543|Q67654543]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
|
|
|
| [[:d:Q67654543|Q67654543]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1948
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q67694058|Q67694058]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1949
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q67836062|Q67836062]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1950
| ''[[:d:Q67922411|Q67922411]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1924
| 2019-09-19
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q67922411|Q67922411]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1951
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q68985367|Q68985367]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1952
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q70663659|Q70663659]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1953
| [[Biju Ningombam]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q70709387|Q70709387]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1954
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q71332979|Q71332979]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1955
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q71337319|Q71337319]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1956
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q71451596|Q71451596]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1957
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q72171821|Q72171821]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1958
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q73327151|Q73327151]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1959
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q73755538|Q73755538]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1960
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q73838317|Q73838317]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1961
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q73898835|Q73898835]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1962
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q74210243|Q74210243]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1963
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q74881079|Q74881079]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1964
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q75008093|Q75008093]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1965
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q75079365|Q75079365]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1966
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q75831613|Q75831613]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1967
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q76621276|Q76621276]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1968
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q76692836|Q76692836]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1969
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q77309425|Q77309425]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1970
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q77556969|Q77556969]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1971
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q77650240|Q77650240]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1972
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q77697110|Q77697110]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1973
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q78035452|Q78035452]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1974
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q78148389|Q78148389]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1975
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q79035164|Q79035164]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1976
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q79666099|Q79666099]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1977
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q79666131|Q79666131]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1978
| [[আকাঙ্ক্ষা সাক্ষরকার]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q82049524|Q82049524]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1979
| [[Lochani bag]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കലഹന്ദി ജില്ല]]
|
| [[:d:Q82146627|Q82146627]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1980
| [[Akshara Reddy]]
| [[പ്രമാണം:Akshara Reddy2019.jpeg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q82474273|Q82474273]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1981
| ''[[:d:Q82831647|Q82831647]]''
| [[പ്രമാണം:Amrutha Srinivasan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q82831647|Q82831647]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1982
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q83687813|Q83687813]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1983
| [[Natasha Fernandes]]
| [[പ്രമാണം:Press-Meet-of-Ek-Haseena-Ek-Deewana-with-starcast-5.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q84216291|Q84216291]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1984
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q84216754|Q84216754]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1985
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q84369599|Q84369599]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1986
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q84408189|Q84408189]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1987
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q84479721|Q84479721]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1988
| [[Aseema Panda]]
| [[പ്രമാണം:Aseema Panda.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q84606903|Q84606903]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1989
| [[Rashmi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q84607993|Q84607993]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1990
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q84727630|Q84727630]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1991
| [[S. N. Parvathy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]]
|
| [[:d:Q85181236|Q85181236]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1992
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q85304167|Q85304167]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1993
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q85493519|Q85493519]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1994
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q85501822|Q85501822]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1995
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q85846892|Q85846892]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1996
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q85999848|Q85999848]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1997
| [[K. S. Jayalakshmi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q86010268|Q86010268]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1998
| [[Malhaar Rathod]]
| [[പ്രമാണം:Malhaar Rathod.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q87094174|Q87094174]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1999
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q87116081|Q87116081]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2000
| ''[[:d:Q87445713|Q87445713]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q87445713|Q87445713]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2001
| ''[[:d:Q87458899|Q87458899]]''
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ നടി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q87458899|Q87458899]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2002
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q87471277|Q87471277]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 2003
| [[Arzoo Govitrikar]]
| [[പ്രമാണം:Arzoo Govitrikar at Gehna Jewellers celebrates 26 years of excellence (27).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പൻവേൽ]]
|
| [[:d:Q88100228|Q88100228]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2004
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q90570178|Q90570178]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2005
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q90669875|Q90669875]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2006
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q92365949|Q92365949]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2007
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q94608973|Q94608973]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2008
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q94970257|Q94970257]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2009
| [[Rajeshwari Datta]]
| [[പ്രമാണം:Rajeshwari Datta.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q95045080|Q95045080]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2010
| [[Shalini Vadnikatti]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q95145429|Q95145429]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2011
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q95306920|Q95306920]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 2012
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q95615344|Q95615344]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2013
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q95652666|Q95652666]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2014
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q95692430|Q95692430]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2015
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q95693005|Q95693005]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2016
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q95745598|Q95745598]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2017
| [[Shwethkumar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q95998561|Q95998561]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2018
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96007489|Q96007489]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2019
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96065677|Q96065677]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2020
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96083250|Q96083250]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2021
| ''[[:d:Q96211621|Q96211621]]''
| [[പ്രമാണം:Brigida Saga.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-01-14
|
|
|
| [[:d:Q96211621|Q96211621]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2022
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96211652|Q96211652]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2023
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96219241|Q96219241]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2024
| [[Gayathri Krishnaa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q96219253|Q96219253]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2025
| [[Kavya Suresh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q96219308|Q96219308]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2026
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96239329|Q96239329]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2027
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96279401|Q96279401]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2028
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96354729|Q96354729]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 2029
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96473175|Q96473175]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2030
| [[Silpa Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q96574142|Q96574142]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2031
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96588808|Q96588808]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2032
| [[Rita Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q96602546|Q96602546]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2033
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96625039|Q96625039]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2034
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96632194|Q96632194]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2035
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96741680|Q96741680]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2036
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96742290|Q96742290]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2037
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96756059|Q96756059]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2038
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96943460|Q96943460]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2039
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96958965|Q96958965]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2040
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q96983380|Q96983380]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2041
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q97002532|Q97002532]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2042
| [[Anushree Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q97097763|Q97097763]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2043
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q97155784|Q97155784]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2044
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q97224637|Q97224637]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2045
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q97234392|Q97234392]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2046
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q97254676|Q97254676]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2047
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q97279155|Q97279155]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2048
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q97319243|Q97319243]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2049
| [[Manasvi Kottachi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q97324906|Q97324906]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2050
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q97346270|Q97346270]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2051
| [[Mridula Vijay]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
| [[:d:Q97460937|Q97460937]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2052
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q97486969|Q97486969]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2053
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q97495238|Q97495238]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2054
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q97543217|Q97543217]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2055
| [[Shanthamma]]
| [[പ്രമാണം:Shanthamma (Kannada film actress).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2020-07-19
|
| [[മൈസൂരു]]
| [[:d:Q97602498|Q97602498]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2056
| [[Roja Paromita Dey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q97604452|Q97604452]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2057
| [[Moumita Chakraborty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q97622151|Q97622151]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2058
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q97670104|Q97670104]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2059
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q97704199|Q97704199]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2060
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q98086090|Q98086090]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2061
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q98229463|Q98229463]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2062
| [[Iraa Agarwal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q98240187|Q98240187]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2063
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q98276975|Q98276975]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2064
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q98373186|Q98373186]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2065
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q98380388|Q98380388]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2066
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q98397191|Q98397191]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2067
| [[Sandhita Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q98505600|Q98505600]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2068
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q98581064|Q98581064]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2069
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q98605466|Q98605466]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2070
| ''[[:d:Q98716245|Q98716245]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-09-26
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q98716245|Q98716245]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2071
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q98737375|Q98737375]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2072
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q98737449|Q98737449]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2073
| ''[[:d:Q98833916|Q98833916]]''
|
| ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q98833916|Q98833916]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2074
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q98833929|Q98833929]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2075
| [[Asha Bordoloi]]
| [[പ്രമാണം:Assamese film actress Asha Bordoloi.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q98841302|Q98841302]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2076
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q98915809|Q98915809]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2077
| [[Gangavva]]
| [[പ്രമാണം:Gangavva M.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q98954355|Q98954355]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2078
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q98970297|Q98970297]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2079
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q99027544|Q99027544]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2080
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q99191560|Q99191560]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2081
| [[Surabhi Prabhu]]
| [[പ്രമാണം:Surabhi Prabhu's birthday bash (2).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99383606|Q99383606]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2082
| [[Tulika Basu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99440297|Q99440297]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2083
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q99472081|Q99472081]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2084
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q99479640|Q99479640]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2085
| [[Patrali Chattopadhyay]]
| [[പ്രമാണം:Patrali chattopadhyay.JPG|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99518149|Q99518149]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2086
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q99518196|Q99518196]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2087
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q99520827|Q99520827]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2088
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q99521568|Q99521568]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2089
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q99575918|Q99575918]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2090
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q99600900|Q99600900]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2091
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q99751255|Q99751255]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2092
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q99850337|Q99850337]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2093
| [[Niilam Paanchal]]
| [[പ്രമാണം:Niilam Paanchal At GIFA 2019.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q99899900|Q99899900]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2094
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q99929670|Q99929670]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2095
| [[Gayatri Deshmukh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99967935|Q99967935]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2096
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q99973589|Q99973589]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2097
| [[Sanchita Choudhary]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q100165569|Q100165569]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2098
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q100319922|Q100319922]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2099
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q100384398|Q100384398]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2100
| [[Padmavati Rao]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q100436235|Q100436235]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2101
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q100965079|Q100965079]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2102
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q101413935|Q101413935]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2103
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q101419168|Q101419168]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2104
| [[Vaunisha Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q101513803|Q101513803]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2105
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q101514091|Q101514091]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2106
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q101837915|Q101837915]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2107
| [[Sarika Bahroliya]]
| [[പ്രമാണം:Sarika Bahroliya 2K19.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q102145781|Q102145781]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2108
| [[Alina Rai]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q102309782|Q102309782]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2109
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q102353164|Q102353164]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2110
| [[Maira Doshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q102895509|Q102895509]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2111
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q103161910|Q103161910]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2112
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q103604957|Q103604957]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2113
| [[Neha Shitole]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q103821120|Q103821120]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2114
| ''[[:d:Q104028171|Q104028171]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104028171|Q104028171]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2115
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104128390|Q104128390]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2116
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104175581|Q104175581]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2117
| [[Koel Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104195736|Q104195736]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2118
| [[Medha Raghunath]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104213950|Q104213950]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2119
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104408452|Q104408452]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2120
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104412463|Q104412463]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2121
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104413074|Q104413074]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2122
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104450070|Q104450070]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2123
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104495868|Q104495868]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2124
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104500791|Q104500791]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2125
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104516566|Q104516566]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2126
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104520599|Q104520599]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2127
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104521832|Q104521832]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2128
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104531866|Q104531866]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2129
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104532728|Q104532728]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2130
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104626323|Q104626323]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2131
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104633802|Q104633802]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2132
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104664800|Q104664800]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2133
| [[Ridhanya Ruth]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104698397|Q104698397]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2134
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104710311|Q104710311]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2135
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104727174|Q104727174]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2136
| ''[[:d:Q104728567|Q104728567]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-03-20
|
| [[Silchar]]
|
| [[:d:Q104728567|Q104728567]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2137
| ''[[:d:Q104759946|Q104759946]]''
| [[പ്രമാണം:Jiya Shankar at the Jio MAMI Film Festival 2023 (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-10
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q104759946|Q104759946]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2138
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104775896|Q104775896]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2139
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104780469|Q104780469]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2140
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104786117|Q104786117]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2141
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104813820|Q104813820]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2142
| ''[[:d:Q104839461|Q104839461]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104839461|Q104839461]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2143
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104841967|Q104841967]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2144
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104870164|Q104870164]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2145
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104873327|Q104873327]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2146
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104905554|Q104905554]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2147
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q104998022|Q104998022]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2148
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105122111|Q105122111]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2149
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105225154|Q105225154]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2150
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105271541|Q105271541]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2151
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105314228|Q105314228]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2152
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105316395|Q105316395]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2153
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105419253|Q105419253]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2154
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105427852|Q105427852]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2155
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105511557|Q105511557]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2156
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105542292|Q105542292]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2157
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105546515|Q105546515]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2158
| [[Tanvi Dogra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105598525|Q105598525]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2159
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105624952|Q105624952]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2160
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105671622|Q105671622]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2161
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105671774|Q105671774]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2162
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105671779|Q105671779]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2163
| [[Manisha Mishra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105671780|Q105671780]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2164
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105678773|Q105678773]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2165
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105682148|Q105682148]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2166
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105695723|Q105695723]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2167
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105723128|Q105723128]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2168
| ''[[:d:Q105723574|Q105723574]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105723574|Q105723574]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2169
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105759050|Q105759050]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2170
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105759283|Q105759283]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2171
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105833558|Q105833558]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2172
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105970989|Q105970989]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2173
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105979251|Q105979251]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2174
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q105993507|Q105993507]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2175
| ''[[:d:Q106078335|Q106078335]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊച്ചി]]
|
| [[:d:Q106078335|Q106078335]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2176
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q106195462|Q106195462]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2177
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q106230577|Q106230577]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2178
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q106286505|Q106286505]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2179
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q106382159|Q106382159]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2180
| ''[[:d:Q106390471|Q106390471]]''
| [[പ്രമാണം:Prachi vaishnav 31.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q106390471|Q106390471]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2181
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q106390891|Q106390891]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2182
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q106418603|Q106418603]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2183
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q106462844|Q106462844]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2184
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q106497673|Q106497673]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2185
| [[Gayathri Reddy]]
| [[പ്രമാണം:Gayathri Reddy.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q106516750|Q106516750]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2186
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q106687777|Q106687777]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2187
| [[Sriprada]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2021-05-05
|
|
| [[:d:Q106727289|Q106727289]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2188
| ''[[:d:Q106764195|Q106764195]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-03-09
|
| [[Kudal]]
|
| [[:d:Q106764195|Q106764195]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2189
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q106804906|Q106804906]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2190
| [[Falaque Rashid Roy]]
| [[പ്രമാണം:Falaque Rashid Roy.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q106808277|Q106808277]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2191
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q106815307|Q106815307]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2192
| [[Diksha Juneja]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q106833634|Q106833634]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2193
| ''[[:d:Q106856329|Q106856329]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q106856329|Q106856329]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2194
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q106880962|Q106880962]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2195
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q106887302|Q106887302]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2196
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q106925457|Q106925457]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2197
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q106946429|Q106946429]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2198
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q106972390|Q106972390]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2199
| [[Sunkara Lakshmi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q106977311|Q106977311]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2200
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q106977804|Q106977804]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2201
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107040666|Q107040666]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2202
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107059488|Q107059488]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2203
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107135005|Q107135005]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2204
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107213159|Q107213159]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2205
| [[Pooja Bharthi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q107290322|Q107290322]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2206
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107293122|Q107293122]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2207
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107313826|Q107313826]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2208
| [[Ithoi Oinam]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q107335481|Q107335481]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2209
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107360798|Q107360798]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2210
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107361605|Q107361605]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2211
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107379814|Q107379814]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2212
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107398062|Q107398062]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2213
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107412375|Q107412375]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2214
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107412397|Q107412397]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2215
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107413845|Q107413845]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2216
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107426885|Q107426885]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2217
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107452319|Q107452319]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2218
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107454167|Q107454167]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2219
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107551394|Q107551394]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2220
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107606707|Q107606707]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2221
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107719174|Q107719174]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2222
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107740710|Q107740710]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2223
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q107788254|Q107788254]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2224
| [[Gurpreet Bedi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q107861879|Q107861879]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2225
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108017856|Q108017856]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2226
| [[Gita Karmakar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108100821|Q108100821]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2227
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108102272|Q108102272]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2228
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108207975|Q108207975]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2229
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108219130|Q108219130]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2230
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108266340|Q108266340]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2231
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108276654|Q108276654]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2232
| [[Ivanka Das]]
| [[പ്രമാണം:Ivankadas.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108328357|Q108328357]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2233
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108367712|Q108367712]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2234
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108371896|Q108371896]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2235
| [[Sarah Anjuli]]
|
|
| [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108383641|Q108383641]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2236
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108405927|Q108405927]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2237
| [[Roosha Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108405936|Q108405936]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2238
| [[Rajini Chandy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108414980|Q108414980]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2239
| [[Rumki Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108455478|Q108455478]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2240
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108456393|Q108456393]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2241
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108458195|Q108458195]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2242
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108473512|Q108473512]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2243
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108532078|Q108532078]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2244
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108533051|Q108533051]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2245
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108551811|Q108551811]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2246
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108562298|Q108562298]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2247
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108648613|Q108648613]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2248
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108691957|Q108691957]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2249
| [[Yamuna Srinidhi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108699107|Q108699107]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2250
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108727622|Q108727622]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2251
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108730226|Q108730226]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2252
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108734408|Q108734408]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2253
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108748568|Q108748568]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2254
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108810952|Q108810952]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2255
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108819218|Q108819218]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2256
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108822223|Q108822223]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2257
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108828056|Q108828056]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2258
| [[Rukshana Tabassum]]
| [[പ്രമാണം:Smriti Irani presenting the Rajat Kamal Award to Rukshana Tabassum (Special Mention) for the Non-Feature film – THE CAKE STORY, at the 65th National Film Awards Function, in New Delhi.JPG|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108830428|Q108830428]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2259
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108831890|Q108831890]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2260
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108861401|Q108861401]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2261
| ''[[:d:Q108871046|Q108871046]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q108871046|Q108871046]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2262
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108910271|Q108910271]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2263
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q108912884|Q108912884]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2264
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q109090833|Q109090833]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2265
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q109119928|Q109119928]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2266
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q109236593|Q109236593]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2267
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q109330202|Q109330202]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2268
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q109334853|Q109334853]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2269
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q109339518|Q109339518]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2270
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q109341401|Q109341401]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2271
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q109353813|Q109353813]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2272
| [[Mayanka Pereira]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗോവ]]
|
| [[:d:Q109356638|Q109356638]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2273
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q109358232|Q109358232]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2274
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q109376499|Q109376499]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2275
| [[Khushboo Atre]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q109385458|Q109385458]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2276
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q109385476|Q109385476]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2277
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q109471766|Q109471766]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2278
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q109474017|Q109474017]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2279
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q109555175|Q109555175]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2280
| ''[[:d:Q109581861|Q109581861]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977
|
|
|
| [[:d:Q109581861|Q109581861]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2281
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q109700981|Q109700981]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2282
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q109742328|Q109742328]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2283
| [[Tanya Desai]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗാസിയാബാദ് ജില്ല]]
|
| [[:d:Q109928090|Q109928090]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2284
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q109933608|Q109933608]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2285
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q110052443|Q110052443]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2286
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q110129764|Q110129764]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2287
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q110183671|Q110183671]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2288
| [[Gowri Krishnan]]
| [[പ്രമാണം:Gowri Krishnan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110221118|Q110221118]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2289
| [[Devika Nambiar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110222553|Q110222553]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2290
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q110233848|Q110233848]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2291
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q110262986|Q110262986]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2292
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q110263023|Q110263023]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2293
| ''[[:d:Q110263460|Q110263460]]''
| [[പ്രമാണം:Vivek Gomber, Chaitanya Tamhane, and Geetanjali Kulkarni at the trailer launch of Court.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110263460|Q110263460]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2294
| [[Pragya Nayan]]
| [[പ്രമാണം:Pragynayan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110487306|Q110487306]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2295
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q110520112|Q110520112]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2296
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q110604405|Q110604405]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2297
| [[Uma Nair]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110651364|Q110651364]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2298
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q110657835|Q110657835]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2299
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q110753106|Q110753106]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2300
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q110802809|Q110802809]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2301
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q110833059|Q110833059]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2302
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q110918284|Q110918284]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2303
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q110952382|Q110952382]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2304
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q110982519|Q110982519]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2305
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111008806|Q111008806]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2306
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111043061|Q111043061]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2307
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111050133|Q111050133]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2308
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111175201|Q111175201]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2309
| [[Sreelaya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q111177978|Q111177978]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2310
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111204058|Q111204058]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2311
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111231663|Q111231663]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2312
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111304276|Q111304276]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2313
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111313593|Q111313593]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2314
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111356252|Q111356252]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2315
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111356259|Q111356259]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2316
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111381517|Q111381517]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2317
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111387733|Q111387733]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2318
| [[Khushi Shah]]
| [[പ്രമാണം:KhushiShah280.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q111427747|Q111427747]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2319
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111503309|Q111503309]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2320
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111530424|Q111530424]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2321
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111536222|Q111536222]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2322
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111592144|Q111592144]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2323
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111602740|Q111602740]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2324
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111629283|Q111629283]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2325
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111650228|Q111650228]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2326
| [[Priyanka Khurana Goyal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q111698031|Q111698031]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2327
| [[Geetika Mehandru]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q111701296|Q111701296]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2328
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111730657|Q111730657]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2329
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111802382|Q111802382]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 2330
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111844364|Q111844364]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2331
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111890121|Q111890121]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 2332
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q111974927|Q111974927]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2333
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112054653|Q112054653]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2334
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112063758|Q112063758]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2335
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112067365|Q112067365]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2336
| [[Bhanita Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Chaygaon]]
|
| [[:d:Q112084270|Q112084270]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2337
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112133918|Q112133918]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2338
| [[കരുണ പാണ്ഡെ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q112159650|Q112159650]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2339
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112160817|Q112160817]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2340
| [[Garima Parihar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q112161056|Q112161056]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2341
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112206663|Q112206663]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2342
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112220409|Q112220409]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2343
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112234138|Q112234138]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2344
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112240369|Q112240369]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2345
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112240858|Q112240858]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2346
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112259269|Q112259269]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2347
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112261726|Q112261726]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2348
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112620863|Q112620863]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2349
| [[Sayali Salunkhe]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q112623718|Q112623718]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2350
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112626109|Q112626109]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2351
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112648810|Q112648810]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2352
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112688779|Q112688779]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2353
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112750065|Q112750065]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2354
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q112861144|Q112861144]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2355
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113103743|Q113103743]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2356
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113119115|Q113119115]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2357
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113164512|Q113164512]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2358
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113172371|Q113172371]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2359
| [[Sheetal Maulik]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q113252183|Q113252183]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2360
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113282360|Q113282360]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2361
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113299760|Q113299760]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2362
| [[Neetha Ashok]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q113335018|Q113335018]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2363
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113362583|Q113362583]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2364
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113385562|Q113385562]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2365
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113400960|Q113400960]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2366
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113401682|Q113401682]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2367
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113432387|Q113432387]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2368
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113435022|Q113435022]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2369
| [[Soma Banerjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q113503409|Q113503409]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2370
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113570513|Q113570513]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2371
| [[Deepak Sandhu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q113571113|Q113571113]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2372
| ''[[:d:Q113571181|Q113571181]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q113571181|Q113571181]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2373
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113571454|Q113571454]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2374
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113572173|Q113572173]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2375
| [[Priyanka Bora]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q113585715|Q113585715]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2376
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113664372|Q113664372]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2377
| [[Kapilakshi Malhotra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q113677101|Q113677101]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2378
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113951510|Q113951510]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2379
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113961911|Q113961911]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 2380
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q113992343|Q113992343]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2381
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q114029879|Q114029879]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2382
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q114048995|Q114048995]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2383
| ''[[:d:Q114286745|Q114286745]]''
| [[പ്രമാണം:Aranthangi Nisha.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983
|
|
|
| [[:d:Q114286745|Q114286745]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2384
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q114342235|Q114342235]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2385
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q114346899|Q114346899]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2386
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q114383422|Q114383422]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2387
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q114414236|Q114414236]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2388
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q114450294|Q114450294]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2389
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q114498129|Q114498129]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2390
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q114607226|Q114607226]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2391
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q114648235|Q114648235]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2392
| [[Arti Sarin]]
| [[പ്രമാണം:Air Marshal Arti Sarin.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q114657241|Q114657241]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2393
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q114670768|Q114670768]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2394
| [[Ronak Joshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q114713765|Q114713765]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2395
| [[Manasvi Vyas]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q114752547|Q114752547]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2396
| [[Kinjal Rajpriya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q114798347|Q114798347]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2397
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q114822036|Q114822036]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2398
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q114895279|Q114895279]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2399
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q114952781|Q114952781]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2400
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q114956944|Q114956944]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2401
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q114978368|Q114978368]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2402
| [[Neena Madhu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q115090734|Q115090734]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2403
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115155657|Q115155657]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2404
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115156677|Q115156677]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2405
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115202573|Q115202573]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2406
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115298702|Q115298702]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2407
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115395183|Q115395183]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2408
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115450959|Q115450959]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2409
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115478120|Q115478120]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2410
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115516155|Q115516155]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2411
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115517922|Q115517922]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2412
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115555409|Q115555409]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2413
| [[Lahoma Bhattacharya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q115705942|Q115705942]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2414
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115728410|Q115728410]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2415
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115796240|Q115796240]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2416
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115796775|Q115796775]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2417
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115871051|Q115871051]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2418
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115907549|Q115907549]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2419
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115910456|Q115910456]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2420
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115925927|Q115925927]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2421
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q115990261|Q115990261]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2422
| ''[[:d:Q116044530|Q116044530]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116044530|Q116044530]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2423
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q116044618|Q116044618]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2424
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q116051861|Q116051861]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2425
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q116153705|Q116153705]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2426
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q116226296|Q116226296]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2427
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q116262563|Q116262563]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2428
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q116291281|Q116291281]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2429
| [[Paavana Gowda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116390344|Q116390344]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2430
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q116410004|Q116410004]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2431
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q116459382|Q116459382]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2432
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q116469899|Q116469899]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2433
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q116611863|Q116611863]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2434
| [[Dhanya Ananya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116802758|Q116802758]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2435
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q116819162|Q116819162]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2436
| [[Rupinder Rupi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116884432|Q116884432]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2437
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q116958064|Q116958064]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2438
| ''[[:d:Q117199694|Q117199694]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-03-17
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q117199694|Q117199694]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2439
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q117264809|Q117264809]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2440
| ''[[:d:Q117371266|Q117371266]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1949-10-24
| 1990
|
|
| [[:d:Q117371266|Q117371266]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2441
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q117466218|Q117466218]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2442
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q117477323|Q117477323]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2443
| ''[[:d:Q117699222|Q117699222]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964
| 2022
|
|
| [[:d:Q117699222|Q117699222]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2444
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q117795571|Q117795571]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2445
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q117815582|Q117815582]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2446
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q118115628|Q118115628]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2447
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q118179878|Q118179878]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2448
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q118266120|Q118266120]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2449
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q118314456|Q118314456]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2450
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q118359397|Q118359397]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2451
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q118395193|Q118395193]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2452
| ''[[:d:Q118630710|Q118630710]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-07-25
| 2023
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
| [[കുളു]]
| [[:d:Q118630710|Q118630710]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2453
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q118675671|Q118675671]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2454
| [[Pooja Pawar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q119109894|Q119109894]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2455
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q119142378|Q119142378]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2456
| [[Preeti Puri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q119149720|Q119149720]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2457
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q119224912|Q119224912]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2458
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q119267237|Q119267237]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2459
| [[Palomi Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:The Director of ‘ONYO OPALAA’ Satarupa Sanyal, the Director of ‘NACHOM-IA KUMPASAR’ Bardroy Barretto, the Director of ‘KOTI’, Suhaas Surykant Bhosale and Actress, Palomi Ghosh addressing a press conference (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q119319808|Q119319808]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2460
| [[Sandhyarani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 1999-07-19
|
|
| [[:d:Q119558904|Q119558904]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2461
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q119684739|Q119684739]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2462
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q119890530|Q119890530]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2463
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q119892786|Q119892786]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2464
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q119938217|Q119938217]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2465
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q119938262|Q119938262]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2466
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q120293098|Q120293098]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2467
| ''[[:d:Q120323493|Q120323493]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-09
|
|
|
| [[:d:Q120323493|Q120323493]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2468
| [[Kanyakumari Mukherjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q120333407|Q120333407]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2469
| [[Ankita Chakraborty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q120360630|Q120360630]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2470
| ''[[:d:Q120490669|Q120490669]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q120490669|Q120490669]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2471
| [[Malvi Malhotra]]
| [[പ്രമാണം:Malvi Malhotra Actor.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q120507757|Q120507757]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2472
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q120667244|Q120667244]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2473
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q120667470|Q120667470]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2474
| [[Diya Basu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q120734976|Q120734976]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2475
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q120745842|Q120745842]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2476
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q120776499|Q120776499]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2477
| [[Deva Nandha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q121033000|Q121033000]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2478
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q121102692|Q121102692]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2479
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q121306915|Q121306915]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2480
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q121410222|Q121410222]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2481
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q121437663|Q121437663]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2482
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q121536428|Q121536428]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2483
| [[Shalini Vatsa]]
| [[പ്രമാണം:Shalini Vatsa.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q121764068|Q121764068]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2484
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q121864614|Q121864614]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2485
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q121878797|Q121878797]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2486
| [[Binita Borgohain]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Jorhat]]
|
| [[:d:Q122147705|Q122147705]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2487
| [[Madhurima Choudhury]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122165427|Q122165427]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2488
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q122261721|Q122261721]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2489
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q122382221|Q122382221]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2490
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q122415831|Q122415831]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2491
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q122436056|Q122436056]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2492
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q122618437|Q122618437]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2493
| [[Dipti Panda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122677989|Q122677989]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2494
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q122732834|Q122732834]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2495
| [[Juli Panda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122734156|Q122734156]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2496
| [[Mituna Parida]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122734228|Q122734228]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2497
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q122832590|Q122832590]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2498
| [[Abarnathi]]
| [[പ്രമാണം:Abharnathi.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122832660|Q122832660]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2499
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q122834631|Q122834631]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2500
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q122884241|Q122884241]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2501
| [[Tamasha Mishra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കട്ടക്]]
|
| [[:d:Q122962823|Q122962823]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2502
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q122962918|Q122962918]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2503
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123118107|Q123118107]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2504
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123119189|Q123119189]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2505
| [[Mahi Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123122511|Q123122511]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2506
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123146578|Q123146578]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2507
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123153470|Q123153470]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2508
| ''[[:d:Q123163548|Q123163548]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1911-01-01
| 1985-12-08
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q123163548|Q123163548]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2509
| [[Simran Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123163961|Q123163961]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2510
| [[Simaran Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123165808|Q123165808]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2511
| [[Surekha Kudachi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123171414|Q123171414]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2512
| [[Sneha Paul]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123171771|Q123171771]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2513
| [[Bhavika Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Bhavika Sharma at the Star Parivaar Awards 2023 (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123194248|Q123194248]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2514
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123204412|Q123204412]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2515
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123224059|Q123224059]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2516
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123224530|Q123224530]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2517
| [[V. J. Archana]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123235745|Q123235745]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2518
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123235860|Q123235860]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2519
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123235936|Q123235936]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2520
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123244195|Q123244195]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2521
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123258170|Q123258170]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2522
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123265009|Q123265009]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2523
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123269520|Q123269520]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2524
| [[Jinnie Jaaz]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123301373|Q123301373]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2525
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123310071|Q123310071]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2526
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123310298|Q123310298]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2527
| [[Sharanya Jit Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123311409|Q123311409]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2528
| [[Noor Malabika]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123311541|Q123311541]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2529
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123311748|Q123311748]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2530
| [[Priya Gamre]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123311969|Q123311969]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2531
| [[Ayesha Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123312385|Q123312385]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2532
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123312450|Q123312450]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2533
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123312806|Q123312806]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2534
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123332311|Q123332311]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2535
| [[Anupama Prakash]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123337059|Q123337059]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2536
| [[Rajsi Verma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123339567|Q123339567]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2537
| [[Rimjhim Gupta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123339929|Q123339929]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2538
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123343908|Q123343908]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2539
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123344018|Q123344018]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2540
| [[Hiral Radadiya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123359360|Q123359360]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2541
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123360294|Q123360294]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2542
| [[Riya Singh Gheyar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123361093|Q123361093]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2543
| ''[[:d:Q123362124|Q123362124]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123362124|Q123362124]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2544
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123370182|Q123370182]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2545
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123375814|Q123375814]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2546
| [[Jaya Pandey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123377671|Q123377671]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2547
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123381974|Q123381974]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2548
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123382231|Q123382231]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2549
| [[Simran Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123383667|Q123383667]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2550
| [[Simran Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123385036|Q123385036]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2551
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123385092|Q123385092]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2552
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123396313|Q123396313]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2553
| [[Nehal Vadoliya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123398748|Q123398748]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2554
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123399548|Q123399548]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2555
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123406970|Q123406970]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2556
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123417751|Q123417751]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2557
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123490853|Q123490853]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2558
| ''[[:d:Q123499808|Q123499808]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123499808|Q123499808]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2559
| [[Pihu Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123500195|Q123500195]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2560
| [[Saarya Laxman]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123502240|Q123502240]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2561
| [[Aaba Shajith]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123505052|Q123505052]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2562
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123505058|Q123505058]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2563
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123505066|Q123505066]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2564
| [[Aadhirai Soundarajan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123505101|Q123505101]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2565
| ''[[:d:Q123505105|Q123505105]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123505105|Q123505105]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2566
| [[Aadhya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123505112|Q123505112]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2567
| ''[[:d:Q123505113|Q123505113]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123505113|Q123505113]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2568
| [[Aadithi Krishna]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123505139|Q123505139]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2569
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123505150|Q123505150]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2570
| [[Aditi Savant]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123505155|Q123505155]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2571
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123505185|Q123505185]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2572
| [[Aadyn Encalarde]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123505187|Q123505187]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2573
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123505191|Q123505191]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2574
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123505198|Q123505198]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2575
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123505211|Q123505211]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2576
| [[Aakanksha Panchal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123505214|Q123505214]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2577
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123505215|Q123505215]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2578
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123505217|Q123505217]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2579
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123505219|Q123505219]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2580
| [[Shylaja Chetlur]]
| [[പ്രമാണം:ShylajaChetlur.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123507660|Q123507660]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2581
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123512875|Q123512875]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2582
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123515638|Q123515638]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2583
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123524244|Q123524244]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2584
| [[Bharti Jha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123553179|Q123553179]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2585
| [[Garima Maurya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123553195|Q123553195]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2586
| [[Shyna Khatri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123554855|Q123554855]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2587
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123557066|Q123557066]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2588
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123560477|Q123560477]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2589
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123567199|Q123567199]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2590
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123568433|Q123568433]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2591
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123568452|Q123568452]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2592
| ''[[:d:Q123568484|Q123568484]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123568484|Q123568484]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2593
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123568560|Q123568560]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2594
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123568663|Q123568663]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2595
| [[Payal Patil]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123568935|Q123568935]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2596
| [[Pallavi Patil]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123569286|Q123569286]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2597
| ''[[:d:Q123569693|Q123569693]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123569693|Q123569693]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2598
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123571642|Q123571642]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2599
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123571816|Q123571816]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2600
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123574612|Q123574612]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2601
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123584280|Q123584280]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2602
| [[Amrita Dasgupta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123598655|Q123598655]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2603
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123598763|Q123598763]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2604
| [[Ambika Vani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123600730|Q123600730]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2605
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123614797|Q123614797]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2606
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123614807|Q123614807]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2607
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123614821|Q123614821]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2608
| [[Ashmita Jaggi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123614841|Q123614841]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2609
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123614895|Q123614895]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2610
| [[Zeliya Christopher]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123655439|Q123655439]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2611
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123670383|Q123670383]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2612
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123670529|Q123670529]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2613
| [[Aisha Pathan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123670601|Q123670601]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2614
| [[Rani Pari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123670671|Q123670671]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2615
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123679155|Q123679155]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2616
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123683237|Q123683237]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2617
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123686209|Q123686209]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2618
| [[Deepika Paul]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123686265|Q123686265]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2619
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123692790|Q123692790]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2620
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123709946|Q123709946]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2621
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123717369|Q123717369]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2622
| [[Sunita Rajput]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123742524|Q123742524]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2623
| [[Shivanya Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123743041|Q123743041]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2624
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123746246|Q123746246]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2625
| [[Soni Jha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123751925|Q123751925]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2626
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123753069|Q123753069]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2627
| [[Tripti Berra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123753696|Q123753696]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2628
| [[Alendra Bill]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123753709|Q123753709]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2629
| [[Shubhangi Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123753747|Q123753747]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2630
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123754004|Q123754004]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2631
| [[Anu Murya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123754190|Q123754190]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2632
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123754275|Q123754275]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2633
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123764599|Q123764599]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2634
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123771077|Q123771077]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2635
| [[Kanchan Arora]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123808024|Q123808024]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2636
| [[Bani Rani Barui]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123809836|Q123809836]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2637
| [[Anmol Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123822381|Q123822381]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2638
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123822451|Q123822451]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2639
| ''[[:d:Q123907445|Q123907445]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-05-06
|
|
|
| [[:d:Q123907445|Q123907445]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2640
| [[Aaditi Kohli]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123914710|Q123914710]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2641
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123915234|Q123915234]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2642
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123924851|Q123924851]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2643
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123973415|Q123973415]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2644
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q123996352|Q123996352]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2645
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124040388|Q124040388]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2646
| [[Medha Shankr]]
| [[പ്രമാണം:Medha Shankar 12th Fail (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124047728|Q124047728]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 2647
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124061442|Q124061442]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2648
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124098710|Q124098710]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2649
| [[Shilpa Mudbi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124128232|Q124128232]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2650
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124136738|Q124136738]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2651
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124238357|Q124238357]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2652
| [[Carmen Rose]]
| [[പ്രമാണം:Carmen Rose and Osvy Viegas (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124254873|Q124254873]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2653
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124300205|Q124300205]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2654
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124309021|Q124309021]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2655
| [[Prachi Bansal]]
| [[പ്രമാണം:Prachi Bansal in 2023.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124325866|Q124325866]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2656
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124329716|Q124329716]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2657
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124334931|Q124334931]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2658
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124335496|Q124335496]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2659
| [[Sadhna Lakshmi Venkatesh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124337752|Q124337752]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2660
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124399195|Q124399195]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2661
| [[Natasha Sikka]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124424074|Q124424074]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2662
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124424112|Q124424112]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2663
| ''[[:d:Q124424176|Q124424176]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124424176|Q124424176]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2664
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124424651|Q124424651]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2665
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124424682|Q124424682]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2666
| [[Mansi Dovhal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124424726|Q124424726]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2667
| [[Amrita Tanganiya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124425090|Q124425090]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2668
| [[Simran Suri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124425307|Q124425307]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2669
| [[Priya Ahuja]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124425309|Q124425309]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2670
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124425313|Q124425313]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2671
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124425339|Q124425339]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2672
| [[Rashmi Agdekar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124425393|Q124425393]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2673
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124432275|Q124432275]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2674
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124467806|Q124467806]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2675
| [[Samyuktha Viswanathan]]
| [[പ്രമാണം:Samyuktha Viswanathan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124471825|Q124471825]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2676
| [[Pihu Jaiswal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124498491|Q124498491]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2677
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124569051|Q124569051]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2678
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124646393|Q124646393]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2679
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124646708|Q124646708]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2680
| [[Snita Mehay]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646709|Q124646709]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2681
| [[Shazia Malik]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646711|Q124646711]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2682
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124646712|Q124646712]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2683
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124646713|Q124646713]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2684
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124646715|Q124646715]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2685
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124646716|Q124646716]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2686
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124646717|Q124646717]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2687
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124646718|Q124646718]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2688
| [[Yukti Randeria]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124650875|Q124650875]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2689
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124659006|Q124659006]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2690
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124668869|Q124668869]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2691
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124714013|Q124714013]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2692
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124714436|Q124714436]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2693
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124716164|Q124716164]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2694
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124719776|Q124719776]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2695
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q124743725|Q124743725]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2696
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125121672|Q125121672]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2697
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125167662|Q125167662]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2698
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125232960|Q125232960]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2699
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125277115|Q125277115]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2700
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125314136|Q125314136]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2701
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125379475|Q125379475]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2702
| [[Neha Solanki]]
| [[പ്രമാണം:Neha Solanki at the Star Parivaar Awards 2023 (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q125524777|Q125524777]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2703
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125525605|Q125525605]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2704
| [[Poonam Rajput]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q125526343|Q125526343]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2705
| [[Hetal Yadav]]
| [[പ്രമാണം:Hetal Yadav at the Star Eminence Awards.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q125536109|Q125536109]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2706
| ''[[:d:Q125537450|Q125537450]]''
| [[പ്രമാണം:Anya Anand at the Audio release of 'Yeh Khula Aasmaan' (7).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q125537450|Q125537450]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2707
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125537474|Q125537474]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2708
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125537639|Q125537639]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2709
| [[Monika Busam]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]]
|
| [[:d:Q125542117|Q125542117]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2710
| [[Ada Singh]]
| [[പ്രമാണം:Ada Singh at the Celebs grace the premiere of Gauraiya Live.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q125545926|Q125545926]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2711
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125546049|Q125546049]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2712
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125547736|Q125547736]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2713
| [[Simran Ahuja]]
| [[പ്രമാണം:Celebs-grace-the-Filmfare-Glam-Awards-9.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q125547792|Q125547792]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2714
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125553048|Q125553048]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2715
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125553615|Q125553615]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2716
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125578106|Q125578106]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2717
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125621841|Q125621841]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2718
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125882375|Q125882375]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2719
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125937933|Q125937933]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2720
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q125951144|Q125951144]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2721
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q126011565|Q126011565]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2722
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q126165118|Q126165118]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2723
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q126415175|Q126415175]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2724
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q126688430|Q126688430]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2725
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q126712087|Q126712087]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2726
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q126725262|Q126725262]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2727
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q126779154|Q126779154]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2728
| [[Esha Dey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q126838520|Q126838520]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2729
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q126958105|Q126958105]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2730
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q127328772|Q127328772]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2731
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q127605138|Q127605138]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2732
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q127700207|Q127700207]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2733
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q128306550|Q128306550]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2734
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q129160348|Q129160348]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2735
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q129257056|Q129257056]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2736
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q129344035|Q129344035]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2737
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q129672485|Q129672485]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2738
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q129675957|Q129675957]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2739
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q129748817|Q129748817]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2740
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q129947633|Q129947633]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2741
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130030979|Q130030979]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2742
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130072064|Q130072064]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2743
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130129421|Q130129421]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2744
| [[K. Vijaya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Mysore State]]
|
| [[:d:Q130191446|Q130191446]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2745
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130273124|Q130273124]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2746
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130321040|Q130321040]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2747
| [[Danube Kangjam]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q130343790|Q130343790]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2748
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130375756|Q130375756]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2749
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130377426|Q130377426]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2750
| [[Minu Muneer]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q130391136|Q130391136]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2751
| [[Nimisha K Chandra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q130400912|Q130400912]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2752
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130406369|Q130406369]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2753
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130407586|Q130407586]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2754
| [[Abyukta Manikandan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q130420609|Q130420609]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2755
| [[RJ Ananthi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q130442715|Q130442715]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2756
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130455976|Q130455976]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2757
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130537204|Q130537204]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2758
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130544216|Q130544216]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2759
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130544450|Q130544450]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2760
| [[Prantika Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q130549077|Q130549077]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2761
| [[Pamela Bhutoria]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q130569696|Q130569696]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2762
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130623267|Q130623267]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2763
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130668271|Q130668271]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2764
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130728826|Q130728826]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2765
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130729709|Q130729709]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2766
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130754285|Q130754285]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2767
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130801428|Q130801428]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2768
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q130998489|Q130998489]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2769
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131056772|Q131056772]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2770
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131142269|Q131142269]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2771
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131154548|Q131154548]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2772
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131178144|Q131178144]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2773
| ''[[:d:Q131178145|Q131178145]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-10-26
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q131178145|Q131178145]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2774
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131178206|Q131178206]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2775
| ''[[:d:Q131178220|Q131178220]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998
|
|
|
| [[:d:Q131178220|Q131178220]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2776
| [[Shilpa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q131178222|Q131178222]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2777
| [[Sminu Sijo]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q131178438|Q131178438]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2778
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131178639|Q131178639]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2779
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131178997|Q131178997]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2780
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131314150|Q131314150]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2781
| [[Pooja Mohanraj]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q131338668|Q131338668]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2782
| [[Priya Hassan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q131340547|Q131340547]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2783
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131361433|Q131361433]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2784
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131411571|Q131411571]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2785
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131418375|Q131418375]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2786
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131431011|Q131431011]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2787
| [[Dimpy Fadhya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q131440623|Q131440623]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2788
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131466350|Q131466350]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2789
| [[Roopa Lakshmi]]
| [[പ്രമാണം:Kavya Kalyanram and Roopa Lakshmi at a Private Party (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q131604492|Q131604492]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2790
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131635622|Q131635622]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2791
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131743035|Q131743035]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2792
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131748362|Q131748362]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2793
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131756334|Q131756334]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2794
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131795136|Q131795136]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2795
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131824887|Q131824887]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2796
| [[Nikkesha]]
| [[പ്രമാണം:Nikkesha-Rangwala-musical-event-of-film-Zindagi-Tere-Naam.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[കാനഡ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q131857786|Q131857786]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2797
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131919587|Q131919587]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2798
| [[Aarohi Narayan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q131927661|Q131927661]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2799
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q131931902|Q131931902]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2800
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q132184145|Q132184145]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2801
| [[Jyothi Rai]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q132816785|Q132816785]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2802
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q132902782|Q132902782]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2803
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q132967824|Q132967824]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2804
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q133041344|Q133041344]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2805
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q133217079|Q133217079]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2806
| [[Gayathri Shan]]
| [[പ്രമാണം:Gayathri Shan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q133258637|Q133258637]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2807
| [[Sanket Choukse]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q133259044|Q133259044]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2808
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q133296895|Q133296895]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2809
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q133465871|Q133465871]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2810
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q133500306|Q133500306]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2811
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q133841736|Q133841736]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2812
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q133843906|Q133843906]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2813
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q133858013|Q133858013]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2814
| [[Pushpa Joshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2019
|
|
| [[:d:Q133858359|Q133858359]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2815
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q133885488|Q133885488]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2816
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q133888450|Q133888450]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2817
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q133890910|Q133890910]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2818
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q133933741|Q133933741]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2819
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q134043602|Q134043602]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2820
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q134070763|Q134070763]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2821
| [[Deepa Thomas]]
| [[പ്രമാണം:Deepa Thomas.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q134086675|Q134086675]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2822
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q134161179|Q134161179]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2823
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q134303750|Q134303750]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2824
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q134347293|Q134347293]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2825
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q134374029|Q134374029]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2826
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q134376278|Q134376278]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2827
| [[Vasuki Anand]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q134396531|Q134396531]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2828
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q134462815|Q134462815]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2829
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q134563630|Q134563630]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2830
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q134599568|Q134599568]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2831
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q134759760|Q134759760]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2832
| ''[[:d:Q135003776|Q135003776]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-14<br/>1999-04-14
|
|
|
| [[:d:Q135003776|Q135003776]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2833
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135034603|Q135034603]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2834
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135110677|Q135110677]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2835
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135114646|Q135114646]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2836
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135114650|Q135114650]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2837
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135114696|Q135114696]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2838
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135114848|Q135114848]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2839
| [[मानसी मागीकर]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q135116148|Q135116148]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2840
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135116204|Q135116204]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2841
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135116208|Q135116208]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2842
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135152069|Q135152069]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2843
| ''[[:d:Q135152073|Q135152073]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q135152073|Q135152073]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2844
| ''[[:d:Q135152074|Q135152074]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q135152074|Q135152074]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2845
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135155994|Q135155994]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2846
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135208649|Q135208649]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2847
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135229261|Q135229261]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2848
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135233130|Q135233130]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2849
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135271142|Q135271142]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2850
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135274157|Q135274157]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2851
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135285890|Q135285890]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2852
| [[Bhavini Jani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q135299668|Q135299668]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2853
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135336430|Q135336430]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2854
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135336962|Q135336962]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2855
| [[Shama Deshpande]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q135455449|Q135455449]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2856
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135497552|Q135497552]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2857
| [[Basanti Chattopadhyay]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2025-08-12
|
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
| [[:d:Q135768993|Q135768993]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2858
| [[Lipika Parida]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q135874096|Q135874096]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2859
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135874133|Q135874133]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2860
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135934279|Q135934279]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2861
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q135997422|Q135997422]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2862
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q136029995|Q136029995]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2863
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q136125309|Q136125309]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2864
| [[Soumya Pandey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പ്രതാപ്ഗാർഹ് ജില്ല]]
|
| [[:d:Q136221809|Q136221809]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2865
| [[Padine Kumar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q136228910|Q136228910]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2866
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q136334990|Q136334990]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2867
| [[Rajoshi Vidyarthi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q136339230|Q136339230]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2868
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q136345989|Q136345989]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2869
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q136374036|Q136374036]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2870
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q136375103|Q136375103]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2871
| [[Bhamini Oza Gandhi]]
| [[പ്രമാണം:Bhamini Oza Gandhi at the 2025 Toronto International Film Festival.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q136383473|Q136383473]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2872
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q136391128|Q136391128]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2873
| [[Ashalata Biswas]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q136409906|Q136409906]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2874
| [[Sonali Joshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q136428422|Q136428422]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2875
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q136447766|Q136447766]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2876
| [[Nikeet Dhillon]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q136456040|Q136456040]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2877
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q136486600|Q136486600]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2878
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q136497805|Q136497805]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2879
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q136499797|Q136499797]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2880
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q136535502|Q136535502]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2881
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q136536834|Q136536834]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2882
| [[Sweetaj Brar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q136555834|Q136555834]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2883
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q136649509|Q136649509]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2884
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q136658590|Q136658590]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2885
| [[Anvita Bhargava]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q137010708|Q137010708]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2886
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q137054862|Q137054862]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2887
| [[Sandhya Arakere]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q137175237|Q137175237]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2888
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q137177989|Q137177989]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2889
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q137178893|Q137178893]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2890
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q137193711|Q137193711]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2891
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q137442407|Q137442407]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2892
| ''[[:d:Q137528040|Q137528040]]''
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2012-10-01
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q137528040|Q137528040]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2893
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q137584588|Q137584588]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2894
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q137757475|Q137757475]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2895
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q137884185|Q137884185]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2896
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q137886286|Q137886286]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2897
| [[Pravina Deshpande]]
| [[പ്രമാണം:Pravina Deshpande.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2026-02-17
|
|
| [[:d:Q138329652|Q138329652]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2898
|
|
|
|
|
|
|
|
| [[:d:Q138360071|Q138360071]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2899
| [[Niroda Sundari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1889
| 1974-12-31
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q118115365|Q118115365]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2900
| [[Komal Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Komalsharma01.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6428091|Q6428091]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2901
| [[Satinder Satti]]
| [[പ്രമാണം:Satinder Satti a popular TV anchor, and Punjab Arts Council chairperson ,Punjab,India 01.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
|
|
| [[:d:Q7426223|Q7426223]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2902
| [[P. R. Varalakshmi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
|
|
| [[:d:Q19663670|Q19663670]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2903
| [[Ketaki Dutta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
| 2003-07-08
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q39057549|Q39057549]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2904
| [[Maya Roy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1901
| 1961
| [[ചെന്നൈ]]
| [[റാഞ്ചി]]
| [[:d:Q135553134|Q135553134]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2905
| [[Jilloo Maa]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1905
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16200591|Q16200591]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2906
| [[Tadanki Seshamamba]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1908
| 1958-11-14
|
|
| [[:d:Q15702703|Q15702703]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2907
| [[Kommuri Padmavathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1908
| 1970-05-09
|
|
| [[:d:Q15694119|Q15694119]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2908
| [[Tripuramba]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1910-07-17
| 1979
| [[Mysore State]]
|
| [[:d:Q99373649|Q99373649]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2909
| [[Gohar Mamajiwala]]
| [[പ്രമാണം:Gohar dans My Darling (1930).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1910-11-19
| 1985-09-28
| [[ലാഹോർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q5577574|Q5577574]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 2910
| [[Shamim Bano]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1914
| 1984
| [[ലാഹോർ]]
|
| [[:d:Q7487557|Q7487557]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2911
| [[Shanta Hublikar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1914-04-14
| 1992-07-17
| [[Adargunchi]]
|
| [[:d:Q98853305|Q98853305]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2912
| [[Sadhana Bose]]
| [[പ്രമാണം:Sadhana Bose.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1914-04-20
| 1973-10-03
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q7397848|Q7397848]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 2913
| [[Jyotsna Keshav Bhole]]
| [[പ്രമാണം:JyotsnaKeshavBhole1939.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[പോർച്ചുഗീസ് ഇന്ത്യ]]
| 1914-05-11
| 2001-08-05
| [[ഗോവ]]
|
| [[:d:Q13377728|Q13377728]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2914
| [[Vanamala Pawar]]
| [[പ്രമാണം:The 91 years old lead actress of ‘Shyamchi Aai’ and the winner of President’s Gold Medal in 1953, Vanmala Devi at a Press Conference during the ongoing 36th International Film Festival of India – 2005 in Panaji, Goa.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1915<br/>1915-05-23
| 2007-05-29
| [[ഉജ്ജയിൻ]]
| [[ഗ്വാളിയർ|ഗ്വാളിയാർ]]
| [[:d:Q20578753|Q20578753]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2915
| [[Umasashi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1915
| 2000-12-06
|
|
| [[:d:Q106290814|Q106290814]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2916
| [[Rushyendramani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1917-01-01
| 2002-08-17
| [[വിജയവാഡ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q7380893|Q7380893]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2917
| [[T. A. Madhuram]]
| [[പ്രമാണം:Paithiakaran 1947 film.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1918
| 1974
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q7668111|Q7668111]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2918
| [[Padmavati Gokhale Shaligram]]
| [[പ്രമാണം:PadmavatiShaligram1937.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1918
| 2014
|
|
| [[:d:Q109383336|Q109383336]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2919
| [[Sumati Gupte-Joglekar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1919-05-11
| 2009-10-31
|
|
| [[:d:Q136002140|Q136002140]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2920
| [[M. Jayashree]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1921
| 2006-10-29
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q99518939|Q99518939]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2921
| [[Vasanti Vinayak Ghorpade]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1922
|
|
|
| [[:d:Q20578886|Q20578886]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2922
| [[T. R. Rajakumari]]
| [[പ്രമാണം:TR Rajakumari Sivakavi 1943.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1922-05-05
| 1999-09-20
| [[തഞ്ചാവൂർ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q12983083|Q12983083]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 2923
| [[Uma Anand]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 2009-11-13
| [[ലാഹോർ]]
|
| [[:d:Q7881003|Q7881003]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 2924
| [[M. V. Rajamma]]
| [[പ്രമാണം:MVRajamma.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 1999-04-24
| [[തമിഴ്നാട്]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q17404066|Q17404066]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2925
| [[K. L. V. Vasantha]]
| [[പ്രമാണം:Vasantha1945.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 2008
|
|
| [[:d:Q27861894|Q27861894]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2926
| [[Kanchanamala]]
| [[പ്രമാണം:Kanchanamala (1940).JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 1981
| [[Tenali]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q6361009|Q6361009]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2927
| [[Sumitra Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923-07-22
| 1990-08-28
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q28853833|Q28853833]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 2928
| [[Smriti Biswas]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1924-02-17
| 2024-07-03
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[നാസിക്]]
| [[:d:Q29387723|Q29387723]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2929
| [[Hemalatha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1926
| 2019
| [[Gudivada]]
|
| [[:d:Q13002131|Q13002131]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2930
| [[R. Nagarathnamma]]
| [[പ്രമാണം:The President, Smt. Pratibha Devisingh Patil presenting the Padma Shri Award to Smt. R. Nagarathnamma, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 04, 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926
| 2012
| [[മൈസൂരു]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q18645806|Q18645806]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2931
| [[Manju Dey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1926-05-07
| 1989-09-30
|
|
| [[:d:Q56664002|Q56664002]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2932
| [[മാണിക് വർമ്മ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926-05-16
| 1996-11-10
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q6749612|Q6749612]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2933
| [[Mumtaz Shanti]]
| [[പ്രമാണം:Mumtaz Shanti dans Basant (1942).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926-05-28
| 1994-10-19
| [[Dinga]]
| [[പാകിസ്താൻ]]
| [[:d:Q6935527|Q6935527]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 2934
| [[Jyotsna Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1927
| 2020-07-14
|
|
| [[:d:Q97376999|Q97376999]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2935
| [[U. R. Jeevarathinam]]
| [[പ്രമാണം:URJeevarathinam.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1927
| 2000-07-26
| [[ഉഞ്ചലൂർ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q7863530|Q7863530]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2936
| [[Kuldip Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1927
| 1960-02-03
| [[ലാഹോർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q19892983|Q19892983]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2937
| [[P. A. Periyanayaki]]
| [[പ്രമാണം:PA Periyanayaki.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1927-04-14
| 1990
|
|
| [[:d:Q19547719|Q19547719]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2938
| [[കമല കൊത്ത്നിസ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1928
| 2000
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q6355583|Q6355583]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2939
| [[Anupama Bhattacharjya]]
| [[പ്രമാണം:Anupama Bhattacharjya.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1928-08-19
| 2022-01-30
| [[Sivasagar]]
|
| [[:d:Q17338718|Q17338718]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2940
| [[Minati Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1929
| 2020-01-06
| [[കട്ടക്]]
| [[സൂറിച്ച്]]
| [[:d:Q15725027|Q15725027]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 2941
| [[Ava Mukherjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1929
| 2018-01-15
|
|
| [[:d:Q48432221|Q48432221]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2942
| [[نرگس]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1929
|
|
|
| [[:d:Q28357269|Q28357269]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2943
| [[Shammi]]
| [[പ്രമാണം:Shammi (Nargis Rabadai).jpg|center|50px]]
|
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1929-04-24
| 2018-03-06<br/>2018-03-05
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q16092014|Q16092014]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 2944
| [[T. P. Muthulakshmi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931
| 2008-05-29
| [[തൂത്തുക്കുടി|തൂത്തുക്കുടി തുറമുഖം]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q16310575|Q16310575]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2945
| [[Gita Ghatak]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931-01-23
| 2009-11-17
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q14915273|Q14915273]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2946
| [[Manimala]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931-06-19
| 2016-06-16
| [[കട്ടക്]]
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
| [[:d:Q15724955|Q15724955]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2947
| [[Kalpana Kartik]]
| [[പ്രമാണം:कल्पना कार्तिक.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| 1931-09-19
|
| [[ലാഹോർ]]
|
| [[:d:Q6354365|Q6354365]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 2948
| [[Renukamma Murugodu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1932
| 2008-06-25
| [[Murgod]]
| [[Murgod]]
| [[:d:Q25850463|Q25850463]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2949
| [[Gyanada Kakati]]
| [[പ്രമാണം:Gyanada Kakati.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1932
| 2025-01-08
|
|
| [[:d:Q91877176|Q91877176]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2950
| [[G. Sakunthala]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1932
| 2004-11-08
| [[ചിദംബരം]]
|
| [[:d:Q85269598|Q85269598]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2951
| [[Chand Burke]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1932-02-02
| 2008-12-28
|
|
| [[:d:Q97961866|Q97961866]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2952
| [[Nigar Sultana]]
| [[പ്രമാണം:Nigar Sultana Actress-By Rashid Ashraf.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1932-06-21
| 2000-05<br/>2000-04-21
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7032179|Q7032179]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 2953
| [[Sulochana Chavan]]
| [[പ്രമാണം:Sulochana Chavan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1933-03-13
| 2022-12-10
| [[മുംബൈ]]
| [[Girgaon]]
| [[:d:Q7636490|Q7636490]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2954
| [[Bina Das Manna]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1934
| 2010-02-01
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q107353874|Q107353874]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2955
| [[M.N. LAKSHMI DEVI AMMA]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1934-04-14
|
| [[മണ്ഡ്യ]]
|
| [[:d:Q21005610|Q21005610]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2956
| [[Urmila Bhatt]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1934-11-01
| 1997-02-22
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
| [[Juhu]]
| [[:d:Q15930605|Q15930605]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2957
| [[Smita Sinha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1934-12-16
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q108910212|Q108910212]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2958
| [[Kanika Majumder]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1935
|
|
|
| [[:d:Q61828605|Q61828605]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2959
| [[Kajal Gupta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1936-01-08
| 1996-10-22
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q29728428|Q29728428]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2960
| [[Jabeen Jalil]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1936-04-01
|
|
|
| [[:d:Q104206350|Q104206350]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2961
| [[Indira]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1936-08-06
| 2025-06-16
|
|
| [[:d:Q16254194|Q16254194]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2962
| [[Priya Rajvansh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1937
| 2000-03-27
| [[ഷിംല]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7246473|Q7246473]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 2963
| [[Kishori Ballal]]
| [[പ്രമാണം:Kishori-ballal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1937<br/>1938
| 2020-02-18
| [[കർണാടക]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q22261221|Q22261221]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2964
| [[Pushpalatha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1937
| 2025-02-04
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q85626165|Q85626165]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2965
| [[ഹരിനി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1937<br/>1934-06-06
|
| [[ഉഡുപ്പി]]
|
| [[:d:Q15723133|Q15723133]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2966
| [[Asha Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1938
| 2024-08-25
|
|
| [[:d:Q12415309|Q12415309]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2967
| [[Naima Khan Upreti]]
| [[പ്രമാണം:Naima Upreti.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1938
| 2018-06-15
| [[അൽമോറ]]
|
| [[:d:Q56875972|Q56875972]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2968
| [[Lalan Sarang]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1938-12-26
| 2018-11-09
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q29360004|Q29360004]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2969
| [[Shalini Mardolkar]]
| [[പ്രമാണം:Bharat Bhusan and Shalini Mardolkar (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1939-08-15
| 2013-01-07
| [[Mardol]]
| [[Vasai]]
| [[:d:Q25691174|Q25691174]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2970
| [[Basabi Nandi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1939-12-05
| 2018-07-22
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q51566309|Q51566309]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2971
| [[Daya Dongre]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1940-03-11
| 2025-11-03
|
|
| [[:d:Q19807845|Q19807845]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2972
| [[M. N. Rajam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1940-05-25
|
|
|
| [[:d:Q12127506|Q12127506]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2973
| [[Anjana Mumtaz]]
| [[പ്രമാണം:Anjana.Mumtaz.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1941-01-04
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q12412964|Q12412964]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2974
| [[K. Rani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1943
| 2018-07-13
|
|
| [[:d:Q22279912|Q22279912]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2975
| [[എൽ വിജയലക്ഷ്മി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1943
|
| [[എറണാകുളം]]
|
| [[:d:Q11056959|Q11056959]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2976
| [[Bela Bose]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1943-01-01
| 2023-02-20
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16911038|Q16911038]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2977
| [[ദേവിക (Q5267043)|ദേവിക]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1943-04-25
| 2002-05-02<br/>2002-04-25
| [[ചെന്നൈ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q5267043|Q5267043]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 2978
| [[കൽപന]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1943-07-08
| 1979-05-12
| [[South Canara District]]
| [[Gotur, Belgaum]]
| [[:d:Q13158764|Q13158764]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2979
| [[Zaheeda Hussain]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1944-10-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q8064629|Q8064629]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2980
| [[ജമീല മാലിക് (Q17581411)|ജമീല മാലിക്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945
| 2020-01-28
| [[കൊല്ലം]]
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| [[:d:Q17581411|Q17581411]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2981
| [[Yengkhom Roma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945-09-23
|
| [[ഇംഫാൽ]]
|
| [[:d:Q22280111|Q22280111]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2982
| [[സുമിത സന്യാൽ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945-10-09
| 2017-07-09
| [[ഡാർജിലിങ്|ഡാർജിലിംഗ്]]
|
| [[:d:Q7637150|Q7637150]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2983
| [[Soma Dey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1947-10-18
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q38233817|Q38233817]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2984
| [[రేకందాస్ ఉత్తరమ్మ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948
|
|
|
| [[:d:Q13008353|Q13008353]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2985
| [[Laxmi Chhaya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948-01-07
| 2004-05-09
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q6505202|Q6505202]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2986
| [[Leela Roy Ghosh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948-02-03
| 2012-05-11
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q16019393|Q16019393]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2987
| [[ജ്യോതി ലക്ഷ്മി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948-11-02
| 2016-08-08
| [[കാഞ്ചീപുരം]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q17581424|Q17581424]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2988
| [[Bindu Ghosh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1949
| 2025-03-16
|
|
| [[:d:Q86010161|Q86010161]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2989
| [[R.T. Rama]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1949-06-25
|
| [[ദാവൺഗരെ]]
|
| [[:d:Q53610776|Q53610776]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2990
| [[ജാനകി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1949-08-28
|
| [[Peddapuram mandal]]
|
| [[:d:Q15702291|Q15702291]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2991
| [[Nayantara Marathi Actress]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1950<br/>1940
| 2014
|
|
| [[:d:Q108513738|Q108513738]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2992
| [[Nayana Apte Joshi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1950-02-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q13118180|Q13118180]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2993
| [[ബി.ജയശ്രീ]]
| [[പ്രമാണം:B Jayashree during a shoot of Ishtakamya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി, ഗായിക,നാടക വ്യക്തിത്വം
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1950-06-09
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16145324|Q16145324]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2994
| [[Leena Chandavarkar]]
| [[പ്രമാണം:Leena Chandavarkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1950-08-29
|
| [[ധാർവാഡ്]]
|
| [[:d:Q6516340|Q6516340]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 2995
| [[Lakshmi Chandrashekar]]
| [[പ്രമാണം:Lakshmi Chandrashekar.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q47462708|Q47462708]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2996
| [[പവല ശ്യാമള]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951
|
|
|
| [[:d:Q25575107|Q25575107]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2997
| [[Taru Devani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-04-22
|
| [[യുഗാണ്ട|ഉഗാണ്ട]]
|
| [[:d:Q108362607|Q108362607]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2998
| [[ത്രിശ്ശൂർ എൽസി (Q16202791)|ത്രിശ്ശൂർ എൽസി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-07-19
|
| [[തൃശ്ശൂർ]]
|
| [[:d:Q16202791|Q16202791]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2999
| [[Anita Das]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-10-01
| 2018-05-11
| [[ജജ്പുർ ജില്ല]]
| [[കട്ടക്]]
| [[:d:Q15723616|Q15723616]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3000
| [[Arati Bhattacharya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-11-08
|
|
|
| [[:d:Q95599753|Q95599753]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3001
| [[Geeta Khanna]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-12-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5529952|Q5529952]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3002
| [[കമല കമലേഷ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1952-10-07
| 2025-01-11
| [[കൊച്ചി]]
|
| [[:d:Q17411228|Q17411228]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3003
| [[Laishram Lalitabi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1953-09-11
|
|
|
| [[:d:Q136499219|Q136499219]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3004
| [[Mamata Shankar]]
| [[പ്രമാണം:Mamata-Shankar-actor-dancer-choreographer-Kolkata-India-Copyright-Foto-by-Monica-Boirar-aka-Monica-Beurer.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-01-07
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6745457|Q6745457]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 3005
| [[Mithu Mukherjee]]
| [[പ്രമാണം:Mithu1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-06-19
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q30123180|Q30123180]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3006
| [[Ranjana Deshmukh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-07-23
| 2000-03-03
| [[മുംബൈ]]
| [[ശിവാജി പാർക്ക്, മുംബൈ]]
| [[:d:Q7293110|Q7293110]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3007
| [[Smita Hai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-10-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q43025661|Q43025661]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3008
| [[കുട്ടി പദ്മിനി]]
| [[പ്രമാണം:Kutty padmini.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1956-06-05
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6448628|Q6448628]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3009
| [[റിത ദത്ത ചക്രവർത്തി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1956-07-04
|
| [[ധാക്ക|ഢാക്ക]]
|
| [[:d:Q7336510|Q7336510]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3010
| [[Alka Nupur]]
| [[പ്രമാണം:Alka Nupur in arabasque after completion of a toda.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957
|
| [[അലിഗഢ്]]
|
| [[:d:Q18351243|Q18351243]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3011
| [[Sadia Dehlvi]]
| [[പ്രമാണം:Sadia Dehlvi bharat-s-tiwari-photography-IMG 8301 July 19, 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957-06-16
| 2020-08-05
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7397899|Q7397899]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3012
| [[Helena Luke]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1958
| 2024-11-03
|
|
| [[:d:Q131109013|Q131109013]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3013
| [[Shoma Anand]]
| [[പ്രമാണം:ShomaAnand.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1958-02-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7500268|Q7500268]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3014
| [[രാഗിണി ഷാ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1958-10-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16734856|Q16734856]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3015
| [[Nirmiti Sawant]]
| [[പ്രമാണം:Nirmiti Sawant.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7040068|Q7040068]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3016
| [[Rita Koiral]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959
| 2017-11-19
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q44094695|Q44094695]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3017
| [[Geetha Nair]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959
| 2023-03-08
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| [[:d:Q117074710|Q117074710]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3018
| [[Guddi Maruti]]
| [[പ്രമാണം:Guddi Maruti.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959-04-04
|
|
|
| [[:d:Q12423834|Q12423834]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3019
| [[Manjula Gururaj]]
| [[പ്രമാണം:Manjula Gururaj.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959-06-10
|
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q6750448|Q6750448]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3020
| [[Ragasudha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959-10-26
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q55878767|Q55878767]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3021
| [[Vijayalakshmi Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-07-19
|
|
|
| [[:d:Q106464856|Q106464856]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3022
| [[Geetanjali Tikekar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1961-03-18
|
|
|
| [[:d:Q16832140|Q16832140]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3023
| [[Kuyili]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1961-06-14
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q19666192|Q19666192]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3024
| [[Bharti Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Picbharti.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1961-10-15
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q29913116|Q29913116]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3025
| [[Seema Bhargav]]
| [[പ്രമാണം:Seema Pahwa in March 2020.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-02-10
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7445862|Q7445862]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 3026
| [[Mahasweta Ray]]
| [[പ്രമാണം:Mahasweta-Ray.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-07-02
|
| [[പുരി]]
|
| [[:d:Q6575740|Q6575740]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3027
| [[Shreela Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Shreela Ghosh - Kolkata 2014-02-14 3217.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-09-25
|
| [[ഷില്ലോങ്ങ്]]
|
| [[:d:Q7503555|Q7503555]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3028
| [[Abha Parmar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1963
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19895107|Q19895107]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3029
| [[Sonali Chakraborty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1963
| 2022-10-31
|
|
| [[:d:Q114976759|Q114976759]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3030
| [[Jaya Seal]]
| [[പ്രമാണം:JS190.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1963-02-19
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q6167421|Q6167421]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3031
| [[Sonu Walia]]
| [[പ്രമാണം:SonuWalia02.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-02-19
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7562409|Q7562409]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 3032
| [[రేకందాస్ గుణవతి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-08-22
|
|
|
| [[:d:Q16315654|Q16315654]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3033
| [[Swati Chitnis]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-10-17
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q20676241|Q20676241]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3034
| [[ജയശ്രീ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-05-24
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q16730227|Q16730227]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3035
| [[Zenobia Shroff]]
| [[പ്രമാണം:Shroff Sacred Heart University Film TV Master Program November 2018.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| 1965-05-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q111263888|Q111263888]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3036
| [[Pallavi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-06-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7127773|Q7127773]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3037
| [[Malabika Sen]]
| [[പ്രമാണം:Indian Dancer (Malabika Sen).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-08-27
|
|
|
| [[:d:Q87860248|Q87860248]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3038
| [[Uma (Tamil actress)]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-09-27
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7881023|Q7881023]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3039
| [[Navneet Nishan]]
| [[പ്രമാണം:Navneet Nishan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-10-25
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q6982525|Q6982525]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 3040
| [[Sangeeta Dash]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966-04-24
|
| [[കട്ടക്]]
|
| [[:d:Q105673223|Q105673223]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3041
| [[Viji Chandrasekhar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966-12-02
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q15468913|Q15468913]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3042
| [[ഷഗുഫ്ത അലി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-04-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16146322|Q16146322]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3043
| [[Lalitha Kumari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-05-18
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q18648967|Q18648967]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3044
| [[പ്രിയ അരുൺ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-08-17
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7246460|Q7246460]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3045
| [[Vijayta Pandit]]
| [[പ്രമാണം:VijaytaPandit.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-08-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7929326|Q7929326]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 3046
| [[Kruttika Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-02-23
|
| [[ലണ്ടൻ]]
|
| [[:d:Q6439539|Q6439539]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3047
| [[Prateeksha Lonkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-06-12
|
| [[ഔറംഗാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7238632|Q7238632]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3048
| [[പൂർണിമ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-09-23
|
| [[മച്ചിലിപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q7228868|Q7228868]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3049
| [[Satwant Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-12-05
|
| [[Sirsa]]
|
| [[:d:Q43231541|Q43231541]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3050
| [[ഷർബാനി മുഖർജി]]
| [[പ്രമാണം:Sharbani Mukherjee 2005 - still 1240.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7489442|Q7489442]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3051
| [[Sonalika Joshi]]
| [[പ്രമാണം:SonalikaJoshi.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-06-05
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q7560772|Q7560772]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3052
| [[Sangeeta Panwar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-06-29
|
| [[Moradabad]]
|
| [[:d:Q38220238|Q38220238]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3053
| [[Pratibha Sinha]]
| [[പ്രമാണം:PratibhaSinha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-07-04
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7238684|Q7238684]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3054
| [[Alka Kaushal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-09-02
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q18638586|Q18638586]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3055
| [[Nishigandha Wad]]
| [[പ്രമാണം:Nishigandha Wad.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-10-11
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7040540|Q7040540]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3056
| [[Sunita Rajwar]]
| [[പ്രമാണം:Sunita Rajwar in February 2020.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-11-06
|
| [[ബറേലി]]
|
| [[:d:Q16206736|Q16206736]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3057
| [[Shilpa Shirodkar]]
| [[പ്രമാണം:ShilpaShirodkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-11-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7496767|Q7496767]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 3058
| [[Nimisha Vakharia]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-12-31
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16832126|Q16832126]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3059
| [[K.Sujatha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970s
| 2007-06-25
|
|
| [[:d:Q12688702|Q12688702]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3060
| [[Maheswari]]
| [[പ്രമാണം:Mahe wiki.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-01
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6733904|Q6733904]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3061
| [[Sheeba Akashdeep]]
| [[പ്രമാണം:Sheeba Akashdeep, 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16727187|Q16727187]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3062
| [[Chanda Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
|
|
|
| [[:d:Q66816607|Q66816607]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3063
| [[Pallavi Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
|
|
|
| [[:d:Q77393870|Q77393870]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3064
| [[Ashwini Kalsekar]]
| [[പ്രമാണം:Ashwini Kalsekar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-01-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4806201|Q4806201]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 3065
| [[Chumki Chowdhury]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-02-06
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q18685433|Q18685433]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3066
| [[Anila Sreekumar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-02-11
|
|
|
| [[:d:Q68176899|Q68176899]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3067
| [[Indrani Dutta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-04-06
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16728729|Q16728729]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3068
| [[Neha Joshi (TV actress)]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-06-21
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q6987750|Q6987750]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3069
| [[നിവേദിത ഭട്ടാചാര്യ]]
| [[പ്രമാണം:Nivedita Bhattacharya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-07-21
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q7041763|Q7041763]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3070
| [[Shikha Swaroop]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-10-23
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7496575|Q7496575]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3071
| [[Shanoor Sana]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q95066325|Q95066325]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3072
| [[Pavithra Jayaram]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971
| 2024
|
|
| [[:d:Q126810500|Q126810500]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3073
| [[Indira Krishnan]]
| [[പ്രമാണം:Indira Krishnan All India Achievers Awards.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-03-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q121358969|Q121358969]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3074
| [[Sonal Jha]]
| [[പ്രമാണം:Sonal Jha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-07-29
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q55177844|Q55177844]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3075
| [[Sulekha Talwalkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-10-08
|
|
|
| [[:d:Q7636145|Q7636145]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3076
| [[Shalini Arora]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-11-09
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q7487228|Q7487228]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3077
| [[Muskaan Nancy James]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972
|
|
|
| [[:d:Q19894437|Q19894437]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3078
| [[Ashwini Ekbote]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-01-05
| 2016-10-22
| [[പൂണെ]]
| [[പൂണെ]]
| [[:d:Q51834779|Q51834779]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3079
| [[Sandali Sinha]]
| [[പ്രമാണം:SandaliSinha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-01-11
|
| [[Muzaffarpur]]
|
| [[:d:Q7415964|Q7415964]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 3080
| [[Maria Goretti]]
| [[പ്രമാണം:MariaGorettiVJ.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-01-26
|
| [[ഗോവ]]
|
| [[:d:Q6761233|Q6761233]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3081
| [[Anjali Sudhakar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-05-22
|
| [[Kanakapura]]
|
| [[:d:Q4765740|Q4765740]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3082
| [[Rasika Joshi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-09-12
| 2011-07-07
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7295046|Q7295046]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3083
| [[Chitkala Biradar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-11-21
|
|
|
| [[:d:Q108611730|Q108611730]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3084
| [[Sheeba Chaddha]]
| [[പ്രമാണം:Sheeba Chaddha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973
|
| [[Saharanpur]]
|
| [[:d:Q16200046|Q16200046]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 3085
| [[Sharvani Pillai]]
| [[പ്രമാണം:Sharvani Pillai.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16734541|Q16734541]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3086
| [[Bhaswati Basu]]
| [[പ്രമാണം:Bhaswati Basu.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-03-05
|
|
|
| [[:d:Q55409221|Q55409221]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3087
| [[Malashri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-08-10
|
| [[ചെന്നൈ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q10980180|Q10980180]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3088
| [[രേഷം തിപ്നിസ്]]
| [[പ്രമാണം:Resham Tipnis (cropped) attending the launch of Sai Deodhar & Shakti Anand ‘Thoughtrain Entertainment’.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-08-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16214589|Q16214589]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3089
| [[Richa Ahuja]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-09-16
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q17505034|Q17505034]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3090
| [[Sujatha Sivakumar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-09-27
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q22683046|Q22683046]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3091
| [[സലീമാ]]
| [[പ്രമാണം:Saleema Actress One.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-11-04
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q16202034|Q16202034]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3092
| [[Shweta Rastogi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-11-16
|
|
|
| [[:d:Q120287955|Q120287955]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3093
| [[Huma Warsi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-12-19
|
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q137575957|Q137575957]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3094
| [[అపూర్వ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974
|
|
|
| [[:d:Q12990404|Q12990404]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3095
| [[Abhilasha Patil]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974
| 2021-05-04
|
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q106707972|Q106707972]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3096
| [[Malini Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-01-05<br/>1965-01-05
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16202316|Q16202316]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3097
| [[പ്രഗതി]]
| [[പ്രമാണം:Actress Pragathi (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-03-17
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7237601|Q7237601]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3098
| [[കസ്തൂരി (Q6374806)|കസ്തൂരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-05-01
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6374806|Q6374806]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3099
| [[Gautami Kapoor]]
| [[പ്രമാണം:Gautami.Kapoor.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-06-21
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q16730577|Q16730577]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3100
| [[Barkha Madan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-08-17
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q16201002|Q16201002]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3101
| [[വൈഷ്ണവി മഹന്ത്]]
| [[പ്രമാണം:Vaishnavi Mahant.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-09-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7908874|Q7908874]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 3102
| [[Yuvarani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-11-30
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16203011|Q16203011]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3103
| [[Shivani Gosain]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-03-10
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q21063771|Q21063771]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3104
| [[Rajeshwari Sachdev]]
| [[പ്രമാണം:Rajeshwari Sachdev.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-04-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7286105|Q7286105]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 3105
| [[Neha]]
| [[പ്രമാണം:NehaBajpai.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-04-18
|
| [[Nanded]]
|
| [[:d:Q7460032|Q7460032]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 3106
| [[Gargi Roychowdhury]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-04-24
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q17332332|Q17332332]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3107
| [[Neha Bam]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-05-09
|
| [[കോലാപ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q22276950|Q22276950]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3108
| [[Lata Sabharwal]]
| [[പ്രമാണം:Lataa Saberwal cropped.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-08-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6495046|Q6495046]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 3109
| [[Jayasri Rachakonda]]
| [[പ്രമാണം:Jayasri Rachakonda.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-10-12
|
| [[Ramagundam]]
|
| [[:d:Q97674107|Q97674107]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3110
| [[Rukhsaar Rehman]]
| [[പ്രമാണം:Rukhsar image.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-10-29
|
| [[Rampur]]
|
| [[:d:Q19059651|Q19059651]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 3111
| [[Tara Deshpande]]
| [[പ്രമാണം:Tara Deshpande(1).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-12-09<br/>1975-12-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7685053|Q7685053]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3112
| [[Shalini Kapoor Sagar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-01-04
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16202189|Q16202189]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3113
| [[Vandana Pathak]]
| [[പ്രമാണം:Vandana Pathak at Kehvatlal Parivar premiere.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-01-26
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q16734267|Q16734267]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3114
| [[Manasi Joshi Roy]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Joshi Roy.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-03-23
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q26702554|Q26702554]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3115
| [[Smita Saravade]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-05-12
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q7544827|Q7544827]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3116
| [[Queen Hazarika]]
| [[പ്രമാണം:Queen Hazarika at a video shoot in Bangalore (April, 2015).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-10-16
|
| [[North Lakhimpur]]
|
| [[:d:Q19896001|Q19896001]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3117
| [[പ്യുമൊരി മേത്ത ഘോഷ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-11-23
|
| [[Solapur]]
|
| [[:d:Q23038212|Q23038212]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3118
| [[Kalpa Latha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977
|
|
|
| [[:d:Q130383213|Q130383213]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3119
| [[Rajashree]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-04-29
|
|
|
| [[:d:Q16201849|Q16201849]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3120
| [[Keerthi Gopinath]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-05-02
|
| [[കോട്ടയം]]
|
| [[:d:Q96839191|Q96839191]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3121
| [[Mukti Mohan]]
| [[പ്രമാണം:Mukti Mohan at celebrations for World Dance Day 3 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-06-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6933626|Q6933626]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 3122
| [[Zehra Naqvi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1977-07-05
|
|
|
| [[:d:Q17198947|Q17198947]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3123
| [[Shilpa Shinde]]
| [[പ്രമാണം:Shilpa-Shinde-snapped-at-the-media-interaction-6.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16832103|Q16832103]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 3124
| [[രമ്യ ശ്രീ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-08-15
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q7290395|Q7290395]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3125
| [[Priyanka Upendra]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Upendra 1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-11-09
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7246515|Q7246515]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 3126
| [[Mamilla Shailaja Priya]]
| [[പ്രമാണം:Mamilla Shailaja Priya and family.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978
|
| [[Bapatla]]
|
| [[:d:Q6745678|Q6745678]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3127
| [[Jyoti Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978
|
|
|
| [[:d:Q15724164|Q15724164]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3128
| [[Satya Krishnan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-05-11
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7426866|Q7426866]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3129
| [[Mreenal Deshraj]]
| [[പ്രമാണം:Mreenal during a event.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-08-02
|
|
|
| [[:d:Q122898607|Q122898607]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3130
| [[Vinodhini Vaidyanathan]]
| [[പ്രമാണം:Actress Vinodhini.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-11-02
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q17584126|Q17584126]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3131
| [[Jennifer Mistry Bansiwal]]
| [[പ്രമാണം:Jennifer mistry.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-11-27
|
| [[ജബൽപൂർ]]
|
| [[:d:Q6178630|Q6178630]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3132
| [[Mamathi Chari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-12-21
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q113662026|Q113662026]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3133
| [[പവിത്ര ലോകേഷ്]]
| [[പ്രമാണം:Pavitra Lokesh (2023) 03.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-02-20
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q25004445|Q25004445]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3134
| [[Moon Banerrjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-04-23
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q23939927|Q23939927]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3135
| [[Vani Tripathi]]
| [[പ്രമാണം:Prasoon Joshi, Amish Tripathi, Yatindra Mishra, Vani Tripathi at the Panel Discussion on “Is contemporary Cinema Reflecting the Literature of Our Times”, during the 48th International Film Festival of India (IFFI-2017).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-07-04
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7914885|Q7914885]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3136
| [[Ishitta Arun]]
| [[പ്രമാണം:Ishitta Arun (cropped).png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-09-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q121307904|Q121307904]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3137
| [[Senthi Kumari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-10-26
|
|
|
| [[:d:Q66309904|Q66309904]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3138
| [[റീമ ദെബ്നാദ്]]
| [[പ്രമാണം:Reema Debnath in Universal CityWalk Hollywood.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-11-13
|
| [[അഗർത്തല]]
|
| [[:d:Q16200225|Q16200225]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3139
| [[Menaka Lalwani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-11-13
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16727189|Q16727189]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3140
| [[Nupur Mehta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7069964|Q7069964]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3141
| [[Rukmini Vijayakumar]]
| [[പ്രമാണം:Rukmini in Tanjavur.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7378884|Q7378884]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 3142
| [[Surabhi Prabhavathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980
|
|
|
| [[:d:Q16340598|Q16340598]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3143
| [[Teejay Sidhu]]
| [[പ്രമാണം:Launch of men's wear 'Pegasus' 10 Teejay Sidhu.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-01-22
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q7694213|Q7694213]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3144
| [[Preeti Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-04-27
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q20684151|Q20684151]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3145
| [[Gungun Uprari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-07-16
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q16832074|Q16832074]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3146
| [[Ashmita Karnani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-09-29<br/>1985
|
| [[രാജസ്ഥാൻ]]
|
| [[:d:Q59522647|Q59522647]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3147
| [[Sonali Chowdhury]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-10-13
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7560767|Q7560767]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3148
| [[Poonam Joshi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-10-23
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16220979|Q16220979]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3149
| [[Anita Date Kelkar]]
| [[പ്രമാണം:Anita Date (Cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-10-31
|
|
|
| [[:d:Q104585037|Q104585037]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3150
| [[Tannishtha Chatterjee]]
| [[പ്രമാണം:Tannishtha Chatterjee at Premiere of 'The Forest' (3).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-11-23
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7683695|Q7683695]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 3151
| [[Sambhavana Sheth]]
| [[പ്രമാണം:Sambhavna graces the Golden Jubilee celebrations of FWICE.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7409036|Q7409036]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3152
| [[സ്വസ്തിക മുഖർജി]]
| [[പ്രമാണം:Swastika Mukherjee - Kolkata 2015-10-10 5787.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-13
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7653993|Q7653993]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 3153
| [[Smita Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-16
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q7544829|Q7544829]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3154
| [[Karishma Modi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-26
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q6371090|Q6371090]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3155
| [[സ്വർണമാല്യ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-22
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7653909|Q7653909]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3156
| [[Neha Devi Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-08-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6987736|Q6987736]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3157
| [[Rinku Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Rinkughosh.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-08-30
|
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q16201971|Q16201971]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3158
| [[Mona Singh]]
| [[പ്രമാണം:Mona Singh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-10-08
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q6897722|Q6897722]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 3159
| [[Madhura Velankar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-10-08
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q29003268|Q29003268]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3160
| [[Swati Verma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-10-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16202685|Q16202685]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3161
| [[Divya Khosla Kumar]]
| [[പ്രമാണം:Divya Khosla Kumar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-11-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16221279|Q16221279]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 3162
| [[Mannat Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-12-24
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q55955879|Q55955879]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3163
| [[Rubina Shergill]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982
| 2012-01-12
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7376147|Q7376147]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3164
| [[Monica Castelino]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q30673498|Q30673498]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3165
| [[Hemashree]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982
| 2012-10-09
| [[തുമകൂരു ജില്ല|തുംകൂർ ജില്ല]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q20880437|Q20880437]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3166
| [[Aneesh Sheth]]
|
|
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1982-01-05
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q64667922|Q64667922]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3167
| [[Asita Satapathy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-02-06
|
| [[Khordha]]
|
| [[:d:Q104922816|Q104922816]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3168
| [[Prachi Save Sathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-03-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7237297|Q7237297]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3169
| [[സോണിയ അഗർവാൾ]]
| [[പ്രമാണം:Sonia Agarwal at 62nd FFA (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-03-28
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q7561685|Q7561685]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 3170
| [[Madhuri Bhattacharya]]
| [[പ്രമാണം:MadhuriBhattacharya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-07-01
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q6727546|Q6727546]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3171
| [[Mayuri Kango]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-08-15
|
| [[ഔറംഗാബാദ്]]
|
| [[:d:Q6798131|Q6798131]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3172
| [[Manava Naik]]
| [[പ്രമാണം:Manava Naik.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-09-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q12062287|Q12062287]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3173
| [[രതി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-09-23
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q6122737|Q6122737]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3174
| [[Nauheed Cyrusi]]
| [[പ്രമാണം:Nauheed Cyrusi at the unveil Blackberrys Spring Summer' 13 collection.jpg|center|50px]]
| ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-10-19
|
| [[ബെൽഫാസ്റ്റ്]]
|
| [[:d:Q6981172|Q6981172]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 3175
| [[മൗലി ഗാംഗുലി]]
| [[പ്രമാണം:Mouli ganguly1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-12-15
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6918980|Q6918980]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3176
| [[Bhargavi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983
| 2008-12-16
|
|
| [[:d:Q4901277|Q4901277]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3177
| [[Nikita Anand]]
| [[പ്രമാണം:Nikita anand.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q16149802|Q16149802]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 3178
| [[Prarthana Behere]]
| [[പ്രമാണം:Prarthana Behere.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-01-05
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q7238427|Q7238427]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3179
| [[Smilie Suri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-04-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7544709|Q7544709]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3180
| [[Kulraj Randhawa]]
| [[പ്രമാണം:Kulraj at chaar din ki chandani hong kong premiere.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-05-16
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q6443214|Q6443214]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 3181
| [[Deeya Chopra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-05-17
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q5251034|Q5251034]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3182
| [[Swati Bajpai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-05-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7654036|Q7654036]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3183
| [[Manjari Phadnis]]
| [[പ്രമാണം:ManjariFadnis.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-07-10
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6750364|Q6750364]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 3184
| [[Leena Jumani]]
| [[പ്രമാണം:Lina Jumani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-07-16
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q6516344|Q6516344]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 3185
| [[രമ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-07-23
|
|
|
| [[:d:Q20685238|Q20685238]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3186
| [[Sanaya Irani]]
| [[പ്രമാണം:Sanaya Irani in 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-09-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7415555|Q7415555]]
| 40
|-
| style='text-align:right'| 3187
| [[Dheepa Ramanujam]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-10-24
|
| [[വിരുദുനഗർ]]
|
| [[:d:Q23762029|Q23762029]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3188
| [[Shalini Khanna]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-11-16
|
|
|
| [[:d:Q7487232|Q7487232]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3189
| [[പ്രഭ്ലീൻ സന്ധു]]
| [[പ്രമാണം:Prabhleen Sandhu (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-12-05
|
| [[Firozpur]]
|
| [[:d:Q7237252|Q7237252]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3190
| [[Karishma Tanna]]
| [[പ്രമാണം:Karishma Tanna at an event in Pali Hill.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-12-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6371092|Q6371092]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 3191
| [[Shraddha Musale]]
| [[പ്രമാണം:Shraddha musale.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-01-07
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7503384|Q7503384]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3192
| [[Mitali Nag]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-18
|
|
|
| [[:d:Q54611260|Q54611260]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3193
| [[Nargis Bagheri]]
| [[പ്രമാണം:Nargis Bagheri at Garodia International School Annual Day.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-21
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q72168380|Q72168380]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3194
| [[പൂജ രാമചന്ദ്രൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-22
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16165887|Q16165887]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3195
| [[Ranjini Jose]]
| [[പ്രമാണം:Ranjini Jose.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-04-04
|
| [[നുങ്കമ്പാക്കം]]
|
| [[:d:Q69469761|Q69469761]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3196
| [[Lakshmi Priyaa Chandramouli]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-04-09
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q16202894|Q16202894]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3197
| [[Sharmishtha Raut]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-04-22
|
|
|
| [[:d:Q119001899|Q119001899]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3198
| [[Malini Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-05-25
|
|
|
| [[:d:Q105530251|Q105530251]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3199
| [[Nandini Jumani]]
| [[പ്രമാണം:Nandini Jumani at the Premiere of Y.M.I..jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-06-03
|
|
|
| [[:d:Q25681771|Q25681771]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3200
| [[Pallavi Subhash]]
| [[പ്രമാണം:Pallavi Subhash in 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-06-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7127782|Q7127782]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 3201
| [[Nisha Bano]]
| [[പ്രമാണം:Nisha Bano at Punjabi Entertainment Festival & Awards.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-06-29
|
| [[Mansa]]
|
| [[:d:Q65397878|Q65397878]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3202
| [[Urvashi Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Urvashi Sharma snapped at Sachiin Joshis bash-5 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-07-13
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7901588|Q7901588]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 3203
| [[Sreeja Sadineni]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-07-29
|
|
|
| [[:d:Q47545132|Q47545132]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3204
| [[Tanusree Chakraborty]]
| [[പ്രമാണം:Tanusree Chakraborty - Kolkata 2023-06-21 9476.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-08-06
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7683925|Q7683925]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3205
| [[Shivani Surve]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-08-23
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7499339|Q7499339]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 3206
| [[Naina Dhaliwal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-09-16
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q6959698|Q6959698]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3207
| [[Ridhi Dogra]]
| [[പ്രമാണം:Ridhi-Dogra-graces-the-10th-Gold-Awards-2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-09-22
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7332371|Q7332371]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 3208
| [[Rimpi Das]]
| [[പ്രമാണം:Aimi Barua and Rimpi Das at Jeevan kite festival.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-10-01
|
| [[തിൻസൂകിയ]]
|
| [[:d:Q32100227|Q32100227]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3209
| [[Rani Chatterjee]]
| [[പ്രമാണം:Rani Chatterjee snapped at Bharat Icon Awards 2020.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16201930|Q16201930]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 3210
| [[Shweta Salve]]
| [[പ്രമാണം:ShwetaSalve.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-12<br/>1990-11-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7505881|Q7505881]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3211
| [[Nisha Rawal]]
| [[പ്രമാണം:Nisha Rawal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16223389|Q16223389]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3212
| [[Madhu Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-12-13
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q24751227|Q24751227]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3213
| [[Shital Thakkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-12-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7499142|Q7499142]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3214
| [[Dimple Chopade]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q16200162|Q16200162]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3215
| [[Vipasha Agarwal]]
| [[പ്രമാണം:Vipasha agarwal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-01-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7933432|Q7933432]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3216
| [[സുജ വരുണി]]
| [[പ്രമാണം:Suja Varunee.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-01-16
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7635609|Q7635609]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3217
| [[Geetanjali Mishra]]
| [[പ്രമാണം:Geetanjali Mishra snapped at the YOLO Foundation Initiative event (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-02-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q104840569|Q104840569]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3218
| [[Parineeta Borthakur]]
| [[പ്രമാണം:Parineeta Borthakur.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-02-21
|
| [[Duliajan]]
|
| [[:d:Q23880027|Q23880027]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3219
| [[Rekha Rana]]
| [[പ്രമാണം:Rekha Rana photoshoot (01).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-04-24
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7310614|Q7310614]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3220
| [[Megha Gupta]]
| [[പ്രമാണം:Megha gupta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-13
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q6809002|Q6809002]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3221
| [[Sonal Chauhan]]
| [[പ്രമാണം:Sonal Chauhan snapped at PVR in Juhu (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-16
|
| [[നോയ്ഡ]]
|
| [[:d:Q7560758|Q7560758]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 3222
| [[ഗജാല]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5517537|Q5517537]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3223
| [[Shreya Narayan]]
| [[പ്രമാണം:Shreya narayan i am.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-06-20
|
| [[Muzaffarpur]]
|
| [[:d:Q7503733|Q7503733]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3224
| [[Richa Soni]]
| [[പ്രമാണം:Richa Soni in 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-07-08
|
| [[മുസാഫർപൂർ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q7323504|Q7323504]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3225
| [[Sonel Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-07-26
|
|
|
| [[:d:Q17012467|Q17012467]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3226
| [[Maanvi Gagroo]]
| [[പ്രമാണം:Maanvi Gagroo in February 2020.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-05<br/>1989-09-05
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]<br/>[[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q6721134|Q6721134]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3227
| [[Monikangana Dutta]]
| [[പ്രമാണം:Monikangana Dutta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-13
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q6900249|Q6900249]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 3228
| [[Nidhi Goyal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q56284104|Q56284104]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3229
| [[Nidhi Bisht]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-10-21
|
|
|
| [[:d:Q28923698|Q28923698]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3230
| [[പ്രിയ ബഥിജ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-10-30
|
| [[ചെമ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q7246462|Q7246462]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3231
| [[Suvarna Kale]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-03
|
|
|
| [[:d:Q65550759|Q65550759]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3232
| [[Gunjan Walia]]
| [[പ്രമാണം:Gunjan Walia and Vikas Manaktala.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-04
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16832131|Q16832131]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3233
| [[കമ്ന ജെത്മലാനി]]
| [[പ്രമാണം:South Indian actress Kamna Jethmalani's photo-shoot (7).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-12-10
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4956663|Q4956663]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3234
| [[Lin Laishram]]
| [[പ്രമാണം:Lin Laishram.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-12-19
|
| [[ഇംഫാൽ]]
|
| [[:d:Q22278864|Q22278864]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3235
| [[Vivana Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24952004|Q24952004]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3236
| [[Mihika Verma]]
| [[പ്രമാണം:Mihika Verma in 109 F fashion show.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6845277|Q6845277]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3237
| [[Rucha Gujarati]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7376572|Q7376572]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3238
| [[Paloma Rao]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-04
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q10954282|Q10954282]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3239
| [[Rashami Desai]]
| [[പ്രമാണം:Rashami Desai at Lokmat Most Stylish Awards 2022 (1) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-13<br/>1986-08-04
|
| [[Nagaon]]
|
| [[:d:Q7294801|Q7294801]]
| 29
|-
| style='text-align:right'| 3240
| [[സഞ്ജന സിംഗ്]]
| [[പ്രമാണം:Sanjana Singh with Suresh Sharma.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-23
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7418394|Q7418394]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3241
| [[Yamini Thakur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-04-02
|
|
|
| [[:d:Q110620718|Q110620718]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3242
| [[Shahana Goswami]]
| [[പ്രമാണം:Shahana Goswami at the launch of ‘Tu Hai Mera Sunday’.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-05-06
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q11303319|Q11303319]]
| 26
|-
| style='text-align:right'| 3243
| [[Sneha Sreekumar]]
| [[പ്രമാണം:Sneha Sreekumar in May 2018.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-05-09
|
| [[എറണാകുളം ജില്ല]]
|
| [[:d:Q99734950|Q99734950]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3244
| [[Tapeshwari Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-06-11
|
| [[Odisa]]
|
| [[:d:Q19898574|Q19898574]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3245
| [[Lisa Haydon]]
| [[പ്രമാണം:Lisa Haydon snapped wearing Mishru’s Supernova collection (02) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-06-17
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6558075|Q6558075]]
| 31
|-
| style='text-align:right'| 3246
| [[Sai Tamhankar]]
| [[പ്രമാണം:Sai Tamhankar at the Lakme Fashion Week 2018 – Day 5 (12) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-06-25
|
| [[Sangli]]
|
| [[:d:Q7399819|Q7399819]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3247
| [[Nisha Krishnan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-06-28
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q21529470|Q21529470]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3248
| [[Scherezade Shroff Talwar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q29053382|Q29053382]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3249
| [[Avantika Shetty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q25898075|Q25898075]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3250
| [[Yuvika Chaudhary]]
| [[പ്രമാണം:YuvikaChaudhary.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-02
|
| [[Baraut]]
|
| [[:d:Q8062169|Q8062169]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 3251
| [[സായംതിക ബാനർജി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-12
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7429119|Q7429119]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3252
| [[Kausha Rach]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-15
|
|
|
| [[:d:Q6378929|Q6378929]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3253
| [[Pavitra Punia]]
| [[പ്രമാണം:Pavitra Punia celebrating her birthday in 2021 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-22
|
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q7155904|Q7155904]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3254
| [[Neethu]]
| [[പ്രമാണം:Neethu.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-02
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q6986983|Q6986983]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3255
| [[ശ്വേത ശ്രീവത്സവ്]]
| [[പ്രമാണം:Shwetha Srivatsav at Filmfare Awards South 2015.PNG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-04
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q17403241|Q17403241]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3256
| [[Mumtaz Sorcar]]
| [[പ്രമാണം:Mumtaz Sorcar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-15
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6935530|Q6935530]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3257
| [[Madalsa Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Madalsa Sharma grace the first look launch of Dil Salaa Sanki (09) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-26
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16200991|Q16200991]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3258
| [[Leishangthem Tonthoingambi Devi]]
| [[പ്രമാണം:Leishangthem Tonthoingambi Devi in 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-10-17
|
|
|
| [[:d:Q22278830|Q22278830]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3259
| [[Neha Joshi]]
| [[പ്രമാണം:Neha Joshi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-07
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q41799102|Q41799102]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3260
| [[Soni Singh]]
| [[പ്രമാണം:Soni Singh at ITA awards 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-14
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q7561676|Q7561676]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3261
| [[Sneha Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-17
|
| [[ധൻബാദ്]]
|
| [[:d:Q109707747|Q109707747]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3262
| [[Tara D'Souza]]
| [[പ്രമാണം:Tara d souza launch of sula's vinoteca.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-20
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7685050|Q7685050]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3263
| [[Manasi Rachh]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Rachh.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-23
|
|
|
| [[:d:Q21898087|Q21898087]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3264
| [[Yashashri Masurkar]]
| [[പ്രമാണം:Yashashri Masurkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16231432|Q16231432]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3265
| [[Sohini Paul]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-31
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7554715|Q7554715]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3266
| [[Pranathi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987
|
|
|
| [[:d:Q21933995|Q21933995]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3267
| [[Keeya khanna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18637531|Q18637531]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3268
| [[Sabarna Anand]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987
| 2016-11-11
|
|
| [[:d:Q117363013|Q117363013]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3269
| [[Pratiksha Jadhav]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-17
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q42309110|Q42309110]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3270
| [[Bharti Kumar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-26
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16731088|Q16731088]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3271
| [[Manasi Naik]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Naik in 2014.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-02
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q23815609|Q23815609]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3272
| [[Sindhu Loknath]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-05
|
| [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]]
|
| [[:d:Q7522242|Q7522242]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3273
| [[Keerthi Shanthanu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-11
|
|
|
| [[:d:Q107159771|Q107159771]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3274
| [[Sudeepa Pinky]]
| [[പ്രമാണം:Sudeepapinky8.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-28
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q16201636|Q16201636]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3275
| [[Anindita Raychaudhury]]
| [[പ്രമാണം:Anindita Raychaudury at Parivaar Award 2.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-28
|
|
|
| [[:d:Q66459186|Q66459186]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3276
| [[Bhavna Khatri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-03-24
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q4901558|Q4901558]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3277
| [[Urvi Ashar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-05-01
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7901591|Q7901591]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3278
| [[Kanishka Soni]]
| [[പ്രമാണം:Kanishka Soni -3.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-08-16
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q16231743|Q16231743]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3279
| [[നവ്യ നടരാജൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-08-25
|
|
|
| [[:d:Q6982712|Q6982712]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3280
| [[Rubina Dilaik]]
| [[പ്രമാണം:Rubina Dilaik snapped at Filmcity (8).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-08-26
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q7376141|Q7376141]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 3281
| [[Dolphin Dubey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-09-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q49253945|Q49253945]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3282
| [[Sneha Wagh]]
| [[പ്രമാണം:Sneha Wagh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-04
|
| [[കല്യാൺ]]
|
| [[:d:Q17015453|Q17015453]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3283
| [[Sumukhi Suresh]]
| [[പ്രമാണം:Sumukhi-4 (1) (1).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-18
|
|
|
| [[:d:Q47035388|Q47035388]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3284
| [[Shazahn Padamsee]]
| [[പ്രമാണം:Shazahn Padamsee at Nokia APP party 11.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7491730|Q7491730]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 3285
| [[Radhika Chaudhari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-20
|
|
|
| [[:d:Q7280240|Q7280240]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3286
| [[Sharanya Turadi Sundarraj]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-21
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q65042808|Q65042808]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3287
| [[Aditi Mittal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16732696|Q16732696]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 3288
| [[Sukirti Kandpal]]
| [[പ്രമാണം:Sukriti Kandpal RSSI Launch.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-20
|
| [[നൈനിത്താൾ]]
|
| [[:d:Q7635860|Q7635860]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 3289
| [[Diksha Panth]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-12-21
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q28122281|Q28122281]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3290
| [[Shilpi Marwaha]]
| [[പ്രമാണം:Shilpi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16732084|Q16732084]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3291
| [[Samiksha Bhatnagar]]
| [[പ്രമാണം:Samiksha Bhatnagar graces the special screening of ‘Poster Boys’.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q19882323|Q19882323]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 3292
| [[Amruthavarshini]]
| [[പ്രമാണം:Amruthavarshini.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
|
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q31500799|Q31500799]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3293
| [[Juhi Aslam]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
|
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q98841471|Q98841471]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3294
| [[Neha Sargam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-04
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q6987749|Q6987749]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3295
| [[Sakshi Gulati]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-10
|
| [[മീററ്റ്]]
|
| [[:d:Q21064510|Q21064510]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3296
| [[Parul Chauhan]]
| [[പ്രമാണം:Parul Chauhan in 2016 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-19
|
| [[ലഖിംപുർ ഖേരി ജില്ല]]
|
| [[:d:Q7141199|Q7141199]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 3297
| [[സോവ മൊറാനി]]
| [[പ്രമാണം:Zoa Morani and others grace Zaheer Iqbal’s birthday bash at Arth Bandra (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q8073152|Q8073152]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 3298
| [[Suruchi Adarkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-04-25
|
| [[താനെ]]
|
| [[:d:Q21284544|Q21284544]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3299
| [[Sonalee Kulkarni]]
| [[പ്രമാണം:Celebs walk the ramp at Glamour Style Walk 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-18
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7560764|Q7560764]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3300
| [[താരാ അലീഷ ബെറി]]
| [[പ്രമാണം:Tara Alisha Berry.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16875890|Q16875890]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 3301
| [[Simran Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-29
|
| [[റോം]]
|
| [[:d:Q16232181|Q16232181]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3302
| [[Tejashree]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-06-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7695202|Q7695202]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3303
| [[Neha Janpandit]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-06-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19892146|Q19892146]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3304
| [[Mrunal Dusanis]]
| [[പ്രമാണം:Mrunal Dusanis.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-06-20
|
|
|
| [[:d:Q104633811|Q104633811]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3305
| [[Sumona Chakravarti]]
| [[പ്രമാണം:Sumona Chakravarti graces Durga Pooja (13).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-06-24
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q7638021|Q7638021]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 3306
| [[പൂജിത മേനോൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-06-29
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q18637648|Q18637648]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3307
| [[Akanksha Puri]]
| [[പ്രമാണം:Akanksha Puri At Iconic Gold Awards 2022.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-07-26
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q21066326|Q21066326]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 3308
| [[Shubha Poonja]]
| [[പ്രമാണം:Shubha Poonja (1).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7504558|Q7504558]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3309
| [[Nikii Daas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q17403164|Q17403164]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3310
| [[Sudeepa Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-23
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q7633682|Q7633682]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3311
| [[Vaishnavi Dhanraj]]
| [[പ്രമാണം:Vaibhavi colors indian telly awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-25
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q7908871|Q7908871]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3312
| [[Rozlyn Khan]]
| [[പ്രമാണം:Rozlyn Khan's photo shoot for IPL (1).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7375385|Q7375385]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3313
| [[Pritam Kagne]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-29
|
|
|
| [[:d:Q26436280|Q26436280]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3314
| [[Shruti Sodhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-22
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q20685596|Q20685596]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3315
| [[Ragasya]]
| [[പ്രമാണം:South Actress Ragasiya at TGIF anniversary bash (1).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7282819|Q7282819]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3316
| [[Kadambari Kadam]]
| [[പ്രമാണം:Kadambari Kadam.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-10-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q13116374|Q13116374]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3317
| [[Nidhi Jha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-10-18
|
| [[ബിഹാർ]]
|
| [[:d:Q19958273|Q19958273]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3318
| [[Gaelyn Mendonca]]
| [[പ്രമാണം:Gaelyn Mendonca (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16232278|Q16232278]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3319
| [[Rucha Dighe]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-11
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q19666411|Q19666411]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3320
| [[Kashish Singh]]
| [[പ്രമാണം:Kashish-Singh-at-the-launch-of-Blenders-Pride-Tour-2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-20
|
|
|
| [[:d:Q16730612|Q16730612]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3321
| [[Rochelle Maria Rao]]
| [[പ്രമാണം:Rochelle Maria Rao at Godrej Eon's 'Woman of Substance Award 2013'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-25
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7353890|Q7353890]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 3322
| [[Soniya Mehra]]
| [[പ്രമാണം:Sonia Mehra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-12-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7561891|Q7561891]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3323
| [[Amruta Pawar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-12-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q134098633|Q134098633]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3324
| [[Khushali Kumar]]
| [[പ്രമാണം:KhushaliKumar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-12-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q65640372|Q65640372]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 3325
| [[Apurva Nemlekar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-12-27
|
|
|
| [[:d:Q104501965|Q104501965]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3326
| [[Amita Pathak]]
| [[പ്രമാണം:Raghav Sachar and Amita Pathak.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989
|
|
|
| [[:d:Q17386524|Q17386524]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3327
| [[Bhavna Ruparel]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-01-10
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19560962|Q19560962]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3328
| [[Sandeepa Dhar]]
| [[പ്രമാണം:Sandeepa Dhar graces the Grey Goose fashion event.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-02-02
|
| [[ശ്രീനഗർ]]
|
| [[:d:Q7416091|Q7416091]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 3329
| [[Hari Teja]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-02-26
|
| [[തിരുപ്പതി]]
|
| [[:d:Q37864523|Q37864523]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3330
| [[Krystle D'Souza]]
| [[പ്രമാണം:Krystle D'Souza at Zee Rishtey Awards 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-03-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6439798|Q6439798]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 3331
| [[Kangana Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Kangna-Sharma-snapped-in-Santacruz-3.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-04-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q60690375|Q60690375]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3332
| [[Adaa Khan]]
| [[പ്രമാണം:Adaa Khan attends 10th-anniversary bash of Viacom 18 Motion Pictures (18).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-05-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16935062|Q16935062]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 3333
| [[Unnati Davara]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-02
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q7897149|Q7897149]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3334
| [[Sahithya Jagannathan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-11
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7399654|Q7399654]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3335
| [[Pooja Sharma]]
| [[പ്രമാണം:PoojaBSharma.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-12<br/>1989-02-12
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q17388745|Q17388745]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 3336
| [[Vraddhi Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-28
|
| [[ഫരീദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q20640726|Q20640726]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3337
| [[Sana Amin Sheikh]]
| [[പ്രമാണം:Sana Amin.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7415416|Q7415416]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 3338
| [[ഷീല കൗർ]]
| [[പ്രമാണം:Sheela (Tamil actress).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-02
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7492340|Q7492340]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3339
| [[Jaspinder Cheema]]
| [[പ്രമാണം:Jaspinder Cheema.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-12
|
| [[Batala]]
|
| [[:d:Q17305775|Q17305775]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3340
| [[Sonam Bajwa]]
| [[പ്രമാണം:Sonam Bajwa snapped at the airport 6 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-16
|
| [[നൈനിത്താൾ]]
|
| [[:d:Q18629110|Q18629110]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 3341
| [[Ihana Dhillon]]
| [[പ്രമാണം:Akanksha Puri grace the success bash of the film Sonu Ke Titu Ki Sweety (07) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-18
|
| [[Faridkot]]
|
| [[:d:Q16200282|Q16200282]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 3342
| [[Vasundhara Kashyap]]
| [[പ്രമാണം:Vasundhara Kashyap New.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-19
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7917038|Q7917038]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3343
| [[Namrata Sambherao]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-29
|
|
|
| [[:d:Q123717331|Q123717331]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3344
| [[Sai Lokur]]
| [[പ്രമാണം:Sai Lokur 2 (cropped). jpg.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-05
|
| [[ബെൽഗാം]]
|
| [[:d:Q21285519|Q21285519]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3345
| [[Hunar Hali]]
| [[പ്രമാണം:Hunar-Hali-grace-the-Launch-of-GR8!.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-09
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16729574|Q16729574]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3346
| [[Shiny Doshi]]
| [[പ്രമാണം:Shiny Doshi at the Fear Factor Khatron Ke Khiladi 8 launch.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-15
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q19888034|Q19888034]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3347
| [[Kusha Kapila]]
| [[പ്രമാണം:Kusha Kapila at the launch of Mera Noor Hai Mashhoor (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-19
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q114269943|Q114269943]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3348
| [[Spruha Joshi]]
| [[പ്രമാണം:Spruha Shirish Joshi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7581446|Q7581446]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3349
| [[Soumya Seth]]
| [[പ്രമാണം:Soumya Seth at the launch party of Bindass's show Yeh Hai Aashiqui (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-17
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q7564599|Q7564599]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3350
| [[Vinita Joshi Thakkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q17417515|Q17417515]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3351
| [[Shrenu Parikh]]
| [[പ്രമാണം:Shrenu Parikh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-11
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q7503591|Q7503591]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3352
| [[Vindhya Tiwari]]
| [[പ്രമാണം:Vindhya Tiwari at launch of Telly Calendar 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-22
|
| [[വാരാണസി]]
|
| [[:d:Q21285611|Q21285611]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3353
| [[Misha Ghoshal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-26
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q17305955|Q17305955]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3354
| [[Vividha Kirti]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-12-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q61118365|Q61118365]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3355
| [[Rupa Sri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-12-22
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q65943977|Q65943977]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3356
| [[Riya Dey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[Balasore]]
|
| [[:d:Q15725142|Q15725142]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3357
| [[Akhila Kishore]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q19968682|Q19968682]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3358
| [[Anjali Raghav]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q48444407|Q48444407]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3359
| [[Soundarya Jayamala]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16832102|Q16832102]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3360
| [[Priyamvada Kant]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-01
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16910160|Q16910160]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3361
| [[Ishita Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Ishita sharma.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-08
|
| [[ഗയ]]
|
| [[:d:Q6080393|Q6080393]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3362
| [[Parna Pethe]]
| [[പ്രമാണം:Parn Pethe.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-19
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q43132348|Q43132348]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3363
| [[Patralekha]]
| [[പ്രമാണം:Patralekha at the launch of Huma Qureshi’s book Zeba (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-20
|
| [[ഷില്ലോങ്ങ്]]
|
| [[:d:Q17318822|Q17318822]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 3364
| [[Dimple Jhangiani]]
| [[പ്രമാണം:Dimple Jhangiani Ramleela Premiere.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5277780|Q5277780]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3365
| [[Akanksha Juneja]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-03
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16730488|Q16730488]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3366
| [[Monica Sehgal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-03-06
|
| [[ഉജ്ജയിൻ]]
|
| [[:d:Q26702631|Q26702631]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3367
| [[സോനു]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-03-23
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7562405|Q7562405]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3368
| [[Heena Panchal]]
| [[പ്രമാണം:Heena Panchal at teaser launch of When Obama loved Osama.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-04-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24059386|Q24059386]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3369
| [[Vinutha Lal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-13
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q20650026|Q20650026]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3370
| [[ഗുൽക്കി ജോഷി]]
| [[പ്രമാണം:Gulki-Joshi-snapped-at-the-special-screening-of-Nakkash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ടിവി നടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-17
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q5617693|Q5617693]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3371
| [[Riya Deepsi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-19
|
|
|
| [[:d:Q24300943|Q24300943]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3372
| [[Leeza Mangaldas]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-25
|
|
|
| [[:d:Q61363203|Q61363203]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3373
| [[Santhi Mayadevi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-29
|
|
|
| [[:d:Q127164702|Q127164702]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3374
| [[Dharti Bhatt]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-07-09
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q24901394|Q24901394]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3375
| [[Kajal Raghwani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-07-20
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q24250412|Q24250412]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3376
| [[Anjana Singh]]
| [[പ്രമാണം:Anjana Singh 2K19.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-07
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q51831424|Q51831424]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3377
| [[Ramya Pandian]]
| [[പ്രമാണം:Ramya Pandian.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-13
|
| [[Ilanji]]
|
| [[:d:Q97412023|Q97412023]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3378
| [[Nalini Negi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-14
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q21070444|Q21070444]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3379
| [[Samentha Fernandes]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-26
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q17916886|Q17916886]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3380
| [[Ishita Dutta]]
| [[പ്രമാണം:Ishita Dutta at the Club in Andheri (02).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-09-04
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q20090634|Q20090634]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 3381
| [[Dhivya Duraisamy]]
| [[പ്രമാണം:Dhivya Duraisamy.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-09-22
|
| [[പെരമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q115291148|Q115291148]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3382
| [[Shravya]]
| [[പ്രമാണം:Shravya Boini.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-02
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q26252609|Q26252609]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3383
| [[Harshita Gaur]]
| [[പ്രമാണം:Harshita Gaur attends the trailer launch of the web series "Mirzapur" (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-12
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q16729683|Q16729683]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3384
| [[Himaja]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-02
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q24053400|Q24053400]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3385
| [[Neetu Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-25
|
|
|
| [[:d:Q16202479|Q16202479]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3386
| [[Nivetha Pethuraj]]
| [[പ്രമാണം:Photos-Celebrities-snapped-attending-the-press-conference-of-Das-Ka-Dhamki-5 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-30
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q24565120|Q24565120]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 3387
| [[Sonali Raut]]
| [[പ്രമാണം:Sonali Raut at an event in 2016.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-23
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16848019|Q16848019]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 3388
| [[തനു റോയ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-26
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7683901|Q7683901]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3389
| [[alisha seema khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q98228689|Q98228689]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3390
| [[Aditi Balan]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Balan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q48990461|Q48990461]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3391
| [[జయశ్రీ నాయుడు]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
|
|
| [[:d:Q20559887|Q20559887]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3392
| [[Charu Asopa]]
| [[പ്രമാണം:Celeb graces Alt Balaji’s Digital Awards 2018 (34) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24045542|Q24045542]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 3393
| [[Samiksha Jaiswal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q56949672|Q56949672]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3394
| [[ശ്വേതാ പ്രസാദ്]]
| [[പ്രമാണം:Shweta Basu Prasad.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-11
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q7505879|Q7505879]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 3395
| [[Murcyleen Peerzada]]
| [[പ്രമാണം:Murcyleen Peerzada.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-13
|
| [[കശ്മീർ]]
|
| [[:d:Q18378301|Q18378301]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3396
| [[Sakshi Malik]]
| [[പ്രമാണം:Sakshi Malik.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-21
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q105759528|Q105759528]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3397
| [[Deepti Sadhwani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-23
|
|
|
| [[:d:Q108576588|Q108576588]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3398
| [[Priyanka Halder]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-02-10
|
|
|
| [[:d:Q131426079|Q131426079]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3399
| [[Mala Salariya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-02-23
|
|
|
| [[:d:Q16234149|Q16234149]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3400
| [[Sukrutha Wagle]]
| [[പ്രമാണം:Sukrutha Wagle.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-03-01
|
| [[മണിപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q36759612|Q36759612]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3401
| [[Arundhati]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-03-03
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16148988|Q16148988]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3402
| [[Pankhuri Awasthy]]
| [[പ്രമാണം:Pankhuri Awasthy in January 2020.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-03-31
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q30632883|Q30632883]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 3403
| [[Zoya Khan]]
| [[പ്രമാണം:Zoya Khan Actress Picture.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-04-17
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q8074700|Q8074700]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3404
| [[Sameeksha Sud]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-04-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q91461084|Q91461084]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3405
| [[ഏദൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-01
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q19665153|Q19665153]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3406
| [[Yesha Rughani]]
| [[പ്രമാണം:Yesha Rughani 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-18
|
| [[രാജ്കോട്]]
|
| [[:d:Q62278337|Q62278337]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3407
| [[Kalpika Ganesh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-27
|
|
|
| [[:d:Q60690177|Q60690177]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3408
| [[Shivani Raghuvanshi]]
| [[പ്രമാണം:Shivani Raghuvanshi on SpotboyE.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-06-19
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q22279842|Q22279842]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3409
| [[Anveshi Jain]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-06-25
|
| [[ഖജുരാഹോ (പട്ടണം)|ഖജുരാഹോ]]
|
| [[:d:Q88037265|Q88037265]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3410
| [[Kaur B]]
| [[പ്രമാണം:Kaur B.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-05
|
|
|
| [[:d:Q99448702|Q99448702]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3411
| [[Pooja Devariya]]
| [[പ്രമാണം:Pooja Devariya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-29
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q21933970|Q21933970]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3412
| [[Pallavi Raju]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-08-14
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q51754516|Q51754516]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3413
| [[Geetika Vidya Ohlyan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-08-28
|
| [[ഹരിയാണ]]
|
| [[:d:Q98668911|Q98668911]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3414
| [[Manasi Moghe]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Moghe (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-08-29
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q15930458|Q15930458]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3415
| [[Chandini Chowdary]]
| [[പ്രമാണം:Chandini Chowdary.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-10-23
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q98768195|Q98768195]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3416
| [[Sonia Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-10-30
|
| [[ഹരിദ്വാർ]]
|
| [[:d:Q113533704|Q113533704]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3417
| [[Vidyullekha Raman]]
| [[പ്രമാണം:Vidyullekha Raman.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-04
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q15240676|Q15240676]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3418
| [[Pooja Banerjee]]
| [[പ്രമാണം:Pooja Banerjee at Rohhit Verma's fashion show.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-08
|
| [[അലിഗഢ്]]
|
| [[:d:Q16233685|Q16233685]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 3419
| [[Tanvi Hegde]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-11
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16233848|Q16233848]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3420
| [[Sheetal Thakur Massey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-13
|
|
|
| [[:d:Q113171804|Q113171804]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3421
| [[Sara Gurpal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-19
|
| [[ഹരിയാണ]]
|
| [[:d:Q29108528|Q29108528]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3422
| [[Aparna Dixit]]
| [[പ്രമാണം:Aparna Dixit.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-20
|
| [[ആഗ്ര]]
|
| [[:d:Q19519495|Q19519495]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 3423
| [[Himanshi Khurana]]
| [[പ്രമാണം:Himanshi Khurana (3).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-27
|
| [[Kiratpur Sahib]]
|
| [[:d:Q21621694|Q21621694]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 3424
| [[Shiny Dixit]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-12-05
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q27582046|Q27582046]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3425
| [[Amrita Gogoi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-12-22
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q30639479|Q30639479]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3426
| [[Hitesh Bharadwaj]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-12-23
|
|
|
| [[:d:Q105620486|Q105620486]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3427
| [[Suhani Kalita]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-12-25
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7635215|Q7635215]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3428
| [[Mayuri Deshmukh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q32539845|Q32539845]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3429
| [[Gautami Deshpande]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-01-31
|
|
|
| [[:d:Q105340211|Q105340211]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3430
| [[Lovely Joshi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-02-09
|
| [[നൈനിത്താൾ]]
|
| [[:d:Q20649854|Q20649854]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3431
| [[Vaishnavi Gowda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-02-20
|
|
|
| [[:d:Q108731859|Q108731859]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3432
| [[Ishita Vyas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-18<br/>1990-03-18
|
| [[Narmadapuram]]
|
| [[:d:Q16233245|Q16233245]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3433
| [[Sandhya Raju]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-25
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q105637214|Q105637214]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3434
| [[Shubhi Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-27
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q16202450|Q16202450]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3435
| [[Darshana Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-31
|
|
|
| [[:d:Q104843520|Q104843520]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3436
| [[Kritika Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-04-10
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q47337814|Q47337814]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3437
| [[Manimegalai]]
| [[പ്രമാണം:Manimegalai (VJ).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-05-07
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q33294860|Q33294860]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3438
| [[Anitha Sampath]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-12
|
|
|
| [[:d:Q98686921|Q98686921]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3439
| [[Shammu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-14
|
| [[Bikaner]]
|
| [[:d:Q7487603|Q7487603]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3440
| [[Sheela Rajkumar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-14
|
| [[തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|
| [[:d:Q41143445|Q41143445]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3441
| [[Sheena Bajaj]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q29532772|Q29532772]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3442
| [[Plabita Borthakur]]
| [[പ്രമാണം:Plabita Borthakur.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-17
|
| [[Duliajan]]
|
| [[:d:Q33133559|Q33133559]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3443
| [[Harleen Sethi]]
| [[പ്രമാണം:Harleen-Sethi-grace-the-premiere-of-Scam-2003-The-Telgi-Story.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-23
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q132915874|Q132915874]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3444
| [[Vaishali Takkar]]
| [[പ്രമാണം:Vaishali Takkar.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-07-15
| 2022-10-15
| [[ഉജ്ജയിൻ]]
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
| [[:d:Q23731499|Q23731499]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 3445
| [[Ashrita Shetty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-07-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16234176|Q16234176]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3446
| [[Vanita Kharat]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-07-19
|
|
|
| [[:d:Q123739031|Q123739031]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3447
| [[Rasika Sunil]]
| [[പ്രമാണം:Rasika Sunil.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-03
|
|
|
| [[:d:Q104512248|Q104512248]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3448
| [[Karunya Ram]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-10
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q27963246|Q27963246]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3449
| [[Riyanka Chanda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q29623084|Q29623084]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3450
| [[പി എസ് കീർത്തന]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-17
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7117504|Q7117504]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3451
| [[Esha Kansara]]
| [[പ്രമാണം:Esha Kansara graces ITA Awards 2013 (09) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-20
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q5397759|Q5397759]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3452
| [[Pallavi Tiwari Shukla]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-23
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q111306485|Q111306485]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3453
| [[Jinal Raval]]
| [[പ്രമാണം:Jinal Raval.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-02
|
| [[ഗാന്ധിനഗർ]]
|
| [[:d:Q110218274|Q110218274]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3454
| [[Payel Mithai Sarkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-06
|
|
|
| [[:d:Q131759466|Q131759466]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3455
| [[Nakshatra Nagesh]]
| [[പ്രമാണം:Nakshathra Nagesh.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-11
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q73426617|Q73426617]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3456
| [[Ester Noronha]]
| [[പ്രമാണം:Ester Noronha, Indian film star.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-12
|
| [[ബഹ്റൈൻ]]
|
| [[:d:Q22279433|Q22279433]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3457
| [[Roshni Sahota]]
| [[പ്രമാണം:Roshni Sahota graces the Indian Television Academy Awards 2017 (20) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-12
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q47454145|Q47454145]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3458
| [[Sonalika Prasad]]
| [[പ്രമാണം:Sonalika Prasad actress in a show.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-10-05
|
|
|
| [[:d:Q105965028|Q105965028]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3459
| [[Manisha Yadav]]
| [[പ്രമാണം:Manisha Yadav.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-11-03
| 2021-10-01
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16202987|Q16202987]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3460
| [[Priyanka Jawalkar]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka J.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-11-12
|
| [[Ananthapuram]]
|
| [[:d:Q58763004|Q58763004]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3461
| [[Amika Shail]]
| [[പ്രമാണം:Amika Shail (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-11-12
|
|
|
| [[:d:Q113027169|Q113027169]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3462
| [[Trupti Toradmal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-11-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q99972369|Q99972369]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3463
| [[Elisha Kriis]]
| [[പ്രമാണം:ElishaKriis2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-11-23
|
| [[Godhra]]
|
| [[:d:Q20684411|Q20684411]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3464
| [[Sheen Dass]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-11-25
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q46882912|Q46882912]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3465
| [[പ്രേമി വിശ്വനാഥ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-02
|
| [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|
| [[:d:Q27978753|Q27978753]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3466
| [[Shanvi Srivastava]]
| [[പ്രമാണം:Shanvi Srivastava.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-08
|
| [[വാരാണസി]]
|
| [[:d:Q16199660|Q16199660]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3467
| [[Aishwarya Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Aishwarya-celebrate-Diwali-in-Bigg-Boss-17-house-14 (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-08
|
| [[ഉജ്ജയിൻ]]
|
| [[:d:Q118868967|Q118868967]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3468
| [[Sanskruti Balgude]]
| [[പ്രമാണം:Sanskruti Balgude.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-19
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q20810454|Q20810454]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3469
| [[Nimrat Khaira]]
| [[പ്രമാണം:Nimrat Khaira- 41365564960 (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-22
|
| [[ഗുർദാസ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q27734999|Q27734999]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3470
| [[Anya Singh]]
| [[പ്രമാണം:Anya Singh launch I Am India song (03) (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-29
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q42806917|Q42806917]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 3471
| [[Shiwani Saini]]
| [[പ്രമാണം:Shiwani Saini.jpeg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-31
|
|
|
| [[:d:Q23712830|Q23712830]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3472
| [[Mouryaani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993
|
|
|
| [[:d:Q107059949|Q107059949]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3473
| [[Vithika Sheru]]
| [[പ്രമാണം:Vithika Sheru receiving a memento by director Dr.Prathibha Penumalli and correspondent Dr.A.Madhusudhana Reddy in the 9th Annual Day celebrations of Rainbow Concept School, Mahabubnagar, Telangana State (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993
|
| [[Bhimavaram]]
|
| [[:d:Q16235834|Q16235834]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3474
| [[Akanksha Sareen]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q60704515|Q60704515]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3475
| [[Falaq Naaz]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-26
|
| [[മീററ്റ്]]
|
| [[:d:Q16733102|Q16733102]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 3476
| [[Saayoni Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Saayoni Ghosh in 2015 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-27
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q23744851|Q23744851]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3477
| [[Divya Suresh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-17
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q108532066|Q108532066]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3478
| [[മനോചിത്ര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-18
|
| [[കാഞ്ചീപുരം]]
|
| [[:d:Q16201368|Q16201368]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3479
| [[Zalak Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19891299|Q19891299]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3480
| [[Kenisha Awasthi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-31
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q106839409|Q106839409]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3481
| [[Erica Fernandes]]
| [[പ്രമാണം:Erica-Fernandes-snapped-at-Foodhall-1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-07
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16200342|Q16200342]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 3482
| [[Sreemukhi]]
| [[പ്രമാണം:Sreemukhi at ETV Sarada Sankranthi Special Event.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-10
|
| [[നിസാമബാദ് ജില്ല]]
|
| [[:d:Q26221429|Q26221429]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3483
| [[Alivia Sarkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-20
|
|
|
| [[:d:Q106775997|Q106775997]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3484
| [[Ranya Rao]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-28
|
| [[ചിക്കമഗളൂർ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q16734977|Q16734977]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3485
| [[Sonal Vengurlekar]]
| [[പ്രമാണം:Sonal Vengurlekar 1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-06-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7560761|Q7560761]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3486
| [[Gehana Vasisth]]
| [[പ്രമാണം:GehanaVasisth (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-06-16<br/>1988-06-16
|
| [[Chirmiri]]
|
| [[:d:Q18210661|Q18210661]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3487
| [[Poonam Mishra]]
| [[പ്രമാണം:Poonam Mishra (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-06-30
|
|
|
| [[:d:Q50220366|Q50220366]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3488
| [[Indulekha Warrier]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-07-15
|
|
|
| [[:d:Q113572409|Q113572409]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3489
| [[Palak Purswani]]
| [[പ്രമാണം:Palak Purswani at the Star Eminence Awards.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-08-12
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q119649388|Q119649388]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3490
| [[Isha Rikhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-09-09
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q24006262|Q24006262]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3491
| [[Alisha Dash]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-09-13
|
| [[റൂർക്കേല]]
|
| [[:d:Q17385802|Q17385802]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3492
| [[Amulya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-09-14
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16145884|Q16145884]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3493
| [[Malvika Raaj]]
| [[പ്രമാണം:Malvika Raaj spotted at a salon in Juhu (02) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-09-18
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q27950776|Q27950776]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3494
| [[Ashna Zaveri]]
| [[പ്രമാണം:Ashna Zaveri at meen kuzhambum mann paanaiyum movie pressmeet.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-10-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q20687655|Q20687655]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3495
| [[Sakshi Chaudhary]]
| [[പ്രമാണം:Sakshi Chaudhary.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-11
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q16887645|Q16887645]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3496
| [[Diljott]]
| [[പ്രമാണം:Celebrity Diljott.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-12-20
|
| [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബ് പ്രദേശം]]
|
| [[:d:Q26837238|Q26837238]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3497
| [[Solanki Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
| [[സാൾട്ട് ലേക്ക് സിറ്റി, യൂട്ടാ]]
|
| [[:d:Q56702037|Q56702037]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3498
| [[Anaswara Kumar]]
| [[പ്രമാണം:Anaswara at HCL 2013 Year End Celebrations, Chennai, 12-19-13 (3) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-01-01
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q16887713|Q16887713]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 3499
| [[Shehnaaz Kaur Gill]]
| [[പ്രമാണം:Shehnaaz Gill attend Aayush Sharma’s birthday party in Bandra.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-01-27
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q81878478|Q81878478]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 3500
| [[Shamika Bhide]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-02-15
|
|
|
| [[:d:Q7487542|Q7487542]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3501
| [[Ketaki Mategaonkar]]
| [[പ്രമാണം:Ketaki Mategaonkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-02-22
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q13116554|Q13116554]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3502
| [[Nidhi Bhavsar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-03-24
|
|
|
| [[:d:Q119725026|Q119725026]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3503
| [[Aleya Ghosh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-03-24
|
|
|
| [[:d:Q132889085|Q132889085]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3504
| [[Leena Kapoor]]
| [[പ്രമാണം:Leena Kapoor on location 2015.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-04-08
|
|
|
| [[:d:Q21621803|Q21621803]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3505
| [[Vaibhavi Shandilya]]
| [[പ്രമാണം:Vaibhavi sandilya at sakka podu podu raja movie audio launch.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-05-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q28465156|Q28465156]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3506
| [[Black Sheep Deepthi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-06-16
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q122981976|Q122981976]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3507
| [[Shikha Malhotra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-09
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q89129702|Q89129702]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3508
| [[Anandhi]]
| [[പ്രമാണം:Anandhi at PARIYERUM PERUMAL audio launch4.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-20
|
| [[വാറങ്കൽ (Q213077)|വാറങ്കൽ]]
|
| [[:d:Q16233843|Q16233843]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 3509
| [[Mahika Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Actress Mahika Sharma (26th july, 1994).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-26
|
| [[തിൻസൂകിയ]]
|
| [[:d:Q21622842|Q21622842]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3510
| [[Donal Bisht]]
| [[പ്രമാണം:Donal Bisht graces the launch of Jhatka club.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-08-27
|
| [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]]
|
| [[:d:Q27967745|Q27967745]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3511
| [[Nanditha Raj]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-08-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16236472|Q16236472]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3512
| [[Hruta Durgule]]
| [[പ്രമാണം:Hruta.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-09-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q104081161|Q104081161]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3513
| [[Madhumita Sarkar]]
| [[പ്രമാണം:Madhumita Sunlight.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-10-26
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q19366469|Q19366469]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3514
| [[Preeyal Gor]]
| [[പ്രമാണം:Priya gor colors indian telly awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-11-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7246492|Q7246492]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3515
| [[നിതി ടെയ്ലർ]]
| [[പ്രമാണം:Niti Taylor (28965656657).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-11-08
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q18638080|Q18638080]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 3516
| [[Bibriti Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-11-16
|
|
|
| [[:d:Q119092132|Q119092132]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3517
| [[Shravanthi Sainath]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990s
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q18989120|Q18989120]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3518
| [[ശരണ്യ ആർ നായർ]]
|
| മലയാളം ചലച്ചിത്ര നടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995
|
|
|
| [[:d:Q72714158|Q72714158]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3519
| [[പ്രകൃതി മിശ്ര]]
| [[പ്രമാണം:Prakruti Mishra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995
|
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
|
| [[:d:Q15724659|Q15724659]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3520
| [[Benafsha Soonawalla]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995
|
| [[ഗോവ]]
|
| [[:d:Q41620066|Q41620066]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3521
| [[Poorti Arya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995
|
|
|
| [[:d:Q123740729|Q123740729]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3522
| [[Umang Jain]]
| [[പ്രമാണം:Umang Jain.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-01-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16727191|Q16727191]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3523
| [[Babli]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-02-08
|
|
|
| [[:d:Q21468051|Q21468051]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3524
| [[Kanikka Kapur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-03-04
|
|
|
| [[:d:Q118719998|Q118719998]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3525
| [[Mannara]]
| [[പ്രമാണം:Mannara walks the ramp at the IBFW 2017 (04).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-03-29
|
| [[ബൊക്കാറൊ]]
|
| [[:d:Q18528664|Q18528664]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 3526
| [[Madhumitha H]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-03-29
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q117306038|Q117306038]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3527
| [[Susmitha Prabhakaran]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-04-10
|
|
|
| [[:d:Q136433303|Q136433303]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3528
| [[Aishani Shetty]]
| [[പ്രമാണം:Aishani Shetty 2016.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-04-15
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q87339855|Q87339855]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3529
| [[Rachana Mistry]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-04-16
|
|
|
| [[:d:Q132861055|Q132861055]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3530
| [[Radhika Madan]]
| [[പ്രമാണം:Radhika Madan graces the premiere of Kacchey Limbu (9) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-05-01
|
| [[Pitam Pura]]
|
| [[:d:Q19665443|Q19665443]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 3531
| [[Mirnalini Ravi]]
| [[പ്രമാണം:Mirnalini Ravi.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-05-10
|
| [[പുതുച്ചേരി നഗരം]]
|
| [[:d:Q91650905|Q91650905]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3532
| [[Shamin Mannan]]
| [[പ്രമാണം:Shamin Mannan pic.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-06-11
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q16233366|Q16233366]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3533
| [[Gayatri Bhardwaj]]
| [[പ്രമാണം:Gayatri-Bhardwaj-snapped-attending-the-YOLO-Foundation-Initiative (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-06-17
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q108830247|Q108830247]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3534
| [[Kamakshi Bhaskarla]]
| [[പ്രമാണം:Kamakshi Bhaskarla.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-06-18
|
| [[Eluru]]
|
| [[:d:Q133885366|Q133885366]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3535
| [[Sonyaa Ayodhya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-07-12
|
|
|
| [[:d:Q77359294|Q77359294]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3536
| [[Rhea Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Rhea Sharma.gif|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-08-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q55003720|Q55003720]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 3537
| [[Musskan Sethi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-18
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q41187234|Q41187234]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3538
| [[Tanya Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Tanya Sharma at Holi Invasion party.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-27
|
|
|
| [[:d:Q19666113|Q19666113]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3539
| [[Pranali Ghogare]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-05
|
|
|
| [[:d:Q113557129|Q113557129]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3540
| [[Jiya Roy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-27
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q95641559|Q95641559]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3541
| [[Sri Priyanka]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-30
|
| [[പുതുച്ചേരി]]
|
| [[:d:Q22279761|Q22279761]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3542
| [[Tara Sutaria]]
| [[പ്രമാണം:Tara Sutaria snapped promoting 'Heropanti 2' in Andheri (9).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-11-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7685156|Q7685156]]
| 30
|-
| style='text-align:right'| 3543
| [[Sushmita Mangshatabam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-12-08
|
|
|
| [[:d:Q23712263|Q23712263]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3544
| [[Nupur Sanon]]
| [[പ്രമാണം:Nupur Sanon graces GQ Style Awards (11).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-12-15
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q21994074|Q21994074]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3545
| [[Gayathri Ashok]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-12-22
|
|
|
| [[:d:Q130068277|Q130068277]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3546
| [[Ketika Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Ketika Sharma.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-12-24
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q111576843|Q111576843]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3547
| [[Poulomi Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q27947739|Q27947739]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3548
| [[Amrin Qureshi]]
| [[പ്രമാണം:Amrin-Qureshi-spotted-at-Yauatcha-in-BKC-4.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996<br/>1998
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q101721515|Q101721515]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3549
| [[Aarushi Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Aarushi sharma Miss Diva 2015 on set Tadapdi jaan Sony Music.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-01-01
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q26924400|Q26924400]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3550
| [[Preethi Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996
|
|
|
| [[:d:Q105620771|Q105620771]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3551
| [[Dhanya Ramkumar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996
|
|
|
| [[:d:Q124462388|Q124462388]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3552
| [[Ashwini Aanandita]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996
|
|
|
| [[:d:Q130063717|Q130063717]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3553
| [[Monalisa Bagal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-02-10
|
| [[ലോണാവാല]]
|
| [[:d:Q41579765|Q41579765]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3554
| [[Kanika Tiwari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-03-09
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q27859546|Q27859546]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3555
| [[Aditi Gautam]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-06
|
|
|
| [[:d:Q113534596|Q113534596]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3556
| [[Archana Mosale]]
| [[പ്രമാണം:Archana Mosale, model.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-08
|
|
|
| [[:d:Q63804813|Q63804813]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3557
| [[Swathishta]]
| [[പ്രമാണം:Swathishta.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-08
|
|
|
| [[:d:Q117373458|Q117373458]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3558
| [[Maya Sundarakrishnan]]
| [[പ്രമാണം:Maya S. Krishnan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-15
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q27891409|Q27891409]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3559
| [[Kruthika Jayakumar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-30
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q19968633|Q19968633]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3560
| [[Nishvika Naidu]]
| [[പ്രമാണം:Nishvika Naidu 1.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-05-19
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q55080776|Q55080776]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3561
| [[Saptami Gowda]]
| [[പ്രമാണം:Kantara-Success-Meet-21b323d.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-06-08
|
|
|
| [[:d:Q115489321|Q115489321]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3562
| [[Afsheen Zehra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-06-12
|
| [[അംരോഹാ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q120926589|Q120926589]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3563
| [[അർച്ചന രവി]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-06-17
|
| [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]]
|
| [[:d:Q64211096|Q64211096]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3564
| [[Shivani Rajashekar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-07-01
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q112604821|Q112604821]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3565
| [[Amrutha Iyengar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-07-26
|
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q98669471|Q98669471]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3566
| [[Nidhi Bhanushali]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-07-28
|
| [[ഗാന്ധിനഗർ]]
|
| [[:d:Q20675996|Q20675996]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3567
| [[Shivani Baokar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-08-24
|
|
|
| [[:d:Q97486979|Q97486979]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3568
| [[Kriti Verma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q107049460|Q107049460]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3569
| [[Divya Sripada]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-05
|
|
|
| [[:d:Q116756095|Q116756095]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3570
| [[Simran Pareenja]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q22958148|Q22958148]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3571
| [[Mahira Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Mahira Sharma.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-11-25<br/>1998-02-04
|
| [[Jammu & Kashmir]]
|
| [[:d:Q69881447|Q69881447]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3572
| [[Mehak Manwani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-12-04
|
|
|
| [[:d:Q17811799|Q17811799]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3573
| [[Farrhana Bhatt]]
| [[പ്രമാണം:Farrhana Bhatt at the grand finale of Bigg Boss 19.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997
|
| [[ശ്രീനഗർ]]
|
| [[:d:Q136759063|Q136759063]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3574
| [[Zaara Yesmin]]
| [[പ്രമാണം:Zaara Yesmin 2023.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-01-08
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q108291851|Q108291851]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3575
| [[Archana Kottige]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-01-17
|
|
|
| [[:d:Q121231233|Q121231233]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3576
| [[Junaid Malik]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-01-25
|
| [[Rampur]]
|
| [[:d:Q108081100|Q108081100]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3577
| [[ഷാലിൻ സോയ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-02-22
|
| [[കോഴിക്കോട്]]
|
| [[:d:Q15991592|Q15991592]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3578
| [[Shreema Bhattacherjee]]
| [[പ്രമാണം:Shreema bhattacherjee.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-02-26
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q124831495|Q124831495]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3579
| [[Swathy Nithyanand]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-04-13
|
|
|
| [[:d:Q136447079|Q136447079]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3580
| [[Sadia Khateeb]]
| [[പ്രമാണം:Sadia Khateeb snapped outside Empire Studios in Andheri (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-05-08
|
| [[Bhaderwah]]
|
| [[:d:Q92938445|Q92938445]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3581
| [[Priyadarshini Indalkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-06-19
|
| [[Sangli]]
|
| [[:d:Q126887818|Q126887818]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3582
| [[Merin Philip]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-06-21
|
|
|
| [[:d:Q136410927|Q136410927]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3583
| [[Shree Gopika]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-07-04
|
| [[പാലക്കാട്]]
|
| [[:d:Q114092261|Q114092261]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3584
| [[Tanya Maniktala]]
| [[പ്രമാണം:Tanya Maniktala at the trailer launch of Kill (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-07-07
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q97697439|Q97697439]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3585
| [[Susmita Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-07-08
|
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q123232270|Q123232270]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3586
| [[Garima Chaurasia]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-08-28
|
| [[ഹരിദ്വാർ]]
|
| [[:d:Q84703730|Q84703730]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3587
| [[Sonal Kukreja]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-10-14
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q121913069|Q121913069]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3588
| [[Digangana Suryavanshi]]
| [[പ്രമാണം:Digangana-suryavanshi-spotted-in-lakme-fashion-week (cropped).jpeg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-10-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16240139|Q16240139]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 3589
| [[Kritika Singh Yadav]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-11-11
|
|
|
| [[:d:Q131150178|Q131150178]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3590
| [[Arshina Sumbul]]
| [[പ്രമാണം:Arshina Sumbul.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998
|
|
|
| [[:d:Q122746084|Q122746084]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3591
| [[Sri Gouri Priya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998
|
|
|
| [[:d:Q125210387|Q125210387]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3592
| [[రూబల్ షెకావత్]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-03-29
|
|
|
| [[:d:Q131379388|Q131379388]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3593
| [[Rajeshwari Kharat]]
| [[പ്രമാണം:Rajeshwari Kharat.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-04
|
|
|
| [[:d:Q47442848|Q47442848]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3594
| [[Angana Royy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-04-09
|
|
|
| [[:d:Q109612237|Q109612237]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3595
| [[Palak Sindhwani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-04-11
|
|
|
| [[:d:Q125294232|Q125294232]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3596
| [[Vaishnavi Chahande]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-04-29
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q108428248|Q108428248]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3597
| [[Dagar Tudu]]
| [[പ്രമാണം:Santali Singer Dagar Tudu 3.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-05-18
|
|
|
| [[:d:Q102128101|Q102128101]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3598
| [[Aditi Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-06-25
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q24250410|Q24250410]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3599
| [[Idhika Paul]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-07-02
|
|
|
| [[:d:Q121605221|Q121605221]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3600
| [[Samyuktha Hegde]]
| [[പ്രമാണം:SamyukthaHegde.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-07-17
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q28123277|Q28123277]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3601
| [[Muskaan Kataria]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-07-19
|
|
|
| [[:d:Q69541203|Q69541203]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3602
| [[Gomathi Priya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-07-26
|
|
|
| [[:d:Q126435084|Q126435084]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3603
| [[Manul Chudasama]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-08-23
|
| [[രാജ്കോട്]]
|
| [[:d:Q69420258|Q69420258]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3604
| [[Raksha Gupta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-09-02
|
|
|
| [[:d:Q121631374|Q121631374]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3605
| [[Aditi Saigal]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Saigal aka Dot at the premiere of her film The Archies (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-09-21
|
|
|
| [[:d:Q111181225|Q111181225]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3606
| [[Nivedhithaa Sathish]]
| [[പ്രമാണം:Nivedhithaa Sathish.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-09-26
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q42336683|Q42336683]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3607
| [[Sheetal Patra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-10-13
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q28919006|Q28919006]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3608
| [[Vedika Pinto]]
| [[പ്രമാണം:Vedika pinto.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-10-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q103363260|Q103363260]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3609
| [[Ishita Panchal]]
| [[പ്രമാണം:Ishita Panchal.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-12-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16240186|Q16240186]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3610
| [[Shriya Popat]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-12-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q96742488|Q96742488]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3611
| [[Eisha Singh]]
| [[പ്രമാണം:Eisha Singh.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-12-24
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q27827010|Q27827010]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 3612
| [[Astha Agarwal]]
| [[പ്രമാണം:Astha agarwal.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q26252606|Q26252606]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3613
| [[Sahher Bambba]]
| [[പ്രമാണം:Sahher Bambba grace the trailer launch of the film Pal Pal Dil Ke Paas.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q67287509|Q67287509]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3614
| [[Malavika Krishnadas]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999
|
|
|
| [[:d:Q104663630|Q104663630]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3615
| [[Chahat Vig]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-01-03
|
|
|
| [[:d:Q130343470|Q130343470]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3616
| [[Nidhi Gangta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-01-08
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q133808702|Q133808702]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3617
| [[Apsara Rani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-01-12
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q62978340|Q62978340]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3618
| [[Vinali Bhatnagar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-04-20
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q117067556|Q117067556]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3619
| [[Suprava Mondal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-05-24
|
|
|
| [[:d:Q127602669|Q127602669]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3620
| [[സന അൽതാഫ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-06-06
|
| [[എറണാകുളം]]
|
| [[:d:Q21004801|Q21004801]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3621
| [[Anishma Anilkumar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-06-27
|
| [[കാട്ടാക്കട]]
|
| [[:d:Q138190710|Q138190710]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3622
| [[Yashika Aannand]]
| [[പ്രമാണം:Yashika Aannand PhotoShoot (3).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-08-04
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q53456132|Q53456132]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 3623
| [[Mahima Makwana]]
| [[പ്രമാണം:Mahima Makwana At Iconic Gold Awards 2022.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-08-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16731862|Q16731862]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 3624
| [[Aishana Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-08-10
|
| [[ജയ്പൂർ ജില്ല|ജയ് പൂർ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q23731502|Q23731502]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3625
| [[Tiyasha Lepcha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-08-16
|
|
|
| [[:d:Q104888470|Q104888470]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3626
| [[Samreen Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-09-07
|
|
|
| [[:d:Q131933548|Q131933548]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3627
| [[Akshata Deshpande]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-09-19
|
|
|
| [[:d:Q119851184|Q119851184]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3628
| [[Urvashi Rai]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-10-27
|
|
|
| [[:d:Q129418559|Q129418559]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3629
| [[Shivani Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-11-09
|
| [[പലാമു ജില്ല]]
|
| [[:d:Q111522602|Q111522602]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3630
| [[Shweta Sharda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-11-24
|
|
|
| [[:d:Q121912654|Q121912654]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3631
| [[Diana Khan]]
| [[പ്രമാണം:Diana Khan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-12-27
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q46368708|Q46368708]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3632
| [[Saniya Pannu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
|
|
| [[:d:Q30644435|Q30644435]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3633
| [[ഇവാന]]
|
| ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-02-25
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q50494983|Q50494983]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3634
| [[Deeksha Suryawanshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-03-01
|
| [[Chhindwara]]
|
| [[:d:Q123758921|Q123758921]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3635
| [[Josita Anola]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-03-02
|
|
|
| [[:d:Q106726969|Q106726969]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3636
| [[Mugdha Vaishampayan]]
| [[പ്രമാണം:Mugdha vaishampayan.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-04-05
|
|
|
| [[:d:Q6932100|Q6932100]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3637
| [[Shivathmika Rajashekar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-04-22
|
|
|
| [[:d:Q120716927|Q120716927]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3638
| [[Nisha Ravikrishnan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-06-09
|
| [[സകലേഷ്പുര]]
|
| [[:d:Q95691978|Q95691978]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3639
| [[Pooja Somani]]
| [[പ്രമാണം:PoojaSomani.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-09-13
|
| [[ജല്ഗാഒന്]]
|
| [[:d:Q137574088|Q137574088]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3640
| [[Mallika Singh]]
| [[പ്രമാണം:Mallika Singh.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-09-15
|
| [[ജമ്മു ജില്ല]]
|
| [[:d:Q110468266|Q110468266]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 3641
| [[Alizeh Agnihotri]]
| [[പ്രമാണം:Alizeh Agnihotri grace the premiere of Kill (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-09-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q93082750|Q93082750]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 3642
| [[Anjali Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-10-07
|
|
|
| [[:d:Q124527509|Q124527509]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3643
| [[Gehna Sippy]]
| [[പ്രമാണം:Gehna Sippy.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-10-11
|
|
|
| [[:d:Q115253651|Q115253651]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3644
| [[Rittika Sen]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-12-05
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q25743422|Q25743422]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3645
| [[Pratibha Ranta]]
| [[പ്രമാണം:Pratibha Ranta at the premiere of her film Laapataa Ladies (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-12-17
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q125789932|Q125789932]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3646
| [[Ritika Shroti]]
| [[പ്രമാണം:Ritika Shrotri.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-12-20
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q28113011|Q28113011]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3647
| [[Mrinal Navell]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001
|
|
|
| [[:d:Q123369608|Q123369608]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3648
| [[Spreha Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-01-23
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q136655471|Q136655471]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3649
| [[Sejal Bhavsar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-01-28
|
| [[Jamnagar]]<br/>[[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q109193318|Q109193318]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3650
| [[Pranjal Dahiya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-05-05
|
| [[ഫരീദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q116510134|Q116510134]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3651
| [[Saloni Daini]]
| [[പ്രമാണം:Saloni Daini in 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-06-19
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7405701|Q7405701]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 3652
| [[Jannat Zubair Rahmani]]
| [[പ്രമാണം:Jannat Zubair Rahmani snapped at the screening of Punjabi film Chal Bhajj Chaliye (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-08-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16200559|Q16200559]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 3653
| [[Debadrita Basu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-10-03
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q55433114|Q55433114]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3654
| [[Avneet Kaur]]
| [[പ്രമാണം:Avneet Kaur snapped in Bandra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-10-13
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q16255603|Q16255603]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 3655
| [[Revathi Pillai]]
| [[പ്രമാണം:Revathi Pillai.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2002-06-05
|
|
|
| [[:d:Q133836669|Q133836669]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3656
| [[Mohini Sapnani]]
| [[പ്രമാണം:Mohinisapnani 14040704 105359615.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2002-06-16
|
| [[രാജസ്ഥാൻ]]
|
| [[:d:Q137574419|Q137574419]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3657
| [[Bhoomika Dash]]
| [[പ്രമാണം:Bhumika Das.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-01-22
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q29210726|Q29210726]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 3658
| [[Aria Gauthami]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-03-12
|
|
|
| [[:d:Q119784459|Q119784459]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3659
| [[Indraja Shankar]]
| [[പ്രമാണം:Indraja Shankar.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-05-17
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q119041027|Q119041027]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3660
| [[Virti Vaghani]]
| [[പ്രമാണം:Virti vaghani.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-10-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q99199173|Q99199173]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3661
| [[Suhani Bhatnagar]]
| [[പ്രമാണം:Suhani Bhatnagar (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2004-06-14
| 2024-02-17
|
|
| [[:d:Q22277050|Q22277050]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3662
| [[Divyani Mondal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2004-08-17
|
|
|
| [[:d:Q138314392|Q138314392]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3663
| [[Reet Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Reetsharma1.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2005-02-12
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q18715223|Q18715223]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3664
| [[Palak Hemnani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2005-04-21
|
|
|
| [[:d:Q136654223|Q136654223]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3665
| [[Anushka Merchande]]
| [[പ്രമാണം:Anushka Merchande.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2005-06-30
|
|
|
| [[:d:Q112674268|Q112674268]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3666
| [[Ditya Bhande]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2006
|
| [[Nala Sopara]]
|
| [[:d:Q56291239|Q56291239]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 3667
| [[Naisha Khanna]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2006-02-11
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q130356770|Q130356770]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3668
| [[Nitanshi Goel]]
| [[പ്രമാണം:Nitanshi Goel grace the Critics Choice Awards 2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2007
|
| [[നോയ്ഡ]]
|
| [[:d:Q56394071|Q56394071]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 3669
| [[Baby Sathanya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2007-07-07
|
|
|
| [[:d:Q23762640|Q23762640]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3670
| [[Spandan Chaturvedi]]
| [[പ്രമാണം:Spandan Chaturvedi as Chakor.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2007-08-25
|
| [[Ulhasnagar Assembly constituency]]
|
| [[:d:Q18097843|Q18097843]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 3671
| [[Ruhana Khanna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2008-10-01
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q25467342|Q25467342]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3672
| [[Aurra Bhatnagar Badoni]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2011-05-10
|
|
|
| [[:d:Q125522941|Q125522941]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3673
| [[Baby Ameya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2018-01-05
|
|
|
| [[:d:Q110645747|Q110645747]]
| 5
|}
{| class='wikitable sortable'
! #
! name
! ചിത്രം
! description
! പൗരത്വം
! ജനിച്ച തീയതി
! മരിച്ച തീയതി
! ജന്മസ്ഥലം
! മരിച്ച സ്ഥലം
! item
! sitelinks
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Priyanka Bose]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Bose in Nirbhaya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| No/unknown value
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q20740655|Q20740655]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Tara Sundari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1878
| 1948
| [[ബംഗാൾ പ്രസിഡൻസി]]
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
| [[:d:Q13058152|Q13058152]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Niroda Sundari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1889
| 1974-12-31
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q118115365|Q118115365]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Rattan Bai]]
| [[പ്രമാണം:Rattan Bai, Nutan's grandmother.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1890s
| 1986
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7295944|Q7295944]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[ഫാത്തിമ ബീഗം]]
| [[പ്രമാണം:Fatima Begum (vers 1925).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1892
| 1983
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[:d:Q1249473|Q1249473]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[Jaddanbai]]
| [[പ്രമാണം:Jaddan Bai (1933).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1892
| 1949-07-21<br/>1949-04-08
| [[വാരാണസി]]<br/>[[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q6121223|Q6121223]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[കമല ഗോഖലൈ]]
| [[പ്രമാണം:Kamalabai Gokhale.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1900
| 1997
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6358711|Q6358711]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[Malgadi Subha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
|
|
| [[:d:Q2050167|Q2050167]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[P. R. Varalakshmi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
|
|
| [[:d:Q19663670|Q19663670]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[Padmapriya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
| 1997-11-16
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q27826973|Q27826973]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[C. K. Saraswathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 20th century
| 1997
|
|
| [[:d:Q31367726|Q31367726]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[Prabha Devi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1903-08-12
| 1952-11-08
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q129257056|Q129257056]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[പേഷ്യൻസ് കൂപ്പർ]]
| [[പ്രമാണം:Patience1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1905
| 1983
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[പാകിസ്താൻ]]
| [[:d:Q540483|Q540483]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[Jilloo Maa]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1905
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16200591|Q16200591]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[M. R. Santhanalakshmi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1905
| 1957
| [[കുംഭകോണം]]
|
| [[:d:Q16832061|Q16832061]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[Amirbai Karnataki]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1906
| 1965-03-03
| [[Bilagi]]
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[:d:Q4746754|Q4746754]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[Leela Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1908-01-01
| 1988-01-17
| [[Jais]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q6516259|Q6516259]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[Kommuri Padmavathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1908
| 1970-05-09
|
|
| [[:d:Q15694119|Q15694119]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[Fearless Nadia]]
| [[പ്രമാണം:Fearless Nadia in 11 O'Clock (1948).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1908-01-08
| 1996-01-09
| [[പെർത്ത്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q5439490|Q5439490]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[Elspeth Duxbury]]
| [[പ്രമാണം:Elspeth-duxbury-trailer.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1909-04-23
| 1967-03-10
| [[Dr. Ambedkar Nagar]]
| [[ലണ്ടൻ]]
| [[:d:Q5367727|Q5367727]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[ലീല ചിറ്റ്നിസ്]]
| [[പ്രമാണം:LeelaChitnis.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1909-09-09
| 2003-07-14
| [[കർണാടക]]
| [[Danbury]]
| [[:d:Q464873|Q464873]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[Chandrabati Devi]]
| [[പ്രമാണം:P.C. Barua and Chandrabati Devi - Bengali version of Devdas (1935).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1909-10-19
| 1992-04-29
| [[ബിഹാർ]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q21077873|Q21077873]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[Gohar Mamajiwala]]
| [[പ്രമാണം:Gohar dans My Darling (1930).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1910-11-19
| 1985-09-28
| [[ലാഹോർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q5577574|Q5577574]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[സുബൈദ]]
| [[പ്രമാണം:Zubeida dans Seva Sadan (1934) (color publicity still).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1911
| 1988-09-21
| [[സൂരത്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q227513|Q227513]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[Rose Musleah]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1911-01-01
| 1985-12-08
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q123163548|Q123163548]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 26
| [[Anne Basil]]
|
|
| [[ഇറാൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1911-10-13
| 1995-11-05
| [[ഷിറാസ്]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q21210076|Q21210076]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[C. T. Rajakantham]]
| [[പ്രമാണം:CTRajakantham.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1912
| 1999
|
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q19547903|Q19547903]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 28
| [[സീത ദേവി]]
| [[പ്രമാണം:Seeta Devi as Gopa in Prem Sanyas (The Light of Asia) 1925.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1912
| 1983
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[:d:Q510101|Q510101]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 29
| [[Princess Indira Devi of Kapurthala]]
| [[പ്രമാണം:Princess Indira Devi of Kapurthala, Bassano Ltd, 1938.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1912-02-26
| 1979-09-01
| [[കപൂർത്തല]]<br/>[[Kapurthala State]]
| [[Ibiza]]<br/>[[സ്പെയിൻ]]
| [[:d:Q113164512|Q113164512]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[Pasupuleti Kannamba]]
| [[പ്രമാണം:PKannamba.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1912-09-20
| 1964-05-07
| [[Eluru]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q3531872|Q3531872]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[Surabhi Kamalabai]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1913
| 1977
|
|
| [[:d:Q7645293|Q7645293]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 32
| [[Shamim Bano]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1914
| 1984
| [[ലാഹോർ]]
|
| [[:d:Q7487557|Q7487557]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 33
| [[Chaya Devi]]
| [[പ്രമാണം:Chhaya Devi in Harmonium.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1914
| 2001-04-27<br/>2001-04-25
| [[Bhagalpur]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q12997551|Q12997551]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 34
| [[Sabita Devi]]
| [[പ്രമാണം:Sabita Devi in "Teen Sau Din Ke Baad".jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1914
| 1965
|
| [[Beeston]]
| [[:d:Q21069952|Q21069952]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 35
| [[Sadhana Bose]]
| [[പ്രമാണം:Sadhana Bose.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1914-04-20
| 1973-10-03
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q7397848|Q7397848]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 36
| [[Jyotsna Keshav Bhole]]
| [[പ്രമാണം:JyotsnaKeshavBhole1939.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1914-05-11
| 2001-08-05
| [[ഗോവ]]
|
| [[:d:Q13377728|Q13377728]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 37
| [[Sardar Akhtar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1915
| 1986-10-02
| [[ലാഹോർ]]
| [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം]]
| [[:d:Q20737448|Q20737448]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 38
| [[Vanamala Pawar]]
| [[പ്രമാണം:The 91 years old lead actress of ‘Shyamchi Aai’ and the winner of President’s Gold Medal in 1953, Vanmala Devi at a Press Conference during the ongoing 36th International Film Festival of India – 2005 in Panaji, Goa.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1915<br/>1915-05-23
| 2007-05-29
| [[ഉജ്ജയിൻ]]
| [[ഗ്വാളിയർ|ഗ്വാളിയാർ]]
| [[:d:Q20578753|Q20578753]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 39
| [[Aideu Handique]]
| [[പ്രമാണം:Joymoti film screenshot.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1915-06-27
| 2002-12-17
| [[Golaghat]]
|
| [[:d:Q4696779|Q4696779]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 40
| [[T. V. Kumuthini]]
| [[പ്രമാണം:TV Kumuthini.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1916-10-13
| 2000
| [[ആറ്റിങ്ങൽ]]
| [[Royapettah]]
| [[:d:Q107412397|Q107412397]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 41
| [[Rushyendramani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1917-01-01
| 2002-08-17
| [[വിജയവാഡ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q7380893|Q7380893]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 42
| [[Padma Devi]]
| [[പ്രമാണം:Padmadevi in Kisan Kanya.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1917
| 1983-02-01
| [[ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q66398420|Q66398420]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 43
| [[Ramola Devi]]
| [[പ്രമാണം:Ramola in Khazanchi (1941).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1917-07-07
| 1988-12-10
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q114978368|Q114978368]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 44
| [[Pingala Kalyani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1918
| 1996
| [[1996]]
|
| [[:d:Q28919944|Q28919944]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 45
| [[T. A. Madhuram]]
| [[പ്രമാണം:Paithiakaran 1947 film.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1918
| 1974
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q7668111|Q7668111]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 46
| [[മോഹിനി (Q6894182)|മോഹിനി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1919
| 1951
|
|
| [[:d:Q6894182|Q6894182]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 47
| [[Shanta Modak]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1919-04-01
| 2015-04-28
|
|
| [[:d:Q20059908|Q20059908]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 48
| [[ജമുന ബറുവ]]
| [[പ്രമാണം:Pramathesh Barua and Jamuna Barua in Devdas, 1935.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1919-10-10
| 2005-11-24
| [[ആഗ്ര]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q16016369|Q16016369]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 49
| [[Kalpana Divan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1920s
| 2011-03-25
|
|
| [[:d:Q2727349|Q2727349]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 50
| [[Nirmalamma]]
| [[പ്രമാണം:Nirmalamma.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1920
| 2009-02-19
| [[മച്ചിലിപട്ടണം]]
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q7040057|Q7040057]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 51
| [[Achala Sachdev]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1920-05-03
| 2012-04-30<br/>2012-04-29
| [[പെഷവാർ]]
| [[പൂണെ]]
| [[:d:Q4673430|Q4673430]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 52
| [[എസ് ജയലക്ഷ്മി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1920-07-24
| 2007-07-21
|
|
| [[:d:Q7387560|Q7387560]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 53
| [[കുമാരി (Q6443601)|കുമാരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1921
| 2008-03-03
| [[Tenali]]
| [[വിജയവാഡ]]
| [[:d:Q6443601|Q6443601]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 54
| [[M. Jayashree]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1921
| 2006-10-29
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q99518939|Q99518939]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 55
| [[Husn Bano]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1922
|
|
|
| [[:d:Q108532078|Q108532078]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 56
| [[C. Lakshmi Rajyam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1922
| 1987
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q5006656|Q5006656]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 57
| [[Dina Pathak]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1922-03-04
| 2002-10-11
| [[Amreli]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q5277861|Q5277861]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 58
| [[T. R. Rajakumari]]
| [[പ്രമാണം:TR Rajakumari Sivakavi 1943.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1922-05-05
| 1999-09-20
| [[തഞ്ചാവൂർ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q12983083|Q12983083]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 59
| [[Bharati Devi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1922-10-22
| 2011-12-30
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q56061482|Q56061482]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[Uma Anand]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 2009-11-13
| [[ലാഹോർ]]
|
| [[:d:Q7881003|Q7881003]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 61
| [[M. V. Rajamma]]
| [[പ്രമാണം:MVRajamma.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 1999-04-24
| [[തമിഴ്നാട്]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q17404066|Q17404066]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 62
| [[M. S. Sundari Bai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 2006
| [[മധുര]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q18350991|Q18350991]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 63
| [[K. L. V. Vasantha]]
| [[പ്രമാണം:Vasantha1945.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 2008
|
|
| [[:d:Q27861894|Q27861894]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 64
| [[Arundhati Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 1990
| [[presidencies and provinces of British India]]
|
| [[:d:Q4802251|Q4802251]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 65
| [[Kanchanamala]]
| [[പ്രമാണം:Kanchanamala (1940).JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 1981
| [[Tenali]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q6361009|Q6361009]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 66
| [[Mumtaz Begum]]
| [[പ്രമാണം:Dil Hi To Hai.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923-04-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q15956515|Q15956515]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[Tun Tun]]
| [[പ്രമാണം:Tun Tun (Uma Devi Khatri).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923-07-11
| 2003-11-23<br/>2003-11-24
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7852779|Q7852779]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 68
| [[Sumitra Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923-07-22
| 1990-08-28
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q28853833|Q28853833]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 69
| [[Bhanumati Rao]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1923-12-04
| 2022-02-12
|
|
| [[:d:Q110982519|Q110982519]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 70
| [[Sandhya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1924
|
|
|
| [[:d:Q13010931|Q13010931]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 71
| [[S. K. Padmadevi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1924
| 2019-09-19
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q67922411|Q67922411]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 72
| [[Hansa Wadkar]]
| [[പ്രമാണം:HansaWadkarNavjeevan (1939).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1924-01-24<br/>1923-01-24
| 1971-08-22<br/>1971-08-23
|
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q20984457|Q20984457]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 73
| [[Smriti Biswas]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1924-02-17
| 2024-07-04
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[നാസിക്]]
| [[:d:Q29387723|Q29387723]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 74
| [[സുചിത്ര മിത്ര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1924-09-19
| 2011-01-03
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q3349745|Q3349745]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 75
| [[Suryakantham]]
| [[പ്രമാണം:Suryakantham in Chakrapani(1954).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1924-10-28
| 1994-12-18
| [[Kakinada]]
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q15930298|Q15930298]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 76
| [[Munawwar Sultana]]
| [[പ്രമാണം:Munawar Sultana Pyar ki Manzil 1950.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1924-11-08<br/>1928-12-18
| 2007-09-15
| [[ലാഹോർ]]
|
| [[:d:Q27824495|Q27824495]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 77
| [[Krishnaveni]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1924-12-24
| 2025-02-16
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q6437630|Q6437630]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 78
| [[കെ.തവമണി ദേവി]]
| [[പ്രമാണം:Shakunthala 1940 film 3.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1925
| 2001-02-10
|
|
| [[:d:Q6324119|Q6324119]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 79
| [[Abburi Kamala Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1925
|
|
|
| [[:d:Q31500801|Q31500801]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 80
| [[Lalita Deulkar]]
|
|
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1925
| 2010-12-25
|
|
| [[:d:Q114822036|Q114822036]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 81
| [[Binota Roy]]
|
|
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1925<br/>1920
| 1978-07-28
| [[പട്ന]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q123560477|Q123560477]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 82
| [[Arundhati Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1925
| 1990
| [[ബാരിസാൽ]]
|
| [[:d:Q13056865|Q13056865]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 83
| [[Pushpavalli]]
| [[പ്രമാണം:Pushpavalli.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1925-01-03
| 1991-04-28
| [[താടെപള്ളിഗുടെം|ടാടെപള്ളിഗുടെം]]
|
| [[:d:Q7261853|Q7261853]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 84
| [[എസ് വരലക്ഷ്മി]]
| [[പ്രമാണം:S. Varalakshmi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1925-08-13
| 2009-09-22
| [[Jaggampeta]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q539885|Q539885]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 85
| [[തൃപ്തി മിത്ര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1925-10-25
| 1989-05-24
| [[ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q7843807|Q7843807]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 86
| [[Tanguturi Suryakumari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1925-11-13
| 2005-04-25
| [[രാജമന്ദ്രി]]
| [[ലണ്ടൻ]]
| [[:d:Q7683178|Q7683178]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 87
| [[R. Nagarathnamma]]
| [[പ്രമാണം:The President, Smt. Pratibha Devisingh Patil presenting the Padma Shri Award to Smt. R. Nagarathnamma, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 04, 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926
| 2012
| [[മൈസൂരു]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q18645806|Q18645806]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 88
| [[Zubeida Begum]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926
| 1952-01-26
|
|
| [[:d:Q8074930|Q8074930]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 89
| [[മാണിക് വർമ്മ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926-05-16
| 1996-11-10
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q6749612|Q6749612]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 90
| [[Mumtaz Shanti]]
| [[പ്രമാണം:Mumtaz Shanti dans Basant (1942).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926-05-28
| 1994-10-19
| [[Dinga]]
| [[പാകിസ്താൻ]]
| [[:d:Q6935527|Q6935527]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 91
| [[വീണ (Q7918070)|വീണ]]
| [[പ്രമാണം:Veena 1945.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926-07-18<br/>1926-07-04
| 2004-11-14
| [[ക്വെറ്റ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7918070|Q7918070]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 92
| [[ഗരികാപതി വരലക്ഷ്മി]]
| [[പ്രമാണം:GVaralakshmi1951.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926-09-27
| 2006-11-26<br/>2006-11-25
| [[ഓങ്ഗോൾ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q540496|Q540496]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 93
| [[Begum Para]]
| [[പ്രമാണം:Begum Para.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926-12-25
| 2008-12-09
| [[Jhelum]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q4880624|Q4880624]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 94
| [[S. N. Lakshmi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1927
| 2012-02-20
| [[Virudhunagar]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q7387707|Q7387707]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 95
| [[ഷാനോ ഖുറാന]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1927
|
| [[ജോധ്പുർ]]
|
| [[:d:Q15696296|Q15696296]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 96
| [[Jyotsna Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1927
| 2020-07-14
|
|
| [[:d:Q97376999|Q97376999]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 97
| [[T. Kanakam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1927
| 2015-07-21
| [[Kharagpur]]
|
| [[:d:Q6137435|Q6137435]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 98
| [[U. R. Jeevarathinam]]
| [[പ്രമാണം:URJeevarathinam.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1927
| 2000-07-26
| [[Unjalur]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q7863530|Q7863530]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 99
| [[Kuldip Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1927
| 1960-02-03
| [[ലാഹോർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q19892983|Q19892983]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 100
| [[Sriranjani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1927-02-22
| 1974-04-27
|
|
| [[:d:Q7586522|Q7586522]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 101
| [[P. A. Periyanayaki]]
| [[പ്രമാണം:PA Periyanayaki.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1927-04-14
| 1990
|
|
| [[:d:Q19547719|Q19547719]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 102
| [[Anjali Devi]]
| [[പ്രമാണം:Anjali Devi in Mangaiyarkarasi 1949.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1927-08-24
| 2014-01-13
| [[Peddapuram mandal]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q4765733|Q4765733]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 103
| [[Cuckoo Moray]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1928
| 1981-09-30
|
|
| [[:d:Q15930747|Q15930747]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 104
| [[Manorama Wagle]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1928
|
|
|
| [[:d:Q13119648|Q13119648]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 105
| [[ലക്ഷ്മിപ്രിയ മോഹപാത്ര]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1928
| 2021
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q15725164|Q15725164]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 106
| [[ദുലാരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1928-04-18
| 2013-01-18
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
| [[പൂണെ]]
| [[:d:Q15992928|Q15992928]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 107
| [[സുലോചന ലത്കർ]]
| [[പ്രമാണം:Sulochana Devi at the Dada Saheb Phalke Academy Awards, 2010.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1928-07-30
| 2023-06-04
| [[Khadaklat]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7636492|Q7636492]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 108
| [[Anupama Bhattacharjya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1928-08-19
| 2022-01-30
| [[Sivasagar]]
|
| [[:d:Q17338718|Q17338718]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 109
| [[Shaukat Kaifi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1928-10-21
| 2019-11-22
| [[ഹൈദരാബാദ് രാജ്യം]]
|
| [[:d:Q7490763|Q7490763]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 110
| [[Christine Finn]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി (1929–2007)
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1929
| 2007-12-05
| [[presidencies and provinces of British India]]
| [[Guildford]]
| [[:d:Q5111018|Q5111018]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 111
| [[Minati Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1929
| 2020-01-06
| [[കട്ടക്]]
| [[സൂറിച്ച്]]
| [[:d:Q15725027|Q15725027]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 112
| [[نرگس]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1929
|
|
|
| [[:d:Q28357269|Q28357269]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 113
| [[Mohana Cabral]]
| [[പ്രമാണം:Mohana Cabral.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1929-02-03
| 1990-09-11
| [[Socorro]]
|
| [[:d:Q25691171|Q25691171]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 114
| [[Usha Kiran]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1929-04-22
| 2000-03-09
| [[Vasai-Virar]]
| [[നാസിക്]]
| [[:d:Q7901881|Q7901881]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 115
| [[Shammi]]
|
|
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1929-04-24
| 2018-03-06<br/>2018-03-05
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q16092014|Q16092014]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 116
| [[Raavu Balasaraswathi]]
| [[പ്രമാണം:Raavu Balasaraswathi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1929-08-29
|
| [[Venkatagiri]]
|
| [[:d:Q7278444|Q7278444]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 117
| [[Anubha Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1930
| 1972-01-14
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
|
| [[:d:Q29335071|Q29335071]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 118
| [[Nirupa Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1930-01-04
| 2004-10-13
| [[Valsad]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q2763244|Q2763244]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 119
| [[Madhuri Bhatia]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1930-10-19
|
|
|
| [[:d:Q122436056|Q122436056]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 120
| [[T. G. Kamala Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1930-12-29
| 2012-08-16
| [[Karvetinagar mandal]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q3764125|Q3764125]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 121
| [[Pearl Padamsee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931
| 2000-04-24
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7158138|Q7158138]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 122
| [[Saroja Ramamrutham]]
| [[പ്രമാണം:Balayogini 1937film 2.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931
| 2019-10-15<br/>2019-10-14
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7424442|Q7424442]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 123
| [[T. P. Muthulakshmi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931
| 2008-05-29
| [[തൂത്തുക്കുടി|തൂത്തുക്കുടി തുറമുഖം]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q16310575|Q16310575]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 124
| [[Gita Ghatak]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931-01-23
| 2009-11-17
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q14915273|Q14915273]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 125
| [[Bina Rai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931-06-04<br/>1931-07-13
| 2009-12-06
| [[ലാഹോർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q523103|Q523103]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 126
| [[Manimala]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931-06-19
| 2016-06-16
| [[കട്ടക്]]
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
| [[:d:Q15724955|Q15724955]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 127
| [[ഗീത ദേയ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931-08-05
| 2011-01-17
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q519392|Q519392]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 128
| [[Meena Khadikar]]
| [[പ്രമാണം:Meena Khadikar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| 1931-09-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6807586|Q6807586]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 129
| [[Kalpana Kartik]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| 1931-09-19
|
| [[ലാഹോർ]]
|
| [[:d:Q6354365|Q6354365]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 130
| [[സൗകാർ ജാനകി]]
| [[പ്രമാണം:S Janaki .jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1931-12-12
|
| [[രാജമന്ദ്രി]]
|
| [[:d:Q3523662|Q3523662]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 131
| [[Renukamma Murugodu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1932
| 2008-06-25
| [[Murgod]]
| [[Murgod]]
| [[:d:Q25850463|Q25850463]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 132
| [[Gyanada Kakati]]
| [[പ്രമാണം:Gyanada Kakati.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1932
| 2025-01-08
|
|
| [[:d:Q91877176|Q91877176]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 133
| [[Sandhya Shantaram]]
| [[പ്രമാണം:Sandhya Mridul at Phoenix Marketcity 04.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1932
|
| [[കൊച്ചി]]
|
| [[:d:Q7416299|Q7416299]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 134
| [[ഷീലാ രമണി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1932-03-02
| 2015-07-15
| [[സിന്ധ്]]
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
| [[:d:Q7493133|Q7493133]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 135
| [[Nigar Sultana]]
| [[പ്രമാണം:Nigar Sultana Actress-By Rashid Ashraf.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1932-06-21
| 2000-05<br/>2000-04-21
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7032179|Q7032179]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 136
| [[Gloria Mohanty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1932-06-27
| 2014-12-11
| [[കട്ടക്]]
| [[കട്ടക്]]
| [[:d:Q15724036|Q15724036]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 137
| [[നദിര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1932-12-05
| 2006-02-09
| [[ബാഗ്ദാദ്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q464950|Q464950]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 138
| [[Vatsala Rajagopal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1933
|
|
|
| [[:d:Q16832129|Q16832129]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 139
| [[Purnima Das Verma]]
| [[പ്രമാണം:Purnima das verma.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1933
| 2013
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q61945511|Q61945511]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 140
| [[Farrukh Jaffar]]
| [[പ്രമാണം:Farrukh Jaffar in 2016.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1933
| 2021-10-15
| [[ജുൻപുർ ജില്ല]]
| [[ലഖ്നൗ]]
| [[:d:Q96354729|Q96354729]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 141
| [[കൃഷ്ണ കുമാരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1933-03-06
| 2018-01-24
| [[Naihati]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q6437449|Q6437449]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 142
| [[Sulochana Chavan]]
| [[പ്രമാണം:Sulochana Chavan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1933-03-13
| 2022-12-10
| [[മുംബൈ]]
| [[Girgaon]]
| [[:d:Q7636490|Q7636490]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 143
| [[Parbati Ghose]]
| [[പ്രമാണം:Parbati Ghose 2023 stamp of India.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1933-03-28
| 2018-02-11
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q15724579|Q15724579]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 144
| [[Kamini Kadam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1933-08
| 2000-06-29
| [[ബോംബെ പ്രവിശ്യ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q16014901|Q16014901]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 145
| [[മധുർ ജാഫ്രി]]
| [[പ്രമാണം:Madhur Jaffrey crop.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| 1933-08-13
|
| [[Civil Lines]]<br/>[[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q2556603|Q2556603]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 146
| [[കമല ദേവി]]
| [[പ്രമാണം:Robert Culp Kamala Devi I Spy 1966.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1933-10-08
| 2010
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q15441224|Q15441224]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 147
| [[Bina Das Manna]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1934
| 2010-02-01
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q107353874|Q107353874]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 148
| [[Meenakshi Goswami]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1934
| 2012
| [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]]
|
| [[:d:Q63275095|Q63275095]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 149
| [[Jamila Massey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1934-01-07
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q496683|Q496683]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 150
| [[M.N. LAKSHMI DEVI AMMA]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1934-04-14
|
| [[Mandya]]
|
| [[:d:Q21005610|Q21005610]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 151
| [[Kumkum]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1934-04-22
| 2020-07-28
| [[Hussainabad]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q15646287|Q15646287]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 152
| [[Chitra Sen]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1934-05-05
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5102302|Q5102302]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 153
| [[Bhanumati Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1934-05-15
| 2013-01-04
| [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]]
| [[പുരി]]
| [[:d:Q3202714|Q3202714]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 154
| [[കുമാരി കമല]]
| [[പ്രമാണം:Kumari Kamala.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1934-06-16
|
| [[Mayiladuthurai]]
|
| [[:d:Q6443609|Q6443609]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 155
| [[Urmila Bhatt]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1934-11-01
| 1997-02-22
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
| [[Juhu]]
| [[:d:Q15930605|Q15930605]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 156
| [[Ruma Guha Thakurta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1934-11-03
| 2019-06-03
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q7379114|Q7379114]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 157
| [[വിജയ മേത്ത]]
| [[പ്രമാണം:Vijaya mehta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| 1934-11-04
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q540297|Q540297]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 158
| [[രേണു സൈക്യ]]
| [[പ്രമാണം:Moromor Aita.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1934-12-10
| 2011-11-17
| [[Sripuria, Tinsukia]]
| [[ആസാം]]
| [[:d:Q7313573|Q7313573]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 159
| [[Smita Sinha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1934-12-16
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q108910212|Q108910212]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 160
| [[Neeta Sen]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1935
| 2006
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16017570|Q16017570]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 161
| [[E. V. Saroja]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1935-06-03
| 2006
|
|
| [[:d:Q5322192|Q5322192]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 162
| [[Shyama]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1935-06-07
| 2017-11-14
| [[ലാഹോർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7505949|Q7505949]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 163
| [[Mynavathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1935-07-26
| 2012-11-10
| [[Bhatkal]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q15721302|Q15721302]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 164
| [[C. R. Vijayakumari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1936
|
| [[Mettupalayam]]
|
| [[:d:Q18719320|Q18719320]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 165
| [[Medisetti Sathyavathi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1936
|
| [[Tanuku]]
|
| [[:d:Q28916643|Q28916643]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 166
| [[Asha Patil]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1936
| 2016-01-18
| [[കോലാപ്പൂർ]]
| [[കോലാപ്പൂർ]]
| [[:d:Q22132849|Q22132849]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 167
| [[സുബ്ബലക്ഷ്മി (Q17495917)|സുബ്ബലക്ഷ്മി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1936-04-21
| 2023-11-30
| [[ചെന്നൈ]]
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| [[:d:Q17495917|Q17495917]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 168
| [[Sushma Seth]]
| [[പ്രമാണം:SushmaSeth.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1936-06-20
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q3632832|Q3632832]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 169
| [[ജമുണ]]
| [[പ്രമാണം:Jamuna Telugu Actress.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1936-08-30
| 2023-01-27
| [[ഹംപി]]
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q6148297|Q6148297]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 170
| [[സുധ മൽഹോത്ര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1936-11-30
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7633738|Q7633738]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 171
| [[ചിന്ദോഡി ലീല]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1937
| 2010-01-21
|
|
| [[:d:Q5100340|Q5100340]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 172
| [[Leelavathi]]
| [[പ്രമാണം:Dr. Leelavati.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1937<br/>1938
| 2023-12-08
| [[ബെൽത്തങ്ങടി]]
| [[Nelamangala]]
| [[:d:Q6516295|Q6516295]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 173
| [[Priya Rajvansh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1937
| 2000-03-27
| [[ഷിംല]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7246473|Q7246473]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 174
| [[Kishori Ballal]]
| [[പ്രമാണം:Kishori-ballal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1937<br/>1938
| 2020-02-18
| [[കർണാടക]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q22261221|Q22261221]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 175
| [[ഹരിനി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1937<br/>1934-06-06
|
| [[ഉഡുപ്പി]]
|
| [[:d:Q15723133|Q15723133]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 176
| [[Lolita Chatterjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1937
| 2018-05-09
|
|
| [[:d:Q54806875|Q54806875]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 177
| [[Kozhikode Sarada]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1937
| 2021-11-08
|
|
| [[:d:Q115555409|Q115555409]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 178
| [[Padmarani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1937-01-25
| 2016-01-25
| [[പൂണെ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q22281323|Q22281323]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 179
| [[സുധ ശിവ്പുരി]]
| [[പ്രമാണം:Sudha Shivpuri.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1937-07-14
| 2015-05-20
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7633743|Q7633743]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 180
| [[Asha Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1938
| 2024-08-25
|
|
| [[:d:Q12415309|Q12415309]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 181
| [[Naima Khan Upreti]]
| [[പ്രമാണം:Naima Upreti.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1938
| 2018-06-15
| [[അൽമോറ]]
|
| [[:d:Q56875972|Q56875972]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 182
| [[Girija]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1938-03-03
| 1995-09-05
| [[Kankipadu]]
| [[ടി. നഗർ]]
| [[:d:Q5564269|Q5564269]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 183
| [[Kaberi Bose]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1938-03-28
| 1977-02-18
|
|
| [[:d:Q6344052|Q6344052]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 184
| [[Lakshmi Kanakala]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1939
| 2018-02-03
|
|
| [[:d:Q25576476|Q25576476]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 185
| [[Anita Guha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1939-01-17
| 2007-06-20
|
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q4765538|Q4765538]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 186
| [[Kanan Kaushal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1939-03-21
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q6360604|Q6360604]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 187
| [[Shalini Mardolkar]]
| [[പ്രമാണം:Bharat Bhusan and Shalini Mardolkar (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1939-08-15
| 2013-01-07
| [[Mardol]]
| [[Vasai]]
| [[:d:Q25691174|Q25691174]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 188
| [[Basabi Nandi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1939-12-05
| 2018-07-22
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q51566309|Q51566309]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 189
| [[Eva Asao]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1940
| 1988
| [[Sivasagar]]
|
| [[:d:Q63322949|Q63322949]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 190
| [[A. Sakunthala]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1940
| 2024-09-17
| [[Arisipalayam Gram Panchayat]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q85304167|Q85304167]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 191
| [[Ameeta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1940-04-11
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q4742143|Q4742143]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 192
| [[M. N. Rajam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1940-05-25
|
|
|
| [[:d:Q12127506|Q12127506]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 193
| [[Subrata Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| 1940-07-18
| 2004-02-25
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q104626323|Q104626323]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 194
| [[Uma Shivakumar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1941
| 2013-06-25
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q15716797|Q15716797]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 195
| [[Anjana Mumtaz]]
| [[പ്രമാണം:Anjana.Mumtaz.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1941-01-04
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q12412964|Q12412964]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 196
| [[സന്ധ്യ റോയ്]]
| [[പ്രമാണം:Sandhya Roy 1975.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1941-04-11
|
| [[Nabadwip]]
|
| [[:d:Q7416296|Q7416296]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 197
| [[Ashalata Wabgaonkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1941-07-02
| 2020-09-22
| [[ഗോവ]]
| [[Satara]]
| [[:d:Q4804549|Q4804549]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 198
| [[ലില്ലി ചക്രവർത്തി]]
| [[പ്രമാണം:Lily Chakravarty.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1941-08-08
|
| [[ധാക്ക|ഢാക്ക]]
|
| [[:d:Q20985303|Q20985303]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 199
| [[സരിത ജോഷി]]
| [[പ്രമാണം:Photo Of Sarita Joshi From The Celebs grace the Kashish Film Festival press meet.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| 1941-10-17
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7424124|Q7424124]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 200
| [[രാധ കുമാരി]]
| [[പ്രമാണം:Kumari Radha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1942
| 2012-03-08
| [[Vizianagaram]]
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q19665473|Q19665473]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 201
| [[గూడూరు సావిత్రి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1942
|
|
|
| [[:d:Q15698969|Q15698969]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 202
| [[Seema Deo]]
| [[പ്രമാണം:SeemaDeo.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1942-03-27
| 2023-08-24
| [[മുംബൈ]]
| [[ബാന്ദ്ര]]
| [[:d:Q7445863|Q7445863]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 203
| [[Minoo Mumtaz]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1942-04-26
| 2021-10-23
| [[മുംബൈ]]
| [[ടോറോണ്ടോ|ടൊറാന്റോ]]
| [[:d:Q6869043|Q6869043]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 204
| [[Sabira Merchant]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1942-08-07
|
|
|
| [[:d:Q7396215|Q7396215]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 205
| [[K. Rani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1943
| 2018-07-13
|
|
| [[:d:Q22279912|Q22279912]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 206
| [[Vimi]]
| [[പ്രമാണം:Vimmi. London. 1968.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1943-01-01
| 1977-08-22
| [[ജലന്ധർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7931282|Q7931282]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 207
| [[എൽ വിജയലക്ഷ്മി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1943
|
| [[എറണാകുളം]]
|
| [[:d:Q11056959|Q11056959]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 208
| [[Sachu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1943
|
| [[Mylapore]]
|
| [[:d:Q15704302|Q15704302]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 209
| [[Bela Bose]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1943-01-01
| 2023-02-20
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16911038|Q16911038]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 210
| [[Beena Banerjee]]
| [[പ്രമാണം:BeenaBanerjee.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1943-02-19
|
|
|
| [[:d:Q15930081|Q15930081]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 211
| [[Dolly Thakore]]
| [[പ്രമാണം:Premiere of 'Rock Of Ages' 05 Dolly Thakore.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1943-03-10
|
| [[Kohat]]
|
| [[:d:Q5289359|Q5289359]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 212
| [[ദേവിക (Q5267043)|ദേവിക]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1943-04-25
| 2002-05-02<br/>2002-04-25
| [[ചെന്നൈ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q5267043|Q5267043]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 213
| [[കൽപന]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1943-07-08
| 1979-05-12
| [[South Canara District]]
| [[Gotur, Belgaum]]
| [[:d:Q13158764|Q13158764]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 214
| [[Manjit Aulkh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1943-07-15
|
| [[Chotian(Bathinda)]]
|
| [[:d:Q20609060|Q20609060]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 215
| [[Nirmal Rishi]]
| [[പ്രമാണം:Nirmal Rishi.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1943-08-28
|
| [[ബഠിംഡാ]]
|
| [[:d:Q41693692|Q41693692]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 216
| [[തനുജ]]
| [[പ്രമാണം:Tanuja attending Durga puja in 2021.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| 1943-09-23
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q146724|Q146724]]
| 31
|-
| style='text-align:right'| 217
| [[Nanjil Nalini]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1944
| 2020-01-19
| [[തക്കല]]
|
| [[:d:Q84369599|Q84369599]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 218
| [[Miss Shefali]]
|
|
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1944
| 2020-02-06
| [[Narayanganj]]
| [[Sodepur]]
| [[:d:Q84479721|Q84479721]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 219
| [[B. Jaya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1944-09-03
| 2021-06-03
| [[കൊല്ലെഗൽ]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q19276584|Q19276584]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 220
| [[Rajshree]]
| [[പ്രമാണം:Rajshree - ETH Bibliothek Com L15-0265-0004-0005.tif|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1944-10-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7286437|Q7286437]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 221
| [[Zaheeda Hussain]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1944-10-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q8064629|Q8064629]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 222
| [[Anjana Bhowmick]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1944-12-30
| 2024-02-17
| [[Cooch Behar]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q4765765|Q4765765]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 223
| [[Usha Ganguly]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945
| 2020-04-23
| [[ജോധ്പുർ]]<br/>[[കാൺപൂർ]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q7901876|Q7901876]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 224
| [[ജമീല മാലിക് (Q17581411)|ജമീല മാലിക്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945
| 2020-01-28
| [[കൊല്ലം]]
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| [[:d:Q17581411|Q17581411]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 225
| [[Sulata Chowdhury]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945
| 1997-09-16
|
|
| [[:d:Q56849473|Q56849473]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 226
| [[Jharana Das]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945
| 2022-12-01
|
|
| [[:d:Q1372499|Q1372499]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 227
| [[ഇന്ദ്രാണി മുഖർജി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1945
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q12415694|Q12415694]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 228
| [[Asha Puthli]]
| [[പ്രമാണം:Asha Puthli 01.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1945-02-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q434399|Q434399]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 229
| [[ബി.റ്റി. ലതിക]]
|
| ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തക, എഴുത്തുകാരി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1945-04-04
|
|
|
| [[:d:Q15719746|Q15719746]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 230
| [[Kanthimathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945-08-30
| 2011-09-09
| [[Manamadurai]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q6365453|Q6365453]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 231
| [[രാജശ്രീ]]
| [[പ്രമാണം:Rajasree.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945-08-31
|
| [[Eluru]]
|
| [[:d:Q16344332|Q16344332]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 232
| [[Yengkhom Roma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945-09-23
|
| [[ഇംഫാൽ]]
|
| [[:d:Q22280111|Q22280111]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 233
| [[സുമിത സന്യാൽ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945-10-09
| 2017-07-09
| [[ഡാർജിലിങ്|ഡാർജിലിംഗ്]]
|
| [[:d:Q7637150|Q7637150]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 234
| [[Anju Mahendru]]
| [[പ്രമാണം:Anju Mahendroo, Urvashi Dholakia at Mushtaq Sheikh's birthday bash (11).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1946-01-11
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q4765869|Q4765869]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 235
| [[സുലഭ ആര്യ]]
| [[പ്രമാണം:Sulabha Arya 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1946-07-15
|
|
|
| [[:d:Q15697674|Q15697674]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 236
| [[Kalpana Mohan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1946-07-18
| 2012-01-04
| [[ശ്രീനഗർ]]
| [[പൂണെ]]
| [[:d:Q6354369|Q6354369]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 237
| [[Sabina Fernandes]]
| [[പ്രമാണം:Sabina Fernandes during the tiatr Novo Dis Udetanam (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1946-08-13
|
| [[Cortalim]]
|
| [[:d:Q125578106|Q125578106]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 238
| [[Geetanjali]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1947
| 2019-10-31
| [[രാജമന്ദ്രി]]
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q15698163|Q15698163]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 239
| [[Shakuntala Barua]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1947-04-22
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q20985271|Q20985271]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 240
| [[Rama Prabha]]
| [[പ്രമാണം:Rama Prabha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1947-05-05
|
| [[കാദിരി]]
|
| [[:d:Q7288658|Q7288658]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 241
| [[Suhas Joshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1947-07-12
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q7635223|Q7635223]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 242
| [[സിമി ഗരേവാൾ]]
| [[പ്രമാണം:SimiGarewal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1947-10-17
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q541513|Q541513]]
| 28
|-
| style='text-align:right'| 243
| [[Soma Dey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1947-10-18
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q38233817|Q38233817]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 244
| [[Shubhangi Joshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948
| 2018-09-05
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q56476618|Q56476618]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 245
| [[Annapoorna]]
| [[പ്രമാണം:అన్నపూర్ణ, తెలుగు సినిమా నటి.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948
|
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q4767988|Q4767988]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 246
| [[Asha Kale]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4804505|Q4804505]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 247
| [[Manju Singh]]
| [[പ്രമാണം:ManjuSingh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948
| 2022-04-14
|
|
| [[:d:Q6750434|Q6750434]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 248
| [[రేకందాస్ ఉత్తరమ్మ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948
|
|
|
| [[:d:Q13008353|Q13008353]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 249
| [[Laxmi Chhaya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948-01-07
| 2004-05-09
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q6505202|Q6505202]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 250
| [[Leela Roy Ghosh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948-02-03
| 2012-05-11
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q16019393|Q16019393]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 251
| [[Pratima Kazmi]]
| [[പ്രമാണം:Pratima Kazmi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948-06-13
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7238704|Q7238704]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 252
| [[Nazima]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948-06-14
| 1975-09-19
| [[നാസിക്]]
|
| [[:d:Q6983461|Q6983461]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 253
| [[വെന്നിര ആഡായി നിർമ്മല]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948-06-27
|
| [[കുംഭകോണം]]
|
| [[:d:Q7920155|Q7920155]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 254
| [[Vanisri]]
| [[പ്രമാണം:Vanisri.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948-08-03
|
| [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]]
|
| [[:d:Q7914980|Q7914980]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 255
| [[B. V. Radha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948-08-15
| 2017-09-10
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q4834242|Q4834242]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 256
| [[Bhakti Barve]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948-09-10
| 2001-02-12
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4900878|Q4900878]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 257
| [[പെർസിസിന്ന ഖംബത്ത]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948-10-02
| 1998-08-18
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q432731|Q432731]]
| 24
|-
| style='text-align:right'| 258
| [[ജ്യോതി ലക്ഷ്മി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948-11-02
| 2016-08-08
| [[കാഞ്ചീപുരം]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q17581424|Q17581424]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 259
| [[K. R. Indira Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1949-01-01
| 2017-03-16
|
|
| [[:d:Q28961100|Q28961100]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 260
| [[Padma Khanna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1949-03-10<br/>1940-03-10
|
| [[വാരാണസി]]
|
| [[:d:Q7123831|Q7123831]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 261
| [[Sumitra Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1949-03-30
| 2003-05-21
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q13060080|Q13060080]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 262
| [[R.T. Rama]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1949-06-25
|
| [[ദാവൺഗരെ]]
|
| [[:d:Q53610776|Q53610776]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 263
| [[ജാനകി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1949-08-28
|
| [[Peddapuram mandal]]
|
| [[:d:Q15702291|Q15702291]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 264
| [[Kalairani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
|
|
| [[:d:Q6350191|Q6350191]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 265
| [[മലൈക ഷേണായ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
|
|
| [[:d:Q6741093|Q6741093]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 266
| [[Manasi Scott]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Scott walks the ramp at the Bombay Times Fashion Week (03) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
|
|
| [[:d:Q15261702|Q15261702]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 267
| [[മൗസം മക്കാർ]]
| [[പ്രമാണം:Mouzam Makkar.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q58763927|Q58763927]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 268
| [[Kshetrimayum Rashi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1950
|
|
|
| [[:d:Q106880962|Q106880962]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 269
| [[Nayana Apte Joshi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1950-02-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q13118180|Q13118180]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 270
| [[Kalpana Rai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1950-05-09
| 2008-02-06
| [[Kakinada]]
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q15692081|Q15692081]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 271
| [[ബി.ജയശ്രീ]]
| [[പ്രമാണം:B Jayashree during a shoot of Ishtakamya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി, ഗായിക,നാടക വ്യക്തിത്വം
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1950-06-09
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16145324|Q16145324]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 272
| [[Daisy Irani]]
| [[പ്രമാണം:Daisy Irani at the audio release of 'Shirin Farhad Ki Toh Nikal Padi'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1950-06-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5209729|Q5209729]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 273
| [[Leena Chandavarkar]]
| [[പ്രമാണം:Leena Chandavarkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1950-08-29
|
| [[ധാർവാഡ്]]
|
| [[:d:Q6516340|Q6516340]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 274
| [[Suhasini Mulay]]
| [[പ്രമാണം:Suhasini Mulay.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1950-11-20
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q7635226|Q7635226]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 275
| [[Lakshmi Chandrashekar]]
| [[പ്രമാണം:Lakshmi Chandrashekar.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q47462708|Q47462708]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 276
| [[Kommajosyula Indradevi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951
|
|
|
| [[:d:Q15693981|Q15693981]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 277
| [[പവല ശ്യാമള]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951
|
|
|
| [[:d:Q25575107|Q25575107]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 278
| [[Bharathi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-01-15
|
| [[തൂത്തുക്കുടി|തൂത്തുക്കുടി തുറമുഖം]]
|
| [[:d:Q20675998|Q20675998]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 279
| [[Manjula]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-04-05
| 1986-09-12
| [[Tumkur]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q6750444|Q6750444]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 280
| [[Taru Devani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-04-22
|
| [[യുഗാണ്ട|ഉഗാണ്ട]]
|
| [[:d:Q108362607|Q108362607]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 281
| [[Telangana Shakuntala]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-06-09
| 2014-06-14
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q7695632|Q7695632]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 282
| [[ത്രിശ്ശൂർ എൽസി (Q16202791)|ത്രിശ്ശൂർ എൽസി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-07-19
|
| [[തൃശ്ശൂർ]]
|
| [[:d:Q16202791|Q16202791]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 283
| [[Rama Vij]]
| [[പ്രമാണം:RamaVij.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-09-05
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7288671|Q7288671]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 284
| [[Anita Das]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-10-01
| 2018-05-11
| [[ജജ്പുർ ജില്ല]]
| [[കട്ടക്]]
| [[:d:Q15723616|Q15723616]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 285
| [[Geeta Khanna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-12-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5529954|Q5529954]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 286
| [[Gitanjali Aiyar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1952
| 2023-06-07
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q119224912|Q119224912]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 287
| [[ఆలపాటి లక్ష్మి]]
| [[പ്രമാണം:Alapati Lakshmi.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1952
|
|
|
| [[:d:Q16310929|Q16310929]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 288
| [[Asha Patel]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1952-01-27
|
|
|
| [[:d:Q4804511|Q4804511]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 289
| [[വൈശാലി കാസറവള്ളി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1952-04-12
| 2010-09-27
| [[ഗുൽബർഗ]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q7908859|Q7908859]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 290
| [[Vandana Gupte]]
| [[പ്രമാണം:Vandana Gupte.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1952-07-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7914348|Q7914348]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 291
| [[കമല കമലേഷ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1952-10-23
|
| [[കൊച്ചി]]
|
| [[:d:Q17411228|Q17411228]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 292
| [[Yogeeta Bali]]
| [[പ്രമാണം:YogeetaBali.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1952-12-29
|
|
|
| [[:d:Q3765218|Q3765218]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 293
| [[Peeya Rai Chowdhary]]
| [[പ്രമാണം:Peeya Rai Choudhary at the premiere of Ahista Ahista.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q3374204|Q3374204]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 294
| [[Anusuya Majumdar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1953
|
|
|
| [[:d:Q4777947|Q4777947]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 295
| [[Daljeet Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1953
| 2022-11-17
|
| [[Sudhar]]
| [[:d:Q5211051|Q5211051]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 296
| [[ജയശ്രീ ടി.]]
| [[പ്രമാണം:JayshreeT (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1953
|
|
|
| [[:d:Q6167973|Q6167973]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 297
| [[Sheena Chohan]]
| [[പ്രമാണം:Sheena Chohan at Sailor Today Awards (7).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7492374|Q7492374]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 298
| [[Tanvi Kishore]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
| [[ബഹ്റൈൻ]]
|
| [[:d:Q17411236|Q17411236]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 299
| [[Aditi Vasudev]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
|
|
| [[:d:Q18977603|Q18977603]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 300
| [[Jaya Ojha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
| [[Sri Ganganagar]]
|
| [[:d:Q21934299|Q21934299]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 301
| [[Preeti Ganguly]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1953-05-17
| 2012-12-02
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q3630933|Q3630933]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 302
| [[മഞ്ജുള വിജയകുമാർ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1953-09-09
| 2013-07-23
|
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q6750452|Q6750452]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 303
| [[Aarathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1954
|
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q4661683|Q4661683]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 304
| [[ബീന കാക്]]
|
| ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തക
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1954-02-15
|
| [[ഭരത്പൂർ, രാജസ്ഥാൻ|ഭരത്പൂർ]]
|
| [[:d:Q4879891|Q4879891]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 305
| [[Anita Kanwal]]
| [[പ്രമാണം:Anita kanwal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1954-04-09
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q4765560|Q4765560]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 306
| [[Sathyapriya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1954-05-15
|
| [[Tambaram]]
|
| [[:d:Q17581407|Q17581407]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 307
| [[Sulakshana Pandit]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1954-07-12
|
| [[Raigarh]]
|
| [[:d:Q3632513|Q3632513]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 308
| [[Priya Tendulkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1954-10-19
| 2002-09-19
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q3630378|Q3630378]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 309
| [[Chetana Das]]
| [[പ്രമാണം:Chetana Das.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1954-11-04
|
| [[ഷില്ലോങ്ങ്]]
|
| [[:d:Q491459|Q491459]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 310
| [[Hema Chaudhary]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q21931989|Q21931989]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 311
| [[Mamata Shankar]]
| [[പ്രമാണം:Mamata-Shankar-actor-dancer-choreographer-Kolkata-India-Copyright-Foto-by-Monica-Boirar-aka-Monica-Beurer.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-01-07
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6745457|Q6745457]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 312
| [[Asha Khadilkar]]
| [[പ്രമാണം:Asha Khadilkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-01-11
|
|
|
| [[:d:Q4804506|Q4804506]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 313
| [[Honey Irani]]
| [[പ്രമാണം:Honey Irani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-01-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q764803|Q764803]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 314
| [[Prema Narayan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-04-04
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q7240196|Q7240196]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 315
| [[Kalpana Iyer]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-04-17
|
| [[Amroha]]
|
| [[:d:Q6354364|Q6354364]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 316
| [[Vadivukkarasi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-06-06
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q11011658|Q11011658]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 317
| [[Mithu Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-06-19
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q30123180|Q30123180]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 318
| [[Ranjana Deshmukh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-07-23
| 2000-03-03
| [[മുംബൈ]]
| [[ശിവാജി പാർക്ക്, മുംബൈ]]
| [[:d:Q7293110|Q7293110]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 319
| [[Neena Kulkarni]]
| [[പ്രമാണം:Neena Kulkarni.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-08-15
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q6986881|Q6986881]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 320
| [[Smita Hai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-10-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q43025661|Q43025661]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 321
| [[Usha Chavan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-10-17
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7901875|Q7901875]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 322
| [[Rita Bhaduri]]
| [[പ്രമാണം:RitaBhaduri.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-11-04
| 2018-07-17
| [[ലഖ്നൗ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7336478|Q7336478]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 323
| [[ജയചിത്ര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1956
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6167455|Q6167455]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 324
| [[Ganavi Laxman]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1956
|
|
|
| [[:d:Q126415175|Q126415175]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 325
| [[കുട്ടി പദ്മിനി]]
| [[പ്രമാണം:Kutty padmini.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1956-06-05
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6448628|Q6448628]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 326
| [[റിത ദത്ത ചക്രവർത്തി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1956-07-04
|
| [[ധാക്ക|ഢാക്ക]]
|
| [[:d:Q7336510|Q7336510]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 327
| [[Vidya Murthy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1956-07-18
|
| [[മടിക്കേരി]]
|
| [[:d:Q59714310|Q59714310]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 328
| [[Sanghamitra Bandyopadhyay]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1956-08-08
| 2016-10-28
|
|
| [[:d:Q22276952|Q22276952]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 329
| [[Daniela Doria]]
|
| ഇറ്റലിയൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇറ്റലി]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1956-09-12
|
| [[റോം]]
|
| [[:d:Q17328057|Q17328057]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 330
| [[Ranjeeta Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1956-09-22
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q7293124|Q7293124]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 331
| [[రేకందాస్ ప్రేమలత]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957
|
|
|
| [[:d:Q16315657|Q16315657]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 332
| [[Alka Nupur]]
| [[പ്രമാണം:Alka Nupur in arabasque after completion of a toda.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957
|
| [[അലിഗഢ്]]
|
| [[:d:Q18351243|Q18351243]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 333
| [[റീന റോയ്]]
| [[പ്രമാണം:Evelyn-Sharma-snapped-attending-the-Knight-Frank-India-event-2 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957-01-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q157901|Q157901]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 334
| [[Sadia Dehlvi]]
| [[പ്രമാണം:Sadia Dehlvi bharat-s-tiwari-photography-IMG 8301 July 19, 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957-06-16
| 2020-08-05
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7397899|Q7397899]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 335
| [[Kavita Chaudhary]]
| [[പ്രമാണം:Kavita Choudhry.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957-07-25
| 2024-02-15
|
| [[അമൃത്സർ]]
| [[:d:Q24883116|Q24883116]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 336
| [[Bharati Achrekar]]
| [[പ്രമാണം:Bharti Achrekar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957-10-15<br/>1960
|
|
|
| [[:d:Q4901204|Q4901204]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 337
| [[Kitu Gidwani]]
| [[പ്രമാണം:Kitu Gidwani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957-10-22<br/>1967-10-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3634967|Q3634967]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 338
| [[Priti Sapru]]
| [[പ്രമാണം:Priti Sapru.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957-12-24
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7245981|Q7245981]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 339
| [[Talluri Rameshwari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1958-01-06
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q7680192|Q7680192]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 340
| [[Shoma Anand]]
| [[പ്രമാണം:ShomaAnand.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1958-02-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7500268|Q7500268]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 341
| [[മഹുവ റോയ് ചൗദരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1958-09-24
| 1986-07-22
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q13059245|Q13059245]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 342
| [[രാഗിണി ഷാ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1958-10-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16734856|Q16734856]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 343
| [[സുഭാഷിനി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1958-10-18
|
|
|
| [[:d:Q7631262|Q7631262]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 344
| [[Swaroop Sampat]]
| [[പ്രമാണം:Swaroop Sampat.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1958-11-03
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7653917|Q7653917]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 345
| [[Naveen Saini]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1958-11-19
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q19818645|Q19818645]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 346
| [[Nirmiti Sawant]]
| [[പ്രമാണം:Nirmiti Sawant.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7040068|Q7040068]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 347
| [[Padma Kumta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959
| 2017-03-06
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q52408533|Q52408533]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 348
| [[Geetha Nair]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959
| 2023-03-08
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| [[:d:Q117074710|Q117074710]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 349
| [[Naina Balsaver]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959
|
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q6959696|Q6959696]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 350
| [[Radha Bartake]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959
|
| [[മഡ്ഗാവ്]]
|
| [[:d:Q16193312|Q16193312]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 351
| [[నాగమణి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959
|
| [[കിഴക്കേ ഗോദാവരി ജില്ല]]
|
| [[:d:Q20560783|Q20560783]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 352
| [[Jayamala]]
| [[പ്രമാണം:Jayamala.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959-02-28
|
| [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q6123633|Q6123633]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 353
| [[Guddi Maruti]]
| [[പ്രമാണം:Guddi Maruti.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959-04-04
|
|
|
| [[:d:Q12423834|Q12423834]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 354
| [[നീന ഗുപ്ത (Q6986875)|നീന ഗുപ്ത]]
| [[പ്രമാണം:Neena Gupta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959-06-04
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q6986875|Q6986875]]
| 24
|-
| style='text-align:right'| 355
| [[Manjula Gururaj]]
| [[പ്രമാണം:Manjula Gururaj.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959-06-10
|
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q6750448|Q6750448]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 356
| [[Ragasudha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959-10-26
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q55878767|Q55878767]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 357
| [[Sushma Shrestha]]
| [[പ്രമാണം:Poornima rocking the stage 2013-09-30 23-15.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7648978|Q7648978]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 358
| [[Gayatri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]<br/>[[Ravulapalem]]
|
| [[:d:Q18686306|Q18686306]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 359
| [[Kunika]]
| [[പ്രമാണം:Kunika at Sailor Today Awards (5) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-01-01<br/>1964-02-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6444681|Q6444681]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 360
| [[Rita Wolf]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-02-25
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q15500928|Q15500928]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 361
| [[Prabha Sinha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-04-16
|
|
|
| [[:d:Q7237213|Q7237213]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 362
| [[Amardeep Jha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-06-14
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q4740212|Q4740212]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 363
| [[Vijayalakshmi Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-07-19
|
|
|
| [[:d:Q106464856|Q106464856]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 364
| [[Apara Mehta]]
| [[പ്രമാണം:Apara Mehta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-08-13
|
| [[Bhavnagar]]
|
| [[:d:Q4779112|Q4779112]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 365
| [[Ketki Dave]]
| [[പ്രമാണം:KetkiDave.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-08-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6395418|Q6395418]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 366
| [[Amita Khopkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-09-25
|
|
|
| [[:d:Q18211037|Q18211037]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 367
| [[Himani Shivpuri]]
| [[പ്രമാണം:Himani shivpuri.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-10-24
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q3785692|Q3785692]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 368
| [[Geetanjali Tikekar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1961-03-18
|
|
|
| [[:d:Q16832140|Q16832140]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 369
| [[Lillete Dubey]]
| [[പ്രമാണം:Lillete dubey.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1961-05-13<br/>1953-09-07<br/>1953
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q1628810|Q1628810]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 370
| [[Kuyili]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1961-06-14
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q19666192|Q19666192]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 371
| [[Bharti Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Picbharti.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1961-10-15
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q29913116|Q29913116]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 372
| [[Laboni Sarkar]]
| [[പ്രമാണം:Laboni Sarkat 2024 AFA.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6467144|Q6467144]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 373
| [[Seema Kelkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962
|
| [[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റ്]]
|
| [[:d:Q16194633|Q16194633]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 374
| [[Bindiya Goswami]]
| [[പ്രമാണം:Bindiya.Goswami.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-01-06<br/>1961-01-06
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4914024|Q4914024]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 375
| [[അപരാജിത മൊഹന്തി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-01-31
|
| [[Sambalpur]]
|
| [[:d:Q4779123|Q4779123]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 376
| [[Seema Bhargav]]
| [[പ്രമാണം:Seema Pahwa in March 2020.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-02-10
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7445862|Q7445862]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 377
| [[Kovai Sarala]]
| [[പ്രമാണം:Kovai Sarala.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-04-07
|
| [[കോയമ്പത്തൂർ]]
|
| [[:d:Q6434821|Q6434821]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 378
| [[Natasha Rastogi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-05-14
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q6968492|Q6968492]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 379
| [[Mahasweta Ray]]
| [[പ്രമാണം:Mahasweta-Ray.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-07-02
|
| [[പുരി]]
|
| [[:d:Q6575740|Q6575740]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 380
| [[Tasneem Sheikh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-08-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7687584|Q7687584]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 381
| [[Swati Anand]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-08-26
|
| [[ഉജ്ജൈൻ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q31173858|Q31173858]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 382
| [[Shreela Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Shreela Ghosh - Kolkata 2014-02-14 3217.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-09-25
|
| [[ഷില്ലോങ്ങ്]]
|
| [[:d:Q7503555|Q7503555]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 383
| [[കെ ആർ വത്സല]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-10-12
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
| [[:d:Q18210664|Q18210664]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 384
| [[Satarupa Sanyal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-11-12
|
| [[Bardhaman]]
|
| [[:d:Q7425950|Q7425950]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 385
| [[Abha Parmar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1963
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19895107|Q19895107]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 386
| [[Fathima Babu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1963
|
| [[പുതുച്ചേരി]]
|
| [[:d:Q64748099|Q64748099]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 387
| [[Sonali Chakraborty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1963
| 2022-10-31
|
|
| [[:d:Q114976759|Q114976759]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 388
| [[Jaya Seal]]
| [[പ്രമാണം:JS190.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1963-02-19
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q6167421|Q6167421]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 389
| [[Anita Raj]]
| [[പ്രമാണം:AnitaRaj.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1963-02-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4765619|Q4765619]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 390
| [[S. P. Sailaja]]
| [[പ്രമാണം:S.P. Sailaja in 1999.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1963-07-22
|
| [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]]
|
| [[:d:Q3522229|Q3522229]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 391
| [[റിനി സൈമൺ ഖന്ന]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964
|
|
|
| [[:d:Q7335040|Q7335040]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 392
| [[സവിത പ്രഭുനെ]]
| [[പ്രമാണം:Savita prabhune colors indian telly awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19895366|Q19895366]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 393
| [[Ambika Rao]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964
| 2022
|
|
| [[:d:Q117699222|Q117699222]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 394
| [[Virginia Rodrigues]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964
|
|
|
| [[:d:Q130377426|Q130377426]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 395
| [[Sonu Walia]]
| [[പ്രമാണം:SonuWalia02.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-02-19
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7562409|Q7562409]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 396
| [[Prachi Thakker]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-04-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q28957253|Q28957253]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 397
| [[Kiran Juneja]]
| [[പ്രമാണം:Kiran Juneja at Engagement ceremony of Arjun Hitkari with Gayatri(1) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-07-17
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q6414804|Q6414804]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 398
| [[Vaishali Thakkar]]
| [[പ്രമാണം:Vaishali Thakkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-07-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16832118|Q16832118]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 399
| [[Smita Bharti]]
| [[പ്രമാണം:Smita Bharti.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-08-02
|
| [[ഭിലായി]]
|
| [[:d:Q26899256|Q26899256]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 400
| [[Richa Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-08-06
| 1996-12-10
| [[മുംബൈ]]
| [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം]]
| [[:d:Q7323502|Q7323502]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 401
| [[రేకందాస్ గుణవతి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-08-22
|
|
|
| [[:d:Q16315654|Q16315654]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 402
| [[Navni Parihar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-09-23<br/>1964-09-13
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q15650292|Q15650292]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 403
| [[Swati Chitnis]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-10-17
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q20676241|Q20676241]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 404
| [[Sonia Singh]]
| [[പ്രമാണം:Sonia Singh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-11-04
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q16223965|Q16223965]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 405
| [[Prenal Oberai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-12-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19663063|Q19663063]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 406
| [[Rhea Pillai]]
| [[പ്രമാണം:Rhea pillai.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7320303|Q7320303]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 407
| [[രാദു]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-02-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16201757|Q16201757]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 408
| [[Archana Joglekar]]
| [[പ്രമാണം:Archana Joglekar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-03-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4785559|Q4785559]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 409
| [[Anuradha Patel]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-03-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4777879|Q4777879]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 410
| [[ദീപിക ചിഖാലിയ]]
| [[പ്രമാണം:Dipika Chikhlia in 2021 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രിയും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകയും
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-04-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5250629|Q5250629]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 411
| [[Asawari Joshi]]
| [[പ്രമാണം:AsawariJoshi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-05-06
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3624766|Q3624766]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 412
| [[Runu Parija]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-05-15
| 2014-10-24
|
|
| [[:d:Q18341113|Q18341113]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 413
| [[ജയശ്രീ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-05-24
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q16730227|Q16730227]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 414
| [[Zenobia Shroff]]
| [[പ്രമാണം:Shroff Sacred Heart University Film TV Master Program November 2018.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| 1965-05-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q111263888|Q111263888]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 415
| [[Nivedita Joshi- Saraf]]
| [[പ്രമാണം:NiveditaJoshi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-06-06
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7041766|Q7041766]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 416
| [[Diya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-06-07
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5285006|Q5285006]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 417
| [[Pallavi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-06-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7127773|Q7127773]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 418
| [[രജനി (Q7285732)|രജനി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-07-27
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7285732|Q7285732]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 419
| [[Malabika Sen]]
| [[പ്രമാണം:Indian Dancer (Malabika Sen).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-08-27
|
|
|
| [[:d:Q87860248|Q87860248]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 420
| [[അരുണ മുച്ചർല]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-09-13
|
| [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]]
|
| [[:d:Q4802166|Q4802166]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 421
| [[Alka Kubal]]
| [[പ്രമാണം:AlkaKubal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-09-23
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4727621|Q4727621]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 422
| [[Kavitha]]
| [[പ്രമാണം:Kavitha Dasaratharaj.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-09-28
|
|
|
| [[:d:Q15692170|Q15692170]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 423
| [[സോണാലി സച്ദേവ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-09-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16832078|Q16832078]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 424
| [[Navneet Nishan]]
| [[പ്രമാണം:Navneet Nishan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-10-25
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q6982525|Q6982525]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 425
| [[Viji]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966
| 2000-11-27
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q16015014|Q16015014]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 426
| [[Shanthi priya]]
| [[പ്രമാണം:Actress Shantipriya.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966-03-27
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q7489091|Q7489091]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 427
| [[Bhavya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966-04-18
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q4901578|Q4901578]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 428
| [[Sangeeta Dash]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966-04-24
|
| [[കട്ടക്]]
|
| [[:d:Q105673223|Q105673223]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 429
| [[ജീവിത (Q6173112)|ജീവിത]]
| [[പ്രമാണം:Jeevitha on October 26, 2015.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966-05-24
|
| [[തമിഴ്നാട്]]
|
| [[:d:Q6173112|Q6173112]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 430
| [[Swapna Waghmare Joshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966-07-16
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q16196723|Q16196723]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 431
| [[അപർണ വസ്തരേ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966-10-14
| 2024-07-11
| [[Chikmagalur (Rural)]]<br/>[[Kadur]]
| [[Banashankari]]
| [[:d:Q17747329|Q17747329]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 432
| [[Viji Chandrasekhar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966-12-02
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q15468913|Q15468913]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 433
| [[Hema]]
| [[പ്രമാണം:Hema Telugu actress.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967
|
| [[huzaifa ibn yamani]]
|
| [[:d:Q5710886|Q5710886]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 434
| [[Kishori Ambiye]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967
|
|
|
| [[:d:Q13116483|Q13116483]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 435
| [[Anahita Uberoi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18351880|Q18351880]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 436
| [[Kalpana Pandit]]
| [[പ്രമാണം:KalpanaPandit.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-01
|
|
|
| [[:d:Q6354367|Q6354367]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 437
| [[Namrata Das]]
| [[പ്രമാണം:Namrata Das.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-04-03
|
| [[കേന്ദ്രപാറ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q28946536|Q28946536]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 438
| [[Suneeta Rao]]
| [[പ്രമാണം:SuneetaRao.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-04-05
|
|
|
| [[:d:Q7639929|Q7639929]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 439
| [[ഷഗുഫ്ത അലി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-04-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16146322|Q16146322]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 440
| [[Medha Manjrekar]]
| [[പ്രമാണം:Medha Manjrekar (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-04-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q23932130|Q23932130]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 441
| [[Amar Noorie]]
| [[പ്രമാണം:Amar noorie.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-05-23
|
|
|
| [[:d:Q4740037|Q4740037]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 442
| [[പ്രിയ അരുൺ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-08-17
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7246460|Q7246460]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 443
| [[Supriya Pilgaonkar]]
| [[പ്രമാണം:Supriya.Pilgaonkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-08-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7645145|Q7645145]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 444
| [[Vijayta Pandit]]
| [[പ്രമാണം:VijaytaPandit.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-08-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7929326|Q7929326]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 445
| [[Mita Vashisht]]
| [[പ്രമാണം:Mita Vashisht at the premiere of Janleva 555.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-11-02
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q6880705|Q6880705]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 446
| [[രൂപാ (Q16201770)|രൂപാ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-11-07
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q16201770|Q16201770]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 447
| [[Priyadarshini Pradhan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q3922203|Q3922203]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 448
| [[Meera Krishnan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-01-01
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q15302629|Q15302629]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 449
| [[Dolly Minhas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-02-08
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q4967473|Q4967473]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 450
| [[Alka Verma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-02-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4727622|Q4727622]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 451
| [[Kruttika Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-02-23
|
| [[ലണ്ടൻ]]
|
| [[:d:Q6439539|Q6439539]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 452
| [[Varsha Usgaonkar]]
| [[പ്രമാണം:VarshaUsgaonkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-02-28
|
| [[ഗോവ]]
|
| [[:d:Q7916120|Q7916120]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 453
| [[Ananya Khare]]
| [[പ്രമാണം:Ananya Khare.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-03-16
|
| [[Ratlam]]
|
| [[:d:Q3615051|Q3615051]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 454
| [[Kishori Shahane]]
| [[പ്രമാണം:Kishori shahane ajita premiere.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-04-23
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q3632633|Q3632633]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 455
| [[Shubhangi Gokhale]]
| [[പ്രമാണം:Shubangi Gokhale.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-06-02
|
| [[Khamgaon]]
|
| [[:d:Q29583858|Q29583858]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 456
| [[Prateeksha Lonkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-06-12
|
| [[ഔറംഗാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7238632|Q7238632]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 457
| [[Mrinal Dev-Kulkarni]]
| [[പ്രമാണം:Mrinal Kulkarni snapped at the press meet for movie on Baba Amte 08.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-06-21<br/>1971-06-21
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q6929584|Q6929584]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 458
| [[Rishina Kandhari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-06-21
|
|
|
| [[:d:Q18211013|Q18211013]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 459
| [[മീനാക്ഷി (Q15217667)|മീനാക്ഷി]]
| [[പ്രമാണം:Meenakshi (actress).JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര നടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-08-06
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q15217667|Q15217667]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 460
| [[പൂർണിമ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-09-23
|
| [[മച്ചിലിപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q7228868|Q7228868]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 461
| [[Bhavani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-11-09
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q16200014|Q16200014]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 462
| [[Satwant Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-12-05
|
| [[Sirsa]]
|
| [[:d:Q43231541|Q43231541]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 463
| [[Nina Wadia]]
| [[പ്രമാണം:Nina Wadia.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-12-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6043141|Q6043141]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 464
| [[സുകന്യ കുൽക്കർണി]]
| [[പ്രമാണം:Sukanya Kulkarni.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-12-23
|
|
|
| [[:d:Q23019136|Q23019136]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 465
| [[ഷർബാനി മുഖർജി]]
| [[പ്രമാണം:Sharbani Mukherjee 2005 - still 1240.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7489442|Q7489442]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 466
| [[Tripti Nadakar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-01-02
|
| [[ഡാർജിലിങ്|ഡാർജിലിംഗ്]]
|
| [[:d:Q7843809|Q7843809]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 467
| [[Pinky Rajput]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-01-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7196247|Q7196247]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 468
| [[Pallavi Joshi]]
| [[പ്രമാണം:Pallavi Joshi and Tanvi Azmi at Success bash of 'Hate Story' (8).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-04-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7127781|Q7127781]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 469
| [[Sonalika Joshi]]
| [[പ്രമാണം:SonalikaJoshi.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-06-05
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q7560772|Q7560772]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 470
| [[Piya Sengupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-06-09
|
|
|
| [[:d:Q21066811|Q21066811]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 471
| [[Manjeet Kullar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-06-28
|
|
|
| [[:d:Q6750370|Q6750370]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 472
| [[Pratibha Sinha]]
| [[പ്രമാണം:PratibhaSinha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-07-04
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7238684|Q7238684]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 473
| [[അശ്വിനി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-07-14
| 2012-09-23
| [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]]
|
| [[:d:Q16019284|Q16019284]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 474
| [[Mandakini]]
| [[പ്രമാണം:Mandakini01.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-07-30
|
| [[മീററ്റ്]]
|
| [[:d:Q337434|Q337434]]
| 31
|-
| style='text-align:right'| 475
| [[Poonam Jhawer]]
| [[പ്രമാണം:Poonam Jhawer.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-08-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7228696|Q7228696]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 476
| [[Alka Kaushal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-09-02
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q18638586|Q18638586]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 477
| [[Satabdi Roy]]
| [[പ്രമാണം:Shatabdi Roy.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-10-05
|
| [[Agarpara]]
|
| [[:d:Q7425857|Q7425857]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 478
| [[Nishigandha Wad]]
| [[പ്രമാണം:Nishigandha Wad.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-10-11
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7040540|Q7040540]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 479
| [[Sunita Rajwar]]
| [[പ്രമാണം:Sunita Rajwar in February 2020.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-11-06
|
| [[ബറേലി]]
|
| [[:d:Q16206736|Q16206736]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 480
| [[Shilpa Shirodkar]]
| [[പ്രമാണം:ShilpaShirodkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-11-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7496767|Q7496767]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 481
| [[സ്മിത നായർ ജെയിൻ]]
| [[പ്രമാണം:Smita Nair Jain speaking at Nasscom.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-11-20
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q18126169|Q18126169]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 482
| [[Seema Rahmani]]
| [[പ്രമാണം:Seema Rahmani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-12-03
|
| [[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റ്]]
|
| [[:d:Q20870055|Q20870055]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 483
| [[Nimisha Vakharia]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-12-31
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16832126|Q16832126]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 484
| [[K.Sujatha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970s
| 2007-06-25
|
|
| [[:d:Q12688702|Q12688702]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 485
| [[Maheswari]]
| [[പ്രമാണം:Mahe wiki.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-01
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6733904|Q6733904]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 486
| [[Chandrayee Ghosh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5071477|Q5071477]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 487
| [[Jayati Bhatia]]
| [[പ്രമാണം:Jayati Bhatia 1.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q6167690|Q6167690]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 488
| [[Manjula Ghattamaneni]]
| [[പ്രമാണം:Manjula Indira Productions.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6750446|Q6750446]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 489
| [[ഊഹ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-01-01
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7532422|Q7532422]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 490
| [[Thangjam Manorama]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
| 2004-07-11
|
|
| [[:d:Q15734820|Q15734820]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 491
| [[Sheeba Akashdeep]]
| [[പ്രമാണം:Sheeba Akashdeep, 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16727187|Q16727187]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 492
| [[Chanda Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
|
|
|
| [[:d:Q66816607|Q66816607]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 493
| [[Sunetra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
|
|
|
| [[:d:Q67654543|Q67654543]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 494
| [[Dolly Bindra]]
| [[പ്രമാണം:Dolly bindra colors indian telly awards cropped.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-01-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5289323|Q5289323]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 495
| [[Ashwini Kalsekar]]
| [[പ്രമാണം:Ashwini Kalsekar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-01-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4806201|Q4806201]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 496
| [[Aparajita Auddy]]
| [[പ്രമാണം:Aparajita Auddy (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-02-02
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q4779118|Q4779118]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 497
| [[Chumki Chowdhury]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-02-06
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q18685433|Q18685433]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 498
| [[Dolon Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-02-22
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5289472|Q5289472]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 499
| [[Mona Ambegaonkar]]
| [[പ്രമാണം:Mona Ambegaonkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-03-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6897636|Q6897636]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 500
| [[പ്രിയ (Q16201721)|പ്രിയ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-03-21
|
|
|
| [[:d:Q16201721|Q16201721]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 501
| [[Indrani Dutta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-04-06
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16728729|Q16728729]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 502
| [[Neelu Vaghela]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-04-15
|
| [[രാജസ്ഥാൻ]]
|
| [[:d:Q6986823|Q6986823]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 503
| [[Neha Joshi (TV actress)]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-06-21
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q6987750|Q6987750]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 504
| [[Anu Hasan]]
| [[പ്രമാണം:Anu Hasan2.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-07-15
|
| [[തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|
| [[:d:Q3530637|Q3530637]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 505
| [[നിവേദിത ഭട്ടാചാര്യ]]
| [[പ്രമാണം:Nivedita Bhattacharya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-07-21
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q7041763|Q7041763]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 506
| [[Deepshika]]
| [[പ്രമാണം:Deepshikha walks for Manish Malhotra & Shaina NC's show for CPAA 08.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-08-02<br/>1977-01-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5250647|Q5250647]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 507
| [[Sagarika Mukherjee]]
| [[പ്രമാണം:Sagarika13.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-09-04
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q7399059|Q7399059]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 508
| [[Parminder Gill]]
| [[പ്രമാണം:Parminder Gill1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-09-16
|
| [[ലുധിയാന ജില്ല]]
|
| [[:d:Q61059217|Q61059217]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 509
| [[Shikha Swaroop]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-10-23
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7496575|Q7496575]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 510
| [[Kashmira Shah]]
| [[പ്രമാണം:Kashmera Shah in 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-12-02<br/>1971-12-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6374451|Q6374451]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 511
| [[Namrata Sawhney]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-12-14
|
| [[പട്ട്യാല]]
|
| [[:d:Q6962052|Q6962052]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 512
| [[Meena Menon]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-12-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6807588|Q6807588]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 513
| [[Ekta Sohini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16202541|Q16202541]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 514
| [[Abhinaya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971
|
|
|
| [[:d:Q100319922|Q100319922]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 515
| [[Ritu Shivpuri]]
| [[പ്രമാണം:Ritu Shivpuri graces Rebecca Dewan’s fashion show (11) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-01-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q15693767|Q15693767]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 516
| [[നിരോഷ]]
| [[പ്രമാണം:Nirosha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-01-23
|
| [[കൊളംബോ]]
|
| [[:d:Q13653610|Q13653610]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 517
| [[Shaheen Ahmed]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-02
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q12454107|Q12454107]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 518
| [[Indira Krishnan]]
| [[പ്രമാണം:Indira Krishnan All India Achievers Awards.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-03-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q121358969|Q121358969]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 519
| [[Yamini Singh]]
| [[പ്രമാണം:YaminiSingh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-03-20
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q28170401|Q28170401]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 520
| [[Sriranjini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-06-01
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q16202614|Q16202614]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 521
| [[Sonal Jha]]
| [[പ്രമാണം:Sonal Jha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-07-29
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q55177844|Q55177844]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 522
| [[Sreelekha Mitra]]
| [[പ്രമാണം:Sreelekha Mitra interviewed by Siti Cinema in 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-08-30<br/>1975-08-30
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q13729015|Q13729015]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 523
| [[Sulekha Talwalkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-10-08
|
|
|
| [[:d:Q7636145|Q7636145]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 524
| [[Mounika]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-10-20
|
|
|
| [[:d:Q19321759|Q19321759]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 525
| [[Meghna Malik]]
| [[പ്രമാണം:Meghna malik.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-10-28<br/>1971-10-03
|
| [[സോണിപത്]]
|
| [[:d:Q4277747|Q4277747]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 526
| [[Shalini Arora]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-11-09
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q7487228|Q7487228]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 527
| [[M ഹീര രാജഗോപാൽ]]
| [[പ്രമാണം:Heera-rajagopal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-12-29
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q5698080|Q5698080]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 528
| [[Sindhu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972
| 2005-01-06
|
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q19665157|Q19665157]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 529
| [[Rajita]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972
|
| [[Kakinada]]
|
| [[:d:Q31496246|Q31496246]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 530
| [[Ashwini Ekbote]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-01-05
| 2016-10-22
| [[പൂണെ]]
| [[പൂണെ]]
| [[:d:Q51834779|Q51834779]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 531
| [[Suchitra Bandekar]]
| [[പ്രമാണം:Suchitra Bandekar with Aadesh Bandekar.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-01-07
|
|
|
| [[:d:Q13122012|Q13122012]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 532
| [[Sandali Sinha]]
| [[പ്രമാണം:SandaliSinha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-01-11
|
| [[Muzaffarpur]]
|
| [[:d:Q7415964|Q7415964]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 533
| [[Maria Goretti]]
| [[പ്രമാണം:MariaGorettiVJ.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-01-26
|
| [[ഗോവ]]
|
| [[:d:Q6761233|Q6761233]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 534
| [[Nilanjana Sengupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-02-21<br/>1979-02-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16202260|Q16202260]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 535
| [[തനാസ് ഇറാനി]]
| [[പ്രമാണം:Tanaaz-Irani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-04-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7682187|Q7682187]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 536
| [[Anjala Zaveri]]
| [[പ്രമാണം:AnjalaZaveri.jpg|center|50px]]
| ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1972-04-20
|
| [[ലണ്ടൻ]]
|
| [[:d:Q3531931|Q3531931]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 537
| [[Ashwini Bhave]]
| [[പ്രമാണം:AshwiniBhave.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-05-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4806199|Q4806199]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 538
| [[Anjali Sudhakar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-05-22
|
| [[Kanakapura]]
|
| [[:d:Q4765740|Q4765740]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 539
| [[Gulfam Khan]]
| [[പ്രമാണം:Gulfam Khan Portrait.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-06-06
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16200740|Q16200740]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 540
| [[Sonam]]
| [[പ്രമാണം:Sonam Khan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-09-02
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7560776|Q7560776]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 541
| [[Rasika Joshi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-09-12
| 2011-07-07
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7295046|Q7295046]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 542
| [[Jaya Bhattacharya]]
| [[പ്രമാണം:Jaya Bhattacharya in 2015.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-09-19<br/>1978-07-01
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q16199248|Q16199248]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 543
| [[നികി അനേജ വാലിയ]]
| [[പ്രമാണം:Niki Walia.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-09-26
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16258538|Q16258538]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 544
| [[Deepa Parab]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-10-31
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16201561|Q16201561]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 545
| [[Ravali]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-12-22
|
| [[Gudivada]]
|
| [[:d:Q7296308|Q7296308]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 546
| [[Radhika Vaz]]
| [[പ്രമാണം:Radhika Vaz, 2017 (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q21066657|Q21066657]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 547
| [[Sheeba Chaddha]]
| [[പ്രമാണം:Sheeba Chaddha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16200046|Q16200046]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 548
| [[ഫർഹീൻ]]
| [[പ്രമാണം:Farheen mam.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q16200332|Q16200332]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 549
| [[Sharvani Pillai]]
| [[പ്രമാണം:Sharvani Pillai.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16734541|Q16734541]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 550
| [[Rethika Srinivas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q20685290|Q20685290]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 551
| [[Sakshi Tanwar]]
| [[പ്രമാണം:Sakshi Tanwar graces the Ganesha puja at Ekta Kapoor’s house (05) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-01-12
|
| [[Alwar]]
|
| [[:d:Q2003940|Q2003940]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 552
| [[Bhaswati Basu]]
| [[പ്രമാണം:Bhaswati Basu.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-03-05
|
|
|
| [[:d:Q55409221|Q55409221]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 553
| [[Bidipta Chakraborty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-06-06
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q4904175|Q4904175]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 554
| [[ഈശ്വരി റാവു]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-06-13
|
| [[Peddapuram mandal]]
|
| [[:d:Q5331053|Q5331053]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 555
| [[Suman Ranganathan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-07-26
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7636937|Q7636937]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 556
| [[Malashri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-08-10
|
| [[ചെന്നൈ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q10980180|Q10980180]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 557
| [[രേഷം തിപ്നിസ്]]
| [[പ്രമാണം:Resham Tipnis (cropped) attending the launch of Sai Deodhar & Shakti Anand ‘Thoughtrain Entertainment’.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-08-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16214589|Q16214589]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 558
| [[Delnaaz Irani]]
| [[പ്രമാണം:Delnaaz Paul at the opening of Fluke store.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-09-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5254296|Q5254296]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 559
| [[Richa Ahuja]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-09-16
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q17505034|Q17505034]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 560
| [[Sujatha Sivakumar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-09-27
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q22683046|Q22683046]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 561
| [[സലീമാ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-11-04
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q16202034|Q16202034]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 562
| [[Kavita Lad]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-11-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q893134|Q893134]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 563
| [[Shweta Rastogi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-11-16
|
|
|
| [[:d:Q120287955|Q120287955]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 564
| [[Arpita Pal]]
| [[പ്രമാണം:Arpita Pal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q4795753|Q4795753]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 565
| [[అపూర్వ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974
|
|
|
| [[:d:Q12990404|Q12990404]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 566
| [[റാണി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974
|
|
|
| [[:d:Q16344092|Q16344092]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 567
| [[Abhilasha Patil]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974
| 2021-05-04
|
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q106707972|Q106707972]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 568
| [[Huirem Seema]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974
| 2011
|
|
| [[:d:Q107360798|Q107360798]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 569
| [[Malini Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-01-05<br/>1965-01-05
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16202316|Q16202316]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 570
| [[Manasi Salvi]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Salvi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-01-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q2190753|Q2190753]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 571
| [[Indrani Mukherjee]]
| [[പ്രമാണം:Indrani Mukherjee.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-01-25
|
| [[അസൻസോൾ]]
|
| [[:d:Q62267046|Q62267046]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 572
| [[ശ്രുതി രാജ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-02-25
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7504339|Q7504339]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 573
| [[പ്രഗതി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-03-17
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7237601|Q7237601]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 574
| [[രൂപ ശ്രീ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-03-27
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q18085653|Q18085653]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 575
| [[കസ്തൂരി (Q6374806)|കസ്തൂരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-05-01
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6374806|Q6374806]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 576
| [[Aditi Gowitrikar]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Gowitrikar graces H&M’s store launch in Mumbai (17) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-05-21<br/>1976-05-21
|
| [[പൻവേൽ]]
|
| [[:d:Q3531155|Q3531155]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 577
| [[Adita Wahi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-06-03
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q18211758|Q18211758]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 578
| [[Govindini Murty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-06-20
|
| [[മണിപ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q5589918|Q5589918]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 579
| [[Gautami Kapoor]]
| [[പ്രമാണം:Gautami.Kapoor.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-06-21
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q16730577|Q16730577]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 580
| [[Barkha Madan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-08-17
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q16201002|Q16201002]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 581
| [[Purbi Joshi]]
| [[പ്രമാണം:Purbi Joshi at the shooting of music video for ‘Damadamm!’.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-08-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7260894|Q7260894]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 582
| [[വൈഷ്ണവി മഹന്ത്]]
| [[പ്രമാണം:Vaishnavi Mahant.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-09-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7908874|Q7908874]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 583
| [[Janaki Sabesh]]
| [[പ്രമാണം:Janaki Sabesh Image.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-09-23
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q6150715|Q6150715]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 584
| [[Rakshanda Khan]]
| [[പ്രമാണം:Rakhsandha khan1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-09-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7286781|Q7286781]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 585
| [[Sonali Kulkarni]]
| [[പ്രമാണം:Sonali Kulkarni on Day 2 of Lakme Fashion Week 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-11-03
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q1407499|Q1407499]]
| 28
|-
| style='text-align:right'| 586
| [[Simone Singh]]
| [[പ്രമാണം:SimoneSingh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-11-10
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q7520416|Q7520416]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 587
| [[Sabitha Jayaraj]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-11-10
|
|
|
| [[:d:Q52634159|Q52634159]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 588
| [[Yuvarani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-11-30
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16203011|Q16203011]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 589
| [[Anupama Kumar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-12-04
|
| [[കോയമ്പത്തൂർ]]
|
| [[:d:Q4777839|Q4777839]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 590
| [[Aishwarya Narkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-12-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q108219130|Q108219130]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 591
| [[Uma Riyaz Khan]]
| [[പ്രമാണം:Uma Riyaz Khan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7881028|Q7881028]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 592
| [[Bhavana]]
| [[പ്രമാണം:Bhavana (Kannada actress) (01).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970s
|
| [[ദാവൺഗരെ]]
|
| [[:d:Q16200004|Q16200004]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 593
| [[Rupal Patel]]
| [[പ്രമാണം:Rupalpatel.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-01-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18638590|Q18638590]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 594
| [[Seema Shinde]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-01-15
|
|
|
| [[:d:Q106286505|Q106286505]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 595
| [[സുപ്രിയ കാർണിക്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-03-13
|
|
|
| [[:d:Q16198893|Q16198893]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 596
| [[Anita Devgan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-03-18
|
|
|
| [[:d:Q115516155|Q115516155]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 597
| [[സുമ കനകല]]
| [[പ്രമാണം:Suma Kanakala.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-03-22
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q7636907|Q7636907]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 598
| [[സന്ധ്യ മ്രിദുൽ]]
| [[പ്രമാണം:Sandhya Mridul at an event at Koh hosted by Shruti Seth 06.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-03-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q1396281|Q1396281]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 599
| [[Rajeshwari Sachdev]]
| [[പ്രമാണം:Rajeshwari Sachdev.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-04-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7286105|Q7286105]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 600
| [[Neha]]
| [[പ്രമാണം:NehaBajpai.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-04-18
|
| [[Nanded]]
|
| [[:d:Q7460032|Q7460032]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 601
| [[Gargi Roychowdhury]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-04-24
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q17332332|Q17332332]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 602
| [[ഭുവനേശ്വരി (Q18124379)|ഭുവനേശ്വരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-06-04
|
| [[Chittoor]]
|
| [[:d:Q18124379|Q18124379]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 603
| [[Deepa Venkat]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-06-11<br/>1974
|
|
|
| [[:d:Q5250473|Q5250473]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 604
| [[Upasana Singh]]
| [[പ്രമാണം:UpasanaSingh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-06-29
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q7898180|Q7898180]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 605
| [[സുഭശ്രി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-07-18
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7631263|Q7631263]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 606
| [[Lata Sabharwal]]
| [[പ്രമാണം:Lataa Saberwal cropped.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-08-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6495046|Q6495046]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 607
| [[Dolly Sohi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-09-15
| 2024-03-08
| [[അമൃത്സർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q26997337|Q26997337]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 608
| [[ശ്രുതി (Q7504343)|ശ്രുതി]]
| [[പ്രമാണം:Shruti (Apr, 2016).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-09-18
|
| [[Hassan]]
|
| [[:d:Q7504343|Q7504343]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 609
| [[Jayasri Rachakonda]]
| [[പ്രമാണം:Jayasri Rachakonda.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-10-12
|
| [[Ramagundam]]
|
| [[:d:Q97674107|Q97674107]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 610
| [[Pallavi Pradhan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-10-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q42610846|Q42610846]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 611
| [[Bhavana Balsavar]]
| [[പ്രമാണം:Bhavana Balsaver,Shobha Khote at The Aap Ki Awaz Award 2012 (4).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-10-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16199949|Q16199949]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 612
| [[Meghna Reddy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-10-24
|
| [[രാജമന്ദ്രി]]
|
| [[:d:Q4974267|Q4974267]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 613
| [[Rukhsaar Rehman]]
| [[പ്രമാണം:Rukhsar image.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-10-29
|
| [[Rampur]]
|
| [[:d:Q19059651|Q19059651]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 614
| [[Tara Deshpande]]
| [[പ്രമാണം:Tara Deshpande(1).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-12-09<br/>1975-12-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7685053|Q7685053]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 615
| [[വൈഭവി മർച്ചന്റ്]]
| [[പ്രമാണം:Vaibhavi Merchant don2 screening.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-12-17
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q245862|Q245862]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 616
| [[Mahi Gill]]
| [[പ്രമാണം:Mahi Gill Paan Singh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-12-19
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q487198|Q487198]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 617
| [[Shonali Nagrani]]
| [[പ്രമാണം:Shonali Nagrani at the launch of Watch Time's magazine 10.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-12-20
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7500361|Q7500361]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 618
| [[Shweta Kawatra]]
| [[പ്രമാണം:Shweta kawatra walks ramp.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7505875|Q7505875]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 619
| [[Deepali Joshi-Shah]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976
| 2012-01-27
| [[അജ്മീർ]]
| [[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റ്]]
| [[:d:Q4160503|Q4160503]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 620
| [[ശ്രീയ രമേഷ്]]
|
| നടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976
|
| [[കാസർഗോഡ്]]
|
| [[:d:Q27673476|Q27673476]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 621
| [[Praseetha Menon]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976
|
|
|
| [[:d:Q105314228|Q105314228]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 622
| [[Shalini Kapoor Sagar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-01-04
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16202189|Q16202189]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 623
| [[Shikha Joshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-01-04
| 2015-05-16
|
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q19961072|Q19961072]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 624
| [[Vandana Pathak]]
| [[പ്രമാണം:Vandana Pathak at Kehvatlal Parivar premiere.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-01-26
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q16734267|Q16734267]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 625
| [[Malavika Avinash]]
| [[പ്രമാണം:Malavika Avinash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-01-28
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6741434|Q6741434]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 626
| [[Priya Sachdev]]
| [[പ്രമാണം:Priya Sachdev Kapur, wife of sanjay kapur.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-02-21
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7246478|Q7246478]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 627
| [[Vishakha Subhedar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-03-22
|
|
|
| [[:d:Q119684739|Q119684739]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 628
| [[Manasi Joshi Roy]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Joshi Roy.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-03-23
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q26702554|Q26702554]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 629
| [[Smita Saravade]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-05-12
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q7544827|Q7544827]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 630
| [[ചായ സിംഗ്]]
| [[പ്രമാണം:Chaya Singh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-05-16
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q5088608|Q5088608]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 631
| [[Poonam Narula]]
| [[പ്രമാണം:Poonam Goel (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-06-03
|
|
|
| [[:d:Q21062558|Q21062558]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 632
| [[Neshma Chemburkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-07-14
|
|
|
| [[:d:Q131931902|Q131931902]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 633
| [[Sangita Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Sangeeta Ghosh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-08-18
|
| [[Shivpuri]]
|
| [[:d:Q7417916|Q7417916]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 634
| [[Chitrangada Singh]]
| [[പ്രമാണം:Chitrangada Singh at FBB Femina Miss India 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-08-30<br/>1976-03-28
|
| [[ജോധ്പുർ]]
|
| [[:d:Q5102344|Q5102344]]
| 29
|-
| style='text-align:right'| 635
| [[Suchita Trivedi]]
| [[പ്രമാണം:Suchita Trivedi in 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-09-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16751660|Q16751660]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 636
| [[Lakshmi Manchu]]
| [[പ്രമാണം:Lakshmi Manchu.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-10-08
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6479877|Q6479877]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 637
| [[Queen Hazarika]]
| [[പ്രമാണം:Queen Hazarika at a video shoot in Bangalore (April, 2015).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-10-16
|
| [[North Lakhimpur]]
|
| [[:d:Q19896001|Q19896001]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 638
| [[Dipannita Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Celebrities at Manish Malhotra - Lilavati Save & Empower Girl Child show (8).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-11-02
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q5279710|Q5279710]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 639
| [[പ്യുമൊരി മേത്ത ഘോഷ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-11-23
|
| [[Solapur]]
|
| [[:d:Q23038212|Q23038212]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 640
| [[Nethra Raghuraman]]
| [[പ്രമാണം:Nethra Raghuraman graces the launch of Olive's new menu.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-11-29
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q16216019|Q16216019]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 641
| [[Bindu De Stoppani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-12-19
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q863662|Q863662]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 642
| [[Devadarshini]]
| [[പ്രമാണം:Devadarshini.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-01-01
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q140660|Q140660]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 643
| [[Maleeka Ghai]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977
|
|
|
| [[:d:Q109581861|Q109581861]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 644
| [[Kalpa Latha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977
|
|
|
| [[:d:Q130383213|Q130383213]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 645
| [[പ്രേമ]]
| [[പ്രമാണം:Prema.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-01-06
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7240187|Q7240187]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 646
| [[Smita Bansal]]
| [[പ്രമാണം:Smita Bansal graces The Global Peace Initiative 2015 (47).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-02-21
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q2003885|Q2003885]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 647
| [[Shilpa Tulaskar]]
| [[പ്രമാണം:Shilpa Tulaskar.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-03-10
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q7496770|Q7496770]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 648
| [[Kartika Rane]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-03-17
|
|
|
| [[:d:Q6373558|Q6373558]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 649
| [[ഗായത്രി ജോഷി]]
| [[പ്രമാണം:Gayatri Joshi in 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-03-20
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q467074|Q467074]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 650
| [[Rupali Ganguly]]
| [[പ്രമാണം:Rupali Ganguly at CID Veerta Awards 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-04-05
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7380199|Q7380199]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 651
| [[Sakshi Shivanand]]
| [[പ്രമാണം:Sakshi Shivanand Image.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-04-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7403092|Q7403092]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 652
| [[Debolina Dutta]]
| [[പ്രമാണം:Debolina Dutta 2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-04-20
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5248128|Q5248128]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 653
| [[Rajashree]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-04-29
|
|
|
| [[:d:Q16201849|Q16201849]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 654
| [[Keerthi Gopinath]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-05-02
|
| [[കോട്ടയം]]
|
| [[:d:Q96839191|Q96839191]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 655
| [[Sheetal Agashe]]
| [[പ്രമാണം:Sheetal-agashe-femina-award-2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-05-17
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q27854128|Q27854128]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 656
| [[Samata Das]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-06-07
|
| [[ധാക്ക|ഢാക്ക]]
|
| [[:d:Q16200218|Q16200218]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 657
| [[സുഗന്ധ ഗാർഗ്]]
| [[പ്രമാണം:Sugandha Garg.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-06-13
|
| [[മീററ്റ്]]
|
| [[:d:Q7634701|Q7634701]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 658
| [[Mukti Mohan]]
| [[പ്രമാണം:Mukti Mohan at celebrations for World Dance Day 3 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-06-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6933626|Q6933626]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 659
| [[Zehra Naqvi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1977-07-05
|
|
|
| [[:d:Q17198947|Q17198947]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 660
| [[Raageshwari]]
| [[പ്രമാണം:Raageshwari on a safari shoot.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-07-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q2040478|Q2040478]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 661
| [[Rinke Khanna]]
| [[പ്രമാണം:Rinke Khanna.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-07-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7335045|Q7335045]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 662
| [[Shilpa Shinde]]
| [[പ്രമാണം:Shilpa-Shinde-snapped-at-the-media-interaction-6.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16832103|Q16832103]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 663
| [[Niruta Singh]]
| [[പ്രമാണം:Niruta-Singh-14.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[നേപ്പാൾ]]
| 1977-08-12
|
| [[ഡാർജിലിങ്|ഡാർജിലിംഗ്]]
|
| [[:d:Q7040121|Q7040121]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 664
| [[രമ്യ ശ്രീ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-08-15
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q7290395|Q7290395]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 665
| [[Achint Kaur]]
| [[പ്രമാണം:Achint Kaur.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-09-05
|
| [[മീററ്റ്]]
|
| [[:d:Q4673791|Q4673791]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 666
| [[Gauri Pradhan Tejwani]]
| [[പ്രമാണം:Gauri pradhan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-09-16
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q5527775|Q5527775]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 667
| [[Ayesha Raza Mishra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-09-26
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q98716245|Q98716245]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 668
| [[Priyanka Upendra]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Upendra 1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-11-09
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7246515|Q7246515]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 669
| [[Shruti Seth]]
| [[പ്രമാണം:Premiere of 'Rock Of Ages' 11 Shruti Seth.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-12-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3765263|Q3765263]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 670
| [[Gauri Karnik]]
| [[പ്രമാണം:GauriKarnik.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-12-20
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q5527769|Q5527769]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 671
| [[വിനീത]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978
|
| [[തമിഴ്നാട്]]
|
| [[:d:Q7932417|Q7932417]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 672
| [[Mamilla Shailaja Priya]]
| [[പ്രമാണം:Mamilla Shailaja Priya and family.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978
|
| [[Bapatla]]
|
| [[:d:Q6745678|Q6745678]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 673
| [[Nigaar Khan]]
| [[പ്രമാണം:Nigaar Khan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7032158|Q7032158]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 674
| [[Jyoti Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978
|
|
|
| [[:d:Q15724164|Q15724164]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 675
| [[അനുഷ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-03-04
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q18589263|Q18589263]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 676
| [[Ayesha Dharker]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-03-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q1976975|Q1976975]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 677
| [[Bhargavi Chirmule]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-03-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4901279|Q4901279]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 678
| [[Narayani Shastri]]
| [[പ്രമാണം:Naryani shastri spa launch.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-04-16
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q6965558|Q6965558]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 679
| [[Additi Gupta]]
| [[പ്രമാണം:Additi Gupta at the launch of Zara Nachke Dikha 2 in 2010.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-04-20
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q4681309|Q4681309]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 680
| [[Mona Ghosh Shetty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-04-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6897670|Q6897670]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 681
| [[Sunitha Upadrashta]]
| [[പ്രമാണം:Sunitha film fare.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-05-10
|
| [[ഗുണ്ടൂർ]]
|
| [[:d:Q2917149|Q2917149]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 682
| [[Satya Krishnan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-05-11
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7426866|Q7426866]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 683
| [[Priyadarshini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-06-04
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7246485|Q7246485]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 684
| [[Neha Mehta]]
| [[പ്രമാണം:Nehamehta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-06-09
|
| [[Patan]]
|
| [[:d:Q16732433|Q16732433]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 685
| [[Jasveer Kaur]]
| [[പ്രമാണം:Jasveer Kaur at launch of Telly Calendar 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-06-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q17198237|Q17198237]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 686
| [[Kamalika Banerjee]]
| [[പ്രമാണം:Kamolika Di Jan 2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-07
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6355716|Q6355716]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 687
| [[Urvashi Dholakia]]
| [[പ്രമാണം:Urvashi Dholakia in 2020 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-07-09<br/>1979-07-09
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7214157|Q7214157]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 688
| [[Maanu]]
| [[പ്രമാണം:Maanu.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-07-23
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q13152205|Q13152205]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 689
| [[ചിത്ര ഷെനോയ്]]
| [[പ്രമാണം:Chitra Shenoy.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-07-24
|
| [[Hassan]]
|
| [[:d:Q18589140|Q18589140]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 690
| [[റീ സെൻ]]
| [[പ്രമാണം:Rii Sen at Berlinale 2011 (crop).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-07-26
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7333918|Q7333918]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 691
| [[Disha Vakani]]
| [[പ്രമാണം:Disha Wakani on the sets of KBC 07.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-08-17
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q5282199|Q5282199]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 692
| [[Dr. Sharmila]]
| [[പ്രമാണം:Dr. Sharmila Kothandaraman.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-08-17
|
|
|
| [[:d:Q5304387|Q5304387]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 693
| [[മേഘ്ന നായിഡു]]
| [[പ്രമാണം:Meghna Naidu at Press conference of Rivaaz (5).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-09-19<br/>1980-09-19
|
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q6809083|Q6809083]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 694
| [[Swathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-10-23
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q7654025|Q7654025]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 695
| [[Vinodhini Vaidyanathan]]
| [[പ്രമാണം:Actress Vinodhini.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-11-02
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q17584126|Q17584126]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 696
| [[Kaajal Pasupathi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-11-14
|
|
|
| [[:d:Q38265663|Q38265663]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 697
| [[Keerthi Reddy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-11-17
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q6383306|Q6383306]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 698
| [[Koel Purie]]
| [[പ്രമാണം:Koel Purie.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-11-25
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q3816132|Q3816132]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 699
| [[Jennifer Mistry Bansiwal]]
| [[പ്രമാണം:Jennifer mistry.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-11-27
|
| [[ജബൽപൂർ]]
|
| [[:d:Q6178630|Q6178630]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 700
| [[Mamathi Chari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-12-21
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q113662026|Q113662026]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 701
| [[Carol Gracias]]
| [[പ്രമാണം:Carol at mod'art fashion show.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-12-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5044344|Q5044344]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 702
| [[Zerifa Wahid]]
| [[പ്രമാണം:Zerifa Wahid.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q2681568|Q2681568]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 703
| [[Lima Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-01-01
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q123764599|Q123764599]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 704
| [[Malavika Shivpuri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-01-07
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q6741435|Q6741435]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 705
| [[Shibani Kashyap]]
| [[പ്രമാണം:Shibani Kashyap at the Miss & Mrs Tiara 2018 contest.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-01-12
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7496022|Q7496022]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 706
| [[Rekha Vedavyas]]
| [[പ്രമാണം:Rekha Vedavyas.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-01-24
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7310617|Q7310617]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 707
| [[Vandana Vithlani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-01-26
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q31173548|Q31173548]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 708
| [[Vibhavari Deshpande]]
| [[പ്രമാണം:Vibhavari Deshpande.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-02-01
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q4279645|Q4279645]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 709
| [[Mahek Chahal]]
| [[പ്രമാണം:Mahek chahal super fight league event.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[നോർവെ]]
| 1979-02-01
|
| [[നോർവെ]]
|
| [[:d:Q6733711|Q6733711]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 710
| [[പവിത്ര ലോകേഷ്]]
| [[പ്രമാണം:Pavitra Lokesh (2023) 03.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-02-20
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q25004445|Q25004445]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 711
| [[Karen David]]
| [[പ്രമാണം:Karen David by Gage Skidmore.jpg|center|50px]]
| ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കാനഡ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1979-04-15
|
| [[ഷില്ലോങ്ങ്]]
|
| [[:d:Q465981|Q465981]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 712
| [[Bhairavi Raichura]]
| [[പ്രമാണം:Bhairavi raichura colors indian telly awards cropped.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-04-20
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q2004042|Q2004042]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 713
| [[Moon Banerrjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-04-23
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q23939927|Q23939927]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 714
| [[Harini]]
| [[പ്രമാണം:Singer harini pic.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-04-30
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q3533050|Q3533050]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 715
| [[Amruta Subhash]]
| [[പ്രമാണം:Amruta Subhash 2.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-05-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q11457118|Q11457118]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 716
| [[അർച്ചന ഗുപ്ത]]
| [[പ്രമാണം:Archana gupta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-05-28
|
| [[ആഗ്ര]]
|
| [[:d:Q4785556|Q4785556]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 717
| [[ശ്വേത ഗുലാത്തി]]
| [[പ്രമാണം:Shweta Gulati Azaan Premiere.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-05-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7505874|Q7505874]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 718
| [[Roshini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-06-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q22280130|Q22280130]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 719
| [[തിലോത്തമ ഷോം]]
| [[പ്രമാണം:Tillotama Shome 01.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-06-25
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q2433720|Q2433720]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 720
| [[Vani Tripathi]]
| [[പ്രമാണം:Prasoon Joshi, Amish Tripathi, Yatindra Mishra, Vani Tripathi at the Panel Discussion on “Is contemporary Cinema Reflecting the Literature of Our Times”, during the 48th International Film Festival of India (IFFI-2017).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-07-04
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7914885|Q7914885]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 721
| [[Juhi Babbar]]
| [[പ്രമാണം:JuhiBabbar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-07-20
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q6305121|Q6305121]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 722
| [[Manyata Dutt]]
| [[പ്രമാണം:Manyata Dutt snapped at her birthday bash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-07-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q22950148|Q22950148]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 723
| [[Padmapriya Bhallamudi]]
| [[പ്രമാണം:BH. Padmapriya in a Award Function at Telugu University in Hyderabad (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-08-11
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q47545138|Q47545138]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 724
| [[Kamya Panjabi]]
| [[പ്രമാണം:Kamya Panjabi 3rd Gold Awards 2010.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-08-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6359918|Q6359918]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 725
| [[Suchitra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-08-14
|
| [[ചെന്നൈ]]<br/>[[Mayiladuthurai]]
|
| [[:d:Q7632912|Q7632912]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 726
| [[Anu Choudhury]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-08-30<br/>1978-08-30
|
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
|
| [[:d:Q4777685|Q4777685]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 727
| [[Ishita Arun]]
| [[പ്രമാണം:Ishita Arun 2010 - still 113962 crop.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-09-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6080395|Q6080395]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 728
| [[Aanchal Kumar]]
| [[പ്രമാണം:Aanchal kumar chivas bash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-10-24
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q4661550|Q4661550]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 729
| [[Senthi Kumari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-10-26
|
|
|
| [[:d:Q66309904|Q66309904]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 730
| [[റീമ ദെബ്നാദ്]]
| [[പ്രമാണം:Reema Debnath in Universal CityWalk Hollywood.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-11-13
|
| [[അഗർത്തല]]
|
| [[:d:Q16200225|Q16200225]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 731
| [[Menaka Lalwani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-11-13
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16727189|Q16727189]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 732
| [[Arunima Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-11-18
|
| [[Duliajan]]
|
| [[:d:Q4802270|Q4802270]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 733
| [[Nupur Mehta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7069964|Q7069964]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 734
| [[Rukmini Vijayakumar]]
| [[പ്രമാണം:Rukmini in Tanjavur.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7378884|Q7378884]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 735
| [[അനുയാ വൈ ഭഗവത്]]
| [[പ്രമാണം:AnuyaBhagwat.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980
|
| [[Emirate of Dubai]]
|
| [[:d:Q4777962|Q4777962]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 736
| [[Kanwal Toor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980
|
|
|
| [[:d:Q6365725|Q6365725]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 737
| [[Surabhi Prabhavathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980
|
|
|
| [[:d:Q16340598|Q16340598]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 738
| [[Ekavali Khanna]]
| [[പ്രമാണം:Ekavali khanna.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-01-01
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q19561007|Q19561007]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 739
| [[Sravanthi Juluri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980
|
|
|
| [[:d:Q116459382|Q116459382]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 740
| [[Teejay Sidhu]]
| [[പ്രമാണം:Launch of men's wear 'Pegasus' 10 Teejay Sidhu.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-01-22
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q7694213|Q7694213]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 741
| [[Gurdeep Kohli]]
| [[പ്രമാണം:Arjun Punj, Gurdeep Kohli (cropped) - Gurdeep Kohli.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-01-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5619906|Q5619906]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 742
| [[Prachee Shah Pandya]]
| [[പ്രമാണം:Prachi Shah graces the Khidkiyaan movie festival launch (06) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-02-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7237298|Q7237298]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 743
| [[Shanthi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-02-17
|
|
|
| [[:d:Q115517922|Q115517922]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 744
| [[Arpita Pandey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-03-14
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q16197442|Q16197442]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 745
| [[കഞ്ചൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-04-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6360972|Q6360972]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 746
| [[Tapur Chatterjee]]
| [[പ്രമാണം:Tapur chatterji.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-04-24
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7684863|Q7684863]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 747
| [[Preeti Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-04-27
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q20684151|Q20684151]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 748
| [[മേഘ്ന ഗോൻകർ]]
| [[പ്രമാണം:Meghana Gaonkar (1).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-05-08
|
| [[ബെൽഗാം]]
|
| [[:d:Q6809048|Q6809048]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 749
| [[Kalpana Raghavendar]]
| [[പ്രമാണം:Singer Kalpana.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-05-08
|
|
|
| [[:d:Q22279840|Q22279840]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 750
| [[Trupti Bhoir]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-05-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16199195|Q16199195]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 751
| [[Koneenica Banerjee]]
| [[പ്രമാണം:Konineeca Banerjee.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-05-21
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6429073|Q6429073]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 752
| [[Karishma Randhawa]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-05-23
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q6371091|Q6371091]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 753
| [[Neelam Shirke]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-05-25
|
|
|
| [[:d:Q6986773|Q6986773]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 754
| [[Riva Bubber]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-07-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16206171|Q16206171]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 755
| [[Eva Shirali]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-07-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5414998|Q5414998]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 756
| [[Gungun Uprari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-07-16
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q16832074|Q16832074]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 757
| [[Sapna Sappu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-07-20
|
| [[നാസിക്]]
|
| [[:d:Q52515543|Q52515543]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 758
| [[Firdaus Dadi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-07-26
|
|
|
| [[:d:Q5451233|Q5451233]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 759
| [[രാസി]]
| [[പ്രമാണം:Raasi actress.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-07-29
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q6752177|Q6752177]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 760
| [[ഉദയ ഭാനു]]
| [[പ്രമാണം:Udaya Bhanu Midde.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-08-05
|
| [[Sultanabad]]
|
| [[:d:Q7876976|Q7876976]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 761
| [[Samidha Guru]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-08-06
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q20744678|Q20744678]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 762
| [[Nandini Singh]]
| [[പ്രമാണം:Nandini Singh Fashion show for girl child 05.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-08-07
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q16222341|Q16222341]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 763
| [[Tejaswini Kolhapure]]
| [[പ്രമാണം:Tejaswini Kolhapure.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-08-22
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q7695205|Q7695205]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 764
| [[Kanchana Moitra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-08-27
|
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q16201252|Q16201252]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 765
| [[Munisha Khatwani]]
| [[പ്രമാണം:Munisha khatwani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-09-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q12060994|Q12060994]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 766
| [[Gayatri Arun]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-09-14
|
|
|
| [[:d:Q105686657|Q105686657]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 767
| [[Ashmita Karnani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-09-29<br/>1985
|
| [[രാജസ്ഥാൻ]]
|
| [[:d:Q59522647|Q59522647]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 768
| [[ശ്വേത തിവാരി]]
| [[പ്രമാണം:Shweta at KKK finale.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-10-04
|
| [[Pratapgarh, Uttar Pradesh]]
|
| [[:d:Q467416|Q467416]]
| 27
|-
| style='text-align:right'| 769
| [[Paoli Dam]]
| [[പ്രമാണം:Paoli Dam saree image.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-10-04
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7132124|Q7132124]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 770
| [[ഇവാ ഗ്രോവർ]]
| [[പ്രമാണം:Eva Grover.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-10-08
|
|
|
| [[:d:Q5415060|Q5415060]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 771
| [[Sonali Chowdhury]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-10-13
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7560767|Q7560767]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 772
| [[Kavita Bajaj]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-10-18
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q6379280|Q6379280]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 773
| [[Poonam Joshi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-10-23
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16220979|Q16220979]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 774
| [[Roshni Chopra]]
| [[പ്രമാണം:Roshni Chopra graces Femina Beauty Awards 2017 (20) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-11-02<br/>1984-11-02
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7368842|Q7368842]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 775
| [[Tannishtha Chatterjee]]
| [[പ്രമാണം:Tannishtha Chatterjee at Premiere of 'The Forest' (3).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-11-23
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7683695|Q7683695]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 776
| [[Chriselle Almeida]]
| [[പ്രമാണം:Chriselle Almeida.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5108577|Q5108577]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 777
| [[Renu Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-04
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7313570|Q7313570]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 778
| [[Sambhavana Sheth]]
| [[പ്രമാണം:Sambhavna graces the Golden Jubilee celebrations of FWICE.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7409036|Q7409036]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 779
| [[സ്വസ്തിക മുഖർജി]]
| [[പ്രമാണം:Swastika Mukherjee - Kolkata 2015-10-10 5787.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-13
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7653993|Q7653993]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 780
| [[Juhi Parmar]]
| [[പ്രമാണം:Juhi parmar at vikas's wedding.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-14
|
| [[ഉജ്ജയിൻ]]
|
| [[:d:Q3633715|Q3633715]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 781
| [[Smita Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-16
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q7544829|Q7544829]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 782
| [[Sreenanda Shankar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-25
|
|
|
| [[:d:Q126779154|Q126779154]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 783
| [[Karishma Modi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-26
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q6371090|Q6371090]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 784
| [[Shruti Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Shruti sharma forest success.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q3959831|Q3959831]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 785
| [[Surbhi Tiwari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981
|
|
|
| [[:d:Q16832142|Q16832142]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 786
| [[Kishwar Merchant]]
| [[പ്രമാണം:KishwarMerchant.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6416669|Q6416669]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 787
| [[Aditi Bhagwat]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Bhagwat, 2012.12.15 (01).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-01-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q20649334|Q20649334]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 788
| [[Monal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-01-26
| 2002-04-14
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q6897927|Q6897927]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 789
| [[Kavita Kaushik]]
| [[പ്രമാണം:Kavita kaushik colors indian telly awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-02-15
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q6379289|Q6379289]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 790
| [[Anuradha Mehta]]
| [[പ്രമാണം:Anumehta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-08
|
| [[Narasaraopet]]
|
| [[:d:Q4777873|Q4777873]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 791
| [[Shubhangi Atre Poorey]]
| [[പ്രമാണം:Shubhangi Atre Poorey.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-11
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q7504566|Q7504566]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 792
| [[Anita Hassanandani]]
| [[പ്രമാണം:Anita Hassanandani Reddy snapped promoting the film Bareilly Ki Barfi (02) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-14<br/>1980-04-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3633989|Q3633989]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 793
| [[സ്വർണമാല്യ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-22
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7653909|Q7653909]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 794
| [[Meghana Erande]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6809046|Q6809046]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 795
| [[Kanika Maheshwari]]
| [[പ്രമാണം:Kanica maheshwari colors indian telly awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-24
|
| [[അലിഗഢ്]]
|
| [[:d:Q16221424|Q16221424]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 796
| [[സുഹാസി ഗോരാധിയ ധർണി]]
| [[പ്രമാണം:Suhasi Dhami graces ‘Big Life OK Now Awards 2014’.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q2721590|Q2721590]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 797
| [[Surekha Vani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-29
|
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q7645618|Q7645618]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 798
| [[Vega Tamotia]]
| [[പ്രമാണം:Vega at the Audio release of 'Chittagong'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-05-07<br/>1985-05-07
|
| [[ഛത്തീസ്ഗഢ്|ഛത്തീസ്ഗഢ്]]
|
| [[:d:Q7918259|Q7918259]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 799
| [[Anjori Alagh]]
| [[പ്രമാണം:Anjori Alagh at the Charcoal-Houseproud.in launch 05.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-05-20
|
| [[ലുധിയാന]]
|
| [[:d:Q4765855|Q4765855]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 800
| [[Shenaz Treasurywala]]
| [[പ്രമാണം:Shenaz Treasuryvala graces the Polo match (02).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-06-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7494205|Q7494205]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 801
| [[Anupama Verma]]
| [[പ്രമാണം:Anupama Verma at the premiere of 'The Saint'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-07-02
|
|
|
| [[:d:Q4777840|Q4777840]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 802
| [[Sonal Sehgal]]
| [[പ്രമാണം:Premiere of 'Rock Of Ages' 10 Sonal Sehgal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-07-13
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q5381748|Q5381748]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 803
| [[ശാമ സിക്കന്ദർ]]
| [[പ്രമാണം:Shama Sikander in Mumbai 01.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-08-04
|
| [[Makrana]]
|
| [[:d:Q7487383|Q7487383]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 804
| [[Tanusree Chakraborty]]
| [[പ്രമാണം:Tanusree Chakraborty - Kolkata 2023-06-21 9476.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-08-06<br/>1984-08-06
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7683925|Q7683925]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 805
| [[Neha Devi Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-08-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6987736|Q6987736]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 806
| [[Ankita Bhargava Patel]]
| [[പ്രമാണം:Karan Patel and Ankita Karan Patel at Ganesha puja event.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-08-17
|
|
|
| [[:d:Q16146387|Q16146387]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 807
| [[Gauahar Khan]]
| [[പ്രമാണം:Gauahar Khan spotted at the 3rd Anniversary celebration.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-08-23<br/>1983-08-23
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q5527641|Q5527641]]
| 24
|-
| style='text-align:right'| 808
| [[Prathyusha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-08-29
| 2002-02-23
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q7238675|Q7238675]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 809
| [[Rinku Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Rinkughosh.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-08-30
|
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q16201971|Q16201971]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 810
| [[രാജശ്രീ താക്കൂർ]]
| [[പ്രമാണം:Rajshri Thakur in 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-09-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7286442|Q7286442]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 811
| [[Neena]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-10-02
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q20684952|Q20684952]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 812
| [[Mona Singh]]
| [[പ്രമാണം:Mona Singh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-10-08
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q6897722|Q6897722]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 813
| [[Swati Verma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-10-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16202685|Q16202685]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 814
| [[Aditi Sarangdhar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-10-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4683040|Q4683040]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 815
| [[Angana Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-10-28
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q18209921|Q18209921]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 816
| [[Divya Khosla Kumar]]
| [[പ്രമാണം:Divya Khosla Kumar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-11-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16221279|Q16221279]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 817
| [[ഗായത്രി കഛ്രു]]
| [[പ്രമാണം:Gayatri Kachru.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-12-07
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q5528723|Q5528723]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 818
| [[Keerthi Chawla]]
| [[പ്രമാണം:Keerthi Chawla (cropped).JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-12-09
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q6383305|Q6383305]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 819
| [[Prastuti Parashar]]
| [[പ്രമാണം:Prastuti Porasor.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-12-15
|
| [[Jorhat]]
|
| [[:d:Q7238572|Q7238572]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 820
| [[Mannat Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-12-24
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q55955879|Q55955879]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 821
| [[Rubina Shergill]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982
| 2012-01-12
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7376147|Q7376147]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 822
| [[Anusree Roy]]
| [[പ്രമാണം:Anusree Roy Profile Picture.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q14949627|Q14949627]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 823
| [[Ankitha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982
|
| [[Breach Candy]]
|
| [[:d:Q4766074|Q4766074]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 824
| [[Isaipriya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982
| 2009
| [[Neduntheevu]]
|
| [[:d:Q12982135|Q12982135]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 825
| [[Hemashree]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982
| 2012-10-09
| [[തുമകൂരു ജില്ല|തുംകൂർ ജില്ല]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q20880437|Q20880437]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 826
| [[Aneesh Sheth]]
|
|
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1982-01-05
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q64667922|Q64667922]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 827
| [[Gayatri Mahanta]]
| [[പ്രമാണം:Gayatri.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-01-14
|
| [[Jamugurihat]]
|
| [[:d:Q19737357|Q19737357]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 828
| [[Shilpa Saklani]]
| [[പ്രമാണം:Shilpa Saklani in 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-01-20
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q7496766|Q7496766]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 829
| [[Asita Satapathy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-02-06
|
| [[Khordha]]
|
| [[:d:Q104922816|Q104922816]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 830
| [[Shilpa Shukla]]
| [[പ്രമാണം:ShilpaShukla.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-02-22
|
| [[വൈശാലി ജില്ല]]
|
| [[:d:Q7496769|Q7496769]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 831
| [[Ashlesha Sawant]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-03-14
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q17089032|Q17089032]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 832
| [[Nandita Patkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-03-16
|
|
|
| [[:d:Q124136738|Q124136738]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 833
| [[Prachi Save Sathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-03-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7237297|Q7237297]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 834
| [[ശില്ല്പി ശർമ]]
| [[പ്രമാണം:ShillpiSharma.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-03-26<br/>1978-06-10
|
| [[ലുധിയാന]]
|
| [[:d:Q7496685|Q7496685]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 835
| [[സോണിയ അഗർവാൾ]]
| [[പ്രമാണം:Sonia Agarwal at 62nd FFA (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-03-28
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q7561685|Q7561685]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 836
| [[Koel Mallick]]
| [[പ്രമാണം:Bengali actress Koel.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-04-28
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q402203|Q402203]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 837
| [[Ashita Dhawan]]
| [[പ്രമാണം:Ashita Dhawan in 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-05-23
|
|
|
| [[:d:Q4805162|Q4805162]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 838
| [[Kanchi Kaul]]
| [[പ്രമാണം:KanchiKaulSangeet.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-05-24
|
| [[ശ്രീനഗർ]]
|
| [[:d:Q6361052|Q6361052]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 839
| [[Puja Gupta]]
| [[പ്രമാണം:Puja-Gupta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-05-26
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q16729508|Q16729508]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 840
| [[Kajal Nishad]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-06-01
|
| [[Bhachau]]
|
| [[:d:Q6348854|Q6348854]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 841
| [[Pallavi Kulkarni]]
| [[പ്രമാണം:Pallavi Kulkarni (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-06-15
|
|
|
| [[:d:Q7127775|Q7127775]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 842
| [[Muskaan Mehani]]
| [[പ്രമാണം:Muskaan Mihani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-06-26
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q6942733|Q6942733]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 843
| [[Nausheen Ali Sardar]]
| [[പ്രമാണം:Nausheen Sardar Ali1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-06-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6981411|Q6981411]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 844
| [[Madhuri Bhattacharya]]
| [[പ്രമാണം:MadhuriBhattacharya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-07-01
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q6727546|Q6727546]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 845
| [[Ami Trivedi]]
| [[പ്രമാണം:On the sets of Bajega Band Baaja.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-07-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4746097|Q4746097]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 846
| [[Jyoti Gauba]]
| [[പ്രമാണം:Jyoti Gauba.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-07-16
|
|
|
| [[:d:Q31632637|Q31632637]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 847
| [[Mayuri Kango]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-08-15
|
| [[ഔറംഗാബാദ്]]
|
| [[:d:Q6798131|Q6798131]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 848
| [[Mumaith Khan]]
| [[പ്രമാണം:Mumaith Khan at the first look launch of 'Fattu Saala'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-09-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6935255|Q6935255]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 849
| [[Sakshi Talwar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-09-02
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7403094|Q7403094]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 850
| [[Manava Naik]]
| [[പ്രമാണം:Manava Naik.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-09-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q12062287|Q12062287]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 851
| [[Rati Pandey]]
| [[പ്രമാണം:Rati Pandey Hitler Didi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-09-11
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q7295698|Q7295698]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 852
| [[Barsha Rani Bishaya]]
| [[പ്രമാണം:Barsha Rani Bishaya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-09-20
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q16246753|Q16246753]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 853
| [[രതി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-09-23
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q6122737|Q6122737]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 854
| [[Mrinalini Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Mrinalini Sharma at Kallista Spa opening (12).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-09-27
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q13650980|Q13650980]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 855
| [[Birbaha Hansda]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-10-08
|
| [[Ankro]]
|
| [[:d:Q61776706|Q61776706]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 856
| [[Nauheed Cyrusi]]
| [[പ്രമാണം:Nauheed Cyrusi at the unveil Blackberrys Spring Summer' 13 collection.jpg|center|50px]]
| ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-10-19
|
| [[ബെൽഫാസ്റ്റ്]]
|
| [[:d:Q6981172|Q6981172]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 857
| [[Nishita Goswami]]
| [[പ്രമാണം:Assamese film actress Nishita Goswami.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-10-19
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q17605971|Q17605971]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 858
| [[Nikunj Malik]]
| [[പ്രമാണം:Nikunj Malik at Shiana N C's ramp show to walk for the cause of cancer patients on 9th may 2014 2014-06-27 20-46.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-10-30
|
| [[ഗുഡ്ഗാവ്]]
|
| [[:d:Q16212395|Q16212395]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 859
| [[Dalljiet Kaur]]
| [[പ്രമാണം:Daljeet Kaur at Gold Awards 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-11-15
|
| [[ലുധിയാന]]
|
| [[:d:Q5211052|Q5211052]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 860
| [[Pooja Ruparel]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-11-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24701707|Q24701707]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 861
| [[Shefali Zariwala]]
| [[പ്രമാണം:Shefali Jariwala at Sunidhi Chauhan's wedding reception at Taj Lands End (35).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-11-24
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q7492558|Q7492558]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 862
| [[Sarah-Jane Dias]]
| [[പ്രമാണം:Sarah-Jane Dias on Day 3 of Lakme Fashion Week 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-12-03
|
| [[മസ്കറ്റ്]]
|
| [[:d:Q863846|Q863846]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 863
| [[Daisy Bopanna]]
| [[പ്രമാണം:Daisy bopanna ipl.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-12-04
|
| [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]]
|
| [[:d:Q5209694|Q5209694]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 864
| [[സോണാലി ഖരെ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-12-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7560769|Q7560769]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 865
| [[Ohanna Shivanand]]
| [[പ്രമാണം:Shilpa Anand On location shoot of film 'The Mall'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-12-10
|
| [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]]
|
| [[:d:Q7496760|Q7496760]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 866
| [[മൗലി ഗാംഗുലി]]
| [[പ്രമാണം:Mouli ganguly1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-12-15
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6918980|Q6918980]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 867
| [[Madhumita Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-12-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q110604405|Q110604405]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 868
| [[Gunn Kansara]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-12-22
|
|
|
| [[:d:Q16221764|Q16221764]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 869
| [[Bhargavi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983
| 2008-12-16
|
|
| [[:d:Q4901277|Q4901277]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 870
| [[മയൂരി (Q6797611)|മയൂരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983
| 2005-06-16
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q6797611|Q6797611]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 871
| [[Jupitora Bhuyan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q16110704|Q16110704]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 872
| [[Rupali Bhosale]]
| [[പ്രമാണം:Rupali bhosale at sunshine colony.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q17413627|Q17413627]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 873
| [[Sohm Kapila]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]
| 1983
|
| [[പത്താൻകോട്ട്]]
|
| [[:d:Q40992378|Q40992378]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 874
| [[Kshitee Jog]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-01-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6440794|Q6440794]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 875
| [[Nikita Anand]]
| [[പ്രമാണം:Nikita anand.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q16149802|Q16149802]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 876
| [[Kubra Sait]]
| [[പ്രമാണം:Kubbra Sait graces the Zee Cine Awards, 2019.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q55583965|Q55583965]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 877
| [[Aranthangi Nisha]]
| [[പ്രമാണം:Aranthangi Nisha.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983
|
|
|
| [[:d:Q114286745|Q114286745]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 878
| [[Prarthana Behere]]
| [[പ്രമാണം:Prarthana Behere.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-01-05
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q7238427|Q7238427]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 879
| [[Preetha Vijayakumar]]
| [[പ്രമാണം:Preetha Vijayakumar 62nd Filmfare South Awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-01-10
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q1088653|Q1088653]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 880
| [[Pariva Pranati]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-03-18
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q16222392|Q16222392]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 881
| [[Sweta Keswani]]
| [[പ്രമാണം:A group photo of Ms Krunti Mazumdar, Shri Pravin Dabas & Ms Emily Hamilton of the film Mem Sahib during the 37th International Film Festival (IFFI-2006) in Panaji, Goa on November 27, 2006 (cropped) - Sweta Keswani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-03-23
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16206462|Q16206462]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 882
| [[Shamitha Shreekumar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-03-28
|
| [[ഗുണ്ടൂർ]]
|
| [[:d:Q59690883|Q59690883]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 883
| [[Debina Bonnerjee]]
| [[പ്രമാണം:Debina Bonnerjee graces Alt Balaji’s Digital Awards 2018 (10) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-04-18
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5248100|Q5248100]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 884
| [[Smilie Suri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-04-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7544709|Q7544709]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 885
| [[Kulraj Randhawa]]
| [[പ്രമാണം:Kulraj at chaar din ki chandani hong kong premiere.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-05-16
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q6443214|Q6443214]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 886
| [[Deeya Chopra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-05-17
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q5251034|Q5251034]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 887
| [[Kaveri Jha]]
| [[പ്രമാണം:KaveriJha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-05-21
|
| [[Darbhanga]]
|
| [[:d:Q6379189|Q6379189]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 888
| [[Swati Bajpai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-05-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7654036|Q7654036]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 889
| [[Meera Chopra]]
| [[പ്രമാണം:Meera Chopra snapped at the launch of Jashn’s Fall-Winter 2018 Collection in Delhi (04) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-07-08
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q6807665|Q6807665]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 890
| [[Manjari Phadnis]]
| [[പ്രമാണം:ManjariFadnis.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-07-10
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6750364|Q6750364]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 891
| [[Leena Jumani]]
| [[പ്രമാണം:Lina Jumani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-07-16
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q6516344|Q6516344]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 892
| [[Sindhu Tolani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-07-19
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7522247|Q7522247]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 893
| [[രമ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-07-23
|
|
|
| [[:d:Q20685238|Q20685238]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 894
| [[Reshma Pasupuleti]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-07-23
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q64853064|Q64853064]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 895
| [[Sonia Deepti]]
| [[പ്രമാണം:Sonia Deepti in the 9th Annual Day celebrations of Rainbow Concept School, Mahabubnagar, Telangana State (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-07-29
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q151505|Q151505]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 896
| [[Ashima Bhalla]]
| [[പ്രമാണം:Ashima Bhalla.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-08-03
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q4805088|Q4805088]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 897
| [[Melissa Pais]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-08-11
|
| [[ഗോവ]]
|
| [[:d:Q6812836|Q6812836]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 898
| [[Jennifer Kotwal]]
| [[പ്രമാണം:Jennifer Kotwal (2).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-08-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6178509|Q6178509]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 899
| [[Amrita Puri]]
| [[പ്രമാണം:Amrita Puri at '8th Annual Gemfields RioTinto Retail Jeweller India Awards 2012' meet 14.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-08-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4748678|Q4748678]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 900
| [[Aditi Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Dev Sharma promoting Saat Uchakkey.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-08-24
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q4683044|Q4683044]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 901
| [[Neelima Rani]]
| [[പ്രമാണം:Neelima recent casual pic.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-08-28
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q15608204|Q15608204]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 902
| [[Aparajita Ghosh Das]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-09
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q4779120|Q4779120]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 903
| [[Sanaya Irani]]
| [[പ്രമാണം:Sanaya Irani in 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-09-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7415555|Q7415555]]
| 34
|-
| style='text-align:right'| 904
| [[പൂനം കൗർ]]
| [[പ്രമാണം:Poonam Kaur.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-10-09
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7228697|Q7228697]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 905
| [[Julia Bliss]]
| [[പ്രമാണം:Julia bliss.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-10-20
|
| [[Omsk]]
|
| [[:d:Q21067194|Q21067194]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 906
| [[Navina Bole]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-10-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6982485|Q6982485]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 907
| [[Shalini Khanna]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-11-16
|
|
|
| [[:d:Q7487232|Q7487232]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 908
| [[Priyanka Kothari]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Kothari From The SRK, Urmila, Juhi & Chitrangda at 'I Am' National Award winning bash (26).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-11-30
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6113138|Q6113138]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 909
| [[പ്രഭ്ലീൻ സന്ധു]]
| [[പ്രമാണം:Prabhleen Sandhu (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-12-05
|
| [[Firozpur]]
|
| [[:d:Q7237252|Q7237252]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 910
| [[Karishma Tanna]]
| [[പ്രമാണം:Karishma Tanna at an event in Pali Hill.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-12-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6371092|Q6371092]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 911
| [[Priyanka Shah]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Shah at Rohhit Verma's sister Swati's birthday bash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7246509|Q7246509]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 912
| [[Sayali Bhagat]]
| [[പ്രമാണം:Sayali Bhagat's photoshoot for Manish Ranjan's collection 'Raga Tilang' 02 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-01-01
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q3951197|Q3951197]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 913
| [[गोपिका (अभिनेत्री)]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984
|
|
|
| [[:d:Q19806567|Q19806567]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 914
| [[രോഹിണി മറിയം ഇഡിക്കുള]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984
|
| [[നീരേറ്റുപുറം]]
|
| [[:d:Q21285223|Q21285223]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 915
| [[దేవి గ్రంథం]]
| [[പ്രമാണം:Devi gandham.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984
|
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q31502567|Q31502567]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 916
| [[Archana]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-01-02
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q99472081|Q99472081]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 917
| [[Shraddha Musale]]
| [[പ്രമാണം:Shraddha musale.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-01-07
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7503384|Q7503384]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 918
| [[Keerti Gaekwad Kelkar]]
| [[പ്രമാണം:Keerti Gaekwad Kelkar at Actress Akangsha Ranwat's birthday bash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-01-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6383309|Q6383309]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 919
| [[Sumana Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-01-27
|
|
|
| [[:d:Q7636943|Q7636943]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 920
| [[Neha Jhulka]]
| [[പ്രമാണം:Neha Jhulka at Star One's 'Dill Mill Gayye' party.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-01-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6987742|Q6987742]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 921
| [[Payel Sarkar]]
| [[പ്രമാണം:Payel Sarkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-02-10<br/>1978-02-10
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q793987|Q793987]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 922
| [[Lekha Washington]]
| [[പ്രമാണം:Lekha Washington.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-02-15
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6520599|Q6520599]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 923
| [[Divyadarshini]]
| [[പ്രമാണം:DD press meet.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-02-17
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q5284713|Q5284713]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 924
| [[Janvi Chheda]]
| [[പ്രമാണം:JanviChheda.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-02-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16231646|Q16231646]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 925
| [[Aarthi Aggarwal]]
| [[പ്രമാണം:Aarthi Agarwal.jpg|center|50px]]
| അമേരിക്കൻ ചലചിത്ര നടൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-05
| 2015-06-06
| [[ന്യൂ ജെഴ്സി]]
| [[Atlantic City]]
| [[:d:Q4144488|Q4144488]]
| 31
|-
| style='text-align:right'| 926
| [[Pooja Misrra]]
| [[പ്രമാണം:Pooja Missra at a party hosted by Sanjay Bedia (6).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-11
|
| [[മുംഗർ]]
|
| [[:d:Q7228527|Q7228527]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 927
| [[Geeta Basra]]
| [[പ്രമാണം:Geeta Basra walks the ramp for Cotton Council show (7).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-13
|
| [[Portsmouth]]
|
| [[:d:Q5529942|Q5529942]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 928
| [[Mitali Nag]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-18
|
|
|
| [[:d:Q54611260|Q54611260]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 929
| [[Nargis Bagheri]]
| [[പ്രമാണം:Nargis Bagheri at Garodia International School Annual Day.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-21
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q72168380|Q72168380]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 930
| [[പൂജ രാമചന്ദ്രൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-22
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16165887|Q16165887]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 931
| [[Neha Kapur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-31
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q3874276|Q3874276]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 932
| [[Rakshita]]
| [[പ്രമാണം:Rakshitha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-31
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7286791|Q7286791]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 933
| [[Lakshmi Priyaa Chandramouli]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-04-09
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q16202894|Q16202894]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 934
| [[Sai Deodhar]]
| [[പ്രമാണം:Sai Deodhar at launch of Thoughtrain Entertainment.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-04-21
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7399780|Q7399780]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 935
| [[ശ്രീദേവിക]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-05
|
| [[പാലക്കാട്]]
|
| [[:d:Q21849784|Q21849784]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 936
| [[Natasha Suri]]
| [[പ്രമാണം:Natasha Suri Portrait.JPG|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-05-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3870701|Q3870701]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 937
| [[Malini Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-05-25
|
|
|
| [[:d:Q105530251|Q105530251]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 938
| [[Nandini Jumani]]
| [[പ്രമാണം:Nandini Jumani at the Premiere of Y.M.I..jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-06-03
|
|
|
| [[:d:Q25681771|Q25681771]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 939
| [[Pakhi Tyrewala]]
| [[പ്രമാണം:Pakhi Tyrewala.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-06-06
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7125473|Q7125473]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 940
| [[Pallavi Subhash]]
| [[പ്രമാണം:Pallavi Subhash in 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-06-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7127782|Q7127782]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 941
| [[Neetu Chandra]]
| [[പ്രമാണം:Neetu Chandra snapped at the felicitation of P.V. Sindhu with Subrata Roy and Sahara India Pariwar (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-06-20
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q3535247|Q3535247]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 942
| [[Parignya Pandya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-06-22
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7137069|Q7137069]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 943
| [[Kajal Pisal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-06-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q96756059|Q96756059]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 944
| [[ഭാരതി സിംഗ്]]
| [[പ്രമാണം:BhartiSingh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-07-03
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q4901322|Q4901322]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 945
| [[Shweta Tripathi]]
| [[പ്രമാണം:Shweta Tripathi at Critics' Choice Shorts & Series Awards 2019 (10).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-07-06<br/>1985-07-06
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7505885|Q7505885]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 946
| [[Hamisha Daryani Ahuja]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-07-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q112234138|Q112234138]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 947
| [[Urvashi Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Urvashi Sharma snapped at Sachiin Joshis bash-5 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-07-13
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7901588|Q7901588]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 948
| [[Anaitha Nair]]
| [[പ്രമാണം:Anaitha nair.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-07-19
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q4750943|Q4750943]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 949
| [[Sreeja Sadineni]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-07-29
|
|
|
| [[:d:Q47545132|Q47545132]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 950
| [[Ira Dubey]]
| [[പ്രമാണം:Ira Dubey at the special screening of 'M Cream'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-08-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6066032|Q6066032]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 951
| [[Barsha Priyadarshini]]
| [[പ്രമാണം:Barsha Priyadarshini.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-08-07
|
| [[കട്ടക്]]
|
| [[:d:Q4864991|Q4864991]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 952
| [[Surveen Chawla]]
| [[പ്രമാണം:Surveen Chawla celebrities grace Lux Golden Rose Awards 2016 in Mumbai (27) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-08-08
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q7647021|Q7647021]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 953
| [[മധുമിഥ]]
| [[പ്രമാണം:Actress Madhumitha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-08-20
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q15695391|Q15695391]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 954
| [[Shivani Surve]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-08-23
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7499339|Q7499339]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 955
| [[Ridheema Tiwari]]
| [[പ്രമാണം:Ridheema Tiwari in 2020.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-08-31
|
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q16832141|Q16832141]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 956
| [[Chhavi Mittal]]
| [[പ്രമാണം:Chhavi Mittal at Zee Rishtey Awards 2010 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-09-04
|
| [[ഗുഡ്ഗാവ്]]
|
| [[:d:Q16732697|Q16732697]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 957
| [[Amelie Panda]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-09-14
|
|
|
| [[:d:Q39972688|Q39972688]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 958
| [[Naina Dhaliwal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-09-16
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q6959698|Q6959698]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 959
| [[Ridhi Dogra]]
| [[പ്രമാണം:Ridhi Dogra at the Lokmat Most Stylish Awards 2023.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-09-22
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7332371|Q7332371]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 960
| [[Rimpi Das]]
| [[പ്രമാണം:Aimi Barua and Rimpi Das at Jeevan kite festival.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-10-01
|
| [[തിൻസൂകിയ]]
|
| [[:d:Q32100227|Q32100227]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 961
| [[മീനാക്ഷി ഥാപ്പ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-10-04
| 2012-04-19
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
| [[ഗോരഖ്പൂർ]]
| [[:d:Q441799|Q441799]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 962
| [[Shivani Tanksale]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-10-29
|
|
|
| [[:d:Q23712228|Q23712228]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 963
| [[Brinda Parekh]]
| [[പ്രമാണം:Brinda Parekh graces Indian Music Academy – Marathi Music Awards (03) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4968186|Q4968186]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 964
| [[Saumya Tandon]]
| [[പ്രമാണം:Saumya Tandon at Elle Beauty Awards 2016 (14) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-03
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q7427426|Q7427426]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 965
| [[Rani Chatterjee]]
| [[പ്രമാണം:Rani Chatterjee snapped at Bharat Icon Awards 2020.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16201930|Q16201930]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 966
| [[സ്മിത ഗോന്ദ്കർ]]
| [[പ്രമാണം:SmitaGondkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q20649361|Q20649361]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 967
| [[Payal Rohatgi]]
| [[പ്രമാണം:Payal Rohatgi Colors at Indian Telly Awards, 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-09<br/>1980-11-09
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7156651|Q7156651]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 968
| [[Bhairavi Goswami]]
| [[പ്രമാണം:Bhairavi Goswami at the Audio release of 'Mr. Bhatti On Chutti' (3).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-12
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q4900807|Q4900807]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 969
| [[Shweta Salve]]
| [[പ്രമാണം:ShwetaSalve.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-12<br/>1990-11-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7505881|Q7505881]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 970
| [[Nisha Rawal]]
| [[പ്രമാണം:Nisha Rawal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16223389|Q16223389]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 971
| [[Amruta Khanvilkar]]
| [[പ്രമാണം:Amruta Khanvilkar snapped at Andheri (2).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-23
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q4748736|Q4748736]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 972
| [[Arunima Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Arunima Ghosh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-27
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q4802265|Q4802265]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 973
| [[Hamsa Nandini]]
| [[പ്രമാണം:Hamsa Nandini Filmfare Awards South (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-12-08
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q5646393|Q5646393]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 974
| [[Madhu Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-12-13
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q24751227|Q24751227]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 975
| [[Shital Thakkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-12-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7499142|Q7499142]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 976
| [[Sanjeeda Sheikh]]
| [[പ്രമാണം:Sanjeeda Sheikh promoting Heeramandi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-12-20
|
| [[കുവൈറ്റ് സിറ്റി]]
|
| [[:d:Q7418498|Q7418498]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 977
| [[Kavita Radheshyam]]
| [[പ്രമാണം:Kavita Radheshyam 6 Edit.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-12-31
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6379291|Q6379291]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 978
| [[Bidita Bag]]
| [[പ്രമാണം:Bidita-Bag-during-the-Babumoshai-Bandookbaaz-success-party.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[Santragachhi]]
|
| [[:d:Q16727188|Q16727188]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 979
| [[Aahana Kumra]]
| [[പ്രമാണം:Aahana Kumra on Day 2 of Lakme Fashion Week 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19667243|Q19667243]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 980
| [[Suhasini]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]]
|
| [[:d:Q19898504|Q19898504]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 981
| [[Shwetha Chengappa]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[Somwarpet]]
|
| [[:d:Q21005334|Q21005334]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 982
| [[Abir Abrar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4667902|Q4667902]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 983
| [[Gayatri Iyer]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q5528724|Q5528724]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 984
| [[Sudha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[ശ്രീരംഗം]]<br/>[[തമിഴ്നാട്]]
|
| [[:d:Q13011628|Q13011628]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 985
| [[Nazneen Patel]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-01-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q13118248|Q13118248]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 986
| [[Dimple Chopade]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q16200162|Q16200162]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 987
| [[Rachel White]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q44905254|Q44905254]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 988
| [[Vipasha Agarwal]]
| [[പ്രമാണം:Vipasha agarwal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-01-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7933432|Q7933432]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 989
| [[Arti Puri]]
| [[പ്രമാണം:Arti Puri at launch of Looks Clinic in Goa (3).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-01-08
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q4800830|Q4800830]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 990
| [[സുജ വരുണി]]
| [[പ്രമാണം:Suja Varunee.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-01-16
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7635609|Q7635609]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 991
| [[സോണിയ ബിന്ദ്ര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-01-17
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q19560090|Q19560090]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 992
| [[രസിക ദുഗല്]]
| [[പ്രമാണം:Rasika Dugal at the launch of ‘Tu Hai Mera Sunday'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-01-17
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q19560393|Q19560393]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 993
| [[മീനാക്ഷി (Q6807604)|മീനാക്ഷി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-02-17
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6807604|Q6807604]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 994
| [[Maheshwari Chanakyan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-02-17
|
|
|
| [[:d:Q114414236|Q114414236]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 995
| [[Parineeta Borthakur]]
| [[പ്രമാണം:Parineeta Borthakur.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-02-21
|
| [[Duliajan]]
|
| [[:d:Q23880027|Q23880027]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 996
| [[Tia Bajpai]]
| [[പ്രമാണം:Tia bajpai.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-02-22
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q7800009|Q7800009]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 997
| [[Ishaa Saha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-02-25
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q56702165|Q56702165]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 998
| [[പഖി ഹെഗ്ഡെ]]
| [[പ്രമാണം:Pakhi Hegde at Smt Netaji film launch (6).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-03-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7125472|Q7125472]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 999
| [[Aindrita Ray]]
| [[പ്രമാണം:Aindrita Ray.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-04-04
|
| [[ഉദയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q4697419|Q4697419]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 1000
| [[Aarti Singh]]
| [[പ്രമാണം:Photos-Bigg-Boss-13-finalist-Arti-Singh-spotted-at-Coffee-Culture-1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-04-05
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q20744706|Q20744706]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1001
| [[Rekha Rana]]
| [[പ്രമാണം:Rekha Rana photoshoot (01).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-04-24
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7310614|Q7310614]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1002
| [[Pooja Chopra]]
| [[പ്രമാണം:Pooja Chopra graces Esha Amin’s Holiday Edit (04) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-03
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q3908346|Q3908346]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 1003
| [[Snigdha Akolkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-03
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7547766|Q7547766]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1004
| [[ഷെറിൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-05
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7495009|Q7495009]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1005
| [[Neha Bamb]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q13652396|Q13652396]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1006
| [[Megha Gupta]]
| [[പ്രമാണം:Megha gupta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-13
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q6809002|Q6809002]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1007
| [[Sonal Chauhan]]
| [[പ്രമാണം:Sonal Chauhan snapped at PVR in Juhu (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-16
|
| [[നോയ്ഡ]]
|
| [[:d:Q7560758|Q7560758]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 1008
| [[ഗജാല]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5517537|Q5517537]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1009
| [[Kirti Kulhari]]
| [[പ്രമാണം:Kirti Kulhari at the movie premiere of Pippa (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6416209|Q6416209]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 1010
| [[ഗൗരി മുഞ്ജൽ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-06-06
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q5590129|Q5590129]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1011
| [[Perneet Chauhan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-06-13
|
| [[വാസ്കോ ഡ ഗാമ, ഗോവ|വാസ്കോ ഡ ഗാമ]]
|
| [[:d:Q19665776|Q19665776]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1012
| [[Meenal Jain]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-06-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16209504|Q16209504]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1013
| [[Shreya Narayan]]
| [[പ്രമാണം:Shreya narayan i am.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-06-20
|
| [[Muzaffarpur]]
|
| [[:d:Q7503733|Q7503733]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1014
| [[Rupanjana Mitra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-07
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7380206|Q7380206]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1015
| [[Richa Soni]]
| [[പ്രമാണം:Richa Soni in 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-07-08
|
| [[മുസാഫർപൂർ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q7323504|Q7323504]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1016
| [[Shwetha Bandekar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-07-09
|
|
|
| [[:d:Q22958145|Q22958145]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1017
| [[Dimpy Ganguli]]
| [[പ്രമാണം:Dimpy Ganguli in 2013 at the sets of Nach Baliye (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-07-25
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5277790|Q5277790]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1018
| [[Sonel Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-07-26
|
|
|
| [[:d:Q17012467|Q17012467]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1019
| [[Ahana Deol]]
| [[പ്രമാണം:Ahana deol Odissi dance.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-07-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4694945|Q4694945]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1020
| [[Maanvi Gagroo]]
| [[പ്രമാണം:Maanvi Gagroo in February 2020.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-05<br/>1989-09-05
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]<br/>[[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q6721134|Q6721134]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1021
| [[Sayantani Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Sayantani Ghosh at the International Diamond Day celebrations.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-06
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7429118|Q7429118]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1022
| [[Monikangana Dutta]]
| [[പ്രമാണം:Monikangana Dutta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-13
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q6900249|Q6900249]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1023
| [[Neha Oberoi]]
| [[പ്രമാണം:NehaUberoi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6987744|Q6987744]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1024
| [[Nidhi Goyal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q56284104|Q56284104]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1025
| [[Shweta Bhardwaj]]
| [[പ്രമാണം:Shweta Bhardwaj provogue.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4100804|Q4100804]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1026
| [[Tanvi Vyas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-30
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q7683943|Q7683943]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1027
| [[Sameksha Singh]]
| [[പ്രമാണം:Sameksha Singh, Bollywood actress, photoshoot (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-10-08
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q7409440|Q7409440]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1028
| [[Sayani Gupta]]
| [[പ്രമാണം:Sayani Gupta graces the Filmfare Glamour and Style Awards 2017 (15) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-10-09
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q23712963|Q23712963]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1029
| [[Shakti Mohan]]
| [[പ്രമാണം:Shakti Mohan at the 'MTV Video Music Awards India 2013'.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-10-12
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q12453740|Q12453740]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1030
| [[Nidhi Bisht]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-10-21
|
|
|
| [[:d:Q28923698|Q28923698]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1031
| [[Dipa Sahu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-10-25
| 2020-07-27
|
|
| [[:d:Q96473175|Q96473175]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1032
| [[പ്രിയ ബഥിജ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-10-30
|
| [[ചെമ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q7246462|Q7246462]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1033
| [[Gunjan Vijaya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-10-31
|
|
|
| [[:d:Q18066888|Q18066888]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1034
| [[Suvarna Kale]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-03
|
|
|
| [[:d:Q65550759|Q65550759]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1035
| [[Gunjan Walia]]
| [[പ്രമാണം:Gunjan Walia and Vikas Manaktala.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-04
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16832131|Q16832131]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1036
| [[Firoza Khan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19892701|Q19892701]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1037
| [[Meenal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-18
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q16201150|Q16201150]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1038
| [[Aashka Goradia]]
| [[പ്രമാണം:Aashka Goradia at the Launch of Santosh Sawant's 'Smiling Soul' (4).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-27
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q4662719|Q4662719]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1039
| [[Esha Gupta]]
| [[പ്രമാണം:Esha Gupta graces the launch of Neha Gupta’s Festive Spring Summer 2018 collection (04) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-28
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q5397761|Q5397761]]
| 29
|-
| style='text-align:right'| 1040
| [[Vahbbiz Dorabjee]]
| [[പ്രമാണം:Vahbbiz Dorabjee and Vivian Dsena at Pride Gallantry Awards by Maharashtra Police (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-28
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7908593|Q7908593]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1041
| [[Priya Wal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-12-09
|
| [[അജ്മീർ]]
|
| [[:d:Q7246483|Q7246483]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1042
| [[Priya Chauhan]]
| [[പ്രമാണം:Priya Chauhan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-12-09
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q92365949|Q92365949]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1043
| [[കമ്ന ജെത്മലാനി]]
| [[പ്രമാണം:South Indian actress Kamna Jethmalani's photo-shoot (7).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-12-10
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4956663|Q4956663]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1044
| [[അങ്കിത ലോഖാണ്ടേ]]
| [[പ്രമാണം:Ankita-snapped-at-Baaghi-3-promotions.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-12-19
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q2721485|Q2721485]]
| 28
|-
| style='text-align:right'| 1045
| [[Lin Laishram]]
| [[പ്രമാണം:Lin Laishram snapped at the Lakme Fashion Week 2024.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-12-19
|
| [[ഇംഫാൽ]]
|
| [[:d:Q22278864|Q22278864]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1046
| [[Panchi Bora]]
| [[പ്രമാണം:Photo Of Panchi Bora From The 3rd Boroplus Gold Awards 2010.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-12-27
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q7130325|Q7130325]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1047
| [[Anindita Bose]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q4765224|Q4765224]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1048
| [[Saranya Bhagyaraj]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7423149|Q7423149]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1049
| [[Shrutika]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986
|
| [[തമിഴ്നാട്]]
|
| [[:d:Q7504350|Q7504350]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1050
| [[Vaishnavi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986
| 2006-04-17
|
| [[അണ്ണാ നഗർ|അണ്ണാനഗർ]]
| [[:d:Q7908870|Q7908870]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1051
| [[ശരണ്യ ശശി]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986
| 2021-08-09
| [[പഴയങ്ങാടി]]
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| [[:d:Q108017856|Q108017856]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1052
| [[നവനീത് കൗർ]]
| [[പ്രമാണം:Navneet Kaur at Amravati Mass Marriage announcement (5).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3652147|Q3652147]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1053
| [[Mihika Verma]]
| [[പ്രമാണം:Mihika Verma in 109 F fashion show.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6845277|Q6845277]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1054
| [[Sagarika Ghatge]]
| [[പ്രമാണം:Sagarika Ghatge snapped attending the Lakme Fashion Week 2018 (03) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-08
|
| [[കോലാപ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q7399061|Q7399061]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 1055
| [[തന്യ അബ്രോൾ]]
| [[പ്രമാണം:Tanya Abrol at press conference of Sony’s new serial ‘Kuch Toh Log Kahenge’.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-08
|
| [[Abohar]]
|
| [[:d:Q7683966|Q7683966]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1056
| [[Shweta Agarwal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-23
|
|
|
| [[:d:Q104780469|Q104780469]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1057
| [[Rucha Gujarati]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7376572|Q7376572]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1058
| [[Priya Badlani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7246456|Q7246456]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1059
| [[Urvashi Chaudhary]]
| [[പ്രമാണം:Urvashi Chaudhary.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-27
|
| [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]]
|
| [[:d:Q16200096|Q16200096]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1060
| [[Manisha Kelkar]]
| [[പ്രമാണം:Manisha Kelkar graces Indian Music Academy – Marathi Music Awards (18) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-31
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19560963|Q19560963]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1061
| [[Angoorlata Deka]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-31
|
| [[Nalbari]]
|
| [[:d:Q24247095|Q24247095]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1062
| [[Paloma Rao]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-04
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q10954282|Q10954282]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1063
| [[Rashami Desai]]
| [[പ്രമാണം:Rashami Desai at Lokmat Most Stylish Awards 2022 (1) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-13<br/>1986-08-04
|
| [[Nagaon]]
|
| [[:d:Q7294801|Q7294801]]
| 27
|-
| style='text-align:right'| 1064
| [[Giaa Manek]]
| [[പ്രമാണം:Giaa Manek at the launch of Telly Calendar 2014.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-18
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q5557814|Q5557814]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1065
| [[Deepal Shaw]]
| [[പ്രമാണം:Deepal shaw.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5250544|Q5250544]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1066
| [[പ്രീതി കമല]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-21
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
| [[:d:Q7239769|Q7239769]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1067
| [[Andria D'Souza]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-22
|
| [[ദുബായ്]]
|
| [[:d:Q20638100|Q20638100]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1068
| [[സഞ്ജന സിംഗ്]]
| [[പ്രമാണം:Sanjana Singh with Suresh Sharma.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-23
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7418394|Q7418394]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1069
| [[Sriti Jha]]
| [[പ്രമാണം:Sriti Jha zt Zee-Rishtey-Awards 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-26
|
| [[Begusarai]]
|
| [[:d:Q2003605|Q2003605]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 1070
| [[Richa Gangopadhyay]]
| [[പ്രമാണം:Richa Gangopadhyay at CCL, India (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-03-20
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q3523690|Q3523690]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1071
| [[Isabelle Kaif]]
| [[പ്രമാണം:Isabelle Kaif at Anita Dongre show, Lakme Fashion Week 2018 (08) (cropped).jpg|center|50px]]
| ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]
| 1986-03-22
|
| [[British Hong Kong]]
|
| [[:d:Q16231363|Q16231363]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1072
| [[Yamini Thakur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-04-02
|
|
|
| [[:d:Q110620718|Q110620718]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1073
| [[Sheena Shahabadi]]
| [[പ്രമാണം:Sheena Shahabadi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-04-10
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7492390|Q7492390]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1074
| [[Vidisha Srivastava]]
| [[പ്രമാണം:Vidisha Srivastava.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-04-28
|
| [[വാരാണസി]]
|
| [[:d:Q16199826|Q16199826]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1075
| [[Urmila Kanetkar- Kothare]]
| [[പ്രമാണം:Urmilla Kothare.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-05-04
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q4319578|Q4319578]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1076
| [[Shirin Guha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-05-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16200448|Q16200448]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1077
| [[Shahana Goswami]]
| [[പ്രമാണം:Shahana Goswami at the launch of ‘Tu Hai Mera Sunday’.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-05-06
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q11303319|Q11303319]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 1078
| [[Sneha Sreekumar]]
| [[പ്രമാണം:Sneha Sreekumar in May 2018.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-05-09
|
| [[എറണാകുളം ജില്ല]]
|
| [[:d:Q99734950|Q99734950]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1079
| [[Tejaswini Pandit]]
| [[പ്രമാണം:Tejaswinipandit.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-05-23
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7695206|Q7695206]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1080
| [[Vaishnavi Sundar]]
| [[പ്രമാണം:Vaishnavi Sundar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-06-08
|
|
|
| [[:d:Q26271714|Q26271714]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1081
| [[Tapeshwari Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-06-11
|
| [[Odisa]]
|
| [[:d:Q19898574|Q19898574]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1082
| [[Lisa Haydon]]
| [[പ്രമാണം:Lisa Haydon snapped wearing Mishru’s Supernova collection (02) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-06-17
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6558075|Q6558075]]
| 30
|-
| style='text-align:right'| 1083
| [[Neetha Shetty]]
| [[പ്രമാണം:Neetha Shetty in 2016.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-06-20
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q6986979|Q6986979]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1084
| [[Sai Tamhankar]]
| [[പ്രമാണം:Sai Tamhankar at the Lakme Fashion Week 2018 – Day 5 (12) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-06-25
|
| [[Sangli]]
|
| [[:d:Q7399819|Q7399819]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1085
| [[Nisha Krishnan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-06-28
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q21529470|Q21529470]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1086
| [[Kratika Sengar]]
| [[പ്രമാണം:Gurmeet Choudhary Kratika Sengar Punar Vivah Success Party crop2.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-03
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q3523912|Q3523912]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 1087
| [[Manasi Parekh Gohil]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Parekh in 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-10
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q6746995|Q6746995]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1088
| [[ദീപതി നമ്പ്യാർ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-11
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q3912060|Q3912060]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1089
| [[Chahatt Khanna]]
| [[പ്രമാണം:Chahat Khanna in 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5067673|Q5067673]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1090
| [[Sunayana Fozdar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19891524|Q19891524]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1091
| [[Mugdha Godse]]
| [[പ്രമാണം:Mugdha Godse at the Society Achievers Awards 2018 (04) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-26<br/>1982-07-26
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q6932094|Q6932094]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 1092
| [[Scherezade Shroff Talwar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q29053382|Q29053382]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1093
| [[Ramya Subramanian]]
| [[പ്രമാണം:Vj ramya in littleshows (cropped).JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-30
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q20685247|Q20685247]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1094
| [[Avantika Shetty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q25898075|Q25898075]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1095
| [[കൈനാസ് മോട്ടിവാല ഹക്കൻ]]
| [[പ്രമാണം:Kainaz Motivala at the BIG STAR Young Entertainer Awards 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-01<br/>1986-11-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6348098|Q6348098]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1096
| [[Yuvika Chaudhary]]
| [[പ്രമാണം:YuvikaChaudhary.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-02
|
| [[Baraut]]
|
| [[:d:Q8062169|Q8062169]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1097
| [[Dipika Kakar]]
| [[പ്രമാണം:Dipika Kakar at the 25th SOL Lions Gold Awards 2018 (14) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-06
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q12068128|Q12068128]]
| 26
|-
| style='text-align:right'| 1098
| [[Monica Khanna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-07
|
|
|
| [[:d:Q16231373|Q16231373]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1099
| [[Namrata Thapa]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-09
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q21642840|Q21642840]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1100
| [[സായംതിക ബാനർജി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-12
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7429119|Q7429119]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1101
| [[Kausha Rach]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-15
|
|
|
| [[:d:Q6378929|Q6378929]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1102
| [[Pavitra Punia]]
| [[പ്രമാണം:Pavitra Punia celebrating her birthday in 2021 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-22
|
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q7155904|Q7155904]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1103
| [[Anchal Sabharwal]]
| [[പ്രമാണം:Aanchal sabharwal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-29
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q4752596|Q4752596]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1104
| [[Neethu]]
| [[പ്രമാണം:Neethu.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-02
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q6986983|Q6986983]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1105
| [[Poorni]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-04
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q7228867|Q7228867]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1106
| [[ശ്വേത ശ്രീവത്സവ്]]
| [[പ്രമാണം:Shwetha Srivatsav at Filmfare Awards South 2015.PNG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-04
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q17403241|Q17403241]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1107
| [[Mumtaz Sorcar]]
| [[പ്രമാണം:Mumtaz Sorcar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-15
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6935530|Q6935530]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1108
| [[Anurita Jha]]
| [[പ്രമാണം:Anurita Jha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-17
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q4777901|Q4777901]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1109
| [[Madalsa Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Madalsa Sharma grace the first look launch of Dil Salaa Sanki (09) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-26
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16200991|Q16200991]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1110
| [[Abenao Elangbam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-28
|
|
|
| [[:d:Q22277683|Q22277683]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1111
| [[Nidhi Singh]]
| [[പ്രമാണം:Nidhi Singh graces the trailer launch of Alt Balaji’s Apaharan (04) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-10-04
|
| [[പ്രയാഗ്രാജ് ലോക്സഭാ മണ്ഡലം]]
|
| [[:d:Q59678195|Q59678195]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1112
| [[Leishangthem Tonthoingambi Devi]]
| [[പ്രമാണം:Leishangthem Tonthoingambi Devi in 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-10-17
|
|
|
| [[:d:Q22278830|Q22278830]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1113
| [[Sridevi Vijaykumar]]
| [[പ്രമാണം:Sridevi Vijaykumar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-10-29
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7586356|Q7586356]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1114
| [[Pooja Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-10-31
|
| [[Lokhandwala Complex]]
|
| [[:d:Q23664564|Q23664564]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1115
| [[Iris Maity]]
| [[പ്രമാണം:Iris Maity at the Audio release of 'Tutiya Dil'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-11-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q15846400|Q15846400]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1116
| [[Radhika Kumaraswamy]]
| [[പ്രമാണം:Radhika (South Indian Actress) (4).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-11-11
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q6448629|Q6448629]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1117
| [[Bhanu Sri Mehra]]
| [[പ്രമാണം:Bhanu Sri Mehra at 60th South Filmfare Awards 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-11-19
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q4901046|Q4901046]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1118
| [[Tina Datta]]
| [[പ്രമാണം:Tina Dutta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-11-27
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7807890|Q7807890]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 1119
| [[Neha Joshi]]
| [[പ്രമാണം:Neha Joshi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-07
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q41799102|Q41799102]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1120
| [[Soni Singh]]
| [[പ്രമാണം:Soni Singh at ITA awards 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-14
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q7561676|Q7561676]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1121
| [[Sneha Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-17
|
| [[ധൻബാദ്]]
|
| [[:d:Q109707747|Q109707747]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1122
| [[Tara D'Souza]]
| [[പ്രമാണം:Tara d souza launch of sula's vinoteca.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-20
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7685050|Q7685050]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1123
| [[Manasi Rachh]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Rachh.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-23
|
|
|
| [[:d:Q21898087|Q21898087]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1124
| [[Yashashri Masurkar]]
| [[പ്രമാണം:Yashashri Masurkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16231432|Q16231432]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1125
| [[Sohini Paul]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-31
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7554715|Q7554715]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1126
| [[സൂസൻ ജോർജ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
| [[:d:Q16230639|Q16230639]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1127
| [[Pranathi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987
|
|
|
| [[:d:Q21933995|Q21933995]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1128
| [[Rupali Suri]]
| [[പ്രമാണം:Rupali Suri From The Urvee Adhikaari's new collection preview (6).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q124659006|Q124659006]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1129
| [[Keeya khanna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18637531|Q18637531]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1130
| [[Ekroop Bedi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-01
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q23731527|Q23731527]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1131
| [[Resha Konkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q54612826|Q54612826]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1132
| [[Deepa Shankar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987
|
|
|
| [[:d:Q113103743|Q113103743]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1133
| [[Aishwarya Sakhuja]]
| [[പ്രമാണം:Aishwarya Sakhuja.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-04
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q4699184|Q4699184]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1134
| [[Amrapali Dubey]]
| [[പ്രമാണം:Amrapali Dubey at Press Conference of Celebrity Cricket League 2016 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-11
|
| [[ഗോരഖ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q4748620|Q4748620]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1135
| [[Pratiksha Jadhav]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-17
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q42309110|Q42309110]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1136
| [[Kirti Nagpure]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-23
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q16233288|Q16233288]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1137
| [[Bharti Kumar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-26
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16731088|Q16731088]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1138
| [[Bharati Kumar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-26
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q60040640|Q60040640]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1139
| [[Puja Gupta]]
| [[പ്രമാണം:Puja Gupta graces Onitsuka Tiger launch party in Mumbai (02).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-30
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q1995585|Q1995585]]
| 24
|-
| style='text-align:right'| 1140
| [[Manasi Naik]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Naik in 2014.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-02
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q23815609|Q23815609]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1141
| [[Sindhu Loknath]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-05
|
| [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]]
|
| [[:d:Q7522242|Q7522242]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1142
| [[Puja Banerjee]]
| [[പ്രമാണം:Puja Banerjee Alias Pooja Bose - Kolkata 2023-12-05 8534.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-06
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5054439|Q5054439]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1143
| [[Ankita Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-07
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q2721495|Q2721495]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1144
| [[Nidhi Subbaiah]]
| [[പ്രമാണം:NidhiSubbaiah.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-16
|
| [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]]
|
| [[:d:Q10950087|Q10950087]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1145
| [[Tina Desai]]
| [[പ്രമാണം:Tina Desai in 2012 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-24
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q2514244|Q2514244]]
| 28
|-
| style='text-align:right'| 1146
| [[Sudeepa Pinky]]
| [[പ്രമാണം:Sudeepapinky8.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-28
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q16201636|Q16201636]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1147
| [[Anindita Raychaudhury]]
| [[പ്രമാണം:Anindita Raychaudury at Parivaar Award 2.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-28
|
|
|
| [[:d:Q66459186|Q66459186]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1148
| [[കോമൽ ജാ]]
| [[പ്രമാണം:Komal Jha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-03-15
|
| [[റാഞ്ചി]]
|
| [[:d:Q16231757|Q16231757]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1149
| [[Anshu Malik]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-03-23
|
|
|
| [[:d:Q61117929|Q61117929]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1150
| [[Bhavna Khatri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-03-24
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q4901558|Q4901558]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1151
| [[Mugdha Chaphekar]]
| [[പ്രമാണം:Mugdha Chapekar at Mumbai Cyclothon.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-03-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q12974676|Q12974676]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1152
| [[Nidhi Sunil]]
| [[പ്രമാണം:Nidhi Sunil at Fiama Di Wills promotion (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-03-30
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q59892284|Q59892284]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1153
| [[Santhoshi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-03-31
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7420163|Q7420163]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1154
| [[Sayani Datta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-04-18
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q17305822|Q17305822]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1155
| [[Ratan Rajput]]
| [[പ്രമാണം:Ratan Rajput in 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-04-20
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q7295459|Q7295459]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1156
| [[Priya Marathe]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-04-23
|
| [[താനെ]]
|
| [[:d:Q7246472|Q7246472]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1157
| [[Kadambari Jethwani]]
| [[പ്രമാണം:Kadambari Jethwani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-04-30
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q26213685|Q26213685]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1158
| [[Urvi Ashar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-05-01
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7901591|Q7901591]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1159
| [[Binny Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-05-10
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q4914462|Q4914462]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1160
| [[Zarine Khan]]
| [[പ്രമാണം:Zareen Khan at the pink carpet of Bollywood Hungama OTT India Fest 2023 award ceremony (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-05-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3046959|Q3046959]]
| 38
|-
| style='text-align:right'| 1161
| [[Paridhi Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Paridhi Sharma at launches of ‘Jodha Akbar’.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-05-15
|
| [[Bagh]]<br/>[[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q16734128|Q16734128]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1162
| [[Natasha Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-05-29
|
| [[Saharanpur]]
|
| [[:d:Q6968501|Q6968501]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1163
| [[Anupriya Goenka]]
| [[പ്രമാണം:Anupriya Goenka at the screening of Criminal Justice.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-05-29
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q46248994|Q46248994]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 1164
| [[Surilie Gautam]]
| [[പ്രമാണം:Surilie-Gautam-spotted-at-Fable-in-Juhu-5 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-06-03
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q16202646|Q16202646]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1165
| [[Rishika Mihani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-06-08
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16231811|Q16231811]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1166
| [[Farrah Kader]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-06-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q65580965|Q65580965]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1167
| [[Sandipta Sen]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-07
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q19895979|Q19895979]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1168
| [[Ruby Parihar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-07-06
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7376361|Q7376361]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1169
| [[Avantika Malik Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-07-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q94608973|Q94608973]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1170
| [[Madhura Naik]]
| [[പ്രമാണം:Madhura SS.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-07-19
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q6727522|Q6727522]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 1171
| [[രചന മൗര്യ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-07-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7279109|Q7279109]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1172
| [[Divya Parameshwaran]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-07-27
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q5284704|Q5284704]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1173
| [[Aabha Paul]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-08-07
|
| [[ഗാസിയാബാദ്]]
|
| [[:d:Q114498129|Q114498129]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1174
| [[Kanishka Soni]]
| [[പ്രമാണം:Kanishka Soni -3.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-08-16
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q16231743|Q16231743]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1175
| [[Benaf Dadachandji]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-08-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4886805|Q4886805]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1176
| [[Shraddha Arya]]
| [[പ്രമാണം:Shraddha Arya at Screen Awards (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-08-17
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7503382|Q7503382]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 1177
| [[Pavani Gangireddy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-08-20
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q21284951|Q21284951]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1178
| [[നവ്യ നടരാജൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-08-25
|
|
|
| [[:d:Q6982712|Q6982712]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1179
| [[Rubina Dilaik]]
| [[പ്രമാണം:Rubina Dilaik snapped at Filmcity (8).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-08-26
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q7376141|Q7376141]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1180
| [[Khushboo Tawde]]
| [[പ്രമാണം:Khushboo Tawde.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-09-05
|
| [[Dombivli]]
|
| [[:d:Q16202722|Q16202722]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1181
| [[Girija Oak]]
| [[പ്രമാണം:Girija Oak at success bash of Poshter Boyz (Cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-09-07
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q5564270|Q5564270]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1182
| [[Toral Rasputra]]
| [[പ്രമാണം:Toral-Rasputra (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-09-09<br/>1987-12-26
|
| [[Anjar]]<br/>[[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7825384|Q7825384]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1183
| [[Mengu Suokhrie]]
| [[പ്രമാണം:Mengu Suokhrie.jpeg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-09-16
|
| [[കൊഹിമ]]
|
| [[:d:Q42336753|Q42336753]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1184
| [[Dolphin Dubey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-09-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q49253945|Q49253945]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1185
| [[Munmun Dutta]]
| [[പ്രമാണം:MunmunDutta05.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-09-28
|
| [[ദുർഗാപൂർ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q16208477|Q16208477]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1186
| [[Sneha Wagh]]
| [[പ്രമാണം:Sneha Wagh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-04
|
| [[കല്യാൺ]]
|
| [[:d:Q17015453|Q17015453]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1187
| [[Anuja Sathe]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-08
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q22280325|Q22280325]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1188
| [[Vedita Pratap Singh]]
| [[പ്രമാണം:Vedita pratap photoshoot7.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-09
|
| [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]]
|
| [[:d:Q7917997|Q7917997]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1189
| [[Sumukhi Suresh]]
| [[പ്രമാണം:Sumukhi-4 (1) (1).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-18
|
|
|
| [[:d:Q47035388|Q47035388]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1190
| [[Shazahn Padamsee]]
| [[പ്രമാണം:Shazahn Padamsee at Nokia APP party 11.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7491730|Q7491730]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 1191
| [[Radhika Chaudhari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-20
|
|
|
| [[:d:Q7280240|Q7280240]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1192
| [[Moubani Sorcar]]
| [[പ്രമാണം:Moubani Sorcar 2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-21
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6918852|Q6918852]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1193
| [[Prarthi Dholakia]]
| [[പ്രമാണം:A candid picture of Prarthi M Dholakia.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-22
|
| [[Jamnagar]]
|
| [[:d:Q18685708|Q18685708]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1194
| [[Smriti Kalra]]
| [[പ്രമാണം:Smriti-Kalra-snapped-during-a-photo-shoot-for-dil-sambhal-jaa-zara.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-26
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7546540|Q7546540]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1195
| [[Riya Bamniyal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-28
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7339020|Q7339020]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1196
| [[Aditi Mittal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16732696|Q16732696]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1197
| [[Aarthi]]
| [[പ്രമാണം:Aarathi (actress).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-09
|
| [[ഊട്ടി]]
|
| [[:d:Q4662641|Q4662641]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1198
| [[Hemalatha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-13
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q18638583|Q18638583]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1199
| [[യഗ്ന ഷെട്ടി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-19
|
| [[കുദ്രേമുഖ് ദേശീയോദ്യാനം]]
|
| [[:d:Q18922873|Q18922873]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1200
| [[Sukirti Kandpal]]
| [[പ്രമാണം:Sukriti Kandpal RSSI Launch.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-20
|
| [[നൈനിത്താൾ]]
|
| [[:d:Q7635860|Q7635860]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1201
| [[Avantika Khatri]]
| [[പ്രമാണം:Avantika Khattri1.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-20
|
| [[ഝാൻസി]]
|
| [[:d:Q42945006|Q42945006]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1202
| [[Neha Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Neha Sharma at the premiere of her film Jogira Sara Ra Ra (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-21
|
| [[Bhagalpur]]
|
| [[:d:Q863745|Q863745]]
| 37
|-
| style='text-align:right'| 1203
| [[Aarti Chhabria]]
| [[പ്രമാണം:Aarti Chabria graces Stardust Awards 2016 (01).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-21<br/>1982-11-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4662645|Q4662645]]
| 24
|-
| style='text-align:right'| 1204
| [[Gurbani Judge]]
| [[പ്രമാണം:Gurbani Judge at premiere of Bright 6, Mumbai 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-29
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q16198048|Q16198048]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1205
| [[രാഗിണി ഖന്ന]]
| [[പ്രമാണം:Ragini Khanna on Day 5 of Lakme Fashion Week 2017 (47).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-12-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7283097|Q7283097]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1206
| [[തേജസ്വിനി പ്രകാശ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-12-17
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7695208|Q7695208]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1207
| [[സ്നേഹ ഉള്ളാൾ]]
| [[പ്രമാണം:Mahurat of kaash mere hote.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-12-18
|
| [[മസ്കറ്റ്]]
|
| [[:d:Q469215|Q469215]]
| 26
|-
| style='text-align:right'| 1208
| [[മിഷ്തി മുഖർജ്ജി]]
|
| ബംഗാളി അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-12-20
| 2020-02-02
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q99929670|Q99929670]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1209
| [[Diksha Panth]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-12-21
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q28122281|Q28122281]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1210
| [[Neelam Sivia]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
|
|
|
| [[:d:Q27978749|Q27978749]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1211
| [[Renjusha Menon]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
| 2023-10-30
| [[കേരളം]]
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| [[:d:Q123244195|Q123244195]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1212
| [[Shilpi Marwaha]]
| [[പ്രമാണം:Shilpi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16732084|Q16732084]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1213
| [[Megha Dhade]]
| [[പ്രമാണം:Megha Dhade at 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19560352|Q19560352]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1214
| [[Samiksha Bhatnagar]]
| [[പ്രമാണം:Samiksha Bhatnagar graces the special screening of ‘Poster Boys’.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q19882323|Q19882323]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1215
| [[Amruthavarshini]]
| [[പ്രമാണം:Amruthavarshini.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
|
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q31500799|Q31500799]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1216
| [[Lahari Gudivada]]
| [[പ്രമാണം:Lahari Gudivada.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
|
| [[ഗുണ്ടൂർ]]
|
| [[:d:Q31500932|Q31500932]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1217
| [[Juhi Aslam]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
|
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q98841471|Q98841471]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1218
| [[Asma Badar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-01-11
|
|
|
| [[:d:Q19938389|Q19938389]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1219
| [[Anushree]]
| [[പ്രമാണം:Anushree (Kannada actress).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-01-25
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q26221433|Q26221433]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1220
| [[Mrinmayee Godbole]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-02-06
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q30012661|Q30012661]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1221
| [[Rucha Hasabnis]]
| [[പ്രമാണം:Rucha at STAR Plus Dandia Shoot.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-02-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7376575|Q7376575]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1222
| [[Shalu Kurian]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-02-09
|
|
|
| [[:d:Q96983380|Q96983380]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1223
| [[Aditi Sajwan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-02-12
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q17318886|Q17318886]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1224
| [[Neha Sargam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-04
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q6987749|Q6987749]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1225
| [[Isha Chawla]]
| [[പ്രമാണം:Isha Chawla.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-06
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q11056386|Q11056386]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1226
| [[Sakshi Gulati]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-10
|
| [[മീററ്റ്]]
|
| [[:d:Q21064510|Q21064510]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1227
| [[Sanchita Padukone]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-16
|
| [[കുന്ദാപുര]]
|
| [[:d:Q7415626|Q7415626]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1228
| [[Parul Chauhan]]
| [[പ്രമാണം:Parul Chauhan in 2016 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-19
|
| [[ലഖിംപുർ ഖേരി ജില്ല]]
|
| [[:d:Q7141199|Q7141199]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1229
| [[പൂജ സാൽവി]]
| [[പ്രമാണം:Actress Pooja Salvi of 'Nautanki Saala'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-25
|
|
|
| [[:d:Q7228529|Q7228529]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1230
| [[സോവ മൊറാനി]]
| [[പ്രമാണം:Zoa Morani and others grace Zaheer Iqbal’s birthday bash at Arth Bandra (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q8073152|Q8073152]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1231
| [[സാധിക വേണുഗോപാൽ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-04-06
|
|
|
| [[:d:Q37321580|Q37321580]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1232
| [[Rashmi Gautam]]
| [[പ്രമാണം:Rashmi Gautam.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-04-07
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q7294974|Q7294974]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1233
| [[Aeshra Patel]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-04-10
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q21872641|Q21872641]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1234
| [[Suruchi Adarkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-04-25
|
| [[താനെ]]
|
| [[:d:Q21284544|Q21284544]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1235
| [[Rajshri Rani Pandey]]
| [[പ്രമാണം:Rajshri Rani in 2015.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-04-29
|
| [[Fatehpur]]
|
| [[:d:Q19663157|Q19663157]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1236
| [[Natashaa Iyer]]
| [[പ്രമാണം:Natashaa Iyer.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-06
|
|
|
| [[:d:Q102353164|Q102353164]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1237
| [[സ്മിത ശെവലെ]]
| [[പ്രമാണം:स्मिता शेवाळे.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-18
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7544832|Q7544832]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1238
| [[Sonalee Kulkarni]]
| [[പ്രമാണം:Celebs walk the ramp at Glamour Style Walk 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-18
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7560764|Q7560764]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1239
| [[താരാ അലീഷ ബെറി]]
| [[പ്രമാണം:Tara Alisha Berry.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16875890|Q16875890]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1240
| [[Sugandha Mishra]]
| [[പ്രമാണം:Sugandha Mishra attend the press conference of their show The Drama Company.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-23
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q7634710|Q7634710]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1241
| [[Mrunmayee Deshpande]]
| [[പ്രമാണം:Mrunmayee Deshpande at the screening of Nat Samrat.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-29
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q6930001|Q6930001]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1242
| [[Simran Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-29
|
| [[റോം]]
|
| [[:d:Q16232181|Q16232181]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1243
| [[Surbhi Jyoti]]
| [[പ്രമാണം:Surbhi Jyoti in 2022.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-29
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q16250215|Q16250215]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 1244
| [[Tejashree]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-06-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7695202|Q7695202]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1245
| [[Tejashree Pradhan Ketkar]]
| [[പ്രമാണം:Tejashree Pradhan .jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-06-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16202737|Q16202737]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1246
| [[Preetika Rao]]
| [[പ്രമാണം:Preetika Rao Sakhiya Skin Clinic.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-06-07
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7239782|Q7239782]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 1247
| [[Sumona Chakravarti]]
| [[പ്രമാണം:Sumona Chakravarti graces Durga Pooja (13).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-06-24
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q7638021|Q7638021]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1248
| [[പൂജിത മേനോൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-06-29
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q18637648|Q18637648]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1249
| [[Anindita Nayar]]
| [[പ്രമാണം:Anindita Nayar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-07-01
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q18637710|Q18637710]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1250
| [[Jui Gadkari]]
| [[പ്രമാണം:Jui Gadkari 2.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-07-08
|
| [[Karjat]]
|
| [[:d:Q6305151|Q6305151]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1251
| [[Monami Ghosh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-07-13<br/>1984-07-13
|
| [[Basirhat]]
|
| [[:d:Q6897938|Q6897938]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1252
| [[Ansha Sayed]]
| [[പ്രമാണം:AnshaSayed.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-07-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16232402|Q16232402]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1253
| [[Aastha Chaudhary]]
| [[പ്രമാണം:Aastha Chaudhary.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-07-20
|
| [[Alwar]]
|
| [[:d:Q4507798|Q4507798]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1254
| [[Nancy Jennifer]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-07-20
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q22278395|Q22278395]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1255
| [[Akanksha Puri]]
| [[പ്രമാണം:Akanksha Puri At Iconic Gold Awards 2022.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-07-26
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q21066326|Q21066326]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1256
| [[Shubha Poonja]]
| [[പ്രമാണം:Shubha Poonja (1).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7504558|Q7504558]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1257
| [[അഭിനയശ്രീ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
| [[:d:Q4667441|Q4667441]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1258
| [[Nikii Daas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q17403164|Q17403164]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1259
| [[Sharmin Ali]]
| [[പ്രമാണം:Sharmin Ali.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-08
|
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q18043609|Q18043609]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1260
| [[Madhurima Tuli]]
| [[പ്രമാണം:Madhurima Tuli2.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-19
|
| [[ധൻബാദ്]]
|
| [[:d:Q16202819|Q16202819]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 1261
| [[Anisha Ambrose]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-22
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q16147300|Q16147300]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1262
| [[Sudeepa Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-23
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q7633682|Q7633682]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1263
| [[Vaishnavi Dhanraj]]
| [[പ്രമാണം:Vaibhavi colors indian telly awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-25
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q7908871|Q7908871]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1264
| [[Hemangi Kavi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-26
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q98915809|Q98915809]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1265
| [[Klaudia Dudová]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക്|ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-02
|
| [[Levice]]
|
| [[:d:Q20261418|Q20261418]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1266
| [[Jasmine Sandlas]]
| [[പ്രമാണം:Jasmine Sandlas.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-04
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q19896109|Q19896109]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1267
| [[Sargun Mehta]]
| [[പ്രമാണം:Sargun Mehta at Ravi Dubey's birthday, 2017 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-06
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q7423973|Q7423973]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 1268
| [[നന്ദിനി റായ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-18
|
| [[സെക്കന്ദ്രാബാദ്]]
|
| [[:d:Q16201800|Q16201800]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1269
| [[Kanishtha Dhankar]]
| [[പ്രമാണം:Kanishtha GQ Fashion.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3192675|Q3192675]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1270
| [[Sana Saeed]]
| [[പ്രമാണം:Sana Saeed.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q2220177|Q2220177]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 1271
| [[Shruti Sodhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-22
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q20685596|Q20685596]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1272
| [[Khyati Mangla]]
| [[പ്രമാണം:Khatimanglawalled.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-22
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q61103396|Q61103396]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1273
| [[Ragasya]]
| [[പ്രമാണം:South Actress Ragasiya at TGIF anniversary bash (1).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7282819|Q7282819]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1274
| [[Maadhavi Latha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-10-02
|
| [[Bellary]]
|
| [[:d:Q19664756|Q19664756]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1275
| [[മീനാക്ഷി ദീക്ഷിത്ത്]]
| [[പ്രമാണം:Meenakshi Dixit.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-10-12
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q6807608|Q6807608]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1276
| [[Kadambari Kadam]]
| [[പ്രമാണം:Kadambari Kadam.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-10-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q13116374|Q13116374]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1277
| [[Roop Durgapal]]
| [[പ്രമാണം:Roop Durgapal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-10-15
|
| [[അൽമോറ]]
|
| [[:d:Q7366351|Q7366351]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1278
| [[Subhashree Ganguly]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-03<br/>1990-11-03
|
| [[Bardhaman]]
|
| [[:d:Q705446|Q705446]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1279
| [[ഗിരിജ ജോഷി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-03
|
| [[Roha]]
|
| [[:d:Q16200615|Q16200615]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1280
| [[Gaelyn Mendonca]]
| [[പ്രമാണം:Gaelyn Mendonca (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16232278|Q16232278]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1281
| [[Hasleen Kaur]]
| [[പ്രമാണം:Ajmer Sharif-Visit-2 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-10<br/>1989
|
| [[Binnaguri]]
|
| [[:d:Q5679286|Q5679286]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1282
| [[Rucha Dighe]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-11
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q19666411|Q19666411]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1283
| [[Ritu Barmecha]]
| [[പ്രമാണം:RituBarmecha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-16
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7336830|Q7336830]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1284
| [[Kashish Singh]]
| [[പ്രമാണം:Kashish-Singh-at-the-launch-of-Blenders-Pride-Tour-2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-20
|
|
|
| [[:d:Q16730612|Q16730612]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1285
| [[Rochelle Maria Rao]]
| [[പ്രമാണം:Rochelle Maria Rao at Godrej Eon's 'Woman of Substance Award 2013'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-25
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7353890|Q7353890]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1286
| [[Kaashish Vohra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-28
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q50399361|Q50399361]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1287
| [[Shreya Dhanwanthary]]
| [[പ്രമാണം:Shreya Dhanwanthary at Soho House.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-30
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q56240001|Q56240001]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1288
| [[Soniya Mehra]]
| [[പ്രമാണം:Sonia Mehra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-12-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7561891|Q7561891]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1289
| [[Amrapali Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-12-19
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q16222199|Q16222199]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1290
| [[Khushali Kumar]]
| [[പ്രമാണം:KhushaliKumar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-12-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q65640372|Q65640372]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1291
| [[Zara Barring]]
| [[പ്രമാണം:Zara barring Indian look.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-12-26
|
| [[വിക്ടോറിയ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളമ്പിയ]]
|
| [[:d:Q19560043|Q19560043]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1292
| [[Apurva Nemlekar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-12-27
|
|
|
| [[:d:Q104501965|Q104501965]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1293
| [[Bidushi Dash Barde]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989
| 2012-10-22
| [[ഒഡീഷ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q4904281|Q4904281]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1294
| [[Milana Nagaraj]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989
|
| [[ഹാസൻ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q16885556|Q16885556]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1295
| [[Amita Pathak]]
| [[പ്രമാണം:Raghav Sachar and Amita Pathak.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989
|
|
|
| [[:d:Q17386524|Q17386524]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1296
| [[Satarupa Pyne]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q22280324|Q22280324]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1297
| [[മായ (Q25341439)|മായ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989
|
| [[തമിഴ്നാട്]]
|
| [[:d:Q25341439|Q25341439]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1298
| [[రోజాభారతి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989
|
| [[രാജമന്ദ്രി]]
|
| [[:d:Q61124485|Q61124485]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1299
| [[Smrity Sinha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989
|
| [[ഝാർഖണ്ഡ്]]
|
| [[:d:Q99575918|Q99575918]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1300
| [[Bhavna Ruparel]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-01-10
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19560962|Q19560962]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1301
| [[Aisha Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Aisha Sharma grace the GQ Best Dressed Awards 2018 (54) (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-01-25
|
| [[Bhagalpur]]
|
| [[:d:Q27849976|Q27849976]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1302
| [[Sandeepa Dhar]]
| [[പ്രമാണം:Sandeepa Dhar graces the Grey Goose fashion event.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-02-02
|
| [[ശ്രീനഗർ]]
|
| [[:d:Q7416091|Q7416091]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1303
| [[സുലഗ്ന പനിഗ്രഹി]]
| [[പ്രമാണം:Sulagna Panigrahi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-02-03
|
| [[Brahmapur]]
|
| [[:d:Q7635951|Q7635951]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1304
| [[Kesha Khambhati]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-02-08
|
| [[സൂരത്]]
|
| [[:d:Q41693360|Q41693360]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1305
| [[മിമി ചക്രവർത്തി]]
| [[പ്രമാണം:Mimi Chakraborty - Kolkata 2023-12-05 8668.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-02-11
|
| [[Jalpaiguri]]
|
| [[:d:Q6862116|Q6862116]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1306
| [[Hari Teja]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-02-26
|
| [[തിരുപ്പതി]]
|
| [[:d:Q37864523|Q37864523]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1307
| [[Krystle D'Souza]]
| [[പ്രമാണം:Krystle D'Souza at Zee Rishtey Awards 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-03-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6439798|Q6439798]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 1308
| [[Abhidnya Bhave]]
| [[പ്രമാണം:Abhidnya Bhave (Cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-03-13
|
| [[Vasai-Virar]]
|
| [[:d:Q28113101|Q28113101]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1309
| [[Shamata Anchan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-03-15
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q27050042|Q27050042]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1310
| [[Shalmalee Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-03-17
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q20810757|Q20810757]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1311
| [[Sanchita Shetty]]
| [[പ്രമാണം:Sanchita Shetty 61st Idea Filmfare Awards South (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-04-07
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7415628|Q7415628]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1312
| [[Varsha Ashwathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-04-22
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7916112|Q7916112]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1313
| [[ശ്രീയ പിൽഗാനകർ]]
| [[പ്രമാണം:Shriya Pilgaonkar grace the Jury meet of 13th Gemfields Retail Jeweller India Awards 2017 (02) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-04-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19666177|Q19666177]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1314
| [[Nandita Swetha]]
| [[പ്രമാണം:Nandita Swetha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-04-30
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q14829512|Q14829512]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1315
| [[Roshni Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-04-30
|
| [[ശ്രീനഗർ]]
|
| [[:d:Q118314456|Q118314456]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1316
| [[പല്ലവി ബത്ര]]
| [[പ്രമാണം:Pallavi batra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-05-02
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q16727418|Q16727418]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1317
| [[Chetna Pande]]
| [[പ്രമാണം:Chetna-Pande-snapped-at-Estella-in-Juhu.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-05-03
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q16201547|Q16201547]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1318
| [[Megha Chakraborty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-05-03
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q20649647|Q20649647]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1319
| [[Basabdatta Chatterjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-05-06
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16345997|Q16345997]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1320
| [[Scarlett Mellish Wilson]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]
| 1989-05-09
|
| [[ലണ്ടൻ]]
|
| [[:d:Q16202975|Q16202975]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1321
| [[Adaa Khan]]
| [[പ്രമാണം:Adaa Khan attends 10th-anniversary bash of Viacom 18 Motion Pictures (18).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-05-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16935062|Q16935062]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 1322
| [[Surabhi Hande]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-05-20
|
| [[ജല്ഗാഒന്]]
|
| [[:d:Q21642539|Q21642539]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1323
| [[Pooja Joshi Arora]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-05-27
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q111312496|Q111312496]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1324
| [[Bhavana Rao]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-06-06
|
| [[ഷിമോഗ]]
|
| [[:d:Q4901513|Q4901513]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1325
| [[വന്ദന മേനോൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-06-10
|
| [[തൃശ്ശൂർ]]
|
| [[:d:Q7914350|Q7914350]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1326
| [[Angela Krislinzki]]
| [[പ്രമാണം:Angela Krislinzki graces the Milo Na Tum song launch.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-06-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q22957818|Q22957818]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1327
| [[Janani Bharadwaj]]
| [[പ്രമാണം:Janani Bharadwaj Profile Picture.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-06-30
|
|
|
| [[:d:Q16232549|Q16232549]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1328
| [[Unnati Davara]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-02
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q7897149|Q7897149]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1329
| [[Tina Ahuja]]
| [[പ്രമാണം:Tina Ahuja graces the launch of the new Audi A5 (07) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q20630463|Q20630463]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1330
| [[Sshakshi Chovan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16232942|Q16232942]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1331
| [[Sahithya Jagannathan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-11
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7399654|Q7399654]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1332
| [[Pooja Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-12<br/>1989-02-12
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q17388745|Q17388745]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1333
| [[Sonika Chauhan]]
| [[പ്രമാണം:Sonika Chauhan (1).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-12
| 2017-04-29
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q29617840|Q29617840]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1334
| [[Ruchira Jadhav]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-13
|
|
|
| [[:d:Q114670768|Q114670768]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1335
| [[Mallika Dua]]
| [[പ്രമാണം:MallikaDua.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-17
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q28033782|Q28033782]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1336
| [[Sreejita De]]
| [[പ്രമാണം:Sreeji de colors indian telly awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-19
|
| [[Haldia]]
|
| [[:d:Q7585692|Q7585692]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1337
| [[മധു ശാലിനി]]
| [[പ്രമാണം:Madhu Shalini in Cinivaram.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-21
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q79845|Q79845]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1338
| [[Savani Ravindra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-22
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q16755934|Q16755934]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1339
| [[Kashmira Irani]]
| [[പ്രമാണം:KashmiraIrani1122.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-25
|
|
|
| [[:d:Q19891959|Q19891959]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1340
| [[Deepika Singh]]
| [[പ്രമാണം:Deepika Singh 2014 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-26
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q5250630|Q5250630]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 1341
| [[Vraddhi Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-28
|
| [[ഫരീദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q20640726|Q20640726]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1342
| [[Jasmine Avasia]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q21004894|Q21004894]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1343
| [[Sana Amin Sheikh]]
| [[പ്രമാണം:Sana Amin.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7415416|Q7415416]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1344
| [[ഷീല കൗർ]]
| [[പ്രമാണം:Sheela (Tamil actress).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-02
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7492340|Q7492340]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1345
| [[Sara Khan]]
| [[പ്രമാണം:Sara Khan graces the launch of Siddharth Kasyap's 24th original song 'Ishq Ki Mitti' (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-06
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q7421671|Q7421671]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 1346
| [[Prajakta Mali]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-08
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q13118805|Q13118805]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1347
| [[Jaspinder Cheema]]
| [[പ്രമാണം:Jaspinder Cheema.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-12
|
| [[Batala]]
|
| [[:d:Q17305775|Q17305775]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1348
| [[Wasna Ahmed]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-13
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7972701|Q7972701]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1349
| [[Sonam Bajwa]]
| [[പ്രമാണം:Sonam Bajwa snapped on the sets of The Kapil Sharma Show (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-16
|
| [[നൈനിത്താൾ]]
|
| [[:d:Q18629110|Q18629110]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1350
| [[Ihana Dhillon]]
| [[പ്രമാണം:Akanksha Puri grace the success bash of the film Sonu Ke Titu Ki Sweety (07) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-18
|
| [[Faridkot]]
|
| [[:d:Q16200282|Q16200282]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1351
| [[Vasundhara Kashyap]]
| [[പ്രമാണം:Vasundhara Kashyap New.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-19
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7917038|Q7917038]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1352
| [[Asha Negi]]
| [[പ്രമാണം:Asha Negi grace the Mamma Mia Pink Carpet at Jio World Centre BKC Bandra (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-23
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q4804507|Q4804507]]
| 26
|-
| style='text-align:right'| 1353
| [[Geeta Madhuri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-24
|
| [[പാലക്കോല്ലു]]
|
| [[:d:Q5529955|Q5529955]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1354
| [[Namrata Sambherao]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-29
|
|
|
| [[:d:Q123717331|Q123717331]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1355
| [[Sony Charishta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-29
|
|
|
| [[:d:Q126011565|Q126011565]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1356
| [[Sai Lokur]]
| [[പ്രമാണം:Sai Lokur 2 (cropped). jpg.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-05
|
| [[ബെൽഗാം]]
|
| [[:d:Q21285519|Q21285519]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1357
| [[Hunar Hali]]
| [[പ്രമാണം:Hunar-Hali-grace-the-Launch-of-GR8!.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-09
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16729574|Q16729574]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1358
| [[Surbhi Chandna]]
| [[പ്രമാണം:Surbhi Chandna at the 25th SOL Lions Gold Awards 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-11
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q26689623|Q26689623]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 1359
| [[Anjum Fakih]]
| [[പ്രമാണം:Anjum Fakih, Saas Bahu Aur Saazish (01) (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-12
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q23731525|Q23731525]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1360
| [[Shiny Doshi]]
| [[പ്രമാണം:Shiny Doshi at the Fear Factor Khatron Ke Khiladi 8 launch.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-15
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q19888034|Q19888034]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1361
| [[Kusha Kapila]]
| [[പ്രമാണം:Kusha Kapila at the launch of Mera Noor Hai Mashhoor (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-19
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q114269943|Q114269943]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1362
| [[Soundarya Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Soundarya Sharma attends the 63rd Jio Filmfare Awards 2018 (19) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-20
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q55231409|Q55231409]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1363
| [[Krishi Thapanda]]
| [[പ്രമാണം:Krishi Thapanda.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-23
|
| [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]]
|
| [[:d:Q47091446|Q47091446]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1364
| [[ആര്യ സലിം]]
| [[പ്രമാണം:ARYA.jpg|center|50px]]
| മലയാള സിനിമാനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-26
|
|
|
| [[:d:Q124399195|Q124399195]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1365
| [[Roopal Tyagi]]
| [[പ്രമാണം:Roopal Tyagi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-05
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16755975|Q16755975]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1366
| [[Pujita Ponnada]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-05
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q55080929|Q55080929]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1367
| [[അർച്ചന ശാസ്ത്രി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-08
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7917889|Q7917889]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1368
| [[Spruha Joshi]]
| [[പ്രമാണം:Spruha Shirish Joshi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7581446|Q7581446]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1369
| [[Soumya Seth]]
| [[പ്രമാണം:Soumya Seth at the launch party of Bindass's show Yeh Hai Aashiqui (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-17
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q7564599|Q7564599]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1370
| [[Neha Saxena]]
| [[പ്രമാണം:Neha Saxena 30.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-25
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q25190348|Q25190348]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1371
| [[Harsha Khanderparkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-26
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q28531083|Q28531083]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1372
| [[Sharmeila Mandre]]
| [[പ്രമാണം:Sharmiela Mandre at 60th South Filmfare Awards 2013 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-28<br/>1990-10-18
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7489922|Q7489922]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1373
| [[പർനോ മിത്ര]]
| [[പ്രമാണം:Premiere of Aami aar amar girlfriends 2013-07-28 11-24.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-31
|
| [[സിലിഗുഡി]]
|
| [[:d:Q7139343|Q7139343]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1374
| [[Niharika Kareer]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-07
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16730587|Q16730587]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1375
| [[Vinita Joshi Thakkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q17417515|Q17417515]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1376
| [[Shrenu Parikh]]
| [[പ്രമാണം:Shrenu Parikh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-11
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q7503591|Q7503591]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1377
| [[Payal Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Payal Ghosh at the 63rd Jio Filmfare Awards 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-13
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16200413|Q16200413]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1378
| [[Ginni Chatrath]]
| [[പ്രമാണം:Kapil-Sharma-and-Ginni-Chatrath’s-wedding-reception.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-18
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q56703491|Q56703491]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1379
| [[Sai Dhanshika]]
| [[പ്രമാണം:Dhansika at 61st Flimfare Awards (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-20
|
| [[തഞ്ചാവൂർ]]
|
| [[:d:Q5269022|Q5269022]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1380
| [[Prerna Wanvari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-22
|
| [[അന്ധേരി]]
|
| [[:d:Q7240692|Q7240692]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1381
| [[Sheetal Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-22
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q18357765|Q18357765]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1382
| [[Vindhya Tiwari]]
| [[പ്രമാണം:Vindhya Tiwari at launch of Telly Calendar 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-22
|
| [[വാരാണസി]]
|
| [[:d:Q21285611|Q21285611]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1383
| [[Tridha Choudhury]]
| [[പ്രമാണം:Tridha Choudhury - Kolkata 2014-01-19 5781.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-22
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q22277353|Q22277353]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1384
| [[Misha Ghoshal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-26
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q17305955|Q17305955]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1385
| [[Samaira Rao]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-27
|
|
|
| [[:d:Q16734985|Q16734985]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1386
| [[Chitrashi Rawat]]
| [[പ്രമാണം:Chitrashi Rawat in 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-29
|
| [[Raipur, Uttarakhand]]
|
| [[:d:Q5102359|Q5102359]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1387
| [[విష్ణుప్రియ గాంధీ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-12-13
|
| [[തിരുപ്പതി]]
|
| [[:d:Q130544216|Q130544216]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1388
| [[Vaishali Desai]]
| [[പ്രമാണം:Vaishali Desai at the IIJW as the Show Stopper for jeweler Naresh Kriplani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-12-18
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q12056218|Q12056218]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1389
| [[അസ്മിത സൂദ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-12-20
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q16202566|Q16202566]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1390
| [[Vividha Kirti]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-12-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q61118365|Q61118365]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1391
| [[Rupa Sri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-12-22
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q65943977|Q65943977]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1392
| [[അക്ഷര ഗൌഡ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-12-24
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q4701786|Q4701786]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1393
| [[Jugnu Ishiqui]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-12-24
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q16232648|Q16232648]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1394
| [[സാബ ആസാദ്]]
| [[പ്രമാണം:Saba Azad Success bash of 'Nautanki Saala!'s music.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7395773|Q7395773]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 1395
| [[Riya Dey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[Balasore]]
|
| [[:d:Q15725142|Q15725142]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1396
| [[Pallavi Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16729507|Q16729507]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1397
| [[Nakshatra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q19571873|Q19571873]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1398
| [[Akhila Kishore]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q19968682|Q19968682]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1399
| [[Manvitha Harish]]
| [[പ്രമാണം:Manvitha Kamath (2).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q26221428|Q26221428]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1400
| [[Anjali Raghav]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q48444407|Q48444407]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1401
| [[Anangsha Biswas]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q60076332|Q60076332]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1402
| [[നൈനാ ദാസ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
|
|
| [[:d:Q6959697|Q6959697]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1403
| [[Nehalaxmi Iyer]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16233248|Q16233248]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1404
| [[Soundarya Jayamala]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16832102|Q16832102]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1405
| [[Priyamvada Kant]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-01
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16910160|Q16910160]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1406
| [[Arjumman Mughal]]
| [[പ്രമാണം:Arjumman Mughal in 2014.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-01
|
| [[Rajauri]]
|
| [[:d:Q18353980|Q18353980]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1407
| [[தான்யா]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
|
|
| [[:d:Q47545338|Q47545338]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1408
| [[Sonia Mann]]
| [[പ്രമാണം:Sonia Mann.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[Haldwani]]
|
| [[:d:Q77697110|Q77697110]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1409
| [[Divya Chouskey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
| 2020-07-12
| [[ഭോപ്പാൽ]]
| [[ഭോപ്പാൽ]]
| [[:d:Q97319243|Q97319243]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1410
| [[Meera Muralidharan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
|
|
| [[:d:Q111175201|Q111175201]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1411
| [[Monisha Arshak]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-02
|
|
|
| [[:d:Q105316395|Q105316395]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1412
| [[നുസ്റത്ത് ജഹാൻ]]
| [[പ്രമാണം:Nusrat Jahan Ruhi - Kolkata 2023-12-05 8550.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-08
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7070368|Q7070368]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 1413
| [[Boby Techi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-09
|
| [[ഇറ്റാനഗർ]]
|
| [[:d:Q17403318|Q17403318]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1414
| [[Vijayalakshmi]]
| [[പ്രമാണം:Vijayalakshmi Agathiyan at Chennai 600028 – 2 Press Meet.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-15
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7929268|Q7929268]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1415
| [[രിധിമ ഘോഷ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-18
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16200421|Q16200421]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1416
| [[Sunita Garabadu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-25
|
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
|
| [[:d:Q30060523|Q30060523]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1417
| [[Bhumika Gurung]]
| [[പ്രമാണം:Bhumika-Gurung-attend-Colors-TV-Video-summit-awards.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-27
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q38896140|Q38896140]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1418
| [[Aishwarya Arjun]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02<br/>1990
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q15236153|Q15236153]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1419
| [[Ishita Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Ishita sharma.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-08
|
| [[ഗയ]]
|
| [[:d:Q6080393|Q6080393]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1420
| [[Jayshree Soni]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-08
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q16832247|Q16832247]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1421
| [[Ishita Raj Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Ishita Raj Sharma snapped at the pink carpet and awards ceremony of Bollywood Hungama OTT India Fest 2024 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-08
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q23664763|Q23664763]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 1422
| [[Poonam Dubey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-08
|
| [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]]
|
| [[:d:Q55825047|Q55825047]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1423
| [[Parna Pethe]]
| [[പ്രമാണം:Parn Pethe.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-19
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q43132348|Q43132348]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1424
| [[Patralekha]]
| [[പ്രമാണം:Patralekha at the launch of Huma Qureshi’s book Zeba (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-20
|
| [[ഷില്ലോങ്ങ്]]
|
| [[:d:Q17318822|Q17318822]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1425
| [[Shivani Tomar]]
| [[പ്രമാണം:Shivani Tomar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-22
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q26702628|Q26702628]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1426
| [[Dimple Jhangiani]]
| [[പ്രമാണം:Dimple Jhangiani Ramleela Premiere.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5277780|Q5277780]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1427
| [[Akanksha Juneja]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-03
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16730488|Q16730488]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1428
| [[Nikita Gordijn]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-03-04
|
| [[Tumsar]]
|
| [[:d:Q26837236|Q26837236]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1429
| [[Monica Sehgal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-03-06
|
| [[ഉജ്ജയിൻ]]
|
| [[:d:Q26702631|Q26702631]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1430
| [[Ekta Kaul]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-03-11
|
| [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]]
|
| [[:d:Q16209812|Q16209812]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1431
| [[സോനു]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-03-23
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7562405|Q7562405]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1432
| [[Heena Parmar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-04-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19573589|Q19573589]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1433
| [[Heena Panchal]]
| [[പ്രമാണം:Heena Panchal at teaser launch of When Obama loved Osama.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-04-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24059386|Q24059386]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1434
| [[Priya Banerjee]]
| [[പ്രമാണം:Priya Banerjee snapped at a photoshoot.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-04-16
|
| [[കാൽഗറി]]
|
| [[:d:Q16734742|Q16734742]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1435
| [[Neha Saxena]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-04-24
|
| [[ആഗ്ര]]
|
| [[:d:Q16226260|Q16226260]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1436
| [[Rachitha Mahalakshmi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-04-24
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q24088805|Q24088805]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1437
| [[Anjali Rao]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-04-29
|
| [[ബഠിംഡാ]]
|
| [[:d:Q29050606|Q29050606]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1438
| [[ഹര്ശിക പൂനച്ച]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-01
|
| [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]]
|
| [[:d:Q5673877|Q5673877]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1439
| [[Aradhana Jagota]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-09
|
|
|
| [[:d:Q25999309|Q25999309]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1440
| [[Priyanka Singh]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Singh at an award Function.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-09
|
|
|
| [[:d:Q113961911|Q113961911]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1441
| [[Vinutha Lal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-13
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q20650026|Q20650026]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1442
| [[ഗുൽക്കി ജോഷി]]
| [[പ്രമാണം:Gulki-Joshi-snapped-at-the-special-screening-of-Nakkash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ടിവി നടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-17
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q5617693|Q5617693]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1443
| [[Riya Deepsi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-19
|
|
|
| [[:d:Q24300943|Q24300943]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1444
| [[രാഗിണി ദ്വിവേദി]]
| [[പ്രമാണം:Ragini Dwivedi at Acharya Habba.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-24
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7283095|Q7283095]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1445
| [[Leeza Mangaldas]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-25
|
|
|
| [[:d:Q61363203|Q61363203]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1446
| [[മൃദുല മുരളി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-08
|
| [[എറണാകുളം]]
|
| [[:d:Q16201282|Q16201282]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1447
| [[Seema Singh]]
| [[പ്രമാണം:Seema Singh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-11
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q26848937|Q26848937]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1448
| [[Deepa Sannidhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-16
|
| [[ചിക്കമഗളൂർ (Q980917)|ചിക്കമഗളൂർ]]
|
| [[:d:Q5250472|Q5250472]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1449
| [[Madhuri Braganza]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-18
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q90669875|Q90669875]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1450
| [[Ridhima Pandit]]
| [[പ്രമാണം:Ridhima Pandit at Ekta Kapoor’s Diwali bash, 2019 (9) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q27982184|Q27982184]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1451
| [[Leslie Tripathy]]
| [[പ്രമാണം:Leslie Tripathy at 19th Transmedia Gujarati Film And TV Awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-26
|
| [[കേന്ദ്രപ്പാറ, ഒഡീഷ|കേന്ദ്രപ്പാറ]]
|
| [[:d:Q19571948|Q19571948]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1452
| [[Jasmin Bhasin]]
| [[പ്രമാണം:Jasmin Bhasin snapped in Bandra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-28
|
| [[കോട്ട, രാജസ്ഥാൻ|കോട്ട]]
|
| [[:d:Q6161680|Q6161680]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 1453
| [[Archita Sahu]]
| [[പ്രമാണം:Archita2.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-29
|
| [[റൂർക്കേല]]
|
| [[:d:Q3514905|Q3514905]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1454
| [[Smriti Khanna]]
| [[പ്രമാണം:Smriti Khanna 2015.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-07-06
|
| [[നോയ്ഡ]]
|
| [[:d:Q20684357|Q20684357]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1455
| [[Loveleen Kaur Sasan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-07-16
|
| [[ജമ്മു-കശ്മീർ]]
|
| [[:d:Q18211387|Q18211387]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1456
| [[Nikita Rawal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-07-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q73755538|Q73755538]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1457
| [[നികേഷ പട്ടേൽ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1990-07-20
|
| [[ബിർമിങ്ഹാം]]
|
| [[:d:Q16734255|Q16734255]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1458
| [[Sakshi Agarwal]]
| [[പ്രമാണം:Sakshi Agarwal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-07-20
|
| [[അൽമോറ]]
|
| [[:d:Q21620673|Q21620673]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1459
| [[Kajal Raghwani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-07-20
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q24250412|Q24250412]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1460
| [[Sara Arfeen Khan]]
| [[പ്രമാണം:Sara Arfeen Khan at the launch of Diliwaali Thakur Girls in 2015.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-06
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19661711|Q19661711]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1461
| [[Parul Gulati]]
| [[പ്രമാണം:ParulGulati.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-06
|
| [[Rohtak]]
|
| [[:d:Q20631149|Q20631149]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1462
| [[Aanchal Khurana]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-06
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q20684364|Q20684364]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1463
| [[Anjana Singh]]
| [[പ്രമാണം:Anjana Singh 2K19.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-07
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q51831424|Q51831424]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1464
| [[Mansha Bahl]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-08
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q23712898|Q23712898]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1465
| [[Ramya Pandian]]
| [[പ്രമാണം:Ramya Pandian.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-13
|
| [[Ilanji]]
|
| [[:d:Q97412023|Q97412023]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1466
| [[രൂപ മഞ്ജരി (Q7380183)|രൂപ മഞ്ജരി]]
| [[പ്രമാണം:Rupa Manjari.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-19
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7380183|Q7380183]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1467
| [[Devoleena Bhattacharjee]]
| [[പ്രമാണം:Devoleena Bhattacharjee during the promotion event of Dilwale.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-22
|
| [[Sivasagar]]
|
| [[:d:Q5267654|Q5267654]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1468
| [[Samentha Fernandes]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-26
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q17916886|Q17916886]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1469
| [[Nikita Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-28
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q16233560|Q16233560]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1470
| [[Ishita Dutta]]
| [[പ്രമാണം:Ishita Dutta at the Club in Andheri (02).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-09-04
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q20090634|Q20090634]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 1471
| [[Ayeesha S Aiman]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-09-19
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q21620692|Q21620692]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1472
| [[Mansi Shrivastava]]
| [[പ്രമാണം:Mansi Srivastava in 2020.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-09-21
|
| [[ഗുഡ്ഗാവ്]]
|
| [[:d:Q16832105|Q16832105]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1473
| [[Sapna Choudhary]]
| [[പ്രമാണം:Muharat-of-the-film-Dosti-Ke-Side-Effect-8 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-09-25
|
| [[റോഹ്താക് ജില്ല]]
|
| [[:d:Q48884766|Q48884766]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1474
| [[Nithya Naresh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-09-25
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q117795571|Q117795571]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1475
| [[റെയ്ന മൽഹോത്ര]]
| [[പ്രമാണം:Reyhna Malhotra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-09-26
|
|
|
| [[:d:Q16201057|Q16201057]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1476
| [[Anushka Ranjan]]
| [[പ്രമാണം:Anushka Ranjan at L’Oréal Paris’ campaign 'Standup against street harassment' in Mumbai (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q25999310|Q25999310]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1477
| [[Zoya Hussain]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-01
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q57915967|Q57915967]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1478
| [[Madhuri Itagi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-07
|
| [[ഹുബ്ലി]]
|
| [[:d:Q22278316|Q22278316]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1479
| [[Shruti Marathe]]
| [[പ്രമാണം:Shruti Marathe in 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-10
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7504349|Q7504349]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1480
| [[Rachana Parulkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-10
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q17492722|Q17492722]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1481
| [[Harshita Gaur]]
| [[പ്രമാണം:Harshita Gaur attends the trailer launch of the web series "Mirzapur" (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-12
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q16729683|Q16729683]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1482
| [[Anusmriti Sarkar]]
| [[പ്രമാണം:Anusmriti Sarkar grace Films Today magazine's 9th anniversary celebration at Levo Lounge.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-23
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q25915881|Q25915881]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1483
| [[Jia Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q123370182|Q123370182]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1484
| [[Kriti Kharbanda]]
| [[പ്രമാണം:Kriti Kharbanda at the special screening of Fukrey 3 at Excel Entertainment office (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-29
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q6438563|Q6438563]]
| 27
|-
| style='text-align:right'| 1485
| [[Himaja]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-02
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q24053400|Q24053400]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1486
| [[Reshma Rathore]]
| [[പ്രമാണം:Actress Reshma Rathore.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-03
|
| [[ఉసిరికాయలపల్లి]]
|
| [[:d:Q21067402|Q21067402]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1487
| [[അഞ്ചു ജോസഫ്]]
| [[പ്രമാണം:Anju Joseph.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-08
|
| [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]
|
| [[:d:Q59656214|Q59656214]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1488
| [[Farina Azad]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-09
|
|
|
| [[:d:Q120323493|Q120323493]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1489
| [[Swanandi Tikekar]]
| [[പ്രമാണം:Swanandi-tikekar-marathi-actress.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q41142161|Q41142161]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1490
| [[Poorva Gokhale]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-22
|
| [[താനെ]]
|
| [[:d:Q7228874|Q7228874]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1491
| [[പൂർണിത]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-23
|
| [[കോയമ്പത്തൂർ]]
|
| [[:d:Q25547|Q25547]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1492
| [[Arthi Venkatesh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-23
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q47467700|Q47467700]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1493
| [[Neetu Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-25
|
|
|
| [[:d:Q16202479|Q16202479]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1494
| [[Payal Rajput]]
| [[പ്രമാണം:Payal Rajput.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-06
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q16734901|Q16734901]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1495
| [[Anjali Abrol]]
| [[പ്രമാണം:Anjali Abrol in 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-16
|
| [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]]
|
| [[:d:Q4765729|Q4765729]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1496
| [[Sonali Raut]]
| [[പ്രമാണം:Sonali Raut at an event in 2016.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-23
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16848019|Q16848019]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1497
| [[തനു റോയ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-26
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7683901|Q7683901]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1498
| [[alisha seema khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q98228689|Q98228689]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1499
| [[ഗുർലീൻ ചോപ്ര]]
| [[പ്രമാണം:Gurleen Chopra.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-30
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q16200172|Q16200172]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1500
| [[Priyanka Sarkar]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Sarkar during a promotional event in 2016 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-31
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7246508|Q7246508]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1501
| [[Archana Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16202228|Q16202228]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1502
| [[Ruhi Singh]]
| [[പ്രമാണം:Ruhi Singh graces the 10th Mirchi Music Awards (21) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q21066525|Q21066525]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1503
| [[Priyanka Purohit]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q28313184|Q28313184]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1504
| [[Roma Arora]]
| [[പ്രമാണം:Roma-Shoot.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q51337522|Q51337522]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1505
| [[Geetashree Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q56701932|Q56701932]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1506
| [[കാർത്തിക അഡൈകലാം]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[Thirukkadaiyur]]
|
| [[:d:Q68094|Q68094]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1507
| [[Fenil Umrigar]]
| [[പ്രമാണം:Yuvraj Thakur, Fenil Umrigar at the launch party of Bindass's show Yeh Hai Aashiqui.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[സൂരത്]]
|
| [[:d:Q5443472|Q5443472]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1508
| [[Prachi Sinha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
|
|
| [[:d:Q16762317|Q16762317]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1509
| [[జయశ్రీ నాయుడు]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
|
|
| [[:d:Q20559887|Q20559887]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1510
| [[Shubra Aiyappa]]
| [[പ്രമാണം:Shubra Aiyappa (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q21932158|Q21932158]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1511
| [[Saanvi Talwar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
|
|
| [[:d:Q23731521|Q23731521]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1512
| [[Charu Asopa]]
| [[പ്രമാണം:Celeb graces Alt Balaji’s Digital Awards 2018 (34) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24045542|Q24045542]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1513
| [[Sheetal Thakur]]
| [[പ്രമാണം:Sheetal Thakur snapped at Estella in Juhu (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[ധരംശാല]]
|
| [[:d:Q30323597|Q30323597]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1514
| [[Samiksha Jaiswal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q56949672|Q56949672]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1515
| [[Tanushree Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
|
|
| [[:d:Q129344035|Q129344035]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1516
| [[Soma Laishram]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-05
|
|
|
| [[:d:Q22006115|Q22006115]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1517
| [[ശ്വേതാ പ്രസാദ്]]
| [[പ്രമാണം:Shweta Basu Prasad.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-11
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q7505879|Q7505879]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 1518
| [[Pragya Jaiswal]]
| [[പ്രമാണം:Pragya Jaiswal CCL.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-12
|
| [[ജബൽപൂർ]]
|
| [[:d:Q20649445|Q20649445]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 1519
| [[Murcyleen Peerzada]]
| [[പ്രമാണം:Murcyleen Peerzada.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-13
|
| [[കശ്മീർ]]
|
| [[:d:Q18378301|Q18378301]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1520
| [[Sushma Raj]]
| [[പ്രമാണം:Sushma Raj Sankranti 2021.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-19
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q22279856|Q22279856]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1521
| [[Sakshi Malik]]
| [[പ്രമാണം:Sakshi Malik.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-21
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q105759528|Q105759528]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1522
| [[Deepti Sadhwani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-23
|
|
|
| [[:d:Q108576588|Q108576588]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1523
| [[Leesha Eclairs]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-26
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q73327151|Q73327151]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1524
| [[Raksha Holla]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-26
|
|
|
| [[:d:Q113282360|Q113282360]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1525
| [[Priyanka Halder]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-02-10
|
|
|
| [[:d:Q131426079|Q131426079]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1526
| [[സമ്പൂർണ ലാഹിരി]]
| [[പ്രമാണം:Sampurna Lahiri.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-02-21
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16250691|Q16250691]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1527
| [[Mala Salariya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-02-23
|
|
|
| [[:d:Q16234149|Q16234149]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1528
| [[Shilpi Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-03-01
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q17403438|Q17403438]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1529
| [[Sukrutha Wagle]]
| [[പ്രമാണം:Sukrutha Wagle.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-03-01
|
| [[മണിപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q36759612|Q36759612]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1530
| [[Neha Pawar]]
| [[പ്രമാണം:Neha-pawar.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-03-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q41187928|Q41187928]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1531
| [[Arundhati]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-03-03
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16148988|Q16148988]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1532
| [[Kyra Dutt]]
| [[പ്രമാണം:Kyra Dutt Martini Queen.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-03-12
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5248075|Q5248075]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 1533
| [[Mannara]]
| [[പ്രമാണം:Mannara walks the ramp at the IBFW 2017 (04).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-03-29
|
| [[ബൊക്കാറൊ]]
|
| [[:d:Q18528664|Q18528664]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1534
| [[Pankhuri Awasthy]]
| [[പ്രമാണം:Pankhuri Awasthy in January 2020.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-03-31
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q30632883|Q30632883]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1535
| [[Zoya Khan]]
| [[പ്രമാണം:Zoya Khan Actress Picture.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-04-17
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q8074700|Q8074700]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1536
| [[Sameeksha Sud]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-04-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q91461084|Q91461084]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1537
| [[ഏദൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-01
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q19665153|Q19665153]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1538
| [[Shubha Phutela]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-05
| 2012-10-22
| [[ലുധിയാന]]
| [[ലുധിയാന]]
| [[:d:Q4385004|Q4385004]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1539
| [[Alisha Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-05
|
| [[റാഞ്ചി]]
|
| [[:d:Q62642855|Q62642855]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1540
| [[Cherry Mardia]]
| [[പ്രമാണം:Cherry Mardia at Jigariyaa Trailer Launch.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18097858|Q18097858]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1541
| [[മോണൽ ഗജ്ജർ]]
| [[പ്രമാണം:Monal Gajjar (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-13
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q16200361|Q16200361]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1542
| [[Lavina Tandon]]
| [[പ്രമാണം:Lavina Tandon launch of Telly Calendar 2017 (10) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-14
|
| [[ലുധിയാന]]
|
| [[:d:Q16832128|Q16832128]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1543
| [[Yesha Rughani]]
| [[പ്രമാണം:Yesha Rughani 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-18
|
| [[രാജ്കോട്]]
|
| [[:d:Q62278337|Q62278337]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1544
| [[Kalpika Ganesh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-27
|
|
|
| [[:d:Q60690177|Q60690177]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1545
| [[Pooja Gaur]]
| [[പ്രമാണം:Pooja Gor in 2016 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-06-01
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7228518|Q7228518]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1546
| [[Rani Agrawal]]
| [[പ്രമാണം:Rani Agarwal at Audio release of 'Love Recipe' (8).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-06-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7292950|Q7292950]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1547
| [[Ipsita Pati]]
| [[പ്രമാണം:Ipsita Pati at Fashion Theatrical fashion show.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-06-18
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q27062269|Q27062269]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1548
| [[Shivani Raghuvanshi]]
| [[പ്രമാണം:Shivani Raghuvanshi on SpotboyE.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-06-19
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q22279842|Q22279842]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1549
| [[Anveshi Jain]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-06-25
|
| [[ഖജുരാഹോ (പട്ടണം)|ഖജുരാഹോ]]
|
| [[:d:Q88037265|Q88037265]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1550
| [[Ketki Kadam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-02
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q16730508|Q16730508]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1551
| [[Tejaswi Madivada]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-03
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q17489736|Q17489736]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1552
| [[മമഥ ഭുക്യ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-14
|
|
|
| [[:d:Q6745459|Q6745459]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1553
| [[Ayesha Khanna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-22
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q16023564|Q16023564]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1554
| [[Supriya Kumari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-25
|
| [[റാഞ്ചി]]
|
| [[:d:Q7645137|Q7645137]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1555
| [[Shivya Pathania]]
| [[പ്രമാണം:Shivya Pathania photoshoot in shimla 2022.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-26
|
| [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q19571665|Q19571665]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1556
| [[Pooja Devariya]]
| [[പ്രമാണം:Pooja Devariya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-29
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q21933970|Q21933970]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1557
| [[Priyanka Chhabra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-30
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16236034|Q16236034]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1558
| [[എൻ. ജെ. നന്ദിനി]]
|
| ഗായിക
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-08-05
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
| [[:d:Q24450449|Q24450449]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1559
| [[Dhanya Balakrishna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-08-06
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16154619|Q16154619]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1560
| [[Pratyusha Banerjee]]
| [[പ്രമാണം:Pratyusha Banerjee at her birthday bash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-08-10
| 2016-04-01
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q2003575|Q2003575]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 1561
| [[Pallavi Raju]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-08-14
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q51754516|Q51754516]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1562
| [[Geetika Vidya Ohlyan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-08-28
|
| [[ഹരിയാണ]]
|
| [[:d:Q98668911|Q98668911]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1563
| [[Manasi Moghe]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Moghe (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-08-29
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q15930458|Q15930458]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1564
| [[Srishty Rode]]
| [[പ്രമാണം:Srishty Rode.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-09-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16832081|Q16832081]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1565
| [[Preeti Chaudhary]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-10-02
|
| [[ഗാസിയാബാദ്]]
|
| [[:d:Q72171821|Q72171821]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1566
| [[Krissann Barretto]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-10-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19891084|Q19891084]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1567
| [[Reeth Mazumder]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-10-09
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q24790750|Q24790750]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1568
| [[Chandini Chowdary]]
| [[പ്രമാണം:Chandini Chowdary.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-10-23
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q98768195|Q98768195]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1569
| [[Sonia Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-10-30
|
| [[ഹരിദ്വാർ]]
|
| [[:d:Q113533704|Q113533704]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1570
| [[Vidyullekha Raman]]
| [[പ്രമാണം:Vidyullekha Raman.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-04
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q15240676|Q15240676]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1571
| [[അക്ഷ പാർദസാനി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-08
|
|
|
| [[:d:Q4701778|Q4701778]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1572
| [[Pooja Banerjee]]
| [[പ്രമാണം:Pooja Banerjee at Rohhit Verma's fashion show.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-08
|
| [[അലിഗഢ്]]
|
| [[:d:Q16233685|Q16233685]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1573
| [[Tanvi Hegde]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-11
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16233848|Q16233848]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1574
| [[Isha Keskar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-11
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q30303265|Q30303265]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1575
| [[Joshna Fernando]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-12
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q21621287|Q21621287]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1576
| [[Abhinaya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-13
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q4667443|Q4667443]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1577
| [[Sara Gurpal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-19
|
| [[ഹരിയാണ]]
|
| [[:d:Q29108528|Q29108528]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1578
| [[Aparna Dixit]]
| [[പ്രമാണം:Aparna Dixit.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-20
|
| [[ആഗ്ര]]
|
| [[:d:Q19519495|Q19519495]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1579
| [[Anupriya Kapoor]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-26
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q4777850|Q4777850]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1580
| [[Himanshi Khurana]]
| [[പ്രമാണം:Himanshi Khurana (3).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-27
|
| [[Kiratpur Sahib]]
|
| [[:d:Q21621694|Q21621694]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1581
| [[Vinti Idnani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-29
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q23731526|Q23731526]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1582
| [[Nivetha Pethuraj]]
| [[പ്രമാണം:Photos-Celebrities-snapped-attending-the-press-conference-of-Das-Ka-Dhamki-5 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-30
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q24565120|Q24565120]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1583
| [[Shiny Dixit]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-12-05
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q27582046|Q27582046]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1584
| [[Aasiya Kazi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-12-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4662727|Q4662727]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1585
| [[Amrita Gogoi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-12-22
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q30639479|Q30639479]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1586
| [[Hitesh Bharadwaj]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-12-23
|
|
|
| [[:d:Q105620486|Q105620486]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1587
| [[Suhani Kalita]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-12-25
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7635215|Q7635215]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1588
| [[Shefali Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-12-25
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q16832097|Q16832097]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1589
| [[Kavitha Gowda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q63383310|Q63383310]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1590
| [[Keerthi Pandian]]
| [[പ്രമാണം:Keerthi Pandian.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992
|
|
|
| [[:d:Q108458195|Q108458195]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1591
| [[Shweta Bhattacharya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992
|
|
|
| [[:d:Q111043061|Q111043061]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1592
| [[Diya Menon]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992
|
|
|
| [[:d:Q115907549|Q115907549]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1593
| [[Gautami Deshpande]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-01-31
|
|
|
| [[:d:Q105340211|Q105340211]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1594
| [[Vaidehi Parshurami]]
| [[പ്രമാണം:VAIDEHI PARASHURAMI.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-02-01
|
|
|
| [[:d:Q97486969|Q97486969]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1595
| [[Shafaq Naaz]]
| [[പ്രമാണം:ShafaqNaaz.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-02-07<br/>1993-02-07
|
| [[മീററ്റ്]]
|
| [[:d:Q16271157|Q16271157]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1596
| [[Lovely Joshi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-02-09
|
| [[നൈനിത്താൾ]]
|
| [[:d:Q20649854|Q20649854]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1597
| [[Pupul Bhuyan]]
| [[പ്രമാണം:Pupul Bhuyan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-02-23
|
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
|
| [[:d:Q56380352|Q56380352]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1598
| [[Ronjini Chakraborty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-02-24
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q60649425|Q60649425]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1599
| [[Abigail Jain]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-02-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4667687|Q4667687]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1600
| [[Vanya Mishra]]
| [[പ്രമാണം:VanyaMishra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-02-27
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q7915280|Q7915280]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1601
| [[Sonu Chandrapal]]
| [[പ്രമാണം:Sonu Chandrapal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-02
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q23712225|Q23712225]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1602
| [[Pallavi Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Pallavi Sharma 2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-05
|
|
|
| [[:d:Q58175513|Q58175513]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1603
| [[Katyayani Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Katyayani Sharma.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-06
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q28536692|Q28536692]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1604
| [[Tuhina Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-11
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q103604957|Q103604957]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1605
| [[Ena Saha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-14
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16202023|Q16202023]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1606
| [[Ishita Vyas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-18<br/>1990-03-18
|
| [[Narmadapuram]]
|
| [[:d:Q16233245|Q16233245]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1607
| [[Neha Bagga]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-19
|
| [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q99850337|Q99850337]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1608
| [[Garima Singh Rathore]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-24
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q70663659|Q70663659]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1609
| [[Sandhya Raju]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-25
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q105637214|Q105637214]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1610
| [[Shubhi Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-27
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q16202450|Q16202450]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1611
| [[Shilpa Manjunath]]
| [[പ്രമാണം:Shilpa Manjunath.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-29
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q64010366|Q64010366]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1612
| [[Kritika Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-04-10
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q47337814|Q47337814]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1613
| [[ജ്യോത്സ്ന ചന്ദോള]]
| [[പ്രമാണം:Jyotsna Chandola at Holi Invasion party.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-04-15
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q17305770|Q17305770]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1614
| [[Priyanka Deshpande]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Deshpande.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-04-28
|
|
|
| [[:d:Q109341401|Q109341401]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1615
| [[Jinal Belani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-04-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q22958532|Q22958532]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1616
| [[Simi Chahal]]
| [[പ്രമാണം:Simi Chahal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-05-09
|
|
|
| [[:d:Q29440063|Q29440063]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1617
| [[Koushani Mukherjee]]
| [[പ്രമാണം:Koushani Mukherjee - Kolkata 2023-12-05 8578.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-05-17
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q25588412|Q25588412]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1618
| [[Sharanya Pradeep]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-05-17
|
|
|
| [[:d:Q124743725|Q124743725]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1619
| [[Ruchi Savarn]]
| [[പ്രമാണം:Ruchi Savarn.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-05-26
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q24450357|Q24450357]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1620
| [[Avantika Mishra]]
| [[പ്രമാണം:Avantika Mishra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-05-30
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q17708728|Q17708728]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1621
| [[സാന്ദ്ര അമി]]
|
| തെന്നിന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി, വീഡിയോ ജോക്കി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-05
|
| [[ഇടുക്കി ജില്ല]]
|
| [[:d:Q17465683|Q17465683]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1622
| [[Shriya Jha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-10
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7504219|Q7504219]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1623
| [[Shammu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-14
|
| [[Bikaner]]
|
| [[:d:Q7487603|Q7487603]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1624
| [[Sheena Bajaj]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q29532772|Q29532772]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1625
| [[Plabita Borthakur]]
| [[പ്രമാണം:Plabita Borthakur.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-17
|
| [[Duliajan]]
|
| [[:d:Q33133559|Q33133559]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1626
| [[Harleen Sethi]]
| [[പ്രമാണം:Harleen-Sethi-grace-the-premiere-of-Scam-2003-The-Telgi-Story.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-23
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q132915874|Q132915874]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1627
| [[Ritabhari Chakraborty]]
| [[പ്രമാണം:Rita 8906.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-26
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16200062|Q16200062]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1628
| [[Rhea Chakraborty]]
| [[പ്രമാണം:Rhea Chakraborty, 6th Nykaa Femina Beauty Awards 2020 (11) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-07-01
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7320290|Q7320290]]
| 29
|-
| style='text-align:right'| 1629
| [[Heli Daruwala]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-07-14
|
| [[സൂരത്]]
|
| [[:d:Q97234392|Q97234392]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1630
| [[Vaishali Takkar]]
| [[പ്രമാണം:Vaishali Takkar.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-07-15
| 2022-10-15
| [[ഉജ്ജയിൻ]]
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
| [[:d:Q23731499|Q23731499]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1631
| [[Lipsa Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-07-15
|
| [[പുരി]]
|
| [[:d:Q28946513|Q28946513]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1632
| [[Ashrita Shetty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-07-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16234176|Q16234176]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1633
| [[Anubha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-07-16
|
| [[ഖോർദ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q55395631|Q55395631]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1634
| [[Vanita Kharat]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-07-19
|
|
|
| [[:d:Q123739031|Q123739031]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1635
| [[Barkha Singh]]
| [[പ്രമാണം:Barkha Singh at screening of Zee5 web-series Silence.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-03
|
| [[Bikaner]]
|
| [[:d:Q25324807|Q25324807]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1636
| [[Karunya Ram]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-10
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q27963246|Q27963246]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1637
| [[Chandini Tamilarasan]]
| [[പ്രമാണം:Chandini Tamilarasan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-12
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q5071090|Q5071090]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1638
| [[Sakshi Pradhan]]
| [[പ്രമാണം:SakshiPradhan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-12
|
|
|
| [[:d:Q57584622|Q57584622]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1639
| [[Krishna Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-12
|
| [[ലുധിയാന]]
|
| [[:d:Q63184754|Q63184754]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1640
| [[Riyanka Chanda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q29623084|Q29623084]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1641
| [[Roshini Haripriyan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-14
|
|
|
| [[:d:Q112688779|Q112688779]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1642
| [[പി എസ് കീർത്തന]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-17
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7117504|Q7117504]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1643
| [[Esha Kansara]]
| [[പ്രമാണം:Esha Kansara graces ITA Awards 2013 (09) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-20
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q5397759|Q5397759]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1644
| [[Aishana Singh]]
| [[പ്രമാണം:Img1a3.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-21
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q23731502|Q23731502]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1645
| [[Pallavi Tiwari Shukla]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-23
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q111306485|Q111306485]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1646
| [[Jinal Raval]]
| [[പ്രമാണം:Jinal Raval.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-02
|
| [[ഗാന്ധിനഗർ]]
|
| [[:d:Q110218274|Q110218274]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1647
| [[Payel Mithai Sarkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-06
|
|
|
| [[:d:Q131759466|Q131759466]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1648
| [[Nakshatra Nagesh]]
| [[പ്രമാണം:Nakshathra Nagesh.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-11
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q73426617|Q73426617]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1649
| [[Ester Noronha]]
| [[പ്രമാണം:Ester Noronha, Indian film star.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-12
|
| [[ബഹ്റൈൻ]]
|
| [[:d:Q22279433|Q22279433]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1650
| [[Roshni Sahota]]
| [[പ്രമാണം:Roshni Sahota graces the Indian Television Academy Awards 2017 (20) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-12
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q47454145|Q47454145]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1651
| [[Monica Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Monica Sharma.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-15
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q19898333|Q19898333]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1652
| [[Kajol Srivastava]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-16
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q56394223|Q56394223]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1653
| [[Navneet Kaur Dhillon]]
| [[പ്രമാണം:Miss India Navneet Kaur Dhillon unveils Ponds BB+ cream.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-23
|
| [[അംബാല]]
|
| [[:d:Q16234496|Q16234496]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1654
| [[Sohini Sarkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-10-01
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q23762720|Q23762720]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1655
| [[Rachita Ram]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-10-02
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q16832067|Q16832067]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1656
| [[Ankita Shorey]]
| [[പ്രമാണം:Ankita Shorey launches new collection of Gitanjali.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-10-03
|
| [[ജമ്മു-കശ്മീർ]]
|
| [[:d:Q4766075|Q4766075]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1657
| [[Sonalika Prasad]]
| [[പ്രമാണം:Sonalika Prasad actress in a show.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-10-05
|
|
|
| [[:d:Q105965028|Q105965028]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1658
| [[Shilpa Thakre]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-10-22<br/>1992
|
|
|
| [[:d:Q106497673|Q106497673]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1659
| [[Manisha Yadav]]
| [[പ്രമാണം:Manisha Yadav.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-11-03
| 2021-10-01
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16202987|Q16202987]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1660
| [[Priyanka Jawalkar]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Jawalkar.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-11-12
|
| [[Ananthapuram]]
|
| [[:d:Q58763004|Q58763004]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1661
| [[Amika Shail]]
| [[പ്രമാണം:Amika Shail (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-11-12
|
|
|
| [[:d:Q113027169|Q113027169]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1662
| [[Trupti Toradmal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-11-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q99972369|Q99972369]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1663
| [[Elisha Kriis]]
| [[പ്രമാണം:ElishaKriis2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-11-23
|
| [[Godhra]]
|
| [[:d:Q20684411|Q20684411]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1664
| [[പ്രേമി വിശ്വനാഥ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-02
|
| [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|
| [[:d:Q27978753|Q27978753]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1665
| [[Divya Agarwal]]
| [[പ്രമാണം:Divya Agarwal snapped at Dolby in Andheri (07) (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-04
|
| [[നവി മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q56117246|Q56117246]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1666
| [[Deeksha Joshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-04
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q84408189|Q84408189]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1667
| [[పవిత్ర జనని]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-04
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q130801428|Q130801428]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1668
| [[Pavithra Janani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-04
|
|
|
| [[:d:Q131743035|Q131743035]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1669
| [[Mrudhula Bhaskar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-06
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q17151726|Q17151726]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1670
| [[Shanvi Srivastava]]
| [[പ്രമാണം:Shanvi Srivastava.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-08
|
| [[വാരാണസി]]
|
| [[:d:Q16199660|Q16199660]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1671
| [[Aishwarya Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Aishwarya-celebrate-Diwali-in-Bigg-Boss-17-house-14 (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-08
|
| [[ഉജ്ജയിൻ]]
|
| [[:d:Q118868967|Q118868967]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1672
| [[അദിതി മേനോൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-15
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q62571046|Q62571046]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1673
| [[Sanskruti Balgude]]
| [[പ്രമാണം:Sanskruti Balgude.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-19
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q20810454|Q20810454]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1674
| [[Nimrat Khaira]]
| [[പ്രമാണം:Nimrat Khaira 2020.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-22
|
| [[ഗുർദാസ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q27734999|Q27734999]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1675
| [[Anya Singh]]
| [[പ്രമാണം:Anya Singh launch I Am India song (03) (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-29
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q42806917|Q42806917]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1676
| [[Indira Tiwari]]
| [[പ്രമാണം:IndiraTiwari 2.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-30
|
|
|
| [[:d:Q105546515|Q105546515]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1677
| [[താരിക]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-31
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7710774|Q7710774]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1678
| [[Shiwani Saini]]
| [[പ്രമാണം:Shiwani Saini.jpeg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-31
|
|
|
| [[:d:Q23712830|Q23712830]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1679
| [[സനം ഷെട്ടി]]
| [[പ്രമാണം:Sanam Shetty.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16832084|Q16832084]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1680
| [[Rashi Mal]]
| [[പ്രമാണം:Rashi Mal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q18044734|Q18044734]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1681
| [[സ്നേഹ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]
| [[പ്രമാണം:Sneha Unnikrishnan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993
|
|
|
| [[:d:Q19664844|Q19664844]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1682
| [[Natalya Ilina]]
| [[പ്രമാണം:Rahul-Mahajan-Natalya-Ilina-grace-Kapil-Sharma-and-Ginni-Chatrath’s-wedding-reception.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993
|
| [[കസാഖ്സ്ഥാൻ|ഖസാഖ്സ്ഥാൻ]]
|
| [[:d:Q105833558|Q105833558]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1683
| [[Mouryaani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993
|
|
|
| [[:d:Q107059949|Q107059949]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1684
| [[Vithika Sheru]]
| [[പ്രമാണം:Vithika Sheru receiving a memento by director Dr.Prathibha Penumalli and correspondent Dr.A.Madhusudhana Reddy in the 9th Annual Day celebrations of Rainbow Concept School, Mahabubnagar, Telangana State (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993
|
| [[Bhimavaram]]
|
| [[:d:Q16235834|Q16235834]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1685
| [[Sana Makbul]]
| [[പ്രമാണം:Sana-Makbul-snapped-for-Khatron-Ke-Khiladi-finale-2.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18354514|Q18354514]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1686
| [[Amandeep Sidhu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993
|
|
|
| [[:d:Q112648810|Q112648810]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1687
| [[Priyanka Pripri]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Pripri photograph.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19667495|Q19667495]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1688
| [[Mithila Palkar]]
| [[പ്രമാണം:Mithila Palkar at L’Oréal Paris’ campaign 'Standup against street harassment' in Mumbai (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24049101|Q24049101]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1689
| [[Anaika Soti]]
| [[പ്രമാണം:Anaika Soti.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-14
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q17582133|Q17582133]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1690
| [[Anisa Butt]]
| [[പ്രമാണം:Anisa Butt snapped at the launch of the salon A’ Kreations (09) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-18
|
| [[ലണ്ടൻ]]
|
| [[:d:Q16200036|Q16200036]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1691
| [[Gurleen Grewal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-21
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q17054227|Q17054227]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1692
| [[Trina Saha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-21
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q56702776|Q56702776]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1693
| [[Falaq Naaz]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-26
|
| [[മീററ്റ്]]
|
| [[:d:Q16733102|Q16733102]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1694
| [[Saayoni Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Saayoni Ghosh in 2015 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-27
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q23744851|Q23744851]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1695
| [[Aathmika]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-02-09
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q58435976|Q58435976]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1696
| [[Pranutan Bahl]]
| [[പ്രമാണം:Pranutan Bahl, 12th Radio Mirchi Music Awards 2020 (1) (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-10
|
|
|
| [[:d:Q87471277|Q87471277]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1697
| [[Garima Jain]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-13
|
|
|
| [[:d:Q105225154|Q105225154]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1698
| [[Eisha Chopra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-16
|
|
|
| [[:d:Q96083250|Q96083250]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1699
| [[Karunya Chaudhary]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-16
|
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q130072064|Q130072064]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1700
| [[Divya Suresh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-17
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q108532066|Q108532066]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1701
| [[മനോചിത്ര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-18
|
| [[കാഞ്ചീപുരം]]
|
| [[:d:Q16201368|Q16201368]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1702
| [[Zalak Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19891299|Q19891299]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1703
| [[Kenisha Awasthi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-31
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q106839409|Q106839409]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1704
| [[Seerat Kapoor]]
| [[പ്രമാണം:Seerat Kapoor at walk the ramp for Lakshmi Manchu’s Teach for Change 9th Annual Fundraiser Fashion Show.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-04-03
|
| [[Mombasa]]
|
| [[:d:Q19560933|Q19560933]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1705
| [[Ruhi Chatrurvedi]]
| [[പ്രമാണം:Ruhi MainImage.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-04-27
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q66768722|Q66768722]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1706
| [[Tania]]
| [[പ്രമാണം:Tania at Punjabi Entertainment Festival & Awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-06
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q63457200|Q63457200]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1707
| [[Amyra Dastur]]
| [[പ്രമാണം:Amyra Dastur snapped attending Ekta Kapoor’s Diwali bash 2023 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16148994|Q16148994]]
| 30
|-
| style='text-align:right'| 1708
| [[Erica Fernandes]]
| [[പ്രമാണം:Erica-Fernandes-snapped-at-Foodhall-1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-07
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16200342|Q16200342]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 1709
| [[Sreemukhi]]
| [[പ്രമാണം:Sreemukhi at ETV Sarada Sankranthi Special Event.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-10
|
| [[നിസാമബാദ് ജില്ല]]
|
| [[:d:Q26221429|Q26221429]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1710
| [[Alivia Sarkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-20
|
|
|
| [[:d:Q106775997|Q106775997]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1711
| [[Shivshakti Sachdev]]
| [[പ്രമാണം:Shivshakti Sachdev grace Raakesh Paswan's party for his show Afsar Bitiya (01).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-21
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q3381455|Q3381455]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1712
| [[Deblina Chatterjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5248115|Q5248115]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1713
| [[Ranya Rao]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-28
|
| [[ചിക്കമഗളൂർ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q16734977|Q16734977]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1714
| [[Sonal Vengurlekar]]
| [[പ്രമാണം:Sonal Vengurlekar 1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-06-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7560761|Q7560761]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1715
| [[Gehana Vasisth]]
| [[പ്രമാണം:GehanaVasisth (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-06-16<br/>1988-06-16
|
| [[Chirmiri]]
|
| [[:d:Q18210661|Q18210661]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1716
| [[Eshanya Maheshwari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-06-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q109376499|Q109376499]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1717
| [[Khanak Budhiraja]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-06-22
|
| [[അംബാല]]
|
| [[:d:Q113385562|Q113385562]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1718
| [[പ്രജക്ടാ കോലി]]
| [[പ്രമാണം:Prajakta Koli, March 31, 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-06-27
|
| [[താനെ]]
|
| [[:d:Q51120666|Q51120666]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1719
| [[Poonam Mishra]]
| [[പ്രമാണം:Poonam Mishra (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-06-30
|
|
|
| [[:d:Q50220366|Q50220366]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1720
| [[Sukrithi]]
| [[പ്രമാണം:Sukrithi Ambati Kerintha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-07-05
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q21004809|Q21004809]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1721
| [[Indulekha Warrier]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-07-15
|
|
|
| [[:d:Q113572409|Q113572409]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1722
| [[Sanjana Sarathy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-07-25
|
|
|
| [[:d:Q84727630|Q84727630]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1723
| [[Sakhi Gokhale]]
| [[പ്രമാണം:Siddharth Chandekar and Sakhi Gokhale.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-07-29
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q21621374|Q21621374]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1724
| [[Delna Davis]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-07-29
|
| [[തൃശ്ശൂർ]]
|
| [[:d:Q29566518|Q29566518]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1725
| [[Deana Dia]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-08-01
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q107452319|Q107452319]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1726
| [[Palak Purswani]]
| [[പ്രമാണം:Palak Purswani at the Star Eminence Awards.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-08-12
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q119649388|Q119649388]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1727
| [[Akshara Singh]]
| [[പ്രമാണം:Akshara–Singh.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-08-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q65283139|Q65283139]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1728
| [[Isha Rikhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-09-09
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q24006262|Q24006262]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1729
| [[Alisha Dash]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-09-13
|
| [[റൂർക്കേല]]
|
| [[:d:Q17385802|Q17385802]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1730
| [[Amulya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-09-14
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16145884|Q16145884]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1731
| [[Malvika Raaj]]
| [[പ്രമാണം:Malvika Raaj spotted at a salon in Juhu (02) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-09-18
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q27950776|Q27950776]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1732
| [[Pallavi Gowda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-09-20
|
|
|
| [[:d:Q60321800|Q60321800]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1733
| [[Wamiqa Gabbi]]
| [[പ്രമാണം:Wamiqa Gabbi snapped outside Maddock office (2) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-09-29
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q20740874|Q20740874]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 1734
| [[Neelam Upadhyaya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-10-05
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q23712240|Q23712240]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1735
| [[Kanika Mann]]
| [[പ്രമാണം:Kanika Mann and Rajiv Adatia snapped together in January 2023 (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-10-07
|
|
|
| [[:d:Q62032206|Q62032206]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1736
| [[Ashna Zaveri]]
| [[പ്രമാണം:Ashna Zaveri at meen kuzhambum mann paanaiyum movie pressmeet.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-10-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q20687655|Q20687655]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1737
| [[Molina Sodhi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-10-21
|
|
|
| [[:d:Q130314245|Q130314245]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1738
| [[Anjalie Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-10-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18978043|Q18978043]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1739
| [[Swarda Thigale]]
| [[പ്രമാണം:Swarda thigale at Savitri Devi college and Hospital Launch Promo.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-10-29
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q31344533|Q31344533]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1740
| [[Aditi Rathore]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-10-30
|
| [[Bikaner]]
|
| [[:d:Q29555886|Q29555886]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1741
| [[Sakshi Chaudhary]]
| [[പ്രമാണം:Sakshi Chaudhary.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-11
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q16887645|Q16887645]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1742
| [[Ruben Sarin]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-11
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q28370116|Q28370116]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1743
| [[Shritama Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-11-03
|
| [[കോട്ട, രാജസ്ഥാൻ|കോട്ട]]
|
| [[:d:Q16233421|Q16233421]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1744
| [[Nikita Dutta]]
| [[പ്രമാണം:Nikita Dutta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-11-13
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q43396404|Q43396404]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 1745
| [[Tumpa Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Tumpa Ghosh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-11-18
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q52157535|Q52157535]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1746
| [[Surabhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-12-07<br/>1993-06-05
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16832258|Q16832258]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1747
| [[രവീണ രവി]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-12-11
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q18918081|Q18918081]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1748
| [[ജ്യോതി ആംഗേ]]
| [[പ്രമാണം:Jyoti amge (2).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-12-16
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q242508|Q242508]]
| 40
|-
| style='text-align:right'| 1749
| [[Niharika Konidela]]
| [[പ്രമാണം:Niharika Konidela.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-12-18
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q21066767|Q21066767]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1750
| [[ഐശ്വര്യ ദേവൻ]]
| [[പ്രമാണം:Aishwarya Devan graces the launch of the new resto-bar Angrezi Patiyaala (10) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-12-21
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q15707271|Q15707271]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1751
| [[Karishma Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Karishma Sharma graces iReel Awards 2018 (16) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-12-22
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q21063552|Q21063552]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1752
| [[ഐമ സെബാസ്റ്റ്യൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
| [[കോട്ടയം]]
|
| [[:d:Q23900761|Q23900761]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1753
| [[Solanki Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
| [[സാൾട്ട് ലേക്ക് സിറ്റി, യൂട്ടാ]]
|
| [[:d:Q56702037|Q56702037]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1754
| [[Sana Sayyad]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q61983417|Q61983417]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1755
| [[Anaswara Kumar]]
| [[പ്രമാണം:Anaswara at HCL 2013 Year End Celebrations, Chennai, 12-19-13 (3) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-01-01
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q16887713|Q16887713]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1756
| [[Jhillik Bhattacharya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q29317087|Q29317087]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1757
| [[Sonika Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
|
|
| [[:d:Q30120332|Q30120332]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1758
| [[Aditi Prabhudeva]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Prabhudeva (2022) 01.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
| [[ദാവൺഗരെ]]
|
| [[:d:Q33120060|Q33120060]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1759
| [[Yogita Bihani]]
| [[പ്രമാണം:Yogita Bihani.jpeg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q55314943|Q55314943]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1760
| [[Riya Sisodiya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
|
|
| [[:d:Q56612733|Q56612733]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1761
| [[Sabina Jat]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q61118363|Q61118363]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1762
| [[Riya Suman]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q66758729|Q66758729]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1763
| [[Veronica Vanij]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-01-01
|
| [[Ballia]]
|
| [[:d:Q107398062|Q107398062]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1764
| [[Niyati Fatnani]]
| [[പ്രമാണം:Niyati Fatnani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-01-11
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]<br/>[[Bhavnagar]]
|
| [[:d:Q33190409|Q33190409]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1765
| [[Shehnaaz Kaur Gill]]
| [[പ്രമാണം:Shehnaaz Gill attend Aayush Sharma’s birthday party in Bandra.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-01-27
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q81878478|Q81878478]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 1766
| [[Shamika Bhide]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-02-15
|
|
|
| [[:d:Q7487542|Q7487542]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1767
| [[Vrushika Mehta]]
| [[പ്രമാണം:Vrushika Mehta (cropped).png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-02-18
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q16873056|Q16873056]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1768
| [[Ketaki Mategaonkar]]
| [[പ്രമാണം:Ketaki Mategaonkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-02-22
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q13116554|Q13116554]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1769
| [[ഉർവശി റൗട്ടേല]]
| [[പ്രമാണം:Urvashi Rautela snapped at the song launch of ‘Aashiq Banaya Aapne’ from Hate Story IV (06) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-02-25
|
| [[Kotdwar]]
|
| [[:d:Q7901587|Q7901587]]
| 34
|-
| style='text-align:right'| 1770
| [[Naina Singh]]
| [[പ്രമാണം:Naina Singh graces the launch of Jhatka club.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-03-04
|
| [[Moradabad]]
|
| [[:d:Q55739464|Q55739464]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1771
| [[Kruttika Ravindra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-03-17
|
| [[Sagara]]
|
| [[:d:Q47493085|Q47493085]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1772
| [[Deepika Aggarwal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-03-23
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q109471766|Q109471766]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1773
| [[Aleya Ghosh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-03-24
|
|
|
| [[:d:Q132889085|Q132889085]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1774
| [[Aneri Vajani]]
| [[പ്രമാണം:Aneri Vajani.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-03-26
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q27825974|Q27825974]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1775
| [[Saipriya Deva]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-03-28
|
|
|
| [[:d:Q43548360|Q43548360]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1776
| [[Palak Jain]]
| [[പ്രമാണം:Palak Jain The Buddy Project.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-04-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7126623|Q7126623]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1777
| [[Shamili Sounderajan]]
| [[പ്രമാണം:Varshini.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-04-06
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q49561944|Q49561944]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1778
| [[Leena Kapoor]]
| [[പ്രമാണം:Leena Kapoor on location 2015.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-04-08
|
|
|
| [[:d:Q21621803|Q21621803]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1779
| [[Naina Ganguly]]
| [[പ്രമാണം:Naina Ganguly.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-04-17
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q33874379|Q33874379]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1780
| [[Swastika Dutta]]
| [[പ്രമാണം:Swastika in an Event for brand Promotion (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-04-23
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q50136966|Q50136966]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1781
| [[Tanya Ravichandran]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-04-26
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q29467522|Q29467522]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1782
| [[Priyanka Nalkari]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Nalkari.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-04-29
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q79666099|Q79666099]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1783
| [[Ankitta Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-05
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q23879763|Q23879763]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1784
| [[Vaibhavi Shandilya]]
| [[പ്രമാണം:Vaibhavi sandilya at sakka podu podu raja movie audio launch.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-05-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q28465156|Q28465156]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1785
| [[Black Sheep Deepthi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-06-16
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q122981976|Q122981976]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1786
| [[Jigyasa Singh]]
| [[പ്രമാണം:Jigyasa-Singh-walk-the-ramp-at-the-Global-Peace-Initiative-12.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-06-20
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q20128241|Q20128241]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1787
| [[Monisha Mohan Menon]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-06-20
|
|
|
| [[:d:Q126165118|Q126165118]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1788
| [[Neha Choudhury]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-02<br/>1993-07-02
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q43493321|Q43493321]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1789
| [[Shruti Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-05
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q65584746|Q65584746]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1790
| [[Shikha Malhotra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-09
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q89129702|Q89129702]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1791
| [[Chhavi Pandey]]
| [[പ്രമാണം:Chhavi Pandey.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-18
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q5094848|Q5094848]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1792
| [[Anandhi]]
| [[പ്രമാണം:Anandhi at PARIYERUM PERUMAL audio launch4.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-20
|
| [[വാറങ്കൽ (Q213077)|വാറങ്കൽ]]
|
| [[:d:Q16233843|Q16233843]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1793
| [[Mahika Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Actress Mahika Sharma (26th july, 1994).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-26
|
| [[തിൻസൂകിയ]]
|
| [[:d:Q21622842|Q21622842]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1794
| [[Papri Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Papri Ghosh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-27
|
|
|
| [[:d:Q25324910|Q25324910]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1795
| [[വിദ്യാ വതി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-08-16
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q30230016|Q30230016]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1796
| [[Meghana Lokesh]]
| [[പ്രമാണം:Meghana.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-08-16
|
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q55978024|Q55978024]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1797
| [[Donal Bisht]]
| [[പ്രമാണം:Donal Bisht graces the launch of Jhatka club.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-08-27
|
| [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]]
|
| [[:d:Q27967745|Q27967745]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1798
| [[Nanditha Raj]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-08-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16236472|Q16236472]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1799
| [[Bhagyashree Mote]]
| [[പ്രമാണം:Bhagyashree Mote 3 2.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-09
|
|
|
| [[:d:Q47199474|Q47199474]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1800
| [[Divya Shah]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-09-03
|
| [[അംബാല ജില്ല]]
|
| [[:d:Q49462419|Q49462419]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1801
| [[Hruta Durgule]]
| [[പ്രമാണം:Hruta.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-09-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q104081161|Q104081161]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1802
| [[Aditi Arya]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Arya in València (Ism).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-09-18
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q19760091|Q19760091]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1803
| [[Ruhani Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-09-18
|
| [[സോളൻ, ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q66537058|Q66537058]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1804
| [[Kaveri Priyam]]
| [[പ്രമാണം:Kaveri Priyam.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-10-22
|
| [[Bokaro]]
|
| [[:d:Q108102272|Q108102272]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1805
| [[Madhumita Sarkar]]
| [[പ്രമാണം:Madhumita Sunlight.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-10-26
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q19366469|Q19366469]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1806
| [[Priyal Gor]]
| [[പ്രമാണം:Priya gor colors indian telly awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-11-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7246492|Q7246492]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1807
| [[നിതി ടെയ്ലർ]]
| [[പ്രമാണം:Niti Taylor (28965656657).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-11-08
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q18638080|Q18638080]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1808
| [[Disha Parmar]]
| [[പ്രമാണം:Disha Parmar grace Riddhi Dogra's Pre-Diwali bash at The Stadium Bar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-11-11
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q5282198|Q5282198]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1809
| [[Aarohi Patel]]
| [[പ്രമാണം:Aarohi Patel at the 18th Transmedia Gujarati Screen and Stage Awards.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-11-15
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q28943177|Q28943177]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1810
| [[Bibriti Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-11-16
|
|
|
| [[:d:Q119092132|Q119092132]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1811
| [[Nimrit Kaur Ahluwalia]]
| [[പ്രമാണം:Nimrit Ahluwalia.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-12-11
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q111802382|Q111802382]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1812
| [[Athulya Ravi]]
| [[പ്രമാണം:Athulya's Recent Photo .jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-12-21
|
| [[കോയമ്പത്തൂർ]]
|
| [[:d:Q47510802|Q47510802]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1813
| [[Archana Jois]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-12-24
|
|
|
| [[:d:Q111629283|Q111629283]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1814
| [[അഞ്ജന കെ ആർ]]
|
| ഇന്ത്യൻ അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-12-31
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q108727622|Q108727622]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1815
| [[Shravanthi Sainath]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990s
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q18989120|Q18989120]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1816
| [[ശരണ്യ ആർ നായർ]]
|
| മലയാളം ചലച്ചിത്ര നടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995
|
|
|
| [[:d:Q72714158|Q72714158]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1817
| [[പ്രകൃതി മിശ്ര]]
| [[പ്രമാണം:Prakruti Mishra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995
|
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
|
| [[:d:Q15724659|Q15724659]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1818
| [[Rithika Tamil Selvi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995
|
|
|
| [[:d:Q110052443|Q110052443]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1819
| [[Neha Shetty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995
|
|
|
| [[:d:Q111650228|Q111650228]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1820
| [[Umang Jain]]
| [[പ്രമാണം:Umang Jain.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-01-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16727191|Q16727191]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1821
| [[Aayat Shaikh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-01-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q106418603|Q106418603]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1822
| [[Babli]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-02-08
|
|
|
| [[:d:Q21468051|Q21468051]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1823
| [[Chaithra J Achar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-03-04
|
|
|
| [[:d:Q111730657|Q111730657]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1824
| [[Kanikka Kapur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-03-04
|
|
|
| [[:d:Q118719998|Q118719998]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1825
| [[Tanvi Ganesh Lonkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-03-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3515360|Q3515360]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1826
| [[Shirin Kanchwala]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-03-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q78035452|Q78035452]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1827
| [[Zayn Marie Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-03-20
|
|
|
| [[:d:Q104521832|Q104521832]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1828
| [[Bavithra]]
| [[പ്രമാണം:Bavithra.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-03-23
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q90570178|Q90570178]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1829
| [[Sonam Lamba]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-03-27
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q22006139|Q22006139]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1830
| [[Madhumitha H]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-03-29
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q117306038|Q117306038]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1831
| [[Aishani Shetty]]
| [[പ്രമാണം:Aishani Shetty 2016.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-04-15
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q87339855|Q87339855]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1832
| [[Rachana Mistry]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-04-16
|
|
|
| [[:d:Q132861055|Q132861055]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1833
| [[Radhika Madan]]
| [[പ്രമാണം:Radhika Madan graces the premiere of Kacchey Limbu (9) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-05-01
|
| [[Pitam Pura]]
|
| [[:d:Q19665443|Q19665443]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 1834
| [[Mirnalini Ravi]]
| [[പ്രമാണം:Mirnalini Ravi.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-05-10
|
| [[പുതുച്ചേരി നഗരം]]
|
| [[:d:Q91650905|Q91650905]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1835
| [[Shamin Mannan]]
| [[പ്രമാണം:Shamin Mannan pic.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-06-11
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q16233366|Q16233366]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1836
| [[Gayatri Bhardwaj]]
| [[പ്രമാണം:Gayatri-Bhardwaj-snapped-attending-the-YOLO-Foundation-Initiative (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-06-17
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q108830247|Q108830247]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1837
| [[Kanmani Manoharan]]
| [[പ്രമാണം:Kanmani Manoharan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-06-26
|
|
|
| [[:d:Q117477323|Q117477323]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1838
| [[Madirakshi Mundle]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-07-01
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q21495378|Q21495378]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1839
| [[Daksha Nagarkar]]
| [[പ്രമാണം:Daksha Nagarkar.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-07-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q110263023|Q110263023]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1840
| [[Mihika Kushwaha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-07-20
|
| [[ആഗ്ര]]
|
| [[:d:Q111602740|Q111602740]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1841
| [[Chaitra Reddy]]
| [[പ്രമാണം:ChaitraR.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-07-23
|
|
|
| [[:d:Q121878797|Q121878797]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1842
| [[Shivaleeka Oberoi]]
| [[പ്രമാണം:Shivaleeka Oberoi snapped promoting her film Khuda Hafiz 2.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-07-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q85501822|Q85501822]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1843
| [[Soundariya Nanjundan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-08-05
|
|
|
| [[:d:Q131314150|Q131314150]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1844
| [[Rhea Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Rhea Sharma.gif|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-08-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q55003720|Q55003720]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1845
| [[Neha Khan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-08-13
|
| [[അമരാവതി, മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q21064181|Q21064181]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1846
| [[Komalee Prasad]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-08-24
|
|
|
| [[:d:Q114895279|Q114895279]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1847
| [[Kimberly Jain]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q26271741|Q26271741]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1848
| [[Aishwarya Raj Bhakuni]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-04
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q62109761|Q62109761]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1849
| [[Ramandeep Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-06
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q104775896|Q104775896]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1850
| [[Monica Chaudhary]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-06
|
|
|
| [[:d:Q130030979|Q130030979]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1851
| [[Charlie Chauhan]]
| [[പ്രമാണം:Charlie Chauhan at the launch of 'Ye Hai Aashique'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-08<br/>1996-09-08
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q5084688|Q5084688]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1852
| [[Musskan Sethi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-18
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q41187234|Q41187234]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1853
| [[Tanya Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Tanya Sharma at Holi Invasion party.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-27
|
|
|
| [[:d:Q19666113|Q19666113]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1854
| [[Sharmin Segal]]
| [[പ്രമാണം:Sharmin Segal snapped at Lakme Fashion Week 2019-1.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q84216754|Q84216754]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1855
| [[Pranali Ghogare]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-05
|
|
|
| [[:d:Q113557129|Q113557129]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1856
| [[Ruma Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-06
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q20685511|Q20685511]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1857
| [[അഭിരാമി സുരേഷ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി, മോഡൽ
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-09
|
| [[കൊച്ചി]]
|
| [[:d:Q58436309|Q58436309]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1858
| [[Jiya Shankar]]
| [[പ്രമാണം:Jiya Shankar at the Jio MAMI Film Festival 2023 (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-10
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q104759946|Q104759946]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1859
| [[Shraddha Dangar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-15
|
| [[രാജ്കോട്]]
|
| [[:d:Q76621276|Q76621276]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1860
| [[Jiya Roy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-27
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q95641559|Q95641559]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1861
| [[Shivani Rangole]]
| [[പ്രമാണം:Shivani rangole1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-28
|
| [[Chinchwad]]
|
| [[:d:Q45096105|Q45096105]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1862
| [[Sri Priyanka]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-30
|
| [[പുതുച്ചേരി]]
|
| [[:d:Q22279761|Q22279761]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1863
| [[Samridhii Shukla]]
| [[പ്രമാണം:Samridhii Shukla clicked at 9th anniversary celebration of SHOTT Mumbai (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-11-14
|
|
|
| [[:d:Q124098710|Q124098710]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1864
| [[Meera Deosthale]]
| [[പ്രമാണം:Meera Deosthale 2K19.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-11-16
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q28151586|Q28151586]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1865
| [[Arushi Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-11-18
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q115155657|Q115155657]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1866
| [[Tara Sutaria]]
| [[പ്രമാണം:Tara Sutaria snapped promoting 'Heropanti 2' in Andheri (9).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-11-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7685156|Q7685156]]
| 29
|-
| style='text-align:right'| 1867
| [[Suruthi Periyasamy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-11-24
|
|
|
| [[:d:Q118675671|Q118675671]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1868
| [[Vidya Pradeep]]
| [[പ്രമാണം:Vidya Pradeep.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-11-25
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q22279732|Q22279732]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1869
| [[Sushmita Mangshatabam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-12-08
|
|
|
| [[:d:Q23712263|Q23712263]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1870
| [[നബാ നടേഷ്]]
| [[പ്രമാണം:Nabha Natesh at Maestro prerelease event in 2021.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-12-11
|
| [[ശൃംഗേരി]]
|
| [[:d:Q21036716|Q21036716]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1871
| [[Aashika Bhatia]]
| [[പ്രമാണം:Aashika-Bhatia.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-12-15
|
| [[സൂരത്]]
|
| [[:d:Q4662702|Q4662702]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1872
| [[Nupur Sanon]]
| [[പ്രമാണം:Nupur Sanon graces GQ Style Awards (11).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-12-15
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q21994074|Q21994074]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1873
| [[Gayathri Ashok]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-12-22
|
|
|
| [[:d:Q130068277|Q130068277]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1874
| [[Ketika Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Ketika Sharma.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-12-24
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q111576843|Q111576843]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1875
| [[Amrin Qureshi]]
| [[പ്രമാണം:Amrin-Qureshi-spotted-at-Yauatcha-in-BKC-4.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996<br/>1998
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q101721515|Q101721515]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1876
| [[Jhanak Shukla]]
| [[പ്രമാണം:Jhanak Shukla.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q6190826|Q6190826]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1877
| [[Archana Prajapati]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q59811927|Q59811927]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1878
| [[Siddhi Idnani]]
| [[പ്രമാണം:Siddhi Idnani.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q67694058|Q67694058]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1879
| [[Simran Choudhary]]
| [[പ്രമാണം:Simran Choudhary in a Lehenga.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996
|
|
|
| [[:d:Q110520112|Q110520112]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1880
| [[Ashwini Aanandita]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996
|
|
|
| [[:d:Q130063717|Q130063717]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1881
| [[Jumana Abdu Rahman]]
| [[പ്രമാണം:Jumana at Filmfare 2022 (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996
|
| [[ദുബായ്]]
|
| [[:d:Q130728826|Q130728826]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1882
| [[Siri Hanumanth]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-01-02
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q130998489|Q130998489]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1883
| [[Rachel David]]
| [[പ്രമാണം:Rachel David.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-01-04
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q110918284|Q110918284]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1884
| [[Helly Shah]]
| [[പ്രമാണം:Helly Shah (43902370151) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-01-07
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q19663694|Q19663694]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 1885
| [[Kushee Ravi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-01-23
|
|
|
| [[:d:Q105122111|Q105122111]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1886
| [[Myna Nandhini]]
| [[പ്രമാണം:Myna Nandhini at Viruman pressmeet.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-01-26
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q114450294|Q114450294]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1887
| [[Priyanka KD]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-02-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q122884241|Q122884241]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1888
| [[Jacquline Lydia]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-02-08
|
|
|
| [[:d:Q130455976|Q130455976]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1889
| [[Monalisa Bagal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-02-10
|
| [[ലോണാവാല]]
|
| [[:d:Q41579765|Q41579765]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1890
| [[Himika Bose]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-02-13
|
|
|
| [[:d:Q131635622|Q131635622]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1891
| [[Dharitri Terangpi]]
| [[പ്രമാണം:Dharitri-Terangpi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-02-24
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q58416611|Q58416611]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1892
| [[Hemal Ingle]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-03-02
|
|
|
| [[:d:Q123360294|Q123360294]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1893
| [[Kanika Tiwari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-03-09
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q27859546|Q27859546]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1894
| [[Shanaya Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-03-17
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q117199694|Q117199694]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1895
| [[Kadambari Danave]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-03-25
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q28723581|Q28723581]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1896
| [[Kanchi Singh]]
| [[പ്രമാണം:Kanchi Singh in 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-03-27
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q16832075|Q16832075]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1897
| [[Subiksha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-07
|
| [[Bellary]]
|
| [[:d:Q20649453|Q20649453]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1898
| [[Archana Mosale]]
| [[പ്രമാണം:Archana Mosale, model.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-08
|
|
|
| [[:d:Q63804813|Q63804813]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1899
| [[Swathishta]]
| [[പ്രമാണം:Swathishta.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-08
|
|
|
| [[:d:Q117373458|Q117373458]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1900
| [[Maya Sundarakrishnan]]
| [[പ്രമാണം:Maya S. Krishnan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-15
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q27891409|Q27891409]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1901
| [[Kanishka Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-17
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q120776499|Q120776499]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1902
| [[Kruthika Jayakumar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-30
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q19968633|Q19968633]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1903
| [[Aalisha Panwar]]
| [[പ്രമാണം:Aalisha Panwar.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-05-07
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q56394070|Q56394070]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1904
| [[Aisha Ahmed]]
| [[പ്രമാണം:Aisha Ahmed in Home Centre advert 2018.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-05-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q124425313|Q124425313]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1905
| [[వైదిక సెంజలియా]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-05-19
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q131178206|Q131178206]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1906
| [[Punarnavi Bhupalam]]
| [[പ്രമാണം:Punarnavi Bhupalam 2018 latest .jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-05-28
|
| [[Tenali]]
|
| [[:d:Q16739015|Q16739015]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1907
| [[Apoorva Arora]]
| [[പ്രമാണം:Apoorva Arora snapped at Screenexx Awards (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-06-05
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q19882088|Q19882088]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1908
| [[Vidhi Pandya]]
| [[പ്രമാണം:Vidhii Pandya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-06-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q49080613|Q49080613]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1909
| [[Afsheen Zehra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-06-12
|
| [[അംരോഹാ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q120926589|Q120926589]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1910
| [[അർച്ചന രവി]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-06-17
|
| [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]]
|
| [[:d:Q64211096|Q64211096]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1911
| [[Dnyanada Ramtirthkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-06-26
|
|
|
| [[:d:Q106382159|Q106382159]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1912
| [[Shivani Rajashekar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-07-01
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q112604821|Q112604821]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1913
| [[Priyanka Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-07-15
|
| [[സഹാറൻപൂർ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q108691957|Q108691957]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1914
| [[Elina Samantray]]
| [[പ്രമാണം:Photo Elina samantray.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-07-23
|
| [[Bhadrak]]
|
| [[:d:Q19896075|Q19896075]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1915
| [[Amrutha Iyengar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-07-26
|
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q98669471|Q98669471]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1916
| [[Nidhi Bhanushali]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-07-28
|
| [[ഗാന്ധിനഗർ]]
|
| [[:d:Q20675996|Q20675996]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1917
| [[Ashika Ranganath]]
| [[പ്രമാണം:Ashika Ranganath.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-08-05
|
| [[Tumkur]]
|
| [[:d:Q30325703|Q30325703]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1918
| [[Sanjana Sanghi]]
| [[പ്രമാണം:Sanjana-Sanghi-snapped-on-the-sets-of-The-Kapil-Sharma-Show-to-promote-their-upcoming-song-Mehendi-Wale-Haath (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-02
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q18637951|Q18637951]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 1919
| [[Priyanka Thimmesh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-04
|
| [[ഷിമോഗ]]
|
| [[:d:Q41672307|Q41672307]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1920
| [[Venba]]
| [[പ്രമാണം:VenbaProfile.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-04
|
|
|
| [[:d:Q48882250|Q48882250]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1921
| [[Aditi Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Sharma snapped at the airport (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-04
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q75008093|Q75008093]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1922
| [[Kriti Verma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q107049460|Q107049460]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1923
| [[Divya Sripada]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-05
|
|
|
| [[:d:Q116756095|Q116756095]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1924
| [[Vibha Anand]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q2004106|Q2004106]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1925
| [[Tanya Hope]]
| [[പ്രമാണം:Tanya hope.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-11
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q50495552|Q50495552]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1926
| [[Mitali Mayekar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-11
|
|
|
| [[:d:Q104873327|Q104873327]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1927
| [[Aishwarya Khare]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-25
|
|
|
| [[:d:Q109119928|Q109119928]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1928
| [[Jasmin Bajwa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-26
|
| [[ലുധിയാന]]
|
| [[:d:Q125553615|Q125553615]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1929
| [[Simran Pareenja]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q22958148|Q22958148]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1930
| [[Kapilakshi Malhotra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-10-15
|
|
|
| [[:d:Q98970297|Q98970297]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1931
| [[Poorvi Jain]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-11-04
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q64853059|Q64853059]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1932
| [[Mahi Parasuraman]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-11-10
|
| [[തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|
| [[:d:Q99479640|Q99479640]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1933
| [[സൃഷ്ടി ജെയ്ൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-11-13
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q53869488|Q53869488]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1934
| [[Hiba Nawab]]
| [[പ്രമാണം:Hiba Nawab at Dadasaheb Phalke Film Foundation 2018 awards (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-11-14
|
| [[ബറേലി]]
|
| [[:d:Q16733206|Q16733206]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1935
| [[Tamanna Vyas]]
| [[പ്രമാണം:Tamanna Vyas Captured by Dibyajyoti Dutta Bangladeshi Photographer.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-11-14
|
| [[Brahmapur]]
|
| [[:d:Q50220690|Q50220690]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1936
| [[Mahira Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Mahira Sharma.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-11-25<br/>1998-02-04
|
| [[Jammu & Kashmir]]
|
| [[:d:Q69881447|Q69881447]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1937
| [[Mehak Manwani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-12-04
|
|
|
| [[:d:Q17811799|Q17811799]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1938
| [[കാർത്തിക മുരളീധരൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q38460411|Q38460411]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1939
| [[Zaara Yesmin]]
| [[പ്രമാണം:Zaara Yesmin 2023.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-01-08
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q108291851|Q108291851]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1940
| [[Junaid Malik]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-01-25
|
| [[Rampur]]
|
| [[:d:Q108081100|Q108081100]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1941
| [[Aditi Myakal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-01-27
|
| [[Kamareddy]]
|
| [[:d:Q41721010|Q41721010]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1942
| [[Sowmya CM]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-01-30
|
| [[ഷിമോഗ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q130406369|Q130406369]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1943
| [[Divyansha Kaushik]]
| [[പ്രമാണം:Divyansha Kaushik.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-02-10
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q112259269|Q112259269]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1944
| [[ഷാലിൻ സോയ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-02-22
|
| [[കോഴിക്കോട്]]
|
| [[:d:Q15991592|Q15991592]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1945
| [[Shreema Bhattacherjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-02-26
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q124831495|Q124831495]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1946
| [[Twarita Nagar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-03-02
|
| [[സൗത്ത് വെസ്റ്റ് ഡെൽഹി ജില്ല]]<br/>[[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q131154548|Q131154548]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1947
| [[Anahita Bhooshan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-03-14
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q123146578|Q123146578]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1948
| [[Debattama Saha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-03-20
|
| [[Silchar]]
|
| [[:d:Q104728567|Q104728567]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1949
| [[നേഹ രത്നാകരൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-03-24
|
| [[കണ്ണൂർ]]
|
| [[:d:Q19972652|Q19972652]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1950
| [[Yukti Kapoor]]
| [[പ്രമാണം:Yukti Kapoor-grace-Star-Parivaar-Awards-2023-1223-4 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-03-27
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q28530033|Q28530033]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1951
| [[Chirashree Anchan]]
| [[പ്രമാണം:Chirashree Anchan, 30 November 2018.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-04-08
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q57534334|Q57534334]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1952
| [[Ulka Gupta]]
| [[പ്രമാണം:Ulka-Gupta-grace-the-ABP-bash-for-Saas-Bahu-Aur-Saazish (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-04-12
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q7879076|Q7879076]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1953
| [[Nayamat Handa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-04-14
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q113951510|Q113951510]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1954
| [[Heroshini Komali]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-04-15
|
|
|
| [[:d:Q115871051|Q115871051]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1955
| [[Sadia Khateeb]]
| [[പ്രമാണം:Sadia Khateeb snapped outside Empire Studios in Andheri (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-05-08
|
| [[Bhaderwah]]
|
| [[:d:Q92938445|Q92938445]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1956
| [[Aanchal Munjal]]
| [[പ്രമാണം:Aanchal Munjal - Ghayal Once Again.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-05-13
|
| [[Hisar]]
|
| [[:d:Q4661551|Q4661551]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1957
| [[Yamini Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-05-17
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q96065677|Q96065677]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1958
| [[Dhruvi Jani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-05-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q123204412|Q123204412]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1959
| [[Vasanthi Krishnan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-05-25
|
| [[തിരുപ്പതി]]
|
| [[:d:Q131178639|Q131178639]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1960
| [[Trinetra Haldar Gummaraju]]
| [[പ്രമാണം:Trinetra At Bandstand.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-06-17
|
|
|
| [[:d:Q121864614|Q121864614]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1961
| [[Priyadarshini Indalkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-06-19
|
| [[Sangli]]
|
| [[:d:Q126887818|Q126887818]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1962
| [[Avika Gor]]
| [[പ്രമാണം:Avika Gor at the special screening of Incredibles 2 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-06-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q2003652|Q2003652]]
| 24
|-
| style='text-align:right'| 1963
| [[Shree Gopika]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-07-04
|
| [[പാലക്കാട്]]
|
| [[:d:Q114092261|Q114092261]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1964
| [[Aditi Shankar]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Shankar at Maaveeran press-meet.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-07-06
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q112620863|Q112620863]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1965
| [[Tanya Maniktala]]
| [[പ്രമാണം:Tanya Maniktala at the trailer launch of Kill (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-07-07
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q97697439|Q97697439]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1966
| [[Susmita Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-07-08
|
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q123232270|Q123232270]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1967
| [[Simrat Kaur]]
| [[പ്രമാണം:Simrat Kaur.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-07-16
|
| [[മലബാർ ഹിൽ]]
|
| [[:d:Q47288136|Q47288136]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1968
| [[Garima Chaurasia]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-08-28
|
| [[ഹരിദ്വാർ]]
|
| [[:d:Q84703730|Q84703730]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1969
| [[Shriya Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Phoca thumb l pic-5.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-09-09
|
| [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q7504223|Q7504223]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1970
| [[Saanve Megghana]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-09-12
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q109334853|Q109334853]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1971
| [[Saloni Mittal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-09-15
|
| [[Pilibanga]]
|
| [[:d:Q106687777|Q106687777]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1972
| [[Natasha Bharadwaj]]
| [[പ്രമാണം:Natasha Bharadwaj grace the premiere of Kill (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-09-17
|
|
|
| [[:d:Q120667244|Q120667244]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1973
| [[Tathoi Deb]]
| [[പ്രമാണം:Tathoi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-10-11
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7688039|Q7688039]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1974
| [[अमृता धोंगडे]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-10-11
|
| [[കോലാപ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q130407586|Q130407586]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1975
| [[Sonal Kukreja]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-10-14
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q121913069|Q121913069]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1976
| [[Siri Ravikumar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-10-14
|
|
|
| [[:d:Q124467806|Q124467806]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1977
| [[Digangana Suryavanshi]]
| [[പ്രമാണം:Digangana-suryavanshi-spotted-in-lakme-fashion-week (cropped).jpeg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-10-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16240139|Q16240139]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1978
| [[Surangana Bandyopadhyay]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-11-18
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q19609674|Q19609674]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1979
| [[Meghasri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-12-25
|
| [[കോയമ്പത്തൂർ]]
|
| [[:d:Q107537099|Q107537099]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1980
| [[സംസ്കൃതി ഷേണായ്]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998
|
| [[കൊച്ചി]]
|
| [[:d:Q16240198|Q16240198]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1981
| [[Pallak Lalwani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-01-01
|
| [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]]
|
| [[:d:Q23712687|Q23712687]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1982
| [[Riya Shukla]]
| [[പ്രമാണം:Riya Shukla 2K20.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998
|
| [[Indranagar]]
|
| [[:d:Q99751255|Q99751255]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1983
| [[Arshina Sumbul]]
| [[പ്രമാണം:Arshina Sumbul.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998
|
|
|
| [[:d:Q122746084|Q122746084]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1984
| [[Sri Gouri Priya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998
|
|
|
| [[:d:Q125210387|Q125210387]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1985
| [[Aindrila Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-02-05
| 2022-11-20
| [[Berhampore]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q115298702|Q115298702]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1986
| [[Bhoomi Shetty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-02-19
|
| [[കുന്ദാപുര]]
|
| [[:d:Q108473512|Q108473512]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1987
| [[Mayuri Kyatari]]
| [[പ്രമാണം:Mayuri during the shoot of Ishtakamya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-03-05
|
| [[ഹുബ്ലി]]
|
| [[:d:Q21509514|Q21509514]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1988
| [[Arundhati Nair]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-03-11
|
|
|
| [[:d:Q96741680|Q96741680]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1989
| [[రూబల్ షెకావత్]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-03-29
|
|
|
| [[:d:Q131379388|Q131379388]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1990
| [[Angana Royy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-04-09
|
|
|
| [[:d:Q109612237|Q109612237]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1991
| [[Palak Sindhwani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-04-11
|
|
|
| [[:d:Q125294232|Q125294232]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1992
| [[Shivangi Joshi]]
| [[പ്രമാണം:Shivangi-Joshi-attend-the-press-meet-for-the-show-Khatron-Ke-Khilad-12.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-05-18
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q26923060|Q26923060]]
| 36
|-
| style='text-align:right'| 1993
| [[Faria Abdullah]]
| [[പ്രമാണം:Faria Abdullah.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-05-28
|
|
|
| [[:d:Q123915234|Q123915234]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1994
| [[Aditi Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-06-25
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q24250410|Q24250410]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1995
| [[Idhika Paul]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-07-02
|
|
|
| [[:d:Q121605221|Q121605221]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1996
| [[Alisha Parveen Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-07-04
|
|
|
| [[:d:Q130754285|Q130754285]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1997
| [[Swini Khara]]
| [[പ്രമാണം:Swini Nimesh Khara.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-07-12
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7658742|Q7658742]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1998
| [[Samyuktha Hegde]]
| [[പ്രമാണം:SamyukthaHegde.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-07-17
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q28123277|Q28123277]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1999
| [[Muskaan Kataria]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-07-19
|
|
|
| [[:d:Q69541203|Q69541203]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2000
| [[Gomathi Priya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-07-26
|
|
|
| [[:d:Q126435084|Q126435084]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2001
| [[Dimple Hayathi]]
| [[പ്രമാണം:Dimple Hayathi.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-08-21
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q95306920|Q95306920]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 2002
| [[Manul Chudasama]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-08-23
|
| [[രാജ്കോട്]]
|
| [[:d:Q69420258|Q69420258]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2003
| [[Saiee Manjrekar]]
| [[പ്രമാണം:Saiee Manjrekar snapped at Kathak-lessons (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-08-29<br/>1988-08-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q79035164|Q79035164]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2004
| [[Raksha Gupta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-09-02
|
|
|
| [[:d:Q121631374|Q121631374]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2005
| [[Aditi Saigal]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Saigal aka Dot at the premiere of her film The Archies (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-09-21
|
|
|
| [[:d:Q111181225|Q111181225]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2006
| [[Nivedhithaa Sathish]]
| [[പ്രമാണം:Nivedhithaa Sathish.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-09-26
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q42336683|Q42336683]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2007
| [[Megha Shetty]]
| [[പ്രമാണം:Megha (cropped).png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-09-27
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q108730226|Q108730226]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2008
| [[Bhavya Trikha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-09-30
|
|
|
| [[:d:Q127605138|Q127605138]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2009
| [[Sheetal Patra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-10-13
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q28919006|Q28919006]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2010
| [[Vedika Pinto]]
| [[പ്രമാണം:Vedika pinto.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-10-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q103363260|Q103363260]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2011
| [[Deepthi Sunaina]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-11-10
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q65937363|Q65937363]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2012
| [[Parvathy Arun]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-11-17
|
|
|
| [[:d:Q105511557|Q105511557]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2013
| [[Ishita Panchal]]
| [[പ്രമാണം:Ishita Panchal.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-12-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16240186|Q16240186]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2014
| [[Shriya Popat]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-12-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q96742488|Q96742488]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2015
| [[Vinusha Devi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-12-05
|
|
|
| [[:d:Q113432387|Q113432387]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2016
| [[റിയ വിജ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-12-14
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16240190|Q16240190]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2017
| [[Eisha Singh]]
| [[പ്രമാണം:Eisha Singh.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-12-24
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q27827010|Q27827010]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 2018
| [[Surabhi Mehra]]
| [[പ്രമാണം:Surabhi-Samriddhi-grace-the-Asian-Excellence-Awards-2022.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-12-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q127700207|Q127700207]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2019
| [[Samriddhi Mehra]]
| [[പ്രമാണം:Surabhi-Samriddhi-grace-the-Asian-Excellence-Awards-2022.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-12-27
|
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q130321040|Q130321040]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2020
| [[Sahher Bambba]]
| [[പ്രമാണം:Sahher Bambba grace the trailer launch of the film Pal Pal Dil Ke Paas.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q67287509|Q67287509]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2021
| [[Sargun Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q50345211|Q50345211]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2022
| [[Malavika Krishnadas]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999
|
|
|
| [[:d:Q104663630|Q104663630]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2023
| [[Chahat Vig]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-01-03
|
|
|
| [[:d:Q130343470|Q130343470]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2024
| [[Rashi Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-01-05
|
|
|
| [[:d:Q114392256|Q114392256]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2025
| [[Apsara Rani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-01-12
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q62978340|Q62978340]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2026
| [[Alankrita Bora]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-02-15
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q67544881|Q67544881]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2027
| [[Deepti Jal Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]]
| 1999-02-26
|
| [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]]
|
| [[:d:Q71451596|Q71451596]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2028
| [[Noorin Shereef]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-04-03
|
|
|
| [[:d:Q47493064|Q47493064]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2029
| [[Vinali Bhatnagar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-04-20
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q117067556|Q117067556]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2030
| [[Sinchana Gowda]]
| [[പ്രമാണം:Actress Sinchana Gowda in 2020.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-05-11
|
| [[Hassan]]
|
| [[:d:Q106462844|Q106462844]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2031
| [[Chahat Pandey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-06-01
|
| [[ദമോഹ്]]
|
| [[:d:Q111530424|Q111530424]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2032
| [[സന അൽതാഫ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-06-06
|
| [[എറണാകുളം]]
|
| [[:d:Q21004801|Q21004801]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2033
| [[Richa Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-07-02
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16239691|Q16239691]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2034
| [[Lehar Khan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-07-04
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q19892704|Q19892704]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2035
| [[Reneesha Rahiman]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-07-10
|
|
|
| [[:d:Q126712087|Q126712087]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2036
| [[Nandhana Varma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-07-14
|
|
|
| [[:d:Q105419253|Q105419253]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2037
| [[Aparna Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-07-23
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q22957835|Q22957835]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2038
| [[Yashika Aannand]]
| [[പ്രമാണം:Yashika Aannand PhotoShoot (3).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-08-04
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q53456132|Q53456132]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 2039
| [[Ahsaas Channa]]
| [[പ്രമാണം:Ahsaas Channa Attend Iwmbuzz Digital Awards 2022.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-08-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4696338|Q4696338]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 2040
| [[Mahima Makwana]]
| [[പ്രമാണം:Mahima Makwana At Iconic Gold Awards 2022.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-08-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16731862|Q16731862]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 2041
| [[Tiyasha Lepcha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-08-16
|
|
|
| [[:d:Q104888470|Q104888470]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2042
| [[Preethi Asrani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-09-07
|
|
|
| [[:d:Q96279401|Q96279401]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2043
| [[Ishita Chauhan]]
| [[പ്രമാണം:Ishita Chauhan snapped promoting their film Genius (06).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-09-14
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q20630699|Q20630699]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2044
| [[Akshata Deshpande]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-09-19
|
|
|
| [[:d:Q119851184|Q119851184]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2045
| [[Muskan Bamne]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-09-20
|
|
|
| [[:d:Q123149207|Q123149207]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2046
| [[Urvashi Rai]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-10-27
|
|
|
| [[:d:Q129418559|Q129418559]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2047
| [[Aditi Bhatia]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Bhatia at the screening of the film ‘Haq Se’.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-10-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q25915912|Q25915912]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 2048
| [[Shanaya Kapoor]]
| [[പ്രമാണം:Shanaya Kapoor grace Abu Jani and Sandeep Khoslas fashion show-18.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-11-03
|
|
|
| [[:d:Q63434225|Q63434225]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2049
| [[Aarsha Chandini Baiju]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-11-08
|
|
|
| [[:d:Q116262563|Q116262563]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2050
| [[നിയാർ സൈകിയ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-11-09
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q19664279|Q19664279]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2051
| [[Shivani Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-11-09
|
| [[പലാമു ജില്ല]]
|
| [[:d:Q111522602|Q111522602]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2052
| [[Shikha Chauhan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-11-15
|
| [[Sandila]]
|
| [[:d:Q132967824|Q132967824]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2053
| [[Shweta Sharda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-11-24
|
|
|
| [[:d:Q121912654|Q121912654]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2054
| [[Mini Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-12-08
|
|
|
| [[:d:Q101419168|Q101419168]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2055
| [[Khushi Dubey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-12-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6403190|Q6403190]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2056
| [[Diana Khan]]
| [[പ്രമാണം:Diana Khan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-12-27
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q46368708|Q46368708]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2057
| [[Gita Siddharth]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
| 2019-12-14
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q5565038|Q5565038]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2058
| [[Saniya Pannu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
|
|
| [[:d:Q30644435|Q30644435]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2059
| [[Srilakshmi Kanakala]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q47545125|Q47545125]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2060
| [[Brigida]]
| [[പ്രമാണം:Brigida Saga.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-01-14
|
|
|
| [[:d:Q96211621|Q96211621]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2061
| [[Sonal Bhojwani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-01-18
|
| [[Ulhasnagar]]
|
| [[:d:Q67141113|Q67141113]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2062
| [[ഇവാന]]
|
| ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-02-25
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q50494983|Q50494983]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2063
| [[Deeksha Suryawanshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-03-01
|
| [[Chhindwara]]
|
| [[:d:Q123758921|Q123758921]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2064
| [[Josita Anola]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-03-02
|
|
|
| [[:d:Q106726969|Q106726969]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2065
| [[Ammu Abhirami]]
| [[പ്രമാണം:Ammu Abhirami (cropped).png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-03-16
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q68985367|Q68985367]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2066
| [[Spoorthi Yadagiri]]
| [[പ്രമാണം:Spoorthi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-03-25
|
|
|
| [[:d:Q27916424|Q27916424]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2067
| [[Anjini Dhawan]]
| [[പ്രമാണം:Anjini Dhawan at Jio World Plaza launch.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-04-04
|
|
|
| [[:d:Q125537474|Q125537474]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2068
| [[Mugdha Vaishampayan]]
| [[പ്രമാണം:Mugdha vaishampayan.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-04-05
|
|
|
| [[:d:Q6932100|Q6932100]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2069
| [[വർത്തിക ജാ]]
| [[പ്രമാണം:Vartika Jha (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-04-08
|
| [[Renusagar]]
|
| [[:d:Q113362583|Q113362583]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2070
| [[Meenakshi Govindarajan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-04-12
|
|
|
| [[:d:Q111356252|Q111356252]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2071
| [[Navika Kotia]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-05-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16731007|Q16731007]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2072
| [[ശിവാംഗി കൃഷ്ണകുമാർ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-05-25
|
|
|
| [[:d:Q107135005|Q107135005]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2073
| [[Nisha Ravikrishnan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-06-09
|
| [[സകലേഷ്പുര]]
|
| [[:d:Q95691978|Q95691978]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2074
| [[Sakshi Vaidya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-06-19
|
| [[താനെ]]
|
| [[:d:Q119267237|Q119267237]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2075
| [[Sivani Sangita]]
| [[പ്രമാണം:Sivani Sangita 1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-07-12
|
| [[കട്ടക്]]
|
| [[:d:Q56395452|Q56395452]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2076
| [[Mallika Singh]]
| [[പ്രമാണം:Mallika Singh.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-09-15
|
| [[ജമ്മു ജില്ല]]
|
| [[:d:Q110468266|Q110468266]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2077
| [[Alizeh Agnihotri]]
| [[പ്രമാണം:Alizeh Agnihotri grace the premiere of Kill (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-09-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q93082750|Q93082750]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2078
| [[Palak Tiwari]]
| [[പ്രമാണം:Palak Tiwari snapped at Opa Worli in 2022 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-10-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q41317966|Q41317966]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2079
| [[Sparsh Khanchandani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-10-11
|
| [[Ulhasnagar]]
|
| [[:d:Q16730805|Q16730805]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2080
| [[Rittika Sen]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-12-05
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q25743422|Q25743422]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2081
| [[अक्षता पाडगांवकर]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-12-10
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q132902782|Q132902782]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2082
| [[Pratibha Ranta]]
| [[പ്രമാണം:Pratibha Ranta at the premiere of her film Laapataa Ladies (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-12-17
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q125789932|Q125789932]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2083
| [[Roopa Koduvayur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-12-27
|
|
|
| [[:d:Q131411571|Q131411571]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2084
| [[Mrinal Navell]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001
|
|
|
| [[:d:Q123369608|Q123369608]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2085
| [[Sejal Bhavsar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-01-28
|
| [[Jamnagar]]<br/>[[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q109193318|Q109193318]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2086
| [[Andrea Kevichüsa]]
| [[പ്രമാണം:Andrea-Kevichusa-BH (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-02-18
|
| [[കൊഹിമ]]
|
| [[:d:Q111890121|Q111890121]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2087
| [[Reeshma Nanaiah]]
| [[പ്രമാണം:Reeshma Nanaiah.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-04-28
|
| [[മടിക്കേരി]]
|
| [[:d:Q121306915|Q121306915]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2088
| [[Shivani Narayanan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-05-05
|
|
|
| [[:d:Q104495868|Q104495868]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2089
| [[Pranjal Dahiya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-05-05
|
| [[ഫരീദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q116510134|Q116510134]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2090
| [[Saloni Daini]]
| [[പ്രമാണം:Saloni Daini in 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-06-19
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7405701|Q7405701]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2091
| [[Preity Mukhundhan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-07-30
|
|
|
| [[:d:Q126725262|Q126725262]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2092
| [[Jannat Zubair Rahmani]]
| [[പ്രമാണം:Jannat Zubair Rahmani front pose (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-08-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16200559|Q16200559]]
| 24
|-
| style='text-align:right'| 2093
| [[Roshni Walia]]
| [[പ്രമാണം:Roshani Walia Spotted At Andheri.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-09-20
|
| [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]]
|
| [[:d:Q16240581|Q16240581]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 2094
| [[Saniya Anklesaria]]
| [[പ്രമാണം:Saniya Anklesaria at launch of ‘Life’s Good’.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-09-30
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q18354719|Q18354719]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2095
| [[Debadrita Basu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-10-03
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q55433114|Q55433114]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2096
| [[Avneet Kaur]]
| [[പ്രമാണം:Avneet Kaur snapped in Bandra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-10-13
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q16255603|Q16255603]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 2097
| [[Shruti Bisht]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2002
|
| [[പൗരി ഗർഹ്വാൾ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q16240640|Q16240640]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2098
| [[നയൻതാര ചക്രവർത്തി]]
| [[പ്രമാണം:Nayantharachakravarthy.com-.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2002
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
| [[:d:Q59385784|Q59385784]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2099
| [[Tunisha Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Tunisha Sharma at the launch of the show 'Internet Wala Love' (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2002-01-04
| 2022-12-24
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q28967460|Q28967460]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 2100
| [[Kashika Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2002-02-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q108861401|Q108861401]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2101
| [[Mahima Das]]
| [[പ്രമാണം:Mahima Das.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2002-08-19
|
|
|
| [[:d:Q87116081|Q87116081]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2102
| [[Reem Sheikh]]
| [[പ്രമാണം:Reem.Shaikh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2002-09-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16240627|Q16240627]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2103
| [[Ayesha Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2002-09-13
|
| [[മുംബൈ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q130668271|Q130668271]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2104
| [[Shyamoupti Mudly]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2002-11-04
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q110952382|Q110952382]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2105
| [[Hetal Gada]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-01-19
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q53821769|Q53821769]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2106
| [[Bhoomika Dash]]
| [[പ്രമാണം:Bhumika Das.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-01-22
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q29210726|Q29210726]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2107
| [[Arishfa Khan]]
| [[പ്രമാണം:Arishfa Khan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-04-03
|
| [[Shahjahanpur]]
|
| [[:d:Q55195985|Q55195985]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2108
| [[Akshitha Ashok]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-04-25
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q123686209|Q123686209]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2109
| [[Gracy Goswami]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-05-22
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q19662250|Q19662250]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2110
| [[Trupti Mishra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-09-29
|
|
|
| [[:d:Q133041344|Q133041344]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2111
| [[Virti Vaghani]]
| [[പ്രമാണം:Virti vaghani.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-10-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q99199173|Q99199173]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2112
| [[Raveena Daha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-10-10
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q107606707|Q107606707]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2113
| [[Sumbul Touqeer]]
| [[പ്രമാണം:Sumbul Touqeer in International Iconic Awards 2023.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-11-15
|
| [[Shahjahanpur]]
|
| [[:d:Q116153705|Q116153705]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2114
| [[Zaynah Vastani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-12-08
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16832145|Q16832145]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2115
| [[Ziyah Vastani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-12-08
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16832146|Q16832146]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2116
| [[Ananya Agarwal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2004-01-21
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16058185|Q16058185]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2117
| [[Ashnoor Kaur]]
| [[പ്രമാണം:Ashnoor Kaur.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2004-05-04
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q4805704|Q4805704]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 2118
| [[Suhani Bhatnagar]]
| [[പ്രമാണം:Suhani Bhatnagar (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2004-06-14
| 2024-02-17
|
|
| [[:d:Q22277050|Q22277050]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2119
| [[Reet Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Reetsharma1.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2005-02-12
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q18715223|Q18715223]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2120
| [[Anchal Sahu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2005-03-18
|
|
|
| [[:d:Q112133918|Q112133918]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2121
| [[Niharika Chouksey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2005-04-19
|
| [[Burhanpur, Madhya Pradesh]]
|
| [[:d:Q114383422|Q114383422]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2122
| [[Anushka Merchande]]
| [[പ്രമാണം:Anushka Merchande.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2005-06-30
|
|
|
| [[:d:Q112674268|Q112674268]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2123
| [[Amrita Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2006
|
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q16732971|Q16732971]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2124
| [[Naisha Khanna]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2006-02-11
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q130356770|Q130356770]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2125
| [[Baby Sathanya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2007-07-07
|
|
|
| [[:d:Q23762640|Q23762640]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2126
| [[Saumya Shetye]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2007-08-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q130544450|Q130544450]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2127
| [[Shagun Singh]]
| [[പ്രമാണം:Shagun Singh.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2007-08-07
|
| [[ദുർഗ്ഗ് ജില്ല|ദുർഗ് ജില്ല]]
|
| [[:d:Q130623267|Q130623267]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2128
| [[Spandan Chaturvedi]]
| [[പ്രമാണം:Spandan Chaturvedi as Chakor.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2007-08-25
|
| [[Ulhasnagar Vidhan Sabha constituency]]
|
| [[:d:Q18097843|Q18097843]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2129
| [[Ruhanika Dhawan]]
| [[പ്രമാണം:Ruhanika Dhawan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2007-09-25
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q19891334|Q19891334]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2130
| [[ഹർഷാലി മൽഹോത്ര]]
| [[പ്രമാണം:Harshaali Malhotra 2015.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2008-06-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q20677497|Q20677497]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 2131
| [[Ruhana Khanna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2008-10-01
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q25467342|Q25467342]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2132
| [[Yuvina Parthavi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2008-11-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18581765|Q18581765]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2133
| [[Arshiya Mukherjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2010
|
|
|
| [[:d:Q113664372|Q113664372]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2134
| [[Riva Arora]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2010-02-01
|
|
|
| [[:d:Q116226296|Q116226296]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2135
| [[Aakriti Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2010-09-08
|
| [[ഹരിയാണ]]
|
| [[:d:Q56224062|Q56224062]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2136
| [[Baby Ameya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2018-01-05
|
|
|
| [[:d:Q110645747|Q110645747]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2137
| [[Cleophis]]
| [[പ്രമാണം:Koningin Kleophis biedt Alexander de Grote wijn aan na de verovering van Mazagae Rijksmuseum SK-A-162.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1st millennium BCE
| 1st millennium BCE
|
|
| [[:d:Q539858|Q539858]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 2138
| [[അക്ഷയ (Q68090)|അക്ഷയ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q68090|Q68090]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2139
| [[Heeba Shah]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q2003696|Q2003696]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2140
| [[Anjum Farooki]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q2003726|Q2003726]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2141
| [[Snehlata]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q2776357|Q2776357]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2142
| [[Smita Jaykar]]
| [[പ്രമാണം:Smita jayekar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Girgaon]]
|
| [[:d:Q3632820|Q3632820]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 2143
| [['Punnagai Poo' Gheetha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മലേഷ്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Taiping]]
|
| [[:d:Q4540513|Q4540513]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2144
| [[അബിത]]
| [[പ്രമാണം:Abitha-1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4667981|Q4667981]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2145
| [[Advani Lakshmi Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Adoni]]
|
| [[:d:Q4686401|Q4686401]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2146
| [[Akshita Kapoor]]
| [[പ്രമാണം:Akshita Kapoor.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4701830|Q4701830]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2147
| [[Alka Amin]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q4727615|Q4727615]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2148
| [[Amita Nangia]]
| [[പ്രമാണം:Amita nangia.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4746903|Q4746903]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2149
| [[Anamika Saha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജെസ്സോർ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q4751201|Q4751201]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2150
| [[Angana Bose]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4761943|Q4761943]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2151
| [[Anita Kanwar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4765561|Q4765561]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2152
| [[Anjana Basu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Howrah]]
|
| [[:d:Q4765758|Q4765758]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2153
| [[Anuja Iyer]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q4777769|Q4777769]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2154
| [[Anuradha Menon]]
| [[പ്രമാണം:Anuradha menon.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q4777878|Q4777878]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2155
| [[അപർണ പിള്ള]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q4779148|Q4779148]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2156
| [[Asha Sachdev]]
| [[പ്രമാണം:AshaSachdev.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4804517|Q4804517]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 2157
| [[Bhavana Bhatt]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4901512|Q4901512]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2158
| [[Bibi Dalair Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4903019|Q4903019]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2159
| [[Bibi Khem Kaur Dhillon]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4903026|Q4903026]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2160
| [[Bijaya Jena]]
| [[പ്രമാണം:Indian actress Bijaya Jena.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കട്ടക്]]
|
| [[:d:Q4907191|Q4907191]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2161
| [[Chaiti Ghoshal]]
| [[പ്രമാണം:Chaiti Ghosal Jan 2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5068129|Q5068129]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2162
| [[Chandana Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5070947|Q5070947]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2163
| [[Chandni]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5071222|Q5071222]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2164
| [[Chandrakala]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 1999-06-21
|
|
| [[:d:Q5071354|Q5071354]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2165
| [[Churni Ganguly]]
| [[പ്രമാണം:Churni Ganguly at the premire of Rocky Aur Rani Kii Prem Kahaani.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Kurseong]]
|
| [[:d:Q5118311|Q5118311]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2166
| [[Daisy Irani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5209727|Q5209727]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2167
| [[Debjani Chatterjee (actress)]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5248113|Q5248113]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2168
| [[Deepa Chari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5250461|Q5250461]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2169
| [[Deepti Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q5250655|Q5250655]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2170
| [[Disha Pandey]]
| [[പ്രമാണം:Disha Pandey by Venket Raam.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5282197|Q5282197]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2171
| [[Divya Rana]]
| [[പ്രമാണം:PicMa 1908556 1705281622675.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5284706|Q5284706]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2172
| [[Dolly Ahluwalia]]
| [[പ്രമാണം:Dolly Ahluwalia.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5289321|Q5289321]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 2173
| [[Elahe Hiptoola]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5353136|Q5353136]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2174
| [[Farjana]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5435363|Q5435363]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2175
| [[ഫിറോസ ബീഗം (Q5452170)|ഫിറോസ ബീഗം]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q5452170|Q5452170]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 2176
| [[Freishia Bomanbehram]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5501428|Q5501428]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2177
| [[Gaurie Pandit]]
| [[പ്രമാണം:GowriPandit.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q5590131|Q5590131]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 2178
| [[Hadi Rani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5637843|Q5637843]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2179
| [[M. D. Pallavi Arun]]
| [[പ്രമാണം:M D Pallavi.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5814172|Q5814172]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2180
| [[ജയ റേ]]
| [[പ്രമാണം:Charles Dausias - El fieu adoptif, 1896.djvu|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6167417|Q6167417]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2181
| [[കമല കൊത്ത്നിസ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q6355583|Q6355583]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2182
| [[Kishori Godbole]]
| [[പ്രമാണം:KishoriGodbole.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q6416652|Q6416652]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2183
| [[Komal Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Komalsharma01.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6428091|Q6428091]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2184
| [[കുൽ സിദ്ദു]]
| [[പ്രമാണം:Kul Sidhu.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബഠിംഡാ]]
|
| [[:d:Q6442679|Q6442679]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2185
| [[Leela Desai]]
| [[പ്രമാണം:Leela Desai.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6516244|Q6516244]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2186
| [[Lubna Salim]]
| [[പ്രമാണം:LubnaSalim.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6695427|Q6695427]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2187
| [[Lushin Dubey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6705105|Q6705105]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2188
| [[മൈയ സെഥ്ന]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6735226|Q6735226]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2189
| [[മനിനി മിശ്ര]]
| [[പ്രമാണം:Manini Mishra at the First look launch of 'Identity Card'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q6749787|Q6749787]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2190
| [[Manjeet Maan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6750371|Q6750371]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2191
| [[Manju Asrani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6750418|Q6750418]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2192
| [[Meena Gokuldas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6807581|Q6807581]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2193
| [[മേഘ്ന കോത്താരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6809082|Q6809082]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2194
| [[Mona Thiba]]
| [[പ്രമാണം:Mona Thiba.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q6897725|Q6897725]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2195
| [[Moulshree Sachdeva]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6919029|Q6919029]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2196
| [[Moumita Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6919077|Q6919077]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2197
| [[Nandita Chandra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6963347|Q6963347]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2198
| [[Natanya Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6968398|Q6968398]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2199
| [[Nattasha Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6980339|Q6980339]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2200
| [[Nazneen Ghaani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6983536|Q6983536]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2201
| [[Neena Cheema]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q6986874|Q6986874]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2202
| [[Neha Dubey]]
| [[പ്രമാണം:Neha Dubey.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q6987739|Q6987739]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2203
| [[Nicolette Bird]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7030270|Q7030270]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2204
| [[Nishi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[സിയാൽകോട്ട്]]
|
| [[:d:Q7040479|Q7040479]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2205
| [[നിവേദിത]]
| [[പ്രമാണം:Nivedhitha Actress.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q7041757|Q7041757]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2206
| [[Onjolee Nair]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7093969|Q7093969]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2207
| [[P. Shwetha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7117544|Q7117544]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2208
| [[Parizaad Kolah]]
| [[പ്രമാണം:Parizaad Kolah grace the screening of Ladies First.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7137564|Q7137564]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2209
| [[Paroma Banerji]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7139416|Q7139416]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2210
| [[Pinky Parikh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7196244|Q7196244]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2211
| [[Pooja Kanwal]]
| [[പ്രമാണം:Pooja kanwal 1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7228520|Q7228520]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2212
| [[Poonam Dasgupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7228695|Q7228695]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2213
| [[Preetha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7239764|Q7239764]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2214
| [[Pushtiie]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7261862|Q7261862]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2215
| [[Radha Saluja]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7280192|Q7280192]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2216
| [[Ragini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7283093|Q7283093]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2217
| [[Rakhee Tandon]]
| [[പ്രമാണം:Rakhi vijan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7286652|Q7286652]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2218
| [[Rashi Bunny]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7294863|Q7294863]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2219
| [[Ghosh Reshmi]]
| [[പ്രമാണം:Reshmi Ghosh Actress.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7315379|Q7315379]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2220
| [[Rimjhim Mitra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7334475|Q7334475]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2221
| [[Rozlyn Khan]]
| [[പ്രമാണം:Rozlyn Khan's photo shoot for IPL (1).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7375385|Q7375385]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2222
| [[ഋഥിക]]
| [[പ്രമാണം:Ruthika.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7383386|Q7383386]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2223
| [[S. D. Subbulakshmi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7387427|Q7387427]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2224
| [[Sadiya Siddiqui]]
| [[പ്രമാണം:Sadiya Siddiqui.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7397974|Q7397974]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2225
| [[Samapika Debnath]]
| [[പ്രമാണം:Samapika Debnath image.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7408770|Q7408770]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2226
| [[Sandia Furtado]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7416320|Q7416320]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2227
| [[സംഗീത (Q7417915)|സംഗീത]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[വാറങ്കൽ (Q213077)|വാറങ്കൽ]]
|
| [[:d:Q7417915|Q7417915]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2228
| [[Sanober Kabir]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7418879|Q7418879]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2229
| [[സപൻ സരൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7420906|Q7420906]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2230
| [[Sapna Awasthi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7420991|Q7420991]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2231
| [[Saranya Nag]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7423150|Q7423150]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2232
| [[Satinder Satti]]
| [[പ്രമാണം:Satinder Satti a popular TV anchor, and Punjab Arts Council chairperson ,Punjab,India 01.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7426223|Q7426223]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2233
| [[Seema Azmi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7445859|Q7445859]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2234
| [[Shaheen Khan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7461581|Q7461581]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2235
| [[Shalini Chandran]]
| [[പ്രമാണം:Shalini Chandran.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7487229|Q7487229]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2236
| [[Shamitha Malnad]]
| [[പ്രമാണം:Shamitha Malnad DS.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Thirthahalli]]
|
| [[:d:Q7487579|Q7487579]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2237
| [[ശീതൾ മേനോൻ]]
| [[പ്രമാണം:Sheetal menon cropped.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7492544|Q7492544]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2238
| [[Shernaz Patel]]
| [[പ്രമാണം:Shernaz Patel at Audio release of 'Love, Wrinkle-free' (16).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7495297|Q7495297]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2239
| [[Sheryl Pinto]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7495591|Q7495591]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2240
| [[Shruti Agarwal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Kalimpong]]
|
| [[:d:Q7504341|Q7504341]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2241
| [[Smriti Mishra]]
| [[പ്രമാണം:Anuj and Smriti Mishra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7546544|Q7546544]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2242
| [[Sophia Handa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7562880|Q7562880]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2243
| [[Soumili Biswas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7564585|Q7564585]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2244
| [[Soumya Bollapragada]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q7564595|Q7564595]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2245
| [[Sreela Majumdar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2024-01-27
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q7585713|Q7585713]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2246
| [[Sri Lakshmi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7585876|Q7585876]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2247
| [[സുചേതാ ഖന്ന]]
| [[പ്രമാണം:Sucheta Khanna.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7632900|Q7632900]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2248
| [[സുദിപ ബസു]]
| [[പ്രമാണം:Sudipa Basu 2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7633851|Q7633851]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2249
| [[സുദീപ്ത ചക്രവർത്തി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7633853|Q7633853]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2250
| [[Suman Nagarkar]]
| [[പ്രമാണം:Suman Nagarkar During the Shoot of Ishtakamya.JPG|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7636936|Q7636936]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2251
| [[Supriya Shukla]]
| [[പ്രമാണം:Supriya Shukla at Zee Rishtey Awards 2018.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7645139|Q7645139]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2252
| [[Sushmita Mukherjee]]
| [[പ്രമാണം:Sushmita Mukherjee.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7648979|Q7648979]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2253
| [[Suvarna Jha]]
| [[പ്രമാണം:Suvarna Jha.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7650485|Q7650485]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2254
| [[Swargajyoti Barooah]]
| [[പ്രമാണം:Actress Swargajyoti Barooah in Joymoti film.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q7653868|Q7653868]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2255
| [[സ്വാതി സെൻ]]
| [[പ്രമാണം:Swati Sen.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7654044|Q7654044]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2256
| [[തനിമ സെൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7683307|Q7683307]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2257
| [[Tina Parekh]]
| [[പ്രമാണം:Tina parekh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q7807946|Q7807946]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2258
| [[Urmila Mahanta]]
| [[പ്രമാണം:Urmila Mahanta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Sonapur]]
|
| [[:d:Q7900746|Q7900746]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2259
| [[Usha Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഹരിയാണ]]
|
| [[:d:Q7901897|Q7901897]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2260
| [[Ushasie Chakraborty]]
| [[പ്രമാണം:Ushashi Chakraborty on Siti Cinema.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7901910|Q7901910]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2261
| [[Vaishali Samant]]
| [[പ്രമാണം:Vaishali Samant.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q7908862|Q7908862]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2262
| [[വിഭ നടരാജൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7924597|Q7924597]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2263
| [[Vijayalakshmi]]
| [[പ്രമാണം:Vijayalakshmi (South Indian actress).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7929265|Q7929265]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2264
| [[വിന്ദ്യ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
| [[:d:Q7932334|Q7932334]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2265
| [[Zaheera]]
| [[പ്രമാണം:Zaheera.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q8064635|Q8064635]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2266
| [[Jyoti Subhash]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q11457207|Q11457207]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 2267
| [[कजरी (हिन्दी फ़िल्म कलाकार)]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12417677|Q12417677]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2268
| [[जया माथुर]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12428264|Q12428264]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2269
| [[Maya Alagh]]
| [[പ്രമാണം:Maya Alagh at the Charcoal-Houseproud.in launch 07.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q12446484|Q12446484]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2270
| [[सोहा अली ख़ान]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12459003|Q12459003]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2271
| [[Sujatha Krishnan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12980915|Q12980915]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2272
| [[விஜயாள் பீற்றர்]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12989045|Q12989045]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2273
| [[ఇళ్ళ ఆదిలక్ష్మి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12991587|Q12991587]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2274
| [[ఎండకుర్తి కామేశ్వరి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12992012|Q12992012]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2275
| [[Malathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12993917|Q12993917]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2276
| [[Kousalya]]
| [[പ്രമാണം:Singer Kousalya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12994912|Q12994912]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2277
| [[Prabha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Tenali]]
|
| [[:d:Q13003366|Q13003366]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2278
| [[Yamuna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q13007209|Q13007209]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2279
| [[अश्विनी कुलकर्णी]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13115584|Q13115584]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2280
| [[आशा पोतदार]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13115799|Q13115799]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2281
| [[नेहा घाटे]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13118377|Q13118377]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2282
| [[Prachiti Mhatre]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[താനെ]]
|
| [[:d:Q13118925|Q13118925]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2283
| [[विद्या पटवर्धन]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13121138|Q13121138]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2284
| [[Shweta Shinde]]
| [[പ്രമാണം:Shweta Shinde.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13121647|Q13121647]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2285
| [[श्वेता भोसले]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13121655|Q13121655]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2286
| [[सुषमा देशपांडे]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13122067|Q13122067]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2287
| [[स्मिता डोंगरे]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13122239|Q13122239]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2288
| [[एकता बहल]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q15645431|Q15645431]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2289
| [[T. Lalitha Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q15702220|Q15702220]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2290
| [[నవీన. ఎస్]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Kadapa]]
|
| [[:d:Q15705267|Q15705267]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2291
| [[Sultana]]
| [[പ്രമാണം:Sultana Razaaq,(India) Silent film actor and director.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 1990
| [[സൂരത്]]
|
| [[:d:Q15706574|Q15706574]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 2292
| [[Niharika Sahu-Naik]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q15724428|Q15724428]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2293
| [[Pushpa Panda]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q15724621|Q15724621]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2294
| [[Priya Mahapatra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q15724698|Q15724698]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2295
| [[Banaja Mohanty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q15724734|Q15724734]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2296
| [[Bina Moharana]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q15724856|Q15724856]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2297
| [[Shefali Nayak]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q15725218|Q15725218]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2298
| [[Snigdha Mohanty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q15725394|Q15725394]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2299
| [[കുമാരി തങ്കം (Q16019122)|കുമാരി തങ്കം]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2011-03-08
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q16019122|Q16019122]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2300
| [[സുധാ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[തമിഴ്നാട്]]
|
| [[:d:Q16054458|Q16054458]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2301
| [[Priya Adivarekar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16058113|Q16058113]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2302
| [[Aishwarya Ajit]]
| [[പ്രമാണം:AishwaryaAjit.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16148172|Q16148172]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2303
| [[താഷു കൗശിക്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q16198930|Q16198930]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2304
| [[Mithu Chakrabarty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16200055|Q16200055]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2305
| [[Preetika Chawla]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16200118|Q16200118]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2306
| [[Aditi Chengappa]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16200125|Q16200125]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2307
| [[ദിപ ഷാ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16200314|Q16200314]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2308
| [[Neha Gehlot]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16200406|Q16200406]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2309
| [[Jayakumari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16200567|Q16200567]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2310
| [[Kalyani Potdar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16200641|Q16200641]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2311
| [[Deepika Kamaiah]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16200651|Q16200651]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2312
| [[Kamal Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16200659|Q16200659]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2313
| [[മാധുരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q16201037|Q16201037]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2314
| [[മാനസി വീതിനൽ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മനാമ]]
|
| [[:d:Q16201066|Q16201066]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2315
| [[Aishwarya Nag]]
| [[പ്രമാണം:Aishwarya Nag.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16201316|Q16201316]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 2316
| [[Raisa Padamsee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Rochefort]]
|
| [[:d:Q16201518|Q16201518]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2317
| [[Khushboo Purohit]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[രാജസ്ഥാൻ]]
|
| [[:d:Q16201746|Q16201746]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2318
| [[ശ്രേയ ശർമ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16202270|Q16202270]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2319
| [[Manasi Sinha]]
| [[പ്രമാണം:Manashi Sinha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16202519|Q16202519]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2320
| [[സൂര്യ (Q16202578)|സൂര്യ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[തമിഴ്നാട്]]
|
| [[:d:Q16202578|Q16202578]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2321
| [[Manali Dey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Picnic Garden]]
|
| [[:d:Q16208435|Q16208435]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2322
| [[Revathi Sankaran]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16225977|Q16225977]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2323
| [[Iira Soni]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16226497|Q16226497]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2324
| [[Archana Taide]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16226658|Q16226658]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2325
| [[Shruti Bapna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16243490|Q16243490]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2326
| [[Rohini Banerjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q16246697|Q16246697]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2327
| [[Bombay Gnanam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16247337|Q16247337]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2328
| [[Chandni Bhagwanani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16247410|Q16247410]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2329
| [[Indira]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16254194|Q16254194]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2330
| [[Varsha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16311679|Q16311679]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2331
| [[Vibha Natarajan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16312495|Q16312495]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2332
| [[వై.రుక్మిణి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16314155|Q16314155]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2333
| [[Ratna Ghoshal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16346416|Q16346416]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2334
| [[Annie Gill]]
| [[പ്രമാണം:Annie Gill.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Firozpur]]
|
| [[:d:Q16729286|Q16729286]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2335
| [[Vandana Joshi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16730453|Q16730453]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2336
| [[Suman Shashi Kant]]
| [[പ്രമാണം:Suman shashi kant with alok nath.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മധ്യപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q16730567|Q16730567]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2337
| [[Sonia Kapoor]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16730579|Q16730579]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2338
| [[Parakh Madan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16731794|Q16731794]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2339
| [[Malika Haydon]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16731876|Q16731876]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2340
| [[Dipti Mehta]]
| [[പ്രമാണം:Dipti Mehta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q16732430|Q16732430]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2341
| [[Jaya Menon]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16732486|Q16732486]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2342
| [[Arpita Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16732972|Q16732972]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2343
| [[Anjali Mukhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16732976|Q16732976]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2344
| [[Priyanka Nayyar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16733217|Q16733217]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2345
| [[Pooja Pihal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16734529|Q16734529]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2346
| [[Amrita Raichand]]
| [[പ്രമാണം:Amrita Saluja at the launch of Watch Time's magazine 08.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ധൻബാദ്]]
|
| [[:d:Q16734880|Q16734880]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2347
| [[Deepa Bhaskar]]
| [[പ്രമാണം:Deepa Bhaskar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16832052|Q16832052]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2348
| [[Zeenal Kamdar]]
| [[പ്രമാണം:Zeenal Kamdar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16832056|Q16832056]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2349
| [[Reema Vohra]]
| [[പ്രമാണം:Reema Worah 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16832079|Q16832079]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2350
| [[Poonam Sagar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q16832080|Q16832080]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2351
| [[Dhriti Saharan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16832082|Q16832082]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2352
| [[സന്യാതാര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q16832086|Q16832086]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2353
| [[Rishika Singh]]
| [[പ്രമാണം:Rishika Singh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16832098|Q16832098]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2354
| [[Pooja Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16832111|Q16832111]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2355
| [[Tanvi Thakkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16832133|Q16832133]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2356
| [[Pari Telang]]
| [[പ്രമാണം:Pari Telang, Santosh Juvekar and Spruha Joshi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16832270|Q16832270]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2357
| [[Kavita Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q16845048|Q16845048]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2358
| [[മീന ടി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16910853|Q16910853]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2359
| [[പ്രിയദർശിനി]]
| [[പ്രമാണം:Dr. Priyadarshini.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q17131115|Q17131115]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2360
| [[Disha Poovaiah]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q17180844|Q17180844]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2361
| [[നിത്യ രവീന്ദ്രൻ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q17386464|Q17386464]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2362
| [[Samita Bangargi]]
| [[പ്രമാണം:Samita Bangargi, Ashish Chowdhry at Esha Deol's sangeet ceremony 20.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ലുധിയാന]]
|
| [[:d:Q17411063|Q17411063]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2363
| [[Richa Bhadra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q17413626|Q17413626]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2364
| [[Sakshi Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q17413637|Q17413637]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2365
| [[മാവേലിക്കര പൊന്നമ്മ (Q17479437)|മാവേലിക്കര പൊന്നമ്മ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 1995-09-06
|
|
| [[:d:Q17479437|Q17479437]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2366
| [[Seetha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q17495879|Q17495879]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2367
| [[Keerthana]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q17581412|Q17581412]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2368
| [[Mridula Baruah]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q17617132|Q17617132]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2369
| [[Monicka]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q17859831|Q17859831]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2370
| [[Reema Nagra]]
| [[പ്രമാണം:ReemaNagra (cropped).png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q17859838|Q17859838]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2371
| [[മനോചിത്ര]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q18044750|Q18044750]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2372
| [[Shriswara]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q18070354|Q18070354]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2373
| [[Monica Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q18091547|Q18091547]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2374
| [[Sheela Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Valsad]]
|
| [[:d:Q18357741|Q18357741]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2375
| [[Suruli Manohar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2014-08-07
|
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q18518779|Q18518779]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2376
| [[Kamlesh Gill]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q18686349|Q18686349]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2377
| [[Nikita Aria]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18763820|Q18763820]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2378
| [[Neha Yadav]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19517806|Q19517806]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2379
| [[Manju Bhashini]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19519716|Q19519716]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2380
| [[Kuki Grewal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19520074|Q19520074]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2381
| [[ஜெயகௌரி (நடிகை)]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19547669|Q19547669]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2382
| [[Shireen Mirza]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q19561585|Q19561585]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2383
| [[Sonal Parihar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19573584|Q19573584]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2384
| [[Neelam Mehra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19593774|Q19593774]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2385
| [[Ishita Ganguly]]
| [[പ്രമാണം:Ishita Ganguly 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q19661204|Q19661204]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2386
| [[Prathista]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19661366|Q19661366]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2387
| [[Titas Bhowmik]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q19662259|Q19662259]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2388
| [[Pooja Joshi Arora]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മധ്യപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q19665095|Q19665095]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2389
| [[Sujata Anand]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19723498|Q19723498]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2390
| [[മധു മാലിനി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19759758|Q19759758]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2391
| [[Anita Chowdhary]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q19803737|Q19803737]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2392
| [[Leela Gandhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19813300|Q19813300]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2393
| [[Auritra Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:AuritraGhosh 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q19891567|Q19891567]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2394
| [[Alefia Kapadia]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q19892475|Q19892475]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2395
| [[Shaiza Kashyap]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Saharanpur]]
|
| [[:d:Q19892578|Q19892578]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2396
| [[Neelu Kohli]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q19899015|Q19899015]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2397
| [[Anjena Kirti]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q20090123|Q20090123]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2398
| [[Samta Sagar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q20090635|Q20090635]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2399
| [[शोभा शिराळकर]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q20579666|Q20579666]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2400
| [[सुनीता सेनगुप्ता]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q20584921|Q20584921]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2401
| [[Roma Manek]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q20604641|Q20604641]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2402
| [[Heena Kausar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q20643557|Q20643557]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2403
| [[Anjali Paigankar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q20649327|Q20649327]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2404
| [[Charulatha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q20649489|Q20649489]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2405
| [[Anima Pedini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2006-12-12
|
|
| [[:d:Q20665757|Q20665757]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2406
| [[Swati Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q20684310|Q20684310]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2407
| [[Roshan Kumari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അംബാല]]
|
| [[:d:Q20684428|Q20684428]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 2408
| [[Suparna Marwah]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q20684723|Q20684723]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2409
| [[Suzanna Mukherjee]]
| [[പ്രമാണം:Suzanna Mukherjee at a promotional event.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഉക്രൈൻ]]
|
| [[:d:Q20684896|Q20684896]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2410
| [[Neyha Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Moradabad]]
|
| [[:d:Q20684973|Q20684973]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2411
| [[Sara Sharmaa]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കുളു]]
|
| [[:d:Q20685440|Q20685440]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2412
| [[Sonia Sahni]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q20685609|Q20685609]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2413
| [[Lagnajita Chakraborty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21005305|Q21005305]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2414
| [[Priya Chaudhury]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21043196|Q21043196]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2415
| [[Sulakshana Khatri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21063989|Q21063989]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2416
| [[Prabhjeet Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q21064549|Q21064549]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2417
| [[Anuradha Ray]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q21066399|Q21066399]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2418
| [[Avani Modi]]
| [[പ്രമാണം:Avani Modi attends the 17th Transmedia Gujarati Screen & Stage Awards in Mumbai (15) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗാന്ധിനഗർ]]
|
| [[:d:Q21066423|Q21066423]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 2419
| [[Rajshri Deshpande]]
| [[പ്രമാണം:Rajshri Deshpande at media meet of 'Angry Indian Goddess'.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഔറംഗാബാദ്]]
|
| [[:d:Q21066998|Q21066998]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2420
| [[Rajni Basumatary]]
| [[പ്രമാണം:Rajni Basumatary 02.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Rangapara]]
|
| [[:d:Q21070426|Q21070426]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2421
| [[Saudamini Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21281507|Q21281507]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2422
| [[Twinkle]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21402960|Q21402960]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2423
| [[Shylashri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21903474|Q21903474]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2424
| [[Simran Judge]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q21931915|Q21931915]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2425
| [[Reshma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2021
|
|
| [[:d:Q21933491|Q21933491]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2426
| [[Radha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]]
|
| [[:d:Q21933640|Q21933640]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2427
| [[Vinodhini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21933983|Q21933983]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2428
| [[Jennifer]]
| [[പ്രമാണം:Jennifer nanditha.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q21934068|Q21934068]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2429
| [[Vaishali Deepak]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q22277541|Q22277541]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2430
| [[Aishwarya Dutta]]
| [[പ്രമാണം:Aishwarya Dutta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q22277644|Q22277644]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2431
| [[Balinder Johal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q22278421|Q22278421]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2432
| [[Jahnavi Kamath]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q22278500|Q22278500]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2433
| [[Rupali Krishnarao]]
| [[പ്രമാണം:Rupali Krushnarao Image.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q22278722|Q22278722]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2434
| [[Tapasya Nayak Srivastava]]
| [[പ്രമാണം:Tapasya Nayak.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q22279372|Q22279372]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2435
| [[Puja Joshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q22279772|Q22279772]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2436
| [[Kamala Saikhom]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q22280228|Q22280228]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2437
| [[Gizele Thakral]]
| [[പ്രമാണം:Gizele Thakral Colors Annual Bash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Sri Ganganagar]]
|
| [[:d:Q22304977|Q22304977]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2438
| [[Megha Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q22926429|Q22926429]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2439
| [[Gunjan Malhotra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q22957931|Q22957931]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2440
| [[Shilpa Anaspure]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q22959785|Q22959785]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2441
| [[Deepa Lagoo]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23002613|Q23002613]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2442
| [[Nidhi Dutta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23017965|Q23017965]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2443
| [[സാമ്രുവേദി പൊരെയ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23019144|Q23019144]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2444
| [[Ankita Shrivastav]]
| [[പ്രമാണം:Ankita Shrivastav at Life Good promo launch.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23542626|Q23542626]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2445
| [[Jayshree Arora]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q23542650|Q23542650]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2446
| [[Shivangi Kolhapure]]
| [[പ്രമാണം:ShivangiShaktiShraddhaKapoor.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23703791|Q23703791]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2447
| [[Shruti Ulfat]]
| [[പ്രമാണം:Shruti Ulfat.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q23712224|Q23712224]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2448
| [[Sonam Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23712232|Q23712232]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2449
| [[Baljinder Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23712261|Q23712261]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2450
| [[Debika Mitra]]
| [[പ്രമാണം:Debika Mitra 2014.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23712634|Q23712634]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2451
| [[Rehana]]
| [[പ്രമാണം:Rehana 1951.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2013
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q23712645|Q23712645]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2452
| [[Vanitha Vasu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q23761847|Q23761847]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2453
| [[Niharika Dash]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q23762255|Q23762255]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2454
| [[Ahlam Khan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23931615|Q23931615]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2455
| [[Dipti Dhotre]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23932111|Q23932111]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2456
| [[Rucha Inamdar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24045544|Q24045544]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2457
| [[Mansi Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]]
|
| [[:d:Q24045549|Q24045549]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2458
| [[Deepika Amin]]
| [[പ്രമാണം:Deepika Amin..jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24045554|Q24045554]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 2459
| [[Surbhi Javeri Vyas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q24052877|Q24052877]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2460
| [[Pooja Jhaveri]]
| [[പ്രമാണം:Pooja Jhaveri.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Valsad]]
|
| [[:d:Q24514905|Q24514905]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2461
| [[Bela Sulakhe]]
| [[പ്രമാണം:Bela Sulakhe.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q24572176|Q24572176]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2462
| [[Raell Padamsee]]
| [[പ്രമാണം:Raell Padamsee.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24572196|Q24572196]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2463
| [[Shraddha Verma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q24573502|Q24573502]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2464
| [[Aditi Pratap]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q24906004|Q24906004]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2465
| [[രേണു ആര്യ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25150777|Q25150777]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2466
| [[Saunskruti Kher]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25175002|Q25175002]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2467
| [[ശിഖ തൽസാനിയ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25300613|Q25300613]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2468
| [[Sudeshna Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q25345112|Q25345112]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2469
| [[Kreatika Singer]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q25423781|Q25423781]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2470
| [[गौरी सुखटणकर]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25585137|Q25585137]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2471
| [[Jaswant Daman]]
| [[പ്രമാണം:Jaswant Daman 02.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25623905|Q25623905]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2472
| [[Udaya Chandrika]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25627769|Q25627769]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2473
| [[Jyotirmayee Bal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25643972|Q25643972]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2474
| [[Prajakta Dusane]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q26702644|Q26702644]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2475
| [[Kamalika Chanda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q26761748|Q26761748]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2476
| [[Renee Dhyani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q26856927|Q26856927]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2477
| [[Allari Subhashini]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Bhimavaram]]
|
| [[:d:Q26903401|Q26903401]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2478
| [[Namita Dubey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q26923434|Q26923434]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2479
| [[Usasi Misra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q26972756|Q26972756]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2480
| [[Jyotii Sethi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q27050993|Q27050993]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2481
| [[Aarti Rana]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q27051006|Q27051006]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2482
| [[Radhika Chetan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q27062853|Q27062853]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2483
| [[ജ്യോത്സ്ന സിംഗ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q27101589|Q27101589]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2484
| [[Madhuri Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q27450880|Q27450880]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2485
| [[Annu Antony]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q27532937|Q27532937]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2486
| [[രുചിക പംണ്ഡേ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q27575744|Q27575744]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2487
| [[Tanu Khan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q27582042|Q27582042]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2488
| [[Shalini Sahuta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q27928599|Q27928599]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2489
| [[Poonam Singar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q27940874|Q27940874]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2490
| [[Roshni Prakash]]
| [[പ്രമാണം:Roshini Prakash.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q28065653|Q28065653]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2491
| [[Malobika Banerjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q28318864|Q28318864]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2492
| [[Sangeeta Chauhan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q28378661|Q28378661]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2493
| [[Parveen Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q28530082|Q28530082]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2494
| [[Malavika Ray]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q28806969|Q28806969]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2495
| [[Divya Menon]]
| [[പ്രമാണം:Divya Menon 02.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q28816733|Q28816733]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2496
| [[Dilnaz Irani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q28867638|Q28867638]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2497
| [[Madhumita Mohanty]]
| [[പ്രമാണം:Madhumita Mohanty (cropped).JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q28910259|Q28910259]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2498
| [[Deepa Sahu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q28912155|Q28912155]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2499
| [[Theenmar Savithri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[నాగంపేట్]]
|
| [[:d:Q28916669|Q28916669]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2500
| [[Lipi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Brahmapur]]
|
| [[:d:Q28922013|Q28922013]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2501
| [[Gargi Mohanty]]
| [[പ്രമാണം:Gargi Mohanty performing at 2nd Odisha State Tele Awards (cropped).JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q28924795|Q28924795]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2502
| [[Gungun]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പുരി]]
|
| [[:d:Q28941847|Q28941847]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2503
| [[Diptirekha Padhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കട്ടക്]]
|
| [[:d:Q28960125|Q28960125]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2504
| [[Jina Samal]]
| [[പ്രമാണം:Jina Samal (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബലസോർ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q29033627|Q29033627]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2505
| [[Tripura Mishra]]
| [[പ്രമാണം:Tripura Mishra receiving award during 2nd Odisha State Tele Awards ceremony in 2014 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗഞ്ചം ജില്ല]]
|
| [[:d:Q29046055|Q29046055]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2506
| [[രുക്മിണി (Q29110261)|രുക്മിണി]]
| [[പ്രമാണം:Rukmani devi.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q29110261|Q29110261]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2507
| [[Geeta Rao]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q29168702|Q29168702]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2508
| [[Neena Mahapatra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Sukinda]]
|
| [[:d:Q29169732|Q29169732]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2509
| [[Debjani Deghuria]]
| [[പ്രമാണം:Devjani Odia.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q29178250|Q29178250]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2510
| [[Sonia Birje]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q29639221|Q29639221]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2511
| [[Mama Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q29639636|Q29639636]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2512
| [[പ്രിയങ്ക മഹപത്ര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q29645363|Q29645363]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2513
| [[Kajal Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q29657132|Q29657132]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2514
| [[Shubhi Ahuja]]
| [[പ്രമാണം:Shubhi Ahuja - Completion of 200 episodes bash of Yaro Ka Tashan (09).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കോട്ട, രാജസ്ഥാൻ|കോട്ട]]
|
| [[:d:Q29718528|Q29718528]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2515
| [[Rakhee Dash]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q29947416|Q29947416]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2516
| [[Baishali Parida]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q30004756|Q30004756]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2517
| [[Manelly Zepeda]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q30008395|Q30008395]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2518
| [[Sandhya Mahapatra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q30146092|Q30146092]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2519
| [[Reena Aggarwal]]
| [[പ്രമാണം:Reena Aggarwal at the special screening of the film Behen Hogi Teri (15) (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q30156551|Q30156551]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2520
| [[Priyanka Kandwal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q30249891|Q30249891]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2521
| [[पार्वती वझे]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q31344803|Q31344803]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2522
| [[P. S. Gnanam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 1962-05
|
|
| [[:d:Q31367979|Q31367979]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2523
| [[sandhya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 1971
| [[ശ്രീരംഗം]]
|
| [[:d:Q31368008|Q31368008]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2524
| [[లీలారాణి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Vizianagaram]]
|
| [[:d:Q31493781|Q31493781]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2525
| [[Poonam Ghadge]]
| [[പ്രമാണം:Poonam Ghadge.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q31739975|Q31739975]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2526
| [[Pinky Pradhan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q31801423|Q31801423]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2527
| [[Sarala Yeolekar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Solapur]]
|
| [[:d:Q33129563|Q33129563]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2528
| [[Shiju Kataria]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Fazilka]]
|
| [[:d:Q33996516|Q33996516]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2529
| [[Chum Darang]]
| [[പ്രമാണം:Chum Darang clicked at the screening of Badhaai Do (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q35488350|Q35488350]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2530
| [[Rashmi Jha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[റായ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q36490433|Q36490433]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2531
| [[Swathi Deekshith]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q38195463|Q38195463]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2532
| [[Aleeza Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q38801370|Q38801370]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2533
| [[Sanchana Natarajan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q40553876|Q40553876]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2534
| [[സുരഭി സന്തോഷ്]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
| [[:d:Q40562431|Q40562431]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2535
| [[Honeypreet]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Fatehabad]]
|
| [[:d:Q40719896|Q40719896]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2536
| [[Meghali]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q41151871|Q41151871]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2537
| [[Shweta Sinha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q41657952|Q41657952]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2538
| [[Sadhana Singh]]
| [[പ്രമാണം:Sadhana Singh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[വാരാണസി]]
|
| [[:d:Q41787874|Q41787874]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2539
| [[Smaranika Priyadarshini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q42302447|Q42302447]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2540
| [[Sangeetha Mohan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q42584551|Q42584551]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2541
| [[Theni Kunjarammal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2008-04-18
| [[തേനി]]
|
| [[:d:Q42630713|Q42630713]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2542
| [[Manjula Kanwar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q42881458|Q42881458]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2543
| [[Yasmin Ponnappa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q43112680|Q43112680]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2544
| [[Zahida Parveen]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q43302481|Q43302481]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2545
| [[Suman Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q44037410|Q44037410]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2546
| [[Hitha Chandrashekar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q44627641|Q44627641]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2547
| [[Sandhu Samaira]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q45025262|Q45025262]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2548
| [[Nilaanjana Bhattacharya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q45175069|Q45175069]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2549
| [[Priya Raina]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കശ്മീർ]]
|
| [[:d:Q45921951|Q45921951]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2550
| [[Riya Subodh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q46715274|Q46715274]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2551
| [[Sheen Dass]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q46882912|Q46882912]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2552
| [[Megha Ghosh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q47063571|Q47063571]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2553
| [[Gayathri Gupta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Nalgonda]]
|
| [[:d:Q47072993|Q47072993]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2554
| [[Manisha Saxena]]
| [[പ്രമാണം:Manisha Saxena.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q47463136|Q47463136]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2555
| [[Meghna Mishra]]
| [[പ്രമാണം:Meghna Mishra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q47482051|Q47482051]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2556
| [[Tanya Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q47490622|Q47490622]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2557
| [[Malika Askari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q47520205|Q47520205]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2558
| [[Rali Nanda]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q47541949|Q47541949]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2559
| [[Supriya Nayak]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q48076899|Q48076899]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2560
| [[Pranoti Pradhan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q48222492|Q48222492]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2561
| [[Pramila Joshai]]
| [[പ്രമാണം:Pramila Joshai (November, 2016).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q49821196|Q49821196]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2562
| [[Rima Ramanuj]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q50376724|Q50376724]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2563
| [[Rekha Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q50572383|Q50572383]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2564
| [[Sathyabhama]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q50668738|Q50668738]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2565
| [[Hema Bellur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബേലൂർ]]
|
| [[:d:Q50806971|Q50806971]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2566
| [[Ginny Ali]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q50812951|Q50812951]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2567
| [[Sudha Belawadi]]
| [[പ്രമാണം:Sudha Belawadi (2002-03).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q50821301|Q50821301]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2568
| [[Sihi Kahi Geetha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q51271521|Q51271521]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2569
| [[Priyanka]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Soares.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q51635415|Q51635415]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2570
| [[Tarika Tripathi]]
| [[പ്രമാണം:Tarika Tripathi attends the 17th Transmedia Gujarati Screen and Stage Awards in Mumbai (19).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q51637956|Q51637956]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2571
| [[Sunita Gowariker]]
| [[പ്രമാണം:Sunita Gowariker walks for Manish Malhotra & Shaina NC's show for CPAA 19 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q51639041|Q51639041]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2572
| [[Sudha Narasimharaju]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q52120493|Q52120493]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2573
| [[Sipun]]
| [[പ്രമാണം:Nikita Behera.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2019-01-05
| [[കട്ടക്]]
| [[കട്ടക്]]
| [[:d:Q52154705|Q52154705]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2574
| [[Pallavi Patil]]
| [[പ്രമാണം:Pallavi patil actress 1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Dhule]]
|
| [[:d:Q52270253|Q52270253]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2575
| [[Shobhana Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q52587909|Q52587909]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2576
| [[Padma Vasanthi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q53563137|Q53563137]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2577
| [[Vanishree]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q53567255|Q53567255]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2578
| [[Nirmala Chennappa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q53605203|Q53605203]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2579
| [[Suhani Dhanki]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q53673500|Q53673500]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2580
| [[Geeta Tyagi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q53870503|Q53870503]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2581
| [[രജ്നി വാസൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q54553513|Q54553513]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2582
| [[Neeta Puri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q54975469|Q54975469]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2583
| [[Deeplina Deka]]
| [[പ്രമാണം:Deeplina Deka 1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q55120382|Q55120382]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2584
| [[Dipika Tripathy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q55164187|Q55164187]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2585
| [[Khushi Kothari]]
| [[പ്രമാണം:Khushi Kothari at the poster launch of The Reunions (05) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q55286896|Q55286896]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2586
| [[Khushbu Thakkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q55615962|Q55615962]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2587
| [[പ്രിത്യി ബിശ്വാസ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q55719615|Q55719615]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2588
| [[Anisha Sharma]]
| [[പ്രമാണം:ଆନିଷା ଶର୍ମା .jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q55805797|Q55805797]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2589
| [[Neetu Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q55973615|Q55973615]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2590
| [[Arpita Kar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56103267|Q56103267]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2591
| [[Komal Kundar]]
| [[പ്രമാണം:Komal Kundar attended the launch of Mubu TV (08) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56120990|Q56120990]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2592
| [[Sradha Panigrahi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56121136|Q56121136]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2593
| [[Nazea Hasan Sayed]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q56224057|Q56224057]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2594
| [[Shagun Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Shagun Sharma at the Star Parivaar Awards 2023.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56224113|Q56224113]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2595
| [[Amrita Chattopadhyay]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q56279863|Q56279863]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2596
| [[Nitanshi Goel]]
| [[പ്രമാണം:Nitanshi Goel grace the Critics Choice Awards 2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[നോയ്ഡ]]
|
| [[:d:Q56394071|Q56394071]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 2597
| [[Nidhi Shah]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q56399694|Q56399694]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2598
| [[Pinki Priyadarsini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56433237|Q56433237]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2599
| [[Sasmita Piyali Sahoo]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56443084|Q56443084]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2600
| [[Koel Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56512721|Q56512721]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2601
| [[Sushmita Daan]]
| [[പ്രമാണം:Sushmita Dann at Femina Festive Showcase at R City Mall (73837889) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56650967|Q56650967]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2602
| [[Rashmi Nigam]]
| [[പ്രമാണം:Rashmi Nigam From The SRK, Urmila, Juhi & Chitrangda at 'I Am' National Award winning bash (25).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q56673490|Q56673490]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2603
| [[Bidusmita]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56677708|Q56677708]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2604
| [[Debaparna Chakraborty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q56702051|Q56702051]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2605
| [[Sushree Rath]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56786649|Q56786649]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2606
| [[Geetanjali Kulkarni]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56859775|Q56859775]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2607
| [[Divya Seth Shah]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56859948|Q56859948]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2608
| [[Shubhavi Choksey]]
| [[പ്രമാണം:Shubhaavi Choksey snapped in Mumbai.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q56875906|Q56875906]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2609
| [[ലവ്ലി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56887772|Q56887772]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2610
| [[Aimee Baruah]]
| [[പ്രമാണം:Aimee Baruah in 68th National Film Awards 2022.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Nagaon]]
|
| [[:d:Q57608932|Q57608932]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2611
| [[Aparna Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58311934|Q58311934]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2612
| [[Parul Kar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58312073|Q58312073]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2613
| [[Rani Bandyopadhyay]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58312382|Q58312382]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2614
| [[Uma Dey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58313923|Q58313923]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2615
| [[Anjana Deshpande]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58358375|Q58358375]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2616
| [[Ameeta Sadashiv Kulal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58431989|Q58431989]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2617
| [[Akruti Nagpal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58435527|Q58435527]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2618
| [[Kim Yashpal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q59779167|Q59779167]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2619
| [[Sangeetha Sringeri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ശൃംഗേരി]]
|
| [[:d:Q60059441|Q60059441]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2620
| [[Kavya Keeran]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60220750|Q60220750]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2621
| [[Sofia Alam]]
| [[പ്രമാണം:Sofia Alam.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60500309|Q60500309]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2622
| [[Mamuni Mishra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60511399|Q60511399]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2623
| [[Kirti Mohany]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60511414|Q60511414]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2624
| [[Smita Mohanty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60511531|Q60511531]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2625
| [[Trupti Sinha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60664595|Q60664595]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2626
| [[Harshada Patil]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60686142|Q60686142]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2627
| [[Shweta Malik]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60809313|Q60809313]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2628
| [[വിജിത്ര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q61066262|Q61066262]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2629
| [[Krutika Deo]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[നാസിക്]]
|
| [[:d:Q61070791|Q61070791]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2630
| [[Sainee Raj]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q61451547|Q61451547]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2631
| [[Anusha Rai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Tumkur]]
|
| [[:d:Q61717224|Q61717224]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2632
| [[Lizzie Antony]]
| [[പ്രമാണം:Actress Lizzie Antony.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q61797687|Q61797687]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2633
| [[Seena Antony]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q61965515|Q61965515]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2634
| [[Nancy Thakkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q62002538|Q62002538]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2635
| [[Tilottama Dutta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q62557167|Q62557167]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2636
| [[Monica Mundu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[റാഞ്ചി]]
|
| [[:d:Q62573983|Q62573983]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2637
| [[Anamika Chakraborty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q62785961|Q62785961]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2638
| [[Padmaja Rao]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q63667938|Q63667938]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2639
| [[Hema Panchamukhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q64220828|Q64220828]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2640
| [[Savithri Sreedharan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q64667896|Q64667896]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2641
| [[Sarasa Balussery]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബാലുശ്ശേരി]]
|
| [[:d:Q64667905|Q64667905]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2642
| [[Payal Nair]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q64733263|Q64733263]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2643
| [[Lekha Nanda]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q64820015|Q64820015]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2644
| [[Pranjal Bhatt]]
| [[പ്രമാണം:PranjalBhatt GujaratGovAward cropped.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q65397722|Q65397722]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2645
| [[Bianca Desai]]
| [[പ്രമാണം:Bianca Desai photo shoot.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q65718508|Q65718508]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2646
| [[Moni Chaudhary]]
| [[പ്രമാണം:Misha Bajwa actress.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കാനഡ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q65922156|Q65922156]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2647
| [[Thanmai Bolt]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q65924826|Q65924826]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2648
| [[Nidhi Uttam]]
| [[പ്രമാണം:Nidhi Uttam at inauguration.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q66187492|Q66187492]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2649
| [[Pooja Lokesh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q66332148|Q66332148]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2650
| [[Reena Basheer]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q66391736|Q66391736]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2651
| [[Aruna Balraj]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q66817362|Q66817362]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2652
| [[Ananya Kasaravalli]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q66817488|Q66817488]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2653
| [[Bhavani Prakash]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q66817703|Q66817703]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2654
| [[Papiya Adhikari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q66982217|Q66982217]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2655
| [[Riddhi Kumar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q67442361|Q67442361]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2656
| [[Ravina]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q67598215|Q67598215]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2657
| [[Biju Ningombam]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q70709387|Q70709387]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2658
| [[Maya Choudhury]]
| [[പ്രമാണം:Maya Choudhury.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇംഫാൽ]]
|
| [[:d:Q71332979|Q71332979]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2659
| [[Salina Prakash]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q71337319|Q71337319]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2660
| [[Pashmina Roshan]]
| [[പ്രമാണം:Pashmina Roshan snapped in Bandra (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q74210243|Q74210243]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2661
| [[Manju Bharti]]
| [[പ്രമാണം:SAC 1383 modified.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q74881079|Q74881079]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2662
| [[Preeti Mehra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q75079365|Q75079365]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2663
| [[Ekta Jain]]
| [[പ്രമാണം:Ekta Jain.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q77650240|Q77650240]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2664
| [[আকাঙ্ক্ষা সাক্ষরকার]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q82049524|Q82049524]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2665
| [[Lochani bag]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കലഹന്ദി ജില്ല]]
|
| [[:d:Q82146627|Q82146627]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2666
| [[Amrutha Srinivasan]]
| [[പ്രമാണം:Amrutha Srinivasan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q82831647|Q82831647]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2667
| [[Aseema Panda]]
| [[പ്രമാണം:Aseema Panda.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q84606903|Q84606903]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2668
| [[Rashmi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q84607993|Q84607993]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2669
| [[S. N. Parvathy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]]
|
| [[:d:Q85181236|Q85181236]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2670
| [[Pasi Sathya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q85846892|Q85846892]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2671
| [[Swarna Kilari]]
| [[പ്രമാണം:Swarna Kilari.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Kothagudem]]<br/>[[ഭദ്രാദ്രി കൊതഗുഡെം ജില്ല]]
|
| [[:d:Q85999848|Q85999848]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2672
| [[Malhaar Rathod]]
| [[പ്രമാണം:Malhaar Rathod.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q87094174|Q87094174]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2673
| [[ഡിംപിൾ റോസ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ നടി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q87458899|Q87458899]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2674
| [[Arzoo Govitrikar]]
| [[പ്രമാണം:Arzoo Govitrikar at Gehna Jewellers celebrates 26 years of excellence (27).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പൻവേൽ]]
|
| [[:d:Q88100228|Q88100228]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2675
| [[Rajeshwari Datta]]
| [[പ്രമാണം:Rajeshwari Datta.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q95045080|Q95045080]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2676
| [[Shalini Vadnikatti]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q95145429|Q95145429]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2677
| [[Shweta Agarwal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q95745598|Q95745598]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2678
| [[Shwethkumar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q95998561|Q95998561]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2679
| [[Gayathri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കോട്ടയം]]
|
| [[:d:Q96211652|Q96211652]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2680
| [[Devika Daftardar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q96219241|Q96219241]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2681
| [[Silpa Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q96574142|Q96574142]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2682
| [[Rita Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q96602546|Q96602546]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2683
| [[Pushpita Mukherjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q96632194|Q96632194]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2684
| [[Tina Bhatia]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q96742290|Q96742290]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2685
| [[Mimi Dutta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q96958965|Q96958965]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2686
| [[Sharan Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗുർദാസ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q97002532|Q97002532]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2687
| [[Anushree Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q97097763|Q97097763]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2688
| [[Manasvi Kottachi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q97324906|Q97324906]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2689
| [[Arpita Baker]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q97346270|Q97346270]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2690
| [[Sanchita Banerjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q97495238|Q97495238]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2691
| [[Pooja Jaiswal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q97543217|Q97543217]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2692
| [[Shanthamma]]
| [[പ്രമാണം:Shanthamma (Kannada film actress).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2020-07-19
|
| [[മൈസൂരു]]
| [[:d:Q97602498|Q97602498]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2693
| [[Roja Paromita Dey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q97604452|Q97604452]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2694
| [[Moumita Chakraborty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q97622151|Q97622151]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2695
| [[Farida Dadi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q98086090|Q98086090]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2696
| [[Iraa Agarwal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q98240187|Q98240187]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2697
| [[Rajeshwari Raychowdhury]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 1994
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q98276975|Q98276975]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2698
| [[Divya Mohanty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q98373186|Q98373186]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2699
| [[Jai Quehaeni]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q98397191|Q98397191]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2700
| [[Sandhita Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q98505600|Q98505600]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2701
| [[Salony Luthra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q98737375|Q98737375]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2702
| [[Rishikaa Singh Chandel]]
| [[പ്രമാണം:Rishikaa Singh Chandel.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[സരൺ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q98737449|Q98737449]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2703
| [[Manishajith]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q98833929|Q98833929]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2704
| [[Ranjitha Menon]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99191560|Q99191560]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2705
| [[Tulika Basu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99440297|Q99440297]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2706
| [[Patrali Chattopadhyay]]
| [[പ്രമാണം:Patrali chattopadhyay.JPG|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99518149|Q99518149]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2707
| [[Sweety Patnaik]]
| [[പ്രമാണം:Sweety Patnaik.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99518196|Q99518196]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2708
| [[Pavani Reddy]]
| [[പ്രമാണം:Pavani Reddy.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99520827|Q99520827]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2709
| [[Ritu Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99521568|Q99521568]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2710
| [[Sreya Bhattacharya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99600900|Q99600900]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2711
| [[Gayatri Deshmukh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99967935|Q99967935]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2712
| [[Sanchita Choudhary]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q100165569|Q100165569]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2713
| [[Veena Sundar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q100384398|Q100384398]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2714
| [[Padmavati Rao]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q100436235|Q100436235]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2715
| [[Sonam Nair]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q100965079|Q100965079]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2716
| [[Ratna Sarkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q101413935|Q101413935]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2717
| [[Vaunisha Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q101513803|Q101513803]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2718
| [[Amrita Jazzmyn]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q101514091|Q101514091]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2719
| [[Alina Rai]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q102309782|Q102309782]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2720
| [[Maira Doshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q102895509|Q102895509]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2721
| [[Veena Jagtap]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q103161910|Q103161910]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2722
| [[Neha Shitole]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q103821120|Q103821120]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2723
| [[Kalyani Mandal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104028171|Q104028171]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2724
| [[Vidya Virsh]]
| [[പ്രമാണം:Vidya virsh.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104175581|Q104175581]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2725
| [[Koel Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104195736|Q104195736]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2726
| [[Paayal Radhakrishna]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q104408452|Q104408452]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2727
| [[Ruchita Prasad]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104450070|Q104450070]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2728
| [[Sarmistha Acharjee]]
| [[പ്രമാണം:Sarmistha Acharjee.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104500791|Q104500791]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2729
| [[Mani Chandana]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104516566|Q104516566]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2730
| [[Aloka Ganguly]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104531866|Q104531866]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2731
| [[Kavita Srinivasan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104633802|Q104633802]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2732
| [[Ridhanya Ruth]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104698397|Q104698397]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2733
| [[Jeneva Talwar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104839461|Q104839461]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2734
| [[Reena Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104841967|Q104841967]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2735
| [[Rupali Sood]]
| [[പ്രമാണം:Rupali Sood.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q104998022|Q104998022]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2736
| [[Suryamayee Mohapatra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105271541|Q105271541]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2737
| [[Elli Padhi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Bhadrak]]
|
| [[:d:Q105671622|Q105671622]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2738
| [[Lopamudra Satpathy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105671774|Q105671774]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2739
| [[Shweta Acharya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105671779|Q105671779]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2740
| [[Manisha Mishra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105671780|Q105671780]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2741
| [[Advaitha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105678773|Q105678773]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2742
| [[Rita Bori]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105682148|Q105682148]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2743
| [[Mousumi Bhattacharya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105695723|Q105695723]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2744
| [[Nutan Mohanty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105759050|Q105759050]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2745
| [[Ipshita Mohanty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105759283|Q105759283]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2746
| [[Chandrakala Mohan]]
| [[പ്രമാണം:2W3A1422 01.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105970989|Q105970989]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2747
| [[Nabanita Malakar]]
| [[പ്രമാണം:Nabanita Malakar 2024.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105993507|Q105993507]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2748
| [[Rajnandini Paul]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q106195462|Q106195462]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2749
| [[Sreyasri Roy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q106230577|Q106230577]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2750
| [[Prachi Vaishnav]]
| [[പ്രമാണം:Prachi vaishnav 31.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q106390471|Q106390471]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2751
| [[Gayathri Reddy]]
| [[പ്രമാണം:Gayathri Reddy.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q106516750|Q106516750]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2752
| [[Sriprada]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2021-05-05
|
|
| [[:d:Q106727289|Q106727289]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2753
| [[Jamuna Sinha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q106815307|Q106815307]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2754
| [[Lali Chowdhury]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q106856329|Q106856329]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2755
| [[Soumitrisha Kundu]]
| [[പ്രമാണം:Kone Bou.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q106887302|Q106887302]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2756
| [[Sonia Akula]]
| [[പ്രമാണം:Sonia Akula.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q107040666|Q107040666]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2757
| [[Pooja Bharthi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q107290322|Q107290322]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2758
| [[Pinky Banerjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q107313826|Q107313826]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2759
| [[Manda Leima]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q107361605|Q107361605]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2760
| [[Panchali Gupta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q107413845|Q107413845]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2761
| [[Gopa Aich]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q107454167|Q107454167]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2762
| [[Bimala Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q107788254|Q107788254]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2763
| [[Gurpreet Bedi]]
| [[പ്രമാണം:Gurpreet Bedi.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q107861879|Q107861879]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2764
| [[Gita Karmakar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108100821|Q108100821]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2765
| [[Preety Kongana]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108207975|Q108207975]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2766
| [[Priyanka Bhardwaj]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Bhardwaj.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പാനിപ്പറ്റ് ജില്ല]]
|
| [[:d:Q108266340|Q108266340]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2767
| [[Shlokka Pandit]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q108276654|Q108276654]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2768
| [[Farhana Fatema]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108371896|Q108371896]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2769
| [[Sarah Anjuli]]
|
|
| [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108383641|Q108383641]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2770
| [[Ayoshi Talukdar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108405927|Q108405927]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2771
| [[Roosha Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108405936|Q108405936]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2772
| [[Rajini Chandy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108414980|Q108414980]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2773
| [[Rumki Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108455478|Q108455478]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2774
| [[Ananya Nagalla]]
| [[പ്രമാണം:Ananya Nagalla.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Sathupalli]]
|
| [[:d:Q108456393|Q108456393]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2775
| [[Janhavi Rajole]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108551811|Q108551811]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2776
| [[Nazia Davison]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q108648613|Q108648613]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2777
| [[Sreevidya Mullachery]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108734408|Q108734408]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2778
| [[Rukmini Vasanth]]
| [[പ്രമാണം:Rukmini Vasanth.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q108748568|Q108748568]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2779
| [[Chandini Jena]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108810952|Q108810952]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2780
| [[Shreya Gupto]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108819218|Q108819218]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2781
| [[Aneet Chohan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q108871046|Q108871046]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2782
| [[Somasree Chaki]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108910271|Q108910271]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2783
| [[Sangeeta Meena]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108912884|Q108912884]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2784
| [[Supurna Malakar]]
| [[പ്രമാണം:Supurnamalakar.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q109090833|Q109090833]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2785
| [[Sowmika Pandiyan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q109330202|Q109330202]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2786
| [[Tanushree Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q109339518|Q109339518]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2787
| [[Shyamontika Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q109353813|Q109353813]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2788
| [[Mayanka Pereira]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗോവ]]
|
| [[:d:Q109356638|Q109356638]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2789
| [[Khushboo Atre]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q109385458|Q109385458]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2790
| [[Pooja Laxmi Joshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q109385476|Q109385476]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2791
| [[Chinmayee Priyadarshini]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q109474017|Q109474017]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2792
| [[Meghna Halder]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q109742328|Q109742328]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2793
| [[Tanya Desai]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗാസിയാബാദ് ജില്ല]]
|
| [[:d:Q109928090|Q109928090]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2794
| [[Gowri Krishnan]]
| [[പ്രമാണം:Gowri Krishnan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110221118|Q110221118]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2795
| [[Devika Nambiar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110222553|Q110222553]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2796
| [[Rini Raj]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110233848|Q110233848]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2797
| [[Pragya Nayan]]
| [[പ്രമാണം:Pragynayan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110487306|Q110487306]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2798
| [[Uma Nair]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110651364|Q110651364]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2799
| [[Damini Kanwal Shetty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110753106|Q110753106]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2800
| [[Desiree Sangma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110802809|Q110802809]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2801
| [[Haritha G Nair]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110833059|Q110833059]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2802
| [[Anchal Singh]]
| [[പ്രമാണം:Anchal Singh.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q111008806|Q111008806]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2803
| [[Sreelaya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q111177978|Q111177978]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2804
| [[Pratheeksha G Pradeep]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q111231663|Q111231663]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2805
| [[Shipsy Rana]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q111313593|Q111313593]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2806
| [[Dushara Vijayan]]
| [[പ്രമാണം:Dushara Vijayan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q111356259|Q111356259]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2807
| [[Bhasha Sumbli]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q111381517|Q111381517]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2808
| [[Agnes Sonkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q111387733|Q111387733]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2809
| [[Khushi Shah]]
| [[പ്രമാണം:KhushiShah280.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q111427747|Q111427747]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2810
| [[Priyanka Khurana Goyal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q111698031|Q111698031]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2811
| [[Geetika Mehandru]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q111701296|Q111701296]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2812
| [[Lipi Mohapatra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q111844364|Q111844364]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2813
| [[Pallavi Dey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2022-05-15
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q112063758|Q112063758]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2814
| [[Bhanita Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Chaygaon]]
|
| [[:d:Q112084270|Q112084270]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2815
| [[കരുണ പാണ്ഡെ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q112159650|Q112159650]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2816
| [[Garima Parihar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q112161056|Q112161056]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2817
| [[Naila Grewal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q112220409|Q112220409]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2818
| [[Anushka Kaushik]]
| [[പ്രമാണം:Anushka-Kaushik-grace-the-screening-of-the-series-Bravehearts-The-Untold-Stories-Of-Heroes.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Saharanpur]]
|
| [[:d:Q112240858|Q112240858]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2819
| [[Pratibha Panda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q112626109|Q112626109]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2820
| [[Stephy Leon]]
| [[പ്രമാണം:Stephy Leon.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q112750065|Q112750065]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2821
| [[Aishwarya Mohanty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q112861144|Q112861144]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2822
| [[Rajeswari Ray]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2022-07-21
|
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
| [[:d:Q113172371|Q113172371]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2823
| [[Sheetal Maulik]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q113252183|Q113252183]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2824
| [[Vidyashree Jayaram]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q113299760|Q113299760]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2825
| [[Neetha Ashok]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q113335018|Q113335018]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2826
| [[നൂപുർ ശർമ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[രാജസ്ഥാൻ]]
|
| [[:d:Q113401682|Q113401682]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2827
| [[Priyanka Bora]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q113585715|Q113585715]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2828
| [[Kapilakshi Malhotra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q113677101|Q113677101]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2829
| [[Khushi Ravi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q113992343|Q113992343]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2830
| [[Amruta Deshmukh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q114648235|Q114648235]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2831
| [[Ronak Joshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q114713765|Q114713765]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2832
| [[Kinjal Rajpriya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q114798347|Q114798347]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2833
| [[Sonal Gaur Tiwari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q114952781|Q114952781]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2834
| [[Ashlesha Thakur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q114956944|Q114956944]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2835
| [[Neena Madhu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q115090734|Q115090734]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2836
| [[ആരതി പൊടി]]
|
| അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[എറണാകുളം]]
|
| [[:d:Q115156677|Q115156677]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2837
| [[Lahoma Bhattacharya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q115705942|Q115705942]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2838
| [[Pavithra Lakshmi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q115796240|Q115796240]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2839
| [[Krisha Kurup]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q115796775|Q115796775]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2840
| [[Monica Chinnakotla]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q115910456|Q115910456]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2841
| [[Dharsha Gupta]]
| [[പ്രമാണം:Actress Dharsha Gupta.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q115990261|Q115990261]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2842
| [[Aara]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116044530|Q116044530]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2843
| [[Anjali Nair]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116044618|Q116044618]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2844
| [[Alaka Sarangi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116051861|Q116051861]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2845
| [[Paavana Gowda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116390344|Q116390344]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2846
| [[Simran Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116410004|Q116410004]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2847
| [[Anusha Nuthula]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116469899|Q116469899]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2848
| [[Snisha Chandran]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116611863|Q116611863]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2849
| [[Dhanya Ananya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116802758|Q116802758]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2850
| [[Rupinder Rupi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116884432|Q116884432]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2851
| [[Preethi Varma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116958064|Q116958064]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2852
| [[Jasmine Rath]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q117264809|Q117264809]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2853
| [[Riya Vishwanathan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q118395193|Q118395193]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2854
| [[Vaibhavi Upadhyay]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2023
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
| [[കുളു]]
| [[:d:Q118630710|Q118630710]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2855
| [[Aditi Sanwal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഝാൻസി]]
|
| [[:d:Q119142378|Q119142378]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2856
| [[Ritu Chaudhary]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q119892786|Q119892786]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2857
| [[Priyanka Malviya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q120293098|Q120293098]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2858
| [[Malvi Malhotra]]
| [[പ്രമാണം:Malvi Malhotra Actor.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q120507757|Q120507757]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2859
| [[Diya Basu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q120734976|Q120734976]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2860
| [[Sneha Acharya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q121102692|Q121102692]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2861
| [[Ishitta Arun]]
| [[പ്രമാണം:Ishitta Arun (cropped).png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q121307904|Q121307904]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2862
| [[Brinda Acharya]]
| [[പ്രമാണം:Thumbnail IMG 1403.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q121437663|Q121437663]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2863
| [[Amulya Gowda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q121536428|Q121536428]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2864
| [[Binita Borgohain]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Jorhat]]
|
| [[:d:Q122147705|Q122147705]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2865
| [[Madhurima Choudhury]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122165427|Q122165427]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2866
| [[Abhipsa Bhanja]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122415831|Q122415831]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2867
| [[Mamata Nanda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122618437|Q122618437]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2868
| [[Dipti Panda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122677989|Q122677989]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2869
| [[Madhabi Panda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122732834|Q122732834]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2870
| [[Juli Panda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122734156|Q122734156]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2871
| [[Mituna Parida]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122734228|Q122734228]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2872
| [[Ayraa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122832590|Q122832590]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2873
| [[Abarnathi]]
| [[പ്രമാണം:Abharnathi.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122832660|Q122832660]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2874
| [[Tamasha Mishra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കട്ടക്]]
|
| [[:d:Q122962823|Q122962823]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2875
| [[Lipsa Mishra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122962918|Q122962918]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2876
| [[Akshaya Udayakumar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123118107|Q123118107]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2877
| [[Aayushi Jaiswal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123119189|Q123119189]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2878
| [[Mahi Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123122511|Q123122511]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2879
| [[Aastha Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q123153470|Q123153470]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2880
| [[Simran Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123163961|Q123163961]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2881
| [[Simaran Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123165808|Q123165808]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2882
| [[Surekha Kudachi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123171414|Q123171414]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2883
| [[Sneha Paul]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123171771|Q123171771]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2884
| [[Bhavika Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Bhavika Sharma at the Star Parivaar Awards 2023 (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123194248|Q123194248]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2885
| [[Shreya Tyagi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123224059|Q123224059]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2886
| [[Manvi Chugh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123224530|Q123224530]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2887
| [[V. J. Archana]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123235745|Q123235745]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2888
| [[Nandita Dutta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123235860|Q123235860]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2889
| [[Ushasi Ghosh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123235936|Q123235936]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2890
| [[Pallavi Vawale]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123265009|Q123265009]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2891
| [[Sonia Gupta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123269520|Q123269520]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2892
| [[Jinnie Jaaz]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123301373|Q123301373]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2893
| [[Alina Sen]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123310071|Q123310071]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2894
| [[Ridhima Tiwari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123310298|Q123310298]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2895
| [[Sharanya Jit Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123311409|Q123311409]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2896
| [[Noor Malabika]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123311541|Q123311541]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2897
| [[Aliya Naaz]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123311748|Q123311748]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2898
| [[Priya Gamre]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123311969|Q123311969]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2899
| [[Ayesha Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123312385|Q123312385]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2900
| [[Ruks Khandagale]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123312450|Q123312450]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2901
| [[Pallavi Debnath]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123312806|Q123312806]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2902
| [[Sapna Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123332311|Q123332311]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2903
| [[Anupama Prakash]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123337059|Q123337059]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2904
| [[Rajsi Verma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123339567|Q123339567]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2905
| [[Nidhi Mahawan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123343908|Q123343908]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2906
| [[Muskaan Agarwal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123344018|Q123344018]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2907
| [[Hiral Radadiya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123359360|Q123359360]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2908
| [[Riya Singh Gheyar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123361093|Q123361093]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2909
| [[Malvika Tomar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123362124|Q123362124]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2910
| [[Mishti Basu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123375814|Q123375814]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2911
| [[Jaya Pandey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123377671|Q123377671]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2912
| [[Zoya Rathore]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123381974|Q123381974]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2913
| [[Sonia Singh Rajput]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123382231|Q123382231]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2914
| [[Simran Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123383667|Q123383667]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2915
| [[Simran Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123385036|Q123385036]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2916
| [[Rekha Mona Sarkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123385092|Q123385092]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2917
| [[Pooja Poddar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q123396313|Q123396313]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2918
| [[Nehal Vadoliya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123398748|Q123398748]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2919
| [[Leena Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123399548|Q123399548]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2920
| [[Ayushi Bhowmick]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123406970|Q123406970]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2921
| [[Ankita Dave]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123499808|Q123499808]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2922
| [[Pihu Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123500195|Q123500195]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2923
| [[Suhana Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123512875|Q123512875]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2924
| [[Sanghamitra Talukder]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123524244|Q123524244]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2925
| [[Bharti Jha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123553179|Q123553179]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2926
| [[Garima Maurya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123553195|Q123553195]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2927
| [[Shyna Khatri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123554855|Q123554855]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2928
| [[Mahi Kamla]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123557066|Q123557066]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2929
| [[Prajakta Jahagirdar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123567199|Q123567199]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2930
| [[Aishwarya Agrawal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123568433|Q123568433]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2931
| [[Kamana Newar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123568452|Q123568452]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2932
| [[Khushi Mukherjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123568484|Q123568484]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2933
| [[Ritika Surya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123568560|Q123568560]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2934
| [[Maahi Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123568663|Q123568663]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2935
| [[Payal Patil]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123568935|Q123568935]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2936
| [[Pallavi Patil]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123569286|Q123569286]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2937
| [[Monika Bisht]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123569693|Q123569693]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2938
| [[Hemangini Devi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123571642|Q123571642]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2939
| [[Pamela Mondal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123571816|Q123571816]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2940
| [[Kaira Shegal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123574612|Q123574612]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2941
| [[Amrita Dasgupta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123598655|Q123598655]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2942
| [[Shikha Sinha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123598763|Q123598763]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2943
| [[Ambika Vani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123600730|Q123600730]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2944
| [[Ruby Bharaj]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123614797|Q123614797]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2945
| [[Harshita Kushwaha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123614807|Q123614807]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2946
| [[Isha Chhabra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123614821|Q123614821]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2947
| [[Ashmita Jaggi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123614841|Q123614841]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2948
| [[Zeliya Christopher]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123655439|Q123655439]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2949
| [[Lovepreet Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123670383|Q123670383]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2950
| [[Anita Jaiswal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123670529|Q123670529]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2951
| [[Aisha Pathan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123670601|Q123670601]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2952
| [[Rani Pari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123670671|Q123670671]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2953
| [[Neha Gupta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123679155|Q123679155]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2954
| [[Poornima Ravi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123683237|Q123683237]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2955
| [[Pihu Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123692790|Q123692790]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2956
| [[Shivangi Roy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123709946|Q123709946]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2957
| [[Sunita Rajput]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123742524|Q123742524]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2958
| [[Shivanya Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123743041|Q123743041]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2959
| [[Komal Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123746246|Q123746246]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2960
| [[Soni Jha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123751925|Q123751925]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2961
| [[Ekta More]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123753069|Q123753069]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2962
| [[Tripti Berra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123753696|Q123753696]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2963
| [[Alendra Bill]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123753709|Q123753709]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2964
| [[Shubhangi Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123753747|Q123753747]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2965
| [[Priyanka Chaurasia]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123754004|Q123754004]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2966
| [[Anu Murya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123754190|Q123754190]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2967
| [[Jayshree Gaikwad]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123754275|Q123754275]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2968
| [[Donna Munshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123771077|Q123771077]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2969
| [[Kanchan Arora]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123808024|Q123808024]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2970
| [[Bani Rani Barui]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123809836|Q123809836]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2971
| [[Anmol Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123822381|Q123822381]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2972
| [[Saheli Maitra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123822451|Q123822451]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2973
| [[Aaditi Kohli]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123914710|Q123914710]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2974
| [[Medha Shankr]]
| [[പ്രമാണം:Medha Shankar 12th Fail (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124047728|Q124047728]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2975
| [[Shree Rapaka]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124309021|Q124309021]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2976
| [[Swetaa Varma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124334931|Q124334931]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2977
| [[Mansi Dovhal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124424726|Q124424726]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2978
| [[Rashmi Agdekar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124425393|Q124425393]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2979
| [[Saloni Batra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124432275|Q124432275]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2980
| [[Pihu Jaiswal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124498491|Q124498491]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2981
| [[Anjali Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124527509|Q124527509]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2982
| [[Dayana Erappa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646393|Q124646393]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2983
| [[Arya Menon]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646708|Q124646708]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2984
| [[Snita Mehay]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646709|Q124646709]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2985
| [[Shazia Malik]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646711|Q124646711]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2986
| [[Maushmi Udeshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646712|Q124646712]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2987
| [[Meenakshi Rathore]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646713|Q124646713]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2988
| [[Ramanithu Chaudhary]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646715|Q124646715]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2989
| [[Riya Ray]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646716|Q124646716]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2990
| [[Kat Kristian]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646717|Q124646717]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2991
| [[Sakshi Dwivedi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646718|Q124646718]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2992
| [[Yukti Randeria]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124650875|Q124650875]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2993
| [[Shanthi Rao]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124714013|Q124714013]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2994
| [[Monika Panwar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124714436|Q124714436]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2995
| [[Sakshi Benipuri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ലഖ്നൗ]]<br/>[[ഉത്തർപ്രദേശ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q125277115|Q125277115]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2996
| [[Monika Busam]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]]
|
| [[:d:Q125542117|Q125542117]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2997
| [[Avanii Siingh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q125553048|Q125553048]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2998
| [[Esha Dey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q126838520|Q126838520]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2999
| [[Sonera Angel]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്]]
|
|
|
|
| [[:d:Q126958105|Q126958105]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3000
| [[Anvesha Vij]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q128306550|Q128306550]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3001
| [[Shaily Priya Pandey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q129748817|Q129748817]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3002
| [[Jonita Doda]]
| [[പ്രമാണം:JONITA DODA ACTRESS.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q130129421|Q130129421]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3003
| [[K. Vijaya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Mysore State]]
|
| [[:d:Q130191446|Q130191446]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3004
| [[Charith Balappa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q130273124|Q130273124]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3005
| [[Nimisha K Chandra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q130400912|Q130400912]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3006
| [[Abyukta Manikandan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q130420609|Q130420609]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3007
| [[Khushi Mali]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q130537204|Q130537204]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3008
| [[Ithoi Oinam]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q130552498|Q130552498]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3009
| [[Sminu Sijo]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q131178438|Q131178438]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3010
| [[Radha Bhatt]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q131178997|Q131178997]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 3011
| [[Shreya Anchan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q131418375|Q131418375]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3012
| [[Dimpy Fadhya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q131440623|Q131440623]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3013
| [[Masoom Shankar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q131756334|Q131756334]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3014
| [[Heena Jaikishan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q131824887|Q131824887]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 3015
| [[Sanjana Krishnamoorthy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q131919587|Q131919587]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3016
| [[भाग्यश्री मिलिंद]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q132184145|Q132184145]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3017
| [[Jyothi Rai]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q132816785|Q132816785]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 3018
| [[Gayathri Shan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q133258637|Q133258637]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3019
| [[Sanket Choukse]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q133259044|Q133259044]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 3020
| [[Kukku Parameswaran]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q133296895|Q133296895]]
| 1
|}
|sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE {
?item wdt:P106 ?occ .
VALUES ?occ {
wd:Q33999 # actor
}
?item wdt:P27 wd:Q668 . # country of citizenship: India
?item wdt:P21 wd:Q6581072 . # gender: female
?item wdt:P31 wd:Q5 . # human
OPTIONAL {?item wikibase:sitelinks ?linkcount .} # count of sitelinks
FILTER NOT EXISTS { ?wfr schema:about ?item . ?wfr schema:isPartOf <https://ml.wikipedia.org/>.}
} limit 5000
|wdq=
|sort=P569
|columns=number:#,label:name,P18,description,P27,P569,P570,P19,P20,item,?linkcount:sitelinks
|thumb=50
|min_section=2
|links=red
}}
{| class='wikitable sortable'
! #
! name
! ചിത്രം
! description
! പൗരത്വം
! ജനിച്ച തീയതി
! മരിച്ച തീയതി
! ജന്മസ്ഥലം
! മരിച്ച സ്ഥലം
! item
! sitelinks
|-
| style='text-align:right'| 1
| [[Priyanka Bose]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Bose in Nirbhaya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| No/unknown value
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q20740655|Q20740655]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2
| [[Tara Sundari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1878
| 1948
| [[ബംഗാൾ പ്രസിഡൻസി]]
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
| [[:d:Q13058152|Q13058152]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 3
| [[Niroda Sundari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1889
| 1974-12-31
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q118115365|Q118115365]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 4
| [[Rattan Bai]]
| [[പ്രമാണം:Rattan Bai, Nutan's grandmother.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1890s
| 1986
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7295944|Q7295944]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 5
| [[ഫാത്തിമ ബീഗം]]
| [[പ്രമാണം:Fatima Begum (vers 1925).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1892
| 1983
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[:d:Q1249473|Q1249473]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 6
| [[Jaddanbai]]
| [[പ്രമാണം:Jaddan Bai (1933).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1892
| 1949-07-21<br/>1949-04-08
| [[വാരാണസി]]<br/>[[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q6121223|Q6121223]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 7
| [[കമല ഗോഖലൈ]]
| [[പ്രമാണം:Kamalabai Gokhale.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1900
| 1997
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6358711|Q6358711]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 8
| [[Malgadi Subha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
|
|
| [[:d:Q2050167|Q2050167]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 9
| [[P. R. Varalakshmi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
|
|
| [[:d:Q19663670|Q19663670]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 10
| [[Padmapriya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
| 1997-11-16
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q27826973|Q27826973]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 11
| [[C. K. Saraswathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 20th century
| 1997
|
|
| [[:d:Q31367726|Q31367726]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 12
| [[Prabha Devi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1903-08-12
| 1952-11-08
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q129257056|Q129257056]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 13
| [[പേഷ്യൻസ് കൂപ്പർ]]
| [[പ്രമാണം:Patience1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1905
| 1983
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[പാകിസ്താൻ]]
| [[:d:Q540483|Q540483]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 14
| [[Jilloo Maa]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1905
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16200591|Q16200591]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 15
| [[M. R. Santhanalakshmi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1905
| 1957
| [[കുംഭകോണം]]
|
| [[:d:Q16832061|Q16832061]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 16
| [[Amirbai Karnataki]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1906
| 1965-03-03
| [[Bilagi]]
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[:d:Q4746754|Q4746754]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 17
| [[Leela Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1908-01-01
| 1988-01-17
| [[Jais]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q6516259|Q6516259]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 18
| [[Kommuri Padmavathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1908
| 1970-05-09
|
|
| [[:d:Q15694119|Q15694119]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 19
| [[Fearless Nadia]]
| [[പ്രമാണം:Fearless Nadia in 11 O'Clock (1948).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1908-01-08
| 1996-01-09
| [[പെർത്ത്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q5439490|Q5439490]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 20
| [[Elspeth Duxbury]]
| [[പ്രമാണം:Elspeth-duxbury-trailer.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1909-04-23
| 1967-03-10
| [[Dr. Ambedkar Nagar]]
| [[ലണ്ടൻ]]
| [[:d:Q5367727|Q5367727]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 21
| [[ലീല ചിറ്റ്നിസ്]]
| [[പ്രമാണം:LeelaChitnis.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1909-09-09
| 2003-07-14
| [[കർണാടക]]
| [[Danbury]]
| [[:d:Q464873|Q464873]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 22
| [[Chandrabati Devi]]
| [[പ്രമാണം:P.C. Barua and Chandrabati Devi - Bengali version of Devdas (1935).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1909-10-19
| 1992-04-29
| [[ബിഹാർ]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q21077873|Q21077873]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 23
| [[Gohar Mamajiwala]]
| [[പ്രമാണം:Gohar dans My Darling (1930).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1910-11-19
| 1985-09-28
| [[ലാഹോർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q5577574|Q5577574]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 24
| [[സുബൈദ]]
| [[പ്രമാണം:Zubeida dans Seva Sadan (1934) (color publicity still).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1911
| 1988-09-21
| [[സൂരത്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q227513|Q227513]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 25
| [[Rose Musleah]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1911-01-01
| 1985-12-08
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q123163548|Q123163548]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 26
| [[Anne Basil]]
|
|
| [[ഇറാൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1911-10-13
| 1995-11-05
| [[ഷിറാസ്]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q21210076|Q21210076]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 27
| [[C. T. Rajakantham]]
| [[പ്രമാണം:CTRajakantham.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1912
| 1999
|
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q19547903|Q19547903]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 28
| [[സീത ദേവി]]
| [[പ്രമാണം:Seeta Devi as Gopa in Prem Sanyas (The Light of Asia) 1925.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1912
| 1983
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[:d:Q510101|Q510101]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 29
| [[Princess Indira Devi of Kapurthala]]
| [[പ്രമാണം:Princess Indira Devi of Kapurthala, Bassano Ltd, 1938.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1912-02-26
| 1979-09-01
| [[കപൂർത്തല]]<br/>[[Kapurthala State]]
| [[Ibiza]]<br/>[[സ്പെയിൻ]]
| [[:d:Q113164512|Q113164512]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 30
| [[Pasupuleti Kannamba]]
| [[പ്രമാണം:PKannamba.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1912-09-20
| 1964-05-07
| [[Eluru]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q3531872|Q3531872]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 31
| [[Surabhi Kamalabai]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1913
| 1977
|
|
| [[:d:Q7645293|Q7645293]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 32
| [[Shamim Bano]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1914
| 1984
| [[ലാഹോർ]]
|
| [[:d:Q7487557|Q7487557]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 33
| [[Chaya Devi]]
| [[പ്രമാണം:Chhaya Devi in Harmonium.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1914
| 2001-04-27<br/>2001-04-25
| [[Bhagalpur]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q12997551|Q12997551]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 34
| [[Sabita Devi]]
| [[പ്രമാണം:Sabita Devi in "Teen Sau Din Ke Baad".jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1914
| 1965
|
| [[Beeston]]
| [[:d:Q21069952|Q21069952]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 35
| [[Sadhana Bose]]
| [[പ്രമാണം:Sadhana Bose.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1914-04-20
| 1973-10-03
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q7397848|Q7397848]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 36
| [[Jyotsna Keshav Bhole]]
| [[പ്രമാണം:JyotsnaKeshavBhole1939.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1914-05-11
| 2001-08-05
| [[ഗോവ]]
|
| [[:d:Q13377728|Q13377728]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 37
| [[Sardar Akhtar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1915
| 1986-10-02
| [[ലാഹോർ]]
| [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം]]
| [[:d:Q20737448|Q20737448]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 38
| [[Vanamala Pawar]]
| [[പ്രമാണം:The 91 years old lead actress of ‘Shyamchi Aai’ and the winner of President’s Gold Medal in 1953, Vanmala Devi at a Press Conference during the ongoing 36th International Film Festival of India – 2005 in Panaji, Goa.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1915<br/>1915-05-23
| 2007-05-29
| [[ഉജ്ജയിൻ]]
| [[ഗ്വാളിയർ|ഗ്വാളിയാർ]]
| [[:d:Q20578753|Q20578753]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 39
| [[Aideu Handique]]
| [[പ്രമാണം:Joymoti film screenshot.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1915-06-27
| 2002-12-17
| [[Golaghat]]
|
| [[:d:Q4696779|Q4696779]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 40
| [[T. V. Kumuthini]]
| [[പ്രമാണം:TV Kumuthini.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1916-10-13
| 2000
| [[ആറ്റിങ്ങൽ]]
| [[Royapettah]]
| [[:d:Q107412397|Q107412397]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 41
| [[Rushyendramani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1917-01-01
| 2002-08-17
| [[വിജയവാഡ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q7380893|Q7380893]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 42
| [[Padma Devi]]
| [[പ്രമാണം:Padmadevi in Kisan Kanya.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1917
| 1983-02-01
| [[ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q66398420|Q66398420]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 43
| [[Ramola Devi]]
| [[പ്രമാണം:Ramola in Khazanchi (1941).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1917-07-07
| 1988-12-10
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q114978368|Q114978368]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 44
| [[Pingala Kalyani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1918
| 1996
| [[1996]]
|
| [[:d:Q28919944|Q28919944]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 45
| [[T. A. Madhuram]]
| [[പ്രമാണം:Paithiakaran 1947 film.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1918
| 1974
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q7668111|Q7668111]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 46
| [[മോഹിനി (Q6894182)|മോഹിനി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1919
| 1951
|
|
| [[:d:Q6894182|Q6894182]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 47
| [[Shanta Modak]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1919-04-01
| 2015-04-28
|
|
| [[:d:Q20059908|Q20059908]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 48
| [[ജമുന ബറുവ]]
| [[പ്രമാണം:Pramathesh Barua and Jamuna Barua in Devdas, 1935.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1919-10-10
| 2005-11-24
| [[ആഗ്ര]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q16016369|Q16016369]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 49
| [[Kalpana Divan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1920s
| 2011-03-25
|
|
| [[:d:Q2727349|Q2727349]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 50
| [[Nirmalamma]]
| [[പ്രമാണം:Nirmalamma.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1920
| 2009-02-19
| [[മച്ചിലിപട്ടണം]]
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q7040057|Q7040057]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 51
| [[Achala Sachdev]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1920-05-03
| 2012-04-30<br/>2012-04-29
| [[പെഷവാർ]]
| [[പൂണെ]]
| [[:d:Q4673430|Q4673430]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 52
| [[എസ് ജയലക്ഷ്മി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1920-07-24
| 2007-07-21
|
|
| [[:d:Q7387560|Q7387560]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 53
| [[കുമാരി (Q6443601)|കുമാരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1921
| 2008-03-03
| [[Tenali]]
| [[വിജയവാഡ]]
| [[:d:Q6443601|Q6443601]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 54
| [[Husn Bano]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1922
|
|
|
| [[:d:Q108532078|Q108532078]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 55
| [[C. Lakshmi Rajyam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1922
| 1987
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q5006656|Q5006656]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 56
| [[Dina Pathak]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1922-03-04
| 2002-10-11
| [[Amreli]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q5277861|Q5277861]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 57
| [[T. R. Rajakumari]]
| [[പ്രമാണം:TR Rajakumari Sivakavi 1943.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1922-05-05
| 1999-09-20
| [[തഞ്ചാവൂർ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q12983083|Q12983083]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 58
| [[Bharati Devi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1922-10-22
| 2011-12-30
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q56061482|Q56061482]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 59
| [[Uma Anand]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 2009-11-13
| [[ലാഹോർ]]
|
| [[:d:Q7881003|Q7881003]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 60
| [[M. V. Rajamma]]
| [[പ്രമാണം:MVRajamma.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 1999-04-24
| [[തമിഴ്നാട്]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q17404066|Q17404066]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 61
| [[M. S. Sundari Bai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 2006
| [[മധുര]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q18350991|Q18350991]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 62
| [[K. L. V. Vasantha]]
| [[പ്രമാണം:Vasantha1945.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 2008
|
|
| [[:d:Q27861894|Q27861894]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 63
| [[Arundhati Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 1990
| [[presidencies and provinces of British India]]
|
| [[:d:Q4802251|Q4802251]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 64
| [[Kanchanamala]]
| [[പ്രമാണം:Kanchanamala (1940).JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923
| 1981
| [[Tenali]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q6361009|Q6361009]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 65
| [[Mumtaz Begum]]
| [[പ്രമാണം:Dil Hi To Hai.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923-04-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q15956515|Q15956515]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 66
| [[Tun Tun]]
| [[പ്രമാണം:Tun Tun (Uma Devi Khatri).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923-07-11
| 2003-11-23<br/>2003-11-24
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7852779|Q7852779]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 67
| [[Sumitra Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1923-07-22
| 1990-08-28
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q28853833|Q28853833]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 68
| [[Bhanumati Rao]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1923-12-04
| 2022-02-12
|
|
| [[:d:Q110982519|Q110982519]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 69
| [[Sandhya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1924
|
|
|
| [[:d:Q13010931|Q13010931]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 70
| [[S. K. Padmadevi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1924
| 2019-09-19
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q67922411|Q67922411]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 71
| [[Hansa Wadkar]]
| [[പ്രമാണം:HansaWadkarNavjeevan (1939).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1924-01-24<br/>1923-01-24
| 1971<br/>1971-08-22<br/>1971-08-23
|
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q20984457|Q20984457]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 72
| [[സുചിത്ര മിത്ര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1924-09-19
| 2011-01-03
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q3349745|Q3349745]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 73
| [[Suryakantham]]
| [[പ്രമാണം:Suryakantham in Chakrapani(1954).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1924-10-28
| 1994-12-18
| [[Kakinada]]
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q15930298|Q15930298]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 74
| [[Munawwar Sultana]]
| [[പ്രമാണം:Munawar Sultana Pyar ki Manzil 1950.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1924-11-08<br/>1928-12-18
| 2007-09-15
| [[ലാഹോർ]]
|
| [[:d:Q27824495|Q27824495]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 75
| [[Krishnaveni]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1924-12-26
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q6437630|Q6437630]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 76
| [[കെ.തവമണി ദേവി]]
| [[പ്രമാണം:Shakunthala 1940 film 3.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1925
| 2001-02-10
|
|
| [[:d:Q6324119|Q6324119]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 77
| [[Abburi Kamala Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1925
|
|
|
| [[:d:Q31500801|Q31500801]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 78
| [[Lalita Deulkar]]
|
|
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1925
| 2010-12-25
|
|
| [[:d:Q114822036|Q114822036]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 79
| [[Binota Roy]]
|
|
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1925<br/>1920
| 1978-07-28
| [[പട്ന]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q123560477|Q123560477]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 80
| [[Arundhati Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1925
| 1990
| [[ബാരിസാൽ]]
|
| [[:d:Q13056865|Q13056865]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 81
| [[Pushpavalli]]
| [[പ്രമാണം:Pushpavalli.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1925-01-03
| 1991-04-28
| [[താടെപള്ളിഗുടെം|ടാടെപള്ളിഗുടെം]]
|
| [[:d:Q7261853|Q7261853]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 82
| [[എസ് വരലക്ഷ്മി]]
| [[പ്രമാണം:S. Varalakshmi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1925-08-13
| 2009-09-22
| [[Jaggampeta]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q539885|Q539885]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 83
| [[തൃപ്തി മിത്ര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1925-10-25
| 1989-05-24
| [[ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q7843807|Q7843807]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 84
| [[Tanguturi Suryakumari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1925-11-13
| 2005-04-25
| [[രാജമന്ദ്രി]]
| [[ലണ്ടൻ]]
| [[:d:Q7683178|Q7683178]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 85
| [[R. Nagarathnamma]]
| [[പ്രമാണം:The President, Smt. Pratibha Devisingh Patil presenting the Padma Shri Award to Smt. R. Nagarathnamma, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 04, 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926
| 2012
| [[മൈസൂരു]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q18645806|Q18645806]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 86
| [[Zubeida Begum]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926
| 1952-01-26
|
|
| [[:d:Q8074930|Q8074930]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 87
| [[മാണിക് വർമ്മ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926-05-16
| 1996-11-10
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q6749612|Q6749612]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 88
| [[Mumtaz Shanti]]
| [[പ്രമാണം:Mumtaz Shanti dans Basant (1942).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926-05-28
| 1994-10-19
| [[Dinga]]
| [[പാകിസ്താൻ]]
| [[:d:Q6935527|Q6935527]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 89
| [[വീണ (Q7918070)|വീണ]]
| [[പ്രമാണം:Veena 1945.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926-07-18<br/>1926-07-04
| 2004-11-14
| [[ക്വെറ്റ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7918070|Q7918070]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 90
| [[ഗരികാപതി വരലക്ഷ്മി]]
| [[പ്രമാണം:GVaralakshmi1951.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926-09-27
| 2006-11-26<br/>2006-11-25
| [[ഓങ്ഗോൾ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q540496|Q540496]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 91
| [[Begum Para]]
| [[പ്രമാണം:Begum Para.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1926-12-25
| 2008-12-09
| [[Jhelum]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q4880624|Q4880624]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 92
| [[S. N. Lakshmi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1927
| 2012-02-20
| [[Virudhunagar]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q7387707|Q7387707]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 93
| [[ഷാനോ ഖുറാന]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1927
|
| [[ജോധ്പുർ]]
|
| [[:d:Q15696296|Q15696296]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 94
| [[Jyotsna Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1927
| 2020-07-14
|
|
| [[:d:Q97376999|Q97376999]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 95
| [[T. Kanakam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1927
| 2015-07-21
| [[Kharagpur]]
|
| [[:d:Q6137435|Q6137435]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 96
| [[U. R. Jeevarathinam]]
| [[പ്രമാണം:URJeevarathinam.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1927
| 2000-07-26
| [[Unjalur]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q7863530|Q7863530]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 97
| [[Kuldip Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1927
| 1960-02-03
| [[ലാഹോർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q19892983|Q19892983]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 98
| [[Sriranjani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1927-02-22
| 1974-04-27
|
|
| [[:d:Q7586522|Q7586522]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 99
| [[P. A. Periyanayaki]]
| [[പ്രമാണം:PA Periyanayaki.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1927-04-14
| 1990
|
|
| [[:d:Q19547719|Q19547719]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 100
| [[Anjali Devi]]
| [[പ്രമാണം:Anjali Devi in Mangaiyarkarasi 1949.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1927-08-24
| 2014-01-13
| [[Peddapuram mandal]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q4765733|Q4765733]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 101
| [[Cuckoo Moray]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1928
| 1981-09-30
|
|
| [[:d:Q15930747|Q15930747]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 102
| [[Manorama Wagle]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1928
|
|
|
| [[:d:Q13119648|Q13119648]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 103
| [[ലക്ഷ്മിപ്രിയ മോഹപാത്ര]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1928
| 2021
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q15725164|Q15725164]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 104
| [[ദുലാരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1928-04-18
| 2013-01-18
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
| [[പൂണെ]]
| [[:d:Q15992928|Q15992928]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 105
| [[സുലോചന ലത്കർ]]
| [[പ്രമാണം:Sulochana Devi at the Dada Saheb Phalke Academy Awards, 2010.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1928-07-30
| 2023-06-04
| [[Khadaklat]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7636492|Q7636492]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 106
| [[Anupama Bhattacharjya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1928-08-19
|
| [[Sivasagar]]
|
| [[:d:Q17338718|Q17338718]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 107
| [[Shaukat Kaifi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1928-10-21
| 2019-11-22
| [[ഹൈദരാബാദ് രാജ്യം]]
|
| [[:d:Q7490763|Q7490763]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 108
| [[Christine Finn]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി (1929–2007)
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1929
| 2007-12-05
| [[presidencies and provinces of British India]]
| [[Guildford]]
| [[:d:Q5111018|Q5111018]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 109
| [[Minati Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1929
| 2020-01-06
| [[കട്ടക്]]
| [[സൂറിച്ച്]]
| [[:d:Q15725027|Q15725027]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 110
| [[نرگس]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1929
|
|
|
| [[:d:Q28357269|Q28357269]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 111
| [[Mohana Cabral]]
| [[പ്രമാണം:Mohana Cabral.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1929-02-03
| 1990-09-11
| [[Socorro]]
|
| [[:d:Q25691171|Q25691171]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 112
| [[Usha Kiran]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1929-04-22
| 2000-03-09
| [[Vasai-Virar]]
| [[നാസിക്]]
| [[:d:Q7901881|Q7901881]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 113
| [[Shammi]]
|
|
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1929-04-24
| 2018-03-06<br/>2018-03-05
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q16092014|Q16092014]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 114
| [[Raavu Balasaraswathi]]
| [[പ്രമാണം:Raavu Balasaraswathi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1929-08-29
|
| [[Venkatagiri]]
|
| [[:d:Q7278444|Q7278444]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 115
| [[Anubha Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1930
| 1972-01-14
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
|
| [[:d:Q29335071|Q29335071]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 116
| [[Nirupa Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1930-01-04
| 2004-10-13
| [[Valsad]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q2763244|Q2763244]]
| 24
|-
| style='text-align:right'| 117
| [[T. G. Kamala Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1930-12-29
| 2012-08-16
| [[Karvetinagar mandal]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q3764125|Q3764125]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 118
| [[Pearl Padamsee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931
| 2000-04-24
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7158138|Q7158138]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 119
| [[Saroja Ramamrutham]]
| [[പ്രമാണം:Balayogini 1937film 2.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931
| 2019-10-15<br/>2019-10-14
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7424442|Q7424442]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 120
| [[T. P. Muthulakshmi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931
| 2008-05-29
| [[തൂത്തുക്കുടി|തൂത്തുക്കുടി തുറമുഖം]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q16310575|Q16310575]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 121
| [[Gita Ghatak]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931-01-23
| 2009-11-17
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q14915273|Q14915273]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 122
| [[Bina Rai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931-06-04<br/>1931-07-13
| 2009-12-06
| [[ലാഹോർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q523103|Q523103]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 123
| [[Manimala]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931-06-19
| 2016-06-16
| [[കട്ടക്]]
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
| [[:d:Q15724955|Q15724955]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 124
| [[ഗീത ദേയ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1931-08-05
| 2011-01-17
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q519392|Q519392]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 125
| [[Meena Khadikar]]
| [[പ്രമാണം:Meena Khadikar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| 1931-09-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6807586|Q6807586]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 126
| [[Kalpana Kartik]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| 1931-09-19
|
| [[ലാഹോർ]]
|
| [[:d:Q6354365|Q6354365]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 127
| [[സൗകാർ ജാനകി]]
| [[പ്രമാണം:S Janaki .jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1931-12-12
|
| [[രാജമന്ദ്രി]]
|
| [[:d:Q3523662|Q3523662]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 128
| [[Renukamma Murugodu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1932
| 2008-06-25
| [[Murgod]]
| [[Murgod]]
| [[:d:Q25850463|Q25850463]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 129
| [[Gyanada Kakati]]
| [[പ്രമാണം:Gyanada Kakati.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1932
|
|
|
| [[:d:Q91877176|Q91877176]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 130
| [[Sandhya Shantaram]]
| [[പ്രമാണം:Sandhya Mridul at Phoenix Marketcity 04.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1932
|
| [[കൊച്ചി]]
|
| [[:d:Q7416299|Q7416299]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 131
| [[ഷീലാ രമണി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1932-03-02
| 2015-07-15
| [[സിന്ധ്]]
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
| [[:d:Q7493133|Q7493133]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 132
| [[Nigar Sultana]]
| [[പ്രമാണം:Nigar Sultana Actress-By Rashid Ashraf.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1932-06-21
| 2000-05<br/>2000-04-21
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7032179|Q7032179]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 133
| [[Gloria Mohanty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1932-06-27
| 2014-12-11
| [[കട്ടക്]]
| [[കട്ടക്]]
| [[:d:Q15724036|Q15724036]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 134
| [[നദിര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1932-12-05
| 2006-02-09
| [[ബാഗ്ദാദ്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q464950|Q464950]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 135
| [[Vatsala Rajagopal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1933
|
|
|
| [[:d:Q16832129|Q16832129]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 136
| [[Purnima Das Verma]]
| [[പ്രമാണം:Purnima das verma.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1933
| 2013
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q61945511|Q61945511]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 137
| [[Farrukh Jaffar]]
| [[പ്രമാണം:Farrukh Jaffar in 2016.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1933
| 2021-10-15
| [[ജുൻപുർ ജില്ല]]
| [[ലഖ്നൗ]]
| [[:d:Q96354729|Q96354729]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 138
| [[കൃഷ്ണ കുമാരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1933-03-06
| 2018-01-24
| [[Naihati]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q6437449|Q6437449]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 139
| [[Sulochana Chavan]]
| [[പ്രമാണം:Sulochana Chavan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1933-03-13
| 2022-12-10
| [[മുംബൈ]]
| [[Girgaon]]
| [[:d:Q7636490|Q7636490]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 140
| [[Parbati Ghose]]
| [[പ്രമാണം:Parbati Ghose 2023 stamp of India.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1933-03-28
| 2018-02-11
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q15724579|Q15724579]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 141
| [[Kamini Kadam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1933-08
| 2000-06-29
| [[ബോംബെ പ്രവിശ്യ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q16014901|Q16014901]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 142
| [[മധുർ ജാഫ്രി]]
| [[പ്രമാണം:Madhur Jaffrey crop.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| 1933-08-13
|
| [[Civil Lines]]<br/>[[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q2556603|Q2556603]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 143
| [[കമല ദേവി]]
| [[പ്രമാണം:Robert Culp Kamala Devi I Spy 1966.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1933-10-08
| 2010
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q15441224|Q15441224]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 144
| [[Bina Das Manna]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1934
| 2010-02-01
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q107353874|Q107353874]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 145
| [[Meenakshi Goswami]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1934
| 2012
| [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]]
|
| [[:d:Q63275095|Q63275095]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 146
| [[Jamila Massey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1934-01-07
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q496683|Q496683]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 147
| [[M. N. Lakshmi Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1934-04-14
|
| [[Mandya]]
|
| [[:d:Q21005610|Q21005610]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 148
| [[Kumkum]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1934-04-22
| 2020-07-28
| [[Hussainabad]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q15646287|Q15646287]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 149
| [[Chitra Sen]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1934-05-05
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5102302|Q5102302]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 150
| [[Bhanumati Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1934-05-15
| 2013-01-04
| [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]]
| [[പുരി]]
| [[:d:Q3202714|Q3202714]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 151
| [[കുമാരി കമല]]
| [[പ്രമാണം:Kumari Kamala.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1934-06-16
|
| [[Mayiladuthurai]]
|
| [[:d:Q6443609|Q6443609]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 152
| [[Urmila Bhatt]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1934-11-01
| 1997-02-22
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
| [[Juhu]]
| [[:d:Q15930605|Q15930605]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 153
| [[Ruma Guha Thakurta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1934-11-03
| 2019-06-03
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q7379114|Q7379114]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 154
| [[വിജയ മേത്ത]]
| [[പ്രമാണം:Vijaya mehta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| 1934-11-04
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q540297|Q540297]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 155
| [[രേണു സൈക്യ]]
| [[പ്രമാണം:Moromor Aita.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1934-12-10
| 2011-11-17
| [[Sripuria, Tinsukia]]
| [[ആസാം]]
| [[:d:Q7313573|Q7313573]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 156
| [[Smita Sinha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1934-12-16
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q108910212|Q108910212]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 157
| [[Neeta Sen]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1935
| 2006
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16017570|Q16017570]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 158
| [[E. V. Saroja]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1935-06-03
| 2006
|
|
| [[:d:Q5322192|Q5322192]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 159
| [[Shyama]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1935-06-07
| 2017-11-14
| [[ലാഹോർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7505949|Q7505949]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 160
| [[Mynavathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1935-07-26
| 2012-11-10
| [[Bhatkal]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q15721302|Q15721302]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 161
| [[C. R. Vijayakumari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1936
|
| [[Mettupalayam]]
|
| [[:d:Q18719320|Q18719320]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 162
| [[Medisetti Sathyavathi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1936
|
| [[Tanuku]]
|
| [[:d:Q28916643|Q28916643]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 163
| [[Asha Patil]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1936
| 2016-01-18
| [[കോലാപ്പൂർ]]
| [[കോലാപ്പൂർ]]
| [[:d:Q22132849|Q22132849]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 164
| [[സുബ്ബലക്ഷ്മി (Q17495917)|സുബ്ബലക്ഷ്മി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1936-04-21
| 2023-11-30
| [[ചെന്നൈ]]
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| [[:d:Q17495917|Q17495917]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 165
| [[Sushma Seth]]
| [[പ്രമാണം:SushmaSeth.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1936-06-20
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q3632832|Q3632832]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 166
| [[ജമുണ]]
| [[പ്രമാണം:Jamuna Telugu Actress.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1936-08-30
| 2023-01-27
| [[ഹംപി]]
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q6148297|Q6148297]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 167
| [[സുധ മൽഹോത്ര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1936-11-30
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7633738|Q7633738]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 168
| [[ചിന്ദോഡി ലീല]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1937
| 2010-01-21
|
|
| [[:d:Q5100340|Q5100340]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 169
| [[Leelavathi]]
| [[പ്രമാണം:Dr. Leelavati.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1937<br/>1938
| 2023-12-08
| [[ബെൽത്തങ്ങടി]]
| [[Nelamangala]]
| [[:d:Q6516295|Q6516295]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 170
| [[Priya Rajvansh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1937
| 2000-03-27
| [[ഷിംല]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7246473|Q7246473]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 171
| [[Kishori Ballal]]
| [[പ്രമാണം:Kishori-ballal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1937<br/>1938
| 2020-02-18
| [[കർണാടക]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q22261221|Q22261221]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 172
| [[ഹരിനി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1937<br/>1934-06-06
|
| [[ഉഡുപ്പി]]
|
| [[:d:Q15723133|Q15723133]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 173
| [[Lolita Chatterjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1937
| 2018-05-09
|
|
| [[:d:Q54806875|Q54806875]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 174
| [[Padmarani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1937-01-25
| 2016-01-25
| [[പൂണെ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q22281323|Q22281323]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 175
| [[സുധ ശിവ്പുരി]]
| [[പ്രമാണം:Sudha Shivpuri.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1937-07-14
| 2015-05-20
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7633743|Q7633743]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 176
| [[Asha Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1938
| 2024-08-25
|
|
| [[:d:Q12415309|Q12415309]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 177
| [[Naima Khan Upreti]]
| [[പ്രമാണം:Naima Upreti.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1938
| 2018-06-15
| [[അൽമോറ]]
|
| [[:d:Q56875972|Q56875972]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 178
| [[Girija]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1938-03-03
| 1995-09-05
| [[Kankipadu]]
| [[ടി. നഗർ]]
| [[:d:Q5564269|Q5564269]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 179
| [[Kaberi Bose]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1938-03-28
| 1977-02-18
|
|
| [[:d:Q6344052|Q6344052]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 180
| [[Lakshmi Kanakala]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1939
| 2018-02-03
|
|
| [[:d:Q25576476|Q25576476]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 181
| [[Anita Guha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1939-01-17
| 2007-06-20
|
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q4765538|Q4765538]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 182
| [[Kanan Kaushal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1939-03-21
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q6360604|Q6360604]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 183
| [[Shalini Mardolkar]]
| [[പ്രമാണം:Bharat Bhusan and Shalini Mardolkar (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1939-08-15
| 2013-01-07
| [[Mardol]]
| [[Vasai]]
| [[:d:Q25691174|Q25691174]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 184
| [[Basabi Nandi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1939-12-05
| 2018-07-22
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q51566309|Q51566309]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 185
| [[Eva Asao]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1940
| 1988
| [[Sivasagar]]
|
| [[:d:Q63322949|Q63322949]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 186
| [[A. Sakunthala]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1940
| 2024-09-17
| [[Arisipalayam Gram Panchayat]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q85304167|Q85304167]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 187
| [[Ameeta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1940-04-11
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q4742143|Q4742143]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 188
| [[M. N. Rajam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1940-05-25
|
|
|
| [[:d:Q12127506|Q12127506]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 189
| [[Subrata Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| 1940-07-18
| 2004-02-25
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q104626323|Q104626323]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 190
| [[Uma Shivakumar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1941
| 2013-06-25
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q15716797|Q15716797]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 191
| [[Anjana Mumtaz]]
| [[പ്രമാണം:Anjana.Mumtaz.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1941-01-04
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q12412964|Q12412964]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 192
| [[സന്ധ്യ റോയ്]]
| [[പ്രമാണം:Sandhya Roy 1975.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1941-04-11
|
| [[Nabadwip]]
|
| [[:d:Q7416296|Q7416296]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 193
| [[Ashalata Wabgaonkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1941-07-02
| 2020-09-22
| [[ഗോവ]]
| [[Satara]]
| [[:d:Q4804549|Q4804549]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 194
| [[ലില്ലി ചക്രവർത്തി]]
| [[പ്രമാണം:Lily Chakravarty.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1941-08-08
|
| [[ധാക്ക|ഢാക്ക]]
|
| [[:d:Q20985303|Q20985303]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 195
| [[സരിത ജോഷി]]
| [[പ്രമാണം:Photo Of Sarita Joshi From The Celebs grace the Kashish Film Festival press meet.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| 1941-10-17
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7424124|Q7424124]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 196
| [[രാധ കുമാരി]]
| [[പ്രമാണം:Kumari Radha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1942
| 2012-03-08
| [[Vizianagaram]]
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q19665473|Q19665473]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 197
| [[గూడూరు సావిత్రి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1942
|
|
|
| [[:d:Q15698969|Q15698969]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 198
| [[Seema Deo]]
| [[പ്രമാണം:SeemaDeo.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1942-03-27
| 2023-08-24
| [[മുംബൈ]]
| [[ബാന്ദ്ര]]
| [[:d:Q7445863|Q7445863]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 199
| [[Minoo Mumtaz]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1942-04-26
| 2021-10-23
| [[മുംബൈ]]
| [[ടോറോണ്ടോ|ടൊറാന്റോ]]
| [[:d:Q6869043|Q6869043]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 200
| [[Sabira Merchant]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1942-08-07
|
|
|
| [[:d:Q7396215|Q7396215]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 201
| [[K. Rani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1943
| 2018-07-13
|
|
| [[:d:Q22279912|Q22279912]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 202
| [[Vimi]]
| [[പ്രമാണം:Vimmi. London. 1968.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1943-01-01
| 1977-08-22
| [[ജലന്ധർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7931282|Q7931282]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 203
| [[എൽ വിജയലക്ഷ്മി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1943
|
| [[എറണാകുളം]]
|
| [[:d:Q11056959|Q11056959]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 204
| [[Sachu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1943
|
| [[Mylapore]]
|
| [[:d:Q15704302|Q15704302]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 205
| [[Bela Bose]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1943-01-01
| 2023-02-20
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16911038|Q16911038]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 206
| [[Beena Banerjee]]
| [[പ്രമാണം:BeenaBanerjee.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1943-02-19
|
|
|
| [[:d:Q15930081|Q15930081]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 207
| [[Dolly Thakore]]
| [[പ്രമാണം:Premiere of 'Rock Of Ages' 05 Dolly Thakore.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1943-03-10
|
| [[Kohat]]
|
| [[:d:Q5289359|Q5289359]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 208
| [[ദേവിക (Q5267043)|ദേവിക]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1943-04-25
| 2002-05-02<br/>2002-04-25
| [[ചെന്നൈ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q5267043|Q5267043]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 209
| [[കൽപന]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1943-07-08
| 1979-05-12
| [[South Canara District]]
| [[Gotur, Belgaum]]
| [[:d:Q13158764|Q13158764]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 210
| [[Manjit Aulkh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1943-07-15
|
| [[Chotian(Bathinda)]]
|
| [[:d:Q20609060|Q20609060]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 211
| [[Nirmal Rishi]]
| [[പ്രമാണം:Nirmal Rishi.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1943-08-28
|
| [[ബഠിംഡാ]]
|
| [[:d:Q41693692|Q41693692]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 212
| [[തനുജ]]
| [[പ്രമാണം:Tanuja attending Durga puja in 2021.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]
| 1943-09-23
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q146724|Q146724]]
| 30
|-
| style='text-align:right'| 213
| [[Nanjil Nalini]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1944
| 2020-01-19
| [[തക്കല]]
|
| [[:d:Q84369599|Q84369599]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 214
| [[Miss Shefali]]
|
|
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1944
| 2020-02-06
| [[Narayanganj]]
| [[Sodepur]]
| [[:d:Q84479721|Q84479721]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 215
| [[B. Jaya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1944-09-03
| 2021-06-03
| [[കൊല്ലെഗൽ]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q19276584|Q19276584]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 216
| [[Rajshree]]
| [[പ്രമാണം:Rajshree - ETH Bibliothek Com L15-0265-0004-0005.tif|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1944-10-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7286437|Q7286437]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 217
| [[Zaheeda Hussain]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1944-10-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q8064629|Q8064629]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 218
| [[Anjana Bhowmick]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1944-12-30
| 2024-02-17
| [[Cooch Behar]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q4765765|Q4765765]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 219
| [[Usha Ganguly]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945
| 2020-04-23
| [[ജോധ്പുർ]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q7901876|Q7901876]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 220
| [[ജമീല മാലിക് (Q17581411)|ജമീല മാലിക്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945
| 2020-01-28
| [[കൊല്ലം]]
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| [[:d:Q17581411|Q17581411]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 221
| [[Sulata Chowdhury]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945
| 1997-09-16
|
|
| [[:d:Q56849473|Q56849473]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 222
| [[Jharana Das]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945
| 2022-12-01
|
|
| [[:d:Q1372499|Q1372499]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 223
| [[ഇന്ദ്രാണി മുഖർജി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1945
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q12415694|Q12415694]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 224
| [[Asha Puthli]]
| [[പ്രമാണം:Asha Puthli 01.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1945-02-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q434399|Q434399]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 225
| [[ബി.റ്റി. ലതിക]]
|
| ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തക, എഴുത്തുകാരി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1945-04-04
|
|
|
| [[:d:Q15719746|Q15719746]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 226
| [[Kanthimathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945-08-30
| 2011-09-09
| [[Manamadurai]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q6365453|Q6365453]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 227
| [[രാജശ്രീ]]
| [[പ്രമാണം:Rajasree.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945-08-31
|
| [[Eluru]]
|
| [[:d:Q16344332|Q16344332]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 228
| [[Yengkhom Roma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945-09-23
|
| [[ഇംഫാൽ]]
|
| [[:d:Q22280111|Q22280111]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 229
| [[സുമിത സന്യാൽ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1945-10-09
| 2017-07-09
| [[ഡാർജിലിങ്|ഡാർജിലിംഗ്]]
|
| [[:d:Q7637150|Q7637150]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 230
| [[Anju Mahendru]]
| [[പ്രമാണം:Anju Mahendroo, Urvashi Dholakia at Mushtaq Sheikh's birthday bash (11).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1946-01-11
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q4765869|Q4765869]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 231
| [[സുലഭ ആര്യ]]
| [[പ്രമാണം:Sulabha Arya 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1946-07-15
|
|
|
| [[:d:Q15697674|Q15697674]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 232
| [[Kalpana Mohan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1946-07-18
| 2012-01-04
| [[സ്രീനഗർ|ശ്രീനഗർ]]
| [[പൂണെ]]
| [[:d:Q6354369|Q6354369]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 233
| [[Sabina Fernandes]]
| [[പ്രമാണം:Sabina Fernandes during the tiatr Novo Dis Udetanam (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1946-08-13
|
| [[Cortalim]]
|
| [[:d:Q125578106|Q125578106]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 234
| [[Geetanjali]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1947
| 2019-10-31
| [[രാജമന്ദ്രി]]
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q15698163|Q15698163]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 235
| [[Shakuntala Barua]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1947-04-22
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q20985271|Q20985271]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 236
| [[Rama Prabha]]
| [[പ്രമാണം:Rama Prabha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1947-05-05
|
| [[കാദിരി]]
|
| [[:d:Q7288658|Q7288658]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 237
| [[Deeba]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[പാകിസ്താൻ]]
| 1947-08-01
|
| [[റാഞ്ചി]]
|
| [[:d:Q5249967|Q5249967]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 238
| [[സിമി ഗരേവാൾ]]
| [[പ്രമാണം:SimiGarewal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1947-10-17
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q541513|Q541513]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 239
| [[Soma Dey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1947-10-18
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q38233817|Q38233817]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 240
| [[Annapoorna]]
| [[പ്രമാണം:అన్నపూర్ణ, తెలుగు సినిమా నటి.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948
|
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q4767988|Q4767988]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 241
| [[Asha Kale]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4804505|Q4804505]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 242
| [[Manju Singh]]
| [[പ്രമാണം:ManjuSingh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948
| 2022-04-14
|
|
| [[:d:Q6750434|Q6750434]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 243
| [[రేకందాస్ ఉత్తరమ్మ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948
|
|
|
| [[:d:Q13008353|Q13008353]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 244
| [[Laxmi Chhaya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948-01-07
| 2004-05-09
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q6505202|Q6505202]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 245
| [[Leela Roy Ghosh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948-02-03
| 2012-05-11
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q16019393|Q16019393]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 246
| [[Pratima Kazmi]]
| [[പ്രമാണം:Pratima Kazmi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948-06-13
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7238704|Q7238704]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 247
| [[Nazima]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948-06-14
| 1975-09-19
| [[നാസിക്]]
|
| [[:d:Q6983461|Q6983461]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 248
| [[വെന്നിര ആഡായി നിർമ്മല]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948-06-27
|
| [[കുംഭകോണം]]
|
| [[:d:Q7920155|Q7920155]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 249
| [[Vanisri]]
| [[പ്രമാണം:Vanisri.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948-08-03
|
| [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]]
|
| [[:d:Q7914980|Q7914980]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 250
| [[B. V. Radha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948-08-15
| 2017-09-10
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q4834242|Q4834242]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 251
| [[Bhakti Barve]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948-09-10
| 2001-02-12
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4900878|Q4900878]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 252
| [[പെർസിസിന്ന ഖംബത്ത]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1948-10-02
| 1998-08-18
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q432731|Q432731]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 253
| [[ജ്യോതി ലക്ഷ്മി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1948-11-02
| 2016-08-08
| [[കാഞ്ചീപുരം]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q17581424|Q17581424]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 254
| [[K. R. Indira Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1949-01-01
| 2017-03-16
|
|
| [[:d:Q28961100|Q28961100]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 255
| [[Padma Khanna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1949-03-10<br/>1940-03-10
|
| [[വാരാണസി]]
|
| [[:d:Q7123831|Q7123831]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 256
| [[Sumitra Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]
| 1949-03-30
| 2003-05-21
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q13060080|Q13060080]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 257
| [[R.T. Rama]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1949-06-25
|
| [[ദാവൺഗരെ]]
|
| [[:d:Q53610776|Q53610776]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 258
| [[ജാനകി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1949-08-28
|
| [[Peddapuram mandal]]
|
| [[:d:Q15702291|Q15702291]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 259
| [[Kalairani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
|
|
| [[:d:Q6350191|Q6350191]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 260
| [[മലൈക ഷേണായ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
|
|
| [[:d:Q6741093|Q6741093]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 261
| [[Manasi Scott]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Scott walks the ramp at the Bombay Times Fashion Week (03) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
|
|
| [[:d:Q15261702|Q15261702]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 262
| [[Nayana Apte Joshi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1950-02-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q13118180|Q13118180]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 263
| [[Kalpana Rai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1950-05-09
| 2008-02-06
| [[Kakinada]]
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q15692081|Q15692081]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 264
| [[ബി.ജയശ്രീ]]
| [[പ്രമാണം:B Jayashree during a shoot of Ishtakamya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി, ഗായിക,നാടക വ്യക്തിത്വം
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1950-06-09
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16145324|Q16145324]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 265
| [[Daisy Irani]]
| [[പ്രമാണം:Daisy Irani at the audio release of 'Shirin Farhad Ki Toh Nikal Padi'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1950-06-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5209729|Q5209729]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 266
| [[Leena Chandavarkar]]
| [[പ്രമാണം:Leena Chandavarkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1950-08-29
|
| [[ധാർവാഡ്]]
|
| [[:d:Q6516340|Q6516340]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 267
| [[Suhasini Mulay]]
| [[പ്രമാണം:Suhasini Mulay.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1950-11-20
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q7635226|Q7635226]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 268
| [[Lakshmi Chandrashekar]]
| [[പ്രമാണം:Lakshmi Chandrashekar.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q47462708|Q47462708]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 269
| [[Kommajosyula Indradevi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951
|
|
|
| [[:d:Q15693981|Q15693981]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 270
| [[പവല ശ്യാമള]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951
|
|
|
| [[:d:Q25575107|Q25575107]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 271
| [[Bharathi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-01-15
|
| [[തൂത്തുക്കുടി|തൂത്തുക്കുടി തുറമുഖം]]
|
| [[:d:Q20675998|Q20675998]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 272
| [[Manjula]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-04-05
| 1986-09-12
| [[Tumkur]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q6750444|Q6750444]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 273
| [[Taru Devani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-04-22
|
| [[യുഗാണ്ട|ഉഗാണ്ട]]
|
| [[:d:Q108362607|Q108362607]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 274
| [[Telangana Shakuntala]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-06-09
| 2014-06-14
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q7695632|Q7695632]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 275
| [[ത്രിശ്ശൂർ എൽസി (Q16202791)|ത്രിശ്ശൂർ എൽസി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-07-19
|
| [[തൃശ്ശൂർ]]
|
| [[:d:Q16202791|Q16202791]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 276
| [[Rama Vij]]
| [[പ്രമാണം:RamaVij.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-09-05
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7288671|Q7288671]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 277
| [[Anita Das]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-10-01
| 2018-05-11
| [[ജജ്പുർ ജില്ല]]
| [[കട്ടക്]]
| [[:d:Q15723616|Q15723616]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 278
| [[Geeta Khanna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1951-12-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5529954|Q5529954]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 279
| [[Gitanjali Aiyar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1952
| 2023-06-07
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q119224912|Q119224912]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 280
| [[ఆలపాటి లక్ష్మి]]
| [[പ്രമാണം:Alapati Lakshmi.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1952
|
|
|
| [[:d:Q16310929|Q16310929]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 281
| [[Asha Patel]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1952-01-27
|
|
|
| [[:d:Q4804511|Q4804511]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 282
| [[വൈശാലി കാസറവള്ളി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1952-04-12
| 2010-09-27
| [[ഗുൽബർഗ]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q7908859|Q7908859]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 283
| [[Vandana Gupte]]
| [[പ്രമാണം:Vandana Gupte.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1952-07-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7914348|Q7914348]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 284
| [[കമല കമലേഷ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1952-10-23
|
| [[കൊച്ചി]]
|
| [[:d:Q17411228|Q17411228]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 285
| [[Yogeeta Bali]]
| [[പ്രമാണം:YogeetaBali.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1952-12-29
|
|
|
| [[:d:Q3765218|Q3765218]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 286
| [[Peeya Rai Chowdhary]]
| [[പ്രമാണം:Peeya Rai Choudhary at the premiere of Ahista Ahista.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q3374204|Q3374204]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 287
| [[Anusuya Majumdar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1953
|
|
|
| [[:d:Q4777947|Q4777947]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 288
| [[Daljeet Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1953
| 2022-11-17
|
| [[Sudhar]]
| [[:d:Q5211051|Q5211051]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 289
| [[ജയശ്രീ ടി.]]
| [[പ്രമാണം:JayshreeT (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1953
|
|
|
| [[:d:Q6167973|Q6167973]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 290
| [[Sheena Chohan]]
| [[പ്രമാണം:Sheena Chohan at Sailor Today Awards (7).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7492374|Q7492374]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 291
| [[Tanvi Kishore]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
| [[ബഹ്റൈൻ]]
|
| [[:d:Q17411236|Q17411236]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 292
| [[Aditi Vasudev]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
|
|
| [[:d:Q18977603|Q18977603]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 293
| [[Jaya Ojha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
| [[Sri Ganganagar]]
|
| [[:d:Q21934299|Q21934299]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 294
| [[Preeti Ganguly]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1953-05-17
| 2012-12-02
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q3630933|Q3630933]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 295
| [[മഞ്ജുള വിജയകുമാർ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1953-09-09
| 2013-07-23
|
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q6750452|Q6750452]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 296
| [[Aarathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1954
|
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q4661683|Q4661683]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 297
| [[ബീന കാക്]]
|
| ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തക
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1954-02-15
|
| [[ഭരത്പൂർ, രാജസ്ഥാൻ|ഭരത്പൂർ]]
|
| [[:d:Q4879891|Q4879891]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 298
| [[Anita Kanwal]]
| [[പ്രമാണം:Anita kanwal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1954-04-09
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q4765560|Q4765560]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 299
| [[Sathyapriya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1954-05-15
|
| [[Tambaram]]
|
| [[:d:Q17581407|Q17581407]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 300
| [[Sulakshana Pandit]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1954-07-12
|
| [[Raigarh]]
|
| [[:d:Q3632513|Q3632513]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 301
| [[Priya Tendulkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1954-10-19
| 2002-09-19
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q3630378|Q3630378]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 302
| [[Chetana Das]]
| [[പ്രമാണം:Chetana Das.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1954-11-04
|
| [[ഷില്ലോങ്ങ്]]
|
| [[:d:Q491459|Q491459]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 303
| [[Hema Chaudhary]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q21931989|Q21931989]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 304
| [[Mamata Shankar]]
| [[പ്രമാണം:Mamata-Shankar-actor-dancer-choreographer-Kolkata-India-Copyright-Foto-by-Monica-Boirar-aka-Monica-Beurer.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-01-07
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6745457|Q6745457]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 305
| [[Asha Khadilkar]]
| [[പ്രമാണം:Asha Khadilkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-01-11
|
|
|
| [[:d:Q4804506|Q4804506]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 306
| [[Honey Irani]]
| [[പ്രമാണം:Honey Irani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-01-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q764803|Q764803]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 307
| [[Prema Narayan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-04-04
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q7240196|Q7240196]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 308
| [[Kalpana Iyer]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-04-17
|
| [[Amroha]]
|
| [[:d:Q6354364|Q6354364]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 309
| [[Vadivukkarasi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-06-06
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q11011658|Q11011658]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 310
| [[Mithu Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-06-19
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q30123180|Q30123180]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 311
| [[Ranjana Deshmukh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-07-23
| 2000-03-03
| [[മുംബൈ]]
| [[ശിവാജി പാർക്ക്, മുംബൈ]]
| [[:d:Q7293110|Q7293110]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 312
| [[Neena Kulkarni]]
| [[പ്രമാണം:Neena Kulkarni.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-08-15
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q6986881|Q6986881]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 313
| [[Smita Hai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-10-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q43025661|Q43025661]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 314
| [[Usha Chavan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-10-17
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7901875|Q7901875]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 315
| [[Rita Bhaduri]]
| [[പ്രമാണം:RitaBhaduri.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1955-11-04
| 2018-07-17
| [[ലഖ്നൗ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7336478|Q7336478]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 316
| [[ജയചിത്ര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1956
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6167455|Q6167455]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 317
| [[കുട്ടി പദ്മിനി]]
| [[പ്രമാണം:Kutty padmini.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1956-06-05
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6448628|Q6448628]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 318
| [[റിത ദത്ത ചക്രവർത്തി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1956-07-04
|
| [[ധാക്ക|ഢാക്ക]]
|
| [[:d:Q7336510|Q7336510]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 319
| [[Vidya Murthy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1956-07-18
|
| [[മടിക്കേരി]]
|
| [[:d:Q59714310|Q59714310]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 320
| [[Sanghamitra Bandyopadhyay]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1956-08-08
| 2016-10-28
|
|
| [[:d:Q22276952|Q22276952]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 321
| [[Daniela Doria]]
|
| ഇറ്റലിയൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇറ്റലി]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1956-09-12
|
| [[റോം]]
|
| [[:d:Q17328057|Q17328057]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 322
| [[Ranjeeta Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1956-09-22
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q7293124|Q7293124]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 323
| [[రేకందాస్ ప్రేమలత]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957
|
|
|
| [[:d:Q16315657|Q16315657]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 324
| [[Alka Nupur]]
| [[പ്രമാണം:Alka Nupur in arabasque after completion of a toda.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957
|
| [[അലിഗഢ്]]
|
| [[:d:Q18351243|Q18351243]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 325
| [[റീന റോയ്]]
| [[പ്രമാണം:Evelyn-Sharma-snapped-attending-the-Knight-Frank-India-event-2 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957-01-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q157901|Q157901]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 326
| [[Sadia Dehlvi]]
| [[പ്രമാണം:Sadia Dehlvi bharat-s-tiwari-photography-IMG 8301 July 19, 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957-06-16
| 2020-08-05
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7397899|Q7397899]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 327
| [[Kavita Chaudhary]]
| [[പ്രമാണം:Kavita Choudhry.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957-07-25
| 2024-02-15
|
| [[അമൃത്സർ]]
| [[:d:Q24883116|Q24883116]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 328
| [[Bharati Achrekar]]
| [[പ്രമാണം:Bharti Achrekar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957-10-15<br/>1960
|
|
|
| [[:d:Q4901204|Q4901204]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 329
| [[Kitu Gidwani]]
| [[പ്രമാണം:Kitu Gidwani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957-10-22<br/>1967-10-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3634967|Q3634967]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 330
| [[Priti Sapru]]
| [[പ്രമാണം:Priti Sapru.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1957-12-24
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7245981|Q7245981]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 331
| [[Talluri Rameshwari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1958-01-06
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q7680192|Q7680192]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 332
| [[Shoma Anand]]
| [[പ്രമാണം:ShomaAnand.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1958-02-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7500268|Q7500268]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 333
| [[മഹുവ റോയ് ചൗദരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1958-09-24
| 1986-07-22
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q13059245|Q13059245]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 334
| [[രാഗിണി ഷാ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1958-10-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16734856|Q16734856]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 335
| [[സുഭാഷിനി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1958-10-18
|
|
|
| [[:d:Q7631262|Q7631262]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 336
| [[Swaroop Sampat]]
| [[പ്രമാണം:Swaroop Sampat.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1958-11-03
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7653917|Q7653917]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 337
| [[Naveen Saini]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1958-11-19
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q19818645|Q19818645]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 338
| [[Nirmiti Sawant]]
| [[പ്രമാണം:Nirmiti Sawant.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7040068|Q7040068]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 339
| [[Padma Kumta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959
| 2017-03-06
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q52408533|Q52408533]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 340
| [[Geetha Nair]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959
| 2023-03-08
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| [[:d:Q117074710|Q117074710]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 341
| [[Naina Balsaver]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959
|
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q6959696|Q6959696]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 342
| [[Radha Bartake]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959
|
| [[മഡ്ഗാവ്]]
|
| [[:d:Q16193312|Q16193312]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 343
| [[నాగమణి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959
|
| [[കിഴക്കേ ഗോദാവരി ജില്ല]]
|
| [[:d:Q20560783|Q20560783]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 344
| [[Jayamala]]
| [[പ്രമാണം:Jayamala.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959-02-28
|
| [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q6123633|Q6123633]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 345
| [[Guddi Maruti]]
| [[പ്രമാണം:Guddi Maruti.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959-04-04
|
|
|
| [[:d:Q12423834|Q12423834]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 346
| [[നീന ഗുപ്ത (Q6986875)|നീന ഗുപ്ത]]
| [[പ്രമാണം:Neena Gupta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959-06-04
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q6986875|Q6986875]]
| 24
|-
| style='text-align:right'| 347
| [[Manjula Gururaj]]
| [[പ്രമാണം:Manjula Gururaj.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1959-06-10
|
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q6750448|Q6750448]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 348
| [[Sushma Shrestha]]
| [[പ്രമാണം:Poornima rocking the stage 2013-09-30 23-15.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7648978|Q7648978]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 349
| [[Gayatri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]<br/>[[Ravulapalem]]
|
| [[:d:Q18686306|Q18686306]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 350
| [[Kunika]]
| [[പ്രമാണം:Kunika at Sailor Today Awards (5) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-01-01<br/>1964-02-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6444681|Q6444681]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 351
| [[Rita Wolf]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-02-25
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q15500928|Q15500928]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 352
| [[Prabha Sinha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-04-16
|
|
|
| [[:d:Q7237213|Q7237213]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 353
| [[Amardeep Jha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-06-14
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q4740212|Q4740212]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 354
| [[Apara Mehta]]
| [[പ്രമാണം:Apara Mehta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-08-13
|
| [[Bhavnagar]]
|
| [[:d:Q4779112|Q4779112]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 355
| [[Ketki Dave]]
| [[പ്രമാണം:KetkiDave.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-08-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6395418|Q6395418]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 356
| [[Amita Khopkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-09-25
|
|
|
| [[:d:Q18211037|Q18211037]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 357
| [[Himani Shivpuri]]
| [[പ്രമാണം:Himani shivpuri.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1960-10-24
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q3785692|Q3785692]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 358
| [[Geetanjali Tikekar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1961-03-18
|
|
|
| [[:d:Q16832140|Q16832140]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 359
| [[Lillete Dubey]]
| [[പ്രമാണം:Lillete dubey.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1961-05-13<br/>1953-09-07<br/>1953
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q1628810|Q1628810]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 360
| [[Kuyili]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1961-06-14
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q19666192|Q19666192]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 361
| [[Bharti Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Picbharti.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1961-10-15
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q29913116|Q29913116]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 362
| [[Laboni Sarkar]]
| [[പ്രമാണം:Laboni Sarkat 2024 AFA.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6467144|Q6467144]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 363
| [[Seema Kelkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962
|
| [[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റ്]]
|
| [[:d:Q16194633|Q16194633]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 364
| [[Bindiya Goswami]]
| [[പ്രമാണം:Bindiya.Goswami.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-01-06<br/>1961-01-06
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4914024|Q4914024]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 365
| [[Seema Bhargav]]
| [[പ്രമാണം:Seema Pahwa in March 2020.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-02-10
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7445862|Q7445862]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 366
| [[Kovai Sarala]]
| [[പ്രമാണം:Kovai Sarala.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-04-07
|
| [[കോയമ്പത്തൂർ]]
|
| [[:d:Q6434821|Q6434821]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 367
| [[Natasha Rastogi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-05-14
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q6968492|Q6968492]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 368
| [[Mahasweta Ray]]
| [[പ്രമാണം:Mahasweta-Ray.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-07-02
|
| [[പുരി]]
|
| [[:d:Q6575740|Q6575740]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 369
| [[Tasneem Sheikh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-08-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7687584|Q7687584]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 370
| [[Swati Anand]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-08-26
|
| [[ഉജ്ജൈൻ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q31173858|Q31173858]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 371
| [[Shreela Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Shreela Ghosh - Kolkata 2014-02-14 3217.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-09-25
|
| [[ഷില്ലോങ്ങ്]]
|
| [[:d:Q7503555|Q7503555]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 372
| [[Satarupa Sanyal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1962-11-12
|
| [[Bardhaman]]
|
| [[:d:Q7425950|Q7425950]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 373
| [[Abha Parmar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1963
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19895107|Q19895107]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 374
| [[Jaya Seal]]
| [[പ്രമാണം:JS190.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1963-02-19
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q6167421|Q6167421]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 375
| [[Anita Raj]]
| [[പ്രമാണം:AnitaRaj.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1963-02-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4765619|Q4765619]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 376
| [[S. P. Sailaja]]
| [[പ്രമാണം:S.P. Sailaja in 1999.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1963-07-22
|
| [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]]
|
| [[:d:Q3522229|Q3522229]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 377
| [[റിനി സൈമൺ ഖന്ന]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964
|
|
|
| [[:d:Q7335040|Q7335040]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 378
| [[സവിത പ്രഭുനെ]]
| [[പ്രമാണം:Savita prabhune colors indian telly awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19895366|Q19895366]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 379
| [[Sonu Walia]]
| [[പ്രമാണം:SonuWalia02.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-02-19
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7562409|Q7562409]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 380
| [[Prachi Thakker]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-04-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q28957253|Q28957253]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 381
| [[Kiran Juneja]]
| [[പ്രമാണം:Kiran Juneja at Engagement ceremony of Arjun Hitkari with Gayatri(1) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-07-17
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q6414804|Q6414804]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 382
| [[Vaishali Thakkar]]
| [[പ്രമാണം:Vaishali Thakkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-07-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16832118|Q16832118]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 383
| [[Smita Bharti]]
| [[പ്രമാണം:Smita Bharti.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-08-02
|
| [[ഭിലായി]]
|
| [[:d:Q26899256|Q26899256]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 384
| [[Richa Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-08-06
| 1996-12-10
| [[മുംബൈ]]
| [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം]]
| [[:d:Q7323502|Q7323502]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 385
| [[రేకందాస్ గుణవతి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-08-22
|
|
|
| [[:d:Q16315654|Q16315654]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 386
| [[Navni Parihar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-09-23<br/>1964-09-13
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q15650292|Q15650292]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 387
| [[Swati Chitnis]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-10-17
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q20676241|Q20676241]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 388
| [[Sonia Singh]]
| [[പ്രമാണം:Sonia Singh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-11-04
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q16223965|Q16223965]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 389
| [[Prenal Oberai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1964-12-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19663063|Q19663063]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 390
| [[Rhea Pillai]]
| [[പ്രമാണം:Rhea pillai.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7320303|Q7320303]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 391
| [[രാദു]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-02-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16201757|Q16201757]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 392
| [[Archana Joglekar]]
| [[പ്രമാണം:Archana Joglekar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-03-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4785559|Q4785559]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 393
| [[Anuradha Patel]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-03-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4777879|Q4777879]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 394
| [[ദീപിക ചിഖാലിയ]]
| [[പ്രമാണം:Dipika Chikhlia in 2021 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രിയും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകയും
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-04-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5250629|Q5250629]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 395
| [[Asawari Joshi]]
| [[പ്രമാണം:AsawariJoshi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-05-06
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3624766|Q3624766]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 396
| [[അപരാജിത മൊഹന്തി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-05-15
|
| [[Sambalpur]]
|
| [[:d:Q4779123|Q4779123]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 397
| [[Runu Parija]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-05-15
| 2014-10-24
|
|
| [[:d:Q18341113|Q18341113]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 398
| [[ജയശ്രീ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-05-24
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q16730227|Q16730227]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 399
| [[Zenobia Shroff]]
| [[പ്രമാണം:Shroff Sacred Heart University Film TV Master Program November 2018.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]
| 1965-05-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q111263888|Q111263888]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 400
| [[Nivedita Joshi- Saraf]]
| [[പ്രമാണം:NiveditaJoshi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-06-06
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7041766|Q7041766]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 401
| [[Diya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-06-07
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5285006|Q5285006]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 402
| [[Pallavi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-06-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7127773|Q7127773]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 403
| [[രജനി (Q7285732)|രജനി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-07-27
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7285732|Q7285732]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 404
| [[Malabika Sen]]
| [[പ്രമാണം:Indian Dancer (Malabika Sen).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-08-27
|
|
|
| [[:d:Q87860248|Q87860248]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 405
| [[അരുണ മുച്ചർല]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-09-13
|
| [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]]
|
| [[:d:Q4802166|Q4802166]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 406
| [[Alka Kubal]]
| [[പ്രമാണം:AlkaKubal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-09-23
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4727621|Q4727621]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 407
| [[Kavitha]]
| [[പ്രമാണം:Kavitha Dasaratharaj.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-09-28
|
|
|
| [[:d:Q15692170|Q15692170]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 408
| [[സോണാലി സച്ദേവ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-09-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16832078|Q16832078]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 409
| [[Navneet Nishan]]
| [[പ്രമാണം:Navneet Nishan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1965-10-25
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q6982525|Q6982525]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 410
| [[Viji]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966
| 2000-11-27
| [[ഇന്ത്യ]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q16015014|Q16015014]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 411
| [[Shanthi priya]]
| [[പ്രമാണം:Actress Shantipriya.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966-03-27
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q7489091|Q7489091]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 412
| [[Bhavya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966-04-18
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q4901578|Q4901578]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 413
| [[Sangeeta Dash]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966-04-24
|
| [[കട്ടക്]]
|
| [[:d:Q105673223|Q105673223]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 414
| [[ജീവിത (Q6173112)|ജീവിത]]
| [[പ്രമാണം:Jeevitha on October 26, 2015.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966-05-24
|
| [[തമിഴ്നാട്]]
|
| [[:d:Q6173112|Q6173112]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 415
| [[Swapna Waghmare Joshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966-07-16
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q16196723|Q16196723]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 416
| [[അപർണ വസ്തരേ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966-10-14
| 2024-07-11
| [[Chikmagalur (Rural)]]<br/>[[Kadur]]
| [[Banashankari]]
| [[:d:Q17747329|Q17747329]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 417
| [[Viji Chandrasekhar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1966-12-02
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q15468913|Q15468913]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 418
| [[Hema]]
| [[പ്രമാണം:Hema Telugu actress.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967
|
| [[huzaifa ibn yamani]]
|
| [[:d:Q5710886|Q5710886]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 419
| [[Kishori Ambiye]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967
|
|
|
| [[:d:Q13116483|Q13116483]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 420
| [[Anahita Uberoi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18351880|Q18351880]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 421
| [[Kalpana Pandit]]
| [[പ്രമാണം:KalpanaPandit.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-01
|
|
|
| [[:d:Q6354367|Q6354367]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 422
| [[Namrata Das]]
| [[പ്രമാണം:Namrata Das.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-04-03
|
| [[കേന്ദ്രപാറ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q28946536|Q28946536]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 423
| [[Suneeta Rao]]
| [[പ്രമാണം:SuneetaRao.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-04-05
|
|
|
| [[:d:Q7639929|Q7639929]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 424
| [[ഷഗുഫ്ത അലി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-04-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16146322|Q16146322]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 425
| [[Medha Manjrekar]]
| [[പ്രമാണം:Medha Manjrekar (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-04-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q23932130|Q23932130]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 426
| [[Amar Noorie]]
| [[പ്രമാണം:Amar noorie.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-05-23
|
|
|
| [[:d:Q4740037|Q4740037]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 427
| [[പ്രിയ അരുൺ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-08-17
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7246460|Q7246460]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 428
| [[Supriya Pilgaonkar]]
| [[പ്രമാണം:Supriya.Pilgaonkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-08-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7645145|Q7645145]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 429
| [[Vijayta Pandit]]
| [[പ്രമാണം:VijaytaPandit.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-08-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7929326|Q7929326]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 430
| [[Mita Vashisht]]
| [[പ്രമാണം:Mita Vashisht at the premiere of Janleva 555.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-11-02
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q6880705|Q6880705]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 431
| [[രൂപാ (Q16201770)|രൂപാ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1967-11-07
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q16201770|Q16201770]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 432
| [[Priyadarshini Pradhan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q3922203|Q3922203]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 433
| [[Meera Krishnan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-01-01
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q15302629|Q15302629]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 434
| [[Dolly Minhas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-02-08
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q4967473|Q4967473]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 435
| [[Alka Verma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-02-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4727622|Q4727622]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 436
| [[Kruttika Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-02-23
|
| [[ലണ്ടൻ]]
|
| [[:d:Q6439539|Q6439539]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 437
| [[Varsha Usgaonkar]]
| [[പ്രമാണം:VarshaUsgaonkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-02-28
|
| [[ഗോവ]]
|
| [[:d:Q7916120|Q7916120]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 438
| [[Ananya Khare]]
| [[പ്രമാണം:Ananya Khare.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-03-16
|
| [[Ratlam]]
|
| [[:d:Q3615051|Q3615051]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 439
| [[Kishori Shahane]]
| [[പ്രമാണം:Kishori shahane ajita premiere.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-04-23
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q3632633|Q3632633]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 440
| [[Shubhangi Gokhale]]
| [[പ്രമാണം:Shubangi Gokhale.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-06-02
|
| [[Khamgaon]]
|
| [[:d:Q29583858|Q29583858]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 441
| [[Prateeksha Lonkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-06-12
|
| [[ഔറംഗാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7238632|Q7238632]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 442
| [[Mrinal Dev-Kulkarni]]
| [[പ്രമാണം:Mrinal Kulkarni snapped at the press meet for movie on Baba Amte 08.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-06-21<br/>1971-06-21
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q6929584|Q6929584]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 443
| [[Rishina Kandhari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-06-21
|
|
|
| [[:d:Q18211013|Q18211013]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 444
| [[മീനാക്ഷി (Q15217667)|മീനാക്ഷി]]
| [[പ്രമാണം:Meenakshi (actress).JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര നടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-08-06
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q15217667|Q15217667]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 445
| [[പൂർണിമ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-09-23
|
| [[മച്ചിലിപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q7228868|Q7228868]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 446
| [[Bhavani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-11-09
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q16200014|Q16200014]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 447
| [[Satwant Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-12-05
|
| [[Sirsa]]
|
| [[:d:Q43231541|Q43231541]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 448
| [[Nina Wadia]]
| [[പ്രമാണം:Nina Wadia.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-12-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6043141|Q6043141]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 449
| [[സുകന്യ കുൽക്കർണി]]
| [[പ്രമാണം:Sukanya Kulkarni.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1968-12-23
|
|
|
| [[:d:Q23019136|Q23019136]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 450
| [[ഷർബാനി മുഖർജി]]
| [[പ്രമാണം:Sharbani Mukherjee 2005 - still 1240.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7489442|Q7489442]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 451
| [[Tripti Nadakar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-01-02
|
| [[ഡാർജിലിങ്|ഡാർജിലിംഗ്]]
|
| [[:d:Q7843809|Q7843809]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 452
| [[Pinky Rajput]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-01-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7196247|Q7196247]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 453
| [[Pallavi Joshi]]
| [[പ്രമാണം:Pallavi Joshi and Tanvi Azmi at Success bash of 'Hate Story' (8).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-04-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7127781|Q7127781]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 454
| [[Piya Sengupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-06-09
|
|
|
| [[:d:Q21066811|Q21066811]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 455
| [[Manjeet Kullar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-06-28
|
|
|
| [[:d:Q6750370|Q6750370]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 456
| [[Pratibha Sinha]]
| [[പ്രമാണം:PratibhaSinha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-07-04
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7238684|Q7238684]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 457
| [[അശ്വിനി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-07-14
| 2012-09-23
| [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]]
|
| [[:d:Q16019284|Q16019284]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 458
| [[Mandakini]]
| [[പ്രമാണം:Mandakini01.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-07-30<br/>1963-07-30
|
| [[മീററ്റ്]]
|
| [[:d:Q337434|Q337434]]
| 29
|-
| style='text-align:right'| 459
| [[Poonam Jhawer]]
| [[പ്രമാണം:Poonam Jhawer.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-08-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7228696|Q7228696]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 460
| [[Alka Kaushal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-09-02
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q18638586|Q18638586]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 461
| [[Satabdi Roy]]
| [[പ്രമാണം:Shatabdi Roy.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-10-05
|
| [[Agarpara]]
|
| [[:d:Q7425857|Q7425857]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 462
| [[Nishigandha Wad]]
| [[പ്രമാണം:Nishigandha Wad.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-10-11
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7040540|Q7040540]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 463
| [[Sunita Rajwar]]
| [[പ്രമാണം:Sunita Rajwar in February 2020.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-11-06
|
| [[ബറേലി]]
|
| [[:d:Q16206736|Q16206736]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 464
| [[Shilpa Shirodkar]]
| [[പ്രമാണം:ShilpaShirodkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-11-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7496767|Q7496767]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 465
| [[സ്മിത നായർ ജെയിൻ]]
| [[പ്രമാണം:Smita Nair Jain speaking at Nasscom.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-11-20
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q18126169|Q18126169]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 466
| [[Seema Rahmani]]
| [[പ്രമാണം:Seema Rahmani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-12-03
|
| [[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റ്]]
|
| [[:d:Q20870055|Q20870055]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 467
| [[Nimisha Vakharia]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1969-12-31
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16832126|Q16832126]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 468
| [[K.Sujatha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970s
| 2007-06-25
|
|
| [[:d:Q12688702|Q12688702]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 469
| [[Maheswari]]
| [[പ്രമാണം:Mahe wiki.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-01
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6733904|Q6733904]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 470
| [[Chandrayee Ghosh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5071477|Q5071477]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 471
| [[Jayati Bhatia]]
| [[പ്രമാണം:Jayati Bhatia 1.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q6167690|Q6167690]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 472
| [[Manjula Ghattamaneni]]
| [[പ്രമാണം:Manjula Indira Productions.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6750446|Q6750446]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 473
| [[ഊഹ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-01-01
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7532422|Q7532422]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 474
| [[Thangjam Manorama]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
| 2004-07-11
|
|
| [[:d:Q15734820|Q15734820]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 475
| [[Sheeba Akashdeep]]
| [[പ്രമാണം:Sheeba Akashdeep, 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16727187|Q16727187]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 476
| [[Chanda Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
|
|
|
| [[:d:Q66816607|Q66816607]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 477
| [[Sunetra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970
|
|
|
| [[:d:Q67654543|Q67654543]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 478
| [[Dolly Bindra]]
| [[പ്രമാണം:Dolly bindra colors indian telly awards cropped.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-01-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5289323|Q5289323]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 479
| [[Ashwini Kalsekar]]
| [[പ്രമാണം:Ashwini Kalsekar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-01-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4806201|Q4806201]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 480
| [[Aparajita Auddy]]
| [[പ്രമാണം:Aparajita Auddy (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-02-02
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q4779118|Q4779118]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 481
| [[Chumki Chowdhury]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-02-06
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q18685433|Q18685433]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 482
| [[Dolon Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-02-22
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5289472|Q5289472]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 483
| [[Mona Ambegaonkar]]
| [[പ്രമാണം:Mona Ambegaonkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-03-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6897636|Q6897636]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 484
| [[പ്രിയ (Q16201721)|പ്രിയ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-03-21
|
|
|
| [[:d:Q16201721|Q16201721]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 485
| [[Indrani Dutta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-04-06
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16728729|Q16728729]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 486
| [[Neelu Vaghela]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-04-15
|
| [[രാജസ്ഥാൻ]]
|
| [[:d:Q6986823|Q6986823]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 487
| [[Neha Joshi (TV actress)]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-06-21
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q6987750|Q6987750]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 488
| [[Anu Hasan]]
| [[പ്രമാണം:Anu Hasan2.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-07-15
|
| [[തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|
| [[:d:Q3530637|Q3530637]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 489
| [[നിവേദിത ഭട്ടാചാര്യ]]
| [[പ്രമാണം:Nivedita Bhattacharya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-07-21
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q7041763|Q7041763]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 490
| [[Deepshika]]
| [[പ്രമാണം:Deepshikha walks for Manish Malhotra & Shaina NC's show for CPAA 08.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-08-02<br/>1977-01-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5250647|Q5250647]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 491
| [[Sagarika Mukherjee]]
| [[പ്രമാണം:Sagarika13.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-09-04
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q7399059|Q7399059]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 492
| [[Parminder Gill]]
| [[പ്രമാണം:Parminder Gill1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-09-16
|
| [[ലുധിയാന ജില്ല]]
|
| [[:d:Q61059217|Q61059217]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 493
| [[Shikha Swaroop]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-10-23
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7496575|Q7496575]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 494
| [[Kashmira Shah]]
| [[പ്രമാണം:Kashmera Shah in 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-12-02<br/>1971-12-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6374451|Q6374451]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 495
| [[Namrata Sawhney]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-12-14
|
| [[പട്ട്യാല]]
|
| [[:d:Q6962052|Q6962052]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 496
| [[Meena Menon]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970-12-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6807588|Q6807588]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 497
| [[Ekta Sohini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16202541|Q16202541]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 498
| [[Ritu Shivpuri]]
| [[പ്രമാണം:Ritu Shivpuri graces Rebecca Dewan’s fashion show (11) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-01-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q15693767|Q15693767]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 499
| [[നിരോഷ]]
| [[പ്രമാണം:Nirosha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-01-23
|
| [[കൊളംബോ]]
|
| [[:d:Q13653610|Q13653610]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 500
| [[Shaheen Ahmed]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-02
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q12454107|Q12454107]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 501
| [[Indira Krishnan]]
| [[പ്രമാണം:Indira Krishnan All India Achievers Awards.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-03-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q121358969|Q121358969]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 502
| [[Yamini Singh]]
| [[പ്രമാണം:YaminiSingh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-03-20
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q28170401|Q28170401]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 503
| [[Sriranjini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-06-01
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q16202614|Q16202614]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 504
| [[Sonal Jha]]
| [[പ്രമാണം:Sonal Jha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-07-29
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q55177844|Q55177844]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 505
| [[Sreelekha Mitra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-08-30<br/>1975-08-30
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q13729015|Q13729015]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 506
| [[Sulekha Talwalkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-10-08
|
|
|
| [[:d:Q7636145|Q7636145]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 507
| [[Mounika]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-10-20
|
|
|
| [[:d:Q19321759|Q19321759]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 508
| [[Meghna Malik]]
| [[പ്രമാണം:Meghna malik.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-10-28<br/>1971-10-03
|
| [[സോണിപത്]]
|
| [[:d:Q4277747|Q4277747]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 509
| [[Shalini Arora]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-11-09
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q7487228|Q7487228]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 510
| [[M ഹീര രാജഗോപാൽ]]
| [[പ്രമാണം:Heera-rajagopal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1971-12-29
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q5698080|Q5698080]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 511
| [[Sindhu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972
| 2005-01-06
|
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q19665157|Q19665157]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 512
| [[Rajita]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972
|
| [[Kakinada]]
|
| [[:d:Q31496246|Q31496246]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 513
| [[Ashwini Ekbote]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-01-05
| 2016-10-22
| [[പൂണെ]]
| [[പൂണെ]]
| [[:d:Q51834779|Q51834779]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 514
| [[Suchitra Bandekar]]
| [[പ്രമാണം:Suchitra Bandekar with Aadesh Bandekar.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-01-07
|
|
|
| [[:d:Q13122012|Q13122012]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 515
| [[Sandali Sinha]]
| [[പ്രമാണം:SandaliSinha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-01-11
|
| [[Muzaffarpur]]
|
| [[:d:Q7415964|Q7415964]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 516
| [[Maria Goretti]]
| [[പ്രമാണം:MariaGorettiVJ.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-01-26
|
| [[ഗോവ]]
|
| [[:d:Q6761233|Q6761233]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 517
| [[Nilanjana Sengupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-02-21<br/>1979-02-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16202260|Q16202260]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 518
| [[തനാസ് ഇറാനി]]
| [[പ്രമാണം:Tanaaz-Irani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-04-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7682187|Q7682187]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 519
| [[Anjala Zaveri]]
| [[പ്രമാണം:AnjalaZaveri.jpg|center|50px]]
| ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1972-04-20
|
| [[ലണ്ടൻ]]
|
| [[:d:Q3531931|Q3531931]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 520
| [[Ashwini Bhave]]
| [[പ്രമാണം:AshwiniBhave.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-05-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4806199|Q4806199]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 521
| [[Anjali Sudhakar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-05-22
|
| [[Kanakapura]]
|
| [[:d:Q4765740|Q4765740]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 522
| [[Gulfam Khan]]
| [[പ്രമാണം:Gulfam Khan Portrait.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-06-06
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16200740|Q16200740]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 523
| [[Sonam]]
| [[പ്രമാണം:Sonam Khan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-09-02
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7560776|Q7560776]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 524
| [[Rasika Joshi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-09-12
| 2011-07-07
| [[മുംബൈ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7295046|Q7295046]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 525
| [[Jaya Bhattacharya]]
| [[പ്രമാണം:Jaya Bhattacharya in 2015.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-09-19<br/>1978-07-01
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q16199248|Q16199248]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 526
| [[നികി അനേജ വാലിയ]]
| [[പ്രമാണം:Niki Walia.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-09-26
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16258538|Q16258538]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 527
| [[Deepa Parab]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-10-31
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16201561|Q16201561]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 528
| [[Ravali]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1972-12-22
|
| [[Gudivada]]
|
| [[:d:Q7296308|Q7296308]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 529
| [[Radhika Vaz]]
| [[പ്രമാണം:Radhika Vaz, 2017 (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q21066657|Q21066657]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 530
| [[Sheeba Chaddha]]
| [[പ്രമാണം:Sheeba Chaddha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16200046|Q16200046]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 531
| [[ഫർഹീൻ]]
| [[പ്രമാണം:Farheen mam.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q16200332|Q16200332]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 532
| [[Sharvani Pillai]]
| [[പ്രമാണം:Sharvani Pillai.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16734541|Q16734541]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 533
| [[Rethika Srinivas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q20685290|Q20685290]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 534
| [[Sakshi Tanwar]]
| [[പ്രമാണം:Sakshi Tanwar graces the Ganesha puja at Ekta Kapoor’s house (05) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-01-12
|
| [[Alwar]]
|
| [[:d:Q2003940|Q2003940]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 535
| [[Bhaswati Basu]]
| [[പ്രമാണം:Bhaswati Basu.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-03-05
|
|
|
| [[:d:Q55409221|Q55409221]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 536
| [[Bidipta Chakraborty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-06-06
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q4904175|Q4904175]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 537
| [[ഈശ്വരി റാവു]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-06-13
|
| [[Peddapuram mandal]]
|
| [[:d:Q5331053|Q5331053]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 538
| [[Suman Ranganathan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-07-26
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7636937|Q7636937]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 539
| [[Malashri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-08-10
|
| [[ചെന്നൈ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q10980180|Q10980180]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 540
| [[രേഷം തിപ്നിസ്]]
| [[പ്രമാണം:Resham Tipnis (cropped) attending the launch of Sai Deodhar & Shakti Anand ‘Thoughtrain Entertainment’.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-08-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16214589|Q16214589]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 541
| [[Delnaaz Irani]]
| [[പ്രമാണം:Delnaaz Paul at the opening of Fluke store.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-09-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5254296|Q5254296]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 542
| [[Richa Ahuja]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-09-16
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q17505034|Q17505034]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 543
| [[Sujatha Sivakumar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-09-27
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q22683046|Q22683046]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 544
| [[സലീമാ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-11-04
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q16202034|Q16202034]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 545
| [[Kavita Lad]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1973-11-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q893134|Q893134]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 546
| [[Arpita Pal]]
| [[പ്രമാണം:Arpita Pal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q4795753|Q4795753]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 547
| [[అపూర్వ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974
|
|
|
| [[:d:Q12990404|Q12990404]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 548
| [[റാണി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974
|
|
|
| [[:d:Q16344092|Q16344092]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 549
| [[Abhilasha Patil]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974
| 2021-05-04
|
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q106707972|Q106707972]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 550
| [[Malini Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-01-05<br/>1965-01-05
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16202316|Q16202316]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 551
| [[Savitha Reddy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-01-14
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7428358|Q7428358]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 552
| [[Manasi Salvi]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Salvi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-01-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q2190753|Q2190753]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 553
| [[Indrani Mukherjee]]
| [[പ്രമാണം:Indrani Mukherjee.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-01-25
|
| [[അസൻസോൾ]]
|
| [[:d:Q62267046|Q62267046]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 554
| [[ശ്രുതി രാജ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-02-25
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7504339|Q7504339]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 555
| [[പ്രഗതി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-03-17
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7237601|Q7237601]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 556
| [[രൂപ ശ്രീ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-03-27
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q18085653|Q18085653]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 557
| [[കസ്തൂരി (Q6374806)|കസ്തൂരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-05-01
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6374806|Q6374806]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 558
| [[Aditi Gowitrikar]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Gowitrikar graces H&M’s store launch in Mumbai (17) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-05-21<br/>1976-05-21
|
| [[പൻവേൽ]]
|
| [[:d:Q3531155|Q3531155]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 559
| [[Adita Wahi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-06-03
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q18211758|Q18211758]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 560
| [[Govindini Murty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-06-20
|
| [[മണിപ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q5589918|Q5589918]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 561
| [[Gautami Kapoor]]
| [[പ്രമാണം:Gautami.Kapoor.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-06-21
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q16730577|Q16730577]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 562
| [[Barkha Madan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-08-17
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q16201002|Q16201002]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 563
| [[Purbi Joshi]]
| [[പ്രമാണം:Purbi Joshi at the shooting of music video for ‘Damadamm!’.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-08-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7260894|Q7260894]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 564
| [[വൈഷ്ണവി മഹന്ത്]]
| [[പ്രമാണം:Vaishnavi Mahant.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-09-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7908874|Q7908874]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 565
| [[Janaki Sabesh]]
| [[പ്രമാണം:Janaki Sabesh Image.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-09-23
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q6150715|Q6150715]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 566
| [[Rakshanda Khan]]
| [[പ്രമാണം:Rakhsandha khan1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-09-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7286781|Q7286781]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 567
| [[Sonali Kulkarni]]
| [[പ്രമാണം:Sonali Kulkarni graces the News18 Reel Movie Awards 2018 (10) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-11-03
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q1407499|Q1407499]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 568
| [[Simone Singh]]
| [[പ്രമാണം:SimoneSingh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-11-10
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q7520416|Q7520416]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 569
| [[Sabitha Jayaraj]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-11-10
|
|
|
| [[:d:Q52634159|Q52634159]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 570
| [[Yuvarani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-11-30
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16203011|Q16203011]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 571
| [[Anupama Kumar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1974-12-04
|
| [[കോയമ്പത്തൂർ]]
|
| [[:d:Q4777839|Q4777839]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 572
| [[Uma Riyaz Khan]]
| [[പ്രമാണം:Uma Riyaz Khan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7881028|Q7881028]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 573
| [[Bhavana]]
| [[പ്രമാണം:Bhavana (Kannada actress) (01).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1970s
|
| [[ദാവൺഗരെ]]
|
| [[:d:Q16200004|Q16200004]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 574
| [[Rupal Patel]]
| [[പ്രമാണം:Rupalpatel.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-01-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18638590|Q18638590]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 575
| [[സുപ്രിയ കാർണിക്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-03-13
|
|
|
| [[:d:Q16198893|Q16198893]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 576
| [[സുമ കനകല]]
| [[പ്രമാണം:Suma Kanakala.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-03-22
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q7636907|Q7636907]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 577
| [[സന്ധ്യ മ്രിദുൽ]]
| [[പ്രമാണം:Sandhya Mridul at an event at Koh hosted by Shruti Seth 06.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-03-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q1396281|Q1396281]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 578
| [[Rajeshwari Sachdev]]
| [[പ്രമാണം:Rajeshwari Sachdev.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-04-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7286105|Q7286105]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 579
| [[Neha]]
| [[പ്രമാണം:NehaBajpai.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-04-18
|
| [[Nanded]]
|
| [[:d:Q7460032|Q7460032]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 580
| [[Gargi Roychowdhury]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-04-24
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q17332332|Q17332332]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 581
| [[ഭുവനേശ്വരി (Q18124379)|ഭുവനേശ്വരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-06-04
|
| [[Chittoor]]
|
| [[:d:Q18124379|Q18124379]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 582
| [[Deepa Venkat]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-06-11<br/>1974
|
|
|
| [[:d:Q5250473|Q5250473]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 583
| [[Upasana Singh]]
| [[പ്രമാണം:UpasanaSingh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-06-29
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q7898180|Q7898180]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 584
| [[സുഭശ്രി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-07-18
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7631263|Q7631263]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 585
| [[Lata Sabharwal]]
| [[പ്രമാണം:Lataa Saberwal cropped.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-08-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6495046|Q6495046]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 586
| [[Dolly Sohi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-09-15
| 2024-03-08
| [[അമൃത്സർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q26997337|Q26997337]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 587
| [[ശ്രുതി (Q7504343)|ശ്രുതി]]
| [[പ്രമാണം:Shruti (Apr, 2016).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-09-18
|
| [[Hassan]]
|
| [[:d:Q7504343|Q7504343]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 588
| [[Jayasri Rachakonda]]
| [[പ്രമാണം:Jayasri Rachakonda.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-10-12
|
| [[Ramagundam]]
|
| [[:d:Q97674107|Q97674107]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 589
| [[Pallavi Pradhan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-10-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q42610846|Q42610846]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 590
| [[Bhavana Balsavar]]
| [[പ്രമാണം:Bhavana Balsaver,Shobha Khote at The Aap Ki Awaz Award 2012 (4).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-10-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16199949|Q16199949]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 591
| [[Meghna Reddy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-10-24
|
| [[രാജമന്ദ്രി]]
|
| [[:d:Q4974267|Q4974267]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 592
| [[Rukhsaar Rehman]]
| [[പ്രമാണം:Rukhsar image.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-10-29
|
| [[Rampur]]
|
| [[:d:Q19059651|Q19059651]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 593
| [[Tara Deshpande]]
| [[പ്രമാണം:Tara Deshpande(1).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-12-09<br/>1975-12-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7685053|Q7685053]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 594
| [[വൈഭവി മർച്ചന്റ്]]
| [[പ്രമാണം:Vaibhavi Merchant don2 screening.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-12-17
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q245862|Q245862]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 595
| [[Mahi Gill]]
| [[പ്രമാണം:Mahi Gill Paan Singh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-12-19
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q487198|Q487198]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 596
| [[Shonali Nagrani]]
| [[പ്രമാണം:Shonali Nagrani at the launch of Watch Time's magazine 10.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1975-12-20
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7500361|Q7500361]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 597
| [[Shweta Kawatra]]
| [[പ്രമാണം:Shweta kawatra walks ramp.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7505875|Q7505875]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 598
| [[Deepali Joshi-Shah]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976
| 2012-01-27
| [[അജ്മീർ]]
| [[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റ്]]
| [[:d:Q4160503|Q4160503]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 599
| [[ശ്രീയ രമേഷ്]]
|
| നടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976
|
| [[കാസർഗോഡ്]]
|
| [[:d:Q27673476|Q27673476]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 600
| [[Shalini Kapoor Sagar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-01-04
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16202189|Q16202189]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 601
| [[Vandana Pathak]]
| [[പ്രമാണം:Vandana Pathak at Kehvatlal Parivar premiere.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-01-26
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q16734267|Q16734267]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 602
| [[Malavika Avinash]]
| [[പ്രമാണം:Malavika Avinash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-01-28
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6741434|Q6741434]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 603
| [[Priya Sachdev]]
| [[പ്രമാണം:Priya Sachdev Kapur, wife of sanjay kapur.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-02-21
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7246478|Q7246478]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 604
| [[Manasi Joshi Roy]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Joshi Roy.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-03-23
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q26702554|Q26702554]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 605
| [[Smita Saravade]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-05-12
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q7544827|Q7544827]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 606
| [[ചായ സിംഗ്]]
| [[പ്രമാണം:Chaya Singh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-05-16
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q5088608|Q5088608]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 607
| [[Poonam Narula]]
| [[പ്രമാണം:Poonam Goel (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-06-03
|
|
|
| [[:d:Q21062558|Q21062558]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 608
| [[Sangita Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Sangeeta Ghosh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-08-18
|
| [[Shivpuri]]
|
| [[:d:Q7417916|Q7417916]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 609
| [[Chitrangada Singh]]
| [[പ്രമാണം:Chitrangada Singh at FBB Femina Miss India 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-08-30<br/>1976-03-28
|
| [[ജോധ്പുർ]]
|
| [[:d:Q5102344|Q5102344]]
| 29
|-
| style='text-align:right'| 610
| [[Suchita Trivedi]]
| [[പ്രമാണം:Suchita Trivedi in 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-09-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16751660|Q16751660]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 611
| [[Lakshmi Manchu]]
| [[പ്രമാണം:Lakshmi Manchu.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-10-08
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6479877|Q6479877]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 612
| [[Queen Hazarika]]
| [[പ്രമാണം:Queen Hazarika at a video shoot in Bangalore (April, 2015).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-10-16
|
| [[North Lakhimpur]]
|
| [[:d:Q19896001|Q19896001]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 613
| [[Dipannita Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Celebrities at Manish Malhotra - Lilavati Save & Empower Girl Child show (8).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-11-02
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q5279710|Q5279710]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 614
| [[പ്യുമൊരി മേത്ത ഘോഷ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-11-23
|
| [[Solapur]]
|
| [[:d:Q23038212|Q23038212]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 615
| [[Nethra Raghuraman]]
| [[പ്രമാണം:Nethra Raghuraman graces the launch of Olive's new menu.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-11-29
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q16216019|Q16216019]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 616
| [[Bindu De Stoppani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1976-12-19
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q863662|Q863662]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 617
| [[Devadarshini]]
| [[പ്രമാണം:Devadarshini.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-01-01
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q140660|Q140660]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 618
| [[പ്രേമ]]
| [[പ്രമാണം:Prema.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-01-06
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7240187|Q7240187]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 619
| [[Smita Bansal]]
| [[പ്രമാണം:Smita Bansal graces The Global Peace Initiative 2015 (47).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-02-21
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q2003885|Q2003885]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 620
| [[Shilpa Tulaskar]]
| [[പ്രമാണം:Shilpa Tulaskar.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-03-10
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q7496770|Q7496770]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 621
| [[Kartika Rane]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-03-17
|
|
|
| [[:d:Q6373558|Q6373558]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 622
| [[ഗായത്രി ജോഷി]]
| [[പ്രമാണം:Gayatri Joshi in 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-03-20
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q467074|Q467074]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 623
| [[Rupali Ganguly]]
| [[പ്രമാണം:Rupali Ganguly at CID Veerta Awards 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-04-05
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7380199|Q7380199]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 624
| [[Sakshi Shivanand]]
| [[പ്രമാണം:Sakshi Shivanand Image.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-04-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7403092|Q7403092]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 625
| [[Debolina Dutta]]
| [[പ്രമാണം:Debolina Dutta 2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-04-20
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5248128|Q5248128]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 626
| [[Rajashree]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-04-29
|
|
|
| [[:d:Q16201849|Q16201849]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 627
| [[Sheetal Agashe]]
| [[പ്രമാണം:Sheetal-agashe-femina-award-2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-05-17
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q27854128|Q27854128]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 628
| [[Samata Das]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-06-07
|
| [[ധാക്ക|ഢാക്ക]]
|
| [[:d:Q16200218|Q16200218]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 629
| [[സുഗന്ധ ഗാർഗ്]]
| [[പ്രമാണം:Sugandha Garg.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-06-13
|
| [[മീററ്റ്]]
|
| [[:d:Q7634701|Q7634701]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 630
| [[Mukti Mohan]]
| [[പ്രമാണം:Mukti Mohan at celebrations for World Dance Day 3 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-06-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6933626|Q6933626]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 631
| [[Zehra Naqvi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1977-07-05
|
|
|
| [[:d:Q17198947|Q17198947]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 632
| [[Raageshwari]]
| [[പ്രമാണം:Raageshwari.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-07-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q2040478|Q2040478]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 633
| [[Rinke Khanna]]
| [[പ്രമാണം:Rinke Khanna.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-07-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7335045|Q7335045]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 634
| [[Shilpa Shinde]]
| [[പ്രമാണം:Shilpa-Shinde-snapped-at-the-media-interaction-6.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16832103|Q16832103]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 635
| [[Niruta Singh]]
| [[പ്രമാണം:Niruta-Singh-14.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[നേപ്പാൾ]]
| 1977-08-12
|
| [[ഡാർജിലിങ്|ഡാർജിലിംഗ്]]
|
| [[:d:Q7040121|Q7040121]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 636
| [[രമ്യ ശ്രീ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-08-15
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q7290395|Q7290395]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 637
| [[Achint Kaur]]
| [[പ്രമാണം:Achint Kaur.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-09-05
|
| [[മീററ്റ്]]
|
| [[:d:Q4673791|Q4673791]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 638
| [[Gauri Pradhan Tejwani]]
| [[പ്രമാണം:Gauri pradhan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-09-16
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q5527775|Q5527775]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 639
| [[Priyanka Upendra]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Upendra 1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-11-09
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7246515|Q7246515]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 640
| [[Shruti Seth]]
| [[പ്രമാണം:Premiere of 'Rock Of Ages' 11 Shruti Seth.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-12-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3765263|Q3765263]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 641
| [[Gauri Karnik]]
| [[പ്രമാണം:GauriKarnik.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1977-12-20
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q5527769|Q5527769]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 642
| [[വിനീത]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978
|
| [[തമിഴ്നാട്]]
|
| [[:d:Q7932417|Q7932417]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 643
| [[Mamilla Shailaja Priya]]
| [[പ്രമാണം:Mamilla Shailaja Priya and family.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978
|
| [[Bapatla]]
|
| [[:d:Q6745678|Q6745678]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 644
| [[Nigaar Khan]]
| [[പ്രമാണം:Nigaar Khan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7032158|Q7032158]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 645
| [[Jyoti Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978
|
|
|
| [[:d:Q15724164|Q15724164]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 646
| [[അനുഷ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-03-04
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q18589263|Q18589263]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 647
| [[Ayesha Dharker]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-03-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q1976975|Q1976975]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 648
| [[Bhargavi Chirmule]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-03-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4901279|Q4901279]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 649
| [[Narayani Shastri]]
| [[പ്രമാണം:Naryani shastri spa launch.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-04-16
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q6965558|Q6965558]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 650
| [[Additi Gupta]]
| [[പ്രമാണം:Additi Gupta at the launch of Zara Nachke Dikha 2 in 2010.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-04-20
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q4681309|Q4681309]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 651
| [[Mona Ghosh Shetty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-04-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6897670|Q6897670]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 652
| [[Sunitha Upadrashta]]
| [[പ്രമാണം:Sunitha film fare.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-05-10
|
| [[ഗുണ്ടൂർ]]
|
| [[:d:Q2917149|Q2917149]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 653
| [[Satya Krishnan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-05-11
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7426866|Q7426866]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 654
| [[Priyadarshini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-06-04
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7246485|Q7246485]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 655
| [[Neha Mehta]]
| [[പ്രമാണം:Nehamehta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-06-09
|
| [[Patan]]
|
| [[:d:Q16732433|Q16732433]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 656
| [[Jasveer Kaur]]
| [[പ്രമാണം:Jasveer Kaur at launch of Telly Calendar 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-06-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q17198237|Q17198237]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 657
| [[Kamalika Banerjee]]
| [[പ്രമാണം:Kamolika Di Jan 2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-07
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6355716|Q6355716]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 658
| [[Urvashi Dholakia]]
| [[പ്രമാണം:Urvashi Dholakia in 2020 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-07-09<br/>1979-07-09
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7214157|Q7214157]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 659
| [[Maanu]]
| [[പ്രമാണം:Maanu.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-07-23
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q13152205|Q13152205]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 660
| [[ചിത്ര ഷെനോയ്]]
| [[പ്രമാണം:Chitra Shenoy.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-07-24
|
| [[Hassan]]
|
| [[:d:Q18589140|Q18589140]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 661
| [[റീ സെൻ]]
| [[പ്രമാണം:Rii Sen at Berlinale 2011 (crop).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-07-26
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7333918|Q7333918]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 662
| [[Disha Vakani]]
| [[പ്രമാണം:Disha Wakani on the sets of KBC 07.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-08-17
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q5282199|Q5282199]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 663
| [[Dr. Sharmila]]
| [[പ്രമാണം:Dr. Sharmila Kothandaraman.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-08-17
|
|
|
| [[:d:Q5304387|Q5304387]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 664
| [[മേഘ്ന നായിഡു]]
| [[പ്രമാണം:Meghna Naidu at Press conference of Rivaaz (5).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-09-19<br/>1980-09-19
|
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q6809083|Q6809083]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 665
| [[Swathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-10-23
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q7654025|Q7654025]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 666
| [[Vinodhini Vaidyanathan]]
| [[പ്രമാണം:Actress Vinodhini.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-11-02
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q17584126|Q17584126]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 667
| [[Keerthi Reddy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-11-17
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q6383306|Q6383306]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 668
| [[Koel Purie]]
| [[പ്രമാണം:Koel Purie.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-11-25
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q3816132|Q3816132]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 669
| [[Jennifer Mistry Bansiwal]]
| [[പ്രമാണം:Jennifer mistry.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-11-27
|
| [[ജബൽപൂർ]]
|
| [[:d:Q6178630|Q6178630]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 670
| [[Carol Gracias]]
| [[പ്രമാണം:Carol at mod'art fashion show.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1978-12-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5044344|Q5044344]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 671
| [[Zerifa Wahid]]
| [[പ്രമാണം:Zerifa Wahid.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q2681568|Q2681568]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 672
| [[Lima Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-01-01
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q123764599|Q123764599]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 673
| [[Malavika Shivpuri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-01-07
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q6741435|Q6741435]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 674
| [[Shibani Kashyap]]
| [[പ്രമാണം:Shibani Kashyap at the Miss & Mrs Tiara 2018 contest.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-01-12
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7496022|Q7496022]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 675
| [[Rekha Vedavyas]]
| [[പ്രമാണം:Rekha Vedavyas.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-01-24
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7310617|Q7310617]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 676
| [[Vandana Vithlani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-01-26
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q31173548|Q31173548]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 677
| [[Vibhavari Deshpande]]
| [[പ്രമാണം:Vibhavari Deshpande.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-02-01
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q4279645|Q4279645]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 678
| [[Mahek Chahal]]
| [[പ്രമാണം:Mahek chahal super fight league event.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[നോർവെ]]
| 1979-02-01
|
| [[നോർവെ]]
|
| [[:d:Q6733711|Q6733711]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 679
| [[പവിത്ര ലോകേഷ്]]
| [[പ്രമാണം:Pavitra Lokesh (2023) 03.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-02-20
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q25004445|Q25004445]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 680
| [[Karen David]]
| [[പ്രമാണം:Karen David by Gage Skidmore.jpg|center|50px]]
| ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കാനഡ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1979-04-15
|
| [[ഷില്ലോങ്ങ്]]
|
| [[:d:Q465981|Q465981]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 681
| [[Bhairavi Raichura]]
| [[പ്രമാണം:Bhairavi raichura colors indian telly awards cropped.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-04-20
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q2004042|Q2004042]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 682
| [[Moon Banerrjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-04-23
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q23939927|Q23939927]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 683
| [[Harini]]
| [[പ്രമാണം:Singer harini pic.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-04-30
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q3533050|Q3533050]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 684
| [[Amruta Subhash]]
| [[പ്രമാണം:Amruta Subhash 2.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-05-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q11457118|Q11457118]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 685
| [[അർച്ചന ഗുപ്ത]]
| [[പ്രമാണം:Archana gupta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-05-28
|
| [[ആഗ്ര]]
|
| [[:d:Q4785556|Q4785556]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 686
| [[ശ്വേത ഗുലാത്തി]]
| [[പ്രമാണം:Shweta Gulati Azaan Premiere.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-05-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7505874|Q7505874]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 687
| [[Roshini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-06-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q22280130|Q22280130]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 688
| [[തിലോത്തമ ഷോം]]
| [[പ്രമാണം:Tillotama Shome 01.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-06-25
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q2433720|Q2433720]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 689
| [[Vani Tripathi]]
| [[പ്രമാണം:Prasoon Joshi, Amish Tripathi, Yatindra Mishra, Vani Tripathi at the Panel Discussion on “Is contemporary Cinema Reflecting the Literature of Our Times”, during the 48th International Film Festival of India (IFFI-2017).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-07-04
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7914885|Q7914885]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 690
| [[Juhi Babbar]]
| [[പ്രമാണം:JuhiBabbar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-07-20
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q6305121|Q6305121]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 691
| [[Manyata Dutt]]
| [[പ്രമാണം:Manyata Dutt snapped at her birthday bash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-07-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q22950148|Q22950148]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 692
| [[Chandana Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-08-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5070947|Q5070947]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 693
| [[పద్మప్రియ భళ్లముడి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-08-11
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q47545138|Q47545138]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 694
| [[Kamya Panjabi]]
| [[പ്രമാണം:Kamya Panjabi 3rd Gold Awards 2010.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-08-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6359918|Q6359918]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 695
| [[Suchitra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-08-14
|
| [[ചെന്നൈ]]<br/>[[Mayiladuthurai]]
|
| [[:d:Q7632912|Q7632912]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 696
| [[Anu Choudhury]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-08-30<br/>1978-08-30
|
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
|
| [[:d:Q4777685|Q4777685]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 697
| [[Ishita Arun]]
| [[പ്രമാണം:Ishita Arun 2010 - still 113962 crop.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-09-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6080395|Q6080395]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 698
| [[Aanchal Kumar]]
| [[പ്രമാണം:Aanchal kumar chivas bash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-10-24
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q4661550|Q4661550]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 699
| [[റീമ ദെബ്നാദ്]]
| [[പ്രമാണം:Reema Debnath in Universal CityWalk Hollywood.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-11-13
|
| [[അഗർത്തല]]
|
| [[:d:Q16200225|Q16200225]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 700
| [[Menaka Lalwani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-11-13
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16727189|Q16727189]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 701
| [[Arunima Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1979-11-18
|
| [[Duliajan]]
|
| [[:d:Q4802270|Q4802270]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 702
| [[Nupur Mehta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7069964|Q7069964]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 703
| [[അനുയാ വൈ ഭഗവത്]]
| [[പ്രമാണം:AnuyaBhagwat.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980
|
| [[Emirate of Dubai]]
|
| [[:d:Q4777962|Q4777962]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 704
| [[Kanwal Toor]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980
|
|
|
| [[:d:Q6365725|Q6365725]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 705
| [[Surabhi Prabhavathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980
|
|
|
| [[:d:Q16340598|Q16340598]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 706
| [[Ekavali Khanna]]
| [[പ്രമാണം:Ekavali khanna.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-01-01
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q19561007|Q19561007]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 707
| [[Teejay Sidhu]]
| [[പ്രമാണം:Launch of men's wear 'Pegasus' 10 Teejay Sidhu.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-01-22
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q7694213|Q7694213]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 708
| [[Gurdeep Kohli]]
| [[പ്രമാണം:Arjun Punj, Gurdeep Kohli (cropped) - Gurdeep Kohli.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-01-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5619906|Q5619906]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 709
| [[Prachee Shah Pandya]]
| [[പ്രമാണം:Prachi Shah graces the Khidkiyaan movie festival launch (06) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-02-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7237298|Q7237298]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 710
| [[Arpita Pandey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-03-14
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q16197442|Q16197442]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 711
| [[കഞ്ചൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-04-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6360972|Q6360972]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 712
| [[Tapur Chatterjee]]
| [[പ്രമാണം:Tapur chatterji.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-04-24
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7684863|Q7684863]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 713
| [[Preeti Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-04-27
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q20684151|Q20684151]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 714
| [[മേഘ്ന ഗോൻകർ]]
| [[പ്രമാണം:Meghana Gaonkar (1).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-05-08
|
| [[ബെൽഗാം]]
|
| [[:d:Q6809048|Q6809048]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 715
| [[Trupti Bhoir]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-05-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16199195|Q16199195]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 716
| [[Koneenica Banerjee]]
| [[പ്രമാണം:Konineeca Banerjee.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-05-21
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6429073|Q6429073]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 717
| [[Karishma Randhawa]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-05-23
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q6371091|Q6371091]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 718
| [[Neelam Shirke]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-05-25
|
|
|
| [[:d:Q6986773|Q6986773]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 719
| [[Riva Bubber]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-07-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16206171|Q16206171]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 720
| [[Eva Shirali]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-07-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5414998|Q5414998]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 721
| [[Gungun Uprari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-07-16
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q16832074|Q16832074]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 722
| [[Sapna Sappu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-07-20
|
| [[നാസിക്]]
|
| [[:d:Q52515543|Q52515543]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 723
| [[Firdaus Dadi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-07-26
|
|
|
| [[:d:Q5451233|Q5451233]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 724
| [[രാസി]]
| [[പ്രമാണം:Raasi actress.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-07-29
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q6752177|Q6752177]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 725
| [[ഉദയ ഭാനു]]
| [[പ്രമാണം:Udaya Bhanu Midde.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-08-05
|
| [[Sultanabad]]
|
| [[:d:Q7876976|Q7876976]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 726
| [[Samidha Guru]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-08-06
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q20744678|Q20744678]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 727
| [[Nandini Singh]]
| [[പ്രമാണം:Nandini Singh Fashion show for girl child 05.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-08-07
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q16222341|Q16222341]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 728
| [[Tejaswini Kolhapure]]
| [[പ്രമാണം:Tejaswini Kolhapure.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-08-22
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q7695205|Q7695205]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 729
| [[Kanchana Moitra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-08-27
|
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q16201252|Q16201252]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 730
| [[Munisha Khatwani]]
| [[പ്രമാണം:Munisha khatwani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-09-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q12060994|Q12060994]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 731
| [[Ashmita Karnani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-09-29<br/>1985
|
| [[രാജസ്ഥാൻ]]
|
| [[:d:Q59522647|Q59522647]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 732
| [[ശ്വേത തിവാരി]]
| [[പ്രമാണം:Shweta at KKK finale.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-10-04
|
| [[Pratapgarh, Uttar Pradesh]]
|
| [[:d:Q467416|Q467416]]
| 27
|-
| style='text-align:right'| 733
| [[Paoli Dam]]
| [[പ്രമാണം:Paoli Dam saree image.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-10-04
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7132124|Q7132124]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 734
| [[ഇവാ ഗ്രോവർ]]
| [[പ്രമാണം:Eva Grover.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-10-08
|
|
|
| [[:d:Q5415060|Q5415060]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 735
| [[Sonali Chowdhury]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-10-13
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7560767|Q7560767]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 736
| [[Kavita Bajaj]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-10-18
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q6379280|Q6379280]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 737
| [[Poonam Joshi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-10-23
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16220979|Q16220979]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 738
| [[Roshni Chopra]]
| [[പ്രമാണം:Roshni Chopra graces Femina Beauty Awards 2017 (20) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-11-02<br/>1984-11-02
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7368842|Q7368842]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 739
| [[Tannishtha Chatterjee]]
| [[പ്രമാണം:Tannishtha Chatterjee at Premiere of 'The Forest' (3).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-11-23
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7683695|Q7683695]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 740
| [[Chriselle Almeida]]
| [[പ്രമാണം:Chriselle Almeida.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5108577|Q5108577]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 741
| [[Renu Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-04
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7313570|Q7313570]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 742
| [[Sambhavana Sheth]]
| [[പ്രമാണം:Sambhavna graces the Golden Jubilee celebrations of FWICE.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7409036|Q7409036]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 743
| [[സ്വസ്തിക മുഖർജി]]
| [[പ്രമാണം:Swastika Mukherjee - Kolkata 2015-10-10 5787.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-13
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7653993|Q7653993]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 744
| [[Juhi Parmar]]
| [[പ്രമാണം:Juhi parmar at vikas's wedding.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-14
|
| [[ഉജ്ജയിൻ]]
|
| [[:d:Q3633715|Q3633715]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 745
| [[Smita Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-16
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q7544829|Q7544829]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 746
| [[Karishma Modi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1980-12-26
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q6371090|Q6371090]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 747
| [[Shruti Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Shruti sharma forest success.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q3959831|Q3959831]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 748
| [[Kishwar Merchant]]
| [[പ്രമാണം:KishwarMerchant.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6416669|Q6416669]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 749
| [[Aditi Bhagwat]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Bhagwat, 2012.12.15 (01).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-01-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q20649334|Q20649334]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 750
| [[Monal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-01-26
| 2002-04-14
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q6897927|Q6897927]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 751
| [[Kavita Kaushik]]
| [[പ്രമാണം:Kavita kaushik colors indian telly awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-02-15
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q6379289|Q6379289]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 752
| [[Anuradha Mehta]]
| [[പ്രമാണം:Anumehta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-08
|
| [[Narasaraopet]]
|
| [[:d:Q4777873|Q4777873]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 753
| [[Shubhangi Atre Poorey]]
| [[പ്രമാണം:Shubhangi Atre Poorey.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-11
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q7504566|Q7504566]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 754
| [[Anita Hassanandani]]
| [[പ്രമാണം:Anita Hassanandani Reddy snapped promoting the film Bareilly Ki Barfi (02) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-14<br/>1980-04-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3633989|Q3633989]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 755
| [[സ്വർണമാല്യ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-22
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7653909|Q7653909]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 756
| [[Meghana Erande]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6809046|Q6809046]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 757
| [[Kanika Maheshwari]]
| [[പ്രമാണം:Kanica maheshwari colors indian telly awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-24
|
| [[അലിഗഢ്]]
|
| [[:d:Q16221424|Q16221424]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 758
| [[സുഹാസി ഗോരാധിയ ധർണി]]
| [[പ്രമാണം:Suhasi Dhami graces ‘Big Life OK Now Awards 2014’.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q2721590|Q2721590]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 759
| [[Surekha Vani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-04-29
|
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q7645618|Q7645618]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 760
| [[Vega Tamotia]]
| [[പ്രമാണം:Vega at the Audio release of 'Chittagong'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-05-07<br/>1985-05-07
|
| [[ഛത്തീസ്ഗഢ്|ഛത്തീസ്ഗഢ്]]
|
| [[:d:Q7918259|Q7918259]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 761
| [[Anjori Alagh]]
| [[പ്രമാണം:Anjori Alagh at the Charcoal-Houseproud.in launch 05.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-05-20
|
| [[ലുധിയാന]]
|
| [[:d:Q4765855|Q4765855]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 762
| [[Shenaz Treasurywala]]
| [[പ്രമാണം:Shenaz Treasuryvala graces the Polo match (02).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-06-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7494205|Q7494205]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 763
| [[Anupama Verma]]
| [[പ്രമാണം:Anupama Verma at the premiere of 'The Saint'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-07-02
|
|
|
| [[:d:Q4777840|Q4777840]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 764
| [[Sonal Sehgal]]
| [[പ്രമാണം:Premiere of 'Rock Of Ages' 10 Sonal Sehgal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-07-13
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q5381748|Q5381748]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 765
| [[ശാമ സിക്കന്ദർ]]
| [[പ്രമാണം:Shama Sikander in Mumbai 01.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-08-04
|
| [[Makrana]]
|
| [[:d:Q7487383|Q7487383]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 766
| [[Tanusree Chakraborty]]
| [[പ്രമാണം:Tanusree Chakraborty - Kolkata 2023-06-21 9476.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-08-06<br/>1984-08-06
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7683925|Q7683925]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 767
| [[Neha Devi Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-08-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6987736|Q6987736]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 768
| [[Ankita Bhargava Patel]]
| [[പ്രമാണം:Karan Patel and Ankita Karan Patel at Ganesha puja event.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-08-17
|
|
|
| [[:d:Q16146387|Q16146387]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 769
| [[Gauahar Khan]]
| [[പ്രമാണം:Gauahar Khan spotted at the 3rd Anniversary celebration.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-08-23<br/>1983-08-23
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q5527641|Q5527641]]
| 24
|-
| style='text-align:right'| 770
| [[Prathyusha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-08-29
| 2002-02-23
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
| [[:d:Q7238675|Q7238675]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 771
| [[Rinku Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Rinkughosh.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-08-30
|
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q16201971|Q16201971]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 772
| [[രാജശ്രീ താക്കൂർ]]
| [[പ്രമാണം:Rajshri Thakur in 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-09-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7286442|Q7286442]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 773
| [[Neena]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-10-02
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q20684952|Q20684952]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 774
| [[Mona Singh]]
| [[പ്രമാണം:Mona Singh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-10-08
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q6897722|Q6897722]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 775
| [[Aditi Sarangdhar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-10-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4683040|Q4683040]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 776
| [[Angana Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-10-28
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q18209921|Q18209921]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 777
| [[ഗായത്രി കഛ്രു]]
| [[പ്രമാണം:Gayatri Kachru.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-12-07
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q5528723|Q5528723]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 778
| [[Keerthi Chawla]]
| [[പ്രമാണം:Keerthi Chawla (cropped).JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-12-09
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q6383305|Q6383305]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 779
| [[Prastuti Parashar]]
| [[പ്രമാണം:Prastuti Porasor.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-12-15
|
| [[Jorhat]]
|
| [[:d:Q7238572|Q7238572]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 780
| [[Mannat Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1981-12-24
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q55955879|Q55955879]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 781
| [[Rubina Shergill]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982
| 2012-01-12
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q7376147|Q7376147]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 782
| [[Anusree Roy]]
| [[പ്രമാണം:Anusree Roy Profile Picture.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q14949627|Q14949627]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 783
| [[Ankitha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982
|
| [[Breach Candy]]
|
| [[:d:Q4766074|Q4766074]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 784
| [[Isaipriya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982
| 2009
| [[Neduntheevu]]
|
| [[:d:Q12982135|Q12982135]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 785
| [[Hemashree]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982
| 2012-10-09
| [[തുമകൂരു ജില്ല|തുംകൂർ ജില്ല]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q20880437|Q20880437]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 786
| [[Gayatri Mahanta]]
| [[പ്രമാണം:Gayatri.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-01-14
|
| [[Jamugurihat]]
|
| [[:d:Q19737357|Q19737357]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 787
| [[Shilpa Saklani]]
| [[പ്രമാണം:Shilpa Saklani in 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-01-20
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q7496766|Q7496766]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 788
| [[Asita Satapathy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-02-06
|
| [[Khordha]]
|
| [[:d:Q104922816|Q104922816]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 789
| [[Shilpa Shukla]]
| [[പ്രമാണം:ShilpaShukla.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-02-22
|
| [[വൈശാലി ജില്ല]]
|
| [[:d:Q7496769|Q7496769]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 790
| [[Ashlesha Sawant]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-03-14
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q17089032|Q17089032]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 791
| [[Prachi Save Sathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-03-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7237297|Q7237297]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 792
| [[ശില്ല്പി ശർമ]]
| [[പ്രമാണം:ShillpiSharma.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-03-26<br/>1978-06-10
|
| [[ലുധിയാന]]
|
| [[:d:Q7496685|Q7496685]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 793
| [[സോണിയ അഗർവാൾ]]
| [[പ്രമാണം:Sonia Agarwal at 62nd FFA (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-03-28
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q7561685|Q7561685]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 794
| [[Koel Mullick]]
| [[പ്രമാണം:Bengali actress Koel.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-04-28
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q402203|Q402203]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 795
| [[Ashita Dhawan]]
| [[പ്രമാണം:Ashita Dhawan in 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-05-23
|
|
|
| [[:d:Q4805162|Q4805162]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 796
| [[Kanchi Kaul]]
| [[പ്രമാണം:KanchiKaulSangeet.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-05-24
|
| [[സ്രീനഗർ|ശ്രീനഗർ]]
|
| [[:d:Q6361052|Q6361052]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 797
| [[Puja Gupta]]
| [[പ്രമാണം:Puja-Gupta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-05-26
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q16729508|Q16729508]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 798
| [[Kajal Nishad]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-06-01
|
| [[Bhachau]]
|
| [[:d:Q6348854|Q6348854]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 799
| [[Pallavi Kulkarni]]
| [[പ്രമാണം:Pallavi Kulkarni (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-06-15
|
|
|
| [[:d:Q7127775|Q7127775]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 800
| [[Muskaan Mehani]]
| [[പ്രമാണം:Muskaan Mihani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-06-26
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q6942733|Q6942733]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 801
| [[Nausheen Ali Sardar]]
| [[പ്രമാണം:Nausheen Sardar Ali1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-06-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6981411|Q6981411]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 802
| [[Madhuri Bhattacharya]]
| [[പ്രമാണം:MadhuriBhattacharya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-07-01
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q6727546|Q6727546]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 803
| [[Ami Trivedi]]
| [[പ്രമാണം:On the sets of Bajega Band Baaja.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-07-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4746097|Q4746097]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 804
| [[Jyoti Gauba]]
| [[പ്രമാണം:Jyoti Gauba.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-07-16
|
|
|
| [[:d:Q31632637|Q31632637]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 805
| [[Mayuri Kango]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-08-15
|
| [[ഔറംഗാബാദ്]]
|
| [[:d:Q6798131|Q6798131]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 806
| [[Mumaith Khan]]
| [[പ്രമാണം:Mumaith Khan at the first look launch of 'Fattu Saala'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-09-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6935255|Q6935255]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 807
| [[Sakshi Talwar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-09-02
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7403094|Q7403094]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 808
| [[Manava Naik]]
| [[പ്രമാണം:Manava Naik.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-09-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q12062287|Q12062287]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 809
| [[Rati Pandey]]
| [[പ്രമാണം:Sonu sood on the sets of Hitler Didi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-09-11
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q7295698|Q7295698]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 810
| [[Barsha Rani Bishaya]]
| [[പ്രമാണം:Barsha Rani Bishaya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-09-20
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q16246753|Q16246753]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 811
| [[രതി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-09-23
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q6122737|Q6122737]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 812
| [[Mrinalini Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Mrinalini Sharma at Kallista Spa opening (12).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-09-27
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q13650980|Q13650980]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 813
| [[Birbaha Hansda]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-10-08
|
| [[Ankro]]
|
| [[:d:Q61776706|Q61776706]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 814
| [[Nauheed Cyrusi]]
| [[പ്രമാണം:Nauheed Cyrusi at the unveil Blackberrys Spring Summer' 13 collection.jpg|center|50px]]
| ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-10-19
|
| [[ബെൽഫാസ്റ്റ്]]
|
| [[:d:Q6981172|Q6981172]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 815
| [[Nishita Goswami]]
| [[പ്രമാണം:Assamese film actress Nishita Goswami.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-10-19
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q17605971|Q17605971]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 816
| [[Nikunj Malik]]
| [[പ്രമാണം:Nikunj Malik at Shiana N C's ramp show to walk for the cause of cancer patients on 9th may 2014 2014-06-27 20-46.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-10-30
|
| [[ഗുഡ്ഗാവ്]]
|
| [[:d:Q16212395|Q16212395]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 817
| [[Dalljiet Kaur]]
| [[പ്രമാണം:Daljeet Kaur at Gold Awards 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-11-15
|
| [[ലുധിയാന]]
|
| [[:d:Q5211052|Q5211052]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 818
| [[Pooja Ruparel]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-11-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24701707|Q24701707]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 819
| [[Shefali Zariwala]]
| [[പ്രമാണം:Shefali Jariwala at Sunidhi Chauhan's wedding reception at Taj Lands End (35).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-11-24
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q7492558|Q7492558]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 820
| [[Sarah-Jane Dias]]
| [[പ്രമാണം:Sarah-Jane Dias on Day 3 of Lakme Fashion Week 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-12-03
|
| [[മസ്കറ്റ്]]
|
| [[:d:Q863846|Q863846]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 821
| [[Daisy Bopanna]]
| [[പ്രമാണം:Daisy bopanna ipl.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-12-04
|
| [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]]
|
| [[:d:Q5209694|Q5209694]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 822
| [[സോണാലി ഖരെ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-12-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7560769|Q7560769]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 823
| [[Ohanna Shivanand]]
| [[പ്രമാണം:Shilpa Anand On location shoot of film 'The Mall'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-12-10
|
| [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]]
|
| [[:d:Q7496760|Q7496760]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 824
| [[മൗലി ഗാംഗുലി]]
| [[പ്രമാണം:Mouli ganguly1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-12-15
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6918980|Q6918980]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 825
| [[Madhumita Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-12-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q110604405|Q110604405]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 826
| [[Gunn Kansara]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1982-12-22
|
|
|
| [[:d:Q16221764|Q16221764]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 827
| [[Bhargavi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983
| 2008-12-16
|
|
| [[:d:Q4901277|Q4901277]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 828
| [[മയൂരി (Q6797611)|മയൂരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983
| 2005-06-16
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q6797611|Q6797611]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 829
| [[Jupitora Bhuyan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q16110704|Q16110704]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 830
| [[Rupali Bhosale]]
| [[പ്രമാണം:Rupali bhosale at sunshine colony.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q17413627|Q17413627]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 831
| [[Sohm Kapila]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]
| 1983
|
| [[പത്താൻകോട്ട്]]
|
| [[:d:Q40992378|Q40992378]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 832
| [[Nikita Anand]]
| [[പ്രമാണം:Nikita anand.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q16149802|Q16149802]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 833
| [[Prarthana Behere]]
| [[പ്രമാണം:Prarthana Behere.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-01-05
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q7238427|Q7238427]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 834
| [[Preetha Vijayakumar]]
| [[പ്രമാണം:Preetha Vijayakumar 62nd Filmfare South Awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-01-10
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q1088653|Q1088653]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 835
| [[Pariva Pranati]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-03-18
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q16222392|Q16222392]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 836
| [[Sweta Keswani]]
| [[പ്രമാണം:A group photo of Ms Krunti Mazumdar, Shri Pravin Dabas & Ms Emily Hamilton of the film Mem Sahib during the 37th International Film Festival (IFFI-2006) in Panaji, Goa on November 27, 2006 (cropped) - Sweta Keswani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-03-23
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16206462|Q16206462]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 837
| [[Debina Bonnerjee]]
| [[പ്രമാണം:Debina Bonnerjee graces Alt Balaji’s Digital Awards 2018 (10) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-04-18
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5248100|Q5248100]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 838
| [[Smilie Suri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-04-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7544709|Q7544709]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 839
| [[Kulraj Randhawa]]
| [[പ്രമാണം:Kulraj at chaar din ki chandani hong kong premiere.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-05-16
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q6443214|Q6443214]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 840
| [[Deeya Chopra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-05-17
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q5251034|Q5251034]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 841
| [[Kaveri Jha]]
| [[പ്രമാണം:KaveriJha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-05-21
|
| [[Darbhanga]]
|
| [[:d:Q6379189|Q6379189]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 842
| [[Swati Bajpai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-05-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7654036|Q7654036]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 843
| [[Meera Chopra]]
| [[പ്രമാണം:Meera Chopra snapped at the launch of Jashn’s Fall-Winter 2018 Collection in Delhi (04) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-07-08
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q6807665|Q6807665]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 844
| [[Manjari Phadnis]]
| [[പ്രമാണം:ManjariFadnis.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-07-10
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6750364|Q6750364]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 845
| [[Leena Jumani]]
| [[പ്രമാണം:Lina Jumani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-07-16
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q6516344|Q6516344]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 846
| [[Sindhu Tolani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-07-19
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7522247|Q7522247]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 847
| [[Sonia Deepti]]
| [[പ്രമാണം:Sonia Deepti in the 9th Annual Day celebrations of Rainbow Concept School, Mahabubnagar, Telangana State (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-07-29
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q151505|Q151505]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 848
| [[Ashima Bhalla]]
| [[പ്രമാണം:Ashima Bhalla.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-08-03
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q4805088|Q4805088]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 849
| [[Melissa Pais]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-08-11
|
| [[ഗോവ]]
|
| [[:d:Q6812836|Q6812836]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 850
| [[Jennifer Kotwal]]
| [[പ്രമാണം:Jennifer Kotwal (2).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-08-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6178509|Q6178509]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 851
| [[Amrita Puri]]
| [[പ്രമാണം:Amrita Puri at '8th Annual Gemfields RioTinto Retail Jeweller India Awards 2012' meet 14.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-08-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4748678|Q4748678]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 852
| [[Aditi Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Dev Sharma promoting Saat Uchakkey.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-08-24
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q4683044|Q4683044]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 853
| [[Neelima Rani]]
| [[പ്രമാണം:Neelima recent casual pic.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-08-28
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q15608204|Q15608204]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 854
| [[Aparajita Ghosh Das]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-09
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q4779120|Q4779120]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 855
| [[Sanaya Irani]]
| [[പ്രമാണം:Sanaya Irani in 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-09-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7415555|Q7415555]]
| 32
|-
| style='text-align:right'| 856
| [[പൂനം കൗർ]]
| [[പ്രമാണം:Poonam Kaur.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-10-09
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7228697|Q7228697]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 857
| [[Julia Bliss]]
| [[പ്രമാണം:Julia bliss.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-10-20
|
| [[Omsk]]
|
| [[:d:Q21067194|Q21067194]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 858
| [[Navina Bole]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-10-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6982485|Q6982485]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 859
| [[Shalini Khanna]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-11-16
|
|
|
| [[:d:Q7487232|Q7487232]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 860
| [[Priyanka Kothari]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Kothari From The SRK, Urmila, Juhi & Chitrangda at 'I Am' National Award winning bash (26).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-11-30
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6113138|Q6113138]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 861
| [[പ്രഭ്ലീൻ സന്ധു]]
| [[പ്രമാണം:Prabhleen Sandhu (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-12-05
|
| [[Firozpur]]
|
| [[:d:Q7237252|Q7237252]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 862
| [[Karishma Tanna]]
| [[പ്രമാണം:Karishma Tanna at an event in Pali Hill.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1983-12-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6371092|Q6371092]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 863
| [[Priyanka Shah]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Shah at Rohhit Verma's sister Swati's birthday bash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7246509|Q7246509]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 864
| [[Sayali Bhagat]]
| [[പ്രമാണം:Sayali Bhagat's photoshoot for Manish Ranjan's collection 'Raga Tilang' 02 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-01-01
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q3951197|Q3951197]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 865
| [[गोपिका (अभिनेत्री)]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984
|
|
|
| [[:d:Q19806567|Q19806567]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 866
| [[രോഹിണി മറിയം ഇഡിക്കുള]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984
|
| [[നീരേറ്റുപുറം]]
|
| [[:d:Q21285223|Q21285223]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 867
| [[దేవి గ్రంథం]]
| [[പ്രമാണം:Devi gandham.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984
|
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q31502567|Q31502567]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 868
| [[Archana]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-01-02
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q99472081|Q99472081]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 869
| [[Shraddha Musale]]
| [[പ്രമാണം:Shraddha musale.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-01-07
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7503384|Q7503384]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 870
| [[Keerti Gaekwad Kelkar]]
| [[പ്രമാണം:Keerti Gaekwad Kelkar at Actress Akangsha Ranwat's birthday bash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-01-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6383309|Q6383309]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 871
| [[Sumana Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-01-27
|
|
|
| [[:d:Q7636943|Q7636943]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 872
| [[Neha Jhulka]]
| [[പ്രമാണം:Neha Jhulka at Star One's 'Dill Mill Gayye' party.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-01-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6987742|Q6987742]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 873
| [[Payel Sarkar]]
| [[പ്രമാണം:Payel Sarkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-02-10<br/>1978-02-10
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q793987|Q793987]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 874
| [[Lekha Washington]]
| [[പ്രമാണം:Lekha Washington.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-02-15
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6520599|Q6520599]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 875
| [[Divyadarshini]]
| [[പ്രമാണം:DD press meet.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-02-17
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q5284713|Q5284713]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 876
| [[Janvi Chheda]]
| [[പ്രമാണം:JanviChheda.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-02-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16231646|Q16231646]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 877
| [[Aarthi Aggarwal]]
| [[പ്രമാണം:Aarthi Agarwal.jpg|center|50px]]
| അമേരിക്കൻ ചലചിത്ര നടൻ
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-05
| 2015-06-06
| [[ന്യൂ ജെഴ്സി]]
| [[Atlantic City]]
| [[:d:Q4144488|Q4144488]]
| 30
|-
| style='text-align:right'| 878
| [[Pooja Misrra]]
| [[പ്രമാണം:Pooja Missra at a party hosted by Sanjay Bedia (6).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-11
|
| [[മുംഗർ]]
|
| [[:d:Q7228527|Q7228527]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 879
| [[Geeta Basra]]
| [[പ്രമാണം:Geeta Basra walks the ramp for Cotton Council show (7).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-13
|
| [[Portsmouth]]
|
| [[:d:Q5529942|Q5529942]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 880
| [[പൂജ രാമചന്ദ്രൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-22
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16165887|Q16165887]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 881
| [[Neha Kapur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-31
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q3874276|Q3874276]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 882
| [[Rakshita]]
| [[പ്രമാണം:Rakshitha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-03-31
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7286791|Q7286791]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 883
| [[Lakshmi Priyaa Chandramouli]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-04-09
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q16202894|Q16202894]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 884
| [[Sai Deodhar]]
| [[പ്രമാണം:Sai Deodhar at launch of Thoughtrain Entertainment.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-04-21
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7399780|Q7399780]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 885
| [[Natasha Suri]]
| [[പ്രമാണം:Natasha Suri Portrait.JPG|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-05-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3870701|Q3870701]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 886
| [[Nandini Jumani]]
| [[പ്രമാണം:Nandini Jumani at the Premiere of Y.M.I..jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-06-03
|
|
|
| [[:d:Q25681771|Q25681771]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 887
| [[Pakhi Tyrewala]]
| [[പ്രമാണം:Pakhi Tyrewala.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-06-06
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7125473|Q7125473]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 888
| [[Pallavi Subhash]]
| [[പ്രമാണം:Pallavi Subhash in 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-06-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7127782|Q7127782]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 889
| [[Neetu Chandra]]
| [[പ്രമാണം:Neetu Chandra snapped at the felicitation of P.V. Sindhu with Subrata Roy and Sahara India Pariwar (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-06-20
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q3535247|Q3535247]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 890
| [[Parignya Pandya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-06-22
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7137069|Q7137069]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 891
| [[ഭാരതി സിംഗ്]]
| [[പ്രമാണം:BhartiSingh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-07-03
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q4901322|Q4901322]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 892
| [[Shweta Tripathi]]
| [[പ്രമാണം:Shweta Tripathi at Critics' Choice Shorts & Series Awards 2019 (10).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-07-06<br/>1985-07-06
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7505885|Q7505885]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 893
| [[Hamisha Daryani Ahuja]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-07-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q112234138|Q112234138]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 894
| [[Urvashi Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Urvashi Sharma snapped at Sachiin Joshis bash-5 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-07-13
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7901588|Q7901588]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 895
| [[Anaitha Nair]]
| [[പ്രമാണം:Anaitha nair.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-07-19
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q4750943|Q4750943]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 896
| [[Sreeja Sadineni]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-07-29
|
|
|
| [[:d:Q47545132|Q47545132]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 897
| [[Ira Dubey]]
| [[പ്രമാണം:Ira Dubey at the special screening of 'M Cream'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-08-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6066032|Q6066032]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 898
| [[Barsha Priyadarshini]]
| [[പ്രമാണം:Barsha Priyadarshini.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-08-07
|
| [[കട്ടക്]]
|
| [[:d:Q4864991|Q4864991]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 899
| [[Surveen Chawla]]
| [[പ്രമാണം:Surveen Chawla celebrities grace Lux Golden Rose Awards 2016 in Mumbai (27) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-08-08
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q7647021|Q7647021]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 900
| [[മധുമിഥ]]
| [[പ്രമാണം:Actress Madhumitha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-08-20
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q15695391|Q15695391]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 901
| [[Shivani Surve]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-08-23
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7499339|Q7499339]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 902
| [[Ridheema Tiwari]]
| [[പ്രമാണം:Ridheema Tiwari in 2020.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-08-31
|
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q16832141|Q16832141]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 903
| [[Chhavi Mittal]]
| [[പ്രമാണം:Chhavi Mittal at Zee Rishtey Awards 2010 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-09-04
|
| [[ഗുഡ്ഗാവ്]]
|
| [[:d:Q16732697|Q16732697]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 904
| [[Amelie Panda]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-09-14
|
|
|
| [[:d:Q39972688|Q39972688]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 905
| [[Naina Dhaliwal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-09-16
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q6959698|Q6959698]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 906
| [[Ridhi Dogra]]
| [[പ്രമാണം:Ridhi Dogra at the Lokmat Most Stylish Awards 2023.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-09-22
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7332371|Q7332371]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 907
| [[Rimpi Das]]
| [[പ്രമാണം:Aimi Barua and Rimpi Das at Jeevan kite festival.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-10-01
|
| [[തിൻസൂകിയ]]
|
| [[:d:Q32100227|Q32100227]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 908
| [[മീനാക്ഷി ഥാപ്പ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-10-04
| 2012-04-19
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
| [[ഗോരഖ്പൂർ]]
| [[:d:Q441799|Q441799]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 909
| [[Shivani Tanksale]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-10-29
|
|
|
| [[:d:Q23712228|Q23712228]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 910
| [[Brinda Parekh]]
| [[പ്രമാണം:Brinda Parekh graces Indian Music Academy – Marathi Music Awards (03) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4968186|Q4968186]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 911
| [[Saumya Tandon]]
| [[പ്രമാണം:Saumya Tandon at Elle Beauty Awards 2016 (14) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-03
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q7427426|Q7427426]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 912
| [[Rani Chatterjee]]
| [[പ്രമാണം:Rani Chatterjee snapped at Bharat Icon Awards 2020.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16201930|Q16201930]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 913
| [[സ്മിത ഗോന്ദ്കർ]]
| [[പ്രമാണം:SmitaGondkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q20649361|Q20649361]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 914
| [[Payal Rohatgi]]
| [[പ്രമാണം:Payal Rohatgi Colors at Indian Telly Awards, 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-09<br/>1980-11-09
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7156651|Q7156651]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 915
| [[Bhairavi Goswami]]
| [[പ്രമാണം:Bhairavi Goswami at the Audio release of 'Mr. Bhatti On Chutti' (3).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-12
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q4900807|Q4900807]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 916
| [[Shweta Salve]]
| [[പ്രമാണം:ShwetaSalve.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-12<br/>1990-11-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7505881|Q7505881]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 917
| [[Nisha Rawal]]
| [[പ്രമാണം:Nisha Rawal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16223389|Q16223389]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 918
| [[Amruta Khanvilkar]]
| [[പ്രമാണം:Amruta Khanvilkar snapped at Andheri (2).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-23
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q4748736|Q4748736]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 919
| [[Arunima Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Arunima Ghosh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-11-27
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q4802265|Q4802265]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 920
| [[Hamsa Nandini]]
| [[പ്രമാണം:Hamsa Nandini Filmfare Awards South (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-12-08
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q5646393|Q5646393]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 921
| [[Madhu Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-12-13
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q24751227|Q24751227]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 922
| [[Shital Thakkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-12-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7499142|Q7499142]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 923
| [[Sanjeeda Sheikh]]
| [[പ്രമാണം:Sanjeeda Sheikh promoting Heeramandi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-12-20
|
| [[കുവൈറ്റ് സിറ്റി]]
|
| [[:d:Q7418498|Q7418498]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 924
| [[Kavita Radheshyam]]
| [[പ്രമാണം:Kavita Radheshyam 6 Edit.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1984-12-31
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6379291|Q6379291]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 925
| [[Bidita Bag]]
| [[പ്രമാണം:Bidita-Bag-during-the-Babumoshai-Bandookbaaz-success-party.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[Santragachhi]]
|
| [[:d:Q16727188|Q16727188]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 926
| [[Aahana Kumra]]
| [[പ്രമാണം:Aahana Kumra on Day 2 of Lakme Fashion Week 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19667243|Q19667243]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 927
| [[Shwetha Chengappa]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[Somwarpet]]
|
| [[:d:Q21005334|Q21005334]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 928
| [[Abir Abrar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4667902|Q4667902]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 929
| [[Gayatri Iyer]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q5528724|Q5528724]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 930
| [[Sudha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[ശ്രീരംഗം]]<br/>[[തമിഴ്നാട്]]
|
| [[:d:Q13011628|Q13011628]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 931
| [[Nazneen Patel]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-01-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q13118248|Q13118248]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 932
| [[Dimple Chopade]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q16200162|Q16200162]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 933
| [[Vipasha Agarwal]]
| [[പ്രമാണം:Vipasha agarwal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-01-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7933432|Q7933432]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 934
| [[Arti Puri]]
| [[പ്രമാണം:Arti Puri at launch of Looks Clinic in Goa (3).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-01-08
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q4800830|Q4800830]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 935
| [[സുജ വരുണി]]
| [[പ്രമാണം:Suja Varunee.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-01-16
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7635609|Q7635609]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 936
| [[സോണിയ ബിന്ദ്ര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-01-17
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q19560090|Q19560090]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 937
| [[രസിക ദുഗല്]]
| [[പ്രമാണം:Rasika Dugal at the launch of ‘Tu Hai Mera Sunday'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-01-17
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q19560393|Q19560393]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 938
| [[മീനാക്ഷി (Q6807604)|മീനാക്ഷി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-02-17
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6807604|Q6807604]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 939
| [[Parineeta Borthakur]]
| [[പ്രമാണം:Parineeta Borthakur.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-02-21
|
| [[Duliajan]]
|
| [[:d:Q23880027|Q23880027]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 940
| [[Tia Bajpai]]
| [[പ്രമാണം:Tia bajpai.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-02-22
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q7800009|Q7800009]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 941
| [[Ishaa Saha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-02-25
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q56702165|Q56702165]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 942
| [[പഖി ഹെഗ്ഡെ]]
| [[പ്രമാണം:Pakhi Hegde at Smt Netaji film launch (6).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-03-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7125472|Q7125472]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 943
| [[Aindrita Ray]]
| [[പ്രമാണം:Aindrita Ray.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-04-04
|
| [[ഉദയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q4697419|Q4697419]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 944
| [[Aarti Singh]]
| [[പ്രമാണം:Photos-Bigg-Boss-13-finalist-Arti-Singh-spotted-at-Coffee-Culture-1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-04-05
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q20744706|Q20744706]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 945
| [[Rekha Rana]]
| [[പ്രമാണം:Rekha Rana photoshoot (01).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-04-24
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7310614|Q7310614]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 946
| [[Pooja Chopra]]
| [[പ്രമാണം:Pooja Chopra graces Esha Amin’s Holiday Edit (04) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-03
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q3908346|Q3908346]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 947
| [[Snigdha Akolkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-03
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7547766|Q7547766]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 948
| [[ഷെറിൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-05
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7495009|Q7495009]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 949
| [[Neha Bamb]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q13652396|Q13652396]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 950
| [[Megha Gupta]]
| [[പ്രമാണം:Megha gupta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-13
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q6809002|Q6809002]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 951
| [[Sonal Chauhan]]
| [[പ്രമാണം:Sonal Chauhan snapped at PVR in Juhu (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-16
|
| [[നോയ്ഡ]]
|
| [[:d:Q7560758|Q7560758]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 952
| [[ഗജാല]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5517537|Q5517537]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 953
| [[Kirti Kulhari]]
| [[പ്രമാണം:Kirti Kulhari at the movie premiere of Pippa (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-05-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6416209|Q6416209]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 954
| [[ഗൗരി മുഞ്ജൽ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-06-06
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q5590129|Q5590129]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 955
| [[Perneet Chauhan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-06-13
|
| [[വാസ്കോ ഡ ഗാമ, ഗോവ|വാസ്കോ ഡ ഗാമ]]
|
| [[:d:Q19665776|Q19665776]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 956
| [[Meenal Jain]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-06-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16209504|Q16209504]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 957
| [[Shreya Narayan]]
| [[പ്രമാണം:Shreya narayan i am.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-06-20
|
| [[Muzaffarpur]]
|
| [[:d:Q7503733|Q7503733]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 958
| [[Rupanjana Mitra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-07
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7380206|Q7380206]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 959
| [[Richa Soni]]
| [[പ്രമാണം:Richa Soni in 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-07-08
|
| [[മുസാഫർപൂർ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q7323504|Q7323504]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 960
| [[Shwetha Bandekar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-07-09
|
|
|
| [[:d:Q22958145|Q22958145]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 961
| [[Dimpy Ganguli]]
| [[പ്രമാണം:Dimpy Ganguli in 2013 at the sets of Nach Baliye (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-07-25
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5277790|Q5277790]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 962
| [[Sonel Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-07-26
|
|
|
| [[:d:Q17012467|Q17012467]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 963
| [[Ahana Deol]]
| [[പ്രമാണം:Ahana deol Odissi dance.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-07-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4694945|Q4694945]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 964
| [[Maanvi Gagroo]]
| [[പ്രമാണം:Maanvi Gagroo in February 2020.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-05<br/>1989-09-05
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]<br/>[[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q6721134|Q6721134]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 965
| [[Sayantani Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Sayantani Ghosh at the International Diamond Day celebrations.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-06
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7429118|Q7429118]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 966
| [[Monikangana Dutta]]
| [[പ്രമാണം:Monikangana Dutta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-13
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q6900249|Q6900249]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 967
| [[Neha Oberoi]]
| [[പ്രമാണം:NehaUberoi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6987744|Q6987744]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 968
| [[Nidhi Goyal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q56284104|Q56284104]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 969
| [[Shweta Bhardwaj]]
| [[പ്രമാണം:Shweta Bhardwaj provogue.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4100804|Q4100804]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 970
| [[Tanvi Vyas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-09-30
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q7683943|Q7683943]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 971
| [[Sameksha Singh]]
| [[പ്രമാണം:Sameksha Singh, Bollywood actress, photoshoot (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-10-08
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q7409440|Q7409440]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 972
| [[Sayani Gupta]]
| [[പ്രമാണം:Sayani Gupta graces the Filmfare Glamour and Style Awards 2017 (15) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-10-09
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q23712963|Q23712963]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 973
| [[Shakti Mohan]]
| [[പ്രമാണം:Shakti Mohan at the 'MTV Video Music Awards India 2013'.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-10-12
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q12453740|Q12453740]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 974
| [[Nidhi Bisht]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-10-21
|
|
|
| [[:d:Q28923698|Q28923698]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 975
| [[Dipa Sahu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-10-25
| 2020-07-27
|
|
| [[:d:Q96473175|Q96473175]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 976
| [[പ്രിയ ബഥിജ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-10-30
|
| [[ചെമ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q7246462|Q7246462]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 977
| [[Gunjan Vijaya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-10-31
|
|
|
| [[:d:Q18066888|Q18066888]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 978
| [[Suvarna Kale]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-03
|
|
|
| [[:d:Q65550759|Q65550759]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 979
| [[Gunjan Walia]]
| [[പ്രമാണം:Gunjan Walia and Vikas Manaktala.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-04
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16832131|Q16832131]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 980
| [[Firoza Khan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19892701|Q19892701]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 981
| [[Meenal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-18
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q16201150|Q16201150]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 982
| [[Aashka Goradia]]
| [[പ്രമാണം:Aashka Goradia at the Launch of Santosh Sawant's 'Smiling Soul' (4).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-27
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q4662719|Q4662719]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 983
| [[Esha Gupta]]
| [[പ്രമാണം:Esha Gupta graces the launch of Neha Gupta’s Festive Spring Summer 2018 collection (04) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-28
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q5397761|Q5397761]]
| 29
|-
| style='text-align:right'| 984
| [[Vahbbiz Dorabjee]]
| [[പ്രമാണം:Vahbbiz Dorabjee and Vivian Dsena at Pride Gallantry Awards by Maharashtra Police (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-11-28
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7908593|Q7908593]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 985
| [[Priya Wal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-12-09
|
| [[അജ്മീർ]]
|
| [[:d:Q7246483|Q7246483]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 986
| [[Priya Chauhan]]
| [[പ്രമാണം:Priya Chauhan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-12-09
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q92365949|Q92365949]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 987
| [[കമ്ന ജെത്മലാനി]]
| [[പ്രമാണം:South Indian actress Kamna Jethmalani's photo-shoot (7).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-12-10
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4956663|Q4956663]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 988
| [[അങ്കിത ലോഖാണ്ടേ]]
| [[പ്രമാണം:Ankita-snapped-at-Baaghi-3-promotions.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-12-19
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q2721485|Q2721485]]
| 28
|-
| style='text-align:right'| 989
| [[Lin Laishram]]
| [[പ്രമാണം:Lin Laishram snapped at the Lakme Fashion Week 2024.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-12-19
|
| [[ഇംഫാൽ]]
|
| [[:d:Q22278864|Q22278864]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 990
| [[Panchi Bora]]
| [[പ്രമാണം:Photo Of Panchi Bora From The 3rd Boroplus Gold Awards 2010.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1985-12-27
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q7130325|Q7130325]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 991
| [[Anindita Bose]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q4765224|Q4765224]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 992
| [[Saranya Bhagyaraj]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7423149|Q7423149]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 993
| [[Shrutika]]
| [[പ്രമാണം:Shrutika.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986
|
| [[തമിഴ്നാട്]]
|
| [[:d:Q7504350|Q7504350]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 994
| [[Vaishnavi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986
| 2006-04-17
|
| [[അണ്ണാ നഗർ|അണ്ണാനഗർ]]
| [[:d:Q7908870|Q7908870]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 995
| [[Ronjini Chakraborty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q60649425|Q60649425]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 996
| [[ശരണ്യ ശശി]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986
| 2021-08-09
| [[പഴയങ്ങാടി]]
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| [[:d:Q108017856|Q108017856]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 997
| [[നവനീത് കൗർ]]
| [[പ്രമാണം:Navneet Kaur at Amravati Mass Marriage announcement (5).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3652147|Q3652147]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 998
| [[Mihika Verma]]
| [[പ്രമാണം:Mihika Verma in 109 F fashion show.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6845277|Q6845277]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 999
| [[Sagarika Ghatge]]
| [[പ്രമാണം:Sagarika Ghatge snapped attending the Lakme Fashion Week 2018 (03) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-08
|
| [[കോലാപ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q7399061|Q7399061]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 1000
| [[തന്യ അബ്രോൾ]]
| [[പ്രമാണം:Tanya Abrol at press conference of Sony’s new serial ‘Kuch Toh Log Kahenge’.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-08
|
| [[Abohar]]
|
| [[:d:Q7683966|Q7683966]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1001
| [[Rucha Gujarati]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7376572|Q7376572]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1002
| [[Priya Badlani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7246456|Q7246456]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1003
| [[Urvashi Chaudhary]]
| [[പ്രമാണം:Urvashi Chaudhary.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-27
|
| [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]]
|
| [[:d:Q16200096|Q16200096]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1004
| [[Manisha Kelkar]]
| [[പ്രമാണം:Manisha Kelkar graces Indian Music Academy – Marathi Music Awards (18) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-31
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19560963|Q19560963]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1005
| [[Angoorlata Deka]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-01-31
|
| [[Nalbari]]
|
| [[:d:Q24247095|Q24247095]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1006
| [[Paloma Rao]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-04
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q10954282|Q10954282]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1007
| [[Rashami Desai]]
| [[പ്രമാണം:Rashami Desai at Lokmat Most Stylish Awards 2022 (1) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-13<br/>1986-08-04
|
| [[Nagaon]]
|
| [[:d:Q7294801|Q7294801]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 1008
| [[Giaa Manek]]
| [[പ്രമാണം:Giaa Manek at the launch of Telly Calendar 2014.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-18
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q5557814|Q5557814]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1009
| [[Deepal Shaw]]
| [[പ്രമാണം:Deepal shaw.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5250544|Q5250544]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1010
| [[പ്രീതി കമല]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-21
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
| [[:d:Q7239769|Q7239769]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1011
| [[Andria D'Souza]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-22
|
| [[ദുബായ്]]
|
| [[:d:Q20638100|Q20638100]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1012
| [[സഞ്ജന സിംഗ്]]
| [[പ്രമാണം:Sanjana Singh with Suresh Sharma.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-23
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7418394|Q7418394]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1013
| [[Sriti Jha]]
| [[പ്രമാണം:Sriti Jha zt Zee-Rishtey-Awards 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-02-26
|
| [[Begusarai]]
|
| [[:d:Q2003605|Q2003605]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 1014
| [[Richa Gangopadhyay]]
| [[പ്രമാണം:Richa Gangopadhyay at CCL, India (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-03-20
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q3523690|Q3523690]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1015
| [[Isabelle Kaif]]
| [[പ്രമാണം:Isabelle Kaif at Anita Dongre show, Lakme Fashion Week 2018 (08) (cropped).jpg|center|50px]]
| ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]
| 1986-03-22
|
| [[British Hong Kong]]
|
| [[:d:Q16231363|Q16231363]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1016
| [[Yamini Thakur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-04-02
|
|
|
| [[:d:Q110620718|Q110620718]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1017
| [[Sheena Shahabadi]]
| [[പ്രമാണം:Sheena Shahabadi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-04-10
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7492390|Q7492390]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1018
| [[Vidisha Srivastava]]
| [[പ്രമാണം:Vidisha Srivastava.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-04-28
|
| [[വാരാണസി]]
|
| [[:d:Q16199826|Q16199826]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1019
| [[Urmila Kanetkar- Kothare]]
| [[പ്രമാണം:Urmilla Kothare.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-05-04
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q4319578|Q4319578]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1020
| [[Shirin Guha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-05-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16200448|Q16200448]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1021
| [[Shahana Goswami]]
| [[പ്രമാണം:Shahana Goswami at the launch of ‘Tu Hai Mera Sunday’.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-05-06
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q11303319|Q11303319]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 1022
| [[Tejaswini Pandit]]
| [[പ്രമാണം:Tejaswinipandit.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-05-23
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7695206|Q7695206]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1023
| [[Vaishnavi Sundar]]
| [[പ്രമാണം:Vaishnavi Sundar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-06-08
|
|
|
| [[:d:Q26271714|Q26271714]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1024
| [[Tapeshwari Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-06-11
|
| [[Odisa]]
|
| [[:d:Q19898574|Q19898574]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1025
| [[Lisa Haydon]]
| [[പ്രമാണം:Lisa Haydon snapped wearing Mishru’s Supernova collection (02) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-06-17
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6558075|Q6558075]]
| 28
|-
| style='text-align:right'| 1026
| [[Neetha Shetty]]
| [[പ്രമാണം:Neetha Shetty in 2016.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-06-20
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q6986979|Q6986979]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1027
| [[Sai Tamhankar]]
| [[പ്രമാണം:Sai Tamhankar at the Lakme Fashion Week 2018 – Day 5 (12) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-06-25
|
| [[Sangli]]
|
| [[:d:Q7399819|Q7399819]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1028
| [[Nisha Krishnan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-06-28
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q21529470|Q21529470]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1029
| [[Kratika Sengar]]
| [[പ്രമാണം:Gurmeet Choudhary Kratika Sengar Punar Vivah Success Party crop2.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-03
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q3523912|Q3523912]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 1030
| [[Manasi Parekh Gohil]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Parekh in 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-10
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q6746995|Q6746995]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1031
| [[ദീപതി നമ്പ്യാർ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-11
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q3912060|Q3912060]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1032
| [[Chahatt Khanna]]
| [[പ്രമാണം:Chahat Khanna in 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5067673|Q5067673]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1033
| [[Sunayana Fozdar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19891524|Q19891524]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1034
| [[Mugdha Godse]]
| [[പ്രമാണം:Mugdha Godse at the Society Achievers Awards 2018 (04) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-26<br/>1982-07-26
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q6932094|Q6932094]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 1035
| [[Scherezade Shroff Talwar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q29053382|Q29053382]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1036
| [[Ramya Subramanian]]
| [[പ്രമാണം:Vj ramya in littleshows (cropped).JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-07-30
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q20685247|Q20685247]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1037
| [[Avantika Shetty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q25898075|Q25898075]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1038
| [[കൈനാസ് മോട്ടിവാല ഹക്കൻ]]
| [[പ്രമാണം:Kainaz Motivala at the BIG STAR Young Entertainer Awards 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-01<br/>1986-11-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6348098|Q6348098]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1039
| [[Yuvika Chaudhary]]
| [[പ്രമാണം:YuvikaChaudhary.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-02
|
| [[Baraut]]
|
| [[:d:Q8062169|Q8062169]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1040
| [[Dipika Kakar]]
| [[പ്രമാണം:Dipika Kakar at the 25th SOL Lions Gold Awards 2018 (14) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-06
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q12068128|Q12068128]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 1041
| [[Monica Khanna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-07
|
|
|
| [[:d:Q16231373|Q16231373]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1042
| [[Namrata Thapa]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-09
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q21642840|Q21642840]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1043
| [[സായംതിക ബാനർജി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-12
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7429119|Q7429119]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1044
| [[Kausha Rach]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-15
|
|
|
| [[:d:Q6378929|Q6378929]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1045
| [[Pavitra Punia]]
| [[പ്രമാണം:Pavitra Punia celebrating her birthday in 2021 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-22
|
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q7155904|Q7155904]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1046
| [[Anchal Sabharwal]]
| [[പ്രമാണം:Aanchal sabharwal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-08-29
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q4752596|Q4752596]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1047
| [[Neethu]]
| [[പ്രമാണം:Neethu.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-02
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q6986983|Q6986983]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1048
| [[Poorni]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-04
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q7228867|Q7228867]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1049
| [[ശ്വേത ശ്രീവത്സവ്]]
| [[പ്രമാണം:Shwetha Srivatsav at Filmfare Awards South 2015.PNG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-04
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q17403241|Q17403241]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1050
| [[Mumtaz Sorcar]]
| [[പ്രമാണം:Mumtaz Sorcar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-15
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6935530|Q6935530]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1051
| [[Anurita Jha]]
| [[പ്രമാണം:Anurita Jha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-17
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q4777901|Q4777901]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1052
| [[Madalsa Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Madalsa Sharma grace the first look launch of Dil Salaa Sanki (09) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-26
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16200991|Q16200991]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1053
| [[Abenao Elangbam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-09-28
|
|
|
| [[:d:Q22277683|Q22277683]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1054
| [[Nidhi Singh]]
| [[പ്രമാണം:Nidhi Singh graces the trailer launch of Alt Balaji’s Apaharan (04) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-10-04
|
| [[Prayagraj Lok Sabha constituency]]
|
| [[:d:Q59678195|Q59678195]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1055
| [[Leishangthem Tonthoingambi Devi]]
| [[പ്രമാണം:Leishangthem Tonthoingambi Devi in 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-10-17
|
|
|
| [[:d:Q22278830|Q22278830]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1056
| [[Sridevi Vijaykumar]]
| [[പ്രമാണം:Sridevi Vijaykumar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-10-29
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7586356|Q7586356]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1057
| [[Pooja Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-10-31
|
| [[Lokhandwala Complex]]
|
| [[:d:Q23664564|Q23664564]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1058
| [[Iris Maity]]
| [[പ്രമാണം:Iris Maity at the Audio release of 'Tutiya Dil'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-11-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q15846400|Q15846400]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1059
| [[Radhika Kumaraswamy]]
| [[പ്രമാണം:Radhika (South Indian Actress) (4).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-11-11
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q6448629|Q6448629]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1060
| [[Bhanu Sri Mehra]]
| [[പ്രമാണം:Bhanu Sri Mehra at 60th South Filmfare Awards 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-11-19
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q4901046|Q4901046]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1061
| [[Tina Datta]]
| [[പ്രമാണം:Tina Dutta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-11-27
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7807890|Q7807890]]
| 26
|-
| style='text-align:right'| 1062
| [[Neha Joshi]]
| [[പ്രമാണം:Neha Joshi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-07
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q41799102|Q41799102]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1063
| [[Soni Singh]]
| [[പ്രമാണം:Soni Singh at ITA awards 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-14
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q7561676|Q7561676]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1064
| [[Sneha Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-17
|
| [[ധൻബാദ്]]
|
| [[:d:Q109707747|Q109707747]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1065
| [[Tara D'Souza]]
| [[പ്രമാണം:Tara d souza launch of sula's vinoteca.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-20
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7685050|Q7685050]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1066
| [[Manasi Rachh]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Rachh.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-23
|
|
|
| [[:d:Q21898087|Q21898087]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1067
| [[Yashashri Masurkar]]
| [[പ്രമാണം:Yashashri Masurkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16231432|Q16231432]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1068
| [[Sohini Paul]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1986-12-31
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7554715|Q7554715]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1069
| [[സൂസൻ ജോർജ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
| [[:d:Q16230639|Q16230639]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1070
| [[Rupali Suri]]
| [[പ്രമാണം:Rupali Suri From The Urvee Adhikaari's new collection preview (6).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q124659006|Q124659006]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1071
| [[Keeya khanna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18637531|Q18637531]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1072
| [[Ekroop Bedi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-01
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q23731527|Q23731527]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1073
| [[Deepa Shankar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987
|
|
|
| [[:d:Q113103743|Q113103743]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1074
| [[Aishwarya Sakhuja]]
| [[പ്രമാണം:Aishwarya Sakhuja.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-04
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q4699184|Q4699184]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1075
| [[Amrapali Dubey]]
| [[പ്രമാണം:Amrapali Dubey at Press Conference of Celebrity Cricket League 2016 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-11
|
| [[ഗോരഖ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q4748620|Q4748620]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1076
| [[Pratiksha Jadhav]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-17
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q42309110|Q42309110]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1077
| [[Kirti Nagpure]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-23
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q16233288|Q16233288]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1078
| [[Bharti Kumar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-26
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16731088|Q16731088]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1079
| [[Bharati Kumar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-26
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q60040640|Q60040640]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1080
| [[Puja Gupta]]
| [[പ്രമാണം:Puja Gupta graces Onitsuka Tiger launch party in Mumbai (02).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-01-30
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q1995585|Q1995585]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 1081
| [[Manasi Naik]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Naik in 2014.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-02
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q23815609|Q23815609]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1082
| [[Sindhu Loknath]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-05
|
| [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]]
|
| [[:d:Q7522242|Q7522242]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1083
| [[Puja Banerjee]]
| [[പ്രമാണം:Puja Banerjee Alias Pooja Bose - Kolkata 2023-12-05 8534.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-06
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5054439|Q5054439]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1084
| [[Ankita Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-07
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q2721495|Q2721495]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1085
| [[Nidhi Subbaiah]]
| [[പ്രമാണം:NidhiSubbaiah.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-16
|
| [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]]
|
| [[:d:Q10950087|Q10950087]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1086
| [[Tina Desai]]
| [[പ്രമാണം:Tina Desai in 2012.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-24
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q2514244|Q2514244]]
| 26
|-
| style='text-align:right'| 1087
| [[Sudeepa Pinky]]
| [[പ്രമാണം:Sudeepapinky8.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-28
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q16201636|Q16201636]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1088
| [[Anindita Raychaudhury]]
| [[പ്രമാണം:Anindita Raychaudury at Parivaar Award 2.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-02-28
|
|
|
| [[:d:Q66459186|Q66459186]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1089
| [[കോമൽ ജാ]]
| [[പ്രമാണം:Komal Jha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-03-15
|
| [[റാഞ്ചി]]
|
| [[:d:Q16231757|Q16231757]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1090
| [[Anshu Malik]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-03-23
|
|
|
| [[:d:Q61117929|Q61117929]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1091
| [[Bhavna Khatri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-03-24
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q4901558|Q4901558]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1092
| [[Mugdha Chaphekar]]
| [[പ്രമാണം:Mugdha Chapekar at Mumbai Cyclothon.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-03-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q12974676|Q12974676]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1093
| [[Nidhi Sunil]]
| [[പ്രമാണം:Nidhi Sunil at Fiama Di Wills promotion (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-03-30
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q59892284|Q59892284]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1094
| [[Santhoshi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-03-31
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7420163|Q7420163]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1095
| [[Sayani Datta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-04-18
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q17305822|Q17305822]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1096
| [[Ratan Rajput]]
| [[പ്രമാണം:Ratan Rajput in 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-04-20
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q7295459|Q7295459]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1097
| [[Priya Marathe]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-04-23
|
| [[താനെ]]
|
| [[:d:Q7246472|Q7246472]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1098
| [[Kadambari Jethwani]]
| [[പ്രമാണം:Kadambari Jethwani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-04-30
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q26213685|Q26213685]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1099
| [[Urvi Ashar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-05-01
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7901591|Q7901591]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1100
| [[Binny Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-05-10
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q4914462|Q4914462]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1101
| [[Zarine Khan]]
| [[പ്രമാണം:Zareen Khan at the pink carpet of Bollywood Hungama OTT India Fest 2023 award ceremony (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-05-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3046959|Q3046959]]
| 36
|-
| style='text-align:right'| 1102
| [[Paridhi Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Paridhi Sharma at launches of ‘Jodha Akbar’.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-05-15
|
| [[Bagh]]<br/>[[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q16734128|Q16734128]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1103
| [[Natasha Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-05-29
|
| [[Saharanpur]]
|
| [[:d:Q6968501|Q6968501]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1104
| [[Anupriya Goenka]]
| [[പ്രമാണം:Anupriya Goenka at the screening of Criminal Justice.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-05-29
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q46248994|Q46248994]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 1105
| [[Surilie Gautam]]
| [[പ്രമാണം:Surilie-Gautam-spotted-at-Fable-in-Juhu-5 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-06-03
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q16202646|Q16202646]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1106
| [[Rishika Mihani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-06-08
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16231811|Q16231811]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1107
| [[Farrah Kader]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-06-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q65580965|Q65580965]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1108
| [[Sandipta Sen]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-07
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q19895979|Q19895979]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1109
| [[Ruby Parihar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-07-06
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7376361|Q7376361]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1110
| [[Avantika Malik Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-07-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q94608973|Q94608973]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1111
| [[Madhura Naik]]
| [[പ്രമാണം:Madhura SS.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-07-19
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q6727522|Q6727522]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 1112
| [[രചന മൗര്യ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-07-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7279109|Q7279109]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1113
| [[Divya Parameshwaran]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-07-27
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q5284704|Q5284704]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1114
| [[Aabha Paul]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-08-07
|
| [[ഗാസിയാബാദ്]]
|
| [[:d:Q114498129|Q114498129]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1115
| [[Kanishka Soni]]
| [[പ്രമാണം:Kanishka Soni -3.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-08-16
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q16231743|Q16231743]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1116
| [[Benaf Dadachandji]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-08-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4886805|Q4886805]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1117
| [[Shraddha Arya]]
| [[പ്രമാണം:Shraddha Arya at Screen Awards (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-08-17
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7503382|Q7503382]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 1118
| [[Pavani Gangireddy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-08-20
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q21284951|Q21284951]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1119
| [[നവ്യ നടരാജൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-08-25
|
|
|
| [[:d:Q6982712|Q6982712]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1120
| [[Rubina Dilaik]]
| [[പ്രമാണം:Rubina Dilaik snapped at Filmcity (8).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-08-26
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q7376141|Q7376141]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1121
| [[Khushboo Tawde]]
| [[പ്രമാണം:Khushboo Tawde.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-09-05
|
| [[Dombivli]]
|
| [[:d:Q16202722|Q16202722]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1122
| [[Girija Oak]]
| [[പ്രമാണം:Girija Oak at success bash of Poshter Boyz (Cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-09-07
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q5564270|Q5564270]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1123
| [[Toral Rasputra]]
| [[പ്രമാണം:Toral-Rasputra (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-09-09<br/>1987-12-26
|
| [[Anjar]]<br/>[[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7825384|Q7825384]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1124
| [[Mengu Suokhrie]]
| [[പ്രമാണം:Mengu Suokhrie.jpeg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-09-16
|
| [[കൊഹിമ]]
|
| [[:d:Q42336753|Q42336753]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1125
| [[Dolphin Dubey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-09-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q49253945|Q49253945]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1126
| [[Munmun Dutta]]
| [[പ്രമാണം:MunmunDutta05.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-09-28
|
| [[ദുർഗാപൂർ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q16208477|Q16208477]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1127
| [[Sneha Wagh]]
| [[പ്രമാണം:Sneha Wagh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-04
|
| [[കല്യാൺ]]
|
| [[:d:Q17015453|Q17015453]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1128
| [[Anuja Sathe]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-08
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q22280325|Q22280325]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1129
| [[Vedita Pratap Singh]]
| [[പ്രമാണം:Vedita pratap photoshoot7.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-09
|
| [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]]
|
| [[:d:Q7917997|Q7917997]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1130
| [[Sumukhi Suresh]]
| [[പ്രമാണം:Sumukhi-4 (1) (1).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-18
|
|
|
| [[:d:Q47035388|Q47035388]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1131
| [[Shazahn Padamsee]]
| [[പ്രമാണം:Shazahn Padamsee at Nokia APP party 11.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7491730|Q7491730]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 1132
| [[Radhika Chaudhari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-20
|
|
|
| [[:d:Q7280240|Q7280240]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1133
| [[Moubani Sorcar]]
| [[പ്രമാണം:Moubani Sorcar 2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-21
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q6918852|Q6918852]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1134
| [[Prarthi Dholakia]]
| [[പ്രമാണം:A candid picture of Prarthi M Dholakia.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-22
|
| [[Jamnagar]]
|
| [[:d:Q18685708|Q18685708]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1135
| [[Smriti Kalra]]
| [[പ്രമാണം:Smriti-Kalra-snapped-during-a-photo-shoot-for-dil-sambhal-jaa-zara.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-26
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7546540|Q7546540]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1136
| [[Riya Bamniyal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-10-28
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7339020|Q7339020]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1137
| [[Aditi Mittal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16732696|Q16732696]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1138
| [[Aarthi]]
| [[പ്രമാണം:Aarathi (actress).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-09
|
| [[ഊട്ടി]]
|
| [[:d:Q4662641|Q4662641]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1139
| [[Hemalatha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-13
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q18638583|Q18638583]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1140
| [[യഗ്ന ഷെട്ടി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-19
|
| [[കുദ്രേമുഖ് ദേശീയോദ്യാനം]]
|
| [[:d:Q18922873|Q18922873]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1141
| [[Sukirti Kandpal]]
| [[പ്രമാണം:Sukriti Kandpal RSSI Launch.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-20
|
| [[നൈനിത്താൾ]]
|
| [[:d:Q7635860|Q7635860]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1142
| [[Divya Khosla Kumar]]
| [[പ്രമാണം:Divya Khosla Kumar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16221279|Q16221279]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 1143
| [[Avantika Khatri]]
| [[പ്രമാണം:Avantika Khattri1.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-20
|
| [[ഝാൻസി]]
|
| [[:d:Q42945006|Q42945006]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1144
| [[Neha Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Neha Sharma at the premiere of her film Jogira Sara Ra Ra (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-21
|
| [[Bhagalpur]]
|
| [[:d:Q863745|Q863745]]
| 34
|-
| style='text-align:right'| 1145
| [[Aarti Chhabria]]
| [[പ്രമാണം:Aarti Chabria graces Stardust Awards 2016 (01).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-21<br/>1982-11-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4662645|Q4662645]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 1146
| [[Gurbani Judge]]
| [[പ്രമാണം:Gurbani Judge at premiere of Bright 6, Mumbai 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-11-29
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q16198048|Q16198048]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1147
| [[രാഗിണി ഖന്ന]]
| [[പ്രമാണം:Ragini Khanna on Day 5 of Lakme Fashion Week 2017 (47).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-12-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7283097|Q7283097]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1148
| [[തേജസ്വിനി പ്രകാശ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-12-17
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7695208|Q7695208]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1149
| [[സ്നേഹ ഉള്ളാൾ]]
| [[പ്രമാണം:Mahurat of kaash mere hote.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-12-18
|
| [[മസ്കറ്റ്]]
|
| [[:d:Q469215|Q469215]]
| 24
|-
| style='text-align:right'| 1150
| [[മിഷ്തി മുഖർജ്ജി]]
|
| ബംഗാളി അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-12-20
| 2020-02-02
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[ബെംഗളൂരു]]
| [[:d:Q99929670|Q99929670]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1151
| [[Diksha Panth]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1987-12-21
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q28122281|Q28122281]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1152
| [[Neelam Sivia]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
|
|
|
| [[:d:Q27978749|Q27978749]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1153
| [[Shilpi Marwaha]]
| [[പ്രമാണം:Shilpi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16732084|Q16732084]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1154
| [[Megha Dhade]]
| [[പ്രമാണം:Megha Dhade at 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19560352|Q19560352]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1155
| [[Samiksha Bhatnagar]]
| [[പ്രമാണം:Samiksha Bhatnagar graces the special screening of ‘Poster Boys’.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q19882323|Q19882323]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1156
| [[Amruthavarshini]]
| [[പ്രമാണം:Amruthavarshini.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
|
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q31500799|Q31500799]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1157
| [[Lahari Gudivada]]
| [[പ്രമാണം:Lahari Gudivada.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988
|
| [[ഗുണ്ടൂർ]]
|
| [[:d:Q31500932|Q31500932]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1158
| [[Asma Badar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-01-11
|
|
|
| [[:d:Q19938389|Q19938389]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1159
| [[Anushree]]
| [[പ്രമാണം:Anushree (Kannada actress).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-01-25
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q26221433|Q26221433]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1160
| [[Rucha Hasabnis]]
| [[പ്രമാണം:Rucha at STAR Plus Dandia Shoot.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-02-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7376575|Q7376575]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1161
| [[Aditi Sajwan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-02-12
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q17318886|Q17318886]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1162
| [[Neha Sargam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-04
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q6987749|Q6987749]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1163
| [[Isha Chawla]]
| [[പ്രമാണം:Isha Chawla.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-06
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q11056386|Q11056386]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1164
| [[Sakshi Gulati]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-10
|
| [[മീററ്റ്]]
|
| [[:d:Q21064510|Q21064510]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1165
| [[Sanchita Padukone]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-16
|
| [[കുന്ദാപുര]]
|
| [[:d:Q7415626|Q7415626]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1166
| [[Parul Chauhan]]
| [[പ്രമാണം:Parul Chauhan in 2016 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-19
|
| [[ലഖിംപുർ ഖേരി ജില്ല]]
|
| [[:d:Q7141199|Q7141199]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1167
| [[പൂജ സാൽവി]]
| [[പ്രമാണം:Actress Pooja Salvi of 'Nautanki Saala'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-25
|
|
|
| [[:d:Q7228529|Q7228529]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1168
| [[സോവ മൊറാനി]]
| [[പ്രമാണം:Zoa Morani and others grace Zaheer Iqbal’s birthday bash at Arth Bandra (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-03-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q8073152|Q8073152]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1169
| [[സാധിക വേണുഗോപാൽ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-04-06
|
|
|
| [[:d:Q37321580|Q37321580]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1170
| [[Rashmi Gautam]]
| [[പ്രമാണം:Rashmi Gautam.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-04-07
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q7294974|Q7294974]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1171
| [[Aeshra Patel]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-04-10
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q21872641|Q21872641]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1172
| [[Suruchi Adarkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-04-25
|
| [[താനെ]]
|
| [[:d:Q21284544|Q21284544]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1173
| [[Rajshri Rani Pandey]]
| [[പ്രമാണം:Rajshri Rani in 2015.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-04-29
|
| [[Fatehpur]]
|
| [[:d:Q19663157|Q19663157]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1174
| [[Natashaa Iyer]]
| [[പ്രമാണം:Natashaa Iyer.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-06
|
|
|
| [[:d:Q102353164|Q102353164]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1175
| [[സ്മിത ശെവലെ]]
| [[പ്രമാണം:स्मिता शेवाळे.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-18
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7544832|Q7544832]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1176
| [[Sonalee Kulkarni]]
| [[പ്രമാണം:Celebs walk the ramp at Glamour Style Walk 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-18
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7560764|Q7560764]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1177
| [[താരാ അലീഷ ബെറി]]
| [[പ്രമാണം:Tara Alisha Berry.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16875890|Q16875890]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1178
| [[Sugandha Mishra]]
| [[പ്രമാണം:Sugandha Mishra attend the press conference of their show The Drama Company.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-23
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q7634710|Q7634710]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1179
| [[Mrunmayee Deshpande]]
| [[പ്രമാണം:Mrunmayee Deshpande at the screening of Nat Samrat.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-29
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q6930001|Q6930001]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1180
| [[Simran Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-29
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q16232181|Q16232181]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1181
| [[Surbhi Jyoti]]
| [[പ്രമാണം:Surbhi Jyoti in 2022.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-05-29
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q16250215|Q16250215]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 1182
| [[Tejashree]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-06-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7695202|Q7695202]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1183
| [[Tejashree Pradhan Ketkar]]
| [[പ്രമാണം:Tejashree Pradhan .jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-06-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16202737|Q16202737]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1184
| [[Preetika Rao]]
| [[പ്രമാണം:Preetika Rao Sakhiya Skin Clinic.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-06-07
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7239782|Q7239782]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1185
| [[Sumona Chakravarti]]
| [[പ്രമാണം:Sumona Chakravarti graces Durga Pooja (13).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-06-24
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q7638021|Q7638021]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1186
| [[പൂജിത മേനോൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-06-29
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q18637648|Q18637648]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1187
| [[Anindita Nayar]]
| [[പ്രമാണം:Anindita Nayar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-07-01
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q18637710|Q18637710]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1188
| [[Jui Gadkari]]
| [[പ്രമാണം:Jui Gadkari 2.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-07-08
|
| [[Karjat]]
|
| [[:d:Q6305151|Q6305151]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1189
| [[Monami Ghosh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-07-13<br/>1984-07-13
|
| [[Basirhat]]
|
| [[:d:Q6897938|Q6897938]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1190
| [[Ansha Sayed]]
| [[പ്രമാണം:AnshaSayed.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-07-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16232402|Q16232402]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1191
| [[Aastha Chaudhary]]
| [[പ്രമാണം:Aastha Chaudhary.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-07-20
|
| [[Alwar]]
|
| [[:d:Q4507798|Q4507798]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1192
| [[Nancy Jennifer]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-07-20
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q22278395|Q22278395]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1193
| [[Akanksha Puri]]
| [[പ്രമാണം:Akanksha Puri At Iconic Gold Awards 2022.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-07-26
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q21066326|Q21066326]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1194
| [[Shubha Poonja]]
| [[പ്രമാണം:Shubha Poonja (1).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7504558|Q7504558]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1195
| [[അഭിനയശ്രീ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
| [[:d:Q4667441|Q4667441]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1196
| [[Nikii Daas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q17403164|Q17403164]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1197
| [[Sharmin Ali]]
| [[പ്രമാണം:Sharmin Ali.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-08
|
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q18043609|Q18043609]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1198
| [[Madhurima Tuli]]
| [[പ്രമാണം:Madhurima Tuli2.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-19
|
| [[ധൻബാദ്]]
|
| [[:d:Q16202819|Q16202819]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 1199
| [[Anisha Ambrose]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-22
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q16147300|Q16147300]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1200
| [[Sudeepa Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-23
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q7633682|Q7633682]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1201
| [[Vaishnavi Dhanraj]]
| [[പ്രമാണം:Vaibhavi colors indian telly awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-25
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q7908871|Q7908871]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1202
| [[Hemangi Kavi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-08-26
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q98915809|Q98915809]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1203
| [[Klaudia Dudová]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക്|ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-02
|
| [[Levice]]
|
| [[:d:Q20261418|Q20261418]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1204
| [[Jasmine Sandlas]]
| [[പ്രമാണം:Jasmine Sandlas.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-04
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q19896109|Q19896109]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1205
| [[Sargun Mehta]]
| [[പ്രമാണം:Sargun Mehta at Ravi Dubey's birthday, 2017 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-06
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q7423973|Q7423973]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1206
| [[നന്ദിനി റായ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-18
|
| [[സെക്കന്ദ്രാബാദ്]]
|
| [[:d:Q16201800|Q16201800]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1207
| [[Kanishtha Dhankar]]
| [[പ്രമാണം:Kanishtha GQ Fashion.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3192675|Q3192675]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1208
| [[Sana Saeed]]
| [[പ്രമാണം:Sana Saeed.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q2220177|Q2220177]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1209
| [[Shruti Sodhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-22
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q20685596|Q20685596]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1210
| [[Khyati Mangla]]
| [[പ്രമാണം:Khatimanglawalled.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-22
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q61103396|Q61103396]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1211
| [[Ragasya]]
| [[പ്രമാണം:South Actress Ragasiya at TGIF anniversary bash (1).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-09-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7282819|Q7282819]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1212
| [[Maadhavi Latha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-10-02
|
| [[Bellary]]
|
| [[:d:Q19664756|Q19664756]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1213
| [[മീനാക്ഷി ദീക്ഷിത്ത്]]
| [[പ്രമാണം:Meenakshi Dixit.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-10-12
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q6807608|Q6807608]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1214
| [[Kadambari Kadam]]
| [[പ്രമാണം:Kadambari Kadam.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-10-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q13116374|Q13116374]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1215
| [[Roop Durgapal]]
| [[പ്രമാണം:Roop Durgapal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-10-15
|
| [[അൽമോറ]]
|
| [[:d:Q7366351|Q7366351]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1216
| [[Subhashree Ganguly]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-03<br/>1990-11-03
|
| [[Bardhaman]]
|
| [[:d:Q705446|Q705446]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1217
| [[ഗിരിജ ജോഷി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-03
|
| [[Roha]]
|
| [[:d:Q16200615|Q16200615]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1218
| [[Gaelyn Mendonca]]
| [[പ്രമാണം:Gaelyn Mendonca (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16232278|Q16232278]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1219
| [[Hasleen Kaur]]
| [[പ്രമാണം:Ajmer Sharif-Visit-2 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-10<br/>1989
|
| [[Binnaguri]]
|
| [[:d:Q5679286|Q5679286]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1220
| [[Rucha Dighe]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-11
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q19666411|Q19666411]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1221
| [[Ritu Barmecha]]
| [[പ്രമാണം:RituBarmecha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-16
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7336830|Q7336830]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1222
| [[Kashish Singh]]
| [[പ്രമാണം:Kashish-Singh-at-the-launch-of-Blenders-Pride-Tour-2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-20
|
|
|
| [[:d:Q16730612|Q16730612]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1223
| [[Rochelle Maria Rao]]
| [[പ്രമാണം:Rochelle Maria Rao at Godrej Eon's 'Woman of Substance Award 2013'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-25
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7353890|Q7353890]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1224
| [[Kaashish Vohra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-28
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q50399361|Q50399361]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1225
| [[Shreya Dhanwanthary]]
| [[പ്രമാണം:Shreya Dhanwanthary at Soho House.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-11-30
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q56240001|Q56240001]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1226
| [[Soniya Mehra]]
| [[പ്രമാണം:Sonia Mehra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-12-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7561891|Q7561891]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1227
| [[Amrapali Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-12-19
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q16222199|Q16222199]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1228
| [[Khushali Kumar]]
| [[പ്രമാണം:KhushaliKumar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-12-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q65640372|Q65640372]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1229
| [[Zara Barring]]
| [[പ്രമാണം:Zara barring Indian look.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1988-12-26
|
| [[വിക്ടോറിയ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളമ്പിയ]]
|
| [[:d:Q19560043|Q19560043]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1230
| [[Bidushi Dash Barde]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989
| 2012-10-22
| [[ഒഡീഷ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q4904281|Q4904281]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1231
| [[Milana Nagaraj]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989
|
| [[ഹാസൻ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q16885556|Q16885556]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1232
| [[Amita Pathak]]
| [[പ്രമാണം:Raghav Sachar and Amita Pathak.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989
|
|
|
| [[:d:Q17386524|Q17386524]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1233
| [[Satarupa Pyne]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q22280324|Q22280324]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1234
| [[മായ (Q25341439)|മായ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989
|
| [[തമിഴ്നാട്]]
|
| [[:d:Q25341439|Q25341439]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1235
| [[రోజాభారతి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989
|
| [[രാജമന്ദ്രി]]
|
| [[:d:Q61124485|Q61124485]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1236
| [[Bhavna Ruparel]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-01-10
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19560962|Q19560962]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1237
| [[Aisha Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Aisha Sharma grace the GQ Best Dressed Awards 2018 (54) (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-01-25
|
| [[Bhagalpur]]
|
| [[:d:Q27849976|Q27849976]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1238
| [[Sandeepa Dhar]]
| [[പ്രമാണം:Sandeepa Dhar graces the Grey Goose fashion event.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-02-02
|
| [[സ്രീനഗർ|ശ്രീനഗർ]]
|
| [[:d:Q7416091|Q7416091]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1239
| [[സുലഗ്ന പനിഗ്രഹി]]
| [[പ്രമാണം:Sulagna Panigrahi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-02-03
|
| [[Brahmapur]]
|
| [[:d:Q7635951|Q7635951]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1240
| [[മിമി ചക്രവർത്തി]]
| [[പ്രമാണം:Mimi Chakraborty - Kolkata 2023-12-05 8668.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-02-11
|
| [[Jalpaiguri]]
|
| [[:d:Q6862116|Q6862116]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1241
| [[Hari Teja]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-02-26
|
| [[തിരുപ്പതി]]
|
| [[:d:Q37864523|Q37864523]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1242
| [[Krystle D'Souza]]
| [[പ്രമാണം:Krystle D'Souza at Zee Rishtey Awards 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-03-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6439798|Q6439798]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 1243
| [[Abhidnya Bhave]]
| [[പ്രമാണം:Abhidnya Bhave (Cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-03-13
|
| [[Vasai-Virar]]
|
| [[:d:Q28113101|Q28113101]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1244
| [[Shamata Anchan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-03-15
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q27050042|Q27050042]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1245
| [[Shalmalee Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-03-17
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q20810757|Q20810757]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1246
| [[Kangana Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-04-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q60690375|Q60690375]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1247
| [[Sanchita Shetty]]
| [[പ്രമാണം:Sanchita Shetty 61st Idea Filmfare Awards South (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-04-07
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7415628|Q7415628]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1248
| [[Varsha Ashwathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-04-22
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7916112|Q7916112]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1249
| [[ശ്രീയ പിൽഗാനകർ]]
| [[പ്രമാണം:Shriya Pilgaonkar grace the Jury meet of 13th Gemfields Retail Jeweller India Awards 2017 (02) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-04-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19666177|Q19666177]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1250
| [[Nandita Swetha]]
| [[പ്രമാണം:Nandita Swetha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-04-30
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q14829512|Q14829512]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1251
| [[Roshni Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-04-30
|
| [[സ്രീനഗർ|ശ്രീനഗർ]]
|
| [[:d:Q118314456|Q118314456]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1252
| [[പല്ലവി ബത്ര]]
| [[പ്രമാണം:Pallavi batra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-05-02
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q16727418|Q16727418]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1253
| [[Chetna Pande]]
| [[പ്രമാണം:Chetna-Pande-snapped-at-Estella-in-Juhu.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-05-03
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q16201547|Q16201547]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1254
| [[Megha Chakraborty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-05-03
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q20649647|Q20649647]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1255
| [[Basabdatta Chatterjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-05-06
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16345997|Q16345997]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1256
| [[Scarlett Mellish Wilson]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]
| 1989-05-09
|
| [[ലണ്ടൻ]]
|
| [[:d:Q16202975|Q16202975]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1257
| [[Adaa Khan]]
| [[പ്രമാണം:Adaa Khan attends 10th-anniversary bash of Viacom 18 Motion Pictures (18).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-05-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16935062|Q16935062]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 1258
| [[Surabhi Hande]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-05-20
|
| [[ജല്ഗാഒന്]]
|
| [[:d:Q21642539|Q21642539]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1259
| [[Pooja Joshi Arora]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-05-27
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q111312496|Q111312496]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1260
| [[Bhavana Rao]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-06-06
|
| [[ഷിമോഗ]]
|
| [[:d:Q4901513|Q4901513]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1261
| [[വന്ദന മേനോൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-06-10
|
| [[തൃശ്ശൂർ]]
|
| [[:d:Q7914350|Q7914350]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1262
| [[Angela Krislinzki]]
| [[പ്രമാണം:Angela Krislinzki graces the Milo Na Tum song launch.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-06-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q22957818|Q22957818]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1263
| [[Janani Bharadwaj]]
| [[പ്രമാണം:Janani Bharadwaj Profile Picture.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-06-30
|
|
|
| [[:d:Q16232549|Q16232549]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1264
| [[Unnati Davara]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-02
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q7897149|Q7897149]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1265
| [[Tina Ahuja]]
| [[പ്രമാണം:Tina Ahuja graces the launch of the new Audi A5 (07) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q20630463|Q20630463]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1266
| [[Sshakshi Chovan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-09
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16232942|Q16232942]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1267
| [[Sahithya Jagannathan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-11
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7399654|Q7399654]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1268
| [[Pooja Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-12<br/>1989-02-12
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q17388745|Q17388745]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1269
| [[Mallika Dua]]
| [[പ്രമാണം:MallikaDua.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-17
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q28033782|Q28033782]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1270
| [[Sreejita De]]
| [[പ്രമാണം:Sreeji de colors indian telly awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-19
|
| [[Haldia]]
|
| [[:d:Q7585692|Q7585692]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1271
| [[മധു ശാലിനി]]
| [[പ്രമാണം:Madhu Shalini in Cinivaram.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-21
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q79845|Q79845]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1272
| [[Savani Ravindra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-22
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q16755934|Q16755934]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1273
| [[Kashmira Irani]]
| [[പ്രമാണം:KashmiraIrani1122.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-25
|
|
|
| [[:d:Q19891959|Q19891959]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1274
| [[Deepika Singh]]
| [[പ്രമാണം:Deepika Singh 2014 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-26
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q5250630|Q5250630]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 1275
| [[Vraddhi Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-28
|
| [[ഫരീദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q20640726|Q20640726]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1276
| [[Jasmine Avasia]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-07-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q21004894|Q21004894]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1277
| [[Sana Amin Sheikh]]
| [[പ്രമാണം:Sana Amin.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7415416|Q7415416]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1278
| [[ഷീല കൗർ]]
| [[പ്രമാണം:Sheela (Tamil actress).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-02
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7492340|Q7492340]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1279
| [[Sara Khan]]
| [[പ്രമാണം:Sara Khan graces the launch of Siddharth Kasyap's 24th original song 'Ishq Ki Mitti' (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-06
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q7421671|Q7421671]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 1280
| [[Prajakta Mali]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-08
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q13118805|Q13118805]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1281
| [[Jaspinder Cheema]]
| [[പ്രമാണം:Jaspinder Cheema.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-12
|
| [[Batala]]
|
| [[:d:Q17305775|Q17305775]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1282
| [[Wasna Ahmed]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-13
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7972701|Q7972701]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1283
| [[Sonam Bajwa]]
| [[പ്രമാണം:Sonam Bajwa snapped on the sets of The Kapil Sharma Show (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-16
|
| [[നൈനിത്താൾ]]
|
| [[:d:Q18629110|Q18629110]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1284
| [[Ihana Dhillon]]
| [[പ്രമാണം:Akanksha Puri grace the success bash of the film Sonu Ke Titu Ki Sweety (07) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-18
|
| [[Faridkot]]
|
| [[:d:Q16200282|Q16200282]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1285
| [[Vasundhara Kashyap]]
| [[പ്രമാണം:Vasundhara Kashyap New.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-19
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q7917038|Q7917038]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1286
| [[Asha Negi]]
| [[പ്രമാണം:Asha Negi grace the Mamma Mia Pink Carpet at Jio World Centre BKC Bandra (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-23
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q4804507|Q4804507]]
| 24
|-
| style='text-align:right'| 1287
| [[Geeta Madhuri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-24
|
| [[പാലക്കോല്ലു]]
|
| [[:d:Q5529955|Q5529955]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1288
| [[Sony Charishta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-08-29
|
|
|
| [[:d:Q126011565|Q126011565]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1289
| [[Sai Lokur]]
| [[പ്രമാണം:Sai Lokur 2 (cropped). jpg.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-05
|
| [[ബെൽഗാം]]
|
| [[:d:Q21285519|Q21285519]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1290
| [[Hunar Hali]]
| [[പ്രമാണം:Hunar-Hali-grace-the-Launch-of-GR8!.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-09
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16729574|Q16729574]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1291
| [[Surbhi Chandna]]
| [[പ്രമാണം:Surbhi Chandna at the 25th SOL Lions Gold Awards 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-11
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q26689623|Q26689623]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 1292
| [[Anjum Fakih]]
| [[പ്രമാണം:Anjum Fakih, Saas Bahu Aur Saazish (01) (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-12
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q23731525|Q23731525]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1293
| [[Shiny Doshi]]
| [[പ്രമാണം:Shiny Doshi at the Fear Factor Khatron Ke Khiladi 8 launch.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-15
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q19888034|Q19888034]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1294
| [[Kusha Kapila]]
| [[പ്രമാണം:Kusha Kapila at the launch of Mera Noor Hai Mashhoor (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-19
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q114269943|Q114269943]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1295
| [[Soundarya Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Soundarya Sharma attends the 63rd Jio Filmfare Awards 2018 (19) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-20
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q55231409|Q55231409]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1296
| [[Krishi Thapanda]]
| [[പ്രമാണം:Krishi Thapanda.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-23
|
| [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]]
|
| [[:d:Q47091446|Q47091446]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1297
| [[ആര്യ സലിം]]
| [[പ്രമാണം:ARYA.jpg|center|50px]]
| മലയാള സിനിമാനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-09-26
|
|
|
| [[:d:Q124399195|Q124399195]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1298
| [[Roopal Tyagi]]
| [[പ്രമാണം:Roopal Tyagi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-05
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16755975|Q16755975]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1299
| [[Pujita Ponnada]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-05
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q55080929|Q55080929]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1300
| [[അർച്ചന ശാസ്ത്രി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-08
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7917889|Q7917889]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1301
| [[Spruha Joshi]]
| [[പ്രമാണം:Spruha Shirish Joshi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7581446|Q7581446]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1302
| [[Soumya Seth]]
| [[പ്രമാണം:Soumya Seth at the launch party of Bindass's show Yeh Hai Aashiqui (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-17
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q7564599|Q7564599]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1303
| [[Neha Saxena]]
| [[പ്രമാണം:Neha Saxena 30.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-25
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q25190348|Q25190348]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1304
| [[Harsha Khanderparkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-26
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q28531083|Q28531083]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1305
| [[Sharmeila Mandre]]
| [[പ്രമാണം:Sharmiela Mandre at 60th South Filmfare Awards 2013 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-28<br/>1990-10-18
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7489922|Q7489922]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1306
| [[പർനോ മിത്ര]]
| [[പ്രമാണം:Premiere of Aami aar amar girlfriends 2013-07-28 11-24.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-10-31
|
| [[സിലിഗുഡി]]
|
| [[:d:Q7139343|Q7139343]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1307
| [[Niharika Kareer]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-07
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16730587|Q16730587]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1308
| [[Shrenu Parikh]]
| [[പ്രമാണം:Shrenu Parikh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-11
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q7503591|Q7503591]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1309
| [[Payal Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Payal Ghosh at the 63rd Jio Filmfare Awards 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-13<br/>1989
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16200413|Q16200413]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1310
| [[Ginni Chatrath]]
| [[പ്രമാണം:Kapil-Sharma-and-Ginni-Chatrath’s-wedding-reception.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-18
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q56703491|Q56703491]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1311
| [[Sai Dhanshika]]
| [[പ്രമാണം:Dhansika at 61st Flimfare Awards (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-20
|
| [[തഞ്ചാവൂർ]]
|
| [[:d:Q5269022|Q5269022]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1312
| [[Prerna Wanvari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-22
|
| [[അന്ധേരി]]
|
| [[:d:Q7240692|Q7240692]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1313
| [[Sheetal Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-22
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q18357765|Q18357765]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1314
| [[Vindhya Tiwari]]
| [[പ്രമാണം:Vindhya Tiwari at launch of Telly Calendar 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-22
|
| [[വാരാണസി]]
|
| [[:d:Q21285611|Q21285611]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1315
| [[Tridha Choudhury]]
| [[പ്രമാണം:Tridha Choudhury - Kolkata 2014-01-19 5781.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-22
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q22277353|Q22277353]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1316
| [[Misha Ghoshal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-26
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q17305955|Q17305955]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1317
| [[Samaira Rao]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-27
|
|
|
| [[:d:Q16734985|Q16734985]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1318
| [[Chitrashi Rawat]]
| [[പ്രമാണം:Chitrashi Rawat in 2017.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-11-29
|
| [[Raipur, Uttarakhand]]
|
| [[:d:Q5102359|Q5102359]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1319
| [[విష్ణుప్రియ గాంధీ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-12-13
|
| [[തിരുപ്പതി]]
|
| [[:d:Q130544216|Q130544216]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1320
| [[Vaishali Desai]]
| [[പ്രമാണം:Vaishali Desai at the IIJW as the Show Stopper for jeweler Naresh Kriplani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-12-18
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q12056218|Q12056218]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1321
| [[അസ്മിത സൂദ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-12-20
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q16202566|Q16202566]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1322
| [[Vividha Kirti]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-12-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q61118365|Q61118365]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1323
| [[Rupa Sri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-12-22
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q65943977|Q65943977]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1324
| [[അക്ഷര ഗൌഡ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-12-24
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q4701786|Q4701786]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1325
| [[Jugnu Ishiqui]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1989-12-24
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q16232648|Q16232648]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1326
| [[സാബ ആസാദ്]]
| [[പ്രമാണം:Saba Azad Success bash of 'Nautanki Saala!'s music.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7395773|Q7395773]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 1327
| [[Riya Dey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[Balasore]]
|
| [[:d:Q15725142|Q15725142]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1328
| [[Pallavi Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16729507|Q16729507]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1329
| [[Nakshatra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q19571873|Q19571873]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1330
| [[Akhila Kishore]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q19968682|Q19968682]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1331
| [[Manvitha Harish]]
| [[പ്രമാണം:Manvitha Kamath (2).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q26221428|Q26221428]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1332
| [[Anjali Raghav]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q48444407|Q48444407]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1333
| [[നൈനാ ദാസ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
|
|
| [[:d:Q6959697|Q6959697]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1334
| [[Nehalaxmi Iyer]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16233248|Q16233248]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1335
| [[Soundarya Jayamala]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16832102|Q16832102]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1336
| [[Priyamvada Kant]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-01
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16910160|Q16910160]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1337
| [[Arjumman Mughal]]
| [[പ്രമാണം:Arjumman Mughal in 2014.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-01
|
| [[Rajauri]]
|
| [[:d:Q18353980|Q18353980]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1338
| [[தான்யா]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
|
|
| [[:d:Q47545338|Q47545338]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1339
| [[Sonia Mann]]
| [[പ്രമാണം:Sonia Mann.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990
|
| [[Haldwani]]
|
| [[:d:Q77697110|Q77697110]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1340
| [[നുസ്റത്ത് ജഹാൻ]]
| [[പ്രമാണം:Nusrat Jahan Ruhi - Kolkata 2023-12-05 8550.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-08
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7070368|Q7070368]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1341
| [[Boby Techi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-09
|
| [[ഇറ്റാനഗർ]]
|
| [[:d:Q17403318|Q17403318]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1342
| [[Vijayalakshmi]]
| [[പ്രമാണം:Vijayalakshmi Agathiyan at Chennai 600028 – 2 Press Meet.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-15
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7929268|Q7929268]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1343
| [[രിധിമ ഘോഷ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-18
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16200421|Q16200421]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1344
| [[Sunita Garabadu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-25
|
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
|
| [[:d:Q30060523|Q30060523]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1345
| [[Bhumika Gurung]]
| [[പ്രമാണം:Bhumika-Gurung-attend-Colors-TV-Video-summit-awards.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-01-27
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q38896140|Q38896140]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1346
| [[Aishwarya Arjun]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02<br/>1990
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q15236153|Q15236153]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1347
| [[Ishita Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Ishita sharma.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-08
|
| [[ഗയ]]
|
| [[:d:Q6080393|Q6080393]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1348
| [[Jayshree Soni]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-08
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q16832247|Q16832247]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1349
| [[Ishita Raj Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Ishita Raj Sharma snapped at the pink carpet and awards ceremony of Bollywood Hungama OTT India Fest 2024 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-08
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q23664763|Q23664763]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 1350
| [[Parna Pethe]]
| [[പ്രമാണം:Parn Pethe.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-19
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q43132348|Q43132348]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1351
| [[Patralekha Paul]]
| [[പ്രമാണം:Patralekha at the launch of Huma Qureshi’s book Zeba (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-20
|
| [[ഷില്ലോങ്ങ്]]
|
| [[:d:Q17318822|Q17318822]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1352
| [[Shivani Tomar]]
| [[പ്രമാണം:Shivani Tomar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-22
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q26702628|Q26702628]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1353
| [[Dimple Jhangiani]]
| [[പ്രമാണം:Dimple Jhangiani Ramleela Premiere.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-02-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5277780|Q5277780]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1354
| [[Akanksha Juneja]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-03
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16730488|Q16730488]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1355
| [[Nikita Gordijn]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-03-04
|
| [[Tumsar]]
|
| [[:d:Q26837236|Q26837236]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1356
| [[Monica Sehgal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-03-06
|
| [[ഉജ്ജയിൻ]]
|
| [[:d:Q26702631|Q26702631]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1357
| [[Ekta Kaul]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-03-11
|
| [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]]
|
| [[:d:Q16209812|Q16209812]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1358
| [[സോനു]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-03-23
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7562405|Q7562405]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1359
| [[Heena Parmar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-04-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19573589|Q19573589]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1360
| [[Heena Panchal]]
| [[പ്രമാണം:Heena Panchal at teaser launch of When Obama loved Osama.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-04-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24059386|Q24059386]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1361
| [[Priya Banerjee]]
| [[പ്രമാണം:Priya Banerjee snapped at a photoshoot.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-04-16
|
| [[കാൽഗറി]]
|
| [[:d:Q16734742|Q16734742]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1362
| [[Neha Saxena]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-04-24
|
| [[ആഗ്ര]]
|
| [[:d:Q16226260|Q16226260]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1363
| [[Anjali Rao]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-04-29
|
| [[ബഠിംഡാ]]
|
| [[:d:Q29050606|Q29050606]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1364
| [[ഹര്ശിക പൂനച്ച]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-01
|
| [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]]
|
| [[:d:Q5673877|Q5673877]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1365
| [[Aradhana Jagota]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-09
|
|
|
| [[:d:Q25999309|Q25999309]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1366
| [[Priyanka Singh]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Singh at an award Function.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-09
|
|
|
| [[:d:Q113961911|Q113961911]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1367
| [[Vinutha Lal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-13
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q20650026|Q20650026]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1368
| [[ഗുൽക്കി ജോഷി]]
| [[പ്രമാണം:Gulki-Joshi-snapped-at-the-special-screening-of-Nakkash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ടിവി നടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-17
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q5617693|Q5617693]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1369
| [[Riya Deepsi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-19
|
|
|
| [[:d:Q24300943|Q24300943]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1370
| [[രാഗിണി ദ്വിവേദി]]
| [[പ്രമാണം:Ragini Dwivedi at Acharya Habba.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-05-24
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7283095|Q7283095]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1371
| [[മൃദുല മുരളി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-08
|
| [[എറണാകുളം]]
|
| [[:d:Q16201282|Q16201282]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1372
| [[Seema Singh]]
| [[പ്രമാണം:Seema Singh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-11
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q26848937|Q26848937]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1373
| [[Deepa Sannidhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-16
|
| [[ചിക്കമഗളൂർ (Q980917)|ചിക്കമഗളൂർ]]
|
| [[:d:Q5250472|Q5250472]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1374
| [[Madhuri Braganza]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-18
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q90669875|Q90669875]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1375
| [[Ridhima Pandit]]
| [[പ്രമാണം:Ridhima Pandit at Ekta Kapoor’s Diwali bash, 2019 (9) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q27982184|Q27982184]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1376
| [[Leslie Tripathy]]
| [[പ്രമാണം:Leslie Tripathy at 19th Transmedia Gujarati Film And TV Awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-26
|
| [[കേന്ദ്രപ്പാറ, ഒഡീഷ|കേന്ദ്രപ്പാറ]]
|
| [[:d:Q19571948|Q19571948]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1377
| [[Jasmin Bhasin]]
| [[പ്രമാണം:Jasmin Bhasin snapped in Bandra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-28
|
| [[കോട്ട, രാജസ്ഥാൻ|കോട്ട]]
|
| [[:d:Q6161680|Q6161680]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 1378
| [[Archita Sahu]]
| [[പ്രമാണം:Archita2.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-06-29
|
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
|
| [[:d:Q3514905|Q3514905]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1379
| [[Smriti Khanna]]
| [[പ്രമാണം:Smriti Khanna 2015.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-07-06
|
| [[നോയ്ഡ]]
|
| [[:d:Q20684357|Q20684357]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1380
| [[Loveleen Kaur Sasan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-07-16
|
| [[ജമ്മു-കശ്മീർ]]
|
| [[:d:Q18211387|Q18211387]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1381
| [[Nikita Rawal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-07-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q73755538|Q73755538]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1382
| [[നികേഷ പട്ടേൽ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1990-07-20
|
| [[ബിർമിങ്ഹാം]]
|
| [[:d:Q16734255|Q16734255]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1383
| [[Sakshi Agarwal]]
| [[പ്രമാണം:Sakshi Agarwal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-07-20
|
| [[അൽമോറ]]
|
| [[:d:Q21620673|Q21620673]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1384
| [[Kajal Raghwani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-07-20
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q24250412|Q24250412]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1385
| [[Sara Arfeen Khan]]
| [[പ്രമാണം:Sara Arfeen Khan at the launch of Diliwaali Thakur Girls in 2015.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-06
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19661711|Q19661711]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1386
| [[Parul Gulati]]
| [[പ്രമാണം:ParulGulati.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-06
|
| [[Rohtak]]
|
| [[:d:Q20631149|Q20631149]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1387
| [[Aanchal Khurana]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-06
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q20684364|Q20684364]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1388
| [[Anjana Singh]]
| [[പ്രമാണം:Anjana Singh 2K19.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-07
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q51831424|Q51831424]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1389
| [[Mansha Bahl]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-08
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q23712898|Q23712898]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1390
| [[Ramya Pandian]]
| [[പ്രമാണം:Ramya Pandian.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-13
|
| [[Ilanji]]
|
| [[:d:Q97412023|Q97412023]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1391
| [[രൂപ മഞ്ജരി (Q7380183)|രൂപ മഞ്ജരി]]
| [[പ്രമാണം:Rupa Manjari.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-19
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7380183|Q7380183]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1392
| [[Devoleena Bhattacharjee]]
| [[പ്രമാണം:Devoleena Bhattacharjee during the promotion event of Dilwale.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-22
|
| [[Sivasagar]]
|
| [[:d:Q5267654|Q5267654]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1393
| [[Samentha Fernandes]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-26
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q17916886|Q17916886]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1394
| [[Nikita Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-08-28
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q16233560|Q16233560]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1395
| [[Ishita Dutta]]
| [[പ്രമാണം:Ishita Dutta at the Club in Andheri (02).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-09-04
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q20090634|Q20090634]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 1396
| [[Ayeesha S Aiman]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-09-19
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q21620692|Q21620692]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1397
| [[Mansi Shrivastava]]
| [[പ്രമാണം:Mansi Srivastava in 2020.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-09-21
|
| [[ഗുഡ്ഗാവ്]]
|
| [[:d:Q16832105|Q16832105]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1398
| [[Sapna Choudhary]]
| [[പ്രമാണം:Muharat-of-the-film-Dosti-Ke-Side-Effect-8 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-09-25
|
| [[റോഹ്താക് ജില്ല]]
|
| [[:d:Q48884766|Q48884766]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1399
| [[Nithya Naresh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-09-25
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q117795571|Q117795571]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1400
| [[റെയ്ന മൽഹോത്ര]]
| [[പ്രമാണം:Reyhna Malhotra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-09-26
|
|
|
| [[:d:Q16201057|Q16201057]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1401
| [[Anushka Ranjan]]
| [[പ്രമാണം:Anushka Ranjan at L’Oréal Paris’ campaign 'Standup against street harassment' in Mumbai (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q25999310|Q25999310]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1402
| [[Zoya Hussain]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-01
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q57915967|Q57915967]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1403
| [[Madhuri Itagi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-07
|
| [[ഹുബ്ലി]]
|
| [[:d:Q22278316|Q22278316]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1404
| [[Shruti Marathe]]
| [[പ്രമാണം:Shruti Marathe in 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-10
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7504349|Q7504349]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1405
| [[Rachana Parulkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-10
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q17492722|Q17492722]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1406
| [[Harshita Gaur]]
| [[പ്രമാണം:Harshita Gaur attends the trailer launch of the web series "Mirzapur" (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-12
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q16729683|Q16729683]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1407
| [[Anusmriti Sarkar]]
| [[പ്രമാണം:Anusmriti Sarkar grace Films Today magazine's 9th anniversary celebration at Levo Lounge.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-23
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q25915881|Q25915881]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1408
| [[Jia Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q123370182|Q123370182]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1409
| [[Kriti Kharbanda]]
| [[പ്രമാണം:Kriti Kharbanda at the special screening of Fukrey 3 at Excel Entertainment office (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-10-29
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q6438563|Q6438563]]
| 26
|-
| style='text-align:right'| 1410
| [[Himaja]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-02
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q24053400|Q24053400]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1411
| [[Reshma Rathore]]
| [[പ്രമാണം:Actress Reshma Rathore.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-03
|
| [[ఉసిరికాయలపల్లి]]
|
| [[:d:Q21067402|Q21067402]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1412
| [[അഞ്ചു ജോസഫ്]]
| [[പ്രമാണം:Anju Joseph.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-08
|
| [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]]
|
| [[:d:Q59656214|Q59656214]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1413
| [[Swanandi Tikekar]]
| [[പ്രമാണം:Swanandi-tikekar-marathi-actress.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-13
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q41142161|Q41142161]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1414
| [[Poorva Gokhale]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-22
|
| [[താനെ]]
|
| [[:d:Q7228874|Q7228874]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1415
| [[പൂർണിത]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-23
|
| [[കോയമ്പത്തൂർ]]
|
| [[:d:Q25547|Q25547]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1416
| [[Arthi Venkatesh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-23
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q47467700|Q47467700]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1417
| [[Neetu Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-11-25
|
|
|
| [[:d:Q16202479|Q16202479]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1418
| [[Payal Rajput]]
| [[പ്രമാണം:Payal Rajput.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-06
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q16734901|Q16734901]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1419
| [[Anjali Abrol]]
| [[പ്രമാണം:Anjali Abrol in 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-16
|
| [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]]
|
| [[:d:Q4765729|Q4765729]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1420
| [[Sonali Raut]]
| [[പ്രമാണം:Sonali Raut at an event in 2016.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-23
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16848019|Q16848019]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1421
| [[തനു റോയ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-26
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7683901|Q7683901]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1422
| [[alisha seema khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q98228689|Q98228689]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1423
| [[ഗുർലീൻ ചോപ്ര]]
| [[പ്രമാണം:Gurleen Chopra.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-30
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q16200172|Q16200172]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1424
| [[Priyanka Sarkar]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Sarkar during a promotional event in 2016 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990-12-31
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7246508|Q7246508]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1425
| [[Archana Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16202228|Q16202228]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1426
| [[Ruhi Singh]]
| [[പ്രമാണം:Ruhi Singh graces the 10th Mirchi Music Awards (21) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q21066525|Q21066525]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1427
| [[Priyanka Purohit]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q28313184|Q28313184]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1428
| [[Roma Arora]]
| [[പ്രമാണം:Roma-Shoot.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q51337522|Q51337522]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1429
| [[Geetashree Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q56701932|Q56701932]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1430
| [[കാർത്തിക അഡൈകലാം]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[Thirukkadaiyur]]
|
| [[:d:Q68094|Q68094]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1431
| [[Fenil Umrigar]]
| [[പ്രമാണം:Yuvraj Thakur, Fenil Umrigar at the launch party of Bindass's show Yeh Hai Aashiqui.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[സൂരത്]]
|
| [[:d:Q5443472|Q5443472]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1432
| [[Prachi Sinha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
|
|
| [[:d:Q16762317|Q16762317]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1433
| [[జయశ్రీ నాయుడు]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
|
|
| [[:d:Q20559887|Q20559887]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1434
| [[Shubra Aiyappa]]
| [[പ്രമാണം:Shubra Aiyappa (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q21932158|Q21932158]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1435
| [[Saanvi Talwar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
|
|
| [[:d:Q23731521|Q23731521]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1436
| [[Charu Asopa]]
| [[പ്രമാണം:Celeb graces Alt Balaji’s Digital Awards 2018 (34) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24045542|Q24045542]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1437
| [[Soma Laishram]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-05
|
|
|
| [[:d:Q22006115|Q22006115]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1438
| [[ശ്വേതാ പ്രസാദ്]]
| [[പ്രമാണം:Shweta Basu Prasad.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-11
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q7505879|Q7505879]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 1439
| [[Pragya Jaiswal]]
| [[പ്രമാണം:Pragya Jaiswal CCL.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-12
|
| [[ജബൽപൂർ]]
|
| [[:d:Q20649445|Q20649445]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1440
| [[Murcyleen Peerzada]]
| [[പ്രമാണം:Murcyleen Peerzada.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-13
|
| [[കശ്മീർ]]
|
| [[:d:Q18378301|Q18378301]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1441
| [[Sushma Raj]]
| [[പ്രമാണം:Sushma Raj Sankranti 2021.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-19
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q22279856|Q22279856]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1442
| [[Sakshi Malik]]
| [[പ്രമാണം:Sakshi Malik.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-01-21
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q105759528|Q105759528]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1443
| [[Priyanka Halder]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-02-10
|
|
|
| [[:d:Q131426079|Q131426079]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1444
| [[സമ്പൂർണ ലാഹിരി]]
| [[പ്രമാണം:Sampurna Lahiri.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-02-21
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16250691|Q16250691]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1445
| [[Mala Salariya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-02-23
|
|
|
| [[:d:Q16234149|Q16234149]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1446
| [[Shilpi Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-03-01
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q17403438|Q17403438]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1447
| [[Sukrutha Wagle]]
| [[പ്രമാണം:Sukrutha Wagle.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-03-01
|
| [[മണിപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q36759612|Q36759612]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1448
| [[Neha Pawar]]
| [[പ്രമാണം:Neha-pawar.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-03-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q41187928|Q41187928]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1449
| [[Arundhati]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-03-03
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16148988|Q16148988]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1450
| [[Kyra Dutt]]
| [[പ്രമാണം:Kyra Dutt Martini Queen.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-03-12
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q5248075|Q5248075]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1451
| [[Mannara]]
| [[പ്രമാണം:Mannara walks the ramp at the IBFW 2017 (04).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-03-29
|
| [[ബൊക്കാറൊ]]
|
| [[:d:Q18528664|Q18528664]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1452
| [[Pankhuri Awasthy]]
| [[പ്രമാണം:Pankhuri Awasthy in January 2020.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-03-31
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q30632883|Q30632883]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1453
| [[Zoya Khan]]
| [[പ്രമാണം:Zoya Khan Actress Picture.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-04-17
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q8074700|Q8074700]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1454
| [[Sameeksha Sud]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-04-25
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q91461084|Q91461084]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1455
| [[ഏദൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-01
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q19665153|Q19665153]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1456
| [[Shubha Phutela]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-05
| 2012-10-22
| [[ലുധിയാന]]
| [[ലുധിയാന]]
| [[:d:Q4385004|Q4385004]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1457
| [[Alisha Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-05
|
| [[റാഞ്ചി]]
|
| [[:d:Q62642855|Q62642855]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1458
| [[Cherry Mardia]]
| [[പ്രമാണം:Cherry Mardia at Jigariyaa Trailer Launch.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18097858|Q18097858]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1459
| [[മോണൽ ഗജ്ജർ]]
| [[പ്രമാണം:Monal Gajjar (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-13
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q16200361|Q16200361]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1460
| [[Lavina Tandon]]
| [[പ്രമാണം:Lavina Tandon launch of Telly Calendar 2017 (10) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-14
|
| [[ലുധിയാന]]
|
| [[:d:Q16832128|Q16832128]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1461
| [[Yesha Rughani]]
| [[പ്രമാണം:Yesha Rughani 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-05-18
|
| [[രാജ്കോട്]]
|
| [[:d:Q62278337|Q62278337]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1462
| [[Pooja Gaur]]
| [[പ്രമാണം:Pooja Gor in 2016 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-06-01
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7228518|Q7228518]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1463
| [[Rani Agrawal]]
| [[പ്രമാണം:Rani Agarwal at Audio release of 'Love Recipe' (8).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-06-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7292950|Q7292950]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1464
| [[Ipsita Pati]]
| [[പ്രമാണം:Ipsita Pati at Fashion Theatrical fashion show.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-06-18
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q27062269|Q27062269]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1465
| [[Shivani Raghuvanshi]]
| [[പ്രമാണം:Shivani Raghuvanshi on SpotboyE.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-06-19
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q22279842|Q22279842]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1466
| [[Anveshi Jain]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-06-25
|
| [[ഖജുരാഹോ (പട്ടണം)|ഖജുരാഹോ]]
|
| [[:d:Q88037265|Q88037265]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1467
| [[Ketki Kadam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-02
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q16730508|Q16730508]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1468
| [[Tejaswi Madivada]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-03
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q17489736|Q17489736]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1469
| [[മമഥ ഭുക്യ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-14
|
|
|
| [[:d:Q6745459|Q6745459]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1470
| [[Ayesha Khanna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-22
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q16023564|Q16023564]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1471
| [[Supriya Kumari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-25
|
| [[റാഞ്ചി]]
|
| [[:d:Q7645137|Q7645137]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1472
| [[Shivya Pathania]]
| [[പ്രമാണം:Shivya Pathania photoshoot in shimla 2022.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-26
|
| [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q19571665|Q19571665]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1473
| [[Pooja Devariya]]
| [[പ്രമാണം:Pooja Devariya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-29
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q21933970|Q21933970]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1474
| [[Priyanka Chhabra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-07-30
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16236034|Q16236034]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1475
| [[എൻ. ജെ. നന്ദിനി]]
|
| ഗായിക
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-08-05
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
| [[:d:Q24450449|Q24450449]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1476
| [[Dhanya Balakrishna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-08-06
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16154619|Q16154619]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1477
| [[Pratyusha Banerjee]]
| [[പ്രമാണം:Pratyusha Banerjee at her birthday bash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-08-10
| 2016-04-01
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q2003575|Q2003575]]
| 25
|-
| style='text-align:right'| 1478
| [[Pallavi Raju]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-08-14
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q51754516|Q51754516]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1479
| [[Manasi Moghe]]
| [[പ്രമാണം:Manasi Moghe (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-08-29<br/>1991
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q15930458|Q15930458]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1480
| [[Srishty Rode]]
| [[പ്രമാണം:Srishty Rode.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-09-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16832081|Q16832081]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1481
| [[Preeti Chaudhary]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-10-02
|
| [[ഗാസിയാബാദ്]]
|
| [[:d:Q72171821|Q72171821]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1482
| [[Krissann Barretto]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-10-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19891084|Q19891084]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1483
| [[Reeth Mazumder]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-10-09
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q24790750|Q24790750]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1484
| [[Chandini Chowdary]]
| [[പ്രമാണം:Chandini Chowdary.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-10-23<br/>1991
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q98768195|Q98768195]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1485
| [[Sonia Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-10-30
|
| [[ഹരിദ്വാർ]]
|
| [[:d:Q113533704|Q113533704]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1486
| [[Vidyullekha Raman]]
| [[പ്രമാണം:Vidyullekha Raman.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-04
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q15240676|Q15240676]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1487
| [[അക്ഷ പാർദസാനി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-08
|
|
|
| [[:d:Q4701778|Q4701778]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1488
| [[Pooja Banerjee]]
| [[പ്രമാണം:Pooja Banerjee at Rohhit Verma's fashion show.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-08
|
| [[അലിഗഢ്]]
|
| [[:d:Q16233685|Q16233685]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1489
| [[Tanvi Hegde]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-11
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16233848|Q16233848]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1490
| [[Isha Keskar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-11
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q30303265|Q30303265]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1491
| [[Joshna Fernando]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-12
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q21621287|Q21621287]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1492
| [[Abhinaya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-13
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q4667443|Q4667443]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1493
| [[Sara Gurpal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-19
|
| [[ഹരിയാണ]]
|
| [[:d:Q29108528|Q29108528]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1494
| [[Aparna Dixit]]
| [[പ്രമാണം:Aparna Dixit.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-20
|
| [[ആഗ്ര]]
|
| [[:d:Q19519495|Q19519495]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1495
| [[Anupriya Kapoor]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-26
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q4777850|Q4777850]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1496
| [[Himanshi Khurana]]
| [[പ്രമാണം:Himanshi Khurana (3).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-27
|
| [[Kiratpur Sahib]]
|
| [[:d:Q21621694|Q21621694]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1497
| [[Vinti Idnani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-29
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q23731526|Q23731526]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1498
| [[Nivetha Pethuraj]]
| [[പ്രമാണം:Photos-Celebrities-snapped-attending-the-press-conference-of-Das-Ka-Dhamki-5 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-11-30
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q24565120|Q24565120]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1499
| [[Shiny Dixit]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-12-05
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q27582046|Q27582046]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1500
| [[Aasiya Kazi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-12-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4662727|Q4662727]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1501
| [[Amrita Gogoi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-12-22
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q30639479|Q30639479]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1502
| [[Suhani Kalita]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-12-25
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q7635215|Q7635215]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1503
| [[Shefali Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1991-12-25
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q16832097|Q16832097]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1504
| [[Keerthi Pandian]]
| [[പ്രമാണം:Keerthi Pandian.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992
|
|
|
| [[:d:Q108458195|Q108458195]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1505
| [[Shafaq Naaz]]
| [[പ്രമാണം:ShafaqNaaz.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-02-07<br/>1993-02-07
|
| [[മീററ്റ്]]
|
| [[:d:Q16271157|Q16271157]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1506
| [[Lovely Joshi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-02-09
|
| [[നൈനിത്താൾ]]
|
| [[:d:Q20649854|Q20649854]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1507
| [[Pupul Bhuyan]]
| [[പ്രമാണം:Pupul Bhuyan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-02-23
|
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
|
| [[:d:Q56380352|Q56380352]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1508
| [[Abigail Jain]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-02-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4667687|Q4667687]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1509
| [[Vanya Mishra]]
| [[പ്രമാണം:VanyaMishra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-02-27
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q7915280|Q7915280]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1510
| [[Sonu Chandrapal]]
| [[പ്രമാണം:Sonu Chandrapal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-02
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q23712225|Q23712225]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1511
| [[Pallavi Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Pallavi Sharma 2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-05
|
|
|
| [[:d:Q58175513|Q58175513]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1512
| [[Katyayani Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Katyayani Sharma.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-06
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q28536692|Q28536692]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1513
| [[Tuhina Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-11
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q103604957|Q103604957]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1514
| [[Ena Saha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-14
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16202023|Q16202023]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1515
| [[Ishita Vyas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-18<br/>1990-03-18
|
| [[Narmadapuram]]
|
| [[:d:Q16233245|Q16233245]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1516
| [[Neha Bagga]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-19
|
| [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q99850337|Q99850337]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1517
| [[Garima Singh Rathore]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-24
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q70663659|Q70663659]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1518
| [[Sandhya Raju]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-25
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q105637214|Q105637214]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1519
| [[Shubhi Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-27
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q16202450|Q16202450]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1520
| [[Shilpa Manjunath]]
| [[പ്രമാണം:Shilpa Manjunath.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-03-29
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q64010366|Q64010366]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1521
| [[Kritika Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-04-10
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q47337814|Q47337814]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1522
| [[ജ്യോത്സ്ന ചന്ദോള]]
| [[പ്രമാണം:Jyotsna Chandola at Holi Invasion party.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-04-15
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q17305770|Q17305770]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1523
| [[Jinal Belani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-04-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q22958532|Q22958532]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1524
| [[Simi Chahal]]
| [[പ്രമാണം:Simi Chahal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-05-09
|
|
|
| [[:d:Q29440063|Q29440063]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1525
| [[Koushani Mukherjee]]
| [[പ്രമാണം:Koushani Mukherjee - Kolkata 2023-12-05 8578.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-05-17
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q25588412|Q25588412]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1526
| [[Sharanya Pradeep]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-05-17
|
|
|
| [[:d:Q124743725|Q124743725]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1527
| [[Ruchi Savarn]]
| [[പ്രമാണം:Ruchi Savarn.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-05-26
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q24450357|Q24450357]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1528
| [[Avantika Mishra]]
| [[പ്രമാണം:Avantika Mishra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-05-30
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q17708728|Q17708728]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1529
| [[സാന്ദ്ര അമി]]
|
| തെന്നിന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി, വീഡിയോ ജോക്കി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-05
|
| [[ഇടുക്കി ജില്ല]]
|
| [[:d:Q17465683|Q17465683]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1530
| [[Shriya Jha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-10
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7504219|Q7504219]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1531
| [[Shammu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-14
|
| [[Bikaner]]
|
| [[:d:Q7487603|Q7487603]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1532
| [[Sheena Bajaj]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q29532772|Q29532772]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1533
| [[Ritabhari Chakraborty]]
| [[പ്രമാണം:Rita 8906.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-06-26
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16200062|Q16200062]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1534
| [[Rhea Chakraborty]]
| [[പ്രമാണം:Rhea Chakraborty, 6th Nykaa Femina Beauty Awards 2020 (11) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-07-01
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7320290|Q7320290]]
| 29
|-
| style='text-align:right'| 1535
| [[Heli Daruwala]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-07-14
|
| [[സൂരത്]]
|
| [[:d:Q97234392|Q97234392]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1536
| [[Vaishali Takkar]]
| [[പ്രമാണം:Vaishali Takkar.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-07-15
| 2022-10-15
| [[ഉജ്ജയിൻ]]
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
| [[:d:Q23731499|Q23731499]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1537
| [[Lipsa Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-07-15
|
| [[പുരി]]
|
| [[:d:Q28946513|Q28946513]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1538
| [[Ashrita Shetty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-07-16
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16234176|Q16234176]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1539
| [[Anubha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-07-16
|
| [[ഖോർദ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q55395631|Q55395631]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1540
| [[Barkha Singh]]
| [[പ്രമാണം:Barkha Singh at screening of Zee5 web-series Silence.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-03
|
| [[Bikaner]]
|
| [[:d:Q25324807|Q25324807]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1541
| [[Karunya Ram]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-10
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q27963246|Q27963246]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1542
| [[Chandini Tamilarasan]]
| [[പ്രമാണം:Chandini Tamilarasan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-12
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q5071090|Q5071090]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1543
| [[Sakshi Pradhan]]
| [[പ്രമാണം:SakshiPradhan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-12
|
|
|
| [[:d:Q57584622|Q57584622]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1544
| [[Krishna Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-12
|
| [[ലുധിയാന]]
|
| [[:d:Q63184754|Q63184754]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1545
| [[Riyanka Chanda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-14
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q29623084|Q29623084]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1546
| [[പി എസ് കീർത്തന]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-17
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7117504|Q7117504]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1547
| [[Esha Kansara]]
| [[പ്രമാണം:Esha Kansara graces ITA Awards 2013 (09) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-20
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q5397759|Q5397759]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1548
| [[Aishana Singh]]
| [[പ്രമാണം:Img1a3.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-21
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q23731502|Q23731502]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1549
| [[Pallavi Tiwari Shukla]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-08-23
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q111306485|Q111306485]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1550
| [[Jinal Raval]]
| [[പ്രമാണം:Jinal Raval.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-02
|
| [[ഗാന്ധിനഗർ]]
|
| [[:d:Q110218274|Q110218274]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1551
| [[Ester Noronha]]
| [[പ്രമാണം:Ester Noronha, Indian film star.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-12
|
| [[ബഹ്റൈൻ]]
|
| [[:d:Q22279433|Q22279433]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1552
| [[Roshni Sahota]]
| [[പ്രമാണം:Roshni Sahota graces the Indian Television Academy Awards 2017 (20) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-12
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q47454145|Q47454145]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1553
| [[Kajol Srivastava]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-16
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q56394223|Q56394223]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1554
| [[Navneet Kaur Dhillon]]
| [[പ്രമാണം:Miss India Navneet Kaur Dhillon unveils Ponds BB+ cream.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-09-23
|
| [[അംബാല]]
|
| [[:d:Q16234496|Q16234496]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1555
| [[Sohini Sarkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-10-01
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q23762720|Q23762720]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1556
| [[Rachita Ram]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-10-02
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q16832067|Q16832067]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1557
| [[Ankita Shorey]]
| [[പ്രമാണം:Ankita Shorey launches new collection of Gitanjali.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-10-03
|
| [[ജമ്മു-കശ്മീർ]]
|
| [[:d:Q4766075|Q4766075]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1558
| [[Manisha Yadav]]
| [[പ്രമാണം:Manisha Yadav.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-11-03
| 2021-10-01
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16202987|Q16202987]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1559
| [[Priyanka Jawalkar]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Jawalkar.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-11-12
|
| [[Ananthapuram]]
|
| [[:d:Q58763004|Q58763004]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1560
| [[Amika Shail]]
| [[പ്രമാണം:Amika Shail (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-11-12
|
|
|
| [[:d:Q113027169|Q113027169]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1561
| [[Trupti Toradmal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-11-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q99972369|Q99972369]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1562
| [[Elisha Kriis]]
| [[പ്രമാണം:ElishaKriis2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-11-23
|
| [[Godhra]]
|
| [[:d:Q20684411|Q20684411]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1563
| [[പ്രേമി വിശ്വനാഥ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-02
|
| [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം]]
|
| [[:d:Q27978753|Q27978753]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1564
| [[Divya Agarwal]]
| [[പ്രമാണം:Divya Agarwal snapped at Dolby in Andheri (07) (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-04
|
| [[നവി മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q56117246|Q56117246]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1565
| [[Deeksha Joshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-04
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q84408189|Q84408189]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1566
| [[పవిత్ర జనని]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-04
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q130801428|Q130801428]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1567
| [[Mrudhula Bhaskar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-06
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q17151726|Q17151726]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1568
| [[Shanvi Srivastava]]
| [[പ്രമാണം:Shanvi Srivastava.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-08
|
| [[വാരാണസി]]
|
| [[:d:Q16199660|Q16199660]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1569
| [[Aishwarya Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Aishwarya-celebrate-Diwali-in-Bigg-Boss-17-house-14 (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-08
|
| [[ഉജ്ജയിൻ]]
|
| [[:d:Q118868967|Q118868967]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1570
| [[അദിതി മേനോൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-15
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q62571046|Q62571046]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1571
| [[Sanskruti Balgude]]
| [[പ്രമാണം:Sanskruti Balgude.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-19
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q20810454|Q20810454]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1572
| [[Nimrat Khaira]]
| [[പ്രമാണം:Nimrat Khaira 2020.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-22
|
| [[ഗുർദാസ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q27734999|Q27734999]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1573
| [[Anya Singh]]
| [[പ്രമാണം:Anya Singh launch I Am India song (03) (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-29
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q42806917|Q42806917]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1574
| [[Indira Tiwari]]
| [[പ്രമാണം:IndiraTiwari 2.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-30
|
|
|
| [[:d:Q105546515|Q105546515]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1575
| [[താരിക]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-31
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7710774|Q7710774]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1576
| [[Shiwani Saini]]
| [[പ്രമാണം:Shiwani Saini.jpeg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1992-12-31
|
|
|
| [[:d:Q23712830|Q23712830]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1577
| [[സനം ഷെട്ടി]]
| [[പ്രമാണം:Sanam Shetty.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16832084|Q16832084]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1578
| [[Rashi Mal]]
| [[പ്രമാണം:Rashi Mal.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q18044734|Q18044734]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1579
| [[സ്നേഹ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]]
| [[പ്രമാണം:Sneha Unnikrishnan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993
|
|
|
| [[:d:Q19664844|Q19664844]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1580
| [[Natalya Ilina]]
| [[പ്രമാണം:Rahul-Mahajan-Natalya-Ilina-grace-Kapil-Sharma-and-Ginni-Chatrath’s-wedding-reception.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993
|
| [[കസാഖ്സ്ഥാൻ|ഖസാഖ്സ്ഥാൻ]]
|
| [[:d:Q105833558|Q105833558]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1581
| [[Mouryaani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993
|
|
|
| [[:d:Q107059949|Q107059949]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1582
| [[Vithika Sheru]]
| [[പ്രമാണം:Vithika Sheru receiving a memento by director Dr.Prathibha Penumalli and correspondent Dr.A.Madhusudhana Reddy in the 9th Annual Day celebrations of Rainbow Concept School, Mahabubnagar, Telangana State (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993
|
| [[Bhimavaram]]
|
| [[:d:Q16235834|Q16235834]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1583
| [[Sana Makbul]]
| [[പ്രമാണം:Sana-Makbul-snapped-for-Khatron-Ke-Khiladi-finale-2.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18354514|Q18354514]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1584
| [[Priyanka Pripri]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Pripri photograph.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19667495|Q19667495]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1585
| [[Mithila Palkar]]
| [[പ്രമാണം:Mithila Palkar at L’Oréal Paris’ campaign 'Standup against street harassment' in Mumbai (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24049101|Q24049101]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1586
| [[Anaika Soti]]
| [[പ്രമാണം:Anaika Soti.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-14
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q17582133|Q17582133]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1587
| [[Anisa Butt]]
| [[പ്രമാണം:Anisa Butt snapped at the launch of the salon A’ Kreations (09) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-18
|
| [[ലണ്ടൻ]]
|
| [[:d:Q16200036|Q16200036]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1588
| [[Gurleen Grewal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-21
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q17054227|Q17054227]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1589
| [[Trina Saha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-21
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q56702776|Q56702776]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1590
| [[Falaq Naaz]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-26
|
| [[മീററ്റ്]]
|
| [[:d:Q16733102|Q16733102]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1591
| [[Saayoni Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Saayoni Ghosh in 2015 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-01-27
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q23744851|Q23744851]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1592
| [[Aathmika]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-02-09
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q58435976|Q58435976]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1593
| [[Pranutan Bahl]]
| [[പ്രമാണം:Pranutan Bahl, 12th Radio Mirchi Music Awards 2020 (1) (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-10
|
|
|
| [[:d:Q87471277|Q87471277]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1594
| [[Garima Jain]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-13
|
|
|
| [[:d:Q105225154|Q105225154]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1595
| [[Eisha Chopra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-16
|
|
|
| [[:d:Q96083250|Q96083250]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1596
| [[Karunya Chaudhary]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-16
|
| [[വിജയവാഡ]]
|
| [[:d:Q130072064|Q130072064]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1597
| [[Divya Suresh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-17
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q108532066|Q108532066]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1598
| [[മനോചിത്ര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-18
|
| [[കാഞ്ചീപുരം]]
|
| [[:d:Q16201368|Q16201368]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1599
| [[Zalak Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19891299|Q19891299]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1600
| [[Kenisha Awasthi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-03-31
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q106839409|Q106839409]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1601
| [[Seerat Kapoor]]
| [[പ്രമാണം:Seerat Kapoor at walk the ramp for Lakshmi Manchu’s Teach for Change 9th Annual Fundraiser Fashion Show.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-04-03
|
| [[Mombasa]]
|
| [[:d:Q19560933|Q19560933]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1602
| [[Ruhi Chatrurvedi]]
| [[പ്രമാണം:Ruhi MainImage.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-04-27
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q66768722|Q66768722]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1603
| [[Tania]]
| [[പ്രമാണം:Tania at Punjabi Entertainment Festival & Awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-06
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q63457200|Q63457200]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1604
| [[Amyra Dastur]]
| [[പ്രമാണം:Amyra Dastur snapped attending Ekta Kapoor’s Diwali bash 2023 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16148994|Q16148994]]
| 29
|-
| style='text-align:right'| 1605
| [[Erica Fernandes]]
| [[പ്രമാണം:Erica-Fernandes-snapped-at-Foodhall-1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-07
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16200342|Q16200342]]
| 21
|-
| style='text-align:right'| 1606
| [[Sreemukhi]]
| [[പ്രമാണം:Sreemukhi at ETV Sarada Sankranthi Special Event.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-10
|
| [[നിസാമബാദ് ജില്ല]]
|
| [[:d:Q26221429|Q26221429]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1607
| [[Alivia Sarkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-20
|
|
|
| [[:d:Q106775997|Q106775997]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1608
| [[Shivshakti Sachdev]]
| [[പ്രമാണം:Shivshakti Sachdev grace Raakesh Paswan's party for his show Afsar Bitiya (01).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-21
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q3381455|Q3381455]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1609
| [[Deblina Chatterjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5248115|Q5248115]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1610
| [[Ranya Rao]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-05-28
|
| [[ചിക്കമഗളൂർ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q20685253|Q20685253]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1611
| [[Sonal Vengurlekar]]
| [[പ്രമാണം:Sonal Vengurlekar 1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-06-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7560761|Q7560761]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1612
| [[Gehana Vasisth]]
| [[പ്രമാണം:GehanaVasisth (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-06-16<br/>1988-06-16
|
| [[Chirmiri]]
|
| [[:d:Q18210661|Q18210661]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1613
| [[Eshanya Maheshwari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-06-17
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q109376499|Q109376499]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1614
| [[Khanak Budhiraja]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-06-22
|
| [[അംബാല]]
|
| [[:d:Q113385562|Q113385562]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1615
| [[പ്രജക്ടാ കോലി]]
| [[പ്രമാണം:Prajakta Koli, March 31, 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-06-27
|
| [[താനെ]]
|
| [[:d:Q51120666|Q51120666]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1616
| [[Poonam Mishra]]
| [[പ്രമാണം:Poonam Mishra (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-06-30
|
|
|
| [[:d:Q50220366|Q50220366]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1617
| [[Sukrithi]]
| [[പ്രമാണം:Sukrithi Ambati Kerintha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-07-05
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q21004809|Q21004809]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1618
| [[Sakhi Gokhale]]
| [[പ്രമാണം:Siddharth Chandekar and Sakhi Gokhale.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-07-29
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q21621374|Q21621374]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1619
| [[Deana Dia]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-08-01
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q107452319|Q107452319]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1620
| [[Palak Purswani]]
| [[പ്രമാണം:Palak Purswani at the Star Eminence Awards.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-08-12
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q119649388|Q119649388]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1621
| [[Akshara Singh]]
| [[പ്രമാണം:Akshara–Singh.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-08-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q65283139|Q65283139]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1622
| [[Isha Rikhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-09-09
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q24006262|Q24006262]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1623
| [[Alisha Dash]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-09-13
|
| [[റൂർക്കേല]]
|
| [[:d:Q17385802|Q17385802]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1624
| [[Amulya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-09-14
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16145884|Q16145884]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1625
| [[Malvika Raaj]]
| [[പ്രമാണം:Malvika Raaj spotted at a salon in Juhu (02) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-09-18
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q27950776|Q27950776]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1626
| [[Wamiqa Gabbi]]
| [[പ്രമാണം:Wamiqa Gabbi snapped outside Maddock office (2) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-09-29
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q20740874|Q20740874]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1627
| [[Neelam Upadhyaya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-10-05
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q23712240|Q23712240]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1628
| [[Kanika Mann]]
| [[പ്രമാണം:Kanika Mann and Rajiv Adatia snapped together in January 2023 (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-10-07
|
|
|
| [[:d:Q62032206|Q62032206]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1629
| [[Rukshar Dhillon]]
| [[പ്രമാണം:Rukshar Dhillon grace the screening of Jugaadistan 5 (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-10-12
|
| [[Ealing]]
|
| [[:d:Q27927841|Q27927841]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1630
| [[Ashna Zaveri]]
| [[പ്രമാണം:Ashna Zaveri at meen kuzhambum mann paanaiyum movie pressmeet.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-10-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q20687655|Q20687655]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1631
| [[Anjalie Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-10-22
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18978043|Q18978043]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1632
| [[Swarda Thigale]]
| [[പ്രമാണം:Swarda thigale at Savitri Devi college and Hospital Launch Promo.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-10-29
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q31344533|Q31344533]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1633
| [[Aditi Rathore]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-10-30
|
| [[Bikaner]]
|
| [[:d:Q29555886|Q29555886]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1634
| [[Sakshi Chaudhary]]
| [[പ്രമാണം:Sakshi Chaudhary.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-11
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q16887645|Q16887645]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1635
| [[Ruben Sarin]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-11
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q28370116|Q28370116]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1636
| [[Shritama Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-11-03
|
| [[കോട്ട, രാജസ്ഥാൻ|കോട്ട]]
|
| [[:d:Q16233421|Q16233421]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1637
| [[Nikita Dutta]]
| [[പ്രമാണം:Nikita Dutta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-11-13
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q43396404|Q43396404]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 1638
| [[Tumpa Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Tumpa Ghosh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-11-18
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q52157535|Q52157535]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1639
| [[Surabhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-12-07<br/>1993-06-05
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16832258|Q16832258]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1640
| [[രവീണ രവി]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-12-11
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q18918081|Q18918081]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1641
| [[ജ്യോതി ആംഗേ]]
| [[പ്രമാണം:Jyoti amge (2).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-12-16
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q242508|Q242508]]
| 39
|-
| style='text-align:right'| 1642
| [[Niharika Konidela]]
| [[പ്രമാണം:Niharika Konidela.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-12-18
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q21066767|Q21066767]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1643
| [[ഐശ്വര്യ ദേവൻ]]
| [[പ്രമാണം:Aishwarya Devan graces the launch of the new resto-bar Angrezi Patiyaala (10) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-12-21
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q15707271|Q15707271]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1644
| [[Karishma Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Karishma Sharma graces iReel Awards 2018 (16) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1993-12-22
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q21063552|Q21063552]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1645
| [[ഐമ സെബാസ്റ്റ്യൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
| [[കോട്ടയം]]
|
| [[:d:Q23900761|Q23900761]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1646
| [[Solanki Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
| [[സാൾട്ട് ലേക്ക് സിറ്റി, യൂട്ടാ]]
|
| [[:d:Q56702037|Q56702037]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1647
| [[Sana Sayyad]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q61983417|Q61983417]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1648
| [[Anaswara Kumar]]
| [[പ്രമാണം:Anaswara at HCL 2013 Year End Celebrations, Chennai, 12-19-13 (3) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-01-01
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q16887713|Q16887713]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1649
| [[Jhillik Bhattacharya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q29317087|Q29317087]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1650
| [[Sonika Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
|
|
| [[:d:Q30120332|Q30120332]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1651
| [[Aditi Prabhudeva]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Prabhudeva (2022) 01.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
| [[ദാവൺഗരെ]]
|
| [[:d:Q33120060|Q33120060]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1652
| [[Sabina Jat]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q61118363|Q61118363]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1653
| [[Veronica Vanij]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-01-01
|
| [[Ballia]]
|
| [[:d:Q107398062|Q107398062]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1654
| [[Niyati Fatnani]]
| [[പ്രമാണം:Niyati Fatnani.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-01-11
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]<br/>[[Bhavnagar]]
|
| [[:d:Q33190409|Q33190409]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1655
| [[Shehnaaz Kaur Gill]]
| [[പ്രമാണം:Shehnaaz at airport.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-01-27
|
| [[അമൃത്സർ]]
|
| [[:d:Q81878478|Q81878478]]
| 17
|-
| style='text-align:right'| 1656
| [[Shamika Bhide]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-02-15
|
|
|
| [[:d:Q7487542|Q7487542]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1657
| [[Vrushika Mehta]]
| [[പ്രമാണം:Vrushika Mehta (cropped).png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-02-18
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q16873056|Q16873056]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1658
| [[Ketaki Mategaonkar]]
| [[പ്രമാണം:Ketaki Mategaonkar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-02-22
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q13116554|Q13116554]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1659
| [[ഉർവശി റൗട്ടേല]]
| [[പ്രമാണം:Urvashi Rautela at the promotion for 'Hate Story 4' in Mumbai.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-02-25
|
| [[Kotdwar]]
|
| [[:d:Q7901587|Q7901587]]
| 33
|-
| style='text-align:right'| 1660
| [[Naina Singh]]
| [[പ്രമാണം:Naina Singh graces the launch of Jhatka club.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-03-04
|
| [[Moradabad]]
|
| [[:d:Q55739464|Q55739464]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1661
| [[Kruttika Ravindra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-03-17
|
| [[Sagara]]
|
| [[:d:Q47493085|Q47493085]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1662
| [[Deepika Aggarwal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-03-23
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q109471766|Q109471766]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1663
| [[Aneri Vajani]]
| [[പ്രമാണം:Aneri Vajani.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-03-26
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q27825974|Q27825974]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1664
| [[Saipriya Deva]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-03-28
|
|
|
| [[:d:Q43548360|Q43548360]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1665
| [[Palak Jain]]
| [[പ്രമാണം:Palak Jain The Buddy Project.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-04-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7126623|Q7126623]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1666
| [[Shamili Sounderajan]]
| [[പ്രമാണം:Varshini.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-04-06
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q49561944|Q49561944]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1667
| [[Leena Kapoor]]
| [[പ്രമാണം:Leena Kapoor on location 2015.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-04-08
|
|
|
| [[:d:Q21621803|Q21621803]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1668
| [[Naina Ganguly]]
| [[പ്രമാണം:Naina Ganguly.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-04-17
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q33874379|Q33874379]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1669
| [[Swastika Dutta]]
| [[പ്രമാണം:Swastika in an Event for brand Promotion (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-04-23
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q50136966|Q50136966]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1670
| [[Tanya Ravichandran]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-04-26
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q29467522|Q29467522]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1671
| [[Priyanka Nalkari]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Nalkari.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-04-29
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q79666099|Q79666099]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1672
| [[Ankitta Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-05
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q23879763|Q23879763]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1673
| [[Black Sheep Deepthi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-06-16
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q122981976|Q122981976]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1674
| [[Jigyasa Singh]]
| [[പ്രമാണം:Jigyasa-Singh-walk-the-ramp-at-the-Global-Peace-Initiative-12.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-06-20
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q20128241|Q20128241]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1675
| [[Neha Choudhury]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-02<br/>1993-07-02
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q43493321|Q43493321]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1676
| [[Shruti Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-05
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q65584746|Q65584746]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1677
| [[Shikha Malhotra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-09
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q89129702|Q89129702]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1678
| [[Chhavi Pandey]]
| [[പ്രമാണം:Chhavi Pandey.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-18
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q5094848|Q5094848]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1679
| [[Anandhi]]
| [[പ്രമാണം:Anandhi at PARIYERUM PERUMAL audio launch4.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-20
|
| [[വാറങ്കൽ (Q213077)|വാറങ്കൽ]]
|
| [[:d:Q16233843|Q16233843]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1680
| [[Mahika Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Actress Mahika Sharma (26th july, 1994).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-26
|
| [[തിൻസൂകിയ]]
|
| [[:d:Q21622842|Q21622842]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1681
| [[Papri Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:Papri Ghosh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-07-27
|
|
|
| [[:d:Q25324910|Q25324910]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1682
| [[വിദ്യാ വതി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-08-16
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q30230016|Q30230016]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1683
| [[Meghana Lokesh]]
| [[പ്രമാണം:Meghana.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-08-16
|
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q55978024|Q55978024]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1684
| [[Donal Bisht]]
| [[പ്രമാണം:Donal Bisht graces the launch of Jhatka club.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-08-27
|
| [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]]
|
| [[:d:Q27967745|Q27967745]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1685
| [[Nanditha Raj]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-08-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16236472|Q16236472]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1686
| [[Divya Shah]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-09-03
|
| [[അംബാല ജില്ല]]
|
| [[:d:Q49462419|Q49462419]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1687
| [[Aditi Arya]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Arya in València (Ism).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-09-18
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q19760091|Q19760091]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1688
| [[Ruhani Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-09-18
|
| [[സോളൻ, ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q66537058|Q66537058]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1689
| [[Kaveri Priyam]]
| [[പ്രമാണം:Kaveri Priyam.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-10-22
|
| [[Bokaro]]
|
| [[:d:Q108102272|Q108102272]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1690
| [[Madhumita Sarkar]]
| [[പ്രമാണം:Madhumita Sunlight.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-10-26
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q19366469|Q19366469]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1691
| [[Priyal Gor]]
| [[പ്രമാണം:Priya gor colors indian telly awards.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-11-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7246492|Q7246492]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1692
| [[നിതി ടെയ്ലർ]]
| [[പ്രമാണം:Niti Taylor (28965656657).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-11-08
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q18638080|Q18638080]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1693
| [[Disha Parmar]]
| [[പ്രമാണം:Disha Parmar grace Riddhi Dogra's Pre-Diwali bash at The Stadium Bar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-11-11
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q5282198|Q5282198]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1694
| [[Aarohi Patel]]
| [[പ്രമാണം:Aarohi Patel at the 18th Transmedia Gujarati Screen and Stage Awards.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-11-15
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q28943177|Q28943177]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1695
| [[Bibriti Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-11-16
|
|
|
| [[:d:Q119092132|Q119092132]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1696
| [[Nimrit Kaur Ahluwalia]]
| [[പ്രമാണം:Nimrit Ahluwalia.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-12-11
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q111802382|Q111802382]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1697
| [[Athulya Ravi]]
| [[പ്രമാണം:Athulya's Recent Photo .jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-12-21
|
| [[കോയമ്പത്തൂർ]]
|
| [[:d:Q47510802|Q47510802]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1698
| [[അഞ്ജന കെ ആർ]]
|
| ഇന്ത്യൻ അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1994-12-31
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q108727622|Q108727622]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1699
| [[Shravanthi Sainath]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1990s
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q18989120|Q18989120]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1700
| [[ശരണ്യ ആർ നായർ]]
|
| മലയാളം ചലച്ചിത്ര നടി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995
|
|
|
| [[:d:Q72714158|Q72714158]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1701
| [[പ്രകൃതി മിശ്ര]]
| [[പ്രമാണം:Prakruti Mishra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995
|
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
|
| [[:d:Q15724659|Q15724659]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1702
| [[Umang Jain]]
| [[പ്രമാണം:Umang Jain.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-01-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16727191|Q16727191]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1703
| [[Aayat Shaikh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-01-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q106418603|Q106418603]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1704
| [[Babli]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-02-08
|
|
|
| [[:d:Q21468051|Q21468051]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1705
| [[Tanvi Ganesh Lonkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-03-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q3515360|Q3515360]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1706
| [[Zayn Marie Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-03-20
|
|
|
| [[:d:Q104521832|Q104521832]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1707
| [[Sonam Lamba]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-03-27
|
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
|
| [[:d:Q22006139|Q22006139]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1708
| [[Madhumitha H]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-03-29
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q117306038|Q117306038]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1709
| [[Aishani Shetty]]
| [[പ്രമാണം:Aishani Shetty 2016.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-04-15
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q87339855|Q87339855]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1710
| [[Radhika Madan]]
| [[പ്രമാണം:Radhika Madan graces the premiere of Kacchey Limbu (9).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-05-01
|
| [[Pitam Pura]]
|
| [[:d:Q19665443|Q19665443]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 1711
| [[Shamin Mannan]]
| [[പ്രമാണം:Shamin Mannan pic.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-06-11
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q16233366|Q16233366]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1712
| [[Gayatri Bhardwaj]]
| [[പ്രമാണം:Gayatri-Bhardwaj-snapped-attending-the-YOLO-Foundation-Initiative (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-06-17
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q108830247|Q108830247]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1713
| [[Madirakshi Mundle]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-07-01
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q21495378|Q21495378]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1714
| [[Daksha Nagarkar]]
| [[പ്രമാണം:Daksha Nagarkar.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-07-12
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q110263023|Q110263023]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1715
| [[Mihika Kushwaha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-07-20
|
| [[ആഗ്ര]]
|
| [[:d:Q111602740|Q111602740]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1716
| [[Rhea Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Rhea Sharma.gif|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-08-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q55003720|Q55003720]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1717
| [[Neha Khan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-08-13
|
| [[അമരാവതി, മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q21064181|Q21064181]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1718
| [[Kimberly Jain]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q26271741|Q26271741]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1719
| [[Aishwarya Raj Bhakuni]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-04
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q62109761|Q62109761]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1720
| [[Ramandeep Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-06
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q104775896|Q104775896]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1721
| [[Charlie Chauhan]]
| [[പ്രമാണം:Charlie Chauhan at the launch of 'Ye Hai Aashique'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-08<br/>1996-09-08
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q5084688|Q5084688]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1722
| [[Musskan Sethi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-18
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q41187234|Q41187234]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1723
| [[Tanya Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Tanya Sharma at Holi Invasion party.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-27
|
|
|
| [[:d:Q19666113|Q19666113]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1724
| [[Sharmin Segal]]
| [[പ്രമാണം:Sharmin Segal snapped at Lakme Fashion Week 2019-1.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-09-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q84216754|Q84216754]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1725
| [[Ruma Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-06
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q20685511|Q20685511]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1726
| [[അഭിരാമി സുരേഷ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി, മോഡൽ
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-09
|
| [[കൊച്ചി]]
|
| [[:d:Q58436309|Q58436309]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1727
| [[Jiya Shankar]]
| [[പ്രമാണം:Jiya Shankar at the Jio MAMI Film Festival 2023 (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-10
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q104759946|Q104759946]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1728
| [[Shraddha Dangar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-15
|
| [[രാജ്കോട്]]
|
| [[:d:Q76621276|Q76621276]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1729
| [[Jiya Roy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-27
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q95641559|Q95641559]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1730
| [[Shivani Rangole]]
| [[പ്രമാണം:Shivani rangole1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-28<br/>1995
|
| [[Chinchwad]]
|
| [[:d:Q45096105|Q45096105]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1731
| [[Sri Priyanka]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-10-30
|
| [[പുതുച്ചേരി]]
|
| [[:d:Q22279761|Q22279761]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1732
| [[Samridhii Shukla]]
| [[പ്രമാണം:Samridhii Shukla clicked at 9th anniversary celebration of SHOTT Mumbai (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-11-14
|
|
|
| [[:d:Q124098710|Q124098710]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1733
| [[Meera Deosthale]]
| [[പ്രമാണം:Meera Deosthale 2K19.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-11-16
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q28151586|Q28151586]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1734
| [[Arushi Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-11-18
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q115155657|Q115155657]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1735
| [[Tara Sutaria]]
| [[പ്രമാണം:Tara Sutaria snapped promoting 'Heropanti 2' in Andheri (9).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-11-19
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7685156|Q7685156]]
| 29
|-
| style='text-align:right'| 1736
| [[Vidya Pradeep]]
| [[പ്രമാണം:Vidya Pradeep.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-11-25
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q22279732|Q22279732]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1737
| [[Sushmita Mangshatabam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-12-08
|
|
|
| [[:d:Q23712263|Q23712263]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1738
| [[നബാ നടേഷ്]]
| [[പ്രമാണം:Nabha Natesh at Maestro prerelease event in 2021.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-12-11
|
| [[ശൃംഗേരി]]
|
| [[:d:Q21036716|Q21036716]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1739
| [[Aashika Bhatia]]
| [[പ്രമാണം:Aashika-Bhatia.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-12-15
|
| [[സൂരത്]]
|
| [[:d:Q4662702|Q4662702]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1740
| [[Nupur Sanon]]
| [[പ്രമാണം:Nupur Sanon graces GQ Style Awards (11).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-12-15
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q21994074|Q21994074]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1741
| [[Ketika Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Ketika Sharma.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1995-12-24
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q111576843|Q111576843]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1742
| [[Amrin Qureshi]]
| [[പ്രമാണം:Amrin-Qureshi-spotted-at-Yauatcha-in-BKC-4.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996<br/>1998
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q101721515|Q101721515]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1743
| [[Jhanak Shukla]]
| [[പ്രമാണം:Jhanak Shukla.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q6190826|Q6190826]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1744
| [[Siddhi Idnani]]
| [[പ്രമാണം:Siddhi Idnani.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q67694058|Q67694058]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1745
| [[Simran Choudhary]]
| [[പ്രമാണം:Simran Choudhary in a Lehenga.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996
|
|
|
| [[:d:Q110520112|Q110520112]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1746
| [[Jumana Abdu Rahman]]
| [[പ്രമാണം:Jumana at Filmfare 2022 (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996
|
| [[ദുബായ്]]
|
| [[:d:Q130728826|Q130728826]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1747
| [[Siri Hanumanth]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-01-02
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q130998489|Q130998489]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1748
| [[Rachel David]]
| [[പ്രമാണം:Rachel David.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-01-04
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q110918284|Q110918284]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1749
| [[Helly Shah]]
| [[പ്രമാണം:Helly Shah (43902370151) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-01-07
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q19663694|Q19663694]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1750
| [[Myna Nandhini]]
| [[പ്രമാണം:Myna Nandhini at Viruman pressmeet.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-01-26
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q114450294|Q114450294]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1751
| [[Priyanka KD]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-02-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q122884241|Q122884241]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1752
| [[Monalisa Bagal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-02-10
|
| [[ലോണാവാല]]
|
| [[:d:Q41579765|Q41579765]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1753
| [[Dharitri Terangpi]]
| [[പ്രമാണം:Dharitri-Terangpi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-02-24
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q58416611|Q58416611]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1754
| [[Kanika Tiwari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-03-09
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q27859546|Q27859546]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1755
| [[Shanaya Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-03-17
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q117199694|Q117199694]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1756
| [[Kadambari Danave]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-03-25
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q28723581|Q28723581]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1757
| [[Kanchi Singh]]
| [[പ്രമാണം:Kanchi Singh in 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-03-27
|
| [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]]
|
| [[:d:Q16832075|Q16832075]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1758
| [[Subiksha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-07
|
| [[Bellary]]
|
| [[:d:Q20649453|Q20649453]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1759
| [[Archana Mosale]]
| [[പ്രമാണം:Archana Mosale, model.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-08
|
|
|
| [[:d:Q63804813|Q63804813]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1760
| [[Swathishta]]
| [[പ്രമാണം:Swathishta.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-08
|
|
|
| [[:d:Q117373458|Q117373458]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1761
| [[Maya Sundarakrishnan]]
| [[പ്രമാണം:Maya S. Krishnan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-15
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q27891409|Q27891409]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1762
| [[Kanishka Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-17
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q120776499|Q120776499]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1763
| [[Kruthika Jayakumar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-04-30
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q19968633|Q19968633]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1764
| [[Aalisha Panwar]]
| [[പ്രമാണം:Aalisha Panwar.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-05-07
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q56394070|Q56394070]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1765
| [[వైదిక సెంజలియా]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-05-19
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q131178206|Q131178206]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1766
| [[Punarnavi Bhupalam]]
| [[പ്രമാണം:Punarnavi Bhupalam 2018 latest .jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-05-28
|
| [[Tenali]]
|
| [[:d:Q16739015|Q16739015]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1767
| [[Apoorva Arora]]
| [[പ്രമാണം:Apoorva Arora snapped at Screenexx Awards (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-06-05
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q19882088|Q19882088]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1768
| [[Vidhi Pandya]]
| [[പ്രമാണം:Vidhii Pandya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-06-07
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q49080613|Q49080613]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1769
| [[Afsheen Zehra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-06-12
|
| [[അംരോഹാ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q120926589|Q120926589]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1770
| [[അർച്ചന രവി]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-06-17
|
| [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]]
|
| [[:d:Q64211096|Q64211096]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1771
| [[Priyanka Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-07-15
|
| [[സഹാറൻപൂർ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q108691957|Q108691957]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1772
| [[Elina Samantray]]
| [[പ്രമാണം:Photo Elina samantray.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-07-23
|
| [[Bhadrak]]
|
| [[:d:Q19896075|Q19896075]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1773
| [[Nidhi Bhanushali]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-07-28
|
| [[ഗാന്ധിനഗർ]]
|
| [[:d:Q20675996|Q20675996]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1774
| [[Ashika Ranganath]]
| [[പ്രമാണം:Ashika Ranganath.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-08-05
|
| [[Tumkur]]
|
| [[:d:Q30325703|Q30325703]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1775
| [[Sanjana Sanghi]]
| [[പ്രമാണം:Sanjana-Sanghi-snapped-on-the-sets-of-The-Kapil-Sharma-Show-to-promote-their-upcoming-song-Mehendi-Wale-Haath (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-02
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q18637951|Q18637951]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1776
| [[Venba]]
| [[പ്രമാണം:VenbaProfile.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-04
|
|
|
| [[:d:Q48882250|Q48882250]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1777
| [[Aditi Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Sharma snapped at the airport (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-04
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q75008093|Q75008093]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1778
| [[Kriti Verma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q107049460|Q107049460]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1779
| [[Vibha Anand]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q2004106|Q2004106]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1780
| [[Tanya Hope]]
| [[പ്രമാണം:Tanya hope.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-11
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q50495552|Q50495552]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1781
| [[Jasmin Bajwa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-26
|
| [[ലുധിയാന]]
|
| [[:d:Q125553615|Q125553615]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1782
| [[Simran Pareenja]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-09-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q22958148|Q22958148]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1783
| [[Kapilakshi Malhotra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-10-15
|
|
|
| [[:d:Q98970297|Q98970297]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1784
| [[Poorvi Jain]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-11-04
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q64853059|Q64853059]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1785
| [[Mahi Parasuraman]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-11-10
|
| [[തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]]
|
| [[:d:Q99479640|Q99479640]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1786
| [[സൃഷ്ടി ജെയ്ൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-11-13
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q53869488|Q53869488]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1787
| [[Hiba Nawab]]
| [[പ്രമാണം:Hiba Nawab at Dadasaheb Phalke Film Foundation 2018 awards (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-11-14
|
| [[ബറേലി]]
|
| [[:d:Q16733206|Q16733206]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1788
| [[Tamanna Vyas]]
| [[പ്രമാണം:Tamanna Vyas Captured by Dibyajyoti Dutta Bangladeshi Photographer.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-11-14
|
| [[Brahmapur]]
|
| [[:d:Q50220690|Q50220690]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1789
| [[Mahira Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Mahira Sharma.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-11-25<br/>1998-02-04
|
| [[Jammu & Kashmir]]
|
| [[:d:Q69881447|Q69881447]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1790
| [[Mehak Manwani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1996-12-04
|
|
|
| [[:d:Q17811799|Q17811799]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1791
| [[കാർത്തിക മുരളീധരൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q38460411|Q38460411]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1792
| [[Zaara Yesmin]]
| [[പ്രമാണം:Zaara Yesmin 2023.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-01-08
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q108291851|Q108291851]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1793
| [[Junaid Malik]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-01-25
|
| [[Rampur]]
|
| [[:d:Q108081100|Q108081100]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1794
| [[Aditi Myakal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-01-27
|
| [[Kamareddy]]
|
| [[:d:Q41721010|Q41721010]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1795
| [[Sowmya CM]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-01-30
|
| [[ഷിമോഗ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q130406369|Q130406369]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1796
| [[Divyansha Kaushik]]
| [[പ്രമാണം:Divyansha Kaushik.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-02-10
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q112259269|Q112259269]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1797
| [[ഷാലിൻ സോയ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-02-22
|
| [[കോഴിക്കോട്]]
|
| [[:d:Q15991592|Q15991592]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1798
| [[Shreema Bhattacharjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-02-26
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q124831495|Q124831495]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1799
| [[Twarita Nagar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-03-02
|
| [[സൗത്ത് വെസ്റ്റ് ഡെൽഹി ജില്ല]]<br/>[[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q131154548|Q131154548]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1800
| [[Anahita Bhooshan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-03-14
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q123146578|Q123146578]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1801
| [[Debattama Saha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-03-20
|
| [[Silchar]]
|
| [[:d:Q104728567|Q104728567]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1802
| [[നേഹ രത്നാകരൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-03-24
|
| [[കണ്ണൂർ]]
|
| [[:d:Q19972652|Q19972652]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1803
| [[Yukti Kapoor]]
| [[പ്രമാണം:Yukti Kapoor-grace-Star-Parivaar-Awards-2023-1223-4 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-03-27
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q28530033|Q28530033]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1804
| [[Chirashree Anchan]]
| [[പ്രമാണം:Chirashree Anchan, 30 November 2018.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-04-08
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q57534334|Q57534334]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1805
| [[Ulka Gupta]]
| [[പ്രമാണം:Ulka-Gupta-grace-the-ABP-bash-for-Saas-Bahu-Aur-Saazish (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-04-12
|
| [[പട്ന]]
|
| [[:d:Q7879076|Q7879076]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1806
| [[Nayamat Handa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-04-14
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q113951510|Q113951510]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1807
| [[Sadia Khateeb]]
| [[പ്രമാണം:Sadia Khateeb snapped outside Empire Studios in Andheri (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-05-08
|
| [[Bhaderwah]]
|
| [[:d:Q92938445|Q92938445]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1808
| [[Aanchal Munjal]]
| [[പ്രമാണം:Aanchal Munjal - Ghayal Once Again.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-05-13
|
| [[Hisar]]
|
| [[:d:Q4661551|Q4661551]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1809
| [[Dhruvi Jani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-05-24
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q123204412|Q123204412]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1810
| [[Vasanthi Krishnan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-05-25
|
| [[തിരുപ്പതി]]
|
| [[:d:Q131178639|Q131178639]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1811
| [[Priyadarshini Indalkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-06-19
|
| [[Sangli]]
|
| [[:d:Q126887818|Q126887818]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1812
| [[Avika Gor]]
| [[പ്രമാണം:Avika Gor at the special screening of Incredibles 2 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-06-30
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q2003652|Q2003652]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 1813
| [[Shree Gopika]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-07-04
|
| [[പാലക്കാട്]]
|
| [[:d:Q114092261|Q114092261]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1814
| [[Aditi Shankar]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Shankar at Maaveeran press-meet.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-07-06
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q112620863|Q112620863]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1815
| [[Tanya Maniktala]]
| [[പ്രമാണം:Tanya Maniktala at the trailer launch of Kill (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-07-07
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q97697439|Q97697439]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1816
| [[Susmita Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-07-08
|
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q123232270|Q123232270]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1817
| [[Simrat Kaur]]
| [[പ്രമാണം:Simrat Kaur.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-07-16
|
| [[മലബാർ ഹിൽ]]
|
| [[:d:Q47288136|Q47288136]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1818
| [[Garima Chaurasia]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-08-28
|
| [[ഹരിദ്വാർ]]
|
| [[:d:Q84703730|Q84703730]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1819
| [[Shriya Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Phoca thumb l pic-5.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-09-09
|
| [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q7504223|Q7504223]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1820
| [[Saanve Megghana]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-09-12
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q109334853|Q109334853]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1821
| [[Saloni Mittal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-09-15
|
| [[Pilibanga]]
|
| [[:d:Q106687777|Q106687777]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1822
| [[Tathoi Deb]]
| [[പ്രമാണം:Tathoi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-10-11
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7688039|Q7688039]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1823
| [[अमृता धोंगडे]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-10-11
|
| [[കോലാപ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q130407586|Q130407586]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1824
| [[Sonal Kukreja]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-10-14
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q121913069|Q121913069]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1825
| [[Digangana Suryavanshi]]
| [[പ്രമാണം:Digangana-suryavanshi-spotted-in-lakme-fashion-week (cropped).jpeg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-10-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16240139|Q16240139]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1826
| [[Surangana Bandyopadhyay]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1997-11-18
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q19609674|Q19609674]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1827
| [[Manul Chudasama]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998
|
| [[രാജ്കോട്]]
|
| [[:d:Q69420258|Q69420258]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1828
| [[സംസ്കൃതി ഷേണായ്]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998
|
| [[കൊച്ചി]]
|
| [[:d:Q16240198|Q16240198]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1829
| [[Pallak Lalwani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-01-01
|
| [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]]
|
| [[:d:Q23712687|Q23712687]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1830
| [[Aindrila Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-02-05
| 2022-11-20
| [[Berhampore]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q115298702|Q115298702]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1831
| [[Bhoomi Shetty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-02-19
|
| [[കുന്ദാപുര]]
|
| [[:d:Q108473512|Q108473512]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1832
| [[Mayuri Kyatari]]
| [[പ്രമാണം:Mayuri during the shoot of Ishtakamya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-03-05
|
| [[ഹുബ്ലി]]
|
| [[:d:Q21509514|Q21509514]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1833
| [[రూబల్ షెకావత్]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-03-29
|
|
|
| [[:d:Q131379388|Q131379388]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1834
| [[Angana Royy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-04-09
|
|
|
| [[:d:Q109612237|Q109612237]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1835
| [[Palak Sindhwani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-04-11
|
|
|
| [[:d:Q125294232|Q125294232]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1836
| [[Shivangi Joshi]]
| [[പ്രമാണം:Shivangi-Joshi-attend-the-press-meet-for-the-show-Khatron-Ke-Khilad-12.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-05-18
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q26923060|Q26923060]]
| 22
|-
| style='text-align:right'| 1837
| [[Aditi Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-06-25
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q24250410|Q24250410]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1838
| [[Idhika Paul]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-07-02
|
|
|
| [[:d:Q121605221|Q121605221]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1839
| [[Alisha Parveen Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-07-04
|
|
|
| [[:d:Q130754285|Q130754285]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1840
| [[Swini Khara]]
| [[പ്രമാണം:Swini Nimesh Khara.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-07-12
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7658742|Q7658742]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1841
| [[Samyuktha Hegde]]
| [[പ്രമാണം:SamyukthaHegde.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-07-17
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q28123277|Q28123277]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1842
| [[Muskaan Kataria]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-07-19
|
|
|
| [[:d:Q69541203|Q69541203]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1843
| [[Dimple Hayathi]]
| [[പ്രമാണം:Dimple Hayathi.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-08-21
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q95306920|Q95306920]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1844
| [[Saiee Manjrekar]]
| [[പ്രമാണം:Saiee Manjrekar snapped at Kathak-lessons (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-08-29<br/>1988-08-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q79035164|Q79035164]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1845
| [[Aditi Saigal]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Saigal aka Dot at the premiere of her film The Archies (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-09-21
|
|
|
| [[:d:Q111181225|Q111181225]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1846
| [[Nivedhithaa Sathish]]
| [[പ്രമാണം:Nivedhithaa Sathish.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-09-26
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q42336683|Q42336683]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1847
| [[Vedika Pinto]]
| [[പ്രമാണം:Vedika pinto.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-10-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q103363260|Q103363260]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1848
| [[Deepthi Sunaina]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-11-10
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q65937363|Q65937363]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1849
| [[Ishita Panchal]]
| [[പ്രമാണം:Ishita Panchal.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-12-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16240186|Q16240186]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1850
| [[Shriya Popat]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-12-04
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q96742488|Q96742488]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1851
| [[റിയ വിജ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-12-14
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16240190|Q16240190]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1852
| [[Eisha Singh]]
| [[പ്രമാണം:Eisha Singh.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-12-24
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q27827010|Q27827010]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1853
| [[Surabhi Mehra]]
| [[പ്രമാണം:Surabhi-Samriddhi-grace-the-Asian-Excellence-Awards-2022.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-12-27
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q127700207|Q127700207]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1854
| [[Samriddhi Mehra]]
| [[പ്രമാണം:Surabhi-Samriddhi-grace-the-Asian-Excellence-Awards-2022.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1998-12-27
|
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q130321040|Q130321040]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1855
| [[Sahher Bambba]]
| [[പ്രമാണം:Sahher Bambba grace the trailer launch of the film Pal Pal Dil Ke Paas.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q67287509|Q67287509]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1856
| [[Apsara Rani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-01-12
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q62978340|Q62978340]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1857
| [[Deepti Jal Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]]
| 1999-02-26
|
| [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]]
|
| [[:d:Q71451596|Q71451596]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1858
| [[Noorin Shereef]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-04-03
|
|
|
| [[:d:Q47493064|Q47493064]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1859
| [[Vinali Bhatnagar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-04-20
|
| [[ഭോപ്പാൽ]]
|
| [[:d:Q117067556|Q117067556]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1860
| [[Sinchana Gowda]]
| [[പ്രമാണം:Actress Sinchana Gowda in 2020.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-05-11
|
| [[Hassan]]
|
| [[:d:Q106462844|Q106462844]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1861
| [[Chahat Pandey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-06-01
|
| [[ദമോഹ്]]
|
| [[:d:Q111530424|Q111530424]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1862
| [[സന അൽതാഫ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-06-06
|
| [[എറണാകുളം]]
|
| [[:d:Q21004801|Q21004801]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1863
| [[Richa Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-07-02
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q16239691|Q16239691]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1864
| [[Lehar Khan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-07-04
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q19892704|Q19892704]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1865
| [[Aparna Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-07-23
|
| [[ലഖ്നൗ]]
|
| [[:d:Q22957835|Q22957835]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1866
| [[Ahsaas Channa]]
| [[പ്രമാണം:Ahsaas Channa Attend Iwmbuzz Digital Awards 2022.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-08-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4696338|Q4696338]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 1867
| [[Mahima Makwana]]
| [[പ്രമാണം:Mahima Makwana At Iconic Gold Awards 2022.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-08-05
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16731862|Q16731862]]
| 15
|-
| style='text-align:right'| 1868
| [[Ishita Chauhan]]
| [[പ്രമാണം:Ishita Chauhan snapped promoting their film Genius (06).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-09-14
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q20630699|Q20630699]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1869
| [[Muskan Bamne]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-09-20
|
|
|
| [[:d:Q123149207|Q123149207]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1870
| [[Aditi Bhatia]]
| [[പ്രമാണം:Aditi Bhatia at the screening of the film ‘Haq Se’.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-10-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q25915912|Q25915912]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1871
| [[Shanaya Kapoor]]
| [[പ്രമാണം:Shanaya Kapoor grace Abu Jani and Sandeep Khoslas fashion show-18.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-11-03
|
|
|
| [[:d:Q63434225|Q63434225]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1872
| [[നിയാർ സൈകിയ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-11-09
|
| [[ഗുവഹാത്തി]]
|
| [[:d:Q19664279|Q19664279]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1873
| [[Shivani Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-11-09
|
| [[പലാമു ജില്ല]]
|
| [[:d:Q111522602|Q111522602]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1874
| [[Mini Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-12-08
|
|
|
| [[:d:Q101419168|Q101419168]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1875
| [[Khushi Dubey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-12-15
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6403190|Q6403190]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1876
| [[Diana Khan]]
| [[പ്രമാണം:Diana Khan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1999-12-27
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q46368708|Q46368708]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1877
| [[Gita Siddharth]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
| 2019-12-14
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q5565038|Q5565038]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1878
| [[Saniya Pannu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
|
|
| [[:d:Q30644435|Q30644435]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1879
| [[Srilakshmi Kanakala]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 20th century
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q47545125|Q47545125]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1880
| [[Sonal Bhojwani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-01-18
|
| [[Ulhasnagar]]
|
| [[:d:Q67141113|Q67141113]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1881
| [[ഇവാന]]
|
| ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-02-25
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q50494983|Q50494983]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1882
| [[Deeksha Suryawanshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-03-01
|
| [[Chhindwara]]
|
| [[:d:Q123758921|Q123758921]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1883
| [[Josita Anola]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-03-02
|
|
|
| [[:d:Q106726969|Q106726969]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1884
| [[Ammu Abhirami]]
| [[പ്രമാണം:Ammu Abhirami (cropped).png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-03-16
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q68985367|Q68985367]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1885
| [[Spoorthi Yadagiri]]
| [[പ്രമാണം:Spoorthi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-03-25
|
|
|
| [[:d:Q27916424|Q27916424]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1886
| [[Anjini Dhawan]]
| [[പ്രമാണം:Anjini Dhawan at Jio World Plaza launch.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-04-04
|
|
|
| [[:d:Q125537474|Q125537474]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1887
| [[Mugdha Vaishampayan]]
| [[പ്രമാണം:Mugdha vaishampayan.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-04-05
|
|
|
| [[:d:Q6932100|Q6932100]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1888
| [[വർത്തിക ജാ]]
| [[പ്രമാണം:Vartika Jha (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-04-08
|
| [[Renusagar]]
|
| [[:d:Q113362583|Q113362583]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1889
| [[Navika Kotia]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-05-20
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16731007|Q16731007]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1890
| [[Sakshi Vaidya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-06-19
|
| [[താനെ]]
|
| [[:d:Q119267237|Q119267237]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1891
| [[Sivani Sangita]]
| [[പ്രമാണം:Sivani Sangita 1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-07-12
|
| [[കട്ടക്]]
|
| [[:d:Q56395452|Q56395452]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1892
| [[Mallika Singh]]
| [[പ്രമാണം:Mallika Singh.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-09-15
|
| [[ജമ്മു ജില്ല]]
|
| [[:d:Q110468266|Q110468266]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1893
| [[Alizeh Agnihotri]]
| [[പ്രമാണം:Alizeh Agnihotri at Jio World Plaza launch.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-09-21
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q93082750|Q93082750]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1894
| [[Palak Tiwari]]
| [[പ്രമാണം:Palak Tiwari snapped at Opa Worli in 2022 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-10-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q41317966|Q41317966]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1895
| [[Sparsh Khanchandani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-10-11
|
| [[Ulhasnagar]]
|
| [[:d:Q16730805|Q16730805]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1896
| [[Rittika Sen]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-12-05
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q25743422|Q25743422]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1897
| [[Pratibha Ranta]]
| [[പ്രമാണം:Pratibha Ranta at the premiere of her film Laapataa Ladies (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2000-12-17
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q125789932|Q125789932]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1898
| [[Mrinal Navell]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001
|
|
|
| [[:d:Q123369608|Q123369608]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1899
| [[Sejal Bhavsar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-01-28
|
| [[Jamnagar]]<br/>[[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q109193318|Q109193318]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1900
| [[Andrea Kevichüsa]]
| [[പ്രമാണം:Andrea-Kevichusa-BH (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-02-18
|
| [[കൊഹിമ]]
|
| [[:d:Q111890121|Q111890121]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1901
| [[Reeshma Nanaiah]]
| [[പ്രമാണം:Reeshma Nanaiah.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-04-28
|
| [[മടിക്കേരി]]
|
| [[:d:Q121306915|Q121306915]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1902
| [[Pranjal Dahiya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-05-05
|
| [[ഫരീദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q116510134|Q116510134]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1903
| [[Saloni Daini]]
| [[പ്രമാണം:Saloni Daini in 2013.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-06-19
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q7405701|Q7405701]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1904
| [[Preity Mukhundhan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-07-30
|
|
|
| [[:d:Q126725262|Q126725262]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1905
| [[Jannat Zubair Rahmani]]
| [[പ്രമാണം:Jannat Zubair Rahmani front pose (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-08-29
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16200559|Q16200559]]
| 23
|-
| style='text-align:right'| 1906
| [[Roshni Walia]]
| [[പ്രമാണം:Roshani Walia Spotted At Andheri.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-09-20
|
| [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]]
|
| [[:d:Q16240581|Q16240581]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1907
| [[Saniya Anklesaria]]
| [[പ്രമാണം:Saniya Anklesaria at launch of ‘Life’s Good’.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-09-30
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q18354719|Q18354719]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1908
| [[Debadrita Basu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-10-03
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q55433114|Q55433114]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1909
| [[Avneet Kaur]]
| [[പ്രമാണം:Avneet Kaur snapped in Bandra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2001-10-13
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q16255603|Q16255603]]
| 18
|-
| style='text-align:right'| 1910
| [[Shruti Bisht]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2002
|
| [[പൗരി ഗർഹ്വാൾ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q16240640|Q16240640]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1911
| [[നയൻതാര ചക്രവർത്തി]]
| [[പ്രമാണം:Nayantharachakravarthy.com-.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2002
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
| [[:d:Q59385784|Q59385784]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1912
| [[Tunisha Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Tunisha Sharma at the launch of the show 'Internet Wala Love' (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2002-01-04
| 2022-12-24
| [[ചണ്ഡീഗഢ്]]
| [[മുംബൈ]]
| [[:d:Q28967460|Q28967460]]
| 19
|-
| style='text-align:right'| 1913
| [[Kashika Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2002-02-18
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q108861401|Q108861401]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1914
| [[Mahima Das]]
| [[പ്രമാണം:Mahima Das.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2002-08-19
|
|
|
| [[:d:Q87116081|Q87116081]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1915
| [[Reem Sheikh]]
| [[പ്രമാണം:Reem.Shaikh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2002-09-08
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16240627|Q16240627]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 1916
| [[Ayesha Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2002-09-13
|
| [[മുംബൈ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q130668271|Q130668271]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1917
| [[Hetal Gada]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-01-19
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q53821769|Q53821769]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1918
| [[Bhoomika Dash]]
| [[പ്രമാണം:Bhumika Das.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-01-22
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q29210726|Q29210726]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1919
| [[Arishfa Khan]]
| [[പ്രമാണം:Arishfa Khan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-04-03
|
| [[Shahjahanpur]]
|
| [[:d:Q55195985|Q55195985]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1920
| [[Akshitha Ashok]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-04-25
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q123686209|Q123686209]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1921
| [[Gracy Goswami]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-05-22
|
| [[വഡോദര]]
|
| [[:d:Q19662250|Q19662250]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1922
| [[Virti Vaghani]]
| [[പ്രമാണം:Virti vaghani.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-10-02
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q99199173|Q99199173]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1923
| [[Raveena Daha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-10-10
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q107606707|Q107606707]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1924
| [[Sumbul Touqeer]]
| [[പ്രമാണം:Sumbul Touqeer in International Iconic Awards 2023.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-11-15
|
| [[Shahjahanpur]]
|
| [[:d:Q116153705|Q116153705]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1925
| [[Zaynah Vastani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-12-08
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16832145|Q16832145]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1926
| [[Ziyah Vastani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2003-12-08
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16832146|Q16832146]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1927
| [[Ananya Agarwal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2004-01-21
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16058185|Q16058185]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1928
| [[Ashnoor Kaur]]
| [[പ്രമാണം:Ashnoor Kaur.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2004-05-04
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q4805704|Q4805704]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 1929
| [[Suhani Bhatnagar]]
| [[പ്രമാണം:Suhani Bhatnagar (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2004-06-14
| 2024-02-17
|
|
| [[:d:Q22277050|Q22277050]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1930
| [[Reet Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Reetsharma1.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2005-02-12
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q18715223|Q18715223]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1931
| [[Niharika Chouksey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2005-04-19
|
| [[Burhanpur, Madhya Pradesh]]
|
| [[:d:Q114383422|Q114383422]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1932
| [[Anushka Merchande]]
| [[പ്രമാണം:Anushka Merchande.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2005-06-30
|
|
|
| [[:d:Q112674268|Q112674268]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1933
| [[Amrita Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2006
|
| [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]
|
| [[:d:Q16732971|Q16732971]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1934
| [[Naisha Khanna]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2006-02-11
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q130356770|Q130356770]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1935
| [[Insane Afreen]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2006-11-29
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q126902009|Q126902009]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1936
| [[Baby Sathanya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2007-07-07
|
|
|
| [[:d:Q23762640|Q23762640]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1937
| [[Saumya Shetye]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2007-08-01
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q130544450|Q130544450]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1938
| [[Shagun Singh]]
| [[പ്രമാണം:Shagun Singh.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2007-08-07
|
| [[ദുർഗ്ഗ് ജില്ല|ദുർഗ് ജില്ല]]
|
| [[:d:Q130623267|Q130623267]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1939
| [[Spandan Chaturvedi]]
| [[പ്രമാണം:Spandan Chaturvedi as Chakor.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2007-08-25
|
| [[Ulhasnagar Vidhan Sabha constituency]]
|
| [[:d:Q18097843|Q18097843]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1940
| [[Ruhanika Dhawan]]
| [[പ്രമാണം:Ruhanika Dhawan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2007-09-25
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q19891334|Q19891334]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1941
| [[ഹർഷാലി മൽഹോത്ര]]
| [[പ്രമാണം:Harshaali Malhotra 2015.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2008-06-03
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q20677497|Q20677497]]
| 20
|-
| style='text-align:right'| 1942
| [[Ruhana Khanna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2008-10-01
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q25467342|Q25467342]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1943
| [[Yuvina Parthavi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2008-11-28
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18581765|Q18581765]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1944
| [[Arshiya Mukherjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2010
|
|
|
| [[:d:Q113664372|Q113664372]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1945
| [[Riva Arora]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2010-02-01
|
|
|
| [[:d:Q116226296|Q116226296]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1946
| [[Aakriti Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 2010-09-08
|
| [[ഹരിയാണ]]
|
| [[:d:Q56224062|Q56224062]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1947
| [[Cleophis]]
| [[പ്രമാണം:Koningin Kleophis biedt Alexander de Grote wijn aan na de verovering van Mazagae Rijksmuseum SK-A-162.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
| 1st millennium BCE
| 1st millennium BCE
|
|
| [[:d:Q539858|Q539858]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1948
| [[അക്ഷയ (Q68090)|അക്ഷയ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q68090|Q68090]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1949
| [[Heeba Shah]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q2003696|Q2003696]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1950
| [[Anjum Farooki]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q2003726|Q2003726]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1951
| [[Manjari Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q2767667|Q2767667]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1952
| [[Snehlata]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q2776357|Q2776357]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1953
| [[Smita Jaykar]]
| [[പ്രമാണം:Smita jayekar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Girgaon]]
|
| [[:d:Q3632820|Q3632820]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 1954
| [['Punnagai Poo' Gheetha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[മലേഷ്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Taiping]]
|
| [[:d:Q4540513|Q4540513]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1955
| [[അബിത]]
| [[പ്രമാണം:Abitha-1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4667981|Q4667981]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1956
| [[Advani Lakshmi Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Adoni]]
|
| [[:d:Q4686401|Q4686401]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1957
| [[Akshita Kapoor]]
| [[പ്രമാണം:Akshita Kapoor.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4701830|Q4701830]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1958
| [[Alka Amin]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q4727615|Q4727615]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1959
| [[Amita Nangia]]
| [[പ്രമാണം:Amita nangia.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4746903|Q4746903]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1960
| [[Anamika Saha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജെസ്സോർ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q4751201|Q4751201]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1961
| [[Angana Bose]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4761943|Q4761943]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1962
| [[Anita Kanwar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4765561|Q4765561]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1963
| [[Anjana Basu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Howrah]]
|
| [[:d:Q4765758|Q4765758]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1964
| [[Anuja Iyer]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q4777769|Q4777769]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1965
| [[Anuradha Menon]]
| [[പ്രമാണം:Anuradha menon.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q4777878|Q4777878]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1966
| [[അപർണ പിള്ള]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q4779148|Q4779148]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1967
| [[Asha Sachdev]]
| [[പ്രമാണം:AshaSachdev.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q4804517|Q4804517]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 1968
| [[Bhavana Bhatt]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4901512|Q4901512]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1969
| [[Bibi Dalair Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4903019|Q4903019]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1970
| [[Bibi Khem Kaur Dhillon]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q4903026|Q4903026]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1971
| [[Bijaya Jena]]
| [[പ്രമാണം:Indian actress Bijaya Jena.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കട്ടക്]]
|
| [[:d:Q4907191|Q4907191]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1972
| [[Chaiti Ghoshal]]
| [[പ്രമാണം:Chaiti Ghosal Jan 2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5068129|Q5068129]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1973
| [[Chandni]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5071222|Q5071222]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1974
| [[Chandrakala]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 1999-06-21
|
|
| [[:d:Q5071354|Q5071354]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1975
| [[Churni Ganguly]]
| [[പ്രമാണം:Churni Ganguly at the premire of Rocky Aur Rani Kii Prem Kahaani.jpeg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Kurseong]]
|
| [[:d:Q5118311|Q5118311]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1976
| [[Daisy Irani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5209727|Q5209727]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1977
| [[Debjani Chatterjee (actress)]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5248113|Q5248113]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1978
| [[Deepa Chari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5250461|Q5250461]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1979
| [[Deepti Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q5250655|Q5250655]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 1980
| [[Disha Pandey]]
| [[പ്രമാണം:Disha Pandey by Venket Raam.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5282197|Q5282197]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1981
| [[Divya Rana]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5284706|Q5284706]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1982
| [[Dolly Ahluwalia]]
| [[പ്രമാണം:Dolly Ahluwalia.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5289321|Q5289321]]
| 14
|-
| style='text-align:right'| 1983
| [[Elahe Hiptoola]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5353136|Q5353136]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1984
| [[Farjana]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q5435363|Q5435363]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1985
| [[ഫിറോസ ബീഗം (Q5452170)|ഫിറോസ ബീഗം]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q5452170|Q5452170]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 1986
| [[Freishia Bomanbehram]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5501428|Q5501428]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1987
| [[Gaurie Pandit]]
| [[പ്രമാണം:GowriPandit.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q5590131|Q5590131]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 1988
| [[Hadi Rani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5637843|Q5637843]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 1989
| [[M. D. Pallavi Arun]]
| [[പ്രമാണം:M D Pallavi.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q5814172|Q5814172]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1990
| [[ജയ റേ]]
| [[പ്രമാണം:Charles Dausias - El fieu adoptif, 1896.djvu|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6167417|Q6167417]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1991
| [[കമല കൊത്ത്നിസ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q6355583|Q6355583]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1992
| [[Kishori Godbole]]
| [[പ്രമാണം:KishoriGodbole.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q6416652|Q6416652]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 1993
| [[Komal Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Komalsharma01.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q6428091|Q6428091]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 1994
| [[കുൽ സിദ്ദു]]
| [[പ്രമാണം:Kul Sidhu.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബഠിംഡാ]]
|
| [[:d:Q6442679|Q6442679]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1995
| [[Leela Desai]]
| [[പ്രമാണം:Leela Desai.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6516244|Q6516244]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 1996
| [[Lubna Salim]]
| [[പ്രമാണം:LubnaSalim.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6695427|Q6695427]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 1997
| [[Lushin Dubey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6705105|Q6705105]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 1998
| [[മൈയ സെഥ്ന]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6735226|Q6735226]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 1999
| [[മനിനി മിശ്ര]]
| [[പ്രമാണം:Manini Mishra at the First look launch of 'Identity Card'.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q6749787|Q6749787]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 2000
| [[Manjeet Maan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6750371|Q6750371]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2001
| [[Manju Asrani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6750418|Q6750418]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2002
| [[Meena Gokuldas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6807581|Q6807581]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2003
| [[മേഘ്ന കോത്താരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6809082|Q6809082]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2004
| [[Mona Thiba]]
| [[പ്രമാണം:Mona Thiba.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q6897725|Q6897725]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2005
| [[Moulshree Sachdeva]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6919029|Q6919029]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2006
| [[Moumita Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6919077|Q6919077]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2007
| [[Nandita Chandra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6963347|Q6963347]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2008
| [[Natanya Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q6968398|Q6968398]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2009
| [[Nattasha Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6980339|Q6980339]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2010
| [[Nazneen Ghaani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q6983536|Q6983536]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2011
| [[Neena Cheema]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q6986874|Q6986874]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2012
| [[Neha Dubey]]
| [[പ്രമാണം:Neha Dubey.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q6987739|Q6987739]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2013
| [[Nicolette Bird]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7030270|Q7030270]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2014
| [[Nishi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[സിയാൽകോട്ട്]]
|
| [[:d:Q7040479|Q7040479]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2015
| [[നിവേദിത]]
| [[പ്രമാണം:Nivedhitha Actress.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q7041757|Q7041757]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2016
| [[Onjolee Nair]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7093969|Q7093969]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2017
| [[P. Shwetha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7117544|Q7117544]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2018
| [[Parizaad Kolah]]
| [[പ്രമാണം:Parizaad Kolah grace the screening of Ladies First.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7137564|Q7137564]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2019
| [[Paroma Banerji]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7139416|Q7139416]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2020
| [[Pinky Parikh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7196244|Q7196244]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2021
| [[Pooja Kanwal]]
| [[പ്രമാണം:Pooja kanwal 1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7228520|Q7228520]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2022
| [[Poonam Dasgupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q7228695|Q7228695]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2023
| [[Preetha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7239764|Q7239764]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2024
| [[Pushtiie]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7261862|Q7261862]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2025
| [[Radha Saluja]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7280192|Q7280192]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2026
| [[Ragini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7283093|Q7283093]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2027
| [[Rakhee Tandon]]
| [[പ്രമാണം:Rakhi vijan.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7286652|Q7286652]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2028
| [[Rashi Bunny]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7294863|Q7294863]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2029
| [[Ghosh Reshmi]]
| [[പ്രമാണം:Reshmi Ghosh Actress.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7315379|Q7315379]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2030
| [[Rimjhim Mitra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7334475|Q7334475]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2031
| [[Rozlyn Khan]]
| [[പ്രമാണം:Rozlyn Khan's photo shoot for IPL (1).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7375385|Q7375385]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2032
| [[ഋഥിക]]
| [[പ്രമാണം:Ruthika.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7383386|Q7383386]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2033
| [[S. D. Subbulakshmi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7387427|Q7387427]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2034
| [[Sadiya Siddiqui]]
| [[പ്രമാണം:Sadiya Siddiqui.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7397974|Q7397974]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2035
| [[Samapika Debnath]]
| [[പ്രമാണം:Samapika Debnath image.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7408770|Q7408770]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2036
| [[Sandia Furtado]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7416320|Q7416320]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2037
| [[സംഗീത (Q7417915)|സംഗീത]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[വാറങ്കൽ (Q213077)|വാറങ്കൽ]]
|
| [[:d:Q7417915|Q7417915]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2038
| [[Sanober Kabir]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7418879|Q7418879]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2039
| [[സപൻ സരൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7420906|Q7420906]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2040
| [[Sapna Awasthi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7420991|Q7420991]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2041
| [[Saranya Nag]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7423150|Q7423150]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2042
| [[Satinder Satti]]
| [[പ്രമാണം:Satinder Satti a popular TV anchor, and Punjab Arts Council chairperson ,Punjab,India 01.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7426223|Q7426223]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2043
| [[Seema Azmi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7445859|Q7445859]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2044
| [[Shaheen Khan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7461581|Q7461581]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2045
| [[Shalini Chandran]]
| [[പ്രമാണം:Shalini Chandran.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7487229|Q7487229]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2046
| [[Shamitha Malnad]]
| [[പ്രമാണം:Shamitha Malnad DS.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Thirthahalli]]
|
| [[:d:Q7487579|Q7487579]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2047
| [[ശീതൾ മേനോൻ]]
| [[പ്രമാണം:Sheetal menon cropped.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7492544|Q7492544]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2048
| [[Shernaz Patel]]
| [[പ്രമാണം:Shernaz Patel at Audio release of 'Love, Wrinkle-free' (16).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7495297|Q7495297]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2049
| [[Sheryl Pinto]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7495591|Q7495591]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2050
| [[Shruti Agarwal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Kalimpong]]
|
| [[:d:Q7504341|Q7504341]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2051
| [[Smriti Mishra]]
| [[പ്രമാണം:Anuj and Smriti Mishra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7546544|Q7546544]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2052
| [[Sophia Handa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q7562880|Q7562880]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2053
| [[Soumili Biswas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7564585|Q7564585]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2054
| [[Soumya Bollapragada]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[വിശാഖപട്ടണം]]
|
| [[:d:Q7564595|Q7564595]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2055
| [[Sreela Majumdar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2024-01-27
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q7585713|Q7585713]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2056
| [[Sri Lakshmi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7585876|Q7585876]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2057
| [[സുചേതാ ഖന്ന]]
| [[പ്രമാണം:Sucheta Khanna.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q7632900|Q7632900]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2058
| [[സുദിപ ബസു]]
| [[പ്രമാണം:Sudipa Basu 2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7633851|Q7633851]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2059
| [[സുദീപ്ത ചക്രവർത്തി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7633853|Q7633853]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2060
| [[Suman Nagarkar]]
| [[പ്രമാണം:Suman Nagarkar During the Shoot of Ishtakamya.JPG|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7636936|Q7636936]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2061
| [[Supriya Shukla]]
| [[പ്രമാണം:Supriya Shukla at Zee Rishtey Awards 2018.png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q7645139|Q7645139]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2062
| [[Sushmita Mukherjee]]
| [[പ്രമാണം:Sushmita Mukherjee.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7648979|Q7648979]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2063
| [[Suvarna Jha]]
| [[പ്രമാണം:Suvarna Jha.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7650485|Q7650485]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2064
| [[Swargajyoti Barooah]]
| [[പ്രമാണം:Actress Swargajyoti Barooah in Joymoti film.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ആസാം]]
|
| [[:d:Q7653868|Q7653868]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2065
| [[സ്വാതി സെൻ]]
| [[പ്രമാണം:Swati Sen.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7654044|Q7654044]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2066
| [[തനിമ സെൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q7683307|Q7683307]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2067
| [[Tina Parekh]]
| [[പ്രമാണം:Tina parekh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജയ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q7807946|Q7807946]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2068
| [[Urmila Mahanta]]
| [[പ്രമാണം:Urmila Mahanta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Sonapur]]
|
| [[:d:Q7900746|Q7900746]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2069
| [[Usha Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഹരിയാണ]]
|
| [[:d:Q7901897|Q7901897]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2070
| [[Ushasie Chakraborty]]
| [[പ്രമാണം:Ushashi Chakraborty on Siti Cinema.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q7901910|Q7901910]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2071
| [[Vaishali Samant]]
| [[പ്രമാണം:Vaishali Samant.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മഹാരാഷ്ട്ര]]
|
| [[:d:Q7908862|Q7908862]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2072
| [[വിഭ നടരാജൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7924597|Q7924597]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2073
| [[Vijayalakshmi]]
| [[പ്രമാണം:Vijayalakshmi (South Indian actress).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q7929265|Q7929265]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2074
| [[വിന്ദ്യ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
|
| [[:d:Q7932334|Q7932334]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2075
| [[Zaheera]]
| [[പ്രമാണം:Zaheera.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q8064635|Q8064635]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2076
| [[Jyoti Subhash]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q11457207|Q11457207]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2077
| [[कजरी (हिन्दी फ़िल्म कलाकार)]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12417677|Q12417677]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2078
| [[जया माथुर]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12428264|Q12428264]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2079
| [[Maya Alagh]]
| [[പ്രമാണം:Maya Alagh at the Charcoal-Houseproud.in launch 07.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q12446484|Q12446484]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2080
| [[सोहा अली ख़ान]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12459003|Q12459003]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2081
| [[Sujatha Krishnan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12980915|Q12980915]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2082
| [[விஜயாள் பீற்றர்]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12989045|Q12989045]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2083
| [[ఇళ్ళ ఆదిలక్ష్మి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12991587|Q12991587]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2084
| [[ఎండకుర్తి కామేశ్వరి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12992012|Q12992012]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2085
| [[Malathi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12993917|Q12993917]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2086
| [[Kousalya]]
| [[പ്രമാണം:Singer Kousalya.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q12994912|Q12994912]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2087
| [[Prabha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Tenali]]
|
| [[:d:Q13003366|Q13003366]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2088
| [[Yamuna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q13007209|Q13007209]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2089
| [[अश्विनी कुलकर्णी]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13115584|Q13115584]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2090
| [[आशा पोतदार]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13115799|Q13115799]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2091
| [[नेहा घाटे]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13118377|Q13118377]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2092
| [[Prachiti Mhatre]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[താനെ]]
|
| [[:d:Q13118925|Q13118925]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2093
| [[विद्या पटवर्धन]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13121138|Q13121138]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2094
| [[Shweta Shinde]]
| [[പ്രമാണം:Shweta Shinde.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13121647|Q13121647]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2095
| [[श्वेता भोसले]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13121655|Q13121655]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2096
| [[सुषमा देशपांडे]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13122067|Q13122067]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2097
| [[स्मिता डोंगरे]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q13122239|Q13122239]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2098
| [[एकता बहल]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q15645431|Q15645431]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2099
| [[T. Lalitha Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q15702220|Q15702220]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2100
| [[నవీన. ఎస్]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Kadapa]]
|
| [[:d:Q15705267|Q15705267]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2101
| [[Sultana]]
| [[പ്രമാണം:Sultana Razaaq,(India) Silent film actor and director.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 1990
| [[സൂരത്]]
|
| [[:d:Q15706574|Q15706574]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2102
| [[Niharika Sahu-Naik]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q15724428|Q15724428]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2103
| [[Pushpa Panda]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q15724621|Q15724621]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2104
| [[Priya Mahapatra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q15724698|Q15724698]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2105
| [[Banaja Mohanty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q15724734|Q15724734]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2106
| [[Bina Moharana]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q15724856|Q15724856]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2107
| [[Shefali Nayak]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q15725218|Q15725218]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2108
| [[Snigdha Mohanty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q15725394|Q15725394]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2109
| [[കുമാരി തങ്കം (Q16019122)|കുമാരി തങ്കം]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2011-03-08
| [[തിരുവനന്തപുരം]]
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q16019122|Q16019122]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2110
| [[സുധാ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[തമിഴ്നാട്]]
|
| [[:d:Q16054458|Q16054458]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2111
| [[Priya Adivarekar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16058113|Q16058113]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2112
| [[Aishwarya Ajit]]
| [[പ്രമാണം:AishwaryaAjit.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16148172|Q16148172]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2113
| [[താഷു കൗശിക്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q16198930|Q16198930]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2114
| [[Mithu Chakrabarty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16200055|Q16200055]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2115
| [[Preetika Chawla]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16200118|Q16200118]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2116
| [[Aditi Chengappa]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16200125|Q16200125]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2117
| [[ദിപ ഷാ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16200314|Q16200314]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2118
| [[Neha Gehlot]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16200406|Q16200406]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2119
| [[Jayakumari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16200567|Q16200567]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2120
| [[Kalyani Potdar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16200641|Q16200641]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2121
| [[Deepika Kamaiah]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16200651|Q16200651]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2122
| [[Kamal Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16200659|Q16200659]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2123
| [[മാധുരി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മധുര]]
|
| [[:d:Q16201037|Q16201037]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2124
| [[മാനസി വീതിനൽ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മനാമ]]
|
| [[:d:Q16201066|Q16201066]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2125
| [[Aishwarya Nag]]
| [[പ്രമാണം:Aishwarya Nag.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16201316|Q16201316]]
| 11
|-
| style='text-align:right'| 2126
| [[Raisa Padamsee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Rochefort]]
|
| [[:d:Q16201518|Q16201518]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2127
| [[Khushboo Purohit]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[രാജസ്ഥാൻ]]
|
| [[:d:Q16201746|Q16201746]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2128
| [[ശ്രേയ ശർമ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16202270|Q16202270]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2129
| [[Manasi Sinha]]
| [[പ്രമാണം:Manashi Sinha.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q16202519|Q16202519]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2130
| [[സൂര്യ (Q16202578)|സൂര്യ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[തമിഴ്നാട്]]
|
| [[:d:Q16202578|Q16202578]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2131
| [[Manali Dey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Picnic Garden]]
|
| [[:d:Q16208435|Q16208435]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2132
| [[Revathi Sankaran]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16225977|Q16225977]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2133
| [[Iira Soni]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16226497|Q16226497]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2134
| [[Archana Taide]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16226658|Q16226658]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2135
| [[Shruti Bapna]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16243490|Q16243490]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2136
| [[Bombay Gnanam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16247337|Q16247337]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2137
| [[Chandni Bhagwanani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16247410|Q16247410]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2138
| [[Indira]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16254194|Q16254194]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2139
| [[Varsha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16311679|Q16311679]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2140
| [[Vibha Natarajan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16312495|Q16312495]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2141
| [[వై.రుక్మిణి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16314155|Q16314155]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2142
| [[Ratna Ghoshal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16346416|Q16346416]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2143
| [[Annie Gill]]
| [[പ്രമാണം:Annie Gill.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Firozpur]]
|
| [[:d:Q16729286|Q16729286]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2144
| [[Vandana Joshi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16730453|Q16730453]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2145
| [[Sonia Kapoor]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16730579|Q16730579]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2146
| [[Parakh Madan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16731794|Q16731794]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2147
| [[Malika Haydon]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16731876|Q16731876]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2148
| [[Dipti Mehta]]
| [[പ്രമാണം:Dipti Mehta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q16732430|Q16732430]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2149
| [[Jaya Menon]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16732486|Q16732486]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2150
| [[Arpita Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16732972|Q16732972]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2151
| [[Anjali Mukhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16732976|Q16732976]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2152
| [[Priyanka Nayyar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16733217|Q16733217]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2153
| [[Pooja Pihal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16734529|Q16734529]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2154
| [[Deepa Bhaskar]]
| [[പ്രമാണം:Deepa Bhaskar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16832052|Q16832052]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2155
| [[Zeenal Kamdar]]
| [[പ്രമാണം:Zeenal Kamdar.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16832056|Q16832056]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2156
| [[Reema Vohra]]
| [[പ്രമാണം:Reema Worah 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q16832079|Q16832079]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2157
| [[Poonam Sagar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q16832080|Q16832080]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2158
| [[Dhriti Saharan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16832082|Q16832082]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2159
| [[സന്യാതാര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കേരളം]]
|
| [[:d:Q16832086|Q16832086]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2160
| [[Rishika Singh]]
| [[പ്രമാണം:Rishika Singh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q16832098|Q16832098]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2161
| [[Pooja Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16832111|Q16832111]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2162
| [[Pari Telang]]
| [[പ്രമാണം:Pari Telang, Santosh Juvekar and Spruha Joshi.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q16832270|Q16832270]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2163
| [[Kavita Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q16845048|Q16845048]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2164
| [[മീന ടി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q16910853|Q16910853]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2165
| [[Samita Bangargi]]
| [[പ്രമാണം:Samita Bangargi, Ashish Chowdhry at Esha Deol's sangeet ceremony 20.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ലുധിയാന]]
|
| [[:d:Q17411063|Q17411063]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2166
| [[Sakshi Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q17413637|Q17413637]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2167
| [[മാവേലിക്കര പൊന്നമ്മ (Q17479437)|മാവേലിക്കര പൊന്നമ്മ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 1995-09-06
|
|
| [[:d:Q17479437|Q17479437]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2168
| [[Mridula Baruah]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q17617132|Q17617132]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2169
| [[Monicka]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q17859831|Q17859831]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2170
| [[Reema Nagra]]
| [[പ്രമാണം:ReemaNagra (cropped).png|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q17859838|Q17859838]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2171
| [[Shriswara]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q18070354|Q18070354]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2172
| [[Monica Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q18091547|Q18091547]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2173
| [[Sheela Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Valsad]]
|
| [[:d:Q18357741|Q18357741]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2174
| [[Suruli Manohar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2014-08-07
|
| [[ചെന്നൈ]]
| [[:d:Q18518779|Q18518779]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2175
| [[Kamlesh Gill]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q18686349|Q18686349]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2176
| [[Nikita Aria]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q18763820|Q18763820]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2177
| [[Neha Yadav]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19517806|Q19517806]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2178
| [[Kuki Grewal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q19520074|Q19520074]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2179
| [[ஜெயகௌரி (நடிகை)]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19547669|Q19547669]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2180
| [[Sonal Parihar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19573584|Q19573584]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2181
| [[Neelam Mehra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19593774|Q19593774]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2182
| [[Ishita Ganguly]]
| [[പ്രമാണം:Ishita Ganguly 2019.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q19661204|Q19661204]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2183
| [[Prathista]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19661366|Q19661366]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2184
| [[Titas Bhowmik]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q19662259|Q19662259]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2185
| [[Pooja Joshi Arora]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മധ്യപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q19665095|Q19665095]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2186
| [[Sujata Anand]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19723498|Q19723498]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2187
| [[മധു മാലിനി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19759758|Q19759758]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2188
| [[Anita Chowdhary]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q19803737|Q19803737]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2189
| [[Leela Gandhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q19813300|Q19813300]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2190
| [[Auritra Ghosh]]
| [[പ്രമാണം:AuritraGhosh 2018.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q19891567|Q19891567]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2191
| [[Alefia Kapadia]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q19892475|Q19892475]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2192
| [[Shaiza Kashyap]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Saharanpur]]
|
| [[:d:Q19892578|Q19892578]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2193
| [[Neelu Kohli]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q19899015|Q19899015]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2194
| [[Anjena Kirti]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q20090123|Q20090123]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2195
| [[Samta Sagar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q20090635|Q20090635]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2196
| [[शोभा शिराळकर]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q20579666|Q20579666]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2197
| [[सुनीता सेनगुप्ता]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q20584921|Q20584921]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2198
| [[Roma Manek]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q20604641|Q20604641]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2199
| [[Heena Kausar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q20643557|Q20643557]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2200
| [[Anjali Paigankar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q20649327|Q20649327]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2201
| [[Charulatha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q20649489|Q20649489]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2202
| [[Anima Pedini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2006-12-12
|
|
| [[:d:Q20665757|Q20665757]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2203
| [[Roshan Kumari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അംബാല]]
|
| [[:d:Q20684428|Q20684428]]
| 13
|-
| style='text-align:right'| 2204
| [[Suparna Marwah]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q20684723|Q20684723]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2205
| [[Neyha Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Moradabad]]
|
| [[:d:Q20684973|Q20684973]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2206
| [[Sara Sharmaa]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കുളു]]
|
| [[:d:Q20685440|Q20685440]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2207
| [[Sonia Sahni]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q20685609|Q20685609]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2208
| [[Lagnajita Chakraborty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21005305|Q21005305]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2209
| [[Priya Chaudhury]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21043196|Q21043196]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2210
| [[Sulakshana Khatri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21063989|Q21063989]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2211
| [[Prabhjeet Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q21064549|Q21064549]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2212
| [[Anuradha Ray]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q21066399|Q21066399]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2213
| [[Avani Modi]]
| [[പ്രമാണം:Avani Modi attends the 17th Transmedia Gujarati Screen & Stage Awards in Mumbai (15) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗാന്ധിനഗർ]]
|
| [[:d:Q21066423|Q21066423]]
| 16
|-
| style='text-align:right'| 2214
| [[Rajshri Deshpande]]
| [[പ്രമാണം:Rajshri Deshpande at media meet of 'Angry Indian Goddess'.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഔറംഗാബാദ്]]
|
| [[:d:Q21066998|Q21066998]]
| 9
|-
| style='text-align:right'| 2215
| [[Rajni Basumatary]]
| [[പ്രമാണം:Rajni Basumatary 02.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Rangapara]]
|
| [[:d:Q21070426|Q21070426]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2216
| [[Saudamini Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21281507|Q21281507]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2217
| [[Twinkle]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21402960|Q21402960]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2218
| [[Shylashri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21903474|Q21903474]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2219
| [[Simran Judge]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q21931915|Q21931915]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2220
| [[Vinodhini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q21933983|Q21933983]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2221
| [[Vaishali Deepak]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q22277541|Q22277541]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2222
| [[Aishwarya Dutta]]
| [[പ്രമാണം:Aishwarya Dutta.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q22277644|Q22277644]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2223
| [[Balinder Johal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q22278421|Q22278421]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2224
| [[Jahnavi Kamath]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q22278500|Q22278500]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2225
| [[Rupali Krishnarao]]
| [[പ്രമാണം:Rupali Krushnarao Image.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q22278722|Q22278722]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2226
| [[Puja Joshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q22279772|Q22279772]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2227
| [[Kamala Saikhom]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q22280228|Q22280228]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2228
| [[Gizele Thakral]]
| [[പ്രമാണം:Gizele Thakral Colors Annual Bash.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Sri Ganganagar]]
|
| [[:d:Q22304977|Q22304977]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2229
| [[Megha Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q22926429|Q22926429]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2230
| [[Shilpa Anaspure]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q22959785|Q22959785]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2231
| [[Deepa Lagoo]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23002613|Q23002613]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2232
| [[Nidhi Dutta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23017965|Q23017965]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2233
| [[സാമ്രുവേദി പൊരെയ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23019144|Q23019144]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2234
| [[Ankita Shrivastav]]
| [[പ്രമാണം:Ankita Shrivastav at Life Good promo launch.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23542626|Q23542626]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2235
| [[Jayshree Arora]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q23542650|Q23542650]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2236
| [[Shivangi Kolhapure]]
| [[പ്രമാണം:ShivangiShaktiShraddhaKapoor.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23703791|Q23703791]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2237
| [[Shruti Ulfat]]
| [[പ്രമാണം:Shruti Ulfat.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q23712224|Q23712224]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2238
| [[Sonam Mukherjee]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23712232|Q23712232]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2239
| [[Baljinder Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23712261|Q23712261]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2240
| [[Debika Mitra]]
| [[പ്രമാണം:Debika Mitra 2014.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23712634|Q23712634]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2241
| [[Rehana]]
| [[പ്രമാണം:Rehana 1951.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2013
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q23712645|Q23712645]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2242
| [[Vanitha Vasu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q23761847|Q23761847]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2243
| [[Niharika Dash]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q23762255|Q23762255]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2244
| [[Ahlam Khan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23931615|Q23931615]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2245
| [[Dipti Dhotre]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q23932111|Q23932111]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2246
| [[Rucha Inamdar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24045544|Q24045544]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2247
| [[Mansi Sharma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]]
|
| [[:d:Q24045549|Q24045549]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2248
| [[Deepika Amin]]
| [[പ്രമാണം:Deepika Amin..jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24045554|Q24045554]]
| 12
|-
| style='text-align:right'| 2249
| [[Surbhi Javeri Vyas]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q24052877|Q24052877]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2250
| [[Pooja Jhaveri]]
| [[പ്രമാണം:Pooja Jhaveri.png|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Valsad]]
|
| [[:d:Q24514905|Q24514905]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2251
| [[Bela Sulakhe]]
| [[പ്രമാണം:Bela Sulakhe.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q24572176|Q24572176]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2252
| [[Raell Padamsee]]
| [[പ്രമാണം:Raell Padamsee.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q24572196|Q24572196]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2253
| [[Shraddha Verma]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q24573502|Q24573502]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2254
| [[Aditi Pratap]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q24906004|Q24906004]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2255
| [[രേണു ആര്യ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25150777|Q25150777]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2256
| [[Saunskruti Kher]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25175002|Q25175002]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2257
| [[ശിഖ തൽസാനിയ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25300613|Q25300613]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2258
| [[Sudeshna Roy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q25345112|Q25345112]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2259
| [[Kreatika Singer]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കാൺപൂർ]]
|
| [[:d:Q25423781|Q25423781]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2260
| [[गौरी सुखटणकर]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25585137|Q25585137]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2261
| [[Jaswant Daman]]
| [[പ്രമാണം:Jaswant Daman 02.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25623905|Q25623905]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2262
| [[Udaya Chandrika]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25627769|Q25627769]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2263
| [[Jyotirmayee Bal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q25643972|Q25643972]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2264
| [[Prajakta Dusane]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q26702644|Q26702644]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2265
| [[Kamalika Chanda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q26761748|Q26761748]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2266
| [[Renee Dhyani]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q26856927|Q26856927]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2267
| [[Allari Subhashini]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Bhimavaram]]
|
| [[:d:Q26903401|Q26903401]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2268
| [[Namita Dubey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q26923434|Q26923434]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2269
| [[Usasi Misra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q26972756|Q26972756]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2270
| [[Jyotii Sethi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഉത്തർപ്രദേശ്]]
|
| [[:d:Q27050993|Q27050993]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2271
| [[Aarti Rana]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q27051006|Q27051006]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2272
| [[Radhika Chetan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q27062853|Q27062853]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2273
| [[ജ്യോത്സ്ന സിംഗ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q27101589|Q27101589]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2274
| [[Madhuri Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q27450880|Q27450880]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2275
| [[Annu Antony]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q27532937|Q27532937]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2276
| [[രുചിക പംണ്ഡേ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q27575744|Q27575744]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2277
| [[Tanu Khan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q27582042|Q27582042]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2278
| [[Shalini Sahuta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q27928599|Q27928599]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2279
| [[Poonam Singar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q27940874|Q27940874]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2280
| [[Roshni Prakash]]
| [[പ്രമാണം:Roshini Prakash.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മൈസൂരു]]
|
| [[:d:Q28065653|Q28065653]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2281
| [[Sangeeta Chauhan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
|
| [[:d:Q28378661|Q28378661]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2282
| [[Parveen Kaur]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q28530082|Q28530082]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2283
| [[Malavika Ray]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q28806969|Q28806969]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2284
| [[Divya Menon]]
| [[പ്രമാണം:Divya Menon 02.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q28816733|Q28816733]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2285
| [[Dilnaz Irani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q28867638|Q28867638]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2286
| [[Madhumita Mohanty]]
| [[പ്രമാണം:Madhumita Mohanty (cropped).JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q28910259|Q28910259]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2287
| [[Deepa Sahu]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q28912155|Q28912155]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2288
| [[Theenmar Savithri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[నాగంపేట్]]
|
| [[:d:Q28916669|Q28916669]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2289
| [[Sheetal Patra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q28919006|Q28919006]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2290
| [[Lipi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Brahmapur]]
|
| [[:d:Q28922013|Q28922013]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2291
| [[Gargi Mohanty]]
| [[പ്രമാണം:Gargi Mohanty performing at 2nd Odisha State Tele Awards (cropped).JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q28924795|Q28924795]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2292
| [[Gungun]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പുരി]]
|
| [[:d:Q28941847|Q28941847]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2293
| [[Diptirekha Padhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കട്ടക്]]
|
| [[:d:Q28960125|Q28960125]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2294
| [[Jina Samal]]
| [[പ്രമാണം:Jina Samal (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബലസോർ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q29033627|Q29033627]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2295
| [[Tripura Mishra]]
| [[പ്രമാണം:Tripura Mishra receiving award during 2nd Odisha State Tele Awards ceremony in 2014 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗഞ്ചം ജില്ല]]
|
| [[:d:Q29046055|Q29046055]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2296
| [[രുക്മിണി (Q29110261)|രുക്മിണി]]
| [[പ്രമാണം:Rukmani devi.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q29110261|Q29110261]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2297
| [[Geeta Rao]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q29168702|Q29168702]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2298
| [[Neena Mahapatra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Sukinda]]
|
| [[:d:Q29169732|Q29169732]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2299
| [[Debjani Deghuria]]
| [[പ്രമാണം:Devjani Odia.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q29178250|Q29178250]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2300
| [[Sonia Birje]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q29639221|Q29639221]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2301
| [[Mama Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q29639636|Q29639636]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2302
| [[പ്രിയങ്ക മഹപത്ര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q29645363|Q29645363]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2303
| [[Kajal Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q29657132|Q29657132]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2304
| [[Shubhi Ahuja]]
| [[പ്രമാണം:Shubhi Ahuja - Completion of 200 episodes bash of Yaro Ka Tashan (09).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കോട്ട, രാജസ്ഥാൻ|കോട്ട]]
|
| [[:d:Q29718528|Q29718528]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2305
| [[Rakhee Dash]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q29947416|Q29947416]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2306
| [[Baishali Parida]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q30004756|Q30004756]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2307
| [[Manelly Zepeda]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q30008395|Q30008395]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2308
| [[Sandhya Mahapatra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q30146092|Q30146092]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2309
| [[Reena Aggarwal]]
| [[പ്രമാണം:Reena Aggarwal at the special screening of the film Behen Hogi Teri (15) (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q30156551|Q30156551]]
| 10
|-
| style='text-align:right'| 2310
| [[Priyanka Kandwal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെറാഡൂൺ]]
|
| [[:d:Q30249891|Q30249891]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2311
| [[पार्वती वझे]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q31344803|Q31344803]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2312
| [[P. S. Gnanam]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 1962-05
|
|
| [[:d:Q31367979|Q31367979]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2313
| [[sandhya]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 1971
| [[ശ്രീരംഗം]]
|
| [[:d:Q31368008|Q31368008]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2314
| [[లీలారాణి]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Vizianagaram]]
|
| [[:d:Q31493781|Q31493781]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2315
| [[Poonam Ghadge]]
| [[പ്രമാണം:Poonam Ghadge.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q31739975|Q31739975]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2316
| [[Pinky Pradhan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q31801423|Q31801423]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2317
| [[Shiju Kataria]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Fazilka]]
|
| [[:d:Q33996516|Q33996516]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2318
| [[Chum Darang]]
| [[പ്രമാണം:Chum Darang clicked at the screening of Badhaai Do (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q35488350|Q35488350]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2319
| [[Rashmi Jha]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[റായ്പൂർ]]
|
| [[:d:Q36490433|Q36490433]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2320
| [[Honeypreet]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Fatehabad]]
|
| [[:d:Q40719896|Q40719896]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2321
| [[Meghali]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q41151871|Q41151871]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2322
| [[Shweta Sinha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[നാഗ്പൂർ|നാഗ് പൂർ]]
|
| [[:d:Q41657952|Q41657952]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2323
| [[Sadhana Singh]]
| [[പ്രമാണം:Sadhana Singh.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[വാരാണസി]]
|
| [[:d:Q41787874|Q41787874]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2324
| [[Smaranika Priyadarshini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q42302447|Q42302447]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2325
| [[Sangeetha Mohan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q42584551|Q42584551]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2326
| [[Theni Kunjarammal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2008-04-18
| [[തേനി]]
|
| [[:d:Q42630713|Q42630713]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2327
| [[Manjula Kanwar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q42881458|Q42881458]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2328
| [[Yasmin Ponnappa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q43112680|Q43112680]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2329
| [[Zahida Parveen]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q43302481|Q43302481]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2330
| [[Suman Gupta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q44037410|Q44037410]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2331
| [[Sandhu Samaira]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q45025262|Q45025262]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2332
| [[Priya Raina]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കശ്മീർ]]
|
| [[:d:Q45921951|Q45921951]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2333
| [[Riya Subodh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q46715274|Q46715274]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2334
| [[Sheen Dass]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q46882912|Q46882912]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2335
| [[Megha Ghosh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q47063571|Q47063571]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2336
| [[Gayathri Gupta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Nalgonda]]
|
| [[:d:Q47072993|Q47072993]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2337
| [[Manisha Saxena]]
| [[പ്രമാണം:Manisha Saxena.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q47463136|Q47463136]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2338
| [[Meghna Mishra]]
| [[പ്രമാണം:Meghna Mishra.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q47482051|Q47482051]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2339
| [[Malika Askari]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q47520205|Q47520205]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2340
| [[Rali Nanda]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q47541949|Q47541949]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2341
| [[Supriya Nayak]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q48076899|Q48076899]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2342
| [[Pramila Joshai]]
| [[പ്രമാണം:Pramila Joshai (November, 2016).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q49821196|Q49821196]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2343
| [[Rima Ramanuj]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q50376724|Q50376724]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2344
| [[Rekha Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q50572383|Q50572383]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2345
| [[Sathyabhama]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q50668738|Q50668738]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2346
| [[Ginny Ali]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q50812951|Q50812951]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2347
| [[Sihi Kahi Geetha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q51271521|Q51271521]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2348
| [[Priyanka]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Soares.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q51635415|Q51635415]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2349
| [[Tarika Tripathi]]
| [[പ്രമാണം:Tarika Tripathi attends the 17th Transmedia Gujarati Screen and Stage Awards in Mumbai (19).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q51637956|Q51637956]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2350
| [[Sunita Gowariker]]
| [[പ്രമാണം:Sunita Gowariker walks for Manish Malhotra & Shaina NC's show for CPAA 19 (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q51639041|Q51639041]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2351
| [[Sipun]]
| [[പ്രമാണം:Nikita Behera.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2019-01-05
| [[കട്ടക്]]
| [[കട്ടക്]]
| [[:d:Q52154705|Q52154705]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2352
| [[Pallavi Patil]]
| [[പ്രമാണം:Pallavi patil actress 1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Dhule]]
|
| [[:d:Q52270253|Q52270253]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2353
| [[Shobhana Desai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q52587909|Q52587909]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2354
| [[Padma Vasanthi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q53563137|Q53563137]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2355
| [[Vanishree]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q53567255|Q53567255]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2356
| [[Nirmala Chennappa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കർണാടക]]
|
| [[:d:Q53605203|Q53605203]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2357
| [[രജ്നി വാസൻ]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q54553513|Q54553513]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2358
| [[Neeta Puri]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q54975469|Q54975469]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2359
| [[Deeplina Deka]]
| [[പ്രമാണം:Deeplina Deka 1.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q55120382|Q55120382]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2360
| [[Dipika Tripathy]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q55164187|Q55164187]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2361
| [[Khushi Kothari]]
| [[പ്രമാണം:Khushi Kothari at the poster launch of The Reunions (05) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q55286896|Q55286896]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2362
| [[പ്രിത്യി ബിശ്വാസ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q55719615|Q55719615]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2363
| [[Anisha Sharma]]
| [[പ്രമാണം:ଆନିଷା ଶର୍ମା .jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q55805797|Q55805797]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2364
| [[Neetu Singh]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q55973615|Q55973615]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2365
| [[Arpita Kar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56103267|Q56103267]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2366
| [[Komal Kundar]]
| [[പ്രമാണം:Komal Kundar attended the launch of Mubu TV (08) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56120990|Q56120990]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2367
| [[Sradha Panigrahi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56121136|Q56121136]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2368
| [[Shagun Sharma]]
| [[പ്രമാണം:Shagun Sharma at the Star Parivaar Awards 2023.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56224113|Q56224113]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2369
| [[Amrita Chattopadhyay]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q56279863|Q56279863]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2370
| [[Nitanshi Goel]]
| [[പ്രമാണം:Nitanshi Goel grace the Critics Choice Awards 2024.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[നോയ്ഡ]]
|
| [[:d:Q56394071|Q56394071]]
| 8
|-
| style='text-align:right'| 2371
| [[Nidhi Shah]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q56399694|Q56399694]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2372
| [[Pinki Priyadarsini]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56433237|Q56433237]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2373
| [[Sasmita Piyali Sahoo]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56443084|Q56443084]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2374
| [[Koel Mishra]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56512721|Q56512721]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2375
| [[Sushmita Daan]]
| [[പ്രമാണം:Sushmita Dann at Femina Festive Showcase at R City Mall (73837889) (cropped).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56650967|Q56650967]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2376
| [[Rashmi Nigam]]
| [[പ്രമാണം:Rashmi Nigam From The SRK, Urmila, Juhi & Chitrangda at 'I Am' National Award winning bash (25).jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q56673490|Q56673490]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2377
| [[Bidusmita]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56677708|Q56677708]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2378
| [[Debaparna Chakraborty]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q56702051|Q56702051]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2379
| [[Sushree Rath]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56786649|Q56786649]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2380
| [[Geetanjali Kulkarni]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56859775|Q56859775]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2381
| [[Divya Seth Shah]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56859948|Q56859948]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2382
| [[ലവ്ലി]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q56887772|Q56887772]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2383
| [[Aimee Baruah]]
| [[പ്രമാണം:Aimee Baruah in 68th National Film Awards 2022.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Nagaon]]
|
| [[:d:Q57608932|Q57608932]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2384
| [[Aparna Devi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58311934|Q58311934]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2385
| [[Parul Kar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58312073|Q58312073]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2386
| [[Rani Bandyopadhyay]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58312382|Q58312382]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2387
| [[Uma Dey]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58313923|Q58313923]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2388
| [[Anjana Deshpande]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58358375|Q58358375]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2389
| [[Ameeta Sadashiv Kulal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58431989|Q58431989]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2390
| [[Akruti Nagpal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q58435527|Q58435527]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2391
| [[Kim Yashpal]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q59779167|Q59779167]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2392
| [[Kavya Keeran]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60220750|Q60220750]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2393
| [[Sofia Alam]]
| [[പ്രമാണം:Sofia Alam.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60500309|Q60500309]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2394
| [[Mamuni Mishra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60511399|Q60511399]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2395
| [[Kirti Mohany]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60511414|Q60511414]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2396
| [[Smita Mohanty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60511531|Q60511531]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2397
| [[Trupti Sinha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60664595|Q60664595]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2398
| [[Harshada Patil]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60686142|Q60686142]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2399
| [[Shweta Malik]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q60809313|Q60809313]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2400
| [[വിജിത്ര]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ചെന്നൈ]]
|
| [[:d:Q61066262|Q61066262]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2401
| [[Krutika Deo]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[നാസിക്]]
|
| [[:d:Q61070791|Q61070791]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2402
| [[Sainee Raj]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q61451547|Q61451547]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2403
| [[Anusha Rai]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Tumkur]]
|
| [[:d:Q61717224|Q61717224]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2404
| [[Seena Antony]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q61965515|Q61965515]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2405
| [[Nancy Thakkar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q62002538|Q62002538]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2406
| [[Tilottama Dutta]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q62557167|Q62557167]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2407
| [[Monica Mundu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[റാഞ്ചി]]
|
| [[:d:Q62573983|Q62573983]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2408
| [[Anamika Chakraborty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q62785961|Q62785961]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2409
| [[Hema Panchamukhi]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q64220828|Q64220828]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2410
| [[Savithri Sreedharan]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q64667896|Q64667896]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2411
| [[Payal Nair]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q64733263|Q64733263]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2412
| [[Lekha Nanda]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q64820015|Q64820015]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2413
| [[Pranjal Bhatt]]
| [[പ്രമാണം:PranjalBhatt GujaratGovAward cropped.jpg|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q65397722|Q65397722]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2414
| [[Moni Chaudhary]]
| [[പ്രമാണം:Misha Bajwa actress.JPG|center|50px]]
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[കാനഡ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q65922156|Q65922156]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2415
| [[Thanmai Bolt]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q65924826|Q65924826]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2416
| [[Reena Basheer]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q66391736|Q66391736]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2417
| [[Ananya Kasaravalli]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q66817488|Q66817488]]
| 7
|-
| style='text-align:right'| 2418
| [[Papiya Adhikari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q66982217|Q66982217]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2419
| [[Riddhi Kumar]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q67442361|Q67442361]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2420
| [[Ravina]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q67598215|Q67598215]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2421
| [[Pashmina Roshan]]
| [[പ്രമാണം:Pashmina Roshan snapped in Bandra (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q74210243|Q74210243]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2422
| [[Preeti Mehra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q75079365|Q75079365]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2423
| [[Ekta Jain]]
| [[പ്രമാണം:Ekta Jain.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q77650240|Q77650240]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2424
| [[আকাঙ্ক্ষা সাক্ষরকার]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q82049524|Q82049524]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2425
| [[Lochani bag]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കലഹന്ദി ജില്ല]]
|
| [[:d:Q82146627|Q82146627]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2426
| [[Aseema Panda]]
| [[പ്രമാണം:Aseema Panda.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q84606903|Q84606903]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2427
| [[Swarna Kilari]]
| [[പ്രമാണം:Swarna Kilari.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Kothagudem]]<br/>[[ഭദ്രാദ്രി കൊതഗുഡെം ജില്ല]]
|
| [[:d:Q85999848|Q85999848]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2428
| [[Malhaar Rathod]]
| [[പ്രമാണം:Malhaar Rathod.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q87094174|Q87094174]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2429
| [[ഡിംപിൾ റോസ്]]
|
| ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ നടി
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q87458899|Q87458899]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2430
| [[Rajeshwari Datta]]
| [[പ്രമാണം:Rajeshwari Datta.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q95045080|Q95045080]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2431
| [[Shweta Agarwal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]
|
| [[:d:Q95745598|Q95745598]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2432
| [[Shwethkumar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q95998561|Q95998561]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2433
| [[Silpa Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q96574142|Q96574142]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2434
| [[Rita Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q96602546|Q96602546]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2435
| [[Pushpita Mukherjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q96632194|Q96632194]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2436
| [[Mimi Dutta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q96958965|Q96958965]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2437
| [[Anushree Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q97097763|Q97097763]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2438
| [[Arpita Baker]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q97346270|Q97346270]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2439
| [[Pooja Jaiswal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q97543217|Q97543217]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2440
| [[Roja Paromita Dey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q97604452|Q97604452]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2441
| [[Moumita Chakraborty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q97622151|Q97622151]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2442
| [[Rajeshwari Raychowdhury]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 1994
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[കൊൽക്കത്ത]]
| [[:d:Q98276975|Q98276975]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2443
| [[Divya Mohanty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഹൈദരാബാദ്]]
|
| [[:d:Q98373186|Q98373186]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2444
| [[Sandhita Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q98505600|Q98505600]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2445
| [[Rishikaa Singh Chandel]]
| [[പ്രമാണം:Rishikaa Singh Chandel.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[സരൺ ജില്ല]]
|
| [[:d:Q98737449|Q98737449]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2446
| [[Manishajith]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q98833929|Q98833929]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2447
| [[Ranjitha Menon]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99191560|Q99191560]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2448
| [[Tulika Basu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99440297|Q99440297]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2449
| [[Patrali Chattopadhyay]]
| [[പ്രമാണം:Patrali chattopadhyay.JPG|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99518149|Q99518149]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2450
| [[Sweety Patnaik]]
| [[പ്രമാണം:Sweety Patnaik.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99518196|Q99518196]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2451
| [[Ritu Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99521568|Q99521568]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2452
| [[Sreya Bhattacharya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99600900|Q99600900]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2453
| [[Gayatri Deshmukh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q99967935|Q99967935]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2454
| [[Sanchita Choudhary]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q100165569|Q100165569]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2455
| [[Sonam Nair]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q100965079|Q100965079]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2456
| [[Ratna Sarkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q101413935|Q101413935]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2457
| [[Vaunisha Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q101513803|Q101513803]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2458
| [[Amrita Jazzmyn]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q101514091|Q101514091]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2459
| [[Alina Rai]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q102309782|Q102309782]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2460
| [[Veena Jagtap]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q103161910|Q103161910]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2461
| [[Neha Shitole]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പൂണെ]]
|
| [[:d:Q103821120|Q103821120]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2462
| [[Kalyani Mandal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104028171|Q104028171]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2463
| [[Vidya Virsh]]
| [[പ്രമാണം:Vidya virsh.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104175581|Q104175581]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2464
| [[Koel Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104195736|Q104195736]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2465
| [[Paayal Radhakrishna]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q104408452|Q104408452]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2466
| [[Sarmistha Acharjee]]
| [[പ്രമാണം:Sarmistha Acharjee.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104500791|Q104500791]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2467
| [[Aloka Ganguly]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104531866|Q104531866]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2468
| [[Ridhanya Ruth]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104698397|Q104698397]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2469
| [[Jeneva Talwar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q104839461|Q104839461]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2470
| [[Rupali Sood]]
| [[പ്രമാണം:Rupali Sood.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]
|
| [[:d:Q104998022|Q104998022]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2471
| [[Suryamayee Mohapatra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105271541|Q105271541]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2472
| [[Elli Padhi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Bhadrak]]
|
| [[:d:Q105671622|Q105671622]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2473
| [[Lopamudra Satpathy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105671774|Q105671774]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2474
| [[Shweta Acharya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105671779|Q105671779]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2475
| [[Manisha Mishra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105671780|Q105671780]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2476
| [[Advaitha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105678773|Q105678773]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2477
| [[Rita Bori]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105682148|Q105682148]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2478
| [[Mousumi Bhattacharya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105695723|Q105695723]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2479
| [[Nutan Mohanty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105759050|Q105759050]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2480
| [[Ipshita Mohanty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105759283|Q105759283]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2481
| [[Nabanita Malakar]]
| [[പ്രമാണം:Nabanita Malakar 2024.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q105993507|Q105993507]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2482
| [[Rajnandini Paul]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q106195462|Q106195462]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2483
| [[Sriprada]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2021-05-05
|
|
| [[:d:Q106727289|Q106727289]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2484
| [[Jamuna Sinha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q106815307|Q106815307]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2485
| [[Lali Chowdhury]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q106856329|Q106856329]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2486
| [[Soumitrisha Kundu]]
| [[പ്രമാണം:Kone Bou.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q106887302|Q106887302]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2487
| [[Pooja Bharthi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q107290322|Q107290322]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2488
| [[Pinky Banerjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q107313826|Q107313826]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2489
| [[Panchali Gupta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q107413845|Q107413845]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2490
| [[Gopa Aich]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q107454167|Q107454167]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2491
| [[Bimala Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q107788254|Q107788254]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2492
| [[Gurpreet Bedi]]
| [[പ്രമാണം:Gurpreet Bedi.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ന്യൂ ഡെൽഹി]]
|
| [[:d:Q107861879|Q107861879]]
| 6
|-
| style='text-align:right'| 2493
| [[Gita Karmakar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108100821|Q108100821]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2494
| [[Preety Kongana]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108207975|Q108207975]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2495
| [[Priyanka Bhardwaj]]
| [[പ്രമാണം:Priyanka Bhardwaj.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[പാനിപ്പറ്റ് ജില്ല]]
|
| [[:d:Q108266340|Q108266340]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2496
| [[Shlokka Pandit]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q108276654|Q108276654]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2497
| [[Farhana Fatema]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108371896|Q108371896]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2498
| [[Sarah Anjuli]]
|
|
| [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108383641|Q108383641]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2499
| [[Roosha Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108405936|Q108405936]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2500
| [[Rumki Chatterjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108455478|Q108455478]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2501
| [[Ananya Nagalla]]
| [[പ്രമാണം:Ananya Nagalla.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Sathupalli]]
|
| [[:d:Q108456393|Q108456393]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2502
| [[Janhavi Rajole]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108551811|Q108551811]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2503
| [[Nazia Davison]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[അഹമ്മദാബാദ്]]
|
| [[:d:Q108648613|Q108648613]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2504
| [[Sreevidya Mullachery]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108734408|Q108734408]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2505
| [[Rukmini Vasanth]]
| [[പ്രമാണം:Rukmini Vasanth.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ബെംഗളൂരു]]
|
| [[:d:Q108748568|Q108748568]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2506
| [[Chandini Jena]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108810952|Q108810952]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2507
| [[Shreya Gupto]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108819218|Q108819218]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2508
| [[Aneet Chohan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ജലന്ധർ]]
|
| [[:d:Q108871046|Q108871046]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2509
| [[Somasree Chaki]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108910271|Q108910271]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2510
| [[Sangeeta Meena]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q108912884|Q108912884]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2511
| [[Supurna Malakar]]
| [[പ്രമാണം:Supurnamalakar.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q109090833|Q109090833]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2512
| [[Sowmika Pandiyan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q109330202|Q109330202]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2513
| [[Tanushree Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q109339518|Q109339518]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2514
| [[Shyamontika Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q109353813|Q109353813]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2515
| [[Mayanka Pereira]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഗോവ]]
|
| [[:d:Q109356638|Q109356638]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2516
| [[Khushboo Atre]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q109385458|Q109385458]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2517
| [[Pooja Laxmi Joshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q109385476|Q109385476]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2518
| [[Chinmayee Priyadarshini]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q109474017|Q109474017]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2519
| [[Meghna Halder]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q109742328|Q109742328]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2520
| [[Pragya Nayan]]
| [[പ്രമാണം:Pragynayan.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110487306|Q110487306]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2521
| [[Damini Kanwal Shetty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110753106|Q110753106]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2522
| [[Desiree Sangma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q110802809|Q110802809]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2523
| [[Anchal Singh]]
| [[പ്രമാണം:Anchal Singh.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q111008806|Q111008806]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2524
| [[Shipsy Rana]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q111313593|Q111313593]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2525
| [[Agnes Sonkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q111387733|Q111387733]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2526
| [[Khushi Shah]]
| [[പ്രമാണം:KhushiShah280.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q111427747|Q111427747]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2527
| [[Priyanka Khurana Goyal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q111698031|Q111698031]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2528
| [[Geetika Mehandru]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[മുംബൈ]]
|
| [[:d:Q111701296|Q111701296]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2529
| [[Lipi Mohapatra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഒഡീഷ]]
|
| [[:d:Q111844364|Q111844364]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2530
| [[Bhanita Das]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Chaygaon]]
|
| [[:d:Q112084270|Q112084270]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2531
| [[കരുണ പാണ്ഡെ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q112159650|Q112159650]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2532
| [[Garima Parihar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q112161056|Q112161056]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2533
| [[Naila Grewal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q112220409|Q112220409]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2534
| [[Anushka Kaushik]]
| [[പ്രമാണം:Anushka-Kaushik-grace-the-screening-of-the-series-Bravehearts-The-Untold-Stories-Of-Heroes.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Saharanpur]]
|
| [[:d:Q112240858|Q112240858]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2535
| [[Pratibha Panda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q112626109|Q112626109]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2536
| [[Aishwarya Mohanty]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q112861144|Q112861144]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2537
| [[Rajeswari Ray]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2022-07-21
|
| [[ഭുവനേശ്വർ]]
| [[:d:Q113172371|Q113172371]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2538
| [[നൂപുർ ശർമ]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[രാജസ്ഥാൻ]]
|
| [[:d:Q113401682|Q113401682]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2539
| [[Priyanka Bora]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q113585715|Q113585715]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2540
| [[Kapilakshi Malhotra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q113677101|Q113677101]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2541
| [[Khushi Ravi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q113992343|Q113992343]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2542
| [[Ronak Joshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q114713765|Q114713765]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2543
| [[Kinjal Rajpriya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q114798347|Q114798347]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2544
| [[Sonal Gaur Tiwari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q114952781|Q114952781]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2545
| [[Ashlesha Thakur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q114956944|Q114956944]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2546
| [[Neena Madhu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q115090734|Q115090734]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2547
| [[ആരതി പൊടി]]
|
| അഭിനേതാവ്
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[എറണാകുളം]]
|
| [[:d:Q115156677|Q115156677]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2548
| [[Lahoma Bhattacharya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q115705942|Q115705942]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2549
| [[Pavithra Lakshmi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q115796240|Q115796240]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2550
| [[Dharsha Gupta]]
| [[പ്രമാണം:Actress Dharsha Gupta.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q115990261|Q115990261]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2551
| [[Alaka Sarangi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116051861|Q116051861]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2552
| [[Simran Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116410004|Q116410004]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2553
| [[Anusha Nuthula]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116469899|Q116469899]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2554
| [[Mohini Rajukumari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q116748743|Q116748743]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2555
| [[Jasmine Rath]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q117264809|Q117264809]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2556
| [[Vaibhavi Upadhyay]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
| 2023
| [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്]]
| [[കുളു]]
| [[:d:Q118630710|Q118630710]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2557
| [[Aditi Sanwal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഝാൻസി]]
|
| [[:d:Q119142378|Q119142378]]
| 2
|-
| style='text-align:right'| 2558
| [[Priyanka Malviya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q120293098|Q120293098]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2559
| [[Malvi Malhotra]]
| [[പ്രമാണം:Malvi Malhotra Actor.jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q120507757|Q120507757]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2560
| [[Natasha Bharadwaj]]
| [[പ്രമാണം:Natasha Bharadwaj at the premiere of Amar Singh Chamkila (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q120667244|Q120667244]]
| 4
|-
| style='text-align:right'| 2561
| [[Diya Basu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q120734976|Q120734976]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2562
| [[Sneha Acharya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q121102692|Q121102692]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2563
| [[Rupsha Mukhopadhyay]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q121299556|Q121299556]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2564
| [[Binita Borgohain]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Jorhat]]
|
| [[:d:Q122147705|Q122147705]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2565
| [[Madhurima Choudhury]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122165427|Q122165427]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2566
| [[Abhipsa Bhanja]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122415831|Q122415831]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2567
| [[Mamata Nanda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122618437|Q122618437]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2568
| [[Dipti Panda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122677989|Q122677989]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2569
| [[Madhabi Panda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122732834|Q122732834]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2570
| [[Juli Panda]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122734156|Q122734156]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2571
| [[Mituna Parida]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122734228|Q122734228]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2572
| [[Tamasha Mishra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കട്ടക്]]
|
| [[:d:Q122962823|Q122962823]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2573
| [[Lipsa Mishra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q122962918|Q122962918]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2574
| [[Aayushi Jaiswal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123119189|Q123119189]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2575
| [[Mahi Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123122511|Q123122511]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2576
| [[Aastha Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ഷിംല]]
|
| [[:d:Q123153470|Q123153470]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2577
| [[Simran Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123163961|Q123163961]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2578
| [[Simaran Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123165808|Q123165808]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2579
| [[Sneha Paul]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123171771|Q123171771]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2580
| [[Shreya Tyagi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123224059|Q123224059]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2581
| [[Manvi Chugh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123224530|Q123224530]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2582
| [[V. J. Archana]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123235745|Q123235745]]
| 3
|-
| style='text-align:right'| 2583
| [[Nandita Dutta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123235860|Q123235860]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2584
| [[Ushasi Ghosh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123235936|Q123235936]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2585
| [[Pallavi Vawale]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123265009|Q123265009]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2586
| [[Sonia Gupta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123269520|Q123269520]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2587
| [[Jinnie Jaaz]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123301373|Q123301373]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2588
| [[Alina Sen]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123310071|Q123310071]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2589
| [[Ridhima Tiwari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123310298|Q123310298]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2590
| [[Sharanya Jit Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123311409|Q123311409]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2591
| [[Noor Malabika]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123311541|Q123311541]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2592
| [[Aliya Naaz]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123311748|Q123311748]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2593
| [[Priya Gamre]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123311969|Q123311969]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2594
| [[Ayesha Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123312385|Q123312385]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2595
| [[Ruks Khandagale]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123312450|Q123312450]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2596
| [[Pallavi Debnath]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123312806|Q123312806]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2597
| [[Sapna Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123332311|Q123332311]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2598
| [[Anupama Prakash]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123337059|Q123337059]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2599
| [[Rajsi Verma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123339567|Q123339567]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2600
| [[Nidhi Mahawan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123343908|Q123343908]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2601
| [[Muskaan Agarwal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123344018|Q123344018]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2602
| [[Hiral Radadiya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123359360|Q123359360]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2603
| [[Riya Singh Gheyar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123361093|Q123361093]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2604
| [[Malvika Tomar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123362124|Q123362124]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2605
| [[Mishti Basu]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123375814|Q123375814]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2606
| [[Jaya Pandey]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123377671|Q123377671]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2607
| [[Zoya Rathore]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123381974|Q123381974]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2608
| [[Sonia Singh Rajput]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123382231|Q123382231]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2609
| [[Simran Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123383667|Q123383667]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2610
| [[Simran Kapoor]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123385036|Q123385036]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2611
| [[Rekha Mona Sarkar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123385092|Q123385092]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2612
| [[Pooja Poddar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[കൊൽക്കത്ത]]
|
| [[:d:Q123396313|Q123396313]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2613
| [[Nehal Vadoliya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123398748|Q123398748]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2614
| [[Leena Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123399548|Q123399548]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2615
| [[Ayushi Bhowmick]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123406970|Q123406970]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2616
| [[Ankita Dave]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123499808|Q123499808]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2617
| [[Pihu Singh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123500195|Q123500195]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2618
| [[Suhana Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123512875|Q123512875]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2619
| [[Bharti Jha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123553179|Q123553179]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2620
| [[Garima Maurya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123553195|Q123553195]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2621
| [[Shyna Khatri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123554855|Q123554855]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2622
| [[Mahi Kamla]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123557066|Q123557066]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2623
| [[Prajakta Jahagirdar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123567199|Q123567199]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2624
| [[Aishwarya Agrawal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123568433|Q123568433]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2625
| [[Kamana Newar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123568452|Q123568452]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2626
| [[Khushi Mukherjee]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123568484|Q123568484]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2627
| [[Ritika Surya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123568560|Q123568560]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2628
| [[Maahi Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123568663|Q123568663]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2629
| [[Payal Patil]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123568935|Q123568935]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2630
| [[Pallavi Patil]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123569286|Q123569286]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2631
| [[Monika Bisht]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123569693|Q123569693]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2632
| [[Hemangini Devi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123571642|Q123571642]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2633
| [[Pamela Mondal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123571816|Q123571816]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2634
| [[Kaira Shegal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123574612|Q123574612]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2635
| [[Amrita Dasgupta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123598655|Q123598655]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2636
| [[Shikha Sinha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123598763|Q123598763]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2637
| [[Ambika Vani]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123600730|Q123600730]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2638
| [[Ruby Bharaj]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123614797|Q123614797]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2639
| [[Harshita Kushwaha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123614807|Q123614807]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2640
| [[Isha Chhabra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123614821|Q123614821]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2641
| [[Ashmita Jaggi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123614841|Q123614841]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2642
| [[Zeliya Christopher]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123655439|Q123655439]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2643
| [[Lovepreet Kaur]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123670383|Q123670383]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2644
| [[Anita Jaiswal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123670529|Q123670529]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2645
| [[Aisha Pathan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123670601|Q123670601]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2646
| [[Rani Pari]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123670671|Q123670671]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2647
| [[Neha Gupta]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123679155|Q123679155]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2648
| [[Pihu Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123692790|Q123692790]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2649
| [[Shivangi Roy]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123709946|Q123709946]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2650
| [[Sunita Rajput]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123742524|Q123742524]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2651
| [[Shivanya Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123743041|Q123743041]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2652
| [[Komal Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123746246|Q123746246]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2653
| [[Soni Jha]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123751925|Q123751925]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2654
| [[Ekta More]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123753069|Q123753069]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2655
| [[Tripti Berra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123753696|Q123753696]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2656
| [[Alendra Bill]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123753709|Q123753709]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2657
| [[Shubhangi Sharma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123753747|Q123753747]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2658
| [[Priyanka Chaurasia]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123754004|Q123754004]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2659
| [[Anu Murya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123754190|Q123754190]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2660
| [[Jayshree Gaikwad]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123754275|Q123754275]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2661
| [[Donna Munshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123771077|Q123771077]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2662
| [[Kanchan Arora]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123808024|Q123808024]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2663
| [[Bani Rani Barui]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123809836|Q123809836]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2664
| [[Anmol Khan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123822381|Q123822381]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2665
| [[Saheli Maitra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123822451|Q123822451]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2666
| [[Aaditi Kohli]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q123914710|Q123914710]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2667
| [[Medha Shankr]]
| [[പ്രമാണം:Medha Shankar 12th Fail (cropped).jpg|center|50px]]
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124047728|Q124047728]]
| 5
|-
| style='text-align:right'| 2668
| [[Shree Rapaka]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124309021|Q124309021]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2669
| [[Swetaa Varma]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124334931|Q124334931]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2670
| [[Mansi Dovhal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124424726|Q124424726]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2671
| [[Pihu Jaiswal]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124498491|Q124498491]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2672
| [[Dayana Erappa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646393|Q124646393]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2673
| [[Arya Menon]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646708|Q124646708]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2674
| [[Snita Mehay]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646709|Q124646709]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2675
| [[Shazia Malik]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646711|Q124646711]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2676
| [[Maushmi Udeshi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646712|Q124646712]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2677
| [[Meenakshi Rathore]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646713|Q124646713]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2678
| [[Ramanithu Chaudhary]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646715|Q124646715]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2679
| [[Riya Ray]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646716|Q124646716]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2680
| [[Kat Kristian]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646717|Q124646717]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2681
| [[Sakshi Dwivedi]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124646718|Q124646718]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2682
| [[Yukti Randeria]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124650875|Q124650875]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2683
| [[Shanthi Rao]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124714013|Q124714013]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2684
| [[Monika Panwar]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q124714436|Q124714436]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2685
| [[Sakshi Benipuri]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[ലഖ്നൗ]]<br/>[[ഉത്തർപ്രദേശ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]
|
| [[:d:Q125277115|Q125277115]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2686
| [[Monika Busam]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]]
|
| [[:d:Q125542117|Q125542117]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2687
| [[Avanii Siingh]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q125553048|Q125553048]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2688
| [[Sonera Angel]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്]]
|
|
|
|
| [[:d:Q126958105|Q126958105]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2689
| [[Anvesha Vij]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q128306550|Q128306550]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2690
| [[K. Vijaya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
| [[Mysore State]]
|
| [[:d:Q130191446|Q130191446]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2691
| [[Charith Balappa]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q130273124|Q130273124]]
| 1
|-
| style='text-align:right'| 2692
| [[Nimisha K Chandra]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q130400912|Q130400912]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2693
| [[Abyukta Manikandan]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q130420609|Q130420609]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2694
| [[Khushi Mali]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q130537204|Q130537204]]
| 0
|-
| style='text-align:right'| 2695
| [[Dimpy Fadhya]]
|
|
| [[ഇന്ത്യ]]
|
|
|
|
| [[:d:Q131440623|Q131440623]]
| 0
|}
|sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE {
?item wdt:P106 ?occ .
VALUES ?occ {
wd:Q33999 # actor
}
?item wdt:P27 wd:Q668 . # country of citizenship: India
?item wdt:P21 wd:Q6581072 . # gender: female
?item wdt:P31 wd:Q5 . # human
OPTIONAL {?item wikibase:sitelinks ?linkcount .} # count of sitelinks
FILTER NOT EXISTS { ?wfr schema:about ?item . ?wfr schema:isPartOf <https://ml.wikipedia.org/>.}
} limit 5000
|wdq=
|sort=P569
|columns=number:#,label:name,P18,description,P27,P569,P570,P19,P20,item,?linkcount:sitelinks
|thumb=50
|min_section=2
|links=red
}}
bgdzd4s5e9pwqm3mc5pekzzmx7ve0au
അർച്ചന കേസർ
0
652674
4620031
4491272
2026-05-18T06:14:49Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4620031
wikitext
text/x-wiki
{{prettyurl|Archana Kesar}}
[[ദോഗ്രി]] ഭാഷയിലെ ചെറുകഥാകൃത്തും വിവർത്തകയും അധ്യാപികയുമാണ് '''അർച്ചന കേസർ'''. 2024 ലെ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ വിവർത്തനത്തിനുള്ള പുരസ്കാരം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
==ജീവിതരേഖ==
ജമ്മു സർവകലാശാലയിലെ ദോഗ്രി ഭാഷാ വകുപ്പിന്റെ മേധാവിയാണ് '''അർച്ചന കേസർ'''. <ref>https://www.dailyexcelsior.com/prof-archana-kesar-appointed-hod-dogri-ju/</ref>മൂന്ന് ചെറുകഥാ സമാഹാരങ്ങൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഭരണഘടനയുടെ ദോഗ്രി ഭാഷാ വിവർത്തനത്തിനായി രൂപീകരിച്ച വിവർത്തക പാനലിന്റെ കൺവീനറായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=https://www.10net.in/2017/01/21/ghadihindi-translation-of-dogri-poetry-collection/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2025-05-04 |archive-date=2025-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250428105745/https://www.10net.in/2017/01/21/ghadihindi-translation-of-dogri-poetry-collection/ |url-status=dead }}</ref>
==കൃതികൾ==
* ഭീഷ്മ സാഹ്നിയുടെ തമസ് നോവലിന്റെ ദോഗ്രി ഭാഷാ വിവർത്തനം
==പുരസ്കാരങ്ങൾ==
* 2024 ലെ കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ വിവർത്തനത്തിനുള്ള പുരസ്കാരം<ref>https://sahitya-akademi.gov.in/pdf/Pressrelease_TP-2024.pdf</ref>
==അവലംബം==
<references/>
[[വർഗ്ഗം:വിവർത്തകർ]]
[[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ വിവർത്തനത്തിനുള്ള പുരസ്കാരം നേടിയവർ]]
nq7ultw7lqruwdj6n1ua7v3vk6455zy
ഹുസൈൻ കാരാടി
0
656123
4619979
4559571
2026-05-17T17:21:59Z
InternetArchiveBot
146798
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5
4619979
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer
| birth_name = ഹുസൈൻ പി പി
| birth_date = 11 ജൂലൈ 1952, കാരാടി,താമരശ്ശേരി
| occupation= UD ക്ലാർക് ആരോഗ്യവകുപ്പ് കേരള സർക്കാർ
| spouse = ആമിന എ കെ - 2 മാർച്ച് 1980
| children = 2
| nationality = ഇന്ത്യൻ
| genre = റേഡിയോ നാടകം,നോവൽ,,ബാല സാഹിത്യം, അനുഭവകുറിപ്പുകൾ,ചെറുകഥ
|notable_works=പിരിശം, മുച്ചക്രവണ്ടി, മുസാഫിർ, അടയാളശില, കരിമുകിലിൻറെ സംഗീതം|awards=ബഹറൈൻ ആർട്സ് സെൻറെർ പുരസ്കാരം|image=hussain_karadi.jpg}}
പ്രശസ്ത റേഡിയോ നാടക കൃത്തും<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/literature/features/hussain-karadi-radio-play-writer-akashavani-kozhikode-1.8306926|title='നാടകരചന; ഹുസൈൻ കാരാടി'; തോൽക്കാൻ മനസ്സില്ലാതെ, ഒരു നാടകജീവിതം|access-date=2025-06-12|date=2023-02-13|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322155848/https://www.mathrubhumi.com/literature/features/hussain-karadi-radio-play-writer-akashavani-kozhikode-1.8306926|archive-date=2023-03-22}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/local-news/kozhikode/thamarassery/hussain-karadi-the-author-in-thamarassery-passed-away-1274856|title=ഹുസൈൻ കാരാടി; വിടപറഞ്ഞത് താമരശ്ശേരിയുടെ ഗ്രന്ഥകാരൻ {{!}} Hussain Karadi; The author in Thamarassery passed away {{!}} Madhyamam|access-date=2025-06-12|last=ലേഖകൻ|first=മാധ്യമം|date=2024-04-05|language=ml|archive-url=https://web.archive.org/web/20240418194045/https://www.madhyamam.com/kerala/local-news/kozhikode/thamarassery/hussain-karadi-the-author-in-thamarassery-passed-away-1274856|archive-date=2025-06-12}}</ref> നോവലിസ്റ്റും ആയിരുന്നു '''ഹുസൈൻ കാരാടി''' (ജനനം:11 ജൂലൈ കാരാടി, കോഴിക്കോട് ജില്ല - മരണം 4 ഏപ്രിൽ , കോഴിക്കോട്)1952 ജൂലൈ 11 ന് കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ കാരാടി ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ചു. പിതാവ് ആലി, മാതാവ് കുഞ്ഞിപ്പാത്തുമ്മ. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കെടവൂർ മാപ്പിള എൽ.പി സ്കൂളിലും ഉപരിപഠനം താമരശ്ശേരി ഗവ. യു.പി സ്കൂൾ, സെൻറ് മേരീസ് കോളേജ് സുൽത്താൻ ബത്തേരി എന്നിവിടങ്ങളിലുമായിരുന്നു.
== സാഹിത്യ ജീവിതം ==
ആദ്യത്തെ രചന പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തിയത് 1969 ആഗസ്റ്റ് 31 ന് എട്ടാം ക്ലാസിൽ പഠിക്കുമ്പോഴാണ്. [[മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്|മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിലെ]] ബാലപംക്തിയിൽ താമരശ്ശേരി ആഴ്ച ചന്തയെക്കുറിച്ച് 'ചന്തയുടെ ചന്തം' എന്ന കുറിപ്പെഴുതിയാണ് എഴുത്തിന്റെ ലോകത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നത്<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/literature/interviews/2021/12/04/talk-with-radio-playwright-hussain-karadi.html|title=അന്തർമുഖനായ എഴുത്തുകാരൻ, ശബ്ദിച്ചത് പേന കൊണ്ട്; ‘നാടകരചന... ഹുസൈൻ കാരാടി’|access-date=2025-06-12|language=ml|archive-url=https://web.archive.org/web/20241107104120/https://www.manoramaonline.com/literature/interviews/2021/12/04/talk-with-radio-playwright-hussain-karadi.html#google_vignette|archive-date=2025-06-12}}</ref>. അദ്ദേഹത്തിൻറെ നൂറിലധികം റേഡിയോ നാടകങ്ങൾ [[ആകാശവാണി]]<nowiki/>യിലൂടെ പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ആദ്യത്തെ നാടകം 'നിശ്വാസങ്ങൾ' ആകാശവാണി പ്രക്ഷേപണം ചെയ്തത് 1972 ജൂൺ 11 ആണ്. . മൂന്ന് അഖില കേരള റേഡിയോ നാടകോത്സവങ്ങളിൽ മുക്കുപണ്ടം, ഖുറൈശിക്കൂട്ടം, കൊച്ചരേത്തി എന്നീ നാടകങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു. [[എം.ടി. വാസുദേവൻ നായർ|എം ടി വാസുദേവൻ നായർ]], [[എം. മുകുന്ദൻ]],[[എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട്|എസ് കെ പൊറ്റെക്കാട്ട്]],[[യു.എ. ഖാദർ|യു എ ഖാദർ]] തുടങ്ങി മലയാളത്തിലെ പ്രശസ്തരായ ഇരുപതോളം എഴുത്തുകാരുടെ നോവലുകൾക്ക് റേഡിയോ നാടക രൂപം നല്കി അവതരിപ്പിച്ചു. [[ബാലൻ കെ. നായർ]], [[നെല്ലിക്കോട് ഭാസ്കരൻ|നെല്ലിക്കോട് ഭാസ്കരൻ]], നിലമ്പൂർ ബാലൻ, എം. കുഞ്ഞാണ്ടി, [[കുട്ട്യേടത്തി വിലാസിനി]], ശാന്താദേവി തുടങ്ങിയ പ്രമുഖരായിരുന്നു നാടക കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക് ശബ്ദം നൽകിയത്
== ജീവിതരേഖ ==
1952 ജൂലൈ 11 ന് [[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ]] കാരാടി ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ചു. പിതാവ് ആലി, മാതാവ് കുഞ്ഞിപ്പാത്തുമ്മ. കെടവൂർ മാപ്പിള എൽ.പി സ്കൂളിൽ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. തുടർന്നു [[താമരശ്ശേരി]] ഗവ. യു.പി സ്കൂൾ, താമരശ്ശേരി ജി വി എച്ച് എസ് എസ്, സുൽത്താൻ ബത്തേരി സെൻറ് മേരീസ് കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു പഠനം. മാർച്ച് 2 1980 നു ആമിനയുമായുള്ള വിവാഹം. സിനിമാ തിരക്കഥാകൃത്ത് മുനീർ അലി, ഹസീന എന്നിവർ മക്കൾ. ഷിയാസ്, സുമയ്യ എന്നിവർ മരുമക്കൾ. ചലച്ചിത്രതാരം [[സൗബിൻ സാഹിർ|സൗബിൻ ഷാഹിർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[പറവ (ചലച്ചിത്രം)|പറവ]]<nowiki/>യെന്ന സിനിമയുടെ തിരക്കഥാകൃത്താണ് ഹുസൈൻ കാരാടിയുടെ മകൻ മുനീർഅലി.
== ജോലി ==
1980 ൽ [[ചന്ദ്രിക ദിനപ്പത്രം|ചന്ദ്രിക ദിനപത്രത്തിൽ]] സബ് എഡിറ്റർ ആയി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു. സർക്കാർ സർവീസിൽ ജോലി ലഭിച്ചപ്പോൾ ചന്ദ്രികയിലെ ജോലി രാജി വച്ചു. ഇരുപത്തേഴു വർഷം സർക്കാർ സർവീസിൽ പ്രവർത്തിച്ചശേഷം വിരമിച്ചു. [[കൊയിലാണ്ടി]], [[താമരശ്ശേരി]] സർക്കാർ ആശുപത്രികളിൽ ജോലി ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
== സാഹിത്യ പ്രവർത്തനം ==
താമരശ്ശേരി നവയുഗ ആർട്സിന്റെ സ്ഥാപക സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. 1991 മുതൽ തുടർച്ചയായി താമരശ്ശേരി പബ്ലിക് ലൈബ്രറി ഭരണസമിതി അംഗമായിരുന്നു.
== പ്രധാന കൃതികൾ ==
# അടയാളശില (നോവൽ)
# പിരിശം (നോവൽ) - 2024 - ഒലീവ് പബ്ലികേഷൻസ്
# മുസാഫിർ (നോവൽ) - മാതൃഭൂമി ബുക്സ്
# മുച്ചക്രവണ്ടി (ഓർമക്കുറിപ്പുകൾ)
# ആലിബാബാബയും 40 കള്ളന്മാരും - 2023 - (ബാല സാഹിത്യം) - മാതൃഭൂമി ബുക്സ്
# കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണി (ബാല സാഹിത്യം)
# കാസിമിൻറെ ചെരുപ്പ് (ബാല സാഹിത്യം) - ഫെബ്രുവരി 2007 - ഐ.പി.എച്ച്
# വിദൂഷകനെ കാണാനില്ല (കുട്ടികളുടെ നോവൽ)
# അലാവുദ്ദീനും അത്ഭുതവിളക്കും (കുട്ടികളുടെ നോവൽ)
# അതിനുമപ്പുറം (നാടകം) - എൻ ബി എസ്
# കരിമുകിലിൻറെ സംഗീതം (ബാല സാഹിത്യം)
# നാല് പട്ടികുട്ടികൾ (ബാല സാഹിത്യം).
# നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പ്രണാമം - ആഗസ്ത് 2005 - ഐ.പി.എച്ച്
== റേഡിയോ നാടകങ്ങൾ - ആകാശവാണി ==
ഹുസൈൻ കാരാടി രചിച്ചു ആകാശവാണി പ്രക്ഷേപണം ചെയ്ത സാഹിത്യ കൃതികളുടെ നാടകാ വിഷ്കാരങ്ങൾ
{| class="wikitable"
|+{|
!
!നാടകം
!പ്രക്ഷേപണ തീയതി
!മൂലകഥ
!വിഭാഗം
|-
!1
|പ്രേതഭൂമി
|10 മാർച്ച് 1977
|[[എസ്.കെ. പൊറ്റെക്കാട്ട്|എസ് കെ പൊറ്റെക്കാട്ട്]]
|ചെറുകഥ
|-
!2
|മയ്യഴിപുഴയുടെ തീരങ്ങളിൽ
|6 ആഗസ്ത് 1977
|എം മുകുന്ദൻ
|നോവൽ
|-
!3
|വള്ളിയമ്പറാണി
|4 മേയ് 1979
|കപ്പന കൃഷ്ണമേനോൻ
|നോവൽ
|-
!4
|പാണ്ഡവപുരം
|6 ഫെബ്രുവരി 1984
|സേതു
|നോവൽ
|-
!5
|[[തൃക്കോട്ടൂർ പെരുമ]]
|3 ആഗസ്ത് 1984
|യു എ ഖാദർ
|ചെറുകഥ
|-
!6
|ഖുറൈശിക്കൂട്ടം (നാടകോൽത്സവം)
|28 ജൂലൈ 1985
|യു എ ഖാദർ
|ചെറുകഥ
|-
!7
|ചങ്ങല
|2 ജൂൺ 1986
|യു എ ഖാദർ
|നോവൽ
|-
!8
|കാലം
|12 സെപ്തംബർ 1990
|എം ടി വാസുദേവൻ നായർ
|നോവൽ
|-
!9
|സ്മൃതി
|5 സെപ്തംബർ 1993
|[[പെരുമ്പടവം ശ്രീധരൻ|പെരുംബടവം ശ്രീധരൻ]]
|നോവൽ
|-
!10
|മറിയക്കുട്ടി
|
|
|ചെറുകഥ
|-
!11
|രണ്ടാമൂഴം
|29 ജൂലൈ 1995
|എം ടി വാസുദേവൻ നായർ
|
|-
!12
|കരിയിലകൾ മൂടിയ വഴിത്താരകൾ
|
|എം ടി വാസുദേവൻ നായർ
|
|-
!13
|ശിലാലിഖിതം
|
|എം ടി വാസുദേവൻ നായർ
|
|-
!14
|തട്ടകം
|
|കോവിലൻ
|
|-
!15
|കൊച്ചരേത്തി
|
|നാരായൻ
|
|-
!16
|ആയിഷ
|
|[[വയലാർ രാമവർമ്മ|വയലാറിൻറെ]] ആയിഷ എന്ന കവിത
|
|-
!17
|അമൃതസ്യ പുത്രഃ
|
|മാടമ്പ് കുഞ്ഞുകുട്ടൻ
|
|-
!18
|നാടകാന്തം
|
|
|
|-
!19
|അമ്മ കാത്തിരിക്കുന്നു
|20 ഏപ്രിൽ 2015
|
|
|-
!20
|കഥ പറഞ്ഞ് പറഞ്ഞ്
|26 നവംബർ 2015
|
|
|-
!21
|നിറം മങ്ങിയ പൂക്കൾ
|20 ജൂൺ 2016
|
|
|-
!22
|ജീവിതത്തിന് ഒരു ആമുഖം
|30 നവംബർ 2017
|
|
|-
!23
|തക്ഷൻകുന്ന് സ്വരൂപം
|26 ഡിസംബർ 2017
|യു. കെ. കുമാരൻ
|
|-
!24
|മുഹൂർത്തം
|21 ഒക്ടോബർ 2019
|
|
|-
!25
|മുക്കുപണ്ടം
|
|
|
|-
!26
|നിശ്വാസങ്ങൾ
|1972 ജൂൺ 11
|
|
|}ഹുസൈൻ കാരാടി എഴുതി ആകാശവാണി പ്രക്ഷേപണം ചെയ്ത നാടകങ്ങൾ
{| class="wikitable sortable"
! # !! നാടകം !! പ്രക്ഷേപണ തീയതി
|-
| 1 || നിശ്വോസങ്ങൾ || 18 നവംബർ 1973
|-
| 2 || തൂണുകൾ || 9 നവംബർ 1974
|-
| 3 || ഗരുഡൻ || 17 മേയ് 1975
|-
| 4 || ചികിത്സാ രോഗം (നിറമാല) || 9 നവംബർ 1975
|-
| 5 || എന്റെ ധനം || 1 ജൂൺ 1977
|-
| 6 || പ്രസരണി || 8 ഏപ്രില് 1978
|-
| 7 || ദു:ഖത്തിന്റെ തീരങ്ങളിൽ || 14 ഒക്ടോബർ 1978
|-
| 8 || പ്രതിഭാസം || 9 നവംബർ 1979
|-
| 9 || താളഭംഗം || 21 നവംബർ 1979
|-
| 10 || മുക്കുപണ്ടം (നാടകോൽത്സവം) || 16 ജൂൺ 1981
|-
| 11 || നിക്കാഹ് || 13 ജൂലൈ 1981
|-
| 12 || സമരാങ്ക്ണം || 6 നവംബർ 1981
|-
| 13 || ഹൂറി || 11 ഫെബ്രുവരി 1983
|-
| 14 || വെള്ളി നിലാവ് || 25 മേയ് 1983
|-
| 15 || കോഴിപ്പോര് (നിറമാല) || 11 ഡിസംബർ 1983
|-
| 16 || പൊൻവെളിച്ചം || 25 ജനുവരി 1984
|-
| 17 || വഴിയറിയാതെ || 31 മേയ് 1984
|-
| 18 || ഇവിടെ സുഖം തന്നെ || 3 മേയ് 1985
|-
| 19 || ഒരിക്കൽ കൂടി || 25 ഒക്ടോബർ 1985
|-
| 20 || അസർമുല്ല (തുടർനാടകം 5 ഭാഗങ്ങൾ) || 13 ഏപ്രില് 1986
|-
| 21 || ഒരു കടം കഥ (തുടർനാടകം 6 ഭാഗങ്ങൾ) || 14 ഡിസംബർ 1986
|-
| 22 || സ്വൊപ്നങ്ങൾക്ക് ഒരു ചിറക് || 24 ജൂലൈ 1987
|-
| 23 || പത്തരമാറ്റ് (തുടർനാടകം 5 ഭാഗങ്ങൾ) || 14 ജനുവരി 1988
|-
| 24 || കരിവളകൾ (തുടർനാടകം 5 ഭാഗങ്ങൾ) || 11 ആഗെസ്റ്റ് 1989
|-
| 25 || കറുത്ത സ്വൊപ്നങ്ങൾ || 8 ജൂൺ 1990
|-
| 26 || മാലാഖമാർക്ക് യാത്രാ മംഗളം || 18 നവംബർ 1991
|-
| 27 || ആത്മഹത്യക്കു ശേഷം || 30 ജനുവരി 1992
|-
| 28 || ഫക്കീറിന്റെ മുത്ത് || 6 ഡിസംബർ 1992
|-
| 29 || ഒരു മഴക്കാല രാത്രിയുടെ മർമ്മരം || 16 ജൂൺ 1993
|-
| 30 || യാത്രയുടെ അന്ത്യം || 29 സെപ്തംബർ 1994
|-
| 31 || വഴിയോരപ്പൂക്കളുടെ മോഹം || 31 ജനുവരി 1997
|-
| 32 || കടൽമുത്ത് || 17 സെപ്തംബർ 1997
|-
| 33 || കുഞ്ഞു കൃഷ്ണൻ അടിയോടിയുടെ ഓർമക്ക് വേണ്ടി || 27 ജൂലൈ 1997
|-
| 34 || പുറം കാഴ്ചകൾ || 25 സെപ്തംബർ 2002
|-
| 35 || കുറുപ്പ് മാഷിന്റെ ഘടികാരം || 27 സെപ്തംബർ 2003
|-
| 36 || കഥയറിയാതെ യമുന || 15 ഫെബ്രുവരി 2007
|-
| 37 || കായംകുളം കൊച്ചുണ്ണി || 3 ഒക്ടോബർ 2008
|-
| 38 || മഴ പെയ്തു അവസാനിക്കുന്നു || 30 ജൂൺ 2009
|-
| 39 || കാസിമിന്റെ ചെരിപ്പു || 29 ജൂൺ 2010
|}
== പുരസ്കാരങ്ങൾ ==
ബഹറൈൻ ആർട്സ് സെൻറെർ പുരസ്കാരം
== വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെട്ട കൃതികൾ ==
# The Indian-Robinhood Kayamkulam Kochunni- Translated By Nila Rajeev.
== അഭിമുഖങ്ങൾ ==
1. ഹുസൈൻ കാരാടിയുടെ അഭിമുഖം - ഹസീന പി എച്ച്
2. സിഗ്നേച്ചർ ടോക്ക് - സി.വി അബ്ദുള്ള
== പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ ==
[https://www.mathrubhumi.com/literature/features/hussain-karadi-radio-play-writer-akashavani-kozhikode-1.8306926 'നാടകരചന; ഹുസൈൻ കാരാടി'; തോൽക്കാൻ മനസ്സില്ലാതെ, ഒരു നാടകജീവിതം......]
[https://keralakaumudi.com/news//news.php?id=930444&u=local-news-kozhikode താമരശ്ശേരി പബ്ലിക് ലൈബ്രറി വാർഷികം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[https://www.manoramaonline.com/literature/interviews/2021/12/04/talk-with-radio-playwright-hussain-karadi.html അന്തർമുഖനായ എഴുത്തുകാരൻ, ശബ്ദിച്ചത് പേന കൊണ്ട്; ‘നാടകരചന... ഹുസൈൻ കാരാടി']
==അവലംബം==
{{RL}}
g7dx3ezaqhhh28uddrl6bqq42m492cp
വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026
4
662957
4619986
4619927
2026-05-17T18:32:12Z
Akbarali
17542
/* കേരള യാത്ര 2026 */ മറുപടി
4619986
wikitext
text/x-wiki
===[[:കേരള യാത്ര 2026]]===
{{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}}
:{{la|കേരള യാത്ര 2026}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജനുവരി 2026#{{anchorencode:കേരള യാത്ര 2026}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3_%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0_2026 Stats]</span>)
ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത സംഭവം. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 12:13, 2 ജനുവരി 2026 (UTC)
:ഈ ലേഖനം ഒരു സാധാരണ പ്രാദേശിക പരിപാടിയല്ല. ഒരു സംസ്ഥാനതല പര്യടനം (14 ജില്ലകകളിലൂടെ നടക്കുന്ന പരിപാടിയാണ്, 16 ദിവസം). സംസ്ഥാന മന്ത്രിമാർ, എംഎൽഎമാർ,മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ എംഎൽഎമാർ തുടങ്ങിയവർ മുതൽ മത സാമൂഹിക രാഷ്ട്രീയ സാംസ്കാരി രംഗത്തുള്ളവർ കൂടി പങ്കെടുക്കുന്നു.
:കൂടാതെ പ്രധാന മാധ്യമങ്ങളെല്ലാം തന്നെ പ്രസ്തുത വിഷയം നല്ല രീതിയിൽ കവർ ചെയ്തിട്ടുമുണ്ട്. The Hindu, Indian Express, Malayala Manorama, Mathrubhumi തുടങ്ങിയ സ്വതന്ത്രവും വിശ്വസനീയവുമായ മാധ്യമങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത സംഭവം കൂടിയാണ്.
:അതുകൊണ്ട് തന്നെ ശ്രദ്ധേയമാണെന്നും ലേഖനം നിലനിർത്തണമെന്നും ആവശ്യപ്പെടുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 16:52, 2 ജനുവരി 2026 (UTC)
::കൂടാതെ വർഗീയമായി കേരള സമൂഹത്തെ വിഭജിക്കാൻ വിവിധ കോണുകളിൽ നിന്ന് ശ്രമം നടക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യത്വം എന്ന പ്രമേയത്തിൽ എല്ലാവരെയും കൂട്ടിയോജിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തെ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രപരമായി ഏറെ പ്രധാന്യമുള്ളതായി വിവിധ പ്രമുഖർ വിലയിരുത്തുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 17:15, 7 ജനുവരി 2026 (UTC)
:ശ്രദ്ധേയതയില്ല. [[അഖിലേന്ത്യാ സുന്നി ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ]] എന്ന താളിലേക്ക് സംക്ഷിപ്തമായി ചേർക്കാവുന്ന ഉള്ളടക്കം. താൾ മായ്ക്കാവുന്നതാണ്.[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 20:45, 29 ജനുവരി 2026 (UTC)
::താഴെപറയുന്ന കാരണങ്ങളാൽ ഈ ലേഖനം സ്വതന്ത്ര നിലനിൽപ്പുള്ള (Stand-alone article) ഒരു വിഷയമായി നിലനിനിൽക്കേണ്ടതാണ്.
::* '''സ്വതന്ത്രമായ മാധ്യമ കവറേജ്:''' ഒരു സംഘടനയുടെ പതിവ് പരിപാടി എന്നതിലുപരി, ''The Hindu'', ''Indian Express'', ''Malayala Manorama'', ''Mathrubhumi'' തുടങ്ങി ഇന്ത്യക്ക് പുറത്തുള്ള അറബ് മാധ്യമങ്ങൾ വരെ ഈ യാത്രയെക്കുറിച്ച് സ്വതന്ത്രമായ വാർത്തകളും വിശകലനങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയുടെ ശ്രദ്ധേയതാ നയമനുസരിച്ച് (GNG), ഒരു വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് വിശ്വസനീയവും സ്വതന്ത്രവുമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ കാര്യമായ പരാമർശങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.
::* '''വ്യാപ്തിയും പ്രാധാന്യവും:''' 14 ജില്ലകളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ഒരു സംസ്ഥാനതല പര്യടനമാണിത്. മന്ത്രിമാർ, വിവിധ രാഷ്ട്രീയ കക്ഷി നേതാക്കൾ, സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകർ എന്നിവരുടെ പങ്കാളിത്തം ഇതിനെ ഒരു പ്രാദേശിക പരിപാടി എന്നതിലുപരി വലിയൊരു സാമൂഹിക സംഭവമാക്കി മാറ്റുന്നു.
::* '''ലയനം പ്രായോഗികമല്ല:''' അഖിലേന്ത്യാ സുന്നി ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ എന്ന താളിലേക്ക് ഇത് ലയിപ്പിക്കുന്നത് ആ ലേഖനത്തിന്റെ ദൈർഘ്യത്തെയും ഘടനയെയും ദോഷകരമായി ബാധിക്കും. ഈ യാത്രയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീയതികൾ, റൂട്ട്, വിവിധ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ പ്രമേയങ്ങൾ എന്നിവ വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കാൻ ഒരു പ്രത്യേക ലേഖനം തന്നെയാണ് അനുയോജ്യം.
::* '''സാമൂഹിക പ്രസക്തി:''' വർഗീയ ധ്രുവീകരണത്തിനെതിരെ 'മനുഷ്യത്വം' എന്ന പ്രമേയത്തിൽ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്ന ഈ യാത്രയ്ക്ക് വലിയൊരു സാമൂഹിക ശാസ്ത്രപരമായ പ്രധാന്യമുണ്ടെന്ന് നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
::[[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 13:27, 3 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:ഓരോ സംഘടനകളും നടത്തുന്ന സമ്മേളനങ്ങളും ജാഥകളുമൊന്നും സ്വയം ശ്രദ്ധേയത കൈവരിക്കുന്നില്ല. ഇവക്കെല്ലാം റുട്ടീൻ കവറേജ് ഉണ്ടായിരിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇവിടെ ജാഥ സംഘടിപ്പിച്ച കേരള മുസ്ലിം ജമാഅത്ത് എന്നത് പോലും അഖിലേന്ത്യാ സുന്നീ ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമയുടെ പോഷക സംഘടന എന്ന നിലക്ക് സ്വയം ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലാത്തതാണ്. നേതാവ് ജാഥ നടത്തുമ്പോൾ അണികൾക്കുണ്ടാവുന്ന ആവേശം വിക്കിപീഡിയയിൽ വരേണ്ടതില്ലെന്ന് കരുതുന്നു.- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 08:59, 5 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::ഒരു നേതാവിനോടുള്ള എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിക്കാൻ ശ്രദ്ധേയതയില്ല എന്ന കള്ളം പറഞ്ഞ് പറഞ്ഞ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്ന് തങ്ങൾക്കിഷ്ടമില്ലാത്തവരുടെ ലേഖനം ഒഴിവാക്കേണ്ടതുമില്ല എന്നും കരുതുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 07:55, 8 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::നേതാവിന് ശ്രദ്ധേയതയില്ലെന്നാരും പറഞ്ഞിട്ടില്ല. നേതാവിന്റെ ജാഥക്കാണ് ശ്രദ്ധേയതയില്ലെന്ന് പറഞ്ഞത്. അത് സ്വാഭാവികമായി നടക്കുന്ന സംഘടനാപ്രവർത്തനം മാത്രമാണ്. റുട്ടീൻ പരിപാടികൾക്ക് ശ്രദ്ധേയത വരില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 15:30, 8 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::സാധാരണ സംഘടനാ പരിപാടികൾക്ക് (Routine organizational events) ശ്രദ്ധേയത ഉണ്ടാകില്ല എന്ന പൊതുതത്വം ശരിയാണെങ്കിലും, ഈ ലേഖനത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അത് ബാധകമല്ല. വിക്കിപീഡിയയുടെ ശ്രദ്ധേയതാ നയം (GNG) മുൻനിർത്തി താഴെ പറയുന്ന കാരണങ്ങളാൽ ഈ ലേഖനം ഒരു സ്വതന്ത്ര താളായി നിലനിൽക്കേണ്ടതാണ്:
::::വിശ്വസനീയവും സ്വതന്ത്രവുമായ സ്രോതസ്സുകൾ (Significant Coverage): വിക്കിപീഡിയയുടെ അടിസ്ഥാന മാനദണ്ഡമായ GNG പ്രകാരം ഒരു വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് വിശ്വസനീയമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ (Independent sources) ഒന്നിലധികം റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ടാകണം. ഈ യാത്രയെക്കുറിച്ച് The Hindu, Mathrubhumi, Malayala Manorama, New Indian Express തുടങ്ങിയ മുൻനിര മാധ്യമങ്ങളിൽ കേവലം ഒരു വാർത്തയല്ല, മറിച്ച് യാത്രയുടെ തുടക്കം മുതൽ ഒടുക്കം വരെ (കാസർഗോഡ് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ) Sustained Coverage ലഭ്യമാണ്. ഇത് 'റുട്ടീൻ കവറേജ്' എന്ന പരിധിക്ക് പുറത്താണ്.
::::രണ്ടമതായി, സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ സ്വാധീനം (Impact beyond Routine): കേവലം ഒരു സംഘടനയുടെ ആഭ്യന്തര പരിപാടി എന്നതിലുപരി, കേരള മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ, പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് വി.ഡി. സതീശൻ, മറ്റ് മന്ത്രിമാർ, എം.പിമാർ തുടങ്ങിയ ഉന്നത വ്യക്തിത്വങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം ഈ യാത്രയ്ക്ക് ഒരു State-wide significance നൽകുന്നു. വർഗീയ ധ്രുവീകരണത്തിനെതിരെ 'മനുഷ്യത്വം' എന്ന പ്രമേയത്തിൽ നടന്ന ഈ യാത്ര സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്.
::::നയപരമായ ആവശ്യങ്ങൾ (Policy Demands): മലപ്പുറം ജില്ലാ വിഭജനം പോലുള്ള ഭരണപരമായ ആവശ്യങ്ങൾ ഈ യാത്രയിലൂടെ പൊതുമധ്യത്തിൽ ചർച്ചയായി. സമാനമായ ആവശ്യം പിന്നീട് ഇ.കെ. വിഭാഗം സമസ്ത ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് പ്രമുഖ സംഘടനകളും ഏറ്റെടുത്തതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വരുന്നുണ്ട്. ഒരു യാത്ര ഉന്നയിച്ച ആവശ്യം സംസ്ഥാനത്തെ മറ്റ് പ്രധാന സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അത് ആ യാത്രയുടെ ചരിത്രപരമായ ശ്രദ്ധേയതയ്ക്ക് തെളിവാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 06:14, 9 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::::ഒരു സംഘടന ഒരു ജാഥ നടത്തി, പത്രങ്ങൾക്ക് പത്രക്കുറിപ്പ് നൽകിയാൽ അവർ അത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. വിളിച്ചാൽ വിവിധ രാഷ്ട്രീയക്കാർ പരിപാടിക്ക് വരും. ഇതൊക്കെ മൊത്തം PR വർക്ക് ആണ്. ഇതൊക്കെ റുട്ടീൻ ആയി നടക്കുന്നതാണ്. ജില്ലകളുടെ വിഭജനം കാലാകാലങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന ആവശ്യങ്ങളാണ്, പുതിയ കാര്യമല്ല. വേണമെങ്കിൽ താളിന്റെ ഉള്ളടക്കം സംക്ഷിപ്തമായി മുസ്ലിയാരുടെയും സംഘടനയുടെയും താളിൽ ചേർക്കാം എന്നതിലപ്പുറം ഒരു ശ്രദ്ധേയതയും ഈ താളിന് ഇല്ല. -- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 07:28, 9 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::::ശ്രദ്ധേയതയുടെ മാനദണ്ഡം (WP:EVENT): വിക്കിപീഡിയയിലെ എവന്റ് നോട്ടബിലിറ്റി (Event Notability) ഗൈഡ്ലൈൻ പ്രകാരം, ഒരു സംഭവം വ്യാപകമായ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടുകയും (Large-scale coverage) അത് പ്രാദേശിക തലത്തിനപ്പുറം ചർച്ചയാവുകയും ചെയ്താൽ അതിന് സ്വതന്ത്ര നിലനിൽപ്പിന് അർഹതയുണ്ട്. ഇവിടെ മുഖ്യമന്ത്രിയും പ്രതിപക്ഷ നേതാവും പങ്കെടുത്തു എന്നത് പ്രോട്ടോക്കോൾ എന്നതിലുപരി ആ വിഷയത്തിന് ലഭിച്ച സ്റ്റേറ്റ് വൈഡ് അംഗീകാരമായാണ് (State-wide significance) കണക്കാക്കേണ്ടത്.
::::::
::::::ഇർഷാദ് ഉന്നയിച്ച "PR വർക്ക്" എന്ന ആരോപണം വിക്കിപീഡിയയുടെ സ്രോതസ്സ് നയങ്ങൾക്ക് (WP:RS) നിരക്കുന്നതുമല്ല. ഈ ഒരു യാത്രക്ക് പത്രകുറിപ്പ് നൽകി എന്നതൊക്കെ തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങളാണ്. സാധാരണയായി ഒരു സംസ്ഥാന ദേശീയ പ്രധാന്യമുള്ള സംഭവങ്ങൾ നടക്കുമ്പോൾ അവിടങ്ങളിൽ റിപ്പോർട്ടർമാർ നേരിട്ട്പോയിട്ടാണ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുക , അതിന് അവരെ ക്ഷണിക്കുക പോലും ചെയ്യേണ്ടതില്ല എന്ന അടിസ്ഥാന വിവരം അറിയുമല്ലോ.
::::::എഡിറ്റോറിയൽ കൺട്രോൾ (Editorial Independence): മാധ്യമങ്ങൾ ഒരു സംഘടന നൽകുന്ന പത്രക്കുറിപ്പ് (Press Release) അതുപോലെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതും, ആ വാർത്തയെ സ്വന്തം നിലയിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. The Hindu, Indian Express, Asianet, Reporter, Mediaone, Malayala Manorama തുടങ്ങിയ നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്വന്തം ലേഖകരെ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ യാത്ര കവർ ചെയ്തത്. അല്ലാതെ കേവലം ഇർഷാദ് ആരോപിക്കുന്നത് പോലെ പത്രക്കുറിപ്പുകൾ അല്ല എന്ന് അവലംബം പരിശോധിക്കുന്ന ആർക്കും മനസ്സിലാകും.
::::::മാധ്യമങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യത: ഒരു പരിപാടിയിലേക്ക് ക്ഷണം ലഭിച്ചു എന്നത് കൊണ്ട് മാത്രം ഈ മാധ്യമങ്ങൾ ആ പരിപാടിയെക്കുറിച്ച് വാർത്ത നൽകില്ല. ആ വിഷയത്തിന് വാർത്താ പ്രാധാന്യം (News value) ഉണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ അത് വലിയ വാർത്തയായി മാറുകയുള്ളൂ. കേരളത്തിലെ പ്രമുഖ മാധ്യമങ്ങളെല്ലാം ഒരുപോലെ ഈ യാത്രയ്ക്ക് നൽകിയ പ്രാധാന്യം അതിന്റെ പൊതുജന ശ്രദ്ധേയതയ്ക്ക് തെളിവാണ്.
::::::വിമർശനാത്മകമായ സമീപനം: PR വർക്കുകളിൽ ഒരിക്കലും വരാത്ത ഒന്നാണ് വിഷയത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള വിശകലനം. മലപ്പുറം ജില്ലാ വിഭജനം പോലുള്ള നയപരമായ ആവശ്യങ്ങൾ ഈ യാത്രയുടെ ഭാഗമായി മാധ്യമങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളും വിശകലനം ചെയ്തത് അത് ഒരു കേവലം സംഘടനാ പരിപാടി അല്ലാത്തതിനാലാണ്.
::::::തുടർച്ചയായ ചർച്ചകൾ: ഈ യാത്ര ഉന്നയിച്ച ആവശ്യങ്ങൾ (ജില്ലാ പുനഃസംഘടന) പിന്നീട് ഇ.കെ വിഭാഗം സമസ്ത ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് സംഘടനകളും ഔദ്യോഗികമായി ഏറ്റെടുത്തത് ഈ വിഷയത്തിന്റെ ഗൗരവം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ ബജറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ പല പദ്ധതികളും ഇതിന്റെ ഇംപാക്ടിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു PR വർക്കിന് ഇത്തരത്തിൽ മറ്റ് സംഘടനകളുടെ അജണ്ടയിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിയില്ല.
::::::സ്രോതസ്സുകളുടെ ബാഹുല്യം: വിക്കിപീഡിയ നയമനുസരിച്ച് ഒന്നിലധികം വിശ്വസനീയവും സ്വതന്ത്രവുമായ സ്രോതസ്സുകൾ (Multiple independent sources) ഒരു വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് ഉണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ PR വർക്ക് എന്ന് വിളിച്ച് തള്ളിക്കളയാനാവില്ല. ഈ വിഷയത്തിൽ അത്തരത്തിലുള്ള വിപുലമായ സ്രോതസ്സുകൾ ലഭ്യമാണ്.
::::::അതുകൊണ്ട്, വ്യക്തമായ തെളിവുകളില്ലാതെ ഈ റിപ്പോർട്ടുകളെല്ലാം "PR വർക്ക്" ആണെന്ന് പറയുന്നത് വിക്കിപീഡിയയുടെ നിഷ്പക്ഷതാ നയത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്. വിശ്വസനീയമായ മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾക്ക് വിക്കിപീഡിയ നൽകുന്ന പ്രാധാന്യം ഈ ലേഖനത്തിനും ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
::::::
::::::ഈ വാർത്തകളെല്ലാം 'PR വർക്ക്' ആണെന്ന് ഇർഷാദ് ആരോപിക്കുമ്പോൾ, അതിനെ സാധൂകരിക്കുന്ന തെളിവുകൾ താങ്കൾ നൽകുന്നില്ല. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു എഡിറ്ററുടെ വ്യക്തിപരമായ നിഗമനങ്ങളേക്കാൾ (Personal opinions) വില നൽകുന്നത് മുൻനിര മാധ്യമങ്ങളുടെ സ്വതന്ത്രമായ റിപ്പോർട്ടിംഗിനാണ്.
::::::The Hindu അല്ലെങ്കിൽ Indian Express പോലുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരമുള്ള മാധ്യമങ്ങൾ ഒരു സംഘടനയുടെ PR ഏജൻസികളായല്ല പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അവർ ഒരു വാർത്ത നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതിന് സാമൂഹികമായ പ്രസക്തിയുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താറുണ്ട്. ആ മാധ്യമങ്ങൾ സ്വന്തം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വാർത്തകളെ PR എന്ന് മുദ്രകുത്തുന്നത് ആ മാധ്യമങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യതയെ തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതാണ്.
::::::നമ്മൾ തമ്മിലുള്ള ഈ തർക്കം പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ, വിക്കിപീഡിയയിലെ മറ്റ് പരിചയസമ്പന്നരായ എഡിറ്റർമാരുടെ മൂന്നാമതൊരു അഭിപ്രായം (Third Opinion) തേടാൻ ഞാൻ താല്പര്യപ്പെടുന്നു. നിഷ്പക്ഷമായ ഒരു വിലയിരുത്തലിലൂടെ നമുക്ക് ഈ ചർച്ച അവസാനിപ്പിക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 16:38, 10 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::::::മുഖ്യമന്ത്രി, പ്രതിപക്ഷനേതാവ് എന്നിവർ സ്വയം നടത്തുന്ന ജാഥകൾക്ക് പോലും വിക്കിപീഡിയയിൽ വരാനുള്ള ശ്രദ്ധേയതയില്ല, അവക്കൊന്നും താളുകളുമില്ല. എന്നിട്ടാണോ മുസ്ലിയാരുടെ ജാഥയിൽ അവർ പങ്കെടുക്കുന്നത് കൊണ്ട് ആ ജാഥക്ക് ശ്രദ്ധേയത വരുന്നത്. ജാഥയുടെ നായകർ തന്നെ നടത്തുന്ന പ്രസ്താവനകളും അവകാശവാദങ്ങളുമാണ് പത്രങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. അത് ശ്രദ്ധേയതക്ക് മാനദണ്ഡമാവില്ല. ഇവിടെ താളിന്റെ ശ്രദ്ധേയത ചോദ്യം ചെയ്ത് @[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|രൺജിത് സിജി]] മായ്ക്കൽ ഫലകമിട്ടതുകൊണ്ടാണ് ഈ ചർച്ച തന്നെ വന്നത്. എന്റെ അഭിപ്രായം താൾ മായ്ക്കണമെന്ന് തന്നെയാണ് എന്ന് വീണ്ടും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.-- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 18:27, 10 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::::::മുഖ്യമന്ത്രിയോ പ്രതിപക്ഷ നേതാവോ നടത്തുന്ന എല്ലാ ജാഥകൾക്കും വിക്കിപീഡിയയിൽ താളില്ല എന്നത് മറ്റു യാത്രകൾക്കൊന്നും ശ്രദ്ധേയതയില്ല എന്നല്ല. ഒരു യാത്ര വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലനിൽക്കുന്നത് അത് നയിക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ പദവി കൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് ആ യാത്രയെക്കുറിച്ച് വന്ന സ്വതന്ത്രവും വിശദവുമായ വാർത്തകളും അത് സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കിയ ചർച്ചകളും മാറ്റങ്ങളും കണക്കിലെടുത്താണ്. ഇവിടെ ഈ യാത്രയുടെ ശ്രദ്ധേയത മുഖ്യമന്ത്രി പങ്കെടുത്തു എന്നതിലുപരി, ആ യാത്ര ഉന്നയിച്ച 'മനുഷ്യത്വം', 'ഭരണഘടനാ സംരക്ഷണം', 'ജില്ലാ വിഭജനം' തുടങ്ങിയ പ്രമേയങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ച തുടർച്ചയായ മാധ്യമശ്രദ്ധയാണ്.
::::::::
::::::::യാത്രയുടെ നായകർ നടത്തുന്ന പ്രസ്താവനകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത് സാധാരണമാണ്. എന്നാൽ ഈ യാത്രയെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകൾ പരിശോധിച്ചാൽ അവ കേവലം പ്രസ്താവനകൾ മാത്രമല്ലെന്ന് കാണാം. യാത്രയുടെ പശ്ചാത്തലം, അതിന്റെ സാമൂഹിക രാഷ്ട്രീയ അർത്ഥങ്ങൾ, കേരളത്തിലെ സുന്നി വിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിലുണ്ടായ ഐക്യനീക്കങ്ങൾ (സമസ്തയുടെ പിന്തുണ ഉൾപ്പെടെ) എന്നിവ മാധ്യമങ്ങൾ സ്വന്തം നിലയിൽ വിശകലനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയുടെ WP:NEWSORG നയമനുസരിച്ച്, പ്രമുഖ പത്രങ്ങളുടെ എഡിറ്റോറിയൽ നിയന്ത്രണത്തിൽ വരുന്ന വാർത്തകൾ വിശ്വസനീയമായ തെളിവുകളാണ്.
::::::::
::::::::രൺജിത് സിജി മായ്ക്കൽ ഫലകം ഇട്ടത് ചർച്ചകൾക്കും കൂടുതൽ സ്രോതസ്സുകൾ ചേർക്കാനുമാണ്. നയപരമായ വാദങ്ങൾ കൊണ്ട് ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കപ്പെട്ടാൽ താൾ നിലനിർത്താവുന്നതാണ്. അതിനാൽ, വ്യക്തിപരമായ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മാറ്റിവെച്ച് സ്വതന്ത്രമായ സ്രോതസ്സുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ ചർച്ചയെ കാണണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 07:19, 11 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::::::::COI ഉണ്ടോ എന്ന് സംശയിക്കുന്നു.-- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 09:35, 22 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::::::::ഒരു വിഷയത്തിൽ ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കാൻ സ്രോതസ്സുകൾ നിരത്തുന്നത് എങ്ങനെയാണ് '''COI (Conflict of Interest)''' ആകുന്നത് എന്ന് മനസ്സിലാകുന്നില്ല.
::::::::::# '''നയപരമായ ചർച്ച:''' നാം ഇവിടെ ചർച്ച ചെയ്യുന്നത് വിക്കിപീഡിയയുടെ '''ശ്രദ്ധേയതാ നയങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് (GNG)'''. ഒരു ലേഖനം നിലനിൽക്കണമെന്ന് വാദിക്കുന്നത് അത് തയ്യാറാക്കിയ വ്യക്തിക്ക് ആ വിഷയത്തോടുള്ള വ്യക്തിപരമായ താൽപ്പര്യമായി കാണുന്നത് ശരിയല്ല. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു ലേഖനം നയങ്ങൾ പാലിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുകയാണ് നാം ചെയ്യേണ്ടത്.
::::::::::# '''സ്രോതസ്സുകൾ സംസാരിക്കട്ടെ:''' ഞാൻ ഇവിടെ നൽകിയ അവലംബങ്ങൾ (The Hindu, Indian Express, Onmanorama) എന്റെ സ്വന്തം അഭിപ്രായങ്ങളല്ല. ഈ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത് എങ്ങനെയാണ് COI ആകുന്നത്? സ്രോതസ്സുകൾ സ്വതന്ത്രമാണെങ്കിൽ എഡിറ്റർക്ക് താൽപ്പര്യ വൈരുദ്ധ്യമുണ്ടെന്ന ആരോപണത്തിന് പ്രസക്തിയില്ല.
::::::::::# '''വ്യക്തിപരമായ ആരോപണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുക:''' ചർച്ച നയപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറി വ്യക്തിപരമായ ആരോപണങ്ങളിലേക്ക് (Personal attacks/COI accusations) പോകുന്നത് വിക്കിപീഡിയയുടെ ആരോഗ്യകരമായ സംവാദ രീതിക്ക് ഗുണകരമല്ല. താങ്കൾ ഉന്നയിച്ച "PR വർക്ക്" എന്ന വാദത്തിന് ഞാൻ മറുപടി നൽകിയത് വിശ്വസനീയമായ മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ മുൻനിർത്തിയാണ്. അതിനെ പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയാതെ വരുമ്പോൾ COI ആരോപണം ഉന്നയിക്കുന്നത് ചർച്ചയെ വഴിതിരിച്ചുവിടാനേ സഹായിക്കൂ.
::::::::::# '''ലേഖനത്തിന്റെ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ:''' കൂടുതൽ സ്വതന്ത്രമായ അവലംബങ്ങൾ ചേർത്ത് ലേഖനത്തെ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്താനാണ് ഞാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.
::::::::::അതുകൊണ്ട്, വ്യക്തിപരമായ സംശയങ്ങൾ മാറ്റിവെച്ച് നമുക്ക് സ്രോതസ്സുകളെക്കുറിച്ചും വിക്കിപീഡിയ നയങ്ങളെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 03:41, 23 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:വിക്കിപീഡിയയിൽ സ്വതന്ത്രമായി നിലനിൽക്കാനുള്ള ശ്രദ്ധേയത ഈ താളിന് ഇല്ല. സമ്മേളനങ്ങൾക്കും വലിയ ജാഥകൾക്കുമൊക്കെ ആ സമയത്തും അതിനോടനുബന്ധിച്ചും മാധ്യമങ്ങളിൽ കവറേജ് ഉണ്ടാവും. അവയൊന്നും വിക്കിപീഡിയ ശ്രദ്ധേയതക്ക് പരിഗണിക്കപ്പെടേണ്ടതില്ല. സി.പി.എം ന്റെ പാർട്ടി കോൺഗ്രസ്സുകൾക്ക് പോലും സ്വതന്ത്രമായ താളുകൾ ഇല്ല എന്നത് കാണുക. പോളിറ്റ്ബ്യൂറോയുടെ താളിൽ ഒരു പട്ടിക മാത്രമാണ് അവ. ഇവിടെ ജാഥ സംഘടിപ്പിച്ച കേരള മുസ്ലിം ജമാഅത്ത് എന്ന താൾ പോലും സ്വതന്ത്രമായി നിലനിൽക്കാൻ മാത്രം ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലാതെ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടതാണെന്നും പരിഗണിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്. താൾ മായ്ക്കണമെന്ന് തന്നെ അഭിപ്രായം.--[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 10:46, 24 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::താങ്കൾ നൽകിയ ഉദാഹരണങ്ങളും വിക്കിപീഡിയ നയങ്ങളും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. അത് താഴെ വ്യക്തമാക്കാം:
::# '''സി.പി.എം പാർട്ടി കോൺഗ്രസ് ഉദാഹരണം:''' സി.പി.എം പാർട്ടി കോൺഗ്രസുകൾ എന്നത് കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ നടക്കുന്ന ഒരു സംഘടനയുടെ 'ആഭ്യന്തര ഭരണഘടനാ പ്രക്രിയ' (Internal organizational process) ആണ്. എന്നാൽ കേരള യാത്ര എന്നത് ഒരു നിശ്ചിത ലക്ഷ്യത്തോടുകൂടി (മനുഷ്യത്വം, വർഗീയ വിരുദ്ധത) പൊതുസമൂഹത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് നടത്തിയ ഒരു '''സവിശേഷ സംഭവമാണ് (Specific Event)'''. വിക്കിപീഡിയയിൽ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ ഇത്തരം വലിയ പദയാത്രകൾക്ക് (ഉദാഹരണത്തിന്: ''Bharat Jodo Yatra'') സ്വതന്ത്ര താളുകളുണ്ട്. പാർട്ടി കോൺഗ്രസുകളെ ഇതിനോട് താരതമ്യം ചെയ്യുന്നത് യുക്തിസഹമല്ല.
::# '''സംഘടനയുടെ ശ്രദ്ധേയതയും വിഷയത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയതയും:''' കേരള മുസ്ലിം ജമാഅത്ത് എന്ന സംഘടനയുടെ താൾ നേരത്തെ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു എന്നത് ഈ യാത്രയുടെ ശ്രദ്ധേയതയെ ബാധിക്കുന്നില്ല. വിക്കിപീഡിയ നയമനുസരിച്ച് '''"Notability is not inherited"''' (ശ്രദ്ധേയത പാരമ്പര്യമായി ലഭിക്കുന്നതല്ല). ഒരു സംഘടനയ്ക്ക് സ്വതന്ത്ര ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലെങ്കിലും അവർ നടത്തുന്ന ഒരു പ്രത്യേക പരിപാടിക്ക് സ്വതന്ത്രമായ ശ്രദ്ധേയത ഉണ്ടാകാം. ഈ യാത്രയ്ക്ക് ലഭിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര-ദേശീയ മാധ്യമ കവറേജ് ഇതിന് തെളിവാണ്.
::# '''ദേശീയ പ്രസക്തിയും സ്രോതസ്സുകളും:''' കേവലം സംഘടനാ വാർത്തകൾക്കപ്പുറം, ഈ യാത്രയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കാന്തപുരം അബൂബക്കർ മുസ്ലിയാർ പ്രധാനമന്ത്രിയുമായി നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയും അതിലുയർന്ന ചർച്ചകളും ഇതിനെ ഒരു '''ദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള (National Importance)''' വിഷയമാക്കി മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ ഇ.കെ. വിഭാഗം സമസ്ത ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇതര സംഘടനകൾ ഈ യാത്രയിലെ ആവശ്യങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തത് ഈ പരിപാടി കേരളത്തിലെ പൊതുസമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കിയ വലിയ ചലനത്തെയാണ് കാണിക്കുന്നത്.
::ചുരുക്കത്തിൽ, താങ്കളുടെ വാദങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയുടെ '''WP:EVENT''' നയത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്. വിശ്വസനീയമായ നിരവധി സെക്കൻഡറി സ്രോതസ്സുകൾ ഉള്ളതിനാൽ ഈ ലേഖനം സ്വതന്ത്രമായി നിലനിർത്താൻ പൂർണ്ണമായ യോഗ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ വ്യക്തിപരമായ വിയോജിപ്പുകൾക്ക് അപ്പുറം വസ്തുതകൾക്കും സ്രോതസ്സുകൾക്കും മുൻഗണന നൽകണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 15:45, 24 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::ഇർഷാദ്, താങ്കൾ ആവർത്തിക്കുന്ന വാദങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയുടെ WP:GNG, WP:EVENT എന്നീ നയങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്ന് ഞാൻ നേരത്തെ തന്നെ വ്യക്തമാക്കിയതാണ്. ഒരു സംഘടനയുടെ ശ്രദ്ധേയതയും ആ സംഘടന നടത്തുന്ന ഒരു സവിശേഷ സംഭവത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയതയും രണ്ടാണ് (Notability is not inherited). ഈ യാത്രയ്ക്ക് ലഭിച്ച ദേശീയ-അന്തർദേശീയ മാധ്യമ കവറേജും, ഇത് ഉന്നയിച്ച വിഷയങ്ങളിൽ പിന്നീട് പ്രധാനമന്ത്രിയുമായി നടന്ന ചർച്ചകളും ഇതിന്റെ ശ്രദ്ധേയതയ്ക്ക് മതിയായ തെളിവുകളാണ്.
:::
:::ഒരേ വാദങ്ങൾ തന്നെ ആവർത്തിക്കുന്നത് ചർച്ചയെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ സഹായിക്കില്ല. അതിനാൽ, ഈ വിഷയത്തിൽ കൂടുതൽ തർക്കത്തിനില്ല. ഇത് ചർച്ചയെ Talked to death എന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തിച്ചിരിക്കുകയാണ്. അതിനാൽ ഇനി ലഭ്യമായ വിശ്വസനീയമായ സ്രോതസ്സുകൾ പരിശോധിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു നിഷ്പക്ഷമായ ഇടപെടൽ ഉണ്ടാകട്ടെ.
:::
:::@[[ഉപയോക്താവ്:Kirangopi|User:Kirangopi]] ഈ ചർച്ചയിലൊരു തീരുമാനമെടുക്കാൻ ശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 15:50, 24 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::@[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|User:Kiran Gopi]] ഈ ചർച്ചയിലൊരു തീരുമാനമെടുക്കാൻ ശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 15:52, 24 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::::ഏതെങ്കിലും സംഘടനകൾ നടത്തുന്ന പരിപാടികൾ, സമ്മേളനങ്ങൾ എന്നിവക്കൊന്നും വിജ്ഞാനകോശത്തിൽ വരാനുള്ള ശ്രദ്ധേയത ഉണ്ടാവില്ല എന്നാണ് (ആ സമയത്ത് പത്രമാധ്യമങ്ങളിൽ വാർത്തകൾ -Significant coverage- വന്നേക്കാം, അവ സാധാരണ ഇവിടെ പരിഗണിക്കപ്പെടാറില്ല; പാർട്ടി കോൺഗ്രസ്സ്, സംഘടന സമ്മേളനങ്ങൾ etc. എന്നിവയൊക്കെ ഉദാഹരണം) കീഴ്വഴക്കം. താൾ മായ്ക്കാവുന്നതാണ് എന്ന് കരുതുന്നു.
:::::എല്ലാ കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെയും (({{ping|Fotokannan}},{{ping|Razimantv}},{{ping|Kiran Gopi}},{{ping|Sreejithk2000}},{{ping|Irvin calicut}},{{ping|Ranjithsiji}},{{ping|TheWikiholic}},{{ping|Malikaveedu}},{{ping|Vijayanrajapuram}},{{ping|Vinayaraj}},{{ping|Ajeeshkumar4u}}, {{ping|Meenakshi nandhini}}) ശ്രദ്ധ ഇതിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 21:57, 24 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::::'''+1''' '''മായ്ക്കാം''' ഇത് അനുവദിച്ചാൽ മറ്റു പല യാത്രകളും ഇവിടെ വരും, ഇതരത്തിലുള്ളവ ഇതിനിടയിൽ വന്നിട്ടുണ്ടാക്കിൽ കണ്ടെത്തി മായ്ക്കേണ്ടതാണ് , മത സ്ഥാപങ്ങളും , രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളും മറ്റും നടത്തുന്ന ഇത്തരം യാത്രകൾ ഇവിടെ വരേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം <span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ് ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 15:24, 25 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::::::ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റിന്റെയും ഇർഷാദിന്റെയും വാദങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചു. എന്നാൽ ഒരു ലേഖനം മായ്ക്കുന്നതിന് ആധാരമാക്കേണ്ടത് അത് വിക്കിപീഡിയയുടെ നിലവിലുള്ള നയങ്ങൾ പാലിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ്, അല്ലാതെ ഭാവിയിൽ ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ വരുമെന്ന ഭീതിയല്ല.
:::::::[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Arguments_to_avoid_in_deletion_discussions#What_about_article_x.3F "other stuff exists" (മറ്റുള്ളവ വരുമെന്ന വാദം),] "ഇത് അനുവദിച്ചാൽ മറ്റു യാത്രകളും വരും" എന്ന വാദം വിക്കിപീഡിയ നയമനുസരിച്ച് ഒരു ലേഖനം മായ്ക്കാനുള്ള കാരണമല്ല. അത്തരം ലേഖനങ്ങളില്ലെങ്കിൽ അത് സൃഷ്ടിച്ച് വിക്കിപീഡിയ സമ്പുഷ്ടമാക്കാനാണ് ശ്രമിക്കേണ്ടത്. ഓരോ ലേഖനവും അതിന്റെ സ്രോതസ്സുകളുടെയും ശ്രദ്ധേയതയുടെയും (Individual merit) അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടേണ്ടത്. ശ്രദ്ധേയതയുള്ള മറ്റ് യാത്രകൾ വന്നാൽ അവയും വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലനിൽക്കാൻ അർഹമാണ് (ഉദാഹരണത്തിന്: Bharat Jodo Yatra, Ram Rath Yatra തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് വിക്കിപീഡിയയിൽ താളുകളുണ്ട്).
:::::::സ്രോതസ്സുകളുടെ വിശ്വാസ്യത: കേവലം സംഘടനാ പത്രങ്ങളല്ല, മറിച്ച് The Hindu,Manorama, Mathrubhumi, Indian Express, Times of India തുടങ്ങിയ നിരവധി സ്വതന്ത്ര മാധ്യമങ്ങളാണ് ഇതിനെക്കുറിച്ച് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. ഈ സ്രോതസ്സുകളെല്ലാം നിലനിൽക്കെ ശ്രദ്ധേയതയില്ല എന്ന് പറയുന്നത് വിക്കിപീഡിയയുടെ GNG (General Notability Guideline) നയത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്.
:::::::ചുരുക്കത്തിൽ മതപരമോ രാഷ്ട്രീയമോ ആയ പശ്ചാത്തലമുള്ള യാത്രകൾ എന്ന ഒറ്റ കാരണത്താൽ ഒരു ലേഖനം ഒഴിവാക്കുന്നത് വിക്കിപീഡിയയുടെ നിഷ്പക്ഷതയ്ക്ക് (NPOV) ചേർന്നതല്ല. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളുടെ ഗുണനിലവാരം പരിശോധിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു തീരുമാനമെടുക്കാൻ മറ്റ് കാര്യനിർവാഹകരോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 05:13, 26 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::::::സ്രോതസ്സുകളുടെ എണ്ണം മാത്രമല്ല ശ്രദ്ധേയത നിശ്ചയിക്കുന്നത്.. വ്യാപകമായ കവറേജ് എന്നതിനേക്കാൾ ഉപരിയായി ശ്രദ്ധയത തീരുമാനിക്കുന്നത് ഈ കവറേജ് എത്രനാൾ നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു എന്നുള്ളതാണ്. നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സംഭവത്തിന് കിട്ടുന്ന കവറേജ് "വാർത്ത പ്രാധാന്യം" മാത്രമാണ് അത് ശ്രദ്ധേയത എന്ന് പൂർണമായി ഉറപ്പിക്കാൻ കഴിയുകയില്ല. ഈയൊരു യാത്രയെ സംബന്ധിച്ചാണെങ്കിൽ യാത്ര നടക്കുമ്പോൾ വരുന്ന വാർത്തകൾ ongoing event ന് ലഭിക്കുന്ന കവറേജ് മാത്രമായിട്ടാണ് വരിക. എന്നാൽ യാത്ര തീർന്നതിനു ശേഷവും ഇതിന് വാർത്താപ്രാധാനും ലഭിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് ശ്രദ്ധേയത ഉള്ളതായി കണക്കാക്കാം. ഈ സംഭവത്തിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ യാത്രയ്ക്ക് ശേഷം അത്തരത്തിൽ ഈ സംഭവത്തെ പരാമർശിക്കുന്ന തുടർ ചർച്ചകളോ മറ്റോ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് ലേഖനത്തിൽ ചേർക്കാമോ. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 07:48, 16 മാർച്ച് 2026 (UTC)
:::::::::Thank for your comment in this discussion.
:::::::::യാത്രയ്ക്ക് ശേഷവും ശക്തമായ സ്വാധീനവും തുടർചർച്ചകളും സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇക്കാര്യം നിലവിൽ അവസാന ഭാഗത്ത് , പ്രഖ്യാപനങ്ങളും ആവശ്യങ്ങളും, ദേശീയ ശ്രദ്ധ എന്നീ ഉപ തലക്കെട്ടുകളിലായി ചേർത്തത് ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ.
::::::::: താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങളാണ് അതിൽ പ്രധാനമായും ഉള്ളത്.
:::::::::യാത്രയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള ദേശീയ ശ്രദ്ധ: യാത്രയുടെ ഔദ്യോഗിക സമാപനത്തിന് ശേഷം ഫെബ്രുവരി 16-നും അതിന് ശേഷവും The Times of India, Onmanorama, keralakaumudi, മറുനാടൻ മലയാളി തുടങ്ങിയ മാധ്യമങ്ങൾ ഈ യാത്രയുടെ ഫലമായി നടന്ന പ്രധാനമന്ത്രിയുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയെക്കുറിച്ച് വിശദമായ റിപ്പോർട്ടുകളും വിശകലനങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേവലം ഒരു വാർത്ത എന്നതിലുപരി, യാത്രയിലുടനീളം ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച നിവേദനങ്ങൾ (Petitions രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണത്തലവന് കൈമാറിയത് ഈ സംഭവത്തിന് യാത്രയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള 'Sustained Coverage' ഉറപ്പാക്കുന്നു.
:::::::::തുടർച്ചയായ സാമൂഹിക ചലനങ്ങൾ: യാത്ര അവസാനിച്ചതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ (2026 ഫെബ്രുവരി 8-ന്) കാസർക്കോട് നടന്ന ഇ.കെ. വിഭാഗം സമസ്തയുടെ സമ്മേളനത്തിലും കേരള യാത്ര മുന്നോട്ടുവെച്ച മലപ്പുറം ജില്ലാ വിഭജനം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആവശ്യങ്ങൾ സമാനമായ രീതിയിൽ ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടു. കേരളത്തിലെ രണ്ട് പ്രമുഖ സുന്നി വിഭാഗങ്ങൾ ഒരു പൊതുവിഷയത്തിൽ യാത്രയ്ക്ക് ശേഷവും ഒരേ നിലപാടിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നത് ഈ യാത്ര സൃഷ്ടിച്ച സാമൂഹികമായ സ്വാധീനമായി (Impact) കാണാവുന്നതാണ്.
:::::::::നയപരമായ ചർച്ചകൾ: 2026-ലെ കേരള ബജറ്റിൽ ഈ യാത്ര ഉന്നയിച്ച ചില പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ പരിഗണിക്കപ്പെട്ടതും അതിനെത്തുടർന്നുണ്ടായ വിശകലനങ്ങളും ഈ സംഭവത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയത യാത്രയ്ക്ക് ശേഷവും നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ മനുഷ്യർക്കൊപ്പം എന്ന പ്രമേയത്തിൽ നടത്തിയ യാത്ര നടത്തിയ കാന്തപുരത്തിന്റെ നിമിഷപ്രിയ കേസിലെ അന്താരാഷ്ട്ര ഇടപെടലും ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് അജിത് ഡോവലിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നടന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ നിമിഷ പ്രിയയുടെ മോചനം പോലുള്ള നയതന്ത്ര വിഷയങ്ങൾ ചർച്ചയായതും ഈ യാത്രയുടെ തുടർച്ചയായാണ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടത്.
:::::::::യാത്ര അവസാനിച്ച ശേഷം നടന്ന ഈ 'തുടർ ചർച്ചകളും' 'സ്വാധീനവും' (Impact and Aftermath) വിക്കിപീഡിയയുടെ WP:EVENT, WP:SUSTAINED എന്നീ നയങ്ങൾ പ്രകാരം സ്ഥിരമായ ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കാൻ പര്യാപ്തമാണ്. ഈ വിവരങ്ങൾ ലേഖനത്തിൽ പുതിയൊരു വിഭാഗമായി (Impact) ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ ഈ ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലനിൽക്കാൻ പൂർണ്ണ അർഹതയുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 02:53, 17 മാർച്ച് 2026 (UTC)
::::::::::ഇതിനും റുട്ടീൻ കവറേജ് അല്ലാതെ മറ്റുള്ള അവലംബങ്ങളൊന്നുമില്ല. താൾ മായ്ക്കാവുന്നതാണ്. ഉള്ളടക്കം സംക്ഷിപ്തമായി [[അഖിലേന്ത്യാ സുന്നി ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ]] എന്ന താളിലേക്ക് ചേർക്കാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 07:58, 17 മേയ് 2026 (UTC)
:::::::::::ഇർഷാദ്, താങ്കൾ ഉന്നയിക്കുന്ന "റുട്ടീൻ കവറേജ്" എന്ന വാദം ഈ ചർച്ചയിൽ നേരത്തെ തന്നെ വിശദമായി ഖണ്ഡിക്കപ്പെട്ടതാണ്. എന്നിട്ടും അതേ വാദം ആവർത്തിക്കുന്നത് ചർച്ചയെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നില്ല.
:::::::::::താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ ഒരിക്കൽ കൂടി ശ്രദ്ധിക്കുക:
:::::::::::റുട്ടീൻ കവറേജ് ആണെന്ന വാദം തെറ്റാണ്: യാത്ര നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സമയത്തെ കവറേജ് മാത്രമല്ല ഇവിടെ ഉള്ളത്. യാത്ര അവസാനിച്ച ശേഷവും Times of India, manorama online, Kerala Kaumudi തുടങ്ങിയ മാധ്യമങ്ങൾ ഈ യാത്രയുടെ ഫലമായുണ്ടായ സംഭവവികാസങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് WP:SUSTAINED-ന്റെ നിർവ്വചനത്തിൽ വരുന്ന തുടർ കവറേജ് ആണ്, റുട്ടീൻ കവറേജ് അല്ല.
:::::::::::യാത്രയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള സ്വാധീനം (Aftermath): പ്രധാനമന്ത്രിയുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച, ഇ.കെ. വിഭാഗം സമസ്തയുടെ സമാന നിലപാട്, 2026 ബജറ്റിൽ ആവശ്യങ്ങളുടെ പരിഗണന — ഇവയൊന്നും ഒരു "റുട്ടീൻ" സംഘടനാ പരിപാടിയുടെ പരിണതഫലങ്ങളല്ല. ഇത് ലേഖനത്തിൽ അവലംബ സഹിതം ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.
:::::::::::ലയനം പ്രായോഗികമല്ല: അഖിലേന്ത്യാ സുന്നി ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ താളിലേക്ക് ഇത് ലയിപ്പിക്കണമെന്ന നിർദ്ദേശം ഈ ചർച്ചയിൽ ആദ്യം മുതൽ ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടതാണ്. അതിനും മറുപടി നൽകിയിട്ടുണ്ട് — 14 ജില്ലകളിലൂടെ 16 ദിവസം നടന്ന, ദേശീയ ശ്രദ്ധ നേടിയ ഒരു സംഭവത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ മറ്റൊരു ലേഖനത്തിൽ ചുരുക്കി ചേർക്കുന്നത് ആ ലേഖനത്തിന്റെ ഘടനയ്ക്ക് ദോഷകരമാകും.
:::::::::::ചർച്ച ഇപ്പോൾ ഒരു നിർണ്ണായക ഘട്ടത്തിലാണ്. പുതിയ വാദങ്ങളൊന്നും ഇർഷാദ് ഉന്നയിക്കാത്ത സ്ഥിതിക്ക്, ഈ ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുത്ത കാര്യനിർവ്വാഹകർ ലഭ്യമായ അവലംബങ്ങൾ പരിശോധിച്ച് ഒരു അന്തിമ തീരുമാനം കൈക്കൊള്ളണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 18:32, 17 മേയ് 2026 (UTC)
rljawqnxyh1obkuqw22mnvdchxkivy0
4620052
4619986
2026-05-18T08:12:25Z
Irshadpp
10433
/* കേരള യാത്ര 2026 */
4620052
wikitext
text/x-wiki
===[[:കേരള യാത്ര 2026]]===
{{REMOVE THIS TEMPLATE WHEN CLOSING THIS AfD|?}}
:{{la|കേരള യാത്ര 2026}} – (<includeonly>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/കേരള യാത്ര 2026|View AfD]]</includeonly><noinclude>[[വിക്കിപീഡിയ:ഒഴിവാക്കാൻ സാദ്ധ്യതയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ/പത്തായം/ജനുവരി 2026#{{anchorencode:കേരള യാത്ര 2026}}|View log]]</noinclude>{{int:dot-separator}} <span class="plainlinks">[https://tools.wmflabs.org/jackbot/snottywong/cgi-bin/votecounter.cgi?page=%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BF%E0%B4%AA%E0%B5%80%E0%B4%A1%E0%B4%BF%E0%B4%AF:%E0%B4%92%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B5%BB_%E0%B4%B8%E0%B4%BE%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%A7%E0%B5%8D%E0%B4%AF%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B5%81%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E0%B4%B3_%E0%B4%B2%E0%B5%87%E0%B4%96%E0%B4%A8%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B5%BE/%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3_%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0_2026 Stats]</span>)
ശ്രദ്ധേയതയില്ലാത്ത സംഭവം. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 12:13, 2 ജനുവരി 2026 (UTC)
:ഈ ലേഖനം ഒരു സാധാരണ പ്രാദേശിക പരിപാടിയല്ല. ഒരു സംസ്ഥാനതല പര്യടനം (14 ജില്ലകകളിലൂടെ നടക്കുന്ന പരിപാടിയാണ്, 16 ദിവസം). സംസ്ഥാന മന്ത്രിമാർ, എംഎൽഎമാർ,മറ്റു സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ എംഎൽഎമാർ തുടങ്ങിയവർ മുതൽ മത സാമൂഹിക രാഷ്ട്രീയ സാംസ്കാരി രംഗത്തുള്ളവർ കൂടി പങ്കെടുക്കുന്നു.
:കൂടാതെ പ്രധാന മാധ്യമങ്ങളെല്ലാം തന്നെ പ്രസ്തുത വിഷയം നല്ല രീതിയിൽ കവർ ചെയ്തിട്ടുമുണ്ട്. The Hindu, Indian Express, Malayala Manorama, Mathrubhumi തുടങ്ങിയ സ്വതന്ത്രവും വിശ്വസനീയവുമായ മാധ്യമങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത സംഭവം കൂടിയാണ്.
:അതുകൊണ്ട് തന്നെ ശ്രദ്ധേയമാണെന്നും ലേഖനം നിലനിർത്തണമെന്നും ആവശ്യപ്പെടുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 16:52, 2 ജനുവരി 2026 (UTC)
::കൂടാതെ വർഗീയമായി കേരള സമൂഹത്തെ വിഭജിക്കാൻ വിവിധ കോണുകളിൽ നിന്ന് ശ്രമം നടക്കുമ്പോൾ മനുഷ്യത്വം എന്ന പ്രമേയത്തിൽ എല്ലാവരെയും കൂട്ടിയോജിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തെ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രപരമായി ഏറെ പ്രധാന്യമുള്ളതായി വിവിധ പ്രമുഖർ വിലയിരുത്തുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 17:15, 7 ജനുവരി 2026 (UTC)
:ശ്രദ്ധേയതയില്ല. [[അഖിലേന്ത്യാ സുന്നി ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ]] എന്ന താളിലേക്ക് സംക്ഷിപ്തമായി ചേർക്കാവുന്ന ഉള്ളടക്കം. താൾ മായ്ക്കാവുന്നതാണ്.[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 20:45, 29 ജനുവരി 2026 (UTC)
::താഴെപറയുന്ന കാരണങ്ങളാൽ ഈ ലേഖനം സ്വതന്ത്ര നിലനിൽപ്പുള്ള (Stand-alone article) ഒരു വിഷയമായി നിലനിനിൽക്കേണ്ടതാണ്.
::* '''സ്വതന്ത്രമായ മാധ്യമ കവറേജ്:''' ഒരു സംഘടനയുടെ പതിവ് പരിപാടി എന്നതിലുപരി, ''The Hindu'', ''Indian Express'', ''Malayala Manorama'', ''Mathrubhumi'' തുടങ്ങി ഇന്ത്യക്ക് പുറത്തുള്ള അറബ് മാധ്യമങ്ങൾ വരെ ഈ യാത്രയെക്കുറിച്ച് സ്വതന്ത്രമായ വാർത്തകളും വിശകലനങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയുടെ ശ്രദ്ധേയതാ നയമനുസരിച്ച് (GNG), ഒരു വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് വിശ്വസനീയവും സ്വതന്ത്രവുമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ കാര്യമായ പരാമർശങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.
::* '''വ്യാപ്തിയും പ്രാധാന്യവും:''' 14 ജില്ലകളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ഒരു സംസ്ഥാനതല പര്യടനമാണിത്. മന്ത്രിമാർ, വിവിധ രാഷ്ട്രീയ കക്ഷി നേതാക്കൾ, സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തകർ എന്നിവരുടെ പങ്കാളിത്തം ഇതിനെ ഒരു പ്രാദേശിക പരിപാടി എന്നതിലുപരി വലിയൊരു സാമൂഹിക സംഭവമാക്കി മാറ്റുന്നു.
::* '''ലയനം പ്രായോഗികമല്ല:''' അഖിലേന്ത്യാ സുന്നി ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ എന്ന താളിലേക്ക് ഇത് ലയിപ്പിക്കുന്നത് ആ ലേഖനത്തിന്റെ ദൈർഘ്യത്തെയും ഘടനയെയും ദോഷകരമായി ബാധിക്കും. ഈ യാത്രയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തീയതികൾ, റൂട്ട്, വിവിധ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ പ്രമേയങ്ങൾ എന്നിവ വിശദമായി പ്രതിപാദിക്കാൻ ഒരു പ്രത്യേക ലേഖനം തന്നെയാണ് അനുയോജ്യം.
::* '''സാമൂഹിക പ്രസക്തി:''' വർഗീയ ധ്രുവീകരണത്തിനെതിരെ 'മനുഷ്യത്വം' എന്ന പ്രമേയത്തിൽ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്ന ഈ യാത്രയ്ക്ക് വലിയൊരു സാമൂഹിക ശാസ്ത്രപരമായ പ്രധാന്യമുണ്ടെന്ന് നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
::[[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 13:27, 3 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:ഓരോ സംഘടനകളും നടത്തുന്ന സമ്മേളനങ്ങളും ജാഥകളുമൊന്നും സ്വയം ശ്രദ്ധേയത കൈവരിക്കുന്നില്ല. ഇവക്കെല്ലാം റുട്ടീൻ കവറേജ് ഉണ്ടായിരിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇവിടെ ജാഥ സംഘടിപ്പിച്ച കേരള മുസ്ലിം ജമാഅത്ത് എന്നത് പോലും അഖിലേന്ത്യാ സുന്നീ ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമയുടെ പോഷക സംഘടന എന്ന നിലക്ക് സ്വയം ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലാത്തതാണ്. നേതാവ് ജാഥ നടത്തുമ്പോൾ അണികൾക്കുണ്ടാവുന്ന ആവേശം വിക്കിപീഡിയയിൽ വരേണ്ടതില്ലെന്ന് കരുതുന്നു.- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 08:59, 5 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::ഒരു നേതാവിനോടുള്ള എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിക്കാൻ ശ്രദ്ധേയതയില്ല എന്ന കള്ളം പറഞ്ഞ് പറഞ്ഞ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്ന് തങ്ങൾക്കിഷ്ടമില്ലാത്തവരുടെ ലേഖനം ഒഴിവാക്കേണ്ടതുമില്ല എന്നും കരുതുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 07:55, 8 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::നേതാവിന് ശ്രദ്ധേയതയില്ലെന്നാരും പറഞ്ഞിട്ടില്ല. നേതാവിന്റെ ജാഥക്കാണ് ശ്രദ്ധേയതയില്ലെന്ന് പറഞ്ഞത്. അത് സ്വാഭാവികമായി നടക്കുന്ന സംഘടനാപ്രവർത്തനം മാത്രമാണ്. റുട്ടീൻ പരിപാടികൾക്ക് ശ്രദ്ധേയത വരില്ല. [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 15:30, 8 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::സാധാരണ സംഘടനാ പരിപാടികൾക്ക് (Routine organizational events) ശ്രദ്ധേയത ഉണ്ടാകില്ല എന്ന പൊതുതത്വം ശരിയാണെങ്കിലും, ഈ ലേഖനത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അത് ബാധകമല്ല. വിക്കിപീഡിയയുടെ ശ്രദ്ധേയതാ നയം (GNG) മുൻനിർത്തി താഴെ പറയുന്ന കാരണങ്ങളാൽ ഈ ലേഖനം ഒരു സ്വതന്ത്ര താളായി നിലനിൽക്കേണ്ടതാണ്:
::::വിശ്വസനീയവും സ്വതന്ത്രവുമായ സ്രോതസ്സുകൾ (Significant Coverage): വിക്കിപീഡിയയുടെ അടിസ്ഥാന മാനദണ്ഡമായ GNG പ്രകാരം ഒരു വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് വിശ്വസനീയമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ (Independent sources) ഒന്നിലധികം റിപ്പോർട്ടുകൾ ഉണ്ടാകണം. ഈ യാത്രയെക്കുറിച്ച് The Hindu, Mathrubhumi, Malayala Manorama, New Indian Express തുടങ്ങിയ മുൻനിര മാധ്യമങ്ങളിൽ കേവലം ഒരു വാർത്തയല്ല, മറിച്ച് യാത്രയുടെ തുടക്കം മുതൽ ഒടുക്കം വരെ (കാസർഗോഡ് മുതൽ തിരുവനന്തപുരം വരെ) Sustained Coverage ലഭ്യമാണ്. ഇത് 'റുട്ടീൻ കവറേജ്' എന്ന പരിധിക്ക് പുറത്താണ്.
::::രണ്ടമതായി, സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ സ്വാധീനം (Impact beyond Routine): കേവലം ഒരു സംഘടനയുടെ ആഭ്യന്തര പരിപാടി എന്നതിലുപരി, കേരള മുഖ്യമന്ത്രി പിണറായി വിജയൻ, പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് വി.ഡി. സതീശൻ, മറ്റ് മന്ത്രിമാർ, എം.പിമാർ തുടങ്ങിയ ഉന്നത വ്യക്തിത്വങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം ഈ യാത്രയ്ക്ക് ഒരു State-wide significance നൽകുന്നു. വർഗീയ ധ്രുവീകരണത്തിനെതിരെ 'മനുഷ്യത്വം' എന്ന പ്രമേയത്തിൽ നടന്ന ഈ യാത്ര സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്.
::::നയപരമായ ആവശ്യങ്ങൾ (Policy Demands): മലപ്പുറം ജില്ലാ വിഭജനം പോലുള്ള ഭരണപരമായ ആവശ്യങ്ങൾ ഈ യാത്രയിലൂടെ പൊതുമധ്യത്തിൽ ചർച്ചയായി. സമാനമായ ആവശ്യം പിന്നീട് ഇ.കെ. വിഭാഗം സമസ്ത ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് പ്രമുഖ സംഘടനകളും ഏറ്റെടുത്തതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വരുന്നുണ്ട്. ഒരു യാത്ര ഉന്നയിച്ച ആവശ്യം സംസ്ഥാനത്തെ മറ്റ് പ്രധാന സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ വിഭാഗങ്ങളും ചർച്ച ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, അത് ആ യാത്രയുടെ ചരിത്രപരമായ ശ്രദ്ധേയതയ്ക്ക് തെളിവാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 06:14, 9 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::::ഒരു സംഘടന ഒരു ജാഥ നടത്തി, പത്രങ്ങൾക്ക് പത്രക്കുറിപ്പ് നൽകിയാൽ അവർ അത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കും. വിളിച്ചാൽ വിവിധ രാഷ്ട്രീയക്കാർ പരിപാടിക്ക് വരും. ഇതൊക്കെ മൊത്തം PR വർക്ക് ആണ്. ഇതൊക്കെ റുട്ടീൻ ആയി നടക്കുന്നതാണ്. ജില്ലകളുടെ വിഭജനം കാലാകാലങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന ആവശ്യങ്ങളാണ്, പുതിയ കാര്യമല്ല. വേണമെങ്കിൽ താളിന്റെ ഉള്ളടക്കം സംക്ഷിപ്തമായി മുസ്ലിയാരുടെയും സംഘടനയുടെയും താളിൽ ചേർക്കാം എന്നതിലപ്പുറം ഒരു ശ്രദ്ധേയതയും ഈ താളിന് ഇല്ല. -- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 07:28, 9 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::::ശ്രദ്ധേയതയുടെ മാനദണ്ഡം (WP:EVENT): വിക്കിപീഡിയയിലെ എവന്റ് നോട്ടബിലിറ്റി (Event Notability) ഗൈഡ്ലൈൻ പ്രകാരം, ഒരു സംഭവം വ്യാപകമായ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടുകയും (Large-scale coverage) അത് പ്രാദേശിക തലത്തിനപ്പുറം ചർച്ചയാവുകയും ചെയ്താൽ അതിന് സ്വതന്ത്ര നിലനിൽപ്പിന് അർഹതയുണ്ട്. ഇവിടെ മുഖ്യമന്ത്രിയും പ്രതിപക്ഷ നേതാവും പങ്കെടുത്തു എന്നത് പ്രോട്ടോക്കോൾ എന്നതിലുപരി ആ വിഷയത്തിന് ലഭിച്ച സ്റ്റേറ്റ് വൈഡ് അംഗീകാരമായാണ് (State-wide significance) കണക്കാക്കേണ്ടത്.
::::::
::::::ഇർഷാദ് ഉന്നയിച്ച "PR വർക്ക്" എന്ന ആരോപണം വിക്കിപീഡിയയുടെ സ്രോതസ്സ് നയങ്ങൾക്ക് (WP:RS) നിരക്കുന്നതുമല്ല. ഈ ഒരു യാത്രക്ക് പത്രകുറിപ്പ് നൽകി എന്നതൊക്കെ തെളിവില്ലാത്ത ആരോപണങ്ങളാണ്. സാധാരണയായി ഒരു സംസ്ഥാന ദേശീയ പ്രധാന്യമുള്ള സംഭവങ്ങൾ നടക്കുമ്പോൾ അവിടങ്ങളിൽ റിപ്പോർട്ടർമാർ നേരിട്ട്പോയിട്ടാണ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുക , അതിന് അവരെ ക്ഷണിക്കുക പോലും ചെയ്യേണ്ടതില്ല എന്ന അടിസ്ഥാന വിവരം അറിയുമല്ലോ.
::::::എഡിറ്റോറിയൽ കൺട്രോൾ (Editorial Independence): മാധ്യമങ്ങൾ ഒരു സംഘടന നൽകുന്ന പത്രക്കുറിപ്പ് (Press Release) അതുപോലെ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതും, ആ വാർത്തയെ സ്വന്തം നിലയിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. The Hindu, Indian Express, Asianet, Reporter, Mediaone, Malayala Manorama തുടങ്ങിയ നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങൾ സ്വന്തം ലേഖകരെ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ യാത്ര കവർ ചെയ്തത്. അല്ലാതെ കേവലം ഇർഷാദ് ആരോപിക്കുന്നത് പോലെ പത്രക്കുറിപ്പുകൾ അല്ല എന്ന് അവലംബം പരിശോധിക്കുന്ന ആർക്കും മനസ്സിലാകും.
::::::മാധ്യമങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യത: ഒരു പരിപാടിയിലേക്ക് ക്ഷണം ലഭിച്ചു എന്നത് കൊണ്ട് മാത്രം ഈ മാധ്യമങ്ങൾ ആ പരിപാടിയെക്കുറിച്ച് വാർത്ത നൽകില്ല. ആ വിഷയത്തിന് വാർത്താ പ്രാധാന്യം (News value) ഉണ്ടെങ്കിൽ മാത്രമേ അത് വലിയ വാർത്തയായി മാറുകയുള്ളൂ. കേരളത്തിലെ പ്രമുഖ മാധ്യമങ്ങളെല്ലാം ഒരുപോലെ ഈ യാത്രയ്ക്ക് നൽകിയ പ്രാധാന്യം അതിന്റെ പൊതുജന ശ്രദ്ധേയതയ്ക്ക് തെളിവാണ്.
::::::വിമർശനാത്മകമായ സമീപനം: PR വർക്കുകളിൽ ഒരിക്കലും വരാത്ത ഒന്നാണ് വിഷയത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള വിശകലനം. മലപ്പുറം ജില്ലാ വിഭജനം പോലുള്ള നയപരമായ ആവശ്യങ്ങൾ ഈ യാത്രയുടെ ഭാഗമായി മാധ്യമങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളും വിശകലനം ചെയ്തത് അത് ഒരു കേവലം സംഘടനാ പരിപാടി അല്ലാത്തതിനാലാണ്.
::::::തുടർച്ചയായ ചർച്ചകൾ: ഈ യാത്ര ഉന്നയിച്ച ആവശ്യങ്ങൾ (ജില്ലാ പുനഃസംഘടന) പിന്നീട് ഇ.കെ വിഭാഗം സമസ്ത ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് സംഘടനകളും ഔദ്യോഗികമായി ഏറ്റെടുത്തത് ഈ വിഷയത്തിന്റെ ഗൗരവം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ ബജറ്റിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ പല പദ്ധതികളും ഇതിന്റെ ഇംപാക്ടിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു PR വർക്കിന് ഇത്തരത്തിൽ മറ്റ് സംഘടനകളുടെ അജണ്ടയിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിയില്ല.
::::::സ്രോതസ്സുകളുടെ ബാഹുല്യം: വിക്കിപീഡിയ നയമനുസരിച്ച് ഒന്നിലധികം വിശ്വസനീയവും സ്വതന്ത്രവുമായ സ്രോതസ്സുകൾ (Multiple independent sources) ഒരു വിഷയത്തെക്കുറിച്ച് ഉണ്ടെങ്കിൽ അതിനെ PR വർക്ക് എന്ന് വിളിച്ച് തള്ളിക്കളയാനാവില്ല. ഈ വിഷയത്തിൽ അത്തരത്തിലുള്ള വിപുലമായ സ്രോതസ്സുകൾ ലഭ്യമാണ്.
::::::അതുകൊണ്ട്, വ്യക്തമായ തെളിവുകളില്ലാതെ ഈ റിപ്പോർട്ടുകളെല്ലാം "PR വർക്ക്" ആണെന്ന് പറയുന്നത് വിക്കിപീഡിയയുടെ നിഷ്പക്ഷതാ നയത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്. വിശ്വസനീയമായ മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾക്ക് വിക്കിപീഡിയ നൽകുന്ന പ്രാധാന്യം ഈ ലേഖനത്തിനും ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
::::::
::::::ഈ വാർത്തകളെല്ലാം 'PR വർക്ക്' ആണെന്ന് ഇർഷാദ് ആരോപിക്കുമ്പോൾ, അതിനെ സാധൂകരിക്കുന്ന തെളിവുകൾ താങ്കൾ നൽകുന്നില്ല. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു എഡിറ്ററുടെ വ്യക്തിപരമായ നിഗമനങ്ങളേക്കാൾ (Personal opinions) വില നൽകുന്നത് മുൻനിര മാധ്യമങ്ങളുടെ സ്വതന്ത്രമായ റിപ്പോർട്ടിംഗിനാണ്.
::::::The Hindu അല്ലെങ്കിൽ Indian Express പോലുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര നിലവാരമുള്ള മാധ്യമങ്ങൾ ഒരു സംഘടനയുടെ PR ഏജൻസികളായല്ല പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. അവർ ഒരു വാർത്ത നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അതിന് സാമൂഹികമായ പ്രസക്തിയുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താറുണ്ട്. ആ മാധ്യമങ്ങൾ സ്വന്തം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച വാർത്തകളെ PR എന്ന് മുദ്രകുത്തുന്നത് ആ മാധ്യമങ്ങളുടെ വിശ്വാസ്യതയെ തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതാണ്.
::::::നമ്മൾ തമ്മിലുള്ള ഈ തർക്കം പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ, വിക്കിപീഡിയയിലെ മറ്റ് പരിചയസമ്പന്നരായ എഡിറ്റർമാരുടെ മൂന്നാമതൊരു അഭിപ്രായം (Third Opinion) തേടാൻ ഞാൻ താല്പര്യപ്പെടുന്നു. നിഷ്പക്ഷമായ ഒരു വിലയിരുത്തലിലൂടെ നമുക്ക് ഈ ചർച്ച അവസാനിപ്പിക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 16:38, 10 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::::::മുഖ്യമന്ത്രി, പ്രതിപക്ഷനേതാവ് എന്നിവർ സ്വയം നടത്തുന്ന ജാഥകൾക്ക് പോലും വിക്കിപീഡിയയിൽ വരാനുള്ള ശ്രദ്ധേയതയില്ല, അവക്കൊന്നും താളുകളുമില്ല. എന്നിട്ടാണോ മുസ്ലിയാരുടെ ജാഥയിൽ അവർ പങ്കെടുക്കുന്നത് കൊണ്ട് ആ ജാഥക്ക് ശ്രദ്ധേയത വരുന്നത്. ജാഥയുടെ നായകർ തന്നെ നടത്തുന്ന പ്രസ്താവനകളും അവകാശവാദങ്ങളുമാണ് പത്രങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. അത് ശ്രദ്ധേയതക്ക് മാനദണ്ഡമാവില്ല. ഇവിടെ താളിന്റെ ശ്രദ്ധേയത ചോദ്യം ചെയ്ത് @[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|രൺജിത് സിജി]] മായ്ക്കൽ ഫലകമിട്ടതുകൊണ്ടാണ് ഈ ചർച്ച തന്നെ വന്നത്. എന്റെ അഭിപ്രായം താൾ മായ്ക്കണമെന്ന് തന്നെയാണ് എന്ന് വീണ്ടും അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു.-- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 18:27, 10 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::::::മുഖ്യമന്ത്രിയോ പ്രതിപക്ഷ നേതാവോ നടത്തുന്ന എല്ലാ ജാഥകൾക്കും വിക്കിപീഡിയയിൽ താളില്ല എന്നത് മറ്റു യാത്രകൾക്കൊന്നും ശ്രദ്ധേയതയില്ല എന്നല്ല. ഒരു യാത്ര വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലനിൽക്കുന്നത് അത് നയിക്കുന്ന വ്യക്തിയുടെ പദവി കൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് ആ യാത്രയെക്കുറിച്ച് വന്ന സ്വതന്ത്രവും വിശദവുമായ വാർത്തകളും അത് സമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കിയ ചർച്ചകളും മാറ്റങ്ങളും കണക്കിലെടുത്താണ്. ഇവിടെ ഈ യാത്രയുടെ ശ്രദ്ധേയത മുഖ്യമന്ത്രി പങ്കെടുത്തു എന്നതിലുപരി, ആ യാത്ര ഉന്നയിച്ച 'മനുഷ്യത്വം', 'ഭരണഘടനാ സംരക്ഷണം', 'ജില്ലാ വിഭജനം' തുടങ്ങിയ പ്രമേയങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ച തുടർച്ചയായ മാധ്യമശ്രദ്ധയാണ്.
::::::::
::::::::യാത്രയുടെ നായകർ നടത്തുന്ന പ്രസ്താവനകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത് സാധാരണമാണ്. എന്നാൽ ഈ യാത്രയെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകൾ പരിശോധിച്ചാൽ അവ കേവലം പ്രസ്താവനകൾ മാത്രമല്ലെന്ന് കാണാം. യാത്രയുടെ പശ്ചാത്തലം, അതിന്റെ സാമൂഹിക രാഷ്ട്രീയ അർത്ഥങ്ങൾ, കേരളത്തിലെ സുന്നി വിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിലുണ്ടായ ഐക്യനീക്കങ്ങൾ (സമസ്തയുടെ പിന്തുണ ഉൾപ്പെടെ) എന്നിവ മാധ്യമങ്ങൾ സ്വന്തം നിലയിൽ വിശകലനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. വിക്കിപീഡിയയുടെ WP:NEWSORG നയമനുസരിച്ച്, പ്രമുഖ പത്രങ്ങളുടെ എഡിറ്റോറിയൽ നിയന്ത്രണത്തിൽ വരുന്ന വാർത്തകൾ വിശ്വസനീയമായ തെളിവുകളാണ്.
::::::::
::::::::രൺജിത് സിജി മായ്ക്കൽ ഫലകം ഇട്ടത് ചർച്ചകൾക്കും കൂടുതൽ സ്രോതസ്സുകൾ ചേർക്കാനുമാണ്. നയപരമായ വാദങ്ങൾ കൊണ്ട് ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കപ്പെട്ടാൽ താൾ നിലനിർത്താവുന്നതാണ്. അതിനാൽ, വ്യക്തിപരമായ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മാറ്റിവെച്ച് സ്വതന്ത്രമായ സ്രോതസ്സുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഈ ചർച്ചയെ കാണണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 07:19, 11 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::::::::COI ഉണ്ടോ എന്ന് സംശയിക്കുന്നു.-- [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 09:35, 22 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::::::::ഒരു വിഷയത്തിൽ ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കാൻ സ്രോതസ്സുകൾ നിരത്തുന്നത് എങ്ങനെയാണ് '''COI (Conflict of Interest)''' ആകുന്നത് എന്ന് മനസ്സിലാകുന്നില്ല.
::::::::::# '''നയപരമായ ചർച്ച:''' നാം ഇവിടെ ചർച്ച ചെയ്യുന്നത് വിക്കിപീഡിയയുടെ '''ശ്രദ്ധേയതാ നയങ്ങളെക്കുറിച്ചാണ് (GNG)'''. ഒരു ലേഖനം നിലനിൽക്കണമെന്ന് വാദിക്കുന്നത് അത് തയ്യാറാക്കിയ വ്യക്തിക്ക് ആ വിഷയത്തോടുള്ള വ്യക്തിപരമായ താൽപ്പര്യമായി കാണുന്നത് ശരിയല്ല. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഒരു ലേഖനം നയങ്ങൾ പാലിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കുകയാണ് നാം ചെയ്യേണ്ടത്.
::::::::::# '''സ്രോതസ്സുകൾ സംസാരിക്കട്ടെ:''' ഞാൻ ഇവിടെ നൽകിയ അവലംബങ്ങൾ (The Hindu, Indian Express, Onmanorama) എന്റെ സ്വന്തം അഭിപ്രായങ്ങളല്ല. ഈ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത കാര്യങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത് എങ്ങനെയാണ് COI ആകുന്നത്? സ്രോതസ്സുകൾ സ്വതന്ത്രമാണെങ്കിൽ എഡിറ്റർക്ക് താൽപ്പര്യ വൈരുദ്ധ്യമുണ്ടെന്ന ആരോപണത്തിന് പ്രസക്തിയില്ല.
::::::::::# '''വ്യക്തിപരമായ ആരോപണങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുക:''' ചർച്ച നയപരമായ കാര്യങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറി വ്യക്തിപരമായ ആരോപണങ്ങളിലേക്ക് (Personal attacks/COI accusations) പോകുന്നത് വിക്കിപീഡിയയുടെ ആരോഗ്യകരമായ സംവാദ രീതിക്ക് ഗുണകരമല്ല. താങ്കൾ ഉന്നയിച്ച "PR വർക്ക്" എന്ന വാദത്തിന് ഞാൻ മറുപടി നൽകിയത് വിശ്വസനീയമായ മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകൾ മുൻനിർത്തിയാണ്. അതിനെ പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയാതെ വരുമ്പോൾ COI ആരോപണം ഉന്നയിക്കുന്നത് ചർച്ചയെ വഴിതിരിച്ചുവിടാനേ സഹായിക്കൂ.
::::::::::# '''ലേഖനത്തിന്റെ മെച്ചപ്പെടുത്തൽ:''' കൂടുതൽ സ്വതന്ത്രമായ അവലംബങ്ങൾ ചേർത്ത് ലേഖനത്തെ കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്താനാണ് ഞാൻ ശ്രമിക്കുന്നത്.
::::::::::അതുകൊണ്ട്, വ്യക്തിപരമായ സംശയങ്ങൾ മാറ്റിവെച്ച് നമുക്ക് സ്രോതസ്സുകളെക്കുറിച്ചും വിക്കിപീഡിയ നയങ്ങളെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കാം. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 03:41, 23 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:വിക്കിപീഡിയയിൽ സ്വതന്ത്രമായി നിലനിൽക്കാനുള്ള ശ്രദ്ധേയത ഈ താളിന് ഇല്ല. സമ്മേളനങ്ങൾക്കും വലിയ ജാഥകൾക്കുമൊക്കെ ആ സമയത്തും അതിനോടനുബന്ധിച്ചും മാധ്യമങ്ങളിൽ കവറേജ് ഉണ്ടാവും. അവയൊന്നും വിക്കിപീഡിയ ശ്രദ്ധേയതക്ക് പരിഗണിക്കപ്പെടേണ്ടതില്ല. സി.പി.എം ന്റെ പാർട്ടി കോൺഗ്രസ്സുകൾക്ക് പോലും സ്വതന്ത്രമായ താളുകൾ ഇല്ല എന്നത് കാണുക. പോളിറ്റ്ബ്യൂറോയുടെ താളിൽ ഒരു പട്ടിക മാത്രമാണ് അവ. ഇവിടെ ജാഥ സംഘടിപ്പിച്ച കേരള മുസ്ലിം ജമാഅത്ത് എന്ന താൾ പോലും സ്വതന്ത്രമായി നിലനിൽക്കാൻ മാത്രം ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലാതെ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടതാണെന്നും പരിഗണിക്കപ്പെടേണ്ടതാണ്. താൾ മായ്ക്കണമെന്ന് തന്നെ അഭിപ്രായം.--[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 10:46, 24 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::താങ്കൾ നൽകിയ ഉദാഹരണങ്ങളും വിക്കിപീഡിയ നയങ്ങളും തമ്മിൽ വലിയ വ്യത്യാസമുണ്ട്. അത് താഴെ വ്യക്തമാക്കാം:
::# '''സി.പി.എം പാർട്ടി കോൺഗ്രസ് ഉദാഹരണം:''' സി.പി.എം പാർട്ടി കോൺഗ്രസുകൾ എന്നത് കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ നടക്കുന്ന ഒരു സംഘടനയുടെ 'ആഭ്യന്തര ഭരണഘടനാ പ്രക്രിയ' (Internal organizational process) ആണ്. എന്നാൽ കേരള യാത്ര എന്നത് ഒരു നിശ്ചിത ലക്ഷ്യത്തോടുകൂടി (മനുഷ്യത്വം, വർഗീയ വിരുദ്ധത) പൊതുസമൂഹത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് നടത്തിയ ഒരു '''സവിശേഷ സംഭവമാണ് (Specific Event)'''. വിക്കിപീഡിയയിൽ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളുടെ ഇത്തരം വലിയ പദയാത്രകൾക്ക് (ഉദാഹരണത്തിന്: ''Bharat Jodo Yatra'') സ്വതന്ത്ര താളുകളുണ്ട്. പാർട്ടി കോൺഗ്രസുകളെ ഇതിനോട് താരതമ്യം ചെയ്യുന്നത് യുക്തിസഹമല്ല.
::# '''സംഘടനയുടെ ശ്രദ്ധേയതയും വിഷയത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയതയും:''' കേരള മുസ്ലിം ജമാഅത്ത് എന്ന സംഘടനയുടെ താൾ നേരത്തെ നീക്കം ചെയ്യപ്പെട്ടു എന്നത് ഈ യാത്രയുടെ ശ്രദ്ധേയതയെ ബാധിക്കുന്നില്ല. വിക്കിപീഡിയ നയമനുസരിച്ച് '''"Notability is not inherited"''' (ശ്രദ്ധേയത പാരമ്പര്യമായി ലഭിക്കുന്നതല്ല). ഒരു സംഘടനയ്ക്ക് സ്വതന്ത്ര ശ്രദ്ധേയത ഇല്ലെങ്കിലും അവർ നടത്തുന്ന ഒരു പ്രത്യേക പരിപാടിക്ക് സ്വതന്ത്രമായ ശ്രദ്ധേയത ഉണ്ടാകാം. ഈ യാത്രയ്ക്ക് ലഭിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര-ദേശീയ മാധ്യമ കവറേജ് ഇതിന് തെളിവാണ്.
::# '''ദേശീയ പ്രസക്തിയും സ്രോതസ്സുകളും:''' കേവലം സംഘടനാ വാർത്തകൾക്കപ്പുറം, ഈ യാത്രയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കാന്തപുരം അബൂബക്കർ മുസ്ലിയാർ പ്രധാനമന്ത്രിയുമായി നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയും അതിലുയർന്ന ചർച്ചകളും ഇതിനെ ഒരു '''ദേശീയ പ്രാധാന്യമുള്ള (National Importance)''' വിഷയമാക്കി മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ ഇ.കെ. വിഭാഗം സമസ്ത ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഇതര സംഘടനകൾ ഈ യാത്രയിലെ ആവശ്യങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്തത് ഈ പരിപാടി കേരളത്തിലെ പൊതുസമൂഹത്തിൽ ഉണ്ടാക്കിയ വലിയ ചലനത്തെയാണ് കാണിക്കുന്നത്.
::ചുരുക്കത്തിൽ, താങ്കളുടെ വാദങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയുടെ '''WP:EVENT''' നയത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്. വിശ്വസനീയമായ നിരവധി സെക്കൻഡറി സ്രോതസ്സുകൾ ഉള്ളതിനാൽ ഈ ലേഖനം സ്വതന്ത്രമായി നിലനിർത്താൻ പൂർണ്ണമായ യോഗ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ വ്യക്തിപരമായ വിയോജിപ്പുകൾക്ക് അപ്പുറം വസ്തുതകൾക്കും സ്രോതസ്സുകൾക്കും മുൻഗണന നൽകണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 15:45, 24 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::ഇർഷാദ്, താങ്കൾ ആവർത്തിക്കുന്ന വാദങ്ങൾ വിക്കിപീഡിയയുടെ WP:GNG, WP:EVENT എന്നീ നയങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്ന് ഞാൻ നേരത്തെ തന്നെ വ്യക്തമാക്കിയതാണ്. ഒരു സംഘടനയുടെ ശ്രദ്ധേയതയും ആ സംഘടന നടത്തുന്ന ഒരു സവിശേഷ സംഭവത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയതയും രണ്ടാണ് (Notability is not inherited). ഈ യാത്രയ്ക്ക് ലഭിച്ച ദേശീയ-അന്തർദേശീയ മാധ്യമ കവറേജും, ഇത് ഉന്നയിച്ച വിഷയങ്ങളിൽ പിന്നീട് പ്രധാനമന്ത്രിയുമായി നടന്ന ചർച്ചകളും ഇതിന്റെ ശ്രദ്ധേയതയ്ക്ക് മതിയായ തെളിവുകളാണ്.
:::
:::ഒരേ വാദങ്ങൾ തന്നെ ആവർത്തിക്കുന്നത് ചർച്ചയെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാൻ സഹായിക്കില്ല. അതിനാൽ, ഈ വിഷയത്തിൽ കൂടുതൽ തർക്കത്തിനില്ല. ഇത് ചർച്ചയെ Talked to death എന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് എത്തിച്ചിരിക്കുകയാണ്. അതിനാൽ ഇനി ലഭ്യമായ വിശ്വസനീയമായ സ്രോതസ്സുകൾ പരിശോധിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു നിഷ്പക്ഷമായ ഇടപെടൽ ഉണ്ടാകട്ടെ.
:::
:::@[[ഉപയോക്താവ്:Kirangopi|User:Kirangopi]] ഈ ചർച്ചയിലൊരു തീരുമാനമെടുക്കാൻ ശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 15:50, 24 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::@[[ഉപയോക്താവ്:Kiran Gopi|User:Kiran Gopi]] ഈ ചർച്ചയിലൊരു തീരുമാനമെടുക്കാൻ ശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കുന്നു [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 15:52, 24 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::::ഏതെങ്കിലും സംഘടനകൾ നടത്തുന്ന പരിപാടികൾ, സമ്മേളനങ്ങൾ എന്നിവക്കൊന്നും വിജ്ഞാനകോശത്തിൽ വരാനുള്ള ശ്രദ്ധേയത ഉണ്ടാവില്ല എന്നാണ് (ആ സമയത്ത് പത്രമാധ്യമങ്ങളിൽ വാർത്തകൾ -Significant coverage- വന്നേക്കാം, അവ സാധാരണ ഇവിടെ പരിഗണിക്കപ്പെടാറില്ല; പാർട്ടി കോൺഗ്രസ്സ്, സംഘടന സമ്മേളനങ്ങൾ etc. എന്നിവയൊക്കെ ഉദാഹരണം) കീഴ്വഴക്കം. താൾ മായ്ക്കാവുന്നതാണ് എന്ന് കരുതുന്നു.
:::::എല്ലാ കാര്യനിർവ്വാഹകരുടെയും (({{ping|Fotokannan}},{{ping|Razimantv}},{{ping|Kiran Gopi}},{{ping|Sreejithk2000}},{{ping|Irvin calicut}},{{ping|Ranjithsiji}},{{ping|TheWikiholic}},{{ping|Malikaveedu}},{{ping|Vijayanrajapuram}},{{ping|Vinayaraj}},{{ping|Ajeeshkumar4u}}, {{ping|Meenakshi nandhini}}) ശ്രദ്ധ ഇതിലേക്ക് ക്ഷണിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 21:57, 24 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::::'''+1''' '''മായ്ക്കാം''' ഇത് അനുവദിച്ചാൽ മറ്റു പല യാത്രകളും ഇവിടെ വരും, ഇതരത്തിലുള്ളവ ഇതിനിടയിൽ വന്നിട്ടുണ്ടാക്കിൽ കണ്ടെത്തി മായ്ക്കേണ്ടതാണ് , മത സ്ഥാപങ്ങളും , രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളും മറ്റും നടത്തുന്ന ഇത്തരം യാത്രകൾ ഇവിടെ വരേണ്ട ആവശ്യം ഇല്ല എന്നാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം <span style="color:blue;font-face:Zapfino, Segoe Script;">[[User:irvin_calicut|- ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റ് ..]]</span><span style="color:brown;font-face:Papyrus;">[[User talk:irvin_calicut|.. സംവദിക്കാൻ]]</span> 15:24, 25 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
:::::::ഇർവിൻ കാലിക്കറ്റിന്റെയും ഇർഷാദിന്റെയും വാദങ്ങൾ ശ്രദ്ധിച്ചു. എന്നാൽ ഒരു ലേഖനം മായ്ക്കുന്നതിന് ആധാരമാക്കേണ്ടത് അത് വിക്കിപീഡിയയുടെ നിലവിലുള്ള നയങ്ങൾ പാലിക്കുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ്, അല്ലാതെ ഭാവിയിൽ ഇത്തരം ലേഖനങ്ങൾ വരുമെന്ന ഭീതിയല്ല.
:::::::[https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Arguments_to_avoid_in_deletion_discussions#What_about_article_x.3F "other stuff exists" (മറ്റുള്ളവ വരുമെന്ന വാദം),] "ഇത് അനുവദിച്ചാൽ മറ്റു യാത്രകളും വരും" എന്ന വാദം വിക്കിപീഡിയ നയമനുസരിച്ച് ഒരു ലേഖനം മായ്ക്കാനുള്ള കാരണമല്ല. അത്തരം ലേഖനങ്ങളില്ലെങ്കിൽ അത് സൃഷ്ടിച്ച് വിക്കിപീഡിയ സമ്പുഷ്ടമാക്കാനാണ് ശ്രമിക്കേണ്ടത്. ഓരോ ലേഖനവും അതിന്റെ സ്രോതസ്സുകളുടെയും ശ്രദ്ധേയതയുടെയും (Individual merit) അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടേണ്ടത്. ശ്രദ്ധേയതയുള്ള മറ്റ് യാത്രകൾ വന്നാൽ അവയും വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലനിൽക്കാൻ അർഹമാണ് (ഉദാഹരണത്തിന്: Bharat Jodo Yatra, Ram Rath Yatra തുടങ്ങിയവയ്ക്ക് വിക്കിപീഡിയയിൽ താളുകളുണ്ട്).
:::::::സ്രോതസ്സുകളുടെ വിശ്വാസ്യത: കേവലം സംഘടനാ പത്രങ്ങളല്ല, മറിച്ച് The Hindu,Manorama, Mathrubhumi, Indian Express, Times of India തുടങ്ങിയ നിരവധി സ്വതന്ത്ര മാധ്യമങ്ങളാണ് ഇതിനെക്കുറിച്ച് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. ഈ സ്രോതസ്സുകളെല്ലാം നിലനിൽക്കെ ശ്രദ്ധേയതയില്ല എന്ന് പറയുന്നത് വിക്കിപീഡിയയുടെ GNG (General Notability Guideline) നയത്തിന് വിരുദ്ധമാണ്.
:::::::ചുരുക്കത്തിൽ മതപരമോ രാഷ്ട്രീയമോ ആയ പശ്ചാത്തലമുള്ള യാത്രകൾ എന്ന ഒറ്റ കാരണത്താൽ ഒരു ലേഖനം ഒഴിവാക്കുന്നത് വിക്കിപീഡിയയുടെ നിഷ്പക്ഷതയ്ക്ക് (NPOV) ചേർന്നതല്ല. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളുടെ ഗുണനിലവാരം പരിശോധിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു തീരുമാനമെടുക്കാൻ മറ്റ് കാര്യനിർവാഹകരോട് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 05:13, 26 ഫെബ്രുവരി 2026 (UTC)
::::::::സ്രോതസ്സുകളുടെ എണ്ണം മാത്രമല്ല ശ്രദ്ധേയത നിശ്ചയിക്കുന്നത്.. വ്യാപകമായ കവറേജ് എന്നതിനേക്കാൾ ഉപരിയായി ശ്രദ്ധയത തീരുമാനിക്കുന്നത് ഈ കവറേജ് എത്രനാൾ നീണ്ടുനിൽക്കുന്നു എന്നുള്ളതാണ്. നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഒരു സംഭവത്തിന് കിട്ടുന്ന കവറേജ് "വാർത്ത പ്രാധാന്യം" മാത്രമാണ് അത് ശ്രദ്ധേയത എന്ന് പൂർണമായി ഉറപ്പിക്കാൻ കഴിയുകയില്ല. ഈയൊരു യാത്രയെ സംബന്ധിച്ചാണെങ്കിൽ യാത്ര നടക്കുമ്പോൾ വരുന്ന വാർത്തകൾ ongoing event ന് ലഭിക്കുന്ന കവറേജ് മാത്രമായിട്ടാണ് വരിക. എന്നാൽ യാത്ര തീർന്നതിനു ശേഷവും ഇതിന് വാർത്താപ്രാധാനും ലഭിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അത് ശ്രദ്ധേയത ഉള്ളതായി കണക്കാക്കാം. ഈ സംഭവത്തിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ യാത്രയ്ക്ക് ശേഷം അത്തരത്തിൽ ഈ സംഭവത്തെ പരാമർശിക്കുന്ന തുടർ ചർച്ചകളോ മറ്റോ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടോ? ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് ലേഖനത്തിൽ ചേർക്കാമോ. [[ഉപയോക്താവ്:Ajeeshkumar4u|Ajeeshkumar4u]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ajeeshkumar4u|സംവാദം]]) 07:48, 16 മാർച്ച് 2026 (UTC)
:::::::::Thank for your comment in this discussion.
:::::::::യാത്രയ്ക്ക് ശേഷവും ശക്തമായ സ്വാധീനവും തുടർചർച്ചകളും സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇക്കാര്യം നിലവിൽ അവസാന ഭാഗത്ത് , പ്രഖ്യാപനങ്ങളും ആവശ്യങ്ങളും, ദേശീയ ശ്രദ്ധ എന്നീ ഉപ തലക്കെട്ടുകളിലായി ചേർത്തത് ശ്രദ്ധിക്കുമല്ലോ.
::::::::: താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങളാണ് അതിൽ പ്രധാനമായും ഉള്ളത്.
:::::::::യാത്രയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള ദേശീയ ശ്രദ്ധ: യാത്രയുടെ ഔദ്യോഗിക സമാപനത്തിന് ശേഷം ഫെബ്രുവരി 16-നും അതിന് ശേഷവും The Times of India, Onmanorama, keralakaumudi, മറുനാടൻ മലയാളി തുടങ്ങിയ മാധ്യമങ്ങൾ ഈ യാത്രയുടെ ഫലമായി നടന്ന പ്രധാനമന്ത്രിയുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയെക്കുറിച്ച് വിശദമായ റിപ്പോർട്ടുകളും വിശകലനങ്ങളും പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കേവലം ഒരു വാർത്ത എന്നതിലുപരി, യാത്രയിലുടനീളം ജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച നിവേദനങ്ങൾ (Petitions രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണത്തലവന് കൈമാറിയത് ഈ സംഭവത്തിന് യാത്രയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള 'Sustained Coverage' ഉറപ്പാക്കുന്നു.
:::::::::തുടർച്ചയായ സാമൂഹിക ചലനങ്ങൾ: യാത്ര അവസാനിച്ചതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ (2026 ഫെബ്രുവരി 8-ന്) കാസർക്കോട് നടന്ന ഇ.കെ. വിഭാഗം സമസ്തയുടെ സമ്മേളനത്തിലും കേരള യാത്ര മുന്നോട്ടുവെച്ച മലപ്പുറം ജില്ലാ വിഭജനം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആവശ്യങ്ങൾ സമാനമായ രീതിയിൽ ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടു. കേരളത്തിലെ രണ്ട് പ്രമുഖ സുന്നി വിഭാഗങ്ങൾ ഒരു പൊതുവിഷയത്തിൽ യാത്രയ്ക്ക് ശേഷവും ഒരേ നിലപാടിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നത് ഈ യാത്ര സൃഷ്ടിച്ച സാമൂഹികമായ സ്വാധീനമായി (Impact) കാണാവുന്നതാണ്.
:::::::::നയപരമായ ചർച്ചകൾ: 2026-ലെ കേരള ബജറ്റിൽ ഈ യാത്ര ഉന്നയിച്ച ചില പ്രധാന ആവശ്യങ്ങൾ പരിഗണിക്കപ്പെട്ടതും അതിനെത്തുടർന്നുണ്ടായ വിശകലനങ്ങളും ഈ സംഭവത്തിന്റെ ശ്രദ്ധേയത യാത്രയ്ക്ക് ശേഷവും നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ മനുഷ്യർക്കൊപ്പം എന്ന പ്രമേയത്തിൽ നടത്തിയ യാത്ര നടത്തിയ കാന്തപുരത്തിന്റെ നിമിഷപ്രിയ കേസിലെ അന്താരാഷ്ട്ര ഇടപെടലും ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് അജിത് ഡോവലിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ നടന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ നിമിഷ പ്രിയയുടെ മോചനം പോലുള്ള നയതന്ത്ര വിഷയങ്ങൾ ചർച്ചയായതും ഈ യാത്രയുടെ തുടർച്ചയായാണ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടത്.
:::::::::യാത്ര അവസാനിച്ച ശേഷം നടന്ന ഈ 'തുടർ ചർച്ചകളും' 'സ്വാധീനവും' (Impact and Aftermath) വിക്കിപീഡിയയുടെ WP:EVENT, WP:SUSTAINED എന്നീ നയങ്ങൾ പ്രകാരം സ്ഥിരമായ ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കാൻ പര്യാപ്തമാണ്. ഈ വിവരങ്ങൾ ലേഖനത്തിൽ പുതിയൊരു വിഭാഗമായി (Impact) ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ ഈ ലേഖനം വിക്കിപീഡിയയിൽ നിലനിൽക്കാൻ പൂർണ്ണ അർഹതയുണ്ട്. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 02:53, 17 മാർച്ച് 2026 (UTC)
::::::::::ഇതിനും റുട്ടീൻ കവറേജ് അല്ലാതെ മറ്റുള്ള അവലംബങ്ങളൊന്നുമില്ല. താൾ മായ്ക്കാവുന്നതാണ്. ഉള്ളടക്കം സംക്ഷിപ്തമായി [[അഖിലേന്ത്യാ സുന്നി ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ]] എന്ന താളിലേക്ക് ചേർക്കാവുന്നതാണ്. [[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 07:58, 17 മേയ് 2026 (UTC)
:::::::::::ഇർഷാദ്, താങ്കൾ ഉന്നയിക്കുന്ന "റുട്ടീൻ കവറേജ്" എന്ന വാദം ഈ ചർച്ചയിൽ നേരത്തെ തന്നെ വിശദമായി ഖണ്ഡിക്കപ്പെട്ടതാണ്. എന്നിട്ടും അതേ വാദം ആവർത്തിക്കുന്നത് ചർച്ചയെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നില്ല.
:::::::::::താഴെ പറയുന്ന കാര്യങ്ങൾ ഒരിക്കൽ കൂടി ശ്രദ്ധിക്കുക:
:::::::::::റുട്ടീൻ കവറേജ് ആണെന്ന വാദം തെറ്റാണ്: യാത്ര നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സമയത്തെ കവറേജ് മാത്രമല്ല ഇവിടെ ഉള്ളത്. യാത്ര അവസാനിച്ച ശേഷവും Times of India, manorama online, Kerala Kaumudi തുടങ്ങിയ മാധ്യമങ്ങൾ ഈ യാത്രയുടെ ഫലമായുണ്ടായ സംഭവവികാസങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് WP:SUSTAINED-ന്റെ നിർവ്വചനത്തിൽ വരുന്ന തുടർ കവറേജ് ആണ്, റുട്ടീൻ കവറേജ് അല്ല.
:::::::::::യാത്രയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള സ്വാധീനം (Aftermath): പ്രധാനമന്ത്രിയുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച, ഇ.കെ. വിഭാഗം സമസ്തയുടെ സമാന നിലപാട്, 2026 ബജറ്റിൽ ആവശ്യങ്ങളുടെ പരിഗണന — ഇവയൊന്നും ഒരു "റുട്ടീൻ" സംഘടനാ പരിപാടിയുടെ പരിണതഫലങ്ങളല്ല. ഇത് ലേഖനത്തിൽ അവലംബ സഹിതം ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.
:::::::::::ലയനം പ്രായോഗികമല്ല: അഖിലേന്ത്യാ സുന്നി ജംഇയ്യത്തുൽ ഉലമ താളിലേക്ക് ഇത് ലയിപ്പിക്കണമെന്ന നിർദ്ദേശം ഈ ചർച്ചയിൽ ആദ്യം മുതൽ ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടതാണ്. അതിനും മറുപടി നൽകിയിട്ടുണ്ട് — 14 ജില്ലകളിലൂടെ 16 ദിവസം നടന്ന, ദേശീയ ശ്രദ്ധ നേടിയ ഒരു സംഭവത്തിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ മറ്റൊരു ലേഖനത്തിൽ ചുരുക്കി ചേർക്കുന്നത് ആ ലേഖനത്തിന്റെ ഘടനയ്ക്ക് ദോഷകരമാകും.
:::::::::::ചർച്ച ഇപ്പോൾ ഒരു നിർണ്ണായക ഘട്ടത്തിലാണ്. പുതിയ വാദങ്ങളൊന്നും ഇർഷാദ് ഉന്നയിക്കാത്ത സ്ഥിതിക്ക്, ഈ ചർച്ചയിൽ പങ്കെടുത്ത കാര്യനിർവ്വാഹകർ ലഭ്യമായ അവലംബങ്ങൾ പരിശോധിച്ച് ഒരു അന്തിമ തീരുമാനം കൈക്കൊള്ളണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു. [[ഉപയോക്താവ്:Akbarali|<span style="color:green;font-size:13px;">അക്ബറലി</span>{Akbarali}]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Akbarali|സംവാദം]]) 18:32, 17 മേയ് 2026 (UTC)
:താഴെ കൊടുത്ത കാര്യങ്ങൾ തീരുമാനത്തിൽ പരിഗണിക്കേണ്ടതാണ്,
:*കേരള യാത്ര എന്നത് തന്നെ മുസ്ലിയാരുടെ റുട്ടീൻ പരിപാടിയാണ്. 1999-ലെ കേരള യാത്ര, 2012-ലെ കേരള യാത്ര എന്നിവ ഉദാഹരണം. ഇവ കൂടാതെ കർണ്ണാടക യാത്ര, ആസ്സാം യാത്ര, കാശ്മീർ യാത്ര എന്നിവയൊക്കെ വേറെയും. ഇവയിൽ നിന്നും 2026-ലെ യാത്രക്ക് പ്രത്യേകിച്ച് വ്യത്യാസമൊന്നുമില്ല. അതുകൊണ്ട് മുകളിൽ പറഞ്ഞ യാത്രകൾ ജാഥാ നായകന്റെ താളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ട പോലെ ഒരു വരിയിലോ മറ്റോ ചേർത്താൽ മതിയാകും.
:*യാത്ര നടന്ന ജനുവരിയിലല്ലാതെ കേരള യാത്രയെ പരാമർശിക്കുന്ന ശ്രദ്ധേയ അവലംബങ്ങളൊന്നും തന്നെ കാണുന്നില്ല. അങ്ങനെ ഉണ്ട് എന്ന് അക്ബർ പറയുന്ന അവലംബങ്ങൾ ഇവിടെ ലിസ്റ്റ് ചെയ്യാമോ? അവ ഇവിടെ പരിശോധിക്കാമല്ലോ.
:*രഥയാത്ര, ഭാരത് ജോഡോ യാത്ര എന്നിവയുമായൊന്നും ഇതിനെ ഒരുതരത്തിലും താരതമ്യം ചെയ്യാനാവില്ല. ഇന്ന് കേരള യാത്ര എന്ന് നെറ്റിൽ തെരഞ്ഞാൽ കിട്ടുക ഈ പരിപാടി നടന്ന ജനുവരിയിലെ വാർത്തകൾ മാത്രമാണ് എന്ന് കാണാം.
:*ബജറ്റ് വന്നപ്പോൾ അത് ഞങ്ങൾ ജാഥയിൽ ആവശ്യപ്പെട്ടതാണ് എന്ന് ജാഥാ ഉപനായകൻ അവകാശപ്പെട്ടതൊക്കെയാണ് ശ്രദ്ധേയതക്കായി ഉയർത്തുന്ന വാദം. ബജറ്റും ഈ ജാഥയും തമ്മിൽ ബന്ധപ്പെടുത്തുന്ന ഏതെങ്കിലും അവലംബമുണ്ടോ. സ്വയം അവകാശപ്പെട്ടത് വാർത്ത വന്നതല്ലാതെ.
:*ജാഥ നായകൻ പ്രധാനമന്ത്രിയെ പോയി കണ്ടത് ഈ യാത്രയുടെ ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കുന്ന കാര്യമല്ല. ജാഥയിൽ ഉന്നയിച്ച കാര്യങ്ങൾ അവർ പ്രധാനമന്ത്രിയെ ധരിപ്പിച്ചു എന്നത് വിക്കിപീഡിയയിൽ ശ്രദ്ധേയത കൈവരുത്തുന്ന കാര്യമല്ല.
:*കേരളത്തിലെ വലിയ ജില്ലകൾ വിഭജിക്കണമെന്നത് ഒരു പുതിയ വാദമല്ല. പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുന്നേ കേൾക്കുന്നതാണ്. അത് ജാഥയിൽ ഉന്നയിച്ചു, അത് മറ്റുള്ളവർ ഏറ്റുപിടിച്ചു എന്ന അവകാശവാദമൊന്നും ഇവിടെ ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കുന്ന കാര്യമല്ല. ഇ.കെ വിഭാഗം ഈ ആവശ്യം ഉന്നയിച്ചത് ജാഥയുടെ സ്വാധീനമാണെന്ന് ഏത് അവലംബത്തിലാണ് ഉള്ളത്?.
:*ലയനം ഇവിടെ ആവശ്യപ്പെടുന്നില്ല. ഈ താൾ മായ്ച്ച്, വിവരങ്ങൾ സംക്ഷിപ്തമായി ഒന്നോ രണ്ടോ വരികളിൽ മുസ്ലിയാരുടെ താളിൽ ചേർക്കാവുന്നതാണ്.
:*നിമിഷ പ്രിയ കേസും ഈ ജാഥയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന അവലംബം ഏതാണ്.
:ചുരുക്കത്തിൽ ജാഥയുടെ ശ്രദ്ധേയത തെളിയിക്കുന്ന ഒന്നും തന്നെ ഇല്ല. താൾ മായ്ക്കണമെന്ന് അഭിപ്രായം.--[[ഉപയോക്താവ്:Irshadpp|Irshadpp]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Irshadpp|സംവാദം]]) 08:12, 18 മേയ് 2026 (UTC)
jsifcily9ifwzbg4v85rgrw6xl6tob8
ഉപയോക്താവ്:Kasinath AR
2
667299
4619989
4619923
2026-05-17T19:59:14Z
Kasinath AR
217713
4619989
wikitext
text/x-wiki
'''<big><u>Kasinath</u> <u>AR</u></big>'''
Kasinath AR is a 10 std student (2025-26) who studied at Govt HSS Proruvazhy.In the 15th day of May 2026 he awarded Full A+ in SSLC 2026.
Father's name is Ajith Kumar G
Mother's name is Rakhi Radhakrishnan
Brother's name is Kalyan
<nowiki>##</nowiki> The Story of Kasinath AR: Innovation, Artistry, and Ambition From crafting record-breaking miniatures to leading a multi-national digital entity, **Kasinath AR** (known natively as **കാശിനാഥ്**, and warmly referred to as **Kasi**) represents a unique fusion of youthful curiosity, technical ingenuity, and creative artistry. Based in Edakkad, Kerala, India, Kasi has continuously broken boundaries, seamlessly balancing the academic responsibilities of a 10th-grade student at Govt.HSS.poruvazhy with the demands of an active software developer and entrepreneur. ## Early Milestones and Record-Breaking Precision Kasi’s journey has long been defined by patience, precision, and an eye for extreme detail. In May 2025, his ability to focus on micro-scale design earned him official recognition from the prestigious **India Book of Records**. He secured his place as an IBR Achiever by successfully creating an astonishingly miniature **0.8 cm paper boat**—a testament to the steady hands and sharp focus that would later define his approach to software architecture. ## The Tech Innovator & The JTSS++ Protocol As a developer, Kasi operates with a clear, disciplined philosophy: code should be efficient, responsive, and beautifully executed. To bring structure to his software builds, he established the proprietary **JTSS++** (and **3.JTSS++**) development protocol. Built specifically for the mobile-first era, the JTSS++ framework dictates that applications function seamlessly within a high-performance, single-page architecture. Every application launched under this standard greets users with an immersive introductory sequence or splash screen, delivering premium functionality while maintaining a lean codebase. To denote this signature standard of quality without overshadowing the software itself, his projects are marked with the elegant identifier badge: **"Enhanced by JTSS++"**. Under his forward-thinking leadership, his enterprises were consolidated and rebranded in March 2026 under the global banner **KINTL** (formerly *Kasinath International*), serving as the launchpad for his digital products. ### Key Digital Ecosystems & Projects * **COSMIC O.E.I.P (Official Earth Imaging Project):** A highly sophisticated 3D space environment and earth imaging visualizer utilizing Three.js, reflecting his fascination with space tracking and computer graphics. * **KasiIDLE:** A custom-built, dedicated integrated development environment (IDE) tailored for Python programming. * **SHE PARK Online:** A sleek, fully mobile-responsive e-commerce platform engineered with dynamic frontend design and robust administrative panels. * **KImaginai & Kasinath Sign Studio:** Creative applications designed to harness the power of digital generation and specialized design layouts. ## A Polymath’s Palette: Media, Sports, and Culinary Art Beyond the compiler, Kasi's lifestyle is a vibrant mix of cutting-edge technology, athletic passion, and physical artistry. * **Advanced Generative AI:** Kasi is an avid power-user of next-generation multimedia tools. He consistently pushes the limits of modern AI architectures—including Grok 2, Gemini Pro, Veo 3, and AKOOL—to experiment with advanced video editing, complex face-swapping, and synthetic media creation. * **3D Graphics & Voxel Design:** His digital creativity extends into the realm of spatial mathematics, where he designs immersive 360-degree virtual environments and intricate voxel-based graphics. * **Professional Cake Artistry:** Balancing the digital world with a tangible, tactile craft, Kasi is a highly skilled cake decorator. His portfolio features stunning, intricate floral piping and elaborate, theme-based character decorations handcrafted for celebratory milestones. * **Sports Enthusiast:** When stepping away from his projects, Kasi is a dedicated follower of Indian cricket, closely tracking the milestones of hometown heroes like Sanju Samson. He also channels his love for the sport into competitive sports simulation mechanics, frequently managing tactical formations in *EA Sports FC Mobile*. ## Looking Forward Driven by a relentless pursuit of excellence and a unique ability to bridge the gap between technical logic and visual art, Kasinath AR continues to redefine what a modern student-entrepreneur can achieve. Backed by the structural discipline of KINTL and armed with the JTSS++ protocol, Kasi remains focused on building digital experiences that are smart, efficient, and universally accessible.
phs1n7m33isg649q9lzyq5re0d42jaq
കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 14
100
667303
4619966
4619858
2026-05-17T14:00:56Z
Aby John Vannilam
13754
ചെറിയ തിരുത്തൽ
4619966
wikitext
text/x-wiki
=== 2026 മെയ് 14 വ്യാഴാഴ്ച ===
'''1201 മേടം 31'''
ലോകം
* [[ഇറാൻ|ഇറാനുമായുള്ള]] യുദ്ധം തുടരുന്നതിനിടെ താൻ [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ്]] (യുഎഇ) സന്ദർശിച്ചതായും പ്രസിഡന്റ് ഷെയ്ഖ് മുഹമ്മദ് ബിൻ സായിദുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയതായും [[ഇസ്രയേൽ|ഇസ്രായേൽ]] പ്രധാനമന്ത്രി [[ബന്യമിൻ നെതന്യാഹു|ബന്യാമിൻ നെതന്യാഹു]] വെളിപ്പെടുത്തി. സന്ദർശനം സംബന്ധിച്ച വാർത്തകൾ അടിസ്ഥാനരഹിതമാണെന്ന് യുഎഇ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു. ഇസ്രായേലുമായുള്ള യുഎഇയുടെ സഹകരണം ക്ഷമിക്കാനാവാത്ത കുറ്റമാണെന്നും ഇതിന് മറുപടി നൽകേണ്ടി വരുമെന്നും ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി [[അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി]] മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഇറാന്റെ മിസൈൽ-ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ യു.എ.ഇ.യെ സഹായിക്കാൻ ഇസ്രായേൽ തങ്ങളുടെ ഐറൺ ഡോം വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനം അവിടെ വിന്യസിച്ചതായി ഇസ്രായേലിലെ യു.എസ്. അംബാസഡർ മൈക്ക് ഹക്കബി സ്ഥിരീകരിച്ചു.
*[[ഇസ്രയേൽ]] സൈനിക തടങ്കലിൽ [[പലസ്തീൻ (രാജ്യം)|പലസ്തീൻ]] തടവുകാർക്കെതിരെ ലൈംഗികാതിക്രമം നടന്നുവെന്ന ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിൽ [[ദ് ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്|ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിനും]] ലേഖനമെഴുതിയ നിക്കോളാസ് ക്രസ്റ്റോഫ് എന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകനുമെതിരെ ഇസ്രയേൽ സർക്കാർ മാനനഷ്ടത്തിന് കേസ് നൽകാനൊരുങ്ങുന്നുവെന്ന് ദി ഗാർഡിയൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഇസ്രയേൽ സൈനിക തടങ്കലിൽ പലസ്തീൻ സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും കുട്ടികളും ബലാത്സംഗം ചെയ്യപ്പെടുകയും ലൈംഗികമായി ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന ആരോപണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നതായിരുന്നു ലേഖനം. <ref>ഇസ്രയേൽ സൈനികരെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുന്ന ലേഖനം; ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിനെതിരെ കേസ് നൽകുമെന്ന് നെതന്യാഹു. - ദേശാഭിമാനി [https://www.deshabhimani.com/News/world/israel-to-sue-new-york-times-over-sexual-assault-of-palestinian-prisoners-66080 2026 മെയ് 15, രാവിലെ 07:59]
</ref>
*ഇറാഖിലെ ഏറ്റവും വലിയ പാർലമെന്ററി സഖ്യമായ [[കോർഡിനേഷൻ ഫ്രെയിംവർക്ക്|കോർഡിനേഷൻ ഫ്രെയിംവർക്കിന്റെ]] (Coordination Framework അതായത് ഏകോപന ചട്ടക്കൂട്) സമവായ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി നിയുക്തലായ പ്രമുഖ വ്യവസായി [[അലി ഫാലിഹ് കാദിം അൽ-സൈദി]] (Ali Falih Kadhim al-Zaidi) 2026 മെയ് 14-ന് ഇറാഖ് പ്രധാനമന്ത്രിയായി ഔദ്യോഗികമായി അധികാരമേറ്റു.
ഇന്ത്യ
*ഊർജ പ്രതിസന്ധിയെ തുടർന്ന് ഡൽഹിയിൽ രണ്ട് ദിവസം വർക്ക് ഫ്രം ഹോം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ആഴ്ചയിൽ രണ്ടുദിവസം സർക്കാർ ഓഫീസുകൾക്ക് വർക്ക് ഫ്രം ഹോം ആയിരിക്കുമെന്നും വാഹനങ്ങളുടെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കണമെന്നും [[ഡെൽഹി|ഡൽഹി]] മുഖ്യമന്ത്രി [[രേഖാ ഗുപ്ത]] അറിയിച്ചു. സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയും വിഭവങ്ങളുടെ മികച്ച ഉപയോഗവും ലക്ഷ്യമിട്ട് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി അടുത്തിടെ നടത്തിയ അഭ്യർഥനയെ തുടർന്നാണ് ഈ തീരുമാനം.
*[[ഡൽഹി മദ്യനയക്കേസ്|ഡൽഹി മദ്യനയക്കേസിൽ]] സിബിഐ അപ്പീൽ പരിഗണിക്കുന്നതിൽ നിന്നും ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജി [[സ്വർണകാന്ത ശർമ|സ്വർണകാന്ത ശർമ]] പിന്മാറി.
*മൂന്ന് ക്രൈസ്തവ നേതാക്കളെയടക്കം കൊലപ്പെടുത്തിയതിന് പിന്നാലെ മണിപ്പുരിൽ സംഘർഷാവസ്ഥ വീണ്ടും രൂക്ഷമാകുന്നു. കുക്കി- സോ, നാഗ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ച ഹർത്താലിൽ മണിപ്പുരിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ജനജീവിതം തടസ്സപ്പെട്ടു.
*മണിപ്പൂരിലെ കാങ്പോക്പി, സേനാപതി ജില്ലകളിൽ സായുധ ഗ്രൂപ്പുകൾ ബന്ദികളാക്കിയ 28 പേരെ മോചിപ്പിച്ചു. കുക്കി, നാഗ വിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ടവരാണ് മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. കഴിഞ്ഞ ബുധനാഴ്ച കാങ്പോക്പിയിൽ മൂന്ന് സഭാനേതാക്കൾ യാത്രാ മധ്യേ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു. തുടർന്നുള്ള സംഘർഷങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് ഇവരെ ബന്ദികളാക്കി കൊണ്ടുപോയത്. മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടവരിൽ കൊൻസാഖുൽ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ള 12 നാഗാ സ്ത്രീകളും, സേനാപതി ജില്ലയിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ട 14 കുക്കി വിഭാഗക്കാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. കുക്കി വിഭാഗത്തിലെ 4 പുരുഷന്മാർ, 10 സ്ത്രീകൾ എന്നിങ്ങനെയാണ് ബന്ദികളാക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഡോൺ ബോസ്കോയിലെ രണ്ട് സലേഷ്യൻ ബ്രദർമാരെയും സായുധ സംഘങ്ങൾ വെവ്വേറെ സ്ഥലങ്ങളിൽ വെച്ച് മോചിപ്പിച്ചു.
*ടിവികെ സർക്കാരിന് അനുകൂലമായി വോട്ട് ചെയ്യാൻ നൽകിയ വിപ്പ് ലംഘിച്ചതിന് [[ഓൾ ഇന്ത്യ അണ്ണാ ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം|എ.ഐ.എ.ഡി.എം.കെ]]. ജനറൽ സെക്രട്ടറി [[എടപ്പാടി പളനിസ്വാമി]] ഉൾപ്പെടെ 22 എംഎൽമാരെയും അയോഗ്യരാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് സ്പീക്കറെ കണ്ടതായി [[സി.വി. ഷൺമുഖം]], [[എസ്.പി. വേലുമണി]] എന്നിവർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന എ.ഐ.എ.ഡി.എം.കെ. വിഭാഗം നിയോഗിച്ച വിപ്പ് സി. വിജയഭാസ്കർ പറഞ്ഞു. പരാജയകാരണങ്ങൾ ചർച്ചചെയ്യാൻ പളനിസ്വാമി പാർടി ജനറൽ കൗൺസിൽ വിളിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു.<ref>എഐഎഡിഎംകെയിലെ ഭിന്നത രൂക്ഷം. ഭൂരിപക്ഷം എംഎൽഎമാരും തങ്ങൾക്കൊപ്പമാണെന്ന് സി വി ഷൺമുഖം, എസ് പി വേലുമണി എന്നിവർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന വിഭാഗം അവകാശപ്പെട്ടു.- ദേശാഭിമാനി [https://www.deshabhimani.com/News/national/aiadmk--70899 2026 മെയ് 15, പുലർച്ചെ 12:00]</ref>
കേരളം
*[[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരള സംസ്ഥാന മുഖ്യമന്ത്രിയായി]] [[വി.ഡി. സതീശൻ|'''വി.ഡി. സതീശനെ''']] കേരളത്തിന്റെ ചുമതലയുള്ള [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (ഐ)]] ജനറൽ സെക്രട്ടറി [[ദീപാ ദാസ്മുൻഷി|ദീപാദാസ് മുൻഷി]] ഡൽഹിയിൽ വാർത്താസമ്മേളനം നടത്തി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
*പുതിയ കേരള മന്ത്രിസഭ മെയ് 18-ന് സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അധികാരമേൽക്കും
*സിപിഐ- എം നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവായി സിപിഐ എം സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനെ]] ഐകകണ്ഠേന തിരഞ്ഞെടുത്തതായി സെക്രട്ടറി [[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ|എം വി ഗോവിന്ദൻ]] വാർത്താകുറിപ്പിൽ അറിയിച്ചു.
* ചരമം: തൃശ്ശൂരിലെ നിലച്ചുപോയ [[എക്സ്പ്രസ് (മലയാളപത്രം)|എക്സ്പ്രസ്]] ദിനപത്രത്തിന്റെ മുഖ്യപത്രാധിപരായിരുന്ന കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ (87) അന്തരിച്ചു.
{{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 14}}
-------
<!-- ലോകം
ഇന്ത്യ
കേരളം
-->
fziq3d7yzoa2bqyi4l3x9km4n57ffbp
4619980
4619966
2026-05-17T17:30:36Z
Aby John Vannilam
13754
ചെറിയ തിരുത്തൽ
4619980
wikitext
text/x-wiki
=== 2026 മെയ് 14 വ്യാഴാഴ്ച ===
'''1201 മേടം 31'''
ലോകം
* [[ഇറാൻ|ഇറാനുമായുള്ള]] യുദ്ധം തുടരുന്നതിനിടെ താൻ [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ|യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ്]] (യുഎഇ) സന്ദർശിച്ചതായും പ്രസിഡന്റ് ഷെയ്ഖ് മുഹമ്മദ് ബിൻ സായിദുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയതായും [[ഇസ്രയേൽ|ഇസ്രായേൽ]] പ്രധാനമന്ത്രി [[ബന്യമിൻ നെതന്യാഹു|ബന്യാമിൻ നെതന്യാഹു]] വെളിപ്പെടുത്തി. സന്ദർശനം സംബന്ധിച്ച വാർത്തകൾ അടിസ്ഥാനരഹിതമാണെന്ന് യുഎഇ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു. ഇസ്രായേലുമായുള്ള യുഎഇയുടെ സഹകരണം ക്ഷമിക്കാനാവാത്ത കുറ്റമാണെന്നും ഇതിന് മറുപടി നൽകേണ്ടി വരുമെന്നും ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി [[അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി]] മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഇറാന്റെ മിസൈൽ-ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ യു.എ.ഇ.യെ സഹായിക്കാൻ ഇസ്രായേൽ തങ്ങളുടെ ഐറൺ ഡോം വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനം അവിടെ വിന്യസിച്ചതായി ഇസ്രായേലിലെ യു.എസ്. അംബാസഡർ മൈക്ക് ഹക്കബി സ്ഥിരീകരിച്ചു.
*[[ഇസ്രയേൽ]] സൈനിക തടങ്കലിൽ [[പലസ്തീൻ (രാജ്യം)|പലസ്തീൻ]] തടവുകാർക്കെതിരെ ലൈംഗികാതിക്രമം നടന്നുവെന്ന ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചതിൽ [[ദ് ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്|ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിനും]] ലേഖനമെഴുതിയ നിക്കോളാസ് ക്രസ്റ്റോഫ് എന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകനുമെതിരെ ഇസ്രയേൽ സർക്കാർ മാനനഷ്ടത്തിന് കേസ് നൽകാനൊരുങ്ങുന്നുവെന്ന് ദി ഗാർഡിയൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. ഇസ്രയേൽ സൈനിക തടങ്കലിൽ പലസ്തീൻ സ്ത്രീകളും പുരുഷന്മാരും കുട്ടികളും ബലാത്സംഗം ചെയ്യപ്പെടുകയും ലൈംഗികമായി ദുരുപയോഗം ചെയ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന ആരോപണങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നതായിരുന്നു ലേഖനം. <ref>ഇസ്രയേൽ സൈനികരെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുന്ന ലേഖനം; ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിനെതിരെ കേസ് നൽകുമെന്ന് നെതന്യാഹു. - ദേശാഭിമാനി [https://www.deshabhimani.com/News/world/israel-to-sue-new-york-times-over-sexual-assault-of-palestinian-prisoners-66080 2026 മെയ് 15, രാവിലെ 07:59]
</ref>
*ഇറാഖിലെ ഏറ്റവും വലിയ പാർലമെന്ററി സഖ്യമായ [[കോർഡിനേഷൻ ഫ്രെയിംവർക്ക്|കോർഡിനേഷൻ ഫ്രെയിംവർക്കിന്റെ]] (Coordination Framework അതായത് ഏകോപന ചട്ടക്കൂട്) സമവായ സ്ഥാനാർത്ഥിയായി നിയുക്തലായ പ്രമുഖ വ്യവസായി [[അലി ഫാലിഹ് കാദിം അൽ-സൈദി]] (Ali Falih Kadhim al-Zaidi) 2026 മെയ് 14-ന് ഇറാഖ് പ്രധാനമന്ത്രിയായി ഔദ്യോഗികമായി അധികാരമേറ്റു.
ഇന്ത്യ
*ഊർജ പ്രതിസന്ധിയെ തുടർന്ന് ഡൽഹിയിൽ രണ്ട് ദിവസം വർക്ക് ഫ്രം ഹോം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ആഴ്ചയിൽ രണ്ടുദിവസം സർക്കാർ ഓഫീസുകൾക്ക് വർക്ക് ഫ്രം ഹോം ആയിരിക്കുമെന്നും വാഹനങ്ങളുടെ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കണമെന്നും [[ഡെൽഹി|ഡൽഹി]] മുഖ്യമന്ത്രി [[രേഖാ ഗുപ്ത]] അറിയിച്ചു. സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയും വിഭവങ്ങളുടെ മികച്ച ഉപയോഗവും ലക്ഷ്യമിട്ട് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി അടുത്തിടെ നടത്തിയ അഭ്യർഥനയെ തുടർന്നാണ് ഈ തീരുമാനം.
*[[ഡൽഹി മദ്യനയക്കേസ്|ഡൽഹി മദ്യനയക്കേസിൽ]] സിബിഐ അപ്പീൽ പരിഗണിക്കുന്നതിൽ നിന്നും ഡൽഹി ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജി [[സ്വർണകാന്ത ശർമ|സ്വർണകാന്ത ശർമ]] പിന്മാറി.
*മൂന്ന് ക്രൈസ്തവ നേതാക്കളെയടക്കം കൊലപ്പെടുത്തിയതിന് പിന്നാലെ മണിപ്പുരിൽ സംഘർഷാവസ്ഥ വീണ്ടും രൂക്ഷമാകുന്നു. കുക്കി- സോ, നാഗ വിഭാഗങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ച ഹർത്താലിൽ മണിപ്പുരിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ജനജീവിതം തടസ്സപ്പെട്ടു.
*മണിപ്പൂരിലെ കാങ്പോക്പി, സേനാപതി ജില്ലകളിൽ സായുധ ഗ്രൂപ്പുകൾ ബന്ദികളാക്കിയ 28 പേരെ മോചിപ്പിച്ചു. കുക്കി, നാഗ വിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ടവരാണ് മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. കഴിഞ്ഞ ബുധനാഴ്ച കാങ്പോക്പിയിൽ മൂന്ന് സഭാനേതാക്കൾ യാത്രാ മധ്യേ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു. തുടർന്നുള്ള സംഘർഷങ്ങളുടെ ഭാഗമായാണ് ഇവരെ ബന്ദികളാക്കി കൊണ്ടുപോയത്. മോചിപ്പിക്കപ്പെട്ടവരിൽ കൊൻസാഖുൽ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ള 12 നാഗാ സ്ത്രീകളും, സേനാപതി ജില്ലയിൽ തടവിലാക്കപ്പെട്ട 14 കുക്കി വിഭാഗക്കാരും ഉൾപ്പെടുന്നു. കുക്കി വിഭാഗത്തിലെ 4 പുരുഷന്മാർ, 10 സ്ത്രീകൾ എന്നിങ്ങനെയാണ് ബന്ദികളാക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. ഡോൺ ബോസ്കോയിലെ രണ്ട് സലേഷ്യൻ ബ്രദർമാരെയും സായുധ സംഘങ്ങൾ വെവ്വേറെ സ്ഥലങ്ങളിൽ വെച്ച് മോചിപ്പിച്ചു.
*ടിവികെ സർക്കാരിന് അനുകൂലമായി വോട്ട് ചെയ്യാൻ നൽകിയ വിപ്പ് ലംഘിച്ചതിന് [[ഓൾ ഇന്ത്യ അണ്ണാ ദ്രാവിഡ മുന്നേറ്റ കഴകം|എ.ഐ.എ.ഡി.എം.കെ]]. ജനറൽ സെക്രട്ടറി [[എടപ്പാടി പളനിസ്വാമി]] ഉൾപ്പെടെ 22 എംഎൽമാരെയും അയോഗ്യരാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് സ്പീക്കറെ കണ്ടതായി [[സി.വി. ഷൺമുഖം]], [[എസ്.പി. വേലുമണി]] എന്നിവർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന എ.ഐ.എ.ഡി.എം.കെ. വിഭാഗം നിയോഗിച്ച വിപ്പ് സി. വിജയഭാസ്കർ പറഞ്ഞു. പരാജയകാരണങ്ങൾ ചർച്ചചെയ്യാൻ പളനിസ്വാമി പാർടി ജനറൽ കൗൺസിൽ വിളിക്കണമെന്നും ആവശ്യപ്പെട്ടു.<ref>എഐഎഡിഎംകെയിലെ ഭിന്നത രൂക്ഷം. ഭൂരിപക്ഷം എംഎൽഎമാരും തങ്ങൾക്കൊപ്പമാണെന്ന് സി വി ഷൺമുഖം, എസ് പി വേലുമണി എന്നിവർ നേതൃത്വം നൽകുന്ന വിഭാഗം അവകാശപ്പെട്ടു.- ദേശാഭിമാനി [https://www.deshabhimani.com/News/national/aiadmk--70899 2026 മെയ് 15, പുലർച്ചെ 12:00]</ref>
*നിലവിൽ നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന [[കാനേഷുമാരി|സെൻസസ്]] ഭവന വിവര ശേഖരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ (Census House Listing) കണക്കിലെടുത്ത് [[ഇന്ത്യൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ|തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ]] തീവ്ര വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കലിന്റെ (SIR) മൂന്നാം ഘട്ട സമയക്രമം നിശ്ചയിച്ചു. 16 സംസ്ഥാനങ്ങളിലും 3 കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളിലും വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലായി [[തീവ്ര വോട്ടർ പട്ടികാ പരിഷ്കരണം|തീവ്ര വോട്ടർ പട്ടിക പരിഷ്കരണം]] നടപ്പിലാക്കാൻ കേന്ദ്ര തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ നിർദ്ദേശം നൽകി.<ref>വോട്ടർ പട്ടിക പുതുക്കൽ - മൂന്നാം ഘട്ടം-
ഗവൺമെന്റ് ഓഫ് ഇന്ത്യ ''പ്രസ് ഇൻഫർമേഷൻ ബ്യൂറോ'' [https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2261130®=24&lang=15 2026 മെയ് 14 ഉച്ചയ്ക്ക് 2:19] </ref>
കേരളം
*[[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരള സംസ്ഥാന മുഖ്യമന്ത്രിയായി]] [[വി.ഡി. സതീശൻ|'''വി.ഡി. സതീശനെ''']] കേരളത്തിന്റെ ചുമതലയുള്ള [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (ഐ)]] ജനറൽ സെക്രട്ടറി [[ദീപാ ദാസ്മുൻഷി|ദീപാദാസ് മുൻഷി]] ഡൽഹിയിൽ വാർത്താസമ്മേളനം നടത്തി പ്രഖ്യാപിച്ചു.
*പുതിയ കേരള മന്ത്രിസഭ മെയ് 18-ന് സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അധികാരമേൽക്കും
*സിപിഐ- എം നിയമസഭാ കക്ഷി നേതാവായി സിപിഐ എം സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനെ]] ഐകകണ്ഠേന തിരഞ്ഞെടുത്തതായി സെക്രട്ടറി [[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ|എം വി ഗോവിന്ദൻ]] വാർത്താകുറിപ്പിൽ അറിയിച്ചു.
* ചരമം: തൃശ്ശൂരിലെ നിലച്ചുപോയ [[എക്സ്പ്രസ് (മലയാളപത്രം)|എക്സ്പ്രസ്]] ദിനപത്രത്തിന്റെ മുഖ്യപത്രാധിപരായിരുന്ന കെ. ബാലകൃഷ്ണൻ (87) അന്തരിച്ചു.
{{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 14}}
-------
<!-- ലോകം
ഇന്ത്യ
കേരളം
-->
lve04qqefm4hfgwp547qd01g2ifztu8
കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 16
100
667337
4619985
4619835
2026-05-17T18:08:28Z
Aby John Vannilam
13754
ചെറിയ തിരുത്തൽ
4619985
wikitext
text/x-wiki
=== 2026 മെയ് 16 ശനിയാഴ്ച ===
'''1201 ഇടവം 02'''
*റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ളാഡിമിർ പുടിൻ മെയ് 19 മുതൽ 20 വരെ ചൈന സന്ദർശിക്കും
*[[ലെബനാൻ|ലെബാനോനിൽ]] ഇസ്രായേൽ ആക്രമണം, മൂന്ന് പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു
*[[ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ|ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോയിലെ]] (DRC പഴയ സയർ രാജ്യം) ഇറ്റൂരി പ്രവിശ്യയിൽ എബോള വൈറസ് ബാധിച്ച് 80-ലധികം പേർ മരിച്ചതായി ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ സ്ഥിരീകരിച്ചു. രോഗവ്യാപനം അതിരൂക്ഷമായ സാഹചര്യത്തിൽ, രോഗം മറ്റ് അയൽരാജ്യങ്ങളിലേക്കും (ഉഗാണ്ട, ദക്ഷിണ സുഡാൻ) പടരാനുള്ള സാധ്യത കണക്കിലെടുത്ത് [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന|ലോകാരോഗ്യ സംഘടന]] (WHO) ആഗോള ആരോഗ്യ അടിയന്തരാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ആഫ്രിക്കൻ സി.ഡി.സിയുടെ (Africa CDC) നേതൃത്വത്തിൽ പ്രതിരോധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഊർജ്ജിതമാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇത്തവണ കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നത് വളരെ വേഗത്തിൽ പടരുന്നതും അപൂർവ്വവുമായ 'ബുണ്ടിബുഗ്യോ' (Bundibugyo) എന്ന വൈറസ് വകഭേദമാണ്. ഈ പ്രത്യേക വകഭേദത്തിന് നിലവിൽ അംഗീകൃത വാക്സിനോ ഫലപ്രദമായ പ്രത്യേക ചികിത്സയോ ലഭ്യമല്ല.
*പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ കടത്തിക്കൊണ്ടുപോയ പതിനൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[ചോഴസാമ്രാജ്യം|ചോള രാജവംശത്തിലെ]] ചേപ്പേടുകൾ (ചെമ്പുതകിടുകൾ) [[നെതർലന്റ്സ്|നെതർലാൻഡ്സ്]] ഇന്ത്യക്ക് കൈമാറി. ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്രമോദിയുടെ യൂറോപ്യൻ സന്ദർശനത്തിനിടയിലാണ് ചെമ്പ് തകിടുകൾ ഇന്ത്യക്ക് തിരികെ നൽകിയത്.
{{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 16}}
-------
<!-- ലോകം
ഇന്ത്യ
കേരളം
-->
jn2w47kaqwe44y049m57ztuigkj9nsy
Short biography
0
667342
4619988
4619851
2026-05-17T19:53:21Z
Kasinath AR
217713
4619988
wikitext
text/x-wiki
She PARK Designs Chakkuvally
She PARK Designs Chakkuvally is a ladies boutique in Chakkuvally.Established in 2017 November 30 .With new trending collections like co-ord Set, kurthis.etc
Phone no:9947142509
Official website: www.sheparkonline.in[https://www.sheparkonline.in/ Click here]
dff1l7rxnoli5r7kdse2jvdz0dmdrwa
4619990
4619988
2026-05-17T20:00:11Z
Kasinath AR
217713
4619990
wikitext
text/x-wiki
[[She PARK Designs Chakkuvally]]
She PARK Designs Chakkuvally is a ladies boutique in Chakkuvally.Established in 2017 November 30 .With new trending collections like co-ord Set, kurthis.etc
Phone no:9947142509
Official website: www.sheparkonline.in[https://www.sheparkonline.in/ Click here]
gqpz8y6z88j3udq7p4n2ox7lxjtw8cc
4619991
4619990
2026-05-17T20:01:40Z
Kasinath AR
217713
താൾ ശൂന്യമാക്കി
4619991
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 17
100
667346
4619982
2026-05-17T17:50:36Z
Aby John Vannilam
13754
പുതിയത്
4619982
wikitext
text/x-wiki
=== 2026 മെയ് 17 ഞായറാഴ്ച ===
'''1201 ഇടവം 03'''
ലോകം
*[[ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി]] [[നരേന്ദ്ര മോദി]] 2026 മെയ് 16-17 തീയതികളിൽ [[നെതർലന്റ്സ്|നെതർലാൻഡ്സ്]] പ്രധാനമന്ത്രി [[റോബ് യെറ്റൻ|റോബ് യെറ്റന്റെ]] ക്ഷണപ്രകാരം, നെതർലാൻഡ്സിൽ ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനം നടത്തി. പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയുടെ രണ്ടാമത്തെ നെതർലാൻഡ്സ് സന്ദർശനമാണിത്.
*2026 മെയ് 17ന് [[ഗോഥെൻബർഗ്]] വിമാനത്താവളത്തിൽ [[സ്വീഡൻ|സ്വീഡിഷ്]] പ്രധാനമന്ത്രി ഉൾഫ് ക്രിസ്റ്റേഴ്സൺ [[ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി]] [[നരേന്ദ്ര മോദി|നരേന്ദ്ര മോദിയെ]] സ്വീകരിച്ചു. ഏഴ് വർഷത്തിനു ശേഷമാണ് മോദി സ്വീഡനിലെത്തുന്നത് . 2018 ൽ ആദ്യത്തെ ഇന്ത്യ-നോർഡിക് ഉച്ചകോടി നടന്നപ്പോഴാണ് മോദി സ്വീഡൻ സന്ദർശിച്ചത്.
{{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 17}}
-------
<!-- ലോകം
ഇന്ത്യ
കേരളം
-->
hfvi4gqox7y42zgve3jiv1n19fyst57
പ്രമാണം:Arayanangalude veedu movie video ca.jpg
6
667347
4620028
2026-05-18T05:51:47Z
Sreehari lijinas
209493
അരയനങ്ങളുടെ വീട് വിഡിയോ സിഡി പുറംചട്ട
4620028
wikitext
text/x-wiki
== ചുരുക്കം ==
അരയനങ്ങളുടെ വീട് വിഡിയോ സിഡി പുറംചട്ട
== അനുമതി ==
{{Non-free video cover}}
lihrlci66kdeckmi50se4baduxua0cq
കറുപ്പ് (ചലച്ചിത്രം)
0
667348
4620045
2026-05-18T07:56:58Z
Sreehari lijinas
209493
Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1354774521|Karuppu (film)]]"
4620045
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| image = Karuppu film poster.jpg
| caption = Theatrical release poster
| director = [[RJ Balaji]]
| producer = [[S. R. Prabhu]]<br />S. R. Prakash Babu
| writer = RJ Balaji<br />[[Rathna Kumar]]<br />Ashwin Ravichandran<br />Rahul Raj<br />T. S. Gopi Krishnan<br />Karan Aravind Kumar
| starring = {{Plainlist|
* [[Suriya]]
* [[Trisha Krishnan]]
* RJ Balaji
}}
| music = [[Sai Abhyankkar]]
| cinematography = [[G. K. Vishnu]]
| editing = R. Kalaivanan
| studio = [[Dream Warrior Pictures]]
| distributor = {{Plainlist|
* [[Pen Studios]] {{small|(North India)}}
}}
| released = {{Film date|df=yes|2026|5|15}}
| runtime = 152 minutes<ref>{{Cite web |title=Karuppu |url=https://www.cbfcindia.gov.in/cbfcAdmin/search-result.php?recid=MDMwMzA1MDUyMDI2MDAwMTQ= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260507072328/https://www.cbfcindia.gov.in/cbfcAdmin/search-result.php?recid=MDMwMzA1MDUyMDI2MDAwMTQ= |archive-date=7 May 2026 |access-date=7 May 2026 |website=[[Central Board of Film Certification]] |language=en}}</ref>
| country = India
| language = Tamil
| budget = {{estimation}} {{INR}}130–140 crore<ref>{{Cite web |title=Karuppu's Box Office Performance on Opening Day Morning: Enjoying a Strong Start, Surpassing Dhanush’s ''Kara'' with Over 20% Occupancy |url=https://www.zoomtventertainment.com/bollywood/karuppu-indian-box-office-morning-occupancy-article-154325772 |website=[[Zoom (Indian TV channel)|Zoom]] |date=15 May 2026}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 May 2026 |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/karuppu-piracy-producer-140-crore-suriya-trisha-krishnan-film-screened-by-mistake-in-mumbai-pune-varanasi-101778763460774.html |title=Karuppu producer worries about piracy after ₹140 crore Suriya, Trisha Krishnan film screened by ‘mistake’ in North India |website=[[Hindustan Times]]}}</ref>
| gross = {{estimation}} {{INR}}120 crore<small> (3 days)</small>{{efn|As of 17 May 2026.<ref>{{Cite web |title=Karuppu box office day 3: Suriya's action drama sees massive revenue increase on weekend, nears Rs 70 crore |url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2026/May/18/karuppu-box-office-day-3-suriyas-action-drama-sees-massive-revenue-increase-on-weekend-nears-rs-70-crore |website=[[Cinema Express]] |date=18 May 2026}}</ref>}}
}}
<references />
രത്ന കുമാർ, അശ്വിൻ രവിചന്ദ്രൻ, രാഹുൽ രാജ്, ടി. എസ്. ഗോപി കൃഷ്ണൻ, കരൺ അരവിന്ദ് കുമാർ എന്നിവരുമായി ചേർന്ന് തിരക്കഥയെഴുതിയ ആർജെ ബാലാജി സംവിധാനം ചെയ്ത 2026 ലെ ഇന്ത്യൻ [[തമിഴ്]] ഭാഷാ ഫാന്റസി ആക്ഷൻ ഡ്രാമ ചിത്രമാണ് '''''കറുപ്പ്'''''.{{Efn|Also a reference to [[Karuppuswamy]].}} ഡ്രീം വാരിയർ പിക്ചേഴ്സ് നിർമ്മിച്ച ഈ ചിത്രത്തിൽ [[സൂര്യ]], [[തൃഷ കൃഷ്ണൻ]], ബാലാജി എന്നിവർക്കൊപ്പം [[ഇന്ദ്രൻസ്]], നാട്ടി സുബ്രഹ്മണ്യം, [[സ്വാസിക]], [[ശിവദ നായർ|ശിവദ]], സുപ്രിത് റെഡ്ഡി എന്നിവരും അഭിനയിക്കുന്നു.
അടുത്ത മാസം [[പൊള്ളാച്ചി]] ആരംഭിച്ച പ്രധാന ഫോട്ടോഗ്രാഫി 2026 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ പൂർത്തിയായി. 2025 ജൂണിലാണ് ഔദ്യോഗിക നാമം പ്രഖ്യാപിച്ചത്. സായ് അഭ്യങ്കർ സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്ന ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം ജി. കെ. വിഷ്ണു, എഡിറ്റിംഗ് ചെയ്തത് കാലൈനവൻ
2026 മെയ് 15 ന് ലോകമെമ്പാടും പുറത്തിറങ്ങുകയും നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്ര പ്രതി''കരണം കറുപ്പ്'' നേടുകയും ചെയ്തു.2026-ൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ തമിഴ് ചിത്രമായും 2026-ലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വരുമാനം നേടിയ എട്ട് ഇന്ത്യൻ ചിത്രമായും ഇത് മാറി.
sd72enne5pyyk0sxrbt3lryhu06eeri
4620046
4620045
2026-05-18T08:01:12Z
Sreehari lijinas
209493
4620046
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| image = Karuppu film poster.jpg
| caption = സിനിമാ പോസ്റ്റർ
| director = [[RJ Balaji]]
| producer = [[S. R. Prabhu]]<br />S. R. Prakash Babu
| writer = RJ Balaji<br />[[Rathna Kumar]]<br />Ashwin Ravichandran<br />Rahul Raj<br />T. S. Gopi Krishnan<br />Karan Aravind Kumar
| starring = {{Plainlist|
* [[Suriya]]
* [[Trisha Krishnan]]
* RJ Balaji
}}
| music = [[Sai Abhyankkar]]
| cinematography = [[G. K. Vishnu]]
| editing = R. Kalaivanan
| studio = [[Dream Warrior Pictures]]
| distributor = {{Plainlist|
* [[Pen Studios]] {{small|(North India)}}
}}
| released = {{Film date|df=yes|2026|5|15}}
| runtime = 152 minutes<ref>{{Cite web |title=Karuppu |url=https://www.cbfcindia.gov.in/cbfcAdmin/search-result.php?recid=MDMwMzA1MDUyMDI2MDAwMTQ= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260507072328/https://www.cbfcindia.gov.in/cbfcAdmin/search-result.php?recid=MDMwMzA1MDUyMDI2MDAwMTQ= |archive-date=7 May 2026 |access-date=7 May 2026 |website=[[Central Board of Film Certification]] |language=en}}</ref>
| country = India
| language = Tamil
| budget = {{estimation}} {{INR}}130–140 crore<ref>{{Cite web |title=Karuppu's Box Office Performance on Opening Day Morning: Enjoying a Strong Start, Surpassing Dhanush’s ''Kara'' with Over 20% Occupancy |url=https://www.zoomtventertainment.com/bollywood/karuppu-indian-box-office-morning-occupancy-article-154325772 |website=[[Zoom (Indian TV channel)|Zoom]] |date=15 May 2026}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 May 2026 |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/karuppu-piracy-producer-140-crore-suriya-trisha-krishnan-film-screened-by-mistake-in-mumbai-pune-varanasi-101778763460774.html |title=Karuppu producer worries about piracy after ₹140 crore Suriya, Trisha Krishnan film screened by ‘mistake’ in North India |website=[[Hindustan Times]]}}</ref>
| gross = {{estimation}} {{INR}}120 crore<small> (3 days)</small>{{efn|As of 17 May 2026.<ref>{{Cite web |title=Karuppu box office day 3: Suriya's action drama sees massive revenue increase on weekend, nears Rs 70 crore |url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2026/May/18/karuppu-box-office-day-3-suriyas-action-drama-sees-massive-revenue-increase-on-weekend-nears-rs-70-crore |website=[[Cinema Express]] |date=18 May 2026}}</ref>}}
}}
<references />
രത്ന കുമാർ, അശ്വിൻ രവിചന്ദ്രൻ, രാഹുൽ രാജ്, ടി. എസ്. ഗോപി കൃഷ്ണൻ, കരൺ അരവിന്ദ് കുമാർ എന്നിവരുമായി ചേർന്ന് തിരക്കഥയെഴുതിയ ആർജെ ബാലാജി സംവിധാനം ചെയ്ത 2026 ലെ ഇന്ത്യൻ [[തമിഴ്]] ഭാഷാ ഫാന്റസി ആക്ഷൻ ഡ്രാമ ചിത്രമാണ് '''''കറുപ്പ്'''''.{{Efn|Also a reference to [[Karuppuswamy]].}} ഡ്രീം വാരിയർ പിക്ചേഴ്സ് നിർമ്മിച്ച ഈ ചിത്രത്തിൽ [[സൂര്യ]], [[തൃഷ കൃഷ്ണൻ]], ബാലാജി എന്നിവർക്കൊപ്പം [[ഇന്ദ്രൻസ്]], നാട്ടി സുബ്രഹ്മണ്യം, [[സ്വാസിക]], [[ശിവദ നായർ|ശിവദ]], സുപ്രിത് റെഡ്ഡി എന്നിവരും അഭിനയിക്കുന്നു.
അടുത്ത മാസം [[പൊള്ളാച്ചി]] ആരംഭിച്ച പ്രധാന ഫോട്ടോഗ്രാഫി 2026 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ പൂർത്തിയായി. 2025 ജൂണിലാണ് ഔദ്യോഗിക നാമം പ്രഖ്യാപിച്ചത്. സായ് അഭ്യങ്കർ സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്ന ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം ജി. കെ. വിഷ്ണു, എഡിറ്റിംഗ് ചെയ്തത് കാലൈനവൻ
2026 മെയ് 15 ന് ലോകമെമ്പാടും പുറത്തിറങ്ങുകയും നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്ര പ്രതി''കരണം കറുപ്പ്'' നേടുകയും ചെയ്തു.2026-ൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ തമിഴ് ചിത്രമായും 2026-ലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വരുമാനം നേടിയ എട്ട് ഇന്ത്യൻ ചിത്രമായും ഇത് മാറി.
ciwgdvcm96xwc8ecbawx9iy3kiuh4av
4620082
4620046
2026-05-18T10:38:32Z
Sreehari lijinas
209493
കറുപ്പ് പോസ്റ്റർ ചേർത്തു
4620082
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| image = Karuppu movie poster.jpg
| caption = സിനിമാ പോസ്റ്റർ
| director = [[RJ Balaji]]
| producer = [[S. R. Prabhu]]<br />S. R. Prakash Babu
| writer = RJ Balaji<br />[[Rathna Kumar]]<br />Ashwin Ravichandran<br />Rahul Raj<br />T. S. Gopi Krishnan<br />Karan Aravind Kumar
| starring = {{Plainlist|
* [[Suriya]]
* [[Trisha Krishnan]]
* RJ Balaji
}}
| music = [[Sai Abhyankkar]]
| cinematography = [[G. K. Vishnu]]
| editing = R. Kalaivanan
| studio = [[Dream Warrior Pictures]]
| distributor = {{Plainlist|
* [[Pen Studios]] {{small|(North India)}}
}}
| released = {{Film date|df=yes|2026|5|15}}
| runtime = 152 minutes<ref>{{Cite web |title=Karuppu |url=https://www.cbfcindia.gov.in/cbfcAdmin/search-result.php?recid=MDMwMzA1MDUyMDI2MDAwMTQ= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260507072328/https://www.cbfcindia.gov.in/cbfcAdmin/search-result.php?recid=MDMwMzA1MDUyMDI2MDAwMTQ= |archive-date=7 May 2026 |access-date=7 May 2026 |website=[[Central Board of Film Certification]] |language=en}}</ref>
| country = India
| language = Tamil
| budget = {{estimation}} {{INR}}130–140 crore<ref>{{Cite web |title=Karuppu's Box Office Performance on Opening Day Morning: Enjoying a Strong Start, Surpassing Dhanush’s ''Kara'' with Over 20% Occupancy |url=https://www.zoomtventertainment.com/bollywood/karuppu-indian-box-office-morning-occupancy-article-154325772 |website=[[Zoom (Indian TV channel)|Zoom]] |date=15 May 2026}}</ref><ref>{{Cite web |date=14 May 2026 |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/karuppu-piracy-producer-140-crore-suriya-trisha-krishnan-film-screened-by-mistake-in-mumbai-pune-varanasi-101778763460774.html |title=Karuppu producer worries about piracy after ₹140 crore Suriya, Trisha Krishnan film screened by ‘mistake’ in North India |website=[[Hindustan Times]]}}</ref>
| gross = {{estimation}} {{INR}}120 crore<small> (3 days)</small>{{efn|As of 17 May 2026.<ref>{{Cite web |title=Karuppu box office day 3: Suriya's action drama sees massive revenue increase on weekend, nears Rs 70 crore |url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2026/May/18/karuppu-box-office-day-3-suriyas-action-drama-sees-massive-revenue-increase-on-weekend-nears-rs-70-crore |website=[[Cinema Express]] |date=18 May 2026}}</ref>}}
}}
<references />
രത്ന കുമാർ, അശ്വിൻ രവിചന്ദ്രൻ, രാഹുൽ രാജ്, ടി. എസ്. ഗോപി കൃഷ്ണൻ, കരൺ അരവിന്ദ് കുമാർ എന്നിവരുമായി ചേർന്ന് തിരക്കഥയെഴുതിയ ആർജെ ബാലാജി സംവിധാനം ചെയ്ത 2026 ലെ ഇന്ത്യൻ [[തമിഴ്]] ഭാഷാ ഫാന്റസി ആക്ഷൻ ഡ്രാമ ചിത്രമാണ് '''''കറുപ്പ്'''''.{{Efn|Also a reference to [[Karuppuswamy]].}} ഡ്രീം വാരിയർ പിക്ചേഴ്സ് നിർമ്മിച്ച ഈ ചിത്രത്തിൽ [[സൂര്യ]], [[തൃഷ കൃഷ്ണൻ]], ബാലാജി എന്നിവർക്കൊപ്പം [[ഇന്ദ്രൻസ്]], നാട്ടി സുബ്രഹ്മണ്യം, [[സ്വാസിക]], [[ശിവദ നായർ|ശിവദ]], സുപ്രിത് റെഡ്ഡി എന്നിവരും അഭിനയിക്കുന്നു.
അടുത്ത മാസം [[പൊള്ളാച്ചി]] ആരംഭിച്ച പ്രധാന ഫോട്ടോഗ്രാഫി 2026 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ പൂർത്തിയായി. 2025 ജൂണിലാണ് ഔദ്യോഗിക നാമം പ്രഖ്യാപിച്ചത്. സായ് അഭ്യങ്കർ സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്ന ചിത്രത്തിൻ്റെ ഛായാഗ്രഹണം ജി. കെ. വിഷ്ണു, എഡിറ്റിംഗ് ചെയ്തത് കാലൈനവൻ
2026 മെയ് 15 ന് ലോകമെമ്പാടും പുറത്തിറങ്ങുകയും നിരൂപകരിൽ നിന്ന് സമ്മിശ്ര പ്രതി''കരണം കറുപ്പ്'' നേടുകയും ചെയ്തു.2026-ൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ തമിഴ് ചിത്രമായും 2026-ലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വരുമാനം നേടിയ എട്ട് ഇന്ത്യൻ ചിത്രമായും ഇത് മാറി.
dw8jx5qa7ledtipyil6vemglazl7dlc
കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 18
100
667349
4620054
2026-05-18T08:21:09Z
Aby john vannilam
586
പുതിയത്
4620054
wikitext
text/x-wiki
=== 2026 മെയ് 18 തിങ്കളാഴ്ച ===
'''1201 ഇടവം 04'''
*[[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി.സതീശന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള 21 അംഗ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]] മന്ത്രിസഭ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് അധികാരമേറ്റു.[[രാഹുൽ ഗാന്ധി]] ഉൾപ്പെടെയുള്ള കോൺഗ്രസ് ദേശീയ നേതാക്കൾ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി [[പിണറായി വിജയൻ]], [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.എം.]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി [[എം.വി. ഗോവിന്ദൻ|എം.വി. ഗോവിന്ദ]]ൻ, [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി [[ബിനോയ് വിശ്വം]], [[ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി|ബി.ജെ.പി.]] സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷൻ [[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ]] എന്നിവർ സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുത്തു.<ref>ടീം വി.ഡി.എസ് അധികാരമേറ്റു; ആദ്യ മന്ത്രിസഭാ യോഗം ഉടൻ [[ദീപിക ദിനപ്പത്രം|ദീപിക]] [https://www.deepika.com/kerala/vd-satheesan-udf-government-swearing-in-ceremony-120658 2026 മെയ് 18, ഉച്ചയ്ക്ക്] 12:30</ref>
{{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 16}}
-------
<!-- ലോകം
ഇന്ത്യ
കേരളം
-->
i6bn8kje7i9b2wk2el8xucads01crmd
പ്രമാണം:Karuppu movie poster.jpg
6
667350
4620081
2026-05-18T10:34:36Z
Sreehari lijinas
209493
ഇത് 2026ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ സൂര്യയുടെ കറുപ്പ് എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിൻ്റെ പോസ്റ്റർ ആണ്
4620081
wikitext
text/x-wiki
== ചുരുക്കം ==
ഇത് 2026ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ സൂര്യയുടെ കറുപ്പ് എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിൻ്റെ പോസ്റ്റർ ആണ്
== അനുമതി ==
{{Non-free poster}}
rsfqbc55oxxa1pyh2tr8087wafqiu70
ജനലിൻ കാസ്റ്റെല്ലിനോ
0
667351
4620083
2026-05-18T10:57:06Z
FluteWarrior
217914
പുതിയ ജീവചരിത്ര ലേഖനം
4620083
wikitext
text/x-wiki
ജനലിൻ കാസ്റ്റെല്ലിനോ (ജനനം: ഒക്ടോബർ 18, 1998) ഒരു അമേരിക്കൻ പോപ്പ് ഗായിക, ഗാനരചയിതാവ്, റെക്കോർഡ് പ്രൊഡ്യൂസർ, ഇറ്റാലിയൻ, ഇന്ത്യൻ വംശജയായ ഫിസിഷ്യൻ എന്നിവരാണ്. സ്പാനിഷ് പോപ്പ് സിംഗിൾ "ഡ്രാമ"യിലൂടെയാണ് അവർ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. വിശാലമായ വോക്കൽ ശ്രേണിക്ക് പേരുകേട്ട അവരുടെ സംഗീതം പ്രധാനമായും പോപ്പിന്റെയും ആർ & ബിയുടെയും സ്പർശനങ്ങളാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Janalynn-Castelino-to-Release-Pop-Single-Drama-20240916|title=Janalynn Castelino to Release Pop Single 'Drama'|access-date=2026-05-18|last=Rabinowitz|first=Chloe|date=2024-09-16|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.girltalkhq.com/global-popstar-janalynn-castelino-explores-infatuation-in-her-new-spanish-single-que-me-ha-pasado/|title=Global Popstar Janalynn Castelino Explores Infatuation In Her New Spanish Single “Que Me Ha Pasado”|access-date=2026-05-18|date=2026-02-25|language=en-US}}</ref>
g9mpx5ej5bp59j4sizm87bgoeiczpka
4620084
4620083
2026-05-18T10:58:29Z
FluteWarrior
217914
പുതിയ ജീവചരിത്ര ലേഖനം
4620084
wikitext
text/x-wiki
'''ജനലിൻ കാസ്റ്റെല്ലിനോ''' (ജനനം: ഒക്ടോബർ 18, 1998) ഒരു അമേരിക്കൻ പോപ്പ് ഗായിക, ഗാനരചയിതാവ്, റെക്കോർഡ് പ്രൊഡ്യൂസർ, ഇറ്റാലിയൻ, ഇന്ത്യൻ വംശജയായ ഫിസിഷ്യൻ എന്നിവരാണ്. സ്പാനിഷ് പോപ്പ് സിംഗിൾ "ഡ്രാമ"യിലൂടെയാണ് അവർ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. വിശാലമായ വോക്കൽ ശ്രേണിക്ക് പേരുകേട്ട അവരുടെ സംഗീതം പ്രധാനമായും പോപ്പിന്റെയും ആർ & ബിയുടെയും സ്പർശനങ്ങളാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Janalynn-Castelino-to-Release-Pop-Single-Drama-20240916|title=Janalynn Castelino to Release Pop Single 'Drama'|access-date=2026-05-18|last=Rabinowitz|first=Chloe|date=2024-09-16|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.girltalkhq.com/global-popstar-janalynn-castelino-explores-infatuation-in-her-new-spanish-single-que-me-ha-pasado/|title=Global Popstar Janalynn Castelino Explores Infatuation In Her New Spanish Single “Que Me Ha Pasado”|access-date=2026-05-18|date=2026-02-25|language=en-US}}</ref>
{{commons}}
qmrsl64nad96tlph0a5p1ziaj0umhdk
4620086
4620084
2026-05-18T11:01:45Z
FluteWarrior
217914
അവലംബം
4620086
wikitext
text/x-wiki
'''ജനലിൻ കാസ്റ്റെല്ലിനോ''' (ജനനം: ഒക്ടോബർ 18, 1998) ഒരു അമേരിക്കൻ പോപ്പ് ഗായിക, ഗാനരചയിതാവ്, റെക്കോർഡ് പ്രൊഡ്യൂസർ, ഇറ്റാലിയൻ, ഇന്ത്യൻ വംശജയായ ഫിസിഷ്യൻ എന്നിവരാണ്. സ്പാനിഷ് പോപ്പ് സിംഗിൾ "ഡ്രാമ"യിലൂടെയാണ് അവർ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. വിശാലമായ വോക്കൽ ശ്രേണിക്ക് പേരുകേട്ട അവരുടെ സംഗീതം പ്രധാനമായും പോപ്പിന്റെയും ആർ & ബിയുടെയും സ്പർശനങ്ങളാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Janalynn-Castelino-to-Release-Pop-Single-Drama-20240916|title=Janalynn Castelino to Release Pop Single 'Drama'|access-date=2026-05-18|last=Rabinowitz|first=Chloe|date=2024-09-16|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.girltalkhq.com/global-popstar-janalynn-castelino-explores-infatuation-in-her-new-spanish-single-que-me-ha-pasado/|title=Global Popstar Janalynn Castelino Explores Infatuation In Her New Spanish Single “Que Me Ha Pasado”|access-date=2026-05-18|date=2026-02-25|language=en-US}}</ref>
{{commons}}
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
b4kqovmue9b6hub1xqf2nx9ghhenhc9
4620090
4620086
2026-05-18T11:09:34Z
FluteWarrior
217914
വിവരങ്ങൾ
4620090
wikitext
text/x-wiki
'''ജനലിൻ കാസ്റ്റെല്ലിനോ''' (ജനനം: ഒക്ടോബർ 18, 1998) ഒരു അമേരിക്കൻ പോപ്പ് ഗായിക, ഗാനരചയിതാവ്, റെക്കോർഡ് പ്രൊഡ്യൂസർ, ഇറ്റാലിയൻ, ഇന്ത്യൻ വംശജയായ ഫിസിഷ്യൻ എന്നിവരാണ്. സ്പാനിഷ് പോപ്പ് സിംഗിൾ "ഡ്രാമ"യിലൂടെയാണ് അവർ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. വിശാലമായ വോക്കൽ ശ്രേണിക്ക് പേരുകേട്ട അവരുടെ സംഗീതം പ്രധാനമായും പോപ്പിന്റെയും ആർ & ബിയുടെയും സ്പർശനങ്ങളാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Janalynn-Castelino-to-Release-Pop-Single-Drama-20240916|title=Janalynn Castelino to Release Pop Single 'Drama'|access-date=2026-05-18|last=Rabinowitz|first=Chloe|date=2024-09-16|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.girltalkhq.com/global-popstar-janalynn-castelino-explores-infatuation-in-her-new-spanish-single-que-me-ha-pasado/|title=Global Popstar Janalynn Castelino Explores Infatuation In Her New Spanish Single “Que Me Ha Pasado”|access-date=2026-05-18|date=2026-02-25|language=en-US}}</ref>
2025-ൽ പുറത്തിറങ്ങി നിരവധി രാജ്യങ്ങളിൽ ചാർട്ടിൽ ഇടം നേടിയ "ബട്ട് വിത്തൗട്ട് യു" എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഹിറ്റ് സിംഗിളിലൂടെയാണ് കാസ്റ്റെല്ലിനോ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് വന്നത്.<ref>{{Citation|title=Janalynn Castelino – But Without You|url=https://genius.com/Janalynn-castelino-but-without-you-lyrics|access-date=2026-05-18}}</ref><ref>{{Citation|title=But Without You - Single by Janalynn Castelino on Apple Music|date=2025-03-22|url=https://music.apple.com/in/album/but-without-you-single/1798966713|language=en-GB|access-date=2026-05-18}}</ref>
ഇംഗ്ലീഷ്, ഇറ്റാലിയൻ, ലാറ്റിൻ, സ്പാനിഷ്, ഹിന്ദി എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം വാണിജ്യ സംഗീതം പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.girltalkhq.com/global-popstar-janalynn-castelino-explores-infatuation-in-her-new-spanish-single-que-me-ha-pasado/|title=Global Popstar Janalynn Castelino Explores Infatuation In Her New Spanish Single “Que Me Ha Pasado”|access-date=2026-05-18|date=2026-02-25|language=en-US}}</ref>{{commons}}
== അവലംബം ==
{{Reflist}}
l90exw6kytbyubkxc8gkiv4xx3onqg2
4620094
4620090
2026-05-18T11:22:19Z
FluteWarrior
217914
സംഗീതജ്ഞൻ
4620094
wikitext
text/x-wiki
'''ജനലിൻ കാസ്റ്റെല്ലിനോ''' (ജനനം: ഒക്ടോബർ 18, 1998) ഒരു അമേരിക്കൻ പോപ്പ് ഗായിക, ഗാനരചയിതാവ്, റെക്കോർഡ് പ്രൊഡ്യൂസർ, ഇറ്റാലിയൻ, ഇന്ത്യൻ വംശജയായ ഫിസിഷ്യൻ എന്നിവരാണ്. സ്പാനിഷ് പോപ്പ് സിംഗിൾ "ഡ്രാമ"യിലൂടെയാണ് അവർ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. വിശാലമായ വോക്കൽ ശ്രേണിക്ക് പേരുകേട്ട അവരുടെ സംഗീതം പ്രധാനമായും പോപ്പിന്റെയും ആർ & ബിയുടെയും സ്പർശനങ്ങളാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Janalynn-Castelino-to-Release-Pop-Single-Drama-20240916|title=Janalynn Castelino to Release Pop Single 'Drama'|access-date=2026-05-18|last=Rabinowitz|first=Chloe|date=2024-09-16|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.girltalkhq.com/global-popstar-janalynn-castelino-explores-infatuation-in-her-new-spanish-single-que-me-ha-pasado/|title=Global Popstar Janalynn Castelino Explores Infatuation In Her New Spanish Single “Que Me Ha Pasado”|access-date=2026-05-18|date=2026-02-25|language=en-US}}</ref>
2025-ൽ പുറത്തിറങ്ങി നിരവധി രാജ്യങ്ങളിൽ ചാർട്ടിൽ ഇടം നേടിയ "ബട്ട് വിത്തൗട്ട് യു" എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഹിറ്റ് സിംഗിളിലൂടെയാണ് കാസ്റ്റെല്ലിനോ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് വന്നത്.<ref>{{Citation|title=Janalynn Castelino – But Without You|url=https://genius.com/Janalynn-castelino-but-without-you-lyrics|access-date=2026-05-18}}</ref><ref>{{Citation|title=But Without You - Single by Janalynn Castelino on Apple Music|date=2025-03-22|url=https://music.apple.com/in/album/but-without-you-single/1798966713|language=en-GB|access-date=2026-05-18}}</ref>
ഇംഗ്ലീഷ്, ഇറ്റാലിയൻ, ലാറ്റിൻ, സ്പാനിഷ്, ഹിന്ദി എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം വാണിജ്യ സംഗീതം പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.girltalkhq.com/global-popstar-janalynn-castelino-explores-infatuation-in-her-new-spanish-single-que-me-ha-pasado/|title=Global Popstar Janalynn Castelino Explores Infatuation In Her New Spanish Single “Que Me Ha Pasado”|access-date=2026-05-18|date=2026-02-25|language=en-US}}</ref>
== അവലംബം ==
<references/>
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons category|Janalynn Castelino}}
{{Wikiquote|Janalynn Castelino}}
* {{Official website|http://www.janalynncastelino.com.com}}
* {{Twitter|JanalynnCas}}
* {{Facebook|JanalynnCastelino}}
e3i9fg3h4hr81xeuiz8u41ibb8kw6az
4620100
4620094
2026-05-18T11:27:32Z
FluteWarrior
217914
ലിങ്ക് എഡിറ്റിംഗും വിഭാഗങ്ങളും
4620100
wikitext
text/x-wiki
'''ജനലിൻ കാസ്റ്റെല്ലിനോ''' (ജനനം: ഒക്ടോബർ 18, 1998) ഒരു അമേരിക്കൻ പോപ്പ് ഗായിക, ഗാനരചയിതാവ്, റെക്കോർഡ് പ്രൊഡ്യൂസർ, ഇറ്റാലിയൻ, ഇന്ത്യൻ വംശജയായ ഫിസിഷ്യൻ എന്നിവരാണ്. സ്പാനിഷ് പോപ്പ് സിംഗിൾ "ഡ്രാമ"യിലൂടെയാണ് അവർ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. വിശാലമായ വോക്കൽ ശ്രേണിക്ക് പേരുകേട്ട അവരുടെ സംഗീതം പ്രധാനമായും പോപ്പിന്റെയും ആർ & ബിയുടെയും സ്പർശനങ്ങളാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Janalynn-Castelino-to-Release-Pop-Single-Drama-20240916|title=Janalynn Castelino to Release Pop Single 'Drama'|access-date=2026-05-18|last=Rabinowitz|first=Chloe|date=2024-09-16|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.girltalkhq.com/global-popstar-janalynn-castelino-explores-infatuation-in-her-new-spanish-single-que-me-ha-pasado/|title=Global Popstar Janalynn Castelino Explores Infatuation In Her New Spanish Single “Que Me Ha Pasado”|access-date=2026-05-18|date=2026-02-25|language=en-US}}</ref>
2025-ൽ പുറത്തിറങ്ങി നിരവധി രാജ്യങ്ങളിൽ ചാർട്ടിൽ ഇടം നേടിയ "ബട്ട് വിത്തൗട്ട് യു" എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഹിറ്റ് സിംഗിളിലൂടെയാണ് കാസ്റ്റെല്ലിനോ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് വന്നത്.<ref>{{Citation|title=Janalynn Castelino – But Without You|url=https://genius.com/Janalynn-castelino-but-without-you-lyrics|access-date=2026-05-18}}</ref><ref>{{Citation|title=But Without You - Single by Janalynn Castelino on Apple Music|date=2025-03-22|url=https://music.apple.com/in/album/but-without-you-single/1798966713|language=en-GB|access-date=2026-05-18}}</ref>
ഇംഗ്ലീഷ്, ഇറ്റാലിയൻ, ലാറ്റിൻ, സ്പാനിഷ്, ഹിന്ദി എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം വാണിജ്യ സംഗീതം പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.girltalkhq.com/global-popstar-janalynn-castelino-explores-infatuation-in-her-new-spanish-single-que-me-ha-pasado/|title=Global Popstar Janalynn Castelino Explores Infatuation In Her New Spanish Single “Que Me Ha Pasado”|access-date=2026-05-18|date=2026-02-25|language=en-US}}</ref>
== അവലംബം ==
<references/>
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons category|Janalynn Castelino}}
{{Wikiquote|Janalynn Castelino}}
* {{Official website|http://www.janalynncastelino.com}}
* {{Twitter|JanalynnCas}}
* {{Facebook|JanalynnCastelino}}
[[വർഗ്ഗം:1998-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വിഭാഗം:ഒക്ടോബർ 18-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഗ്രാമി പുരസ്കാര ജേതാക്കൾ]]
phiebwwnk6ej9bhd2v5d2yedvvff9lv
4620108
4620100
2026-05-18T11:44:20Z
FluteWarrior
217914
4620108
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = ജനലിൻ കാസ്റ്റെല്ലിനോ
| image = Janalynn Castelino in 2025.jpg
| caption = Janalynn Castelino(2025)
| birth_name = Janalynn Joseph Castelino
| birth_date = {{birth date and age|1998|10|18}}
| occupation = {{flatlist|
* Singer
* record producer
* songwriter
* performing artist
}}
}}
'''ജനലിൻ കാസ്റ്റെല്ലിനോ''' (ജനനം: ഒക്ടോബർ 18, 1998) ഒരു അമേരിക്കൻ പോപ്പ് ഗായിക, ഗാനരചയിതാവ്, റെക്കോർഡ് പ്രൊഡ്യൂസർ, ഇറ്റാലിയൻ, ഇന്ത്യൻ വംശജയായ ഫിസിഷ്യൻ എന്നിവരാണ്. സ്പാനിഷ് പോപ്പ് സിംഗിൾ "ഡ്രാമ"യിലൂടെയാണ് അവർ അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചത്. വിശാലമായ വോക്കൽ ശ്രേണിക്ക് പേരുകേട്ട അവരുടെ സംഗീതം പ്രധാനമായും പോപ്പിന്റെയും ആർ & ബിയുടെയും സ്പർശനങ്ങളാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Janalynn-Castelino-to-Release-Pop-Single-Drama-20240916|title=Janalynn Castelino to Release Pop Single 'Drama'|access-date=2026-05-18|last=Rabinowitz|first=Chloe|date=2024-09-16|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.girltalkhq.com/global-popstar-janalynn-castelino-explores-infatuation-in-her-new-spanish-single-que-me-ha-pasado/|title=Global Popstar Janalynn Castelino Explores Infatuation In Her New Spanish Single “Que Me Ha Pasado”|access-date=2026-05-18|date=2026-02-25|language=en-US}}</ref>
2025-ൽ പുറത്തിറങ്ങി നിരവധി രാജ്യങ്ങളിൽ ചാർട്ടിൽ ഇടം നേടിയ "ബട്ട് വിത്തൗട്ട് യു" എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ഹിറ്റ് സിംഗിളിലൂടെയാണ് കാസ്റ്റെല്ലിനോ പ്രശസ്തിയിലേക്ക് വന്നത്.<ref>{{Citation|title=Janalynn Castelino – But Without You|url=https://genius.com/Janalynn-castelino-but-without-you-lyrics|access-date=2026-05-18}}</ref><ref>{{Citation|title=But Without You - Single by Janalynn Castelino on Apple Music|date=2025-03-22|url=https://music.apple.com/in/album/but-without-you-single/1798966713|language=en-GB|access-date=2026-05-18}}</ref>
ഇംഗ്ലീഷ്, ഇറ്റാലിയൻ, ലാറ്റിൻ, സ്പാനിഷ്, ഹിന്ദി എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം വാണിജ്യ സംഗീതം പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://www.girltalkhq.com/global-popstar-janalynn-castelino-explores-infatuation-in-her-new-spanish-single-que-me-ha-pasado/|title=Global Popstar Janalynn Castelino Explores Infatuation In Her New Spanish Single “Que Me Ha Pasado”|access-date=2026-05-18|date=2026-02-25|language=en-US}}</ref>
== അവലംബം ==
<references/>
==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ==
{{Commons category|Janalynn Castelino}}
{{Wikiquote|Janalynn Castelino}}
* {{Official website|http://www.janalynncastelino.com}}
* {{Facebook|JanalynnCastelino}}
[[വർഗ്ഗം:1998-ൽ ജനിച്ചവർ]]
[[വിഭാഗം:ഒക്ടോബർ 18-ന് ജനിച്ചവർ]]
[[വിഭാഗം:അമേരിക്കൻ ഗായകർ]]
[[വർഗ്ഗം:ഗ്രാമി പുരസ്കാര ജേതാക്കൾ]]
tfd9ccks15p1wnvtqflcyk94sv4u89v
ഉപയോക്താവ്:FluteWarrior
2
667352
4620109
2026-05-18T11:47:37Z
FluteWarrior
217914
'സർവ്വശക്തനായ കർത്താവിനെ സ്തുതിപ്പിൻ.' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു
4620109
wikitext
text/x-wiki
സർവ്വശക്തനായ കർത്താവിനെ സ്തുതിപ്പിൻ.
fv0814bkn9cl4e8gwzs1tvjw2czox8u
4620112
4620109
2026-05-18T11:56:11Z
FluteWarrior
217914
4620112
wikitext
text/x-wiki
സർവ്വശക്തനായ കർത്താവിനെ സ്തുതിപ്പിൻ.
സംഗീത സിദ്ധാന്തത്തിൽ 20 വർഷത്തിലേറെ അധ്യാപന പരിചയമുള്ള ഒരു വിരമിച്ച സംഗീത അധ്യാപകനാണ് ഞാൻ.
3wsf0dj3sdhjutfh4g63ft04karfkua