വിക്കിപീഡിയ mlwiki https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter മീഡിയ പ്രത്യേകം സംവാദം ഉപയോക്താവ് ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം വിക്കിപീഡിയ വിക്കിപീഡിയ സംവാദം പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം മീഡിയവിക്കി മീഡിയവിക്കി സംവാദം ഫലകം ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം സഹായം സഹായത്തിന്റെ സംവാദം വർഗ്ഗം വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം കവാടം കവാടത്തിന്റെ സംവാദം കരട് കരട് സംവാദം TimedText TimedText talk ഘടകം ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം Event Event talk 0 4591 4626939 4533622 2026-05-29T19:24:54Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626939 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Aviyal}} {{for|ഈ പേരിലുള്ള സംഗീതസംഘത്തെക്കുറിച്ചറിയാൻ|അവിയൽ (സംഗീതസംഘം)}} <!--[[ചിത്രം:aviyal.jpg|right|thumb|200px|അവിയൽ]]--> [[File:Aviyal.JPG|thumb|അവിയൽ]]വിവിധതരം [[പച്ചക്കറി|പച്ചക്കറികളും]] [[തൈര്|കട്ടിത്തൈരും]] [[തേങ്ങ|തേങ്ങയും]] ചേർത്തുണ്ടാക്കുന്ന ഒരു വിഭവമാണ് '''അവിയൽ'''. വിറ്റാമിനുകൾ, ധാതുക്കൾ, നാരുകൾ, പ്രോട്ടീൻ എന്നിവയാൽ സമ്പുഷ്ടമാണ് അവിയൽ. അതിനാൽ പോഷക സമൃദ്ധവും ആരോഗ്യകരവുമായ ഒരു വിഭവമായി അവിയൽ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മിക്ക പച്ചക്കറികളും അവിയലിൽ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. കേരളീയ [[സദ്യ|സദ്യയിലെ]] ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ഒരു വിഭവമാണിത്. സാധാരണയായി അവിയലിൽ ചേർക്കുന്ന [[പച്ചക്കറി|പച്ചക്കറികൾ]] നേന്ത്രക്കായ, [[ചേന]], [[പയർ]], [[പടവലങ്ങ]], വെള്ളരിക്ക, [[മുരിങ്ങക്ക]], [[കാരറ്റ്]], [[വാഴ|വാഴക്ക]], [[കിമ്പളം|കുമ്പളങ്ങ]], [[മത്തങ്ങ]], [[പാവൽ|കയ്പക്ക]], [[മുരിങ്ങ|മുരിങ്ങക്ക]], [[പടവലം|പടവലം]], ബീൻസ്, [[പച്ചമുളക്]] എന്നിവയാണ്. ചിലർ തൈരിനു പകരം [[മാങ്ങ|തക്കാളി]] [[വാളൻപുളി|പുളിയോ]] ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[അരി#അരി കൊണ്ടുണ്ടാക്കുന്ന വിഭവങ്ങൾ|ചോറിന്റെ]] കൂടെയോ പ്രധാന പ്രാതൽ വിഭവങ്ങളുടെ കൂടെയോ അവിയൽ ഭക്ഷിക്കാം.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/pachakam/recipes/2019/08/08/aviyal-kerala-recipe.html|title=Aviyal Recipe in Malayalam|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> ==അവിയലിന്റെ ചരിത്രം== അവിയൽ എന്ന സ്വാദിഷ്ഠമായ വിഭവം കണ്ടുപിടിച്ചത് [[സ്വാതിതിരുനാൾ രാമവർമ്മ|സ്വാതി തിരുനാളിന്റെ]] കൊട്ടാരത്തിലെ കവിയായ [[ഇരയിമ്മൻ തമ്പി]]<nowiki/>യാണെന്നു പറയപ്പെടുന്നു .ഒരിക്കൽ കൊട്ടാരത്തിൽ ഒരു ഊട്ടു നടന്നപ്പോൾ കറി തികയാതെ വരികയുണ്ടായി . അപ്പോൾ രാജാവും പരിചാരകരും എന്ത് ചെയ്യണമെന്നറിയാതെ വിഷമിച്ചു . ബുദ്ധിമാനായ ഇരയിമ്മൻ തമ്പി പാചകശാലയിൽ പോയി നോക്കിയപ്പോൾ കണ്ടത് കറിക്ക് അരിഞ്ഞു കൂട്ടിയ പച്ചക്കറികളിൽ കുറെ ഭാഗങ്ങൾ വെറുതെ കളഞ്ഞിരിക്കുന്നതാണ് . തമ്പി ഉടനെ അവിടെക്കിടന്ന അരിഞ്ഞെറിഞ്ഞിരുന്ന പച്ചക്കറിയുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളെല്ലാം പെറുക്കിയെടുത്ത് അതിൽ നിന്നും ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ ഭാഗങ്ങൾ വേർതിരിച്ചെടുത്തു .അവയെല്ലാം കൂടി ഏതാണ്ട് രണ്ടു വലിയ വട്ടികൾ നിറച്ചുണ്ടായിരുന്നു . അതിനെയെല്ലാം കൂടി ഒരു പാത്രത്തിലിട്ട് വേവിച്ച് എരിശ്ശേരി എന്ന കറിയുണ്ടാക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ പാചകമറിയാത്ത ഇരയിമ്മനും ബന്ധുവായ ബ്രാഹ്മണനും കൂടിയുണ്ടാക്കിയത് വേറെയൊരു കൊഴുത്ത സാധനമായി . അവ ചോറിനു വിളമ്പിയപ്പോൾ , അതിന്റെ അസാധ്യരുചിയും മണവും കണ്ടു ആൾക്കാർ തമ്മിൽ പിടിവലിയായത്രേ . തമ്പുരാനും കുറെയധികം ഭക്ഷിച്ചു . പിന്നീട് ഈ സാധനംതന്നെ ഇരയിമ്മൻ തമ്പി അവിയൽ എന്ന് പേരിടുകയും അതിനെ നേരത്തെ ഉണ്ടാക്കിയ രീതിയിൽ ഒന്നുകൂടെ ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്തു . അപ്പോൾ അത് മുമ്പത്തേതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ രുചികരമായിത്തീർന്നു . അത്തരത്തിൽ അവിയലിന്റെ ജനനമുണ്ടായി .<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/pachakam/features/2021/08/18/avial-story.html|title=ഏറ്റവും കൂടുതൽ പച്ചക്കറികൾ ചേർത്തുണ്ടാക്കുന്ന അവിയലിന്റെ ചരിത്രം|access-date=2024-09-19|language=ml}}</ref> == വിവിധതരം അവിയലുകൾ == കേരളത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും പല വിധത്തിലാണ് അവിയലുണ്ടാക്കുന്നത്. മധ്യ കേരളത്തിൽ തൈര് ചേർക്കാറില്ല.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/pachakam/readers-recipe/2019/09/04/malabar-style-sadhya-aviyal.html|title=അവിയൽ ഒട്ടും കുഴഞ്ഞു പോകാതെ തയാറാക്കാം|access-date=2024-09-19|language=ml}}</ref> [[ഉണക്കമീൻ]] ചേർത്തു മീനവിയലും [[മരച്ചീനി]] ചേർത്ത് മരച്ചീനി അവിയലും ഉണ്ടാക്കാറുണ്ട് .ഇത്തരത്തിൽ അവിയൽ പലതരത്തിലാണ് . എന്നാൽ ശരിയായ അവിയൽ എന്ന് പറഞ്ഞാൽ നേരത്തെ പറഞ്ഞിട്ടുള്ള പച്ചക്കറി അവിയലാണ്. എന്നിരിക്കിലും അവിയൽ മലയാളിയുടെ ഇഷ്ടവിഭവമാണ് . ആരോഗ്യത്തിനുത്തമവും സ്വാദിഷ്ഠവുമായ ഈ വിഭവം തികച്ചും കേരളീയമാണ്. ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Avial (food)}} * [http://www.indianfoodforever.com/holiday-recipes/onam/aviyal.html അവിയൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന രീതി - ഒന്ന്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100823180519/http://www.indianfoodforever.com/holiday-recipes/onam/aviyal.html |date=2010-08-23 }} * [http://www.indianchild.com/Recipes/madras_masala_recipe/aviyal_recipe.htm അവിയൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന രീതി - രണ്ട്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101123063806/http://indianchild.com/Recipes/madras_masala_recipe/aviyal_recipe.htm |date=2010-11-23 }} == ചിത്രശാല == <gallery caption="അവിയലിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ" widths="180px" heights="120px" perrow="4"> ചിത്രം:Aviyal.jpg|അവിയൽ കഷണങ്ങൾ ചിത്രം:Aviyal2.jpg|അവിയൽ കഷണങ്ങൾ ചിത്രം:Avial_curry.jpg|അവിയൽ പാചകം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ചിത്രം ചിത്രം:Sambar&Avial.jpg|സാമ്പാറും അവിയലും പ്രമാണം:Aviyal ready to Serve.jpg|അവിയൽ കറി പ്രമാണം:Aviyal curry ready-2.jpg|അവിയൽ കറി പ്രമാണം:കേരള_അവിയൽ.jpg|അവിയൽ </gallery> {{ഫലകം:കേരളീയ ഭക്ഷണങ്ങൾ}} {{Indian Dishes}} {{food-stub}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഭക്ഷ്യവിഭവങ്ങൾ]] gpxezbkarikyhubly64ldgaybehzsch 0 5362 4626946 4616046 2026-05-29T21:22:23Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626946 wikitext text/x-wiki {{featured}}{{prettyurl|Elephant}} {{for|ഈ പേരിലുള്ള ചലച്ചിത്രത്തെക്കുറിച്ചറിയാൻ|ആന (ചലച്ചിത്രം)}} {{Paraphyletic group | name = ആന | image = African Bush Elephant.jpg | image_alt = A female African bush elephant in Mikumi National Park, Tanzania | image_caption = A female [[African bush elephant]] in [[Mikumi National Park]], Tanzania | auto = yes | fossil_range = {{Fossil range|Pliocene|Present}} | parent = Elephantinae | includes = * ''[[African elephant|Loxodonta]]'' <small>Anonymous, 1827</small> * ''[[Elephas]]'' <small>[[Linnaeus]], 1758</small> | excludes = * {{extinct}}''[[Mammuthus]]'' <small>Brookes, 1828</small> * {{extinct}}''[[Palaeoloxodon]]'' <small>Matsumoto, 1925</small> <small>(technically part of ''Loxodonta'')</small> * {{extinct}}''[[Primelephas]]'' <small>Maglio, 1970</small> }} പ്രോബോസിഡിയ ([[w:Proboscidea|Proboscidea]]) എന്ന സസ്തനികുടുംബത്തിൽ ([[:en:Mammalia|Mammalia]]) ഉൾപ്പെടുന്ന ജീവിയാണ് '''ആന'''. ഈ ജന്തുവിഭാഗത്തിൽ ഇന്നു വംശനാശംനേരിടാതെ [[ഭൂമി|ഭൂമിയിലവശേഷിക്കുന്ന]] ഏകജീവിയാണിത്. ഇപ്പോളുപയോഗത്തിലില്ലാത്ത പാക്കിഡെർമാറ്റ ([[:en:Pachydermata|Pachydermata]]) എന്ന വർഗ്ഗത്തിൽപ്പെടുത്തിയായിരുന്നു ആനയെ നേരത്തേ വർഗ്ഗീകരിച്ചിരുന്നത്. ഭൂമുഖത്ത്, മൂന്ന് ആനവംശങ്ങൾ ഇന്നു നിലവിലുണ്ട്: [[ആഫ്രിക്കൻ ബുഷ് ആന]], [[ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടാന]], [[ഏഷ്യൻ ആന]] (ഈയടുത്തകാലംവരെ ആഫ്രിക്കൻ ബുഷ് ആനയും, ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടാനയും ''ആ‍ഫ്രിക്കൻ ആന'' എന്ന ഒറ്റപ്പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. [[ഇന്ത്യൻ ആന]] ഏഷ്യൻ ആനയുടെ ഉപവിഭാഗമാണ്). മറ്റ് ആനവംശങ്ങൾ, കഴിഞ്ഞ [[ഹിമയുഗം|ഹിമയുഗത്തിനു]]ശേഷം, എകദേശം പതിനായിരംവർഷം മുമ്പ്, നാമാവശേഷമായിപ്പോയി. കേരളത്തിന്റെയും ഇന്ത്യയുടെയും സാംസ്കാരികമണ്ഡലത്തിൽ ആനകൾക്കു പ്രത്യേകസ്ഥാനമുണ്ട്.{{തെളിവ്}} ആനയെ ഇന്ത്യയുടെ പൈതൃക മൃഗമായി [[2010]] [[ഒക്ടോബർ 22|ഒക്ടോബർ 22 നു]] കേന്ദ്രസർക്കാർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇത്, ആനകളുടെ സംരക്ഷണപ്രവർത്തനങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുവേണ്ടിയാണ്. === പരിണാമം === [[പ്രമാണം:Comparative view of the human and elephant frame, Benjamin Waterhouse Hawkins, 1860.jpg|thumb|150px|right|വലിപ്പത്തിന്റെ താരതമ്യം, മനുഷ്യനുമായി]] മേൽച്ചുണ്ട് രൂപാന്തരം പ്രാപിച്ചുണ്ടായ അവയവമായ തുമ്പിക്കൈ ഉള്ള ജന്തുവർഗ്ഗങ്ങളാണ്‌ പ്രൊബോസിഡിയ. ഇക്കൂട്ടത്തിൽപ്പെട്ട മൃഗങ്ങൾ ഉരുത്തിരിഞ്ഞത് ഏതാണ്ട് 75 ദശലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപാണെന്നാണ്‌ പൊതുവെ വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നത്. ആനയുടെ ചാർച്ചക്കാരായി അറിയപ്പെടുന്ന മറ്റു നാമാവശേഷമായ വർഗ്ഗങ്ങൾ ആണ്‌ [[മെറിത്തീറിയം]], [[ഡൈനോത്തീറിയം]], [[ട്രൈലോഫണോൺ]], [[പ്ലാറ്റിബിലാഡോൺ]], [[ഗൊംഫോതെറിസ്]], [[മാസ്റ്റഡോൺ]], [[സ്റ്റെഗോഡോൺ]], [[മാമത്ത്]] എന്നിവ. എന്നാൽ കടൽപ്പശുക്കൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന സിറേനിയ ([[w:Sirenia|Sirenia]]), ഹൈറാക്സ് [[w:hyrax|hyrax]] എന്നീ ഗണങ്ങളുടെ വിദൂരപാരമ്പര്യക്കാരാണ് ആനകൾ എന്നും ചിലർ വാദിക്കുന്നുണ്ട്. ഹൈറാക്സ് എന്ന ആ കുടുംബത്തിലുള്ള ജീവികൾ ആനകളെപ്പോലെത്തന്നെ വളരെ വലിപ്പമുള്ളവയായിരുന്നു. അതിനാൽ തന്നെ ഈ മൂന്നു കുടുംബങ്ങളുടേയും ഉറവിടം ''ആംഫിബയസ് ഹൈറാകോയ്ഡ്'' ([[w:amphibious hyracoid|amphibious hyracoid]]) എന്ന ഒരേ വംശം ആണെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ഈ മൃഗങ്ങൾ അധിക സമയവും വെള്ളത്തിനടിയിലാണു ചിലവഴിച്ചിരുന്നതെന്നും തുമ്പിക്കൈ വെള്ളത്തിനു മുകളിൽ ഉയർത്തിയാണ് അവ ശ്വസിച്ചിരുന്നത് എന്നും ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ കരുതുന്നു. പിന്നീടാകണം വിവിധ ഗണങ്ങളുണ്ടായത്. അവയിൽ ചിലതാണ് [[മാമോത്ത്]], [[w:stegodon|സ്റ്റെഗോഡൻ]], [[w:deinotherium|ഡൈനോതെറിയം]] എന്നിവ.{{ref|swim}} പ്രാചീനകാലത്ത്, ഏതാണ്ട് ക്രി.മു. 3000 വരെ, ഒരു [[പശു|പശുക്കിടാവിന്റേയോ]], ഒരു വലിയ [[പന്നി|പന്നിയുടേയോ]] വലിപ്പമുള്ള ആനകൾ [[w:Crete|ക്രേറ്റ്]] ദ്വീപുകളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നതായി ഫോസിൽ തെളിവുകളുണ്ട്. അതുപോലെ [[പോത്ത്|പോത്തിനോളം]] വലിപ്പമുള്ള [[കല്ലാന]] എന്ന ആനകൾ, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[അഗസ്ത്യമല|അഗസ്ത്യമലയിലും]] [[ആനമല|ആനമലയിലും]] ഉണ്ടെന്നു പ്രദേശത്തെ ആദിവാസികൾ അവകാശപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല<ref name="mano">{{cite news | author = ഇ. സോമനാഥ് | title = കഥയ്ക്കും കാര്യത്തിനുമിടയിൽ കല്ലാന | url = http://static.manoramaonline.com/advt/Environment/18june/section91_article5.htm | publisher = മനോരമ ഓൺലൈൻ | accessdate = 2009 നവംബർ 27 | language = മലയാളം | archive-date = 2008-08-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080802005637/http://static.manoramaonline.com/advt/Environment/18june/section91_article5.htm | url-status = dead }}</ref>. == ചരിത്രത്തിൽ == ഈജിപ്തിൽ ക്രി. മു. 5000-ത്തോടെത്തന്നെ ആനകളെ വേട്ടയാടി പിടിച്ച് വളർത്തിയിരുന്നതായി നൈൽ നദീതടസംസ്കാരശിലാ ലിഖിതങ്ങൾ തെളിയിക്കുന്നു. [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലും]] [[സിന്ധു നദീതട സംസ്കാരം]]നിലനിന്നിരുന്ന കാലത്തുതന്നെ മനുഷ്യർക്ക് ആനകളുമായി സമ്പർക്കമുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{cite news |title =ആനയെപ്പറ്റി ആമുഖം- ഉണ്ണിനമ്പൂതിരി |url =http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?programId=1073753695&contentId=2161955&contentType=EDITORIAL&articleType=Malayalam%20News&BV_ID=@@@ |publisher =[[മലയാള മനോരമ]] ഓൺലൈൻ |date =2007-04-10 |accessdate =2007-04-10 |language =മലയാളം |archive-date =2007-03-20 |archive-url =https://web.archive.org/web/20070320035910/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?programId=1073753695&contentId=2161955&contentType=EDITORIAL&articleType=Malayalam%20News&BV_ID=@@@ |url-status =dead }}</ref> പിൽക്കാലത്ത് ഉടലെടുത്ത രാജ്യങ്ങളിൽ കരസൈന്യത്തിൽ ആനകളെ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി. അത് കണ്ട്[[പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം|പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യവും]] ആനകളെ സൈനികാവശ്യങ്ങൾക്ക് ഉപ`യോഗിച്ച് തുടങ്ങി. [[പോറസ്സ് രാജാവ്|പോറസ്സ് രാജാവിനെതിരായുള്ള]] യുദ്ധത്തിൽ [[മഹാനായ അലക്സാണ്ടർ|മഹാനായ അലക്സാണ്ടർക്ക്]] ആനകളിൽ നിന്നാണ്‌ ഏറ്റവും കൂടുതൽ നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടായത്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ യോദ്ധാക്കൾ കൂടുതലും മരിച്ചത് ആനകളുമായി ഏറ്റുമുട്ടിയായിരുന്നു. അത്യന്തം വിനാശകാരികളായ ഈ ആനകൾ കാരണമായിരുന്നു അലക്സാണ്ടറുടെ സൈന്യത്തിന്ന് പിന്തിരിഞ്ഞോടേണ്ടിവന്നത് . അതിനുശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്‌ മാസിഡോണിയയിലേക്ക് തിരിച്ചു പോവേണ്ടതായി വന്നു. പിന്നീട് ഒരു യുദ്ധത്തിൽ ഒരു ആനയെ ആക്രമിക്കുന്നതിനിടക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്‌ സാരമായ മുറിവേൽക്കുകയുമുണ്ടായി. [[പ്രമാണം:Elephant-tracks.jpg|thumb|right|top|200px|ആനയുടെ കാൽപ്പാടുകൾ (അളക്കാനായി ചക്രത്തിന്റെ പാടുകളും)]] ആനകളെ ഉപയോഗിക്കുന്നത് വളരെ പ്രയോജനപരം എന്ന് കണ്ടതിനെത്തുടർന്ന് [[ഹെല്ലനിക]] കരസൈന്യവും ആനകളെ ഉപയോഗിച്ച് തുടങ്ങി (ഇതിന്ന്ത് തുടക്കമിട്ടത് [[ടോളമിയുടെ സാമ്രാജ്യം|ടോളമിയുടേയും]] [[സെലൂക്കിഡ്]] ഡയഡോക്കൈ സാമ്രാജ്യങ്ങളിലാണ്) . [[കാർത്തേജ്|കാർത്തജീനിയൻ]] ജനറൽ [[ഹാനിബാൾ]] [[റോമാ സാമ്രാജ്യം (നാനാർത്ഥങ്ങൾ)|റോമാക്കാരുമായുള്ള]] യുദ്ധത്തിനായി ആനകളെ കടൽ കടത്തി സ്പെയിൻ, ഫ്രഞ്ച് തീരങ്ങളിലൂടെ [[ആല്പ്സ്|ആൽപ്പ്സിനപ്പുറം]]‌ കടത്തിക്കൊണ്ട് ഇറ്റലിയിലേക്കെത്തുകയുണ്ടായി. [[ഹാനിബാൾ|ഹാനിബാളിന്റെ]] കുതിരപ്പട വളരെ ശക്തമായിരുന്നതിനാൽ ആനകളെ അധികം ഉപയോഗിക്കേണ്ടി വന്നില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്‌ തന്നെ സ്വന്തം ആനകളെകൊണ്ട് നാശനഷ്ടമുണ്ടാവുകയും ചെയ്തു. വടക്കേ ആഫ്രിക്കയിലുണ്ടായിരുന്ന, ഇന്ന് നാമാവശേഷമായ ഒരു ആഫ്രിക്കൻ വംശത്തിൽപ്പെട്ട കാട്ടാനകളെയാണ് അദ്ദേഹം ഉപയോഗിച്ചിരിക്കാൻ സാദ്ധ്യത. കാരണം ഈ ആനകൾ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ ആനകളേക്കാൾ ചെറിയവയായിരുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവയെ മെരുക്കാൻ എളുപ്പമായിരുന്നിരിക്കണം. വലിയ ആനകൾ കാലാൾപ്പടയ്ക്ക് വ്യാപകമായ നാശമുണ്ടാക്കുമെന്നതും കുതിരകൾക്ക് ആനകളെ പേടിയാണെന്നതും വലിപ്പം കുറഞ്ഞ ഈ ഗണത്തെ യുദ്ധത്തിൽ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള മറ്റു കാരണങ്ങൾ ആയിരുന്നിരിക്കാം. ക്രി.മു 305 ൽ [[സെലൂക്കസ് നികേറ്റർ]] എന്ന [[യവനർ|യവന]] [[സാമ്രാട്ട്]] [[മൗര്യ സാമ്രാജ്യം|മൗര്യ സാമ്രാജ്യത്തിലേയ്ക്ക്]] കടന്നുകയറി. എന്നാൽ [[ചന്ദ്രഗുപ്ത മൗര്യൻ|ചന്ദ്രഗുപ്തമൗര്യൻ]] ശക്തമായ പ്രതിരോധം ഒരുക്കിയതിനാൽ രണ്ടു വർഷക്കാലം അദ്ദേഹത്തിന്ന് കാര്യമായ മുന്നേറ്റമൊന്നും ഉണ്ടാക്കനായില്ല. എന്നു മാത്രമല്ല, അവസാനം ഒരു സന്ധിയിൽ ഏർപ്പെടാൻ നിർബന്ധിതനായിത്തീരുകയും മകളെ ചന്ദ്രഗുപ്തന് വിവാഹം ചെയ്ത് കൊടുക്കുകയും വേണ്ടിവന്നു. ക്രി.മു. 303-ൽ എഴുതപ്പെട്ട ഈ സന്ധിയനുസരിച്ച് ബലൂചിസ്ഥാനും അഫ്ഗാനിസ്ഥാനും ഉൾപ്പെടുന്ന അന്നത്തെ [[കാംബോജം]](യവന ഭാഷയിൽ [[പാരോപാമിസദേ]] Paropamisadae), [[ഗാന്ധാരം]](ഇന്നത്തെ കാണ്ഡഹാർ യവന ഭാഷയിൽ അരാക്കോസിയ Arachosia), ബലൂചിസ്ഥാൻ(ഗെദ്രോസിയ gedrosia)എന്നിവ ചേർന്ന വലിയ ഒരു ഭൂപ്രദേശം മഗധയോട് ചേർക്കപ്പെട്ടു. 500 ആനകളെയാണ് പകരമെന്നോണം സെലൂക്കസ് കൊണ്ടുപോയത്. ഈ ആനകൾ ഹെല്ലനിക രാജാക്കന്മാരെ ഇപ്സുസ് യുദ്ധത്തിൽ തോല്പിക്കാനായതിലെ നിർണ്ണായക ഘടകമായിരുന്നു. [[ഭാരതം|ഭാരതത്തിലും]] സയ‌മിലും ([[തായ്‌ലൻഡ്|തായ്‌ലൻഡിന്റെ]] പഴയ പേര്), ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ ഏതാണ്ട് മുഴുവനായും ആനകളെ മെരുക്കിയെടുത്ത് വിവിധ ജോലികൾ ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് മരങ്ങൾ പിഴുതെടുക്കാനും തടിപിടിക്കാനും കുറ്റവാളികളെ ചവുട്ടിക്കൊല്ലാനും മറ്റും. [[സഫാരി]] മാതൃകയിൽ വേട്ട നടത്താനും ആനകളെ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു, പ്രത്യേകിച്ചും ഭാരതീയരീതിയായ ''ഷിക്കാർ'' എന്ന വേട്ടക്ക് (മുഖ്യമായും കടുവകളിൽ). രാജകീയ സവാരികളിലും ആനകളെയാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ഇന്ന് മതപരമായ ചടങ്ങുകൾക്കും, [[ഗതാഗതം|ഗതാഗതത്തിനും]], [[വിനോദം|വിനോദത്തിനും]] ആനകളെ ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[സർക്കസ്സ്|സർക്കസ്സിലും]] ആനകളെ ലോകവ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. == ജന്തുശാസ്ത്രം == === പ്രത്യേകതകൾ === ആനകൾ [[സസ്തനികൾ|സസ്തനികളാണ്]]. കരയിൽ ജീവിക്കുന്ന ജീവികളിൽ ഏറ്റവും വലുതും ആനയാണ്.ഒരു ശരാശരി മനുഷ്യന്റെ 85 മടങ്ങ് ശരീരഭാരം ഉണ്ട് ആനക്ക്. 3.5 ഏകദേശം മീറ്റർ ഉയരവും ഉണ്ടാകും. [[1956]]-ൽ [[അങ്കോള|അങ്കോളയിൽ]] വെടിവച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ട ഒരാനയാണ് ഇതുവരെ ജീവിച്ചിരുന്നതിൽ ഏറ്റവും ഭാരമുള്ളതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. 12,000 കിലോഗ്രാം (26,400 പൗണ്ട്) തൂക്കമുള്ള ഒരു ആണാനയായിരുന്നു അത്.<ref> [http://www.sanparks.org/parks/kruger/elephants/about/faq.php Sanparks - South African National Parks official website]</ref>. 22 മാസമാണ് ആനയുടെ [[ഗർഭകാലം]]. ഇതു കരയിലെ ജീവികളിൽ ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയതാണ്. ജനനസമയത്ത് ഒരു ആനക്കുട്ടിക്ക് 120 കിലോഗ്രാം ( 265 പൗണ്ട്) ഭാരമുണ്ടാകാറുണ്ട്. ആനകൾ 70 വയസ്സ് വരെയും അതിനു ‍മുകളിലും ജീവിക്കാറുണ്ട്. === ശരീരപ്രകൃതി === ==== തുമ്പിക്കൈ ==== [[പ്രമാണം:Lightmatter elephanttrunk.jpg|thumb|250px|തുമ്പിക്കൈ പല ആവശ്യങ്ങൾക്ക് ആന ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ആന കണ്ണ് തുടയ്ക്കുന്നതാണ് ഇത്.]] തുമ്പിക്കൈ മേൽച്ചുണ്ടും മൂക്കും കൂടിച്ചേർന്ന ഒരു അവയവമാണ്. നീളത്തിൽ ഉള്ള ഇത് ആനയുടെ ഏറ്റവും സവിശേഷമായ അവയവമാണ്. [[#ആഫ്രിക്കൻ ആന|ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾക്ക്]] തുമ്പിക്കൈയുടെ അറ്റത്ത് വിരൽ പോലെ രണ്ട് അറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ആനയ്ക്ക് തുമ്പിക്കൈയിൽ നാൽപ്പതിനായിരത്തില്പരം പേശികൾ ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് ജീവശാസ്ത്രജ്ഞർ പറയുന്നത്<ref>http://www.upali.ch/trunk_en.html What does the trunk consist of?</ref>. ഇത് ആനയെ ചെറിയ പുൽനാമ്പുകൾ മുതൽ വലിയ ഭാരമുള്ള മരങ്ങൾ വരെ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ സഹായി‍കുന്നു. വെള്ളം കുടിക്കാനായും ആ‍ന തുമ്പിക്കൈ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ആനകൾ തുമ്പിക്കൈയിൽ പതിനാലിൽപ്പരം ലിറ്റർ വെള്ളം വലിച്ചെടുത്ത് വായിലേക്ക് ഊതാറുണ്ട്. ഈ തുമ്പിക്കൈ സാമൂഹികജീവിതത്തിലും ആന ഉപയോഗപ്പെടുന്നു. പരിചയമുള്ള ആനകൾ തമ്മിൽ മനുഷ്യർ കൈകൊടുക്കുന്നതുപോലെ തുമ്പിക്കൈ കുരുക്കിയാണ് പരിചയം കാണിക്കാറുള്ളത്. ആനകൾ തമ്മിൽ അടികൂടുമ്പോഴും, ശാരീരികമായി ബന്ധപ്പെടുമ്പോഴും, സ്വന്തം മേൽക്കോയ്മ കാണിക്കുമ്പോഴും തുമ്പിക്കൈ ഉപയോഗിക്കുന്നു. (തുമ്പിക്കൈ ഉയർത്തി [[#ചിന്നംവിളി|ചിന്നം വിളിക്കുന്നത്]] ഒരു താക്കീതോ പേടിപ്പെടുത്തലോ ആകാം. തുമ്പിക്കൈ താഴ്ത്തി പിടിക്കുന്നത് പരാജയം സമ്മതിച്ച് കൊടുക്കലുമാകാം). മറ്റ് ആനകളുമായി വഴക്കുണ്ടാകുമ്പോൾ സ്വയരക്ഷയ്ക്ക് ആനകൾ തുമ്പിക്കൈ കൊണ്ട് അടിക്കുകയും ചുറ്റിപ്പിടിച്ച് വലിച്ചെറിയാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്യും. മണം പിടിക്കുവാനും ആനകൾ തുമ്പിക്കൈ ആണ് ഉപയോഗിക്കാറ്. തുമ്പിക്കൈ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച് മണം പിടിച്ച് ആനകൾ കൂട്ടുകാരേയും ശത്രുക്കളേയും ഭക്ഷണമുള്ള സ്ഥലങ്ങളേയും മനസ്സിലാക്കുന്നു. തുമ്പിക്കൈയുടെ അറ്റത്തു കാണുന്ന വിരൽപോലെയുള്ള അവയവത്തെ തൂണിക്കൈ എന്നു പറയും. ഏഷ്യൻ ആനയ്ക്ക് മുമ്പിലായി ഒരു തൂണികൈ മാത്രവും ആഫ്രിക്കൻ ആനയ്ക്ക് മുമ്പിലും പിമ്പിലും ആയി രണ്ട് തൂണിക്കൈയും കാണുന്നു. തുമ്പിക്കൈകൊണ്ട് മണം പിടിക്കുന്നതിനെ '''വാട എടുക്കുക''' എന്നാണ്‌ പറയുന്നതു്. <ref name="book 4"/> ==== കൊമ്പ് ==== {{പ്രധാന ലേഖനം|ആനക്കൊമ്പ്}} ആനയുടെ വായിലെ മുകളിലുള്ള രണ്ടാം [[ഉളിപ്പല്ലുകൾ|ഉളിപ്പല്ലാണ്]] ആനക്കൊമ്പ്. ഇത് ജീവിതാവസാനം വരെ വളർന്നുകൊണ്ടേയിരിക്കും. വലിയ ഒരു ആനയുടെ കൊമ്പ് വർഷത്തിൽ ഏഴ് ഇഞ്ച് വരെ വളരും. കൊമ്പ് ആനകൾക്ക് വളരെ ഉപയോഗമുള്ള ഒന്നാണ്: മണ്ണ് കുഴിച്ച് വെള്ളമെടുക്കാനും, വേരുകൾ ധാതുലവണങ്ങൾ എന്നിവ മണ്ണിൽ നിന്ന് കുഴിച്ചെടുക്കാനും, മരങ്ങളുടെ തൊലി പൊളിച്ചെടുത്ത് കഴിക്കാനും, ചില മരങ്ങൾ ([[ബോബാബ്]]) തുരന്ന് അകത്തുള്ള പൾപ്പ് ഭക്ഷിക്കാനും മാർഗ്ഗതടസ്സമുണ്ടാക്കുന്ന മരങ്ങളും മരച്ചില്ലകളും മാറ്റാനുമൊക്കെ ഈ കൊമ്പുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. കൂടാതെ, മരങ്ങളിൽ സ്വന്തം അധീശപ്രദേശം അടയാളപ്പെടുത്താനും ആയുധമാക്കി ഉപയോഗിക്കാനും വരെ ആനകൾ കൊമ്പുകളെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നു. [[പ്രമാണം:Ivans ivory throne.jpg|thumb|200px|right| റഷ്യയിലെ [[ഇവാൻ മുന്നാമൻ]] രാജാവിന്റെ സിംഹാസനം- ആനക്കൊമ്പ് കൊണ്ടാണ് ഇത് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.]] മനുഷ്യരിൽ ഇടതുകൈയ്യന്മാരും വലതുകൈയ്യന്മാരും ഉള്ളതുപോലെ, ആനകൾക്ക് ഒരു വശത്തുള്ള കൊമ്പിന് സ്വാധീനം കൂടുതലുണ്ടാകും. രണ്ട് കൊമ്പുകളിൽ വച്ച് പ്രബലമായ കൊമ്പ് (master tusk), ചെറുതും ഉപയോഗം മൂലം അറ്റം കൂടുതൽ ഉരുണ്ടതുമായിരിക്കും. ആഫ്രിക്കൻ ആനകളിൽ ആണാനയ്ക്കും പെണ്ണാനയ്ക്കും വളരെ വലിയ കൊമ്പുകൾ ഉണ്ടാകും. ഇവയ്ക്ക് പത്തടി (മൂന്ന് മീറ്റർ) നീളവും 90 കിലോഗ്രാം തൂക്കവും ഉണ്ടാകും. എന്നാൽ ഏഷ്യൻ വിഭാഗങ്ങളിൽ ആണാനയ്ക്ക് മാത്രമാണ് കൊമ്പുണ്ടാകുക. പെണ്ണാനകളിൽ ചിലതിനു ചെറിയ കൊമ്പുണ്ടാകുമെങ്കിലും പൊതുവിൽ പെണ്ണാനയ്ക്കു കൊമ്പുകൾ ഉണ്ടാകാറില്ല. ഏഷ്യൻ ആനകൾക്ക് ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾക്കുള്ളതിന്റെ അത്രയും വലിപ്പമുള്ള കൊമ്പുകൾ ഉണ്ടായേക്കാമെങ്കിലും, അവ വണ്ണത്തിലും ഭാരത്തിലും ചെറുതായിരിക്കും. ഇതേവരെ രേഖപ്പെടുത്തിയതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും ഭാരമുള്ള കൊമ്പ് 39 കിലോ ആണ്. ആനക്കൊമ്പിന്റെ മുഖ്യമായ ഘടകം [[കാത്സ്യം ഫോസ്ഫേറ്റ്]] എന്ന ലവണമാണ്. ജീവനുള്ള കോശം ആണെന്നതിനാൽ അതു മറ്റു ലവണങ്ങളേക്കൾ (പാറ പോലുള്ള) ലോലമായിരിക്കും. ആനക്കൊമ്പ് ശിൽപ്പങ്ങളുണ്ടാക്കാൻ ധാരാളമായി ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു. പണ്ടുകാലം മുതൽക്കേ ആനക്കൊമ്പിനു വേണ്ടി ആനകളെ കൊന്നിരുന്നതാണ് ഇന്ന് അനകളുടെ എണ്ണം ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞതിന്റെ മുഖ്യകാരണം. ഇന്ന് ആനക്കൊമ്പ് വില്പന നിയമപരമായി നിഷിദ്ധമാണ്‌. എങ്കിലും അനധികൃതമായി ആനക്കൊമ്പ് വില്പന ഗണ്യമായ തോതിൽ നടക്കുന്നുണ്ട്. <ref> മനേകാ ഗാന്ധി, ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ. ഞായർ പതിപ്പ് </ref> നാമാവശേഷമായ ചില ഗജഗണങ്ങൾക്ക് കീഴ്ത്താടിയിൽ നിന്നും മേൽത്താടിയിൽ നിന്നും കൊമ്പുകൾ വളർന്നിരുന്നു [ഉദാ: ' "[[Gomphotherium|ഗോംഫോതെറിയം]]'. മറ്റു ചിലവക്ക് കീഴ്ത്താടിയിൽ മാത്രമാണ് മുന്നോട്ട് വളർന്നിരുന്ന കൊമ്പുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നത് (ഉദാ: ''[[Tetrabelodon|ടെട്രാബെലോൺ]]''), വേറെ ചിലതിന്ന് കീഴ്ത്താടിക്ക് പകരമെന്നോണം താഴോട്ട് വളഞ്ഞ് വളർന്നിരൂന്ന കൊമ്പുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു (ഉദാ: ''[[Dinotherium|ഡിനോതെറിയം]]''). ആദ്യം താഴേക്കും പിന്നെ വശങ്ങളിലേക്ക് നീണ്ടുവളർന്ന് അറ്റം മേൽപ്പോട്ടു വളഞ്ഞ '''എടുത്തു പിടിച്ച കൊമ്പുകൾ'''ക്കാണു് കേരളത്തിൽ കൂടുതൽ ഭംഗി കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. താഴേക്കു ചാഞ്ഞ് വളർന്ന കൊമ്പുകളെ '''കീഴ്കൊമ്പ്''' എന്നും വശങ്ങളിലേക്ക് വളർന്നതിനെ '''പകച്ച കൊമ്പ്''' എന്നും വളരെ വണ്ണം കുറഞ്ഞ കൊമ്പുകളെ '''ചുള്ളികൊമ്പ്''' എന്നും പറയുന്നു<ref name="book 4">ആന എന്ന അത്ഭുത ജീവി- ഡോ.ജി. അfജിത്കുമർ, കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്‌</ref> ==== പല്ലുകൾ ==== [[പ്രമാണം:Elephant teeth.jpg|thumb|left|250px| ആനയുടെ പല്ല്]] ആനകളുടെ [[പല്ല്|പല്ലുകൾ]] മറ്റു സസ്തനികളുടേതിൽ നിന്നും വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്. ആനയുടെ വായിൽ ഒന്നര വയസ്സിൽ പല്ലുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും, രണ്ടര വയസ്സോടെ ഇവ കൊഴിയാൻ തുടങ്ങുകയും ആറു വയസ്സോടെ രണ്ടാമത്തെ ഗണം പല്ലുകൾ വരികയും ചെയ്യും. പിന്നീട് 25- ആമത്തെ വയസ്സിൽ മൂന്നാമത്തെ ദന്ത നിരകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു, 5൦- ആമത്തെ വയസ്സിൽ നാലാമത്തേതും, നൂറാമത്തെ വയസ്സില് അഞ്ചാമത്തേതുമായ ദന്തനിരകൾ വളരുന്നു. ഇതിനാൽ ആനകളുടെ പല്ലു നോക്കി അവയുടെ പ്രായം കണ്ടു പിടിക്കാവുന്നതാണ്‌. ജീവിതകാലത്ത് ആനകൾക്ക് ഒരേ സമയത്ത് 28 പല്ലുകൾ ഉണ്ടാകാം. അവ താഴെ പറയുന്നവയാണ്‌: * മുകളിലുള്ള രണ്ടു പല്ലുകൾ (ഉളിപ്പല്ലുകൾ): ഇവയാണ് കൊമ്പുകളായി വരുന്നത്. * കൊമ്പുകളുടെ [[പാൽപ്പല്ല്|പാൽപ്പല്ലുകൾ]]. * പന്ത്രണ്ട് [[ചെറിയ അണപ്പല്ലുകൾ]]‍, താടിയുടെ രണ്ടു വശങ്ങളിലും മുകളിലും താഴെയുമായി മൂന്നെണ്ണം വീതം. * പന്ത്രണ്ട് [[അണപ്പല്ല്|അണപ്പല്ലുകൾ]], താടിയുടെ ഇരു വശങ്ങളിൽ മുകളിലും താഴെയുമായി മൂന്നെണ്ണം വീതം. ഒരു വലിയ അണപ്പല്ലിന്‌ ഒരടി നീളവും രണ്ടര ഇഞ്ച് വീതിയും നാല് കിലോഗ്രാം തൂക്കവും ഉണ്ടാകാം. ഇതര [[സസ്തനി|സസ്തനികൾക്ക്]] പാൽപ്പല്ലുകൾ വളർന്നുവന്ന് ക്രമേണ അതിനുപകരം സ്ഥിരമായ പല്ലുകൾ ഉണ്ടാകുകയാണ് ചെയ്യുക. ഇത് രണ്ടോ മൂന്നോ പ്രാവശ്യം മാത്രം ഉണ്ടാകുകയുള്ളൂ. എന്നാൽ ആനകൾക്ക് ഒരു വർഷത്തിനു ശേഷം മുളക്കുന്ന പാൽപ്പല്ല് ,[[#കൊമ്പ്|ആനക്കൊമ്പ്]], സ്ഥിരമാകുമെങ്കിലും മറ്റുപല്ലുകൾ അഞ്ച് തവണ ആനയുടെ ജീവിതത്തിൽ പുതുതായി മുളക്കും. ആനയുടെ പല്ലുകൾ നമ്മുടെ പല്ലുകളേപ്പോലെ യഥാസ്ഥാനത്ത് പൊട്ടിമുളക്കുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്. മറിച്ച് അവ പിറകിൽ ഓരോന്നോന്നായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് വളർന്ന് മോണയിലൂടെ നീങ്ങി മുന്നിലെത്തുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. മുന്നിലെ പല്ലുകൾ തേഞ്ഞ് തീരുകയും കൊഴിഞ്ഞ് പോകുകയും ചെയ്യുമ്പോഴേക്കും പുതിയ പല്ലുകൾ അവയുടെ സ്ഥാനം പിടിച്ചിട്ടുണ്ടാകും. വളരെ പ്രായമാകുമ്പോഴേക്ക് ആനകളുടെ ശേഷിക്കുന്ന പല്ലുകൾ ചെറിയ കുറ്റികൾ പോലെ ആയിട്ടുണ്ടാകുമെന്നതിനാൽ അധികം ചവച്ചരയ്ക്കേണ്ടാത്ത മൃദുവായ ഭക്ഷണമാണ് ആന കഴിക്കുക. അവസാനകാലത്തിലെത്തിയ ആനകൾ ചെറിയ നനുനനുത്ത പുല്ലുകൾ ഉണ്ടാകുന്ന ചതുപ്പ് നിലങ്ങളിലാണ് ഇക്കാരണത്താൽ കാണപ്പെടുന്നത്. അവസാനം ഈ പല്ലുകളും കൊഴിഞ്ഞ് പോകുന്നതോടുകൂടി ആനയ്ക്ക് ഒന്നും കഴിക്കാൻ വയ്യാതെ വരികയും തത്ഫലമായി പട്ടിണി കിടന്ന് മരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇന്ന് ആനകളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥ ചുരുങ്ങി ചുരുങ്ങി വരുന്നതിനാൽ ഭക്ഷണത്തിന്റെ കുറവ് മൂലം ചെറുപ്പത്തിലേ ആനകൾ പട്ടിണി കിടന്നു മരിക്കുന്നതായി ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കീഴ്ത്താടിയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കൊമ്പുകൾക്ക് രണ്ടാം ഉളിപ്പല്ലുകൾ എന്നും പേരുണ്ട്. [[Dinotherium|ഡിനോതേറിയം]] എന്ന ഗണത്തിനും ചില [[mastodon|മാസ്റ്റോഡോൺ]] എന്ന ഗണങ്ങൾക്കും ഇവ വളരെ വലുതായി വരാറുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ ഇന്നത്തെക്കാലത്ത് ഈ കൊമ്പുകൾക്ക് തത്സ്ഥാനീയനായ പാല്പല്ല് ഉണ്ട് എങ്കിലും വളരുന്നതിനുമുന്നേ തന്നെ കൊഴിയുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു. ==== ത്വക്ക് ==== [[പ്രമാണം:Skin elephant.jpg|thumb|right|250px| ആനയുടെ ത്വക്ക്]] ആനകൾ കട്ടിത്തൊലിയുള്ള ജീവികൾ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ''പാക്കിഡേർമ്സ്'' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു. ശരീരത്തിൽ മിക്കയിടങ്ങളിലും ആനയുടെ ത്വക്കിന് ഏതാണ്ട് രണ്ടര സെന്റീമീറ്റർ കട്ടിയുണ്ടാകും. എന്നാൽ വായ്ക്കു ചുറ്റുമുള്ളതും ചെവിക്കകത്തുമുള്ളതുമായ തൊലി വളരെ കട്ടികുറഞ്ഞതായിരിക്കും. [[#ഏഷ്യൻ ആന‍|ഏഷ്യൻ ആനകളുടെ]] ത്വക്കിൽ [[#ആഫ്രിക്കൻ ആന‍|ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾക്കുള്ളതിനേക്കാൾ]] അധികം രോമങ്ങളുണ്ടാകും. ഇത് കുട്ടിയാനകളിലാണ് കൂടുതലായി തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയുക. ഏഷ്യൻ കുട്ടിയാനകൾക്ക് ശരീരമാസകലം തവിട്ടു നിറത്തിലുള്ള കട്ടിരോമങ്ങളാണ്. പ്രായമാകുന്തോറും ഇവ കുറയുകയും നിറം കറുപ്പായി മാറുകയും ചെയ്യും. എങ്കിലും ശരീരത്തിലും വാലിലും ഉള്ള രോമങ്ങൾ നില നിൽക്കും. ആനകൾക്ക് കടുത്ത ചാരനിറമാണെങ്കിലും, ദേഹം മുഴുവൻ മണ്ണു‌ വാരിയിടുന്നതു കാരണം തവിട്ട് അല്ലെങ്കിൽ ചുവപ്പ് നിറമാണ് തോന്നിക്കുക. മേലാസകലം പൂഴി വാരിയിടുന്നത് ആനകളുടെ സഹജസ്വഭാവമാണ്. ഇതു സാമൂഹികജീവിതത്തിന് ആവശ്യമാണെന്ന് മാത്രമല്ല, ഈ പൊടിയും മണ്ണും ആനയെ സൂര്യതാപത്തിൽ നിന്നു സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ത്വക്കിനു കട്ടിയുണ്ടെങ്കിലും സൂര്യന്റെ അൾട്രാവയലറ്റ് രശ്മികളിൽ നിന്നും പ്രാണികളുടെ ആക്രമണത്തിൽ നിന്നും രക്ഷനേടാൻ പൊടിവാരിയിടൽ ആവശ്യമായി വരുന്നു. ഓരോ കുളിക്കു ശേഷവും ആന മണ്ണ് ദേഹത്തു വാരിയിടുന്നത് ആവർത്തിക്കും. ആനയ്ക്ക് സ്വേദഗ്രന്ഥികൾ വളരെക്കുറവായതിനാൽ ശരീരതാപനില നിയന്ത്രി‍ക്കുക ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. ഇതിനായി ദിനംമുഴുവൻ പ്രയത്നിക്കേണ്ടി വരുന്നു. ശരീരത്തിന്റെ വലിപ്പവും ത്വക്കിന്റെ പ്രതലവും തമ്മിലുള്ള അനുപാതം ആനയ്ക്ക് മനുഷ്യരുടേതിനേക്കാൾ വളരെ കൂടുതലാണ്. കാലിൽ നഖത്തിനടുത്തായി സ്വേദഗ്രന്ഥികൾ ഉള്ളതിനാൽ അവിടെ വായുലഭ്യത കൂട്ടാൻ ആന കാലുകൾ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കാറുമുണ്ട്. ==== കാലുകളും പാദങ്ങളും ==== [[പ്രമാണം:Asian elephant eating02 - melbourne zoo.jpg|thumb|200px|കാലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് ചില ഭക്ഷണ പദാർത്ഥങ്ങൾ ഉടയ്ക്കുവാനും സാധിക്കും]] വളരെ വലിപ്പം കൂടിയ തൂണുകൾ പോലെയാണ് ആനയുടെ കാലുകൾ. കാലുകൾ നേരെയുള്ളവയായതിനാൽ ആനയ്ക്ക് നിൽക്കാൻ ആയാസപ്പെടേണ്ടി വരാറില്ല. ഇക്കാരണത്താൽ ആനകൾക്ക് തുടർച്ചയായി ഏറെനേരം ക്ഷീണമില്ലാതെ നിൽക്കാൻ കഴിയും. ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ അസുഖം വന്നാലോ മുറിവേറ്റാലോ മാത്രമേ നിലത്ത് കിടക്കാറുള്ളൂ. എന്നാൽ ഏഷ്യൻ ആനകൾ ഇടയ്ക്കിടക്ക് കിടക്കാറുണ്ട്. ആനയുടെ കാൽപ്പാദങ്ങൾക്ക് ഏകദേശം വൃത്താകൃതിയാണ്. ആഫ്രിക്കൻ സവാന ആനകൾക്ക് പിൻ‌കാലുകളിൽ മൂന്നു വീതവും മുൻ‌കാലുകളിൽ നാലു വീതവും [[നഖം|നഖങ്ങൾ]] ഉണ്ടാകും. ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടാനകൾക്കും, ഏഷ്യൻ ആനകൾക്കും പിന്നിൽ നാലു വീതവും മുന്നിൽ അഞ്ചു വീതവും ആണ് നഖങ്ങൾ ഉണ്ടാകുക. പാദങ്ങളുടെ എല്ലുകൾ‍ക്കുള്ളിലുള്ള വളരെ കട്ടിയുള്ളതും [[ജെലാറ്റിൻ]] പോലുള്ളതുമായ കൊഴുപ്പ് മെത്ത പോലെ പ്രവർത്തിച്ച് ആഘാതങ്ങൾ താങ്ങാൻ സഹായിക്കുന്നു. ആനയുടെ ഭാരം കാരണം പാദങ്ങൾക്ക് വീ‍തി കൂടുതലായിരിക്കും. ഭാരമില്ലാത്ത അവസ്ഥയിൽ പാദങ്ങൾക്ക് വീതി കാലിന്റേതിന് തുല്യമായിരിക്കും. കാൽ പൊക്കുമ്പോൾ പാദങ്ങൾ ചെറുതാകുമെന്നതിനാൽ ചളിയിൽ പൂണ്ട് പോയാലും കാല് എളുപ്പം തിരിച്ചെടുക്കാൻ സാധിക്കും. ആനയ്ക്ക് നന്നായി നീന്താനും കയറ്റങ്ങൾ കേറാനും കഴിയുമെങ്കിലും തുള്ളാനോ ചാടാനോ പെട്ടെന്ന് ഓടുമ്പോൾ നല്ല വേഗം ആർജ്ജിക്കാനോ കഴിയില്ല. ഏറ്റവും വേഗത്തിലോടുന്ന മനുഷ്യനേക്കാളും വേഗത്തിൽ ഓടാൻ ആനയ്ക്കു കഴിയുമെങ്കിലും ഒരേ വേഗതയിൽ ഓടാനേ ആനകൾക്ക് കഴിയൂ; വേഗം ഇഷ്ടം പോലെ കുറയ്ക്കാനോ കൂട്ടാനോ കഴിയില്ല. ആന ഒരു ദിവസം സഞ്ചരിക്കുന്ന അത്രയും ദൂരം സഞ്ചരിക്കുന്ന മൃഗങ്ങൾ വളരെ കുറവാണ്. സാധാരണ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആനകൾ രണ്ടു മുതൽ നാലു മൈലുകൾ വരെ (മൂന്നു തൊട്ട് ആറു കിലോമീറ്റർ ) മണിക്കൂറിൽ വേഗം ആർജ്ജിക്കാറുണ്ട്. പക്ഷേ ഓടുന്ന സമയത്ത് ആനയ്ക്ക് മണിക്കൂറിൽ ഇരുപത്തിനാല് മൈൽ (നാൽപ്പത് കിലോമീറ്റർ) വരെ വേഗം ഉണ്ടാകും. ആനയുടെ മുൻകാലുകളെ '''നട''' എന്നും പിൻ കാലുകളെ '''അമരം''' എന്നും വിളിക്കും.<ref name="book1"/> ==== ചെവികൾ ==== [[പ്രമാണം:Curious elephant, Zim.jpg|thumb|200px|right|[[ആഫ്രിക്കൻ സവാന]] ആന ചെവി വട്ടം പിടിച്ച് ശ്രദ്ധിക്കുന്നു]] വലിയ [[ചെവി|ചെവികൾ]] ശരീരതാപനില ക്രമീകരിക്കുന്നതിന് ആനയെ സഹായി‍ക്കുന്നു. ആനയുടെ ചെവികൾക്ക് വളരെ കട്ടികുറവാണ്. എല്ലുകൾ ഇതിൽ ഉണ്ടാവില്ല. എന്നാൽ വളരെയധികം ധമനികളും ഞരമ്പുകളും ചെവികളിലുണ്ട്. ആന ചെവി വീശുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന കാറ്റ് ആനയുടെ ഞരമ്പുകളിൽ കൂടി ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന രക്തത്തിനെ തണുപ്പിക്കും. ഈ തണുത്ത രക്തം പിന്നീട് തിരിച്ച് ശരീരത്തിലേക്കൊഴുകി ശരീരം തണുപ്പിക്കും. ചെവിയിലേക്ക് വരുന്ന ചുടുരക്തത്തിന്റെ താപനില പത്ത് ഡിഗ്രീ ഫാരൻ‌ഹീറ്റോളം കുറയ്ക്കാൻ ഈ ചെവിയാട്ടൽ സഹായി‍ക്കും. [[#ആഫ്രിക്കൻ ആന‍|ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾക്കും]] [[#ഏഷ്യൻ ആന|ഏഷ്യൻ ആനകൾക്കും]] ചെവിയുടെ വലിപ്പത്തിൽ പ്രകടമായ വ്യത്യാസം ഉണ്ടാകാൻ കാരണം അവർ അധിവസിക്കുന്ന പ്രദേശത്തെ താപനിലയിലുള്ള വ്യത്യാസമാണ്. [[ഭൂമദ്ധ്യരേഖ|ഭൂമധ്യരേഖയ്ക്കു]] തൊട്ടുകിടക്കുന്ന ആഫ്രിക്കയിൽ ചൂടു കൂടുതലും, വടക്കോട്ട് നീങ്ങി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഏഷ്യയിൽ താരതമ്യേന ചൂട് കുറവാ‍യതുമാണ് ചെവിയുടെ വലിപ്പവ്യത്യാസത്തിന് കാരണമായി കരുതപ്പെടുന്നത്. ദേഷ്യം പ്രകടിപ്പിക്കുമ്പോഴും ഇണ ചേരുമ്പോഴും ആന ചെവികൾ ഉപയോഗപ്പെടുത്താറുണ്ട്. ആനയ്ക്കു മറ്റൊരാനയെ പേടിപ്പിക്കണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ ചെവി വ്യാപിപ്പിച്ച് ശരീരത്തിനെ വലുതാക്കി കാണിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഇണ ചേരുന്ന മാസങ്ങളിൽ ആന തന്റെ കണ്ണിനു പിന്നിലുള്ള ഗ്രന്ഥിയിൽ നിന്ന് പ്രത്യേകതരം മണം പുറപ്പെടുവിക്കും. ഈ മണം ദൂരപ്രദേശങ്ങളിലേക്കെത്തിക്കാൻ ആന ചെവികൾ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ടെന്ന് [[ജോയസീ പൂൾ]] എന്ന പ്രശസ്ത ആനഗവേഷകൻ അഭിപ്രായപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ആനയുടെ പ്രായം കൂടുന്നതനുസരിച്ച് ചെവിയുടെ മേലരിക് മുന്നിലേക്ക് വളയാറുണ്ട്. ഇതിന്റെ അളവുനോക്കി ആനയുടെ പ്രായം ഏകദേശം കണക്കാക്കാം.<ref name="book 4"/> ==== നാവ് ==== ആനയുടെ നാക്കിന്റെ അടിഭാഗം കീഴ്ത്താടിയിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന കാരണം ആനയ്ക്കു് നാക്ക് പുറത്തേക്കു് നീട്ടുവാൻ കഴിയില്ല. ഭക്ഷണ സാധനങ്ങൾ കഴിക്കുമ്പോൾ നാക്കിന്റെ മുകൾഭാഗം ഉയർന്നു കൊളുത്തു പോലെയായി ഭക്ഷണത്തെ പിടിച്ചു വായിനകത്തേക്കു തള്ളും.<ref name = "book1">ആന എന്ന അത്ഭുത ജീവി- ഡോ.ജി. അജിത്കുമർ, കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്</ref> ഭക്ഷണം നാവിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് വളച്ച് വശങ്ങളിലേക്ക് ഒതുക്കി പല്ലുകൾക്കിടയിലേക്ക് കൊണ്ടു പോകുന്നു. നാവിന്റെ നിറം ഇളം ചുവപ്പ് കലർന്ന് പിങ്ക് നിറമാണ്‌. അസുഖം ഉള്ള ആനകളുടെ നാവിന്റെ നിറം വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കും. ആനയുടെ നാക്കിന് 50-60 സെ.മീ. നീളവും 4 - 6 വരെ കി.ഗ്രാം വരെ തൂക്കവും ഉണ്ടായിരിക്കും.<ref name="book1"/> === മറ്റു അവയവങ്ങൾ === ==== ആമാശയം ==== ആമാശയത്തിന്‌ ഒരു അറയേ ഉള്ളൂ. . ഉടലിന്റെ ഇടതു വശത്തായാണ്‌ ആമാശയം കാണപ്പെടുന്നതു്. അയവെട്ടാത്ത ജീവിയായതു കൊണ്ട് ആമാശയത്തിനു് ഒരു അറ മാത്രമെ ഉള്ളു <ref name="book 4"/>ഒരാഫ്രിക്കൻ ആനയുടെ കുടലിന്ന് 19 മീറ്ററോളം{ഉദ്ദേശം 60 അടി} നീളമുണ്ടാകും<ref>{{Cite web |url=http://elephant.elehost.com/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-05-11 |archive-date=2017-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170711171808/http://elephant.elehost.com/ |url-status=dead }}</ref> ==== പിത്തസഞ്ചി ==== പിത്ത സഞ്ചി ഇല്ല. ==== കരൾ ==== [[കരൾ]] വളരെ വലുതാണ്‌. പൂർണ്ണവളർച്ചയെത്തിയ ഒരു ആനയുടെ കരളിന്‌ 40-45 കി. ഗ്രാം തൂക്കം കാണും .<ref> ആന എന്ന അത്ഭുത ജീവി- ഡോ. ജി. അജിത് കുമാർ, കേരള ഭാഷ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്</ref> ==== [[ഹൃദയം]] ==== മനുഷ്യനടക്കമുള്ള മറ്റു സസ്തനികളെപ്പോലെ ആനയ്ക്കും നാലറകളുള്ള ഹൃദയമാണുള്ളത്. ഹൃദയത്തിന്റെ കൂർത്ത അറ്റത്ത് ഒരു മുനമ്പിനു പകരം രണ്ടെണ്ണം കാണുന്നു. ആനയ്ക്കു് ഒരു കൊറോണറി സിരയും രണ്ടു ആന്റീരിയർ വീനാകാവ സിരകളും കാണുന്നു.(ഇതു സാധാരണ സസ്തനികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമാണ്). ഹൃദയത്തിന്റെ തൂക്കം 12 - 24 കി.ഗ്രാം വരെയാണു്. നിൽക്കുമ്പോൾ ഹൃദയം 28 പ്രാവശ്യവും കിടക്കുമ്പോൾ 32 പ്രാവശ്യവും മിടിക്കും. <ref name="book 4"/> ==== വൃഷണങ്ങൾ ==== രണ്ട് വൃഷണങ്ങൾ ഉണ്ട്. വൃഷണസഞ്ചിയിലല്ലാതെ ശരീരാശയത്തിനുള്ളിൽ വൃഷണങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്ന അപൂർവം സസ്തനികളിലൊന്നാണ് ആന. കരയിൽ ജീവിക്കുന്ന സസ്തനികളിൽ ആനക്കുപുറമേ ഈ പ്രത്യേകതയുള്ളത് ആരമഡില്ലോ, സ്ലോത്ത്, കണ്ടാമൃഗം എന്നിവക്കും മുട്ടയിടുന്ന സസ്തനികൾക്കും മാത്രമാണ്. താഴ്ന്ന ശരീരോഷ്മാവാണ് ഈ സസ്തനികളുടെയെല്ലാം പ്രത്യേകത.<ref>http://www.uwyo.edu/wjm/Repro/spermat.htm</ref> ==== ലൈംഗികാവയവം ==== ആണാനയുടെ ലിംഗത്തെ '''കണ''' (Penis) എന്നും വിളിക്കുന്നു. നാലര അടിയോളം നീളവും ഏഴ് കിലോഗ്രാം തൂക്കവും ഉണ്ടാകും. പിടിയാനകളുടെ യോനി '''ഈറ്റം''' എന്നാണ്‌ പറയുന്നത്. ഇത് പിൻ‌കാലുകൾക്കിടയിലായി കാണപ്പെടുന്നു. മുലക്കാമ്പുകൾ മുൻ‌കാലുകൾക്കിടയിലായും കാണാം. [[File:Thrissur Pooram Choorakkottukaavu Anappara 2011 DSCN2671.JPG|thumb|right|ആണാന മൂത്രം ഒഴിക്കുന്നു ലിംഗം കാണാം ]] == വകഭേദങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Elephant.pair.750pix.jpg|thumb|left|250px|ഇടതു നിന്ന് വലത്തേക്ക് - ആഫ്രിക്കൻ സവാന ആനയും ''Loxodonta africana''(ജനനം 1969) ഏഷ്യൻ ആനയും ''Elephas maximus'' (ജനനം 1970) ഒരു [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലീഷ്]] [[മൃഗശാല]]യിൽ.]] ആഫ്രിക്കൻ ആനകളും [[#ഏഷ്യൻ ആന|ഏഷ്യൻ ആനകളും]] രണ്ട് വ്യത്യസ്ത വംശങ്ങളാണ്. ഏഷ്യൻ ആനകളേക്കാൾ വലിപ്പം കൂടിയവയാണ് ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ (4 മീറ്ററോളം പൊക്കവും 7500 കിലോഗ്രാം ഭാരവും). ആഫ്രിക്കൻ ആനകളുടെ ചെവിയും വലുതായിരിക്കും. ആഫ്രിക്കൻ ആനകളിൽ ആണാനയ്ക്കും പെണ്ണാനയ്ക്കും വലിയ [[#കൊമ്പ്|കൊമ്പുകൾ]] ഉണ്ടാകും, എന്നാൽ ഏഷ്യൻ ആനകളിൽ ഇവ രണ്ടിന്റേയും കൊമ്പുകൾ ചെറുതായിരിക്കും. മിക്ക ഏഷ്യൻ പിടിയാനകൾക്കും (പെണ്ണാന) കൊമ്പേ ഉണ്ടാകാറില്ല. ആഫ്രിക്കൻ ആനകളുടെ നടുവ് കുഴിഞ്ഞതും, നെറ്റി പരന്നതും, [[#തുമ്പിക്കൈ|തുമ്പിക്കൈ‍യുടെ]] അഗ്രം വിരൽ പോലെ രണ്ടായി പിളർന്നതുമാണ്. എന്നാൽ ഏഷ്യൻ ആനകളുടെ നടു പുറത്തേക്ക് വളഞ്ഞതും, നെറ്റിയിൽ രണ്ട് മുഴ ഉള്ളതും, [[#തുമ്പിക്കൈ|തുമ്പിക്കൈയുടെ]] അഗ്രം ഒറ്റവിരൽ പോലെയുമാണ്. ==== ആഫ്രിക്കൻ ആന ==== [[പ്രമാണം:African Elephant in Kenya.jpg|thumb|200px|ആഫ്രിക്കൻ ആന - ഏഷ്യൻ ആനകളെ അപേക്ഷിച്ച് വലുതാണിവ]] {{Main|ആഫ്രിക്കൻ ആന}} ലോക്സൊഡൊന്റ (''[[w:Loxodonta|Loxodonta]]'') എന്ന ജനുസ്സിൽപ്പെട്ട എല്ലാ [[സസ്തനി|സസ്തനികളും]] ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ എന്ന ഒറ്റപ്പേരിൽ ആണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ അടുത്ത കാലത്ത് നടന്ന ജനിതകപഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത് ഇവ രണ്ട് വ്യത്യസ്തസ്പീഷീസ് എന്നതാണ്*{{Ref|Recent}}; '''സവാനയും'''(ലോക്സോഡൊന്റ ആഫ്രിക്കാന Loxodonta africana) '''കാട്ടാനയും'''{ലോക്സോഡൊന്റ സൈക്ലോറ്റിസ് ; Loxodonta cyclotis). അന്യം നിന്ന് പോകുന്ന ഒരൊറ്റ വംശമായി കരുതാതെ ഇവരെ രണ്ട് വംശമായി കരുതുമ്പോൾ ഇതിൽ ഏത് വംശമാണ് കൂടുതൽ അപകടാവസ്ഥയിൽ ഉള്ളതെന്ന് മനസ്സിലാക്കാനും അവക്ക് കൂടുതൽ സംരക്ഷണം ഏർപ്പെടുത്താനും കഴിയുന്നു. എന്നു മാത്രമല്ല, കാട്ടാനകളേയും സവാന ആനകളേയും ഇണ ചേർത്ത് പുതിയ വർഗ്ഗം ഉണ്ടാക്കാൻ സാധിക്കും. പക്ഷേ ഇവ രണ്ടും രണ്ട് സ്ഥലങ്ങളിൽ അധിവസിക്കുന്നതിനാൽ ഇത് സ്വാഭാവികമായി സംഭവിക്കാനുള്ള സാധ്യത കുറവാണ്.ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ]] വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി കാണപ്പെടുന്നു. കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷങ്ങളിൽ , ലോക്സൊഡൊന്റ അവയുടെ കുറഞ്ഞ് വരുന്ന എണ്ണം കൊണ്ട് ലോകശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന് ഏതാണ്ട് ആറ് ലക്ഷം ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ ആണ് ലോകത്തുള്ളതെന്നാണ് കണക്ക്. {{Ref|Population}} <ref>[http://www.panda.org/about_wwf/what_we_do/species/our_solutions/endangered_species/elephants/african_elephants/index.cfm African elephants: World's largest terrestrial mammal still under threat -Global Species Programme]</ref>. ===== ആഫ്രിക്കൻ സവേന ആനകൾ (ബുഷ് ആനകൾ) ===== {{പ്രലേ|ആഫ്രിക്കൻ ബുഷ് ആന}} ലോക്സൊഡൊന്റ ആഫ്രിക്കാനാ (Loxodonta africana) എന്ന ഈ വർഗ്ഗമാണ്‌ ആനകളിൽ വച്ച് ഏറ്റവും വലുത്. കരയിൽ ജീവിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ജീവികളും ഇവ തന്നെ. പതിമൂന്ന് അടി (നാല് മീറ്റർ) പൊക്കവും ഏഴായിരം കിലോ ഭാരവും ഉണ്ടാകും. ഒരു ആ‍ണാനയ്ക്കു ശരാശരി മൂന്ന് മീറ്റർ (പത്ത് അടി) പൊക്കവും അയ്യായിരത്തിനും ആറായിരത്തിനും (കിലോ) ഇടയ്ക്കു ഭാരവും ഉണ്ടാകും. പെണ്ണാനകൾ ആണാനകളേക്കാൾ ചെറുതായിരിക്കും. സവേന ആനകൾ അധികവും തുറസായ സ്ഥലങ്ങളിലും ചതുപ്പുകളുടേയും തടാകങ്ങളുടേയും കരയിലുമാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ആഫ്രിക്ക എമ്പാടും [[തെക്കൻ സഹാറ]] മരുഭൂമിയും ഇവരുടെ ആവാസ കേന്ദ്രങ്ങൾ ആണ്. ===== ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടാന ===== {{പ്രലേ|ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടാന}} [[പ്രമാണം:Loxodonta cyclotis.jpg|thumb|200px|ലോക്സോഡോണ്ടാ സൈക്ലോട്ടിസ് എന്ന കുഞ്ഞൻ ആന]] ''Loxodonta cyclotis'' എന്നു തരംതിരിക്കപ്പെട്ട, കുഞ്ഞൻ ആന എന്ന ഇത്, ആഫ്രിക്കൻ വനാന്തരങ്ങളിൽ മാത്രമേ കാണപ്പെടുന്നുള്ളൂ. വലിപ്പക്കുറവു മൂലം പിഗ്മി ആനകൾ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. സവാന ആനകളെ അപേക്ഷിച്ചു ചെവികൾ ചെറുതും ഉരുണ്ടതുമാണ്. കൊമ്പുകൾ ചെറുതും നേരെയുള്ളതും ആണെന്ന് മാത്രമല്ല വായിൽ നിന്ന് അധികം പുറത്തേക്ക് വരാത്ത തരത്തിലുമായിരിക്കും. ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടാനകൾക്ക് ഏറ്റവും കൂടിയാൽ 4,500 കിലോ (10,000 പൗണ്ട്) ഭാരവും മൂന്ന് മീറ്റർ (പത്ത് അടി) പൊക്കവും ഉണ്ടായിരിക്കും. എങ്കിലും സാധാരണയായി ഇവ രണ്ടര മീറ്ററിൽ (8 അടി) അധികം പൊക്കം വക്കാറില്ല. മധ്യ ആഫ്രിക്കയിലും പടിഞ്ഞാറൻ ആഫ്രിക്കയിലും ഉള്ള മഴക്കാടുകളിലാണ് കാട്ടാനകളെ കാണപ്പെടുന്നത്. ചിലപ്പോൾ ഇവരുടെ അധിവാസം കാടിന്റെ അരികിൽ വരെ എത്തുകയും, തത്‌ഫലമായി സവാന ആനകളുടെ ആവാസമേഖലയിൽ‍ അതിക്രമിച്ച് കടക്കുകയും ചെയ്യും. പഠനത്തിനു പ്രതികൂലമായ അന്തരീക്ഷമാണ് [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കയിൽ]] ഉള്ളത് എന്നതിനാൽ സവാനകളേക്കാൾ വളരെക്കുറച്ച് വിവരങ്ങൾ മാത്രമേ ആഫ്രിക്കൻ കാട്ടാനകളെക്കുറിച്ച് ലഭ്യമായിട്ടുള്ളൂ. ==== ഏഷ്യൻ ആന ==== {{പ്രലേ|ഏഷ്യൻ ആന}} [[File:Elephant wild Elephant 01.jpg|thumb|ഏഷ്യൻ ആന - മറയൂർ വനത്തിൽ നിന്നും]] [[പ്രമാണം:Elphas maximus range.png|thumb|200px|right| ഏഷ്യൻ ആനകളുടെ ആവാസ വുവസ്ഥ]] എലഫസ് മാക്സിമസ് (''Elephas maximus'') എന്ന ഏഷ്യൻ ആനകൾ ([[ഇന്ത്യൻ ആനകൾ]] എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു). ഇവ ആഫ്രിക്കൻ ആനകളുടെ എണ്ണത്തിന്റെ പത്തുശതമാനത്തിലും താഴെ, അതായത് ഏകദേശം നാൽപ്പതിനായിരം എണ്ണമുണ്ടെന്നാണ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണക്കാക്കുന്നത്. ഏഷ്യൻ ആനകൾക്ക് നിരവധി ഉപ‌ഗണങ്ങൾ (Subspecies) ഉണ്ട്. പൊതുവിൽ ഏഷ്യൻ ആനകൾ, ആഫ്രിക്കൻ ബുഷ് ആനകളേക്കാൾ ചെറുതായിരിക്കും. [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലുള്ളവയെപ്പോലെ]] ചെറിയ ചെവികൾ ഉള്ള ഈ ആനകളിൽ ആണാനകൾക്കു മാത്രമാണ് [[#കൊമ്പ്|കൊമ്പുകൾ]] ഉണ്ടാകുക‌. ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾക്കില്ലാത്ത ഒരു പ്രത്യേകതയായ വെളുത്ത പാടുകളും ഏഷ്യൻ ആനകളെ ആഫ്രിക്കൻ ആനകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ സഹായകമാണ്. ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന നാല് ഇനങ്ങൾ (subspecies) ഉണ്ട്; അവ താഴെ പറയുന്നവയാണ്. ===== ശ്രീലങ്കൻ ആനകൾ ===== [[പ്രമാണം:Elephas maximus maximus - 01.jpg|right|thumb|240px|ശ്രീലങ്കൻ ആനകൾ]] [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കൻ‍]] ദ്വീപിൽ മാത്രം കാണപ്പെടുന്നു. ഇവ ഏഷ്യൻ ആനകളിൽ ആദ്യ ഉപഗണമായ [[ശ്രീലങ്കൻ ആനകൾ|ശ്രീലങ്കൻ ഏഷ്യൻ ആനകൾ]] (''Elephas maximus maximus'') എന്നയിനമാണ്. ശ്രീലങ്കൻ ആനകളാണ് ഇന്നു നിലനിൽക്കുന്ന ഏഷ്യൻ ആനകളിൽ ഏറ്റവും വലുത്. മൂവായിരത്തിനും നാലായിരത്തിനും ഇടയിൽ ശ്രീലങ്കൻ‍ ആനകളേ ലോകത്തുള്ളൂ എന്നു കാക്കാക്കപ്പെടുന്നു. വലിയ ആണാനകൾക്ക് 12,000 പൗണ്ട് ഭാരവും പതിനൊന്ന് അടി പൊക്കവും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇത് എപ്പോഴും സ്ഥിരമായിരിക്കും. ശ്രീലങ്കൻ‍ ആനകൾക്ക് തലയിലെ മുഴകൾ വളരെ വലുതായിരിക്കും. കൂടാതെ, തൊലിയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വെളുത്ത പാടുകൾ ഏഷ്യൻ ആനകളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഈ ആനകൾക്കാണ് ഉണ്ടാകുക. സാധാരണ ഇവയുടെ ചെവികൾ, മുഖം, തുമ്പിക്കൈ, വയർ എന്നീ ഭാഗങ്ങളിൽ വളരെ കൂടുതലായി ഇളം ചുവപ്പു നിറത്തിലുള്ള പാടുകൾ കാണാറുണ്ട്. {{Ref|shelter}}. ശ്രീലങ്കൻ ആനകൾക്ക് കൊമ്പുകൾ വിരളമായേ കണ്ടുവരുന്നുള്ളൂ. ശ്രീലങ്കൻ ആണാനകളിലെ 7 ശതമാനത്തിനു മാത്രമേ കൊമ്പുകളുള്ളൂ. നേരെ മറിച്ച് ദക്ഷിണേന്ത്യയിലെ ആണാനകളിൽ 80 ശതമാനത്തിനും കൊമ്പുകളുണ്ട്. ആദ്യകാലത്ത് ശ്രീലങ്കൻ ദ്വീപിലെ മുഴുവൻ പ്രദേശങ്ങളിലും ആനക്കൂട്ടങ്ങളെ കണ്ടിരുന്നു. എന്നാൽ തേയില റബ്ബർ തുടങ്ങിയ തോട്ടവിളകളുടെ ആവിർഭാവത്തോടെ ആനകൾ, ദ്വീപിന്റെ വടക്കും, കിഴക്കും ഭാഗങ്ങളിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങി<ref name=rockliff>{{cite book |last=HILL |first= JOHN|authorlink= |coauthors= |title=THE ROCKLIFF NEW PROJECT - ILLUSTRATED GEOGRAPHY - THE INDIAN SUB-CONTINENT|year=1963 |publisher=BARRIE & ROCKLIFF |location=LONDON|isbn=|chapter= VIII- Ceylon|pages=294|url=}}</ref>‌. ===== ഇന്ത്യൻ ആനകൾ ===== {{പ്രലേ|ഇന്ത്യൻ ആന}} [[പ്രമാണം:Male Elephas maximus hamburger zoo.JPG|thumb|200px|ഒരു ഏഷ്യൻ ആന.]] ഏഷ്യൻ ആനകളിലെ മറ്റൊരു ഉപഗണമാണിത്. [[ഇന്ത്യൻ ആന|ഇന്ത്യൻ ആനകൾ]] (''Elephas maximus indicus'') ആണ് ഏഷ്യൻ ആനകളിൽ വളരെ കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്ന ഗണം. മുപ്പത്തിയാറായിരത്തോളം എണ്ണം ഇന്ത്യൻ ആനകൾ ഇന്നു ജീവിച്ചിരുപ്പുണ്ടെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ഇവ കടുത്ത ചാരനിറമുള്ളതും, വെള്ളപ്പാടുകൾ ചെവിയിലും തുമ്പിക്കൈയിലും മാത്രമുള്ളതുമായിരിക്കും. 11,000 പൗണ്ട് മാത്രമേ സാധാരണ ഭാരമുണ്ടാകാറുള്ളുവെങ്കിലും ശ്രീലങ്കൻ ആനകളുടെയത്ര പൊക്കം ഇന്ത്യൻ ആനകൾക്കും ഉണ്ടാകും. ഈ ആനകൾ [[ഇന്ത്യ]], [[മ്യാന്മർ]] തുടങ്ങിയ പതിനൊന്ന് ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുന്നു. ഭക്ഷണം യഥേഷ്ടം കിട്ടുന്നതു കാരണം മഴക്കാടുകളിലും പുൽമേടുകളിലും, ഇവ രണ്ടിനുമിടയിലുള്ള സ്ഥലങ്ങളിലും കഴിയാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നു. ===== സുമാത്രൻ ഏഷ്യൻ ആനകൾ ===== [[ഇന്തോനേഷ്യ|ഇന്തോനേഷ്യയിലെ]] [[സുമാത്ര]] എന്ന ദ്വീപിലെ കാടുകളിൽ മാത്രം കണ്ടുവരുന്ന ഇവയാണ് (''Elephas maximus sumatranus'') ഏഷ്യൻ ആനകളിൽ രണ്ടാമത് ഏറ്റവും ചെറുത് . മുപ്പത്തിമൂവായിരത്തിനും അൻപത്തിമൂവായിരത്തിനും ഇടയിൽ സുമാത്രൻ ആനകൾ ഭൂമിയിൽ ഉണ്ടെന്നു വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇളം ചാരനിറമുള്ള ഈ ആനകൾക്ക് വെള്ള പാടുകൾ മറ്റ് ഏഷ്യൻ ആനകളേക്കാൽ വളരെക്കുറവ് മാത്രമാണ് ഉണ്ടാകുക; മിക്കവാറും ചെവിയിൽ മാത്രം. പ്രായപൂർത്തിയായ സുമാത്രൻ ആനകൾക്ക് ഏകദേശം പത്തടി പൊക്കം (മൂന്ന് മീറ്റർ) മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ. ഭാരം ഏകദേശം 4000 കിലോ ഗ്രാം. ===== ബോർണിയോ പിഗ്മി ആനകൾ ===== ബോർണിയോ പിഗ്മി ആനകൾ (''Elephas maximus borneensis'') എന്ന് പേരിലുള്ള ഈ ആനകൾ [[ബോർണിയോ]] ദ്വീപിൽ കാണപ്പെടുന്നു. [[2003]]-ലാണ് കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ ഗവേഷകർ [[ഡി.എൻ.എ.|ഡി.എൻ.എ]] പരിശോധന വഴി ഇതിനെ ഏഷ്യൻ ആനകളുടെ മറ്റൊരു ഇനമായി തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. ഇവ ഇതര ഏഷ്യൻ ആനകളേക്കാൾ ചെറുതും ഇണക്കമുള്ളതും ആയിരിക്കും. വലിയ [[#ചെവി|ചെവികളും]] നീളം കൂടിയ [[#വാൽ|വാലും]] നേരെയുള്ള [[#കൊമ്പ്|കൊമ്പുകളും]] ഈ ആനകളുടെ പ്രത്യേകതകളാണ്. ജനിതകപരമായി ഏഷ്യൻ ആനകളിൽ ഏറ്റവും വ്യത്യസ്തതപുലർത്തുന്ന ഈ ഇനം, പുതിയ ഗവേഷണങ്ങൾ പ്രകാരം ജാവാ ദ്വീപിൽ പണ്ട് ജീവിച്ചിരുന്ന ഏഷ്യൻ ആനയാണെന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. മനുഷ്യരായിരിക്കണം ഇവയെ ബോർണിയോ ദ്വീപിലെത്തിച്ചത്. ബോർണിയോ പിഗ്മി ആനകളെ വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന ഇനമായാണ് [[വേൾഡ്_വൈഡ്_ഫണ്ട്_ഫോർ_നേച്ചർ|ഡബ്ല്യു.ഡബ്ല്യു.എഫ്]] കണക്കാക്കുന്നത്<ref>http://worldwildlife.org/species/borneo-pygmy-elephant</ref>. ആകെ വെറും 1500 എണ്ണം മാത്രമേ ഉള്ളൂ എന്നാണ് അവരുടെ കണക്കുകൾ. ഇവയെ കൂടാതെ ചൈനയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇളം പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള കൊമ്പുകളോടുകൂടിയ '''ചൈനീസ് ആന''' (Elephus maximus rubridens), സിറിയ, ഇറാൻ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലുണ്ടായിരുന്ന, ഏഷ്യൻ ആനകളിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇനമായിരുന്ന, '''സിറിയൻ ആന''' ((Elephus maximus asurus) എന്നീ ഇനങ്ങൾ മനുഷ്യരുടെ ഇടപെടലുകൾകൊണ്ട് അന്യംനിന്ന ഏഷ്യൻ ആനകളിലെ ഇനങ്ങളാണ്. ==== മിശ്രവർഗ്ഗങ്ങൾ ==== {{Main|മോട്ടി}} ഒരു സ്ഥലത്ത് രണ്ട് വ്യത്യസ്ത തരം ആനകൾ ഇല്ലാത്തതിനാൽ വളർത്തുമൃഗങ്ങളുടേതു പോലെ മിശ്ര വർഗ്ഗങ്ങൾ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത വിരളമാണ്. എങ്കിലും അപൂർവ്വമായെങ്കിലും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. മൃഗശാലകൾ, സർക്കസ് കേന്ദ്രങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് ഇതിന്‌ സാധ്യതയുണ്ടാവുക. [[1978]]-ൽ [[ചെസ്റ്റർ മൃഗശാല|ചെസ്റ്റെർ മൃഗശാലയിൽ]] ഒരു ആഫ്രിക്കൻ ആനയ്ക്ക് ഒരു ഏഷ്യൻ പിടിയാനയിൽ കുട്ടി ജനിച്ചതാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ഒരു സം‌ഭവം. == ഭക്ഷണം == [[പ്രമാണം:ആന-പനയോല.jpg|thumb|200px|left|പനയോലയും കൊമ്പിൽ താങ്ങിയെടുത്തു വരുന്ന ആന]] ആനകൾ [[സസ്യഭുക്കുകൾ|സസ്യഭുക്കുകളാണ്]]. ദിവസത്തിൽ പതിനാറു മണിക്കൂറോളം ആനകൾ ഭക്ഷണം കഴിക്കാനായി ചിലവഴിക്കും. ഇവരുടെ ഭക്ഷണത്തിൽ അൻപത് ശതമാനത്തോളം പുല്ല് വർഗ്ഗമാണ്. കൂടാതെ ഇലകൾ, [[മുള]], ചില്ലകൾ, വേരുകൾ, പഴങ്ങൾ, വിത്തുകൾ, പൂക്കൾ എന്നിവയും ആന കഴിക്കും. കഴിക്കുന്നതിൽ നാൽപ്പത് ശതമാനത്തോളം മാത്രമേ ദഹിക്കുകയുള്ളൂ. ദഹനപ്രക്രിയയിലുള്ള ഈ അപാകതമൂലം ആനകൾക്കു ഭക്ഷണത്തിന്റെ അളവു കൂട്ടേണ്ടി വരുന്നു. ഒരു മുതിർന്ന ആന ദിവസേന ഏകദേശം 140–270 കിലോഗ്രാം ഭക്ഷണം കഴിക്കും. ഇതിൽ അറുപത് ശതമാനം ഭക്ഷണവും ദഹിക്കാതെ പുറത്തു പോകും. == സാമൂഹിക സ്വഭാവം == {{Main|ആനക്കൂട്ടങ്ങൾ}} ===ആനകളുടെ ദുഃഖവും വിരഹവും=== മനുഷ്യരെപ്പോലെ ആനങ്ങളുടെ ഇടയിലും സ്നേഹിതരുടെ മരണവും അത് നൽകുന്ന വേർപാടിന്റെ ദുഃഖം മറക്കുക എന്നതും വളരെയധികം ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളകാര്യമാണെന്ന്‌ ജന്തുശാസ്ത്രജ്ഞന്മാരായ ഗോൾഡെൻബെർഗും ജോർജ്ജ് വിറ്റേമേയറും(2020) നടത്തിയ റിവ്യൂ പഠനത്തിൽ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ആനകൾ തങ്ങളുടെ ഘ്രാണശക്തി ഉപയോഗിച്ചാണ് പലപ്പോഴും മറ്റ്‌ ആനകൾ തങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഉള്ളതാണോയെന്നു തീർച്ചപ്പെടുത്തുന്നത്, ഒരാനയുടെ മരിച്ച ശരീരം കാണുമ്പോൾ അത് തങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഉള്ളതാണോയെന്നു മണത്തു നോക്കാറുമുണ്ട് ഇവ. ആഫ്രിക്കയിലെ ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ പന്ത്രണ്ടു ഇടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള 32 ഫീൽഡ് നീരീക്ഷണങ്ങളെ ആധാരമാക്കിയാണ് ഗോൾഡെൻബെർഗിൻറെ ഈ പഠനം തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ആനകൾ വളരെ വൈകാരികവും സഹാനുഭൂതി നിറഞ്ഞതുമായ മനോഭാവം പുലർത്തുന സസ്തിനികൾ ആണെന്നും മുൻ പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വളരെ ദീർഘകാലം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന വൈകാരിക ബന്ധങ്ങളും, ശക്തമായ ഗോത്രബോധങ്ങളും ആനകളുടെ ഇടയിൽ കാണാറുണ്ട്. ജീവിതകാലഘട്ടത്തിൽ ഒരുപാട് അംഗങ്ങളെ ഓർത്തിരിക്കാൻ സാധിക്കുന്ന വിധത്തിലുള്ള കൊഗ്നീറ്റീവ് സംവിധാനങ്ങളും അവയ്ക്കുണ്ട്, ഇതിനു കാഴ്ച്ചയെക്കാളും ഘ്രാണശക്തിയാണ് അവ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. രണ്ടു ആനകൾ പരസ്പരം കാണുമ്പോൾ അവ പരസ്പരം മണക്കാനും സ്പർശിക്കാനും കുറച്ചധികം സമയം ചിലവഴിക്കാറുണ്ട്, സമാനമായ രീതിൽ മരണപ്പെട്ട അംഗത്തിന്റെ അടുക്കലും ആനകൾ പ്രകടനങ്ങൾ നടത്താറുണ്ട്‌. പെണ്ണാനകൾ അവരുടെ അമ്മയുടെ ശവശരീരത്തിന് മുൻപ് തങ്ങളുടെ ടെമ്പറൽ ഗ്ലാൻഡിൽ നിന്ന് സ്രവം ഉത്പാദിപ്പിച്ചു ‘കരയാറുണ്ട്’. വികാരങ്ങളും വൈകാരികപ്രകടങ്ങളും മനുഷ്യർക്കു മാത്രമല്ല മറ്റ്‌ മൃഗങ്ങളിലും ദൃശ്യം ആകാമെന്നതിൻറെ സൂചനയാണ് ഈ പഠനം, മനുഷ്യർ ആനകളെ പലപ്പോഴും കാട്ടിൽ നിന്നും ബലമായി പിടിച്ചുകൊണ്ടു വന്നു നിഷ്ഠുരമായി കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ എല്ലാം അവയുടെ ഇത്തരം വൈകാരിക അവസ്ഥകൾ പരിഗണിക്കാറില്ല. ആനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ഒരാൾ മരണപ്പെട്ടാൽ മനുഷ്യരുടേതിനു സമാനമായ ദുഃഖവും വിരഹപ്രകടനങ്ങൾ കാഴ്ചവയ്ക്കാറുണ്ട് എന്നവിധത്തിലുള്ള നീരീക്ഷണങ്ങൾ മുൻപും പെരുമാറ്റശാസ്ത്രത്തിലും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. തങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിനു വെളിയിൽ ഉള്ള ആനങ്ങളുടെ മരണത്തിലും ഉത്കണ്ഠയും കരുതലും ആനങ്ങൾ കാണിക്കാറുണ്ടെന്നു ഇപ്പോൾ പുറത്തുവന്ന റിവ്യൂ പഠനം കാണിക്കുന്നു. ആനങ്ങളുടെ മസ്തിഷ്കഘടവും പ്രവർത്തനങ്ങളും പരിശോധിച്ചതിൽ നിന്നും മനുഷ്യരുടെത്തിനു സമാനമായ ഓർമ്മയും വൈകാരികവുമായ ചോദന-ഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നു ഹാർട്ടും സംഘവും (2008) നടത്തിയ മറ്റൊരു പഠനത്തിൽ സൂചിപ്പിച്ചിരുന്നു. മനുഷ്യരുടെ ശവസംസ്കാരചടങ്ങുകൾക്ക് സമാനമായ രീതിയിൽ ചില പ്രാഗ്ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകളും ആനകളുടെ ഇടയിലുണ്ട്. ശാന്തമായി കൂട്ടം കൂടി മരിച്ച ആനയുടെ ശവശരീരത്തിൽ തുമ്പിക്കൈ കൊണ്ട് തട്ടുക, ഇലകളും പുല്ലുകളും കൊണ്ട് ശവശരീരം മറവ് ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുക തുടങ്ങിയവ അതിൽ ചിലതുമാത്രമാണ്. ആഴ്ചകളോളം ചിലപ്പോൾ മാസങ്ങളോളം മരിച്ചു അഴുകി തീരുന്ന പ്രിയപ്പെട്ടവരുടെ ശരീരത്തിന് സമീപം ആനകൾ വരികയും ചെയ്യാറുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് മരിച്ചത് പങ്കാളികളോ, നേരിട്ടുള്ള കുടുംബാംഗമോ ആണെങ്കിൽ. ചിലപ്പോൾ ഇങ്ങനെ മരിച്ചവരുടെ ശരീരത്തിൻറെ അടുക്കൽ ഭക്ഷണവും വെള്ളം കൊണ്ട് വന്നുകൊടുക്കാനും ആനകൾ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്.<ref>https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S014976340700070X</ref> വളരെ ചിട്ടയായ സാമൂഹിക ജീവിതമാണ് ആനകളുടേത്. കൊമ്പനാനകളുടേയും പിടിയാനകളുടേയും സാമൂഹിക ജീവിതം വ്യത്യസ്തമാണ്. പിടിയാനകൾ അവരുടെ മുഴുവൻ ജീവിതവും വളരെ അടുത്ത കുടുംബാംഗങ്ങളുടെ കൂടെയായിരിക്കും ചിലവഴിക്കുക. ഈ കൂട്ടത്തിനെ നയിക്കുന്നത് കൂട്ടത്തിലെ മുതിർന്ന പിടിയാനയായിരിക്കും (matriarch). എന്നാൽ ആണാനകൾ അധികവും ഒറ്റയ്ക്കുള്ള ജീവിതമാണ് നയിക്കുക. പിടിയാനയുടെ സാമൂഹികചക്രം സ്വന്തം കുടുംബാംഗങ്ങളിൽ അവസാനിക്കുന്നില്ല. മറ്റ് കൂട്ടങ്ങളിലുള്ള ആണാനകളെ നേരിടുന്നത് കൂടാതെ മറ്റ് കുടുംബക്കാരുമായും, മറ്റ് കുലങ്ങളുമായും മറ്റ് കൂട്ടങ്ങളിലെ ആനകളുമായും ഇടപെടുകയും വേണം പെണ്ണാനകൾക്ക്. വളരെ അടുത്ത കുടുബാംഗങ്ങൾ എന്നത് അഞ്ച് മുതൽ പതിനഞ്ച് വരെ മുതിർന്ന ആനകളും, പിന്നെ കുറേ കുട്ടിയാനകളും ചേർന്നതാണ്. ഈ സംഘം വളരെ വലുതാകുമ്പോൾ, കൂട്ടത്തിലെ മുതിർന്ന പെണ്ണാനകൾ കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് പിരിഞ്ഞ് പോകുകയും വേറെ കൂട്ടമുണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യും. എന്നാലും ആ പ്രദേശത്തുള്ള കൂട്ടങ്ങളിൽ ഏതിലൊക്കെ സ്വന്തക്കാരുണ്ടെന്ന് ആനകൾക്ക് ബോധ്യമുണ്ടാകും. സാധാരണയായി വ്യത്യസ്ത സ്ഥലങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആനക്കൂട്ടങ്ങൾ വളരെക്കുറച്ചേ ബന്ധപ്പെടാറുള്ളൂ. എന്നാൽ വെള്ളത്തിന്റേയും ഭക്ഷണത്തിന്റേയും ദൌർലഭ്യം മൂലം ഒരേ സ്ഥലങ്ങളിലേക്കു വരേണ്ടി വരുമ്പോൾ ആനക്കൂട്ടങ്ങൾ അടുത്തു പ്രവർത്തിക്കുന്നതും കാണാം. [[പ്രമാണം:ആനക്കൂട്ടം.jpg|thumb| ഒരു ആനക്കൂട്ടത്തിൽ ആനക്കുട്ടിയെ സം‍രക്ഷിക്കുന്നു]] അടുത്ത ആളുകളുടെ മരണം മനുഷ്യര്ക്ക് ദുഃഖമുണ്ടാക്കുന്ന പോലെ, ആനകളിലും ദുഃഖമുണ്ടാക്കും.<ref name="elephant1"> ഇ. ഉണ്ണില്ക്ര്ഷ്ണന്, പേജ് 23, മാത്രുഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്, 2010 ഡിസംബര് 5</ref> കൊമ്പനാനകളുടെ ജീവിതം വളരെ വ്യത്യസ്തമാണ്. ആണാനകൾ വലുതാകുന്നതോടെ സ്വന്തം കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് അകലാൻ തുടങ്ങുകയും, പിന്നെ മണിക്കൂറുകളോളമോ ദിവസങ്ങളോളമോ സ്വന്തം കൂട്ടത്തിൽ നിന്നു മാറിനിൽക്കുകയും ചെയ്യും. തുടർന്നു ദിവസങ്ങൾ മാസങ്ങളാകുകയും, ഏകദേശം പതിനാല് വയസ്സാകുന്നതോടു കൂടി കൂട്ടത്തിൽനിന്നു പൂർണ്ണമായും അകന്ന് സ്വന്തമായി ഭക്ഷണം തേടിപ്പിടിക്കുകയും ചെയ്യും. ഒറ്റയ്ക്കാണ് അധികവും ജീവിക്കുക എങ്കിലും ആണാനകൾ മറ്റ് ആണാനകളുമായി അധികം അടുത്തതല്ലാത്ത ബന്ധങ്ങളുണ്ടാക്കും. “ബ്രഹ്മചാരി കൂട്ടങ്ങൾ” എന്നാണ് ഇവ അറിയപ്പെടുന്നത്. സ്വന്തം മേൽക്കോയ്മ സ്ഥാപിച്ചെടുക്കുന്നതിനുവേണ്ടി ആണാനകൾ, പെണ്ണാനകളേക്കാൾ കൂടുതൽ സമയം ചിലവഴിക്കും. ഇതിൽ മേൽക്കോയ്മ സ്ഥാപിച്ചെടുക്കുന്ന ആണാനകൾക്ക് മാത്രമേ പെണ്ണാനകളുമായി ഇണ ചേരാൻ സാധിക്കുകയുള്ളൂ. ശക്തി കുറഞ്ഞ ആനകൾക്ക് സ്വന്തം അവസരം വരാനായി കാത്തിരിക്കേണ്ടി വരും. നാൽപ്പതിനും അൻപതിനും ഇടയ്ക്ക് പ്രായമുള്ള ആണാനകളാണ് കൂടുതലായി ഇണ ചേരുന്നത്. വളരെ ആപൽക്കരമായ ഒരു യുദ്ധമാണ് ആനകൾ തമ്മിൽ നടത്തുന്നതെന്ന് തോന്നാമെങ്കിലും അവർ പരസ്പരം വളരെക്കുറച്ചു മുറിവുകളേ ഏൽപ്പിക്കാറുള്ളൂ. ചിന്നം വിളിച്ചും സ്വന്തം ചെവി വിരിച്ച് ദേഷ്യം കാണിച്ചുമൊക്കെയാണ് അധികവും ആനകൾ മേൽക്കോയ്മ സ്ഥാപിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കാറ്. ചെറുതും, പ്രായം കുറഞ്ഞതും, ധൈര്യമില്ലാ‍ത്തതുമായ ആനകൾ ഇത്തരം അടയാളങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ തന്നെ പിന്മാറും. എന്നാൽ ഇണ ചേരുന്ന കാലഘട്ടങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന വഴക്കുകൾ വാശിയേറിയതാകുകയും ചിലപ്പോൾ ആനകൾക്കു മുറിവേൽക്കുകയും ചെയ്യും. മദപ്പാടുകാലം എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ആണാനകൾ കാണുന്ന എല്ലാ ആണാനകളുമായും പൊരുതുകയും പെണ്ണാനകളുടെ ഇടയിൽ ഇണയെ തേടുകയും ചെയ്യും. മരിച്ച ആനകളുടെ കൊമ്പ് വലിച്ചൂരി അടിച്ചു തകർക്കുകയും ആനകളുടെ അഴുകിയ ശരീരത്തിൽ നിന്നു അസ്ഥികൾ ദൂരെകൊണ്ടിടുകയും മറ്റാനകൾ ചെയ്യാറുണ്ട്<ref name=" elephant"/> 124 മുതല് 156 ചതുരശ്ര കി..മീറ്റര് വരെയുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കാറുണ്ട്, <ref name="elephant"> ഇ. ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ, മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്, 2010 ഡിസംബർ 5</ref> === സ്വവർഗ്ഗരതി === ആഫ്രിക്കൻ ആനകളും ഏഷ്യൻ ആനകളും [[സ്വവർഗ്ഗരതി|സ്വവർഗ്ഗരതിയിൽ]] ഏർപ്പെടാറുണ്ട്. ഈ സ്നേഹപ്രകടനം സാധാരണയായി ചുംബനം നൽകിയും, തുമ്പിക്കൈ കോർത്തും, തുമ്പിക്കൈ മറ്റേയാനയുടെ വായിൽ വച്ചും ഒക്കെയാണ് ചെയ്യാറുള്ളത്. സാധാരണ ഇണചേരൽ പോലെത്തന്നെ തുമ്പിക്കൈ മറ്റേയാനയുടെ പിറകിൽ വച്ചും കൊമ്പുകൊണ്ട് ഇണയെ തള്ളിയുമാണ് സ്വവർഗ്ഗലീലകളിലും ഏർപ്പെടുന്നത്. കുറച്ചുനേരം മാത്രം ഉണ്ടാകുന്ന ഇണചേരലിനെപ്പോലെയല്ലാതെ, സ്വവർഗ്ഗരതി‍ ആണാനകൾ ഒരു മുതിർന്ന ആനയും, ഒന്നോ രണ്ടോ ചെറിയ ആനകളും ചേരുന്ന ഒരു സംഘമായാണ് ചെയ്യാറ്. ആണാനകളിലും പെണ്ണാനകളിലും സ്വവർഗ്ഗരതി സാധാരണമാണ്. മനുഷ്യർ വളർത്തുന്ന [[ഏഷ്യൻ ആന|ഏഷ്യൻ ആനകളിലെ‍]] ലൈംഗികരീതികളിൽ നാൽപ്പത്തിയഞ്ച് ശതമാനവും സ്വവർഗ്ഗരതി ആണ്.<ref>Bruce Bagemihl, Biological Exuberance: Animal Homosexuality and Natural Diversity, St. Martin's Press, 1999; pp.427-430</ref> === ആശയവിനിമയം === മനുഷ്യനു കേൾക്കാൻ സാധിക്കാത്ത അത്ര താഴ്ന [[ആവൃത്തി|ആവൃത്തിയിലുള്ള]] [[ഇൻഫ്രാസൗണ്ട്]] പുറപ്പെടുവിച്ചും ശ്രവിച്ചുമാണ് ആനകൾ ആശയവിനിമയം നടത്തുന്നത്. ആനകൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ഈ ശബ്ദം വായുവിലൂടെ‍ സഞ്ചരിക്കുന്നതിനേക്കാൾ വേഗതയിൽ [[ഭൂമി|ഭൌമോപരിതലത്തിൽ]] ‍കൂടി സഞ്ചരിക്കും. [[ചെണ്ട|ചെണ്ടയുടെ]] തല പോലെയുള്ള കാൽപ്പാദങ്ങൾ ഉള്ളതിനാൽ ഭൂമിക്കടിയിലൂടെയുള്ള ഈ ശബ്ദം കാലിൽക്കൂടിയും [[#തുമ്പിക്കൈ|തുമ്പിക്കൈയ്യിൽ]] കൂടിയും ശ്രവിക്കാൻ ആനക്കു കഴിയും. നന്നായി കേൾക്കാനായി ആനക്കൂട്ടം മുഴുവനും മുൻ‌കാലുകളിൽ ഒന്ന് പൊക്കി ശബ്ദത്തിന്റെ ദിശയിലേക്ക് നോക്കി നിൽക്കും, അല്ലെങ്കിൽ തുമ്പിക്കൈ നിലം തൊടീച്ച് നിൽക്കും. ഒരു കാൽ ഉയർത്തുമ്പോൾ മറ്റ് കാലുകൾ കൂടുതൽ ഭാരം വരികയും, നിലത്ത് കൂടുതൽ ദൃഢമായി അമരുകയും ചെയ്യുമെന്നതിനാലാണ് ഇപ്രകാരം ചെയ്യുന്നത്. ഇതര സ്രോതസ്സുകളിൽ നിന്നുള്ള ഇൻഫ്രാസൗണ്ട് സ്വീകരിച്ച് വഴികണ്ട് പിടിക്കാനും ആന ഈ കഴിവ് ഉപയോഗിക്കുന്നു. എലിഫന്റ് ലിസണിങ്ങ് പ്രോജക്റ്റ് (Elephant Listening Project) എന്ന പദ്ധതിയിലെ [[കാത്തി പെയ്ൻ]] ആനകളുടെ ഇൻഫ്രാസൗണ്ട് ആശയവിനിമയത്തെക്കുറിച്ച് പഠനങ്ങൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട് <ref>[http://www.birds.cornell.edu/brp/elephant/ Elephant Listening Project] </ref>. തന്റെ ''സൈലന്റ് തണ്ടർ'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ആനകളുടെ ആശയവിനിമയത്തെപ്പറ്റി കാത്തി വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ പഠനങ്ങൾ ഇന്നും ശൈശവാവസ്ഥയിൽ തന്നെയാണെങ്കിലും പല സംശയങ്ങളും ദൂരീകരിക്കാൻ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. എങ്ങനെ ദൂരെയുള്ള ഇണകളെ ആന കണ്ടെത്തുന്നുവെന്നും വലിയൊരു സ്ഥലത്ത് ജീവിക്കുന്ന കൂട്ടങ്ങളെ ആനകൾ‍ എങ്ങനെ പരിപാലിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെന്നും പ്രസ്തുത പഠനങ്ങളിലൂടെയാണ് തെളിയിക്കപ്പെട്ടത്. == പ്രത്യുത്പാദനം, ആനക്കുട്ടികൾ, ആനക്കുട്ടി പരിപാലനം == [[പ്രമാണം:BabyElephant.jpg|thumb|250px|[[ബന്നാർഘട്ട ദേശീയോദ്യാനം|ബന്നാർഘട്ട ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ]] ഒരു ആനക്കുട്ടി]] ==== പ്രത്യുത്പാദനം ==== പിടിയാനകൾ (പെണ്ണാനകൾ) ഒൻപതു വയസിനും പന്ത്രണ്ടു വയസ്സിനുമിടയിൽ പൂർണലൈംഗികവളർച്ച പ്രാപിക്കുന്നു. സാധാരണയായി പതിമൂന്നാം വയസ്സിൽ ആദ്യത്തെ [[ഗർഭം (സസ്തനികൾ)|ഗർഭം]] ധരിക്കുന്ന ആനയ്ക്ക് അൻപത്തിഅഞ്ച് മുതൽ അറുപത് വയസ്സ് വരെ പ്രസവിക്കാനുള്ള ശേഷിയുണ്ടാകും. ഓരോ അഞ്ചു വർഷത്തിലും പിടിയാനകൾ ഗർഭം ധരിക്കാറുണ്ട്. [[സസ്തനി|സസ്തനികളിൽ]] വച്ച് ഏറ്റവും ദൈർഘ്യമേറിയ [[ഗർഭകാലം]] ആനയുടേതാണ് (630-660 ദിനങ്ങൾ). ഒരു പ്രസവത്തിൽ ഒരാനക്കുട്ടിയാണ് സാധാരണ ഉണ്ടാകാറുള്ളത്. ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ വളരെ അപൂർവമാണ്. പ്രസവം അഞ്ച് മിനുട്ട് മുതൽ അറുപത് മണിക്കൂർ വരെ നീണ്ടേക്കാം. ശരാശരി സമയം പതിനൊന്ന് മണിക്കൂറാണ്. ജനിക്കുമ്പോൾ ആനക്കുട്ടികൾക്ക് 90–115 കിലോഗ്രാം ഭാരമുണ്ടാകും. കുട്ടിയാ‍നകൾക്ക് ഓരോ ദിവസവും ഓരോ കിലോ (2–2.5 പൗണ്ട്)ഭാരം വർദ്ധിക്കും. വനങ്ങളിൽ ജനിക്കുന്ന ആനക്കുട്ടികളെ സംരക്ഷിക്കാൻ കൂട്ടത്തിലെ മുതിർന്ന പിടിയാനകളും കൂടും. കുട്ടിയാനകളെ ജനനം മുതൽ വളർത്തുന്നത് കുടുംബത്തിലെ മുഴുവൻ പിടിയാനകളും ചേർന്നാണ്. ==== മാതൃത്വവും ശിശുപരിപാലനവും ==== * ജനിച്ചയുടനെ കുട്ടിയാന ഉണ്ടാക്കുന്ന ആദ്യ ശബ്ദം തുമ്മൽ അഥവാ മൂക്ക് ചീറ്റൽ എന്ന തരത്തിലുള്ളതാണ്, ഇത് ആനയുടെ തുമ്പിക്കൈയിലുള്ള ദ്രാവകങ്ങൾ കളയുവാനാണ്. (നാട്ടാനകളിൽ ജനിക്കുന്ന കുട്ടികൾ ജനിച്ചയുടനെയുള്ള, അതിനെ പരിപാലിക്കുന്നവർ ഒന്ന് രണ്ട് മിനുറ്റുകളിൽ തന്നെ ഇങ്ങനെ ഏതെങ്കിലും ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ആദ്യം ഉണ്ടാക്കുന്ന ശബ്ദം എങ്ങനെ ഉള്ളതായാലും, അതിനോട് അതിന്റെ അമ്മയാന വളരെ ഉത്സാഹത്തോടും അത്ഭുതത്തോടും കൂടി പ്രതികരിക്കും.) * ജനിച്ച് അരമണിക്കൂറിനുള്ളിൽ തന്നെ കുട്ടിയാന അമ്മയാനയുടെ സഹായത്തോട് കൂടി സ്വന്തം കാലിൽ നിൽക്കാൻ പ്രാപ്തനാകും. ഒരു താങ്ങിനായി കുട്ടിയാന അമ്മയോട് ചേർന്ന് തന്നെ നിൽക്കും. * ഒരു മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ തന്നെ കുട്ടിയാന പരസഹായമില്ലാതെ നിൽക്കാൻ പ്രാപ്തനാകും. കുറച്ചു ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ അമ്മയുടെ പിറകേ, പതുക്കെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആനക്കൂട്ടത്തിൽ ചേർന്ന് നടക്കാനാകും. * ആനകൾക്ക് ഒരു ജോഡി [[സ്തനങ്ങൾ]] ആണുണ്ടാകുക. മുൻ‌കാലുകളുടെ ഇടയിലാണ് ഇവയുടെ സ്ഥാ‍നം. ജനിച്ചയുടനെ ആനക്കുട്ടിക്ക് മൂന്നടിയോളം(തൊണ്ണൂറ് സെന്റീമീറ്റർ) ഉയരം ഉണ്ടാകും. അമ്മയുടെ മുലക്കണ്ണുകളിൽ എത്താൻ ഈ ഉയരം മതിയാകും. * കുട്ടിയാന വായ കൊണ്ടാണ് മുല കുടിക്കുക, തുമ്പിക്കൈ കൊണ്ടല്ല, തുമ്പിക്കൈയിലെ മസ്സിലുകൾ ഉറയ്ക്കാത്തതിനാലാണ് ഇത്. മുലകുടിക്കുമ്പോൾ, കുടിക്കാൻ എളുപ്പത്തിനായി സ്വന്തം തുമ്പിക്കൈ നെറ്റിയിൽ വച്ച് വായുടെ മുന്നിലെ പ്രതിബന്ധം ഒഴിവാക്കും. * കുട്ടിയാനകൾ കുറച്ച് മിനുറ്റുകൾ മാത്രമേ തുടർച്ചയായി മുലകുടിക്കുകയുള്ളൂ. എന്നാൽ ഇങ്ങനെ ദിവസത്തിൽ പല തവണ കുട്ടിയാന മുലകുടിക്കും. ഒരു ദിവസം പതിനൊന്ന് ലിറ്റർ (3 ഗാലൻ) പാൽ വരെ കുടിക്കും. * രണ്ടു വർഷത്തേക്കോ അതിനും മുകളിലേക്കോ ഈ മുലകുടി തുടരും. അമ്മ ആന മുലയൂട്ടൽ നിർത്തുക പാലിന്റെ അളവ് കുറയുമ്പോഴോ കൂട്ടത്തിൽ മറ്റ് കുട്ടിയാനകൾ വരുമ്പോഴോ ആയിരിക്കും. * കുട്ടിയാനകൾ മുതിർന്നവരെ കണ്ടു പഠിക്കുകയാണു ചെയ്യുക. [[ജന്മവാസന]] ആനകൾക്ക് കുറവായിരിക്കും. ഉദാഹരണത്തിന്, സ്വന്തം തുമ്പിക്കൈ ആന ഉപയോഗിക്കാൻ പഠിക്കുന്നത് മുതിർന്ന ആനകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് കണ്ടിട്ടാണ്. * തുമ്പിക്കൈ വരുതിയിലാക്കുന്ന വിദ്യ പഠിക്കാൻ ആനകൾ മാസങ്ങൾ എടുക്കും. ആന തലകുലുക്കുമ്പോൾ തുമ്പൈക്കൈ അനങ്ങുന്നത് ശ്രദ്ധിച്ചാൽ ആന തുമ്പികൈ ഉപയോഗിക്കാൻ പഠിച്ചോ എന്ന് മനസ്സിലാക്കാം. തുമ്പിക്കൈയിലെ മസ്സിലുകൾ ഉറച്ചില്ലെങ്കിൽ ആന തലയാട്ടുമ്പോൾ, തുമ്പൈക്കൈ തൂക്കിയിട്ട വസ്ത്രം കാറ്റത്താടുന്നത് പോലെ ആടും. കൂട്ടത്തിലെ പാൽചുരയുള്ള അമ്മമാർ സ്വന്തം കുഞ്ഞിനെയും മറ്റുകുട്ടികളേയും മുലയൂട്ടും.ഒന്പതു വയസ്സായിടും മുലകുടി മാറാത്ത കുട്ടികളുണ്ടെന്നു കണ്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name=" elephant"/> ==== കുട്ടിയാനകൾ ==== കുട്ടികളെ മുലയൂട്ടുന്നതും വളർത്തുന്നതുമായി വളരെയധികം ബന്ധപ്പെട്ട് കിടക്കുന്നു ആനകളുടെ സാമൂഹികജീവിതം. പതിമൂന്ന് വയസ്സാകുന്നതോട് കൂടി പിടിയാനകൾ ശാരീരികമായി ബന്ധപ്പെടാൻ തയ്യാറാവുകയും, ആകർഷണീയമായ ഒരു കൊമ്പനാനയെ തിരയുകയും ചെയ്യും. പിടിയാനകൾ ആരോഗ്യം കൂടിയതും, വലിപ്പം കൂടിയതും, അതിലുമുപരി പ്രായം കൂടിയതുമായ കൊമ്പനാനകളുമായാണ് ഇണചേരാൻ ഇഷ്ടപ്പെടുക. ഇത് സ്വന്തം കുട്ടി, കൂടുതൽ കാലം ജീവിക്കാനുള്ള സാധ്യത‍ കൂട്ടുമെന്ന് ആനകൾ കരുതുന്നു. ഇരുപത്തി രണ്ട് മാസത്തെ ഗർഭകാലത്തിനു ശേഷം, പിടിയാന ഇരുന്നൂറ്റി അൻപത് പൗണ്ട് ഭാരവും രണ്ടര അടി ഉയരവും ഉള്ള ആനക്കുട്ടിയെ പ്രസവിക്കും. ആനകളുടെ കുട്ടിക്കാലം വളരെ കൂടുതലാണ്. ഈ കുട്ടിക്കാലം കഴിഞ്ഞും ജീവിക്കാനുള്ള സാധ്യത ആനകൾക്ക് മറ്റ് മൃഗങ്ങളെ അപേക്ഷിച്ച് കുറവാണ്. അതിനാൽ, അവർക്ക് അവർ പഠിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ പഠിക്കാൻ മുതിർന്നവരെ ആശ്രയിച്ചേ മതിയാകൂ. മുതിർന്നവരുടെ അറിവും വിവരവും കൈമാറി കിട്ടുന്നത് ആനയുടെ അതിജീവനത്തിന് സഹായകരമാകുന്നു. ഇന്ന് മനുഷ്യർ വനം കയ്യേറ്റവും, ആനകളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ ഇല്ലായ്മ ചെയ്യുന്നതും കാരണം ആനകൾ ചെറുപ്പത്തിലേ കൊല്ലപ്പെടുന്നതിനാൽ കുട്ടിയാനകൾക്ക് ലഭിക്കേണ്ട മേൽപ്പറഞ്ഞ പഠനം കിട്ടാതാവുന്ന ഒരു സ്ഥിതിവിശേഷമാണുള്ളത്. കുട്ടിയാനകളെ പരിപാലിക്കാൻ ആനക്കുടുംബത്തിലെ എല്ലാ പിടിയാനകളും ഒത്ത് ചേരും. ആനക്കൂട്ടത്തിലെ എല്ലാ ആനകളും ബന്ധുക്കളായതിനാൽ ആനയെ പരിപാലിക്കാൻ [[baby-sitter|ആയകളുടെ]] ഒരു കുറവും ഉണ്ടാകാറില്ല. പൊതുവേ പറഞ്ഞാൽ, പുതുതായി വന്ന അംഗം ഈ കൂട്ടത്തിന്റെ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമായിരിക്കും. ജനിച്ചയുടെനെ മുതിർന്ന ആനകൾ കുട്ടിയാനയുടെ ചുറ്റുംകൂടി അതിനെ തങ്ങളുടെ തുമ്പിക്കൈ കൊണ്ട് തൊട്ടും തലോടിയും സ്നേഹമറിയിക്കും. ജനിച്ചയുടെനേയുള്ള കുട്ടിയാനകൾക്ക് കണ്ണ് കാണില്ലെന്നതിനാൽ തുമ്പിക്കൈ കൊണ്ട് തൊട്ടാണ് തനിക്ക് ചുറ്റുമുള്ള ലോകം ഈ ആന മനസ്സിലാക്കുക. ==== വളർത്തമ്മമാർ ==== [[പ്രമാണം:മദഗ്രന്ഥി.jpg|thumb|left| ആനയുടെ മദഗ്രന്ഥി]] കുട്ടി ജനിച്ച് കുറേക്കാലത്തിന് ശേഷം അമ്മയ്ക്ക് കുട്ടിയെ പരിപാലിക്കാനുള്ള താത്പര്യം കുറഞ്ഞ് വരികയും, കുട്ടികളെ മുഴുവൻ സമയം പരിപാലിക്കാനായി കൂട്ടത്തിലെ മറ്റ്ചില ആനകളെ ചുമതലപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യും. സിന്തിയ മോസ് എന്ന പ്രശസ്തയായ ഗവേഷക പറയുന്നത് ഈ വളർത്തമ്മമാർ ആനക്കുട്ടിപരിപാലനത്തിന്റെ എല്ലാ വശങ്ങളിലും സഹായിക്കും എന്നാണ്.{{cn}}ആനക്കൂട്ടം സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ‍, ഇവർ ഈ കുട്ടിയാനയുടെ കൂടെ നടന്ന്, ഈ ആനകൾ എവിടെയെങ്കിലും കുടുങ്ങിയാലോ ചളിയിൽ പൂണ്ട് പോയാലോ അവയെ സഹായിക്കും. എത്ര വളർത്തമ്മമാർ ഈ കുട്ടിക്ക് ഉണ്ടാകുന്നുവോ അത്രകണ്ട് അധികസമയം അമ്മയ്ക്ക് ഭക്ഷണം തേടാൻ കൂടുതലായി കിട്ടും. കുട്ടിക്ക് പാൽ കൊടുക്കുവാനായി ആനകൾ ഭക്ഷണം കൂടുതലായി കഴിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അത് കൊണ്ട് തന്നെ എത്ര കൂടുതൽ വളർത്തമ്മമാരുണ്ടോ അത്ര കൂടുതലായിരിക്കും ഈ കുട്ടിയാന ജീവിക്കാനുള്ള സാധ്യതകൾ. == മദപ്പാട് == <!--"ഇന്ത്യയിൽ മദപ്പാടുള്ള സമയത്ത് നാട്ടാനകളെ ഭക്ഷണവും വെള്ളവും നൽകാതെ ദിവസങ്ങളോളം കെട്ടിയിടും. കുറേ കഴിയുമ്പോൾ മദപ്പാട് നിൽക്കും." it is a wrong statement here in kerala we are giving special care, food, water, fruits and medicine to eliphants in musth time --> തലയുടെ ഇരുവശത്തും ചെവിയ്ക്കും കണ്ണിനും ഇടയിലുള്ള '''കന്നപ്രദേശ'''ത്തെ '''കന്നക്കുഴി'''യിലെ തൊലിക്കടിയിലാണ് മദഗ്രന്ഥി (musth gland).ഇതിൽ നിന്നുള്ള നാളി കന്നപ്രദേശത്തെ '''കന്നത്തുള'''യിലൂടെ പുറത്തേക്ക് തുറക്കുന്നു.<ref name=" book 4"/> മുതിർന്ന കൊമ്പനാനകൾ കൊല്ലത്തിലൊരിക്കലായി മദപ്പാട് എന്ന ഒരു അവസ്ഥയിലെത്തുന്നു. വളരെ ഉത്തേജിതമായ അല്ലെങ്കിൽ ദേഷ്യം പിടിച്ച മട്ടിലുള്ള പെരുമാറ്റവും തലയുടെ വശത്തുള്ള ഗ്രന്ഥിയിൽ നിന്ന് വരുന്ന കട്ടിയുള്ള ടാർ പോലെയുള്ള ഒരു ദ്രാവകത്തിന്റെ ഒഴുക്കുമാണ് മദപ്പാടിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ. ലൈംഗികമായ ഉത്തേജനവും തന്റെ മേൽക്കോയ്മ തെളിയിക്കാനുമുള്ള ശ്രമവും ആണ് ഈ മദപ്പാട് ഉണ്ടാകാനുള്ള കാരണം. {{Fact}}മദമിളകിയ ആന, നാട്ടാനയായാലും കാട്ടാനയായാലും മനുഷ്യർക്ക് വളരെ അപകടകാരിയാണ്. ഇന്ത്യയിൽ മദപ്പാടുള്ള സമയത്ത് നാട്ടാനകളെ ഭക്ഷണവും വെള്ളവും നൽകാതെ ദിവസങ്ങളോളം കെട്ടിയിടും. കുറേ കഴിയുമ്പോൾ മദപ്പാട് നിൽക്കും. മദപ്പാട് സമയത്ത് ആനകളിൽ [[reproductive hormone|പ്രത്യുത്പാദന ഹോർമോണുകൾ]] വളരെയധികം ഉണ്ടാകുന്നു. [[Testosterone|ടെസ്റ്റ്രോസ്റ്റെറോൺ]] നില എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ സമയത്ത് സാധാരണ ആനകൾക്കുണ്ടാകുന്നതിനേക്കാളും അറുപത് ഇരട്ടി ഹോർമോണുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു. എങ്കിലും ഈ ഹോർമോണുകൾ കൂടുന്നതാണോ മദപ്പാടുണ്ടാക്കുന്ന ഒരേയൊരു കാരണം എന്നത് ഇന്നും തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. ഇത് പഠിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഈ സമയത്ത് ആനകൾ വളരെ അപകടകാരികളാണെന്നതും മനുഷ്യരെ കൊന്നൊടുക്കാൻ സാധ്യത വളരെക്കൂടുതൽ ആണെന്നതും കാരണം ഫലവത്താവാറില്ല. [[പ്രമാണം:മദപ്പാടിൽ നിൽക്കുന്ന ആന.JPG|thumb|250px|left|[[ചിറക്കടവ്‌ ശ്രീമഹാദേവക്ഷേത്രം|ചിറക്കടവ് ദേവസ്വത്തിന്റെ]] നീലകണ്ഠൻ എന്ന ആന മദപ്പാടിൽ നിൽക്കെ ചങ്ങല വലിച്ചുപൊട്ടിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.]] പിടിയാനകളുടെ [[ആർത്തവം|ആർത്തവചക്രം]] സ്ഥിരമായി ഒരു സമയത്ത് വരണമെന്നില്ല എന്നതിനാൽ മദം ലൈംഗികത്വര മൂലം ഉണ്ടാകുന്നതാണെന്നും വിശ്വസിക്കുക വയ്യ. കൂടാതെ മദമിളകിയ കൊമ്പനാനകൾ പിടിയാനകൾക്ക് ഇണചേരാനുള്ള സമയമാണോ അല്ലയോ എന്ന് നോക്കാതെ തന്നെ അവരെ ആക്രമിക്കാറുണ്ട്. ഇംഗ്ലീഷിൽ മദപ്പാടിന് ‘മസ്ത്’ എന്നാണ് പറയുക. [[ഉറുദു]]വിലെ ‘മസ്റ്റ്’ എന്ന വാക്കിൽ നിന്ന് (‘മത്ത് പിടിച്ച’എന്നർത്ഥമുള്ള ഒരു [[പേർഷ്യൻ]] വാക്കിൽ നിന്ന്) ഹിന്ദിയിൽ എത്തിയ മസ്ത് എന്ന് വാക്കാണിതിന്റെ ഉത്ഭവം. <ref> [http://www.upali.ch/musth_en.html മദപ്പാടിനെക്കുറിച്ചുള്ള സംശയങ്ങൾ] </ref> [[Five (TV)|ചാനൽ 5]] എന്ന [[ബ്രിട്ടീഷ്]] [[ടെലിവിഷൻ പരിപാടി]] "The Dark Side of Elephants" (മാർച്ച് 20, 2006) ഇങ്ങനെ പറയുകയുണ്ടായി. * മദഗ്രന്ഥികൾ നീരു വച്ച് വീർക്കുന്നത് കാരണം ആ ഗ്രന്ഥി ആനയുടെ കണ്ണുകളിൽ സമ്മർദം ഉണ്ടാക്കുകയും അത് ആനയ്ക്ക് കഠിനമായ പല്ലുവേദന പോലത്തെ വല്ലാത്ത വേദന ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യും. ഈ വേദന കാരണം ആനകൾ തങ്ങളുടെ കൊമ്പുകൾ മണ്ണിൽ കുത്തിയിറക്കാൻ ശ്രമിക്കും. * മദം പൊട്ടിയൊലിക്കുന്ന നീരിൽ [[ketone|കെറ്റോണും]] [[aldehyde|ആൽഡെഹൈഡും]] ആണ് മുഖ്യമായും ഉണ്ടാകുക. ഇതിന് വളരെ മോശമായ കയ്പ്പ് രുചിയാണുള്ളത്. == ഒറ്റയാൻ == {{പ്രലേ|ഒറ്റയാൻ}} ആന ഒരു സമൂഹജീവിയാണ്. കുട്ടി ആനകളും, , പിടിയാനകളുമായി കൂട്ടമായി ജീവിക്കുന്ന ഇവ ആൺ ആനകളെ പ്രായപൂർത്തിയാവുന്നതോടെ സ്വന്തം കൂട്ടത്തിൽ നിന്നും പുറത്താക്കുന്നു. കാരണം കൂട്ടത്തിലെ പിടിയാനകളുമായി ഇണചേരാതിരിക്കുവാനാണ് ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്, ഒരേ കൂട്ടത്തിലുളള പിടിയാനകളുമായി ഇണചേരുന്നപക്ഷം വൈകല്യമുളള കുട്ടികൾ ഉണ്ടാകാനുളള സാധ്യത ഉളളതിനാലാണ് ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്. കൂട്ടത്തിൽ നിന്നും പുറത്താക്കപ്പെട്ട ആന അടുത്ത കൂട്ടത്തിലേയ്ക്ക് കയറിപ്പറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. അത് അത്ര എളുപ്പമല്ല. ആ കൂട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കൊമ്പനെ തോല്പിച്ചാൽ മാത്രമേ ആ കൂട്ടത്തിലേയ്ക്ക് കയറിപ്പറ്റാൻ കഴിയുകയുളളൂ. അങ്ങനെ തോൽവിയും, അവഗണനും സഹിക്കവയ്യാതെ അക്രമാസക്തനായി കാണുന്നതെല്ലാം നശിപ്പിച്ച് മുന്നേറി നഷ്ടപ്പെട്ട ആത്മവിശ്വാസം വീണ്ടെടുത്ത് അടുത്ത കൂട്ടത്തിലെ കൊമ്പനെ തോല്പിച്ച് ആ കൂട്ടത്തിൽ ചേർന്ന് ജീവിക്കുന്നു. [[File:കാട്ടാന 02.jpg|thumb|ഒറ്റയാൻ]] കൂട്ടം കൂടി നടക്കാതെ ഒറ്റയ്ക്ക് നടക്കുകയും, പ്രകോപിതനാകാനുള്ള വാസന സാധാരണയിൽ കൂടുതൽ കാണിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന കൊമ്പനാനയെയാണ് ഒറ്റയാൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. ഇംഗ്ലീഷിൽ ഈ ആനയെ '''Rogue elephant''' എന്ന് വിളിക്കും. '''ഹൊറ അളിയ''' എന്ന [[സിംഹള]] വാക്കിന്റെ പദാനുപദ തർജ്ജമയാണ് ഈ ഇംഗ്ലീഷ് വാക്ക്. ഒറ്റയാൻ ആനകൾ മനുഷ്യരെ ചവിട്ടിക്കൊല്ലുന്ന സംഭവങ്ങൾ ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. <ref>[http://www.manoramaonline.com/news/just-in/2017/06/02/elephant-attacked-a-family-four-died.html Coimbatore Elephant Attack]</ref> == ആനപിടുത്തവും പരിപാലനവും == കാട്ടാനകളെ പിടിക്കുന്നതും പരിശീലിപ്പിച്ച് പരിപാലിക്കുന്നതുമാണ്‌ '''ആനപിടുത്തം''' കൊണ്ടുദ്ദേശിക്കുന്നത്. കാട്ടിൽ ഒറ്റക്കോ കൂട്ടാമായോ അലയുന്ന ആനകളെ മനുഷ്യൻ അവന്റെ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി പിടിക്കാറുണ്ട്. സാധാരണയായി ആനകളെ ഒറ്റക്കു പിടിക്കുന്നത് ആനത്താരകൾക്കടുത്ത് കാണാക്കുഴികൾ ഉണ്ടാക്കിയാണ്‌. വനത്തിലെ അനുയോജ്യമായ എതെങ്കിലും ഒരു സ്ഥലത്ത് ഒരു വലിയ കുഴി കുഴിക്കുന്നു. '''വാരിക്കുഴി''' എന്നാണ്‌ ഇതറിയപ്പെടുന്നത്. പിന്നീട് ഇലകളും, കമ്പുകളും മറ്റും ഉപയോഗിച്ച് ഈ കുഴിയുടെ ഉപരിതലം മാത്രം മൂടും. ആനകൾ എന്നും സഞ്ചരിക്കുന്ന വഴികളുടെ ഓരത്തായിരിക്കും ഇത്തരം കുഴികൾ കുഴിക്കുക. ആനകൾ വരുമ്പോൾ അത് ഈ കുഴിയിൽ വീഴുന്നു. ആനയെ പിന്നീട് മനുഷ്യൻ നാട്ടാനകളുടെ കൂടി സഹായത്താൽ കുഴിയിൽ നിന്നും കരയിലേക്ക് കയറ്റുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ സഹായിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രത്യേക പരിശീലം നേടിയ നാട്ടാനയെ '''താപ്പാന''' എന്നു വിളിക്കും. പിന്നീട് പിടിക്കപ്പെട്ട ആനയെ മരക്കൂടുകൾക്കുള്ളിൽ തളക്കുന്നു. ഏതാനും ദിവസങ്ങൾ ഇങ്ങനെ ഇടും. അതിനു ശേഷം അതിനെ മെരുക്കിയെടുക്കുന്നു. കൊട്ടും കുരവയും തീവെട്ടിയും പറയടിയുമായി ആളുകൾ സംഘം ചേർന്ന് കാട്ടിൽ ആനത്താരകളിൽ കയറി ആനകളെ ബഹളം വച്ച് ഓടിക്കുകയും കൂട്ടത്തിൽ പലതിനേയും വഴിതെറ്റിച്ച് കാട്ടിലെവിടെയെങ്കിലും മുൻ കൂട്ടി തയ്യാറാക്കിയ ബലമേറിയ മരക്കൂടുകളിൽ കൂട്ടമായി എത്തിച്ച് കൂടിന്റെ വാതിലടച്ച് ബന്ധിച്ചശേഷം മെരുക്കിയെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സമ്പ്രദായം [[1950]] കൾ വരെ മൈസൂർ വനങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. '''ഖെദ്ദ''' എന്നാണ്‌ ഇതിനു പറഞ്ഞിരുന്നത്. ‌ === ആനയെ ഇണക്കൽ === {{Main|ആനയെ മെരുക്കൽ}} ആനയെ മെരുക്കിയെടുക്കൽ മാസങ്ങൾ നീണ്ടതും അതിക്രൂരവുമായ പ്രവൃത്തിയാണ്‌. എന്നാൽ അവ ഒരിക്കലും ഒരു ഇണങ്ങിയ മൃഗമാവുന്നില്ല, മറിച്ച് ചങ്ങലയിൽ ഏതു സമയവും ബന്ധിതനായതിനാൽ സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളില്ലാതെ വേഗത്തിൽ നടക്കാനോ ഓടാനോ വയ്യാത്തതിനാൽ ഇണങ്ങിയതായി തോന്നുന്നത് മാത്രമാണ്. [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ]] [[കോന്നി]] ആനപിടുത്തത്തിനും ആനമെരുക്കലിനും പ്രസിദ്ധമാണ്. ആനയെ മെരുക്കി പാപ്പാന് കീഴിലാക്കുന്നതിനെ '''[[കെട്ടിയഴിക്കൽ|ആനയെ മെരുക്കൽ]]''' എന്നു പറയുന്നു. ഒരു പാപ്പാൻ മാറി മറ്റൊരു പാപ്പാൻ വരുമ്പോൾ ഇത് ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നു<ref>{{cite news|title = കവർസ്റ്റോറി|url = http://www.madhyamam.com/weekly/1183|publisher = [[മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്]] ലക്കം 734|date = 2012 മാർച്ച് 19|accessdate = 2013 മെയ് 05|language = മലയാളം}}</ref>. [[പ്രമാണം:Elephant bathe.JPG|thumb|left|200px|വേനൽക്കാലത്ത് ആനകളുടെ ശരീരത്തിന്റെ താപനില ഉയരാതെ നോക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു കാക്കക്കുളിക്കുള്ള ശ്രമത്തിലാണ്‌ ഈ ആന]] [[സിന്ധു നദീതടസംസ്കാരം|സിന്ധു നദിതട സംസ്കാര]] കാലഘട്ടത്തിൽ കാണപ്പെട്ട മുദ്രകൾ കാണിക്കുന്നത് പുരാതന ഭാരതത്തിലാണ് ആനകളെ ആ‍ദ്യം മെരുക്കി വളർത്ത് മൃഗമാക്കിയതെന്നാണ്. <ref>{{cite news|title =ആനയെപ്പറ്റി ആമുഖം- ഉണ്ണിനമ്പൂതിരി|url =http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentType=EDITORIAL&programId=1073753695&articleType=Festival&contentId=2161976&BV_ID=@@@|publisher =[[മലയാള മനോരമ]] ഓൺലൈൻ|date =2007-04-10|accessdate =2007-04-10|language =മലയാളം|archive-date =2007-04-06|archive-url =https://web.archive.org/web/20070406184522/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentType=EDITORIAL&programId=1073753695&articleType=Festival&contentId=2161976&BV_ID=@@@|url-status =dead}}</ref> ''[[മദപ്പാട്]]'' കാലത്ത് ആനകളെ നിയന്തിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്ന് മാത്രമല്ല അപകടകരവുമാണ്. അതിനാൽ മനുഷ്യർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ആനകൾ അധികവും പിടിയാനകളായിരുന്നു. പക്ഷേ പിടിയാനകൾ കൊമ്പനാനകളെക്കണ്ടാൽ തിരിഞ്ഞോടുമെന്നതിനാൽ യുദ്ധങ്ങളിൽ കൊമ്പനാനകളെയാണ് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ടായിരുന്നത്. കാട്ടാനകളെ കാട്ടിൽ നിന്ന് പിടിച്ച് മെരുക്കിയെടുക്കുന്നതാണ് നാട്ടാനയ്ക്കുണ്ടാകുന്ന കുട്ടിയെ വളർത്തിയെടുക്കുന്നതിലും ലാഭകരം. (ഇതും കാണുക [[Elephant "Crushing"|elephant "crushing"]]). ആഫ്രിക്കൻ ആനകളെ മെരുക്കാൻ പറ്റില്ലെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. പക്ഷേ ചിലർ ഏഷ്യൻ ആനകളുടെ [[പാപ്പാൻ|പാപ്പാന്മാരെ]] [[ശ്രീലങ്ക]]യിൽ നിന്ന് ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി മെരുക്കാൻ ശ്രമിച്ച് വിജയിച്ചിരുന്നു. [[ബോട്ട്സ്വാന|ബോട്ട്സ്വാനയിൽ]] [[Uttum Corea|ഉട്ടും കൊറിയ]] ആഫ്രിക്കൻ ആനകളേയും [[Gaborone|ഗാബോറോണിന്]] അടുത്തുള്ള മെരുക്കിയെടുത്ത പല കുട്ടിയാനകളേയും നോക്കുന്ന ജോലി ചെയ്യുന്നു. ഏഷ്യൻ ആനകളേക്കാൾ ശുണ്ഠി കൂടുതലാണ് ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾക്ക്, എന്നാൽ അനുസരിപ്പിക്കാൻ കൂടുതൽ എളുപ്പം ആഫ്രിക്കന്മാരെയാണ്. പെട്ടെന്ന് ശുണ്ഠിപിടിക്കുന്ന പ്രകൃതമായതിനാൽ ആഫ്രിക്കൻ ആനകളെ മെരുക്കുന്ന് രീതി ഏഷ്യൻ ആനകളെ മെരുക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. മാത്രവുമല്ല ഇവയെ ചെറുപ്പം മുതൽ പരിശീലിപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട് എന്നതിനാൽ കൊറീയ അനാഥരായ കുട്ടിയാനകളെയാണ് പരിശീലിപ്പിച്ചത്. ആഫ്രിക്കൻ ആനകളെ ഇപ്പോൾ സഫാരികൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഇത് കൂടാതെ, കൊറീയയുടെ ആനകളെ‍ വിനോദസഞ്ചാരികളെ രസിപ്പിക്കാനും തടിപിടിക്കാനും ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നു. [[പ്രമാണം:Elephant fort.JPG|thumb|200px| ഗുരുവായൂരിനടുത്തുള്ള പുന്നത്തൂർ ആനക്കോട്ടയിൽ നിന്ന് ഒരു ദൃശ്യം]] ആനകൾ [[മൃഗശാല]]കളിലും [[ദേശീയോദ്യാനം|ദേശീയോദ്യാനങ്ങളിലും]] പ്രദർശിപ്പിച്ചുവരുന്നു. മൃഗശാലകളിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നത് വിവാദമായിട്ടുമുണ്ട്. മൃഗസംരക്ഷണപ്രവർത്തകർ പറയുന്നത് മൃഗശാ‍ലകളിലെ ആനകൾ "ശാരീരികമായ പീഡനങ്ങളും, സാമൂഹികജീവിതത്തിന്റെ നഷ്ടപ്പെടലും, വികാരപരമായ നഷ്ടപ്പെടലും, പ്രായം തികയാതെയുള്ള മരണങ്ങളും സഹിക്കേണ്ടി വരുന്നു" എന്നാണ്. [http://www.savewildelephants.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061022203620/http://www.savewildelephants.com/ |date=2006-10-22 }} എന്നാൽ മൃഗശാല അധികൃതർ എതിർവാദം ഉന്നയിക്കുന്നത് ആ‍നകളെ പരിപാലിക്കുന്നതിന്റെ എല്ലാ മാനദണ്ഡങ്ങളും കർശനമായി പാലിക്കുന്നുണ്ടെന്നും ആനകളുടെ ചുരുങ്ങിയ ആവശ്യങ്ങളായ ചുരുങ്ങിയ സ്ഥലപരിമിതി, കൂട്ടിന്റെ രുപകൽപ്പന, പോഷകാഹാരം, പ്രജനനം, വൈദ്യസഹായം എന്നിവയെല്ലാം ഉറപ്പ് വരുത്തുണ്ടെന്നുമാണ്. === ഉത്സവങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Thrissur Pooram 2011 DSCN3133.JPG|thumb|left|200px| പ്രസിദ്ധമായ തൃശ്ശൂർ പൂരം, നിരവധി ആനകളെ ഒരുമിച്ച് എഴുന്നളിച്ചിരിക്കുന്നു]] മനുഷ്യനുമായി ഇണങ്ങിയ നാട്ടാനകളെ ഉത്സവങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പരിപാടികളിൽ പങ്കെടുപ്പിക്കാറുണ്ട്. ഒന്നിൽ കൂടുതൽ ആനകളെ എഴുന്നള്ളിച്ചുകൊണ്ടുള്ള നിരവധി ഉത്സവങ്ങൾ പ്രസിദ്ധമാണ്. കേരളത്തിലെ ഉത്സവങ്ങളിൽ ആനകളെ പങ്കെടുപ്പിക്കുന്നതിന്റെ തെളിവുകളിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ളത് ക്രി.വ. 583-ലെ ആറാട്ടുപുഴ പൂരത്തിന്റെ വിവരണം മുതൽ ലഭ്യമാണ്.<ref name="janmabhumidaily-ക">{{cite_news|url=http://www.janmabhumidaily.com/news407657|archiveurl=|archivedate=|title=ഉത്സവങ്ങളുടെയും ആനകളുടെയും ചരിത്രം കേരളത്തിൽ|work=janmabhumidaily.com|date=April 26, 2016|accessdate=April 26, 2016}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===മനുഷ്യർ ആനകൾക്ക് ഏൽപ്പിക്കുന്ന ഉപദ്രവങ്ങൾ=== {{Main|മനുഷ്യർ ആനകൾക്ക് ഏൽപ്പിക്കുന്ന ഉപദ്രവങ്ങൾ}} മെരുക്കാനായും ജോലിചെയ്യിക്കാനായും ആഡംബരങ്ങൾക്കായും എല്ലാം ഉപയോഗിക്കുന്ന ആനകളെ അവയുടെ സ്വാഭാവികമായ ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ നിന്നും മാറ്റുന്ന മനുഷ്യൻ അതിക്രൂരമായി പീഡനങ്ങൾ എൽപ്പിക്കാറുണ്ട്. == ആനപ്പാവ് /ആനചികിത്സ == ആനപരിചരണം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പദം. ആനചികിത്സ, ആനയെ കൊണ്ടുനടക്കൽ, മെരുക്കൽ, മർമ്മങ്ങൾ, നിയന്ത്രണം എന്നിവയെല്ലാം അതിൽ ഉൾപ്പെടും. അടുത്തകാലത്ത് പ്രശസ്തമജീഷ്യൻ [[വാഴക്കുന്നം നമ്പൂതിരി|വാഴക്കുന്നം നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരി]], [[പൂമുള്ളി നീലകണ്ഠൻ നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] ചെറുളപ്പുറത്ത് നമ്പൂതിരി എന്നിവർ ആനപ്പാവിൽ പ്രഗല്ഭരായിരുന്നതായി അറിയുന്നു. === ഹസ്ത്യായുർവേദം അഥവാ പാലകാപ്യം === ആന ചികിത്സ എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ പാലകാപ്യമുനി എഴുതിയ ഗ്രന്ഥം.<ref>ഹ്സ്ത്യായുർവേദം പ്രസാധകർ -പൂർണ്ണാനന്ദ പബ്ലിക്കേഷൻ പൂന 1906</ref> ഉത്പത്തിസ്ഥാനം, മഹാരോഗസ്ഥാനം, ശല്യരോഗസ്ഥാനം ഉത്തരസ്ഥാനം എന്നിങ്ങനെ നാലു സ്ഥാനങ്ങൾ. വളരെ വിശദമായി ഗജോത്പത്തി, ഗജലക്ഷണം, രോഗനിദാനം രോഗലക്ഷണം,തുടങ്ങി ആനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ കാര്യങ്ങളും പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു. മനുഷ്യായുർവ്വേദം അഥവാ ചരകസംഹിത എഴുതിയ [[ചരകൻ]] മനുഷ്യശരീരത്തെ ക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ചതിലധികം [[പാലകാപ്യൻ]] ആനയുടെ രോഗങ്ങളെയും ചികിത്സയെ ക്കുറിച്ചും പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് പാലകാപ്യത്തെ ക്കുറിച്ച് പഠിച്ചവർ പറയുന്നു. 171 അദ്ധ്യായങ്ങളും 12000 ശ്ലോകങ്ങളുമുള്ള പാലകാപ്യത്തിന്റെ 160 അദ്ധ്യായങ്ങളും 8000 ശ്ലോകങ്ങളും മാത്രമെ കണ്ടുകിട്ടിയിട്ടുള്ളു.<ref name="vns1"> അല്പം ആനക്കാര്യം- എൻ. ജയകൃഷ്ണൻ, ജനപഥം മാസിക </ref> == മാതംഗലീല == {{main|മാതംഗലീല}} ആനയുടെ ഉത്പത്തിവിവരങ്ങളും ഗജചികിത്സാക്രമങ്ങളും മറ്റും അടങ്ങിയ ഒരു സംസ്കൃത ഗ്രന്ഥമാണ് മാതംഗലീല. തിരുമംഗലത്ത് നീലകണ്ഠൻ എന്ന ആളാണ് മാതംഗലീല എഴുതിയത്. ഗജലക്ഷണം, ഗജവിഭജനം, ചികിത്സ എന്നിവ ഇതിൽ പ്രതിപാദിച്ചിരിക്കുന്നു. [[വള്ളത്തോൾ നാരായണമേനോൻ]] ഈ കൃതി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>മാതംഗലീല- വള്ളത്തോൾ പ്രകാശനം, ചെറുതുരുത്തി</ref> {{wide image|Elephants at punnathoor kotta Guruvayur.jpg|900px|ഗുരുവായൂരിനടുത്തുള്ള പുന്നത്തൂർ ആനക്കോട്ടയിൽ നിന്ന് ഒരു ദൃശ്യം'}} === ഉത്തമഗജലക്ഷണം === മാതംഗലീലയിൽ ഇങ്ങനെ പറയുന്നു: {{ഉദ്ധരണി|<poem> വിംശത്യാ നഖസംഖ്യായാഞ്ചിതപദഃ സ്ഫാരോന്നതിഃ കുംഭയോഃ- രച്ഛിദ്രഞ്ചമലരക്തകർണയുഗള സുശ്ലഷ്ണകേശകരിഃ സവ്യാത്യുന്നതമൌക്തികദ്യുതിരദഃ സമ്പൂർണകുക്ഷിഃ ക്രമ- സ്ഥൂലജ്വായതചാരുബാലാധികാരഃ പൂഗീഫലസ്യാമളഃ </poem>|||<ref> {{cite book | first = ചെറുവള്ളി നാരായണൻ നമ്പൂതിരി | authorlink = **** | title = മാതംഗലീല ഗജരക്ഷണശാസ്ത്രം - ചെറുവള്ളി നാരായണൻ നമ്പൂതിരി | publisher = [[ദേവി ബുക്ക്‌ സ്റ്റാൾ]] | year = 2005 |pages = 49 | doi = | isbn = }} </ref>}} === പ്രധാന രോഗങ്ങൾ === * എരണ്ട കെട്ട് * പാദരോഗം * വിരബാധ * ക്ഷയം == പരിസ്ഥിതിക്കുള്ള ഉപകാരങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Elephant ornaments.jpg|thumb|250px|right|നെറ്റിപ്പട്ടം കെട്ടിയ ആ‍ന]] ആനകളുടെ ഇരതേടൽ ഇപ്രകാരങ്ങളിൽ പ്രകൃതിക്ക് സഹായകരമാണ്:- * ഇലകൾ കഴിക്കാൻ മരങ്ങൾ പിഴുതിടുകയും, ചില്ലകൾ ഒടിച്ചിടുകയും, ആനയുടെ പുറകെ വരുന്ന മാനുകൾ കാട്ടുപോത്ത് പോലുള്ള ചെറിയജീവികൾക്കെല്ലാം ഉപകാരമാകുകയും ചെയ്യുന്നു *വേരുകൾ പറിച്ചെടുക്കുകയും വഴി പുതിയ ചെടികൾ വളരാൻ ആനകൾ സൗകര്യമൊരുക്കുന്നു. ഇത് ആനകൾക്കും മറ്റ് ജീവജാലങ്ങൾക്കും ഭാവിയിൽ സഹായകരമാകും. * ആനകൾ മറ്റ് ജീവികൾക്ക് കടന്ന് ചെല്ലാനാ‍കാത്ത ഇടങ്ങളിലേക്ക് വരെ കടന്ന് ചെന്ന് അങ്ങോട്ടേക്ക് വഴി ഉണ്ടാക്കുന്നു. പല തലമുറകൾ ഈ വഴിയേ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൽ ഇത് എല്ലാവർക്കും ഉപയോഗപ്രദമായ ഒരു പാത ആയി മാറുന്നു. ഇപ്രകാരം ഉള്ള പല പാതകളും മനുഷ്യർ പിന്നീട് റോഡുകളാക്കി മാറ്റിയിട്ടുണ്ട്. * വരൾച്ചക്കാലത്ത് ആന മണ്ണിൽ കുഴിച്ച് വെള്ളമെടുക്കും. ഇത് ഒരു പക്ഷേ ആ മേഖലയിലെ ആകെയുള്ള ജലസ്രോതസ്സായി മാറാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. * ആനകളെ മറ്റ് പല ജീവികളും ആശ്രയിക്കാറുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, [[ചിതൽ|ചിതലുകൾ]] ആനപ്പിണ്ടം ഭക്ഷിക്കുകയും, ആനപ്പിണ്ടങ്ങളുടെ ചുറ്റും ചിതൽപ്പുറ്റ് ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യും. == വംശനാശഭീഷണി == [[പ്രമാണം:മേളം.jpg‎|thumb|കേരളത്തിൽ ആനകളെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ എഴുന്നള്ളിപ്പിനും മറ്റും ധാരാളമായി ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു]] [[പ്രമാണം:Kerala Elephant at Festival.JPG|ലഘുചിത്രം|വലത്ത്‌|ഉത്സവത്തിന് എഴുന്നള്ളിച്ചു നിറുത്തിയ ആന]] ഇന്നു ലോകം മുഴുവൻ ആന ഒരു സംരക്ഷിതമൃഗമാണ്. ആനകളെ പിടിക്കുന്നതിനും, വളർത്തുന്നതിനും, [[ആനക്കൊമ്പ്]] പോലെയുള്ള വസ്തുക്കൾ വ്യാപാരം ചെയ്യുന്നതിനും വിലക്കുകൾ നിലവിലുണ്ട്. മനുഷ്യർ വൻ‌തോതിൽ കൊന്നൊടുക്കുന്നത് കാരണം ആനകൾ ഇന്നു വംശനാശ ഭീഷണിയിലാണ്. വംശനാശഭീഷണി കാരണം ആനകളെ ഭാവിയിലെ [[ദിനോസർ|ദിനോസറുകൾ]] എന്ന് വിളിക്കാറുണ്ട്. മുപ്പതുലക്ഷം ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ [[1970]]-ൽ ഉണ്ടായിരുന്നത്, [[1989]]-ൽ ആറ്‌ ലക്ഷമായും പിന്നീട് 2,00,072 ആയി 2000-ലും ചുരുങ്ങുകയുണ്ടായി. [[2003]]-ൽ ഏകദേശം 40,000-നും 60,000-നും ഇടയിൽ ആണ് ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ ഉണ്ടായിരുന്നതെന്നാണ് കണക്ക് <ref>[http://www.wwf.org.uk/core/wildlife/fs_0000000016.asp WWF-UK: Elephants] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060925171003/http://www.wwf.org.uk/core/wildlife/fs_0000000016.asp |date=2006-09-25 }}; [http://www.sheldrickwildlifetrust.org/html/cites.html David Sheldrick Wildlife Trust]; [http://www.iucn.org/en/news/archive/2001_2005/press/afele.pdf IUCN – The World Conservation Union] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060921080945/http://www.iucn.org/en/news/archive/2001_2005/press/afele.pdf |date=2006-09-21 }}</ref>. [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിൽ]] ആനയും മനുഷ്യരും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം കാരണം പ്രതിവർഷം ഏകദേശം നൂറ്റിഅൻപത് ആനകളും നൂറോളം മനുഷ്യരും കൊല്ലപ്പെടുന്നു<ref>{{Cite web |url=http://nationalzoo.si.edu/ConservationAndScience/ConservationGIS/projects/asian_elephants/conflict.cfm |title=Smithsonian National Zoological Park |access-date=2006-09-21 |archive-date=2008-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080430095559/http://nationalzoo.si.edu/ConservationAndScience/ConservationGIS/projects/asian_elephants/conflict.cfm |url-status=dead }}</ref>. ആനക്കൊമ്പ് കച്ചവടം മൂലമുള്ള വംശനാശ ഭീഷണിയാണ്‌ പ്രധാനം. ആനയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കുറവ്, മനുഷ്യർ കാട്ടിലേക്ക് കയറുന്നത് മൂലം അവരുമായി ഉണ്ടാകുന്ന സംഘർഷങ്ങളിൽ കൊല്ലപ്പെടുന്നത് തുടങ്ങിയവയാണ്‌ മറ്റു ഭീഷണികൾ. ആഫ്രിക്കൻ ആനകള് കൊമ്പിനുവേണ്ടിയാണ്‌ കൂടുതലും കൊല്ലപ്പെടുന്നതെങ്കിൽ ഏഷ്യൻ ആനകളുടെ മരണത്തിന് മുഖ്യമായും ഹേതുവാകുന്നത് ആവാസവ്യവസ്ഥിതിയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന കുറവ് ആണ്. {{Ref|Ecosystem}} വലിപ്പം കൂടിയ, കൂടുതൽ കാലം ജീവിക്കുന്ന, പതുക്കെ വളരുന്ന ആനകൾ മറ്റ് മൃഗങ്ങളേക്കാൾ കൂടുതലായി വേട്ടയാടപ്പെടുന്നു. വേട്ടയാടപ്പെടുമ്പോൾ ഇവയ്ക്ക് വലിപ്പം കാരണം ഒളിക്കാൻ കഴിയില്ല. വലിപ്പം കൂടിയ ആനകളെപ്പോലുള്ള ജീവികൾ കൊല്ലപ്പെടുന്നതോട് കൂടി ചെറിയ സസ്യഭുക്കുകളുടെ എണ്ണം വളരെ കൂടുകയും ഇത് ചെടികളും മരങ്ങളും പുൽവർഗ്ഗങ്ങളും തിന്ന് മുടിക്കുകയും ചെയ്യും. {{Ref|Habitat}} എന്നാൽ ഇങ്ങനെയുള്ള വംശനാശ ഭീഷണികൾ ഒക്കെ ഉണ്ടായിട്ടും, ചില ശാസ്ത്രജ്ഞന്മാർ ആനകളുടെ സംഖ്യ കൂടുകയാണ് ചെയ്യുന്നതെന്ന് വാദിക്കുന്നു. തെളിവിനായി ആഫ്രിക്കയിൽ ആനകളുടെ സംഖ്യ കഴിഞ്ഞ പത്ത് വർഷത്തിനിടക്ക് കൂടുകയാണ് ചെയ്തതെന്ന കാനേഷുമാരി അവർ നിരത്തുന്നു. ആഫ്രിക്കയിലെ ബോട്സ്വാനയിൽ ആനകളുടെ സംഖ്യ ക്രമാതീതമായി ഉയർന്നിട്ടാണുള്ളതെന്നും ഈ കാനേഷുമാരി സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. <ref> {{cite web | url =http://www.american.edu/TED/elephbot.htm | title =TED Case Studies ELEPHANT POPULATION IN BOTSWANA. ( A case against the complete ban of ivory trade) | accessdate = 2008 | author = | last = | first = | authorlink = | coauthors = | date = | year = | month = | format = | work = | publisher = | pages = | language = | archiveurl = | archivedate = | quote ="Although in the past Botswana has experienced major population reductions of some species, elephants have been an exception and have been on the increase in northern part of Botswana." }} </ref> ഈ നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിലുണ്ടായിരുന്നതിൽനിന്ന് പത്തിലൊന്നായി കുറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ആനകളുടെ എണ്ണം കഴിഞ്ഞ വ്യാഴവട്ടക്കാലത്തിനിടയ്ക്ക് അധികം വ്യതിചലിച്ചിട്ടില്ല. ആഫ്രിക്കയിലെ ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ ആനകൾ വളരെക്കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നു, പക്ഷേ അധികം സ്ഥലങ്ങളും അങ്ങനെയല്ല. [[2002]]-ൽ 4.6 ലക്ഷത്തിനും 5.6 ലക്ഷത്തിനും ഇടയിൽ ആനകൾ ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയ ഗവേഷകർ [[1998]]-ൽ 3.6 ലക്ഷത്തിനും 5 ലക്ഷത്തിനും ഇടയിലായിരുന്നു എന്നാണ്‌ കണ്ടെത്തിയത്. അതായത് ആനകളുടെ ജനസംഖ്യ കൂടിയിരിക്കുന്നു. [[2002]]-ൽ നടത്തിയ പഠനത്തിൽ, നേരത്തേ പഠിച്ചതിനേക്കാൾ വലിയ മേഖല പഠനത്തിന് വിധേയമാക്കിയതുകാരണമാകാം ഈ തെറ്റ് കടന്നുകൂടിയത് എന്നു കരുതുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ മറ്റു കാരണങ്ങളും ഉണ്ടാകാം <ref>{{Cite web |url=http://iucn.org/themes/ssc/sgs/afesg/aed/pdfs/aesr2002.pdf |title=IUCN's African Elephant Status Report 2002, page 17: |access-date=2006-09-22 |archive-date=2009-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090205123402/http://iucn.org/themes/ssc/sgs/afesg/aed/pdfs/aesr2002.pdf |url-status=dead }}</ref>. ഈ വളർച്ച ഇപ്പോഴില്ല എന്നും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. <ref>[http://iucn.org/themes/ssc/sgs/afesg/pachy/pachy40.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>http://iucn.org/themes/ssc/sgs/afesg/pachy/pachy40.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060818063650/http://www.iucn.org/themes/ssc/sgs/afesg/pachy/pachy40.html |date=2006-08-18 }}]</ref> ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ വിവരങ്ങൾ വച്ച് ഒരു സമ്പൂർണ്ണ വിവരണം "comprehensive African Elephant Status Report (AESR)" രണ്ടായിരത്തി ആറിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കും എന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്. == ജനിതകമാറ്റങ്ങൾ == [[File:കാട്ടാന 04.jpg|thumb|പിടിയാന.]] നിയമപരമായും അല്ലാതെയും കൊന്നൊടുക്കുന്നത് മൂലം ആനകളിൽ മാറ്റങ്ങൾ ഉണ്ടാകാൻ വരെ ഇടയാകുന്നുണ്ട്. ആഫ്രിക്കൻ ആനക്കൊമ്പ് വേട്ടക്കാർ കൊമ്പുള്ള ആനകളെ മാത്രം കൊന്നൊടുക്കിയതു മൂലം കൊമ്പില്ലാത്ത ആനകളുടെ എണ്ണത്തിൽ വർദ്ധനയുണ്ടായി. ഇത് പിടിയാനകൾക്ക് ഇണചേരാൻ കൊമ്പില്ലാത്ത ആനകൾ മാത്രം ലഭ്യമായ ഒരു അവസ്ഥ ഉണ്ടാക്കി. ഇങ്ങനെ കൊമ്പില്ലാത്ത ആനകളുടെ ജീനുകൾ മാത്രം കൈമാറിപ്പോകുന്നത് കാരണം പുതുതായി ജനിക്കുന്ന ആണാനകൾക്കും കൊമ്പുണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യതൾ വളരെ കുറഞ്ഞു. [[1930]]-ൽ വെറും ഒരു ശതമാനം മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന ഈ വിഭാഗം ഇപ്പോൾ മുപ്പത് ശതമാനത്തോളമായി ഉയർന്നു. ഈ സ്ഥിതിവിശേഷം തുടരുകയാണെങ്കിൽ കൊമ്പ് ഇല്ലാത്ത ആനകൾ മാത്രം ബാക്കി വരുന്ന ഒരു അവസ്ഥ ഉണ്ടാകും. ലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കൊണ്ടുണ്ടാകേണ്ട ഒരു മാറ്റമാണ് ഇങ്ങനെ മനുഷ്യർ ഇടപെടൽ മൂലം വളരെ പെട്ടെന്ന് സംഭവിക്കുന്നത്. കൊമ്പില്ലാത്ത ആനകൾ പരിസ്ഥിതിക്കും ആനകൾക്ക് തന്നെയും ഉണ്ടാക്കാൻ പോകുന്ന സ്വാധീനം ഭയങ്കരമായിരിക്കും{{തെളിവ്}}. ആനകൾ മണ്ണിൽ പലതും കുഴിച്ചെടുക്കാനും, ചെടികൾ പറിച്ചെറിയാനും, ഇണചേരാനുള്ള അവകാശത്തിനായി വഴക്കിടുമ്പോൾ കോർക്കാനും ഒക്കെ കൊമ്പ് ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. കൊമ്പില്ലാതെ വരുന്ന ഒരു അവസ്ഥയിൽ ആനകളുടെ സ്വഭാവം തന്നെ വളരെയധികം മാറിപ്പോകും.<ref>[http://www.mail-archive.com/fact@tlk-lists.com/msg00030.html The Learning Kingdom]</ref> == ദേശീയോദ്യാനങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Tanzanian Elephant.jpg|thumb|right|200px| [[Ngorongoro|ഗോറൻ‌ഗോറോ ക്രാറ്റർ]], [[ടാൻസാനിയ]]യിലുള്ള ഒരാന.]] ആനകൾക്കായി ഒരു ദേശീയോദ്യാനം തയ്യാറാക്കുന്നതിന് തടസ്സങ്ങൾ ഒരുപാടുണ്ട്. ഉദാഹരണമായി, ആനകൾ വളരെ വിശാലമായ ഭൂപ്രദേശത്ത് വസിക്കുന്നവരാണ്, ഇവരെ‍ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ അതിരുകൾക്കുള്ളിൽ തളച്ചിടാനാകില്ല. എങ്കിലും മിക്ക ഉദ്യാനങ്ങൾക്കും മനുഷ്യനിർമ്മിതമായ അതിരുകളാണ് (രാജ്യത്തിന്റെ അതിർത്തി) ഉണ്ടാകുക. അതിർത്തിയിൽ ഒരു മതിൽ ഉയർത്തിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ‍, അധിക മൃഗങ്ങളും അവയുടെ ശൈത്യകാല മേച്ചിൽപ്പുറങ്ങളിൽ നിന്നും വസന്തകാല പാലൂട്ടൽമേഖലകളിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായും അകന്നു. ഇക്കാരണത്താൽ പല മൃഗങ്ങളും മരിച്ചു. എന്നാൽ ആനകളെപ്പോലെ മറ്റ് ചില മൃഗങ്ങൾ ഈ വേലികളെ ചവുട്ടി മെതിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. കൃഷി നശിപ്പിക്കുന്ന മൃഗങ്ങൾ എന്നൊരു ചീത്തപ്പേര് ആനകൾ ഇങ്ങനെ നേടിയെടുത്തു. ഉദ്യാനങ്ങളിൽ ആനകൾ വിഹരിക്കുന്നത് കൂടുന്തോറും, കൃഷിക്കാർ ഇവരെ വെടിവച്ചുകൊല്ലാനുള്ള സാധ്യതകളും‍ കൂട്ടി. ചെറിയ മേഖലകളിലേക്ക് ചുരുങ്ങുന്തോറും ആനകൾ അവിടത്തെ പരിതഃസ്ഥിതിക്ക് കൂടുതൽ ആഘാതം ഏൽപ്പിക്കും. ഇന്നും ഈ ഉദ്യാനങ്ങളെപ്പറ്റി ചുറ്റിപ്പറ്റി ഒരുപാട് പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെങ്കിലും, ഈ ഉദ്യാനങ്ങൾ വേണോ എന്ന് കാര്യത്തിൽ ആർക്കും സംശയം ഉണ്ടാകാൻ വഴിയില്ല. പ്രകൃതിയേയും പരിസ്ഥിതിയേയും ശാസ്ത്രജ്ഞർ കൂടുതലായി മനസ്സിലാക്കിതോട് കൂടി, ഈ ഉദ്യാനങ്ങൾ ആനകൾക്ക് ജീവിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരേ ഒരു സ്ഥലമാണെന്ന് വ്യക്തമായി. ആഫ്രിക്കയിലെ ആദ്യ ഔദ്യോഗിക ദേശീയോദ്യാനം പിന്നീട് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തവും വിജയകരവുമായ ദേശീയോദ്യാനമായി മാറി. [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ]] [[ക്രുഗർ ദേശീയോദ്യാനം]] വളരെ എതിർപ്പുകൾക്ക് ശേഷമാണ് [[1898]]-ൽ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമായത് (മുൻപ് ഇത് സാബി റിസർവ് എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്). പലതവണ അറിയിപ്പ് ഉണ്ടാകുകയും പിന്നീടത് പിൻ‌വലിച്ചും ഒക്കെയായി [[1926]]-ലാണ്‌ സാബി റിസർവിന് ഇപ്പോഴുള്ള പേരു കൊടുത്ത് ദേശീയോദ്യാനമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടത്. ക്രുഗർ ദേശീയോദ്യാനത്തിൽ ആനകൾ വളരെയധികം കൂടുതലായതിന്റെ പ്രശ്നങ്ങളും ഉണ്ടാവുകയുണ്ടായി. ഇത് ഈ ഉദ്യാനത്തിലെ മറ്റ് മൃഗങ്ങളെ ബാധിക്കുകയും ചെയ്തു. തൽഫലമായി ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക, [[1967]]-നും [[1994]]-നും ഇടയിൽ 14,562 ആനകളെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്തു. പ്രാദേശികവും ലോകമെമ്പാടുനിന്നുമുള്ള എതിർപ്പുകൾ കാരണം [[1995]]-ൽ ഈ കുരുതി നിർത്തി വയ്ക്കേണ്ടി വന്നു. യാതൊന്നും ചെയ്തില്ലെങ്കിൽ തന്നെയും ക്രുഗർ ദേശീയോദ്യാനത്തിലെ ആനകളുടെ എണ്ണം രണ്ടായിരത്തി ഇരുപതിൽ ഇപ്പോഴുള്ളതിന്റെ മൂന്നിരട്ടി, അതായത് 34,000 വർദ്ധിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. <ref>[[Associated Press]], "[http://www.msnbc.msn.com/id/10244771/ ദഷിണാഫ്രിക്കൻ ആനകളെ കൊന്നൊടുന്നുന്നത് വന്യജീവിസ്നേഹികളെ തമ്മിലടിപ്പിക്കുന്നു: ക്രമാതീതമായി ജനസംഖ്യാവർദ്ധന ഉണ്ടാകുമ്പോൾ എന്ത് ചെയ്യും?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100909162507/http://www.msnbc.msn.com/id/10244771 |date=2010-09-09 }}", ''[[MSNBC]]'', 2005-11-28</ref> == പ്രശസ്തരായ ആനകൾ == [[പ്രമാണം:9th asiad mascot.png|right|thumb|200px|ഏഷ്യാഡ് അപ്പു - ഒമ്പതാം ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിന്റെ ഭാഗ്യചിഹ്നം]] * [[ജമ്പോ]] എന്ന [[സർക്കസ്സ്]] ആന ‘വലുത്’ എന്ന വാക്കിന്റെ പര്യായമായി ഇംഗ്ലീഷിൽ ചേർക്കപ്പെട്ടു. ബോയിങ്ങിന്റെ [[ജമ്പോ ജറ്റ്]] എന്ന പേര്‌ ഉദാഹരണമാണ് * [[1982]]-ൽ [[ഡെൽഹി|ദില്ലിയിൽ]] നടന്ന ഒൻപതാമത് [[ഏഷ്യൻ ഗെയിംസ്|ഏഷ്യൻ ഗെയിംസിന്റെ]] ഭാഗ്യ ചിഹ്നം “അപ്പു” എന്ന കുട്ടിയാനയായിരുന്നു. [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] നിന്നുള്ള കുട്ടിനാരായണൻ എന്ന ആനയായിരുന്നു അപ്പുവായി ഗെയിംസ് വേദികളിൽ നിറഞ്ഞത്. “ഏഷ്യാഡ് അപ്പു” എന്ന ഓമനപ്പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ ആന [[2005]] [[മേയ് 14]]-നു ചരിഞ്ഞു. * [[ഗുരുവായൂർ കേശവൻ]] [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[ഗുരുവായൂർ ശ്രീകൃഷ്ണക്ഷേത്രം|ഗുരുവായൂർ ക്ഷേത്രവുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് ഏറെ പ്രശസ്തനായ ആന. ഗുരുവായൂരപ്പന്റെ ഭക്തനായി കരുത്തപ്പെടുന്ന ആന. ഒരാളെപ്പോലും ഉപദ്രവിച്ചിട്ടില്ല. [[ഗുരുവായൂർ കേശവൻ (ചലച്ചിത്രം)|ഗുരുവായൂർ കേശവൻ]] എന്ന പേരിൽ പിൽക്കാലത്ത് ഈ ആനയെക്കുറിച്ച് ചലച്ചിത്രവും പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. * [[തെച്ചിക്കോട്ടുകാവ് രാമചന്ദ്രൻ]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] തൃശ്ശൂരിലെ പേരാമംഗലത്തുള്ള തെച്ചിക്കോട്ടുകാവ് ക്ഷേത്രത്തിലുള്ള ഈ ആന ഇന്ന കേരളത്തിൽ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവയിൽ ഏറ്റവും തലയെടുപ്പുള്ളവനായി അറിയപ്പെടുന്നു. കണ്ടമ്പുള്ളീ ബാലനാരായണൻ (അവസാനകാലത്ത് നാണുഎഴുത്തശ്ശൻ ശിവശങ്കരൻ എന്നായിരുന്നു അറിയപ്പെട്ടത്) എന്ന ആന ചരിഞ്ഞതോടെ ആണ് തെച്ചിക്കോട്ടുകാ‍വ് ഈ സ്ഥാനം കയ്യടക്കിയത്.ഉയർന്ന മസ്തകവും അഴകൊത്ത ഉടലും ഉള്ള{{തെളിവ്}} ഈ ആനയ്ക്ക് ഉത്സവസീസണുകളിൽ ആവശ്യക്കാർ ഏറെയാണ്. പലയിടത്തും റെക്കോർഡ് തുകയ്ക്കാണ് ഏക്കം. * [[ഗുരുവായൂർ പത്മനാഭൻ]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഗുരുവായൂർ ദേവസ്വത്തിന്റെ വകയായുള്ള ആന. ഒരു ഉത്സവത്തിനു കേരളത്തിൽ ഒരു ആനക്ക് കിട്ടാവുന്നതിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ഏക്കത്തുക ലഭിച്ചതും ഈ ആനക്കാണ്. [[നെന്മാറ വല്ലങ്ങി വേല|നെന്മാറ വല്ലങ്ങി ഉത്സവത്തിനോടനുബന്ധിച്ചാണ്]] ഈ ആനക്ക് രണ്ടുലക്ഷത്തിൽപരം രൂപ ഏക്കത്തുക ലഭിച്ചത്. * [[കേരളത്തിലെ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരിൽ പ്രശസ്തരായ ചില ആനകൾ]] [[തൃക്കടവൂർ ശിവരാജു]], [[തെച്ചിക്കോട്ടുകാവ് രാമചന്ദ്രൻ]], [[ഗുരുവായൂർ പത്മനാഭൻ]] ,തിരുവമ്പാടി ശിവസുന്ദർ,പാമ്പാടി രാജൻ, മംഗലാംകുന്ന് അയ്യപ്പൻ, മംഗലാംകുന്ന് കർണ്ണൻ,ഗുരുവായൂർ വലിയകേശവൻ, നാണു എഴുത്തശ്ശൻ ശ്രീനിവാസൻ, ചെർപ്പുളശ്ശേരി അനന്തപദ്മനാഭൻ, ചെർപ്പുളശ്ശേരി രാജശേഖരൻ, ചെർപ്പുളശ്ശേരി പാർത്ഥൻ.[[ഈരാറ്റുപേട്ട അയ്യപ്പൻ]], [[മലയാലപ്പുഴ രാജൻ]], [[മാവേലിക്കർ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]],പുത്തൻകുളം അനന്തപദ്മനാഭൻ * [[ഡമ്പോ]] എന്ന ആന, [[വാൾട് ഡിസ്നി കമ്പനി|വാൾട് ഡിസ്നി കമ്പനിയുടെ]] ഒരു സിനിമയിലെ കേന്ദ്രകഥാപാത്രമായ പറക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ആനയാണ്. * [[Tufts University|ടഫ്റ്റ്സ് യൂണിവേർസിറ്റിയുടെ]] ചിഹ്നം [[ജമ്പോ]] എന്ന ആനയാണ്. * [[w:University of Alabama|അലബാമ യൂനിവേർസിറ്റിയുടെ]] Crimson Tide ചിഹ്നം "Big Al." എന്ന് പേരുള്ള ഒരാനയാണ്. ഈ പേര് എഴുപതുകളുടെ അന്ത്യത്തിൽ ക്യാമ്പസ്സിൽ നടത്തിയ ഒരു മത്സരം വഴി തിരഞ്ഞെടുത്തതാണ്. * ഓക്ക്‌ലാൻഡ് അത്‌ലെറ്റിക്സിന്റെ ചിഹ്നം ഒരു വെളുത്ത ആനയാണ്. [[New York Giants|ന്യൂയോർക്ക് ജയന്റ്സിന്റെ]] മാനേജർ ജോൺ മക്ഗ്രോ പത്രപ്രവർത്തകരോട്, പുതിയ ടീമിന് പണം മുടക്കിക്കൊണ്ടിരുന്ന ഫിലാഡെൽഫിയ വ്യവസായി ബെൻ‌ജമിൽ ഷൈബിന്റെ കയ്യിൽ “ഒരു വെളുത്ത ആന” ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നതോടെയാണ് ഈ ആശയം ഉണ്ടായത്. കോണീ മാക്ക് അങ്ങനെ വെളുത്ത ആനയെ തന്റെ ടീമിന്റെ ചിഹ്നമാക്കി. പിന്നീട് ഈ ആന പല നിറങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു, ഇപ്പോൾ ഈ ആനയുടെ നിറമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത് കാട്ടുപച്ചയാണ്. ടീമിന്റെ ചിഹ്നത്തിനെ ചുരുക്കി സ്റ്റോമ്പർ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു. * [[Thai Elephant Orchestra|തായ് ആന ഗാനമേള]] എന്ന പേരിൽ സംഗീതോപകരണങ്ങൾ വായിക്കുന്ന ആനകളുടെ ഒരു സംഘം ലാം‌പാങ്ങ് എന്നയിടത്തുള്ള ദേശീയ ആന സ്ഥാപനത്തിൽ നിലവിലുണ്ട്. * ജോസഫ് മെറിക്ക് എന്ന വിക്റ്റോറിയൻ ഇംഗ്ലണ്ടിലുണ്ടായിരുന്ന ബ്രിട്ടിഷ് മനുഷ്യനെ തനിക്ക് ഉണ്ടായിരുന്ന വൈകൃതങ്ങൾ കാരണം “ആന മനുഷ്യൻ” എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത്. * അമേരിക്കൻ സംഗീത കൂട്ടമായ “വൈറ്റ് സ്റ്റ്‌റൈപ്പ്സിന്റെ” നാലാമത്തെ ആൽബത്തിന് ''ആന'' എന്നാണ് പേരിട്ടിരുന്നത്. ഇതിന് കാരണം ഇവരുടെ മുഖ്യഗായകൻ ജാക്ക് വൈറ്റിന്റെ ആനപ്രേമമാണ്, ആനകൾക്ക് തമ്മിലുള്ള അടുപ്പവും സ്നേഹവും ജാക്ക് വൈറ്റിനെ അതിശയിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഈ ആൽബം റോള്ളിങ്ങ് സ്റ്റോൺ മാസികയുടെ “എക്കാലത്തേയും മികച്ച അഞ്ഞൂറ് ആൽബങ്ങളിൽ” മുന്നൂറ്റി തൊണ്ണൂറാം സ്ഥാനത്തെത്തുകയുണ്ടായി. == സംസ്കാരം == [[പ്രമാണം:KandyPerahara.jpg|thumb|right|150px|ശ്രീലങ്കയിലെ [[കാൻഡി|കാൻഡിയിലുള്ള]] എസൽ പെരഹെര എന്ന ഉത്സവം]] * [[White elephant (pachyderm)|വെളുത്ത ആനകളെ]] [[തായ്ലാൻഡ്|തായ്‌ലാൻഡിൽ]] വിശുദ്ധമായി കരുതുന്നു. * [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിൽ]] ആനകളെ [[എസല പെരഹെര]] പോലുള്ള ഉത്സവങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു. * ആനകളെ അമ്പലങ്ങളിൽ എഴുന്നള്ളിപ്പിനായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. ==ഐതിഹ്യം== *ഹൈന്ദവ പുരാണങ്ങളിൽ ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രന്റെ വാഹനം [[ഐരാവതം]] എന്ന വെളുത്ത ആനയാണ്. * ക്രീറ്റെന്ന സ്ഥലത്ത് നിന്നും ലഭിച്ച പുരാതനകാല ആ‍നകളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ വലിയ ഒറ്റ നാസികാദ്വാരം ഉള്ള തരത്തിൽ കണ്ടത്, ഹോമറിന്റെ [[ഒഡീസി|ഒഡീസിയിൽ]] പരാമർശിക്കുന്ന [[സിലോപ്സ്]] എന്ന ഒറ്റക്കണ്ണുള്ള അതികായരായ ആനകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന വിശ്വാസം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്. * [[ഗണപതി]] എന്ന [[ഹിന്ദു]] ദൈവത്തിന് ആനയുടെ തലയാണുള്ളത്.ആനകളെ ഹിന്ദുക്കൾ ഗണപതിയുടെ പ്രതിരൂപമായിക്കണ്ട് ആരാധിക്കാറുണ്ട്. * [[അന്ധന്മാരും ആനയും]] എന്നത് യാഥാർത്ഥ്യത്തിനെ എങ്ങനെ പല ആളുകൾ പല രീതിയിൽ വിലയിരുത്തുന്നു എന്ന് വിവരിക്കുന്ന ഒരു കഥയാണ്. ഇതിന്റെ ഉറവിടം അറിയില്ല പക്ഷേ ഇത് ഉടലെടുത്തത് [[ഇന്ത്യ]]യിലെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ കഥ [[ബുദ്ധമതം|ബുദ്ധമതവിശ്വാസികളേയും]], [[ഹിന്ദുമതം|ഹിന്ദുക്കക്കളേയും]], [[ജൈനമതം|ജൈനമതവിശ്വാസികളേയും]] [[സൂഫിസം|സൂഫികളുമായും]] ബന്ധപ്പെടുത്തി പറയാറുണ്ട്. * [[Judeo-Christian|ജുഡിയോ-ക്രിസ്ത്യൻ]] പുരാണങ്ങളിൽ, [[Midrash]] ഉൾപ്പെടുന്ന [[അപ്പോക്രിഫ]]യുടെ [[1 Maccabees|ഒന്നാം മക്കാബീസ്]] പുസ്തകത്തിന്റെ ആറാം അദ്ധ്യായത്തിൽ, [[Hasmonean|ഹാസ്മോനിയൻ]] സഹോദരങ്ങളിൽ ഇളയവനായ [[Eleazar|എലീസർ]] ([[Maccabee|മക്കാബീ]]) ഗ്രീക്ക്-അസ്സിറിയൻ ജെനറലിന്റെ ആനയുടെ കാൽപ്പാദത്തിൽ [[കുന്തം]] കുത്തിയിറക്കുകയും അങ്ങനെ ആനയും, ജെനറലും എലീസറും കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. == രാഷ്ട്രീയം == <!-- [[ചിത്രം:Keralaseal.gif|thumb|right|150px|കേരള സർക്കാരിന്റെ ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നത്തിൽ രണ്ടാനകൾ ചിത്രീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു]] [[ചിത്രം:EVM carried on elephant.jpg|thumb|left|175px|ഭാരതത്തിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വേളയിൽ എത്തിച്ചേരാൻ ദുഷ്കരമായ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സാമഗ്രികൾ ആനപ്പുറത്ത് കൊണ്ടുപോകുന്നതിനെപ്പറ്റി ഈ പത്രവാർത്തയിൽ വായിക്കാം.]] --> * [[പോറസ്]] എന്ന ഭാരതത്തിലെ രാജാവിനെ [[അല‍ക്സാണ്ടർ]] തോൽപ്പിച്ചതിനു ശേഷം യുദ്ധത്തിൽ പിടിക്കപ്പെട്ട ആനകൾ തങ്ങളുടെ പ്രതാപത്തിന്റെ ചിഹ്നങ്ങളായി അവർക്ക്, അവയെ സെലുസിഡ് ഡയഡോക്ക് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ അടയാളമായി നാണയങ്ങളിലും മറ്റും ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി. * ആന, പ്രത്യേകിച്ചും വെളുത്ത ആന (ബുദ്ധമത്തിലെ ഒരു ചിഹ്നമാണ്‌ വെളുത്ത ആന), രാജകീയ അധികാരത്തിന്റേയും ശക്തിയുടേയും പ്രതാപത്തിന്റേയും ചിഹ്നമാണ് ഏഷ്യയിൽ. ലോസ് {{Fact}}രാജധാനിയുടെ കൊടിയിൽ ആന ഉണ്ടായിരുന്നു (ഒരു കുടയെ താങ്ങി നിർത്തിയ മൂന്ന് ആനകൾ [[1975]]-ൽ ജനാധിപത്യം വരുന്നത് വരെ). ഇന്തോ-ചൈനയും തായ് രാജ്യങ്ങളും ഒന്നോ അതിലധിമോ വെളുത്ത ആനകളെ ഇതുപോലെ കൊടിയിൽ പ്രതീകമായി വയ്ക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. * അമേരിക്കയിലെ [[റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടി]]യുടെ ചിഹ്നവും ഒരാനയാണ്, [[1874]]-ഇൽ ''[[ഹാർപ്പേർസ് വീക്കിലി]]'' യിലെ [[തോമസ് നാസ്റ്റ്]] ഒരു ഏഷ്യൻ ആനയുടെ കാർട്ടൂൺ വരച്ചതോടെയാണ് അവർ ഈ ആനയെ അവരുടെ ചിഹ്നമാക്കിയത് (നാസ്റ്റ് തന്നെയാണ് [[ഡെമോക്രാറ്റിക്ക് പാർട്ടി]]യുടെ ചിഹ്നമായി ഒരു കഴുതയെ വരച്ച് കൊടുത്തതും); * ഇന്ത്യയിലെ ഒരു [[ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ|ദേശീയ രാഷ്ട്രീയകക്ഷിയായ]] [[ബഹുജൻ സമാജ് പാർട്ടി|ബഹുജൻ സമാജ് പാർട്ടിയുടേയും]], [[ആസ്സാം]] സംസ്ഥാനത്തിലെ പ്രാദേശിക കക്ഷിയായ [[അസം ഗണപരിഷത്|അസം ഗണപരിഷത്തിന്റേയും]] തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചിഹ്നമാണ്‌ ആന. * [[കേരളം]], [[കർണാടകം]], [[ഒറീസ്സ]], [[ഝാർഖണ്ഡ്‌]] എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ഔദ്യോഗിക മൃഗമാണ് ആന. [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്റെ]] ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നത്തിൽ ആനയുടെ ചിത്രം ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. == പുരാണം == ഹൈന്ദവ പുരാണങ്ങളിലും ആനകളെക്കുറിച്ചുള്ള വിശ്വാസങ്ങളും സങ്കല്പങ്ങളും കാണാം. ദേവാസുര യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ആനകൾക്ക് തൂങ്ങിക്കിടന്ന വൃഷണം ശല്യമായപ്പോൾ [[ബ്രഹ്മാവ്]] അത് ഉള്ളിലാക്കി കൊടുത്തുവത്രെ.{{തെളിവ്}} സൂര്യന്റെ മുട്ടയുടെ തോടുകള് ബ്രപ്മാവു രണ്ടു കൈയിലുമെടുത്ത് ഏഴു സാമ മന്ത്രങ്ങൾ അഖണ്ഡമായി ചൊല്ലിയപ്പോൾ വലതെ കൈയിലെ തോടിൽ നിന്നും '''ഐരാവതം''' ഉണ്ടായി.ഇടതുകൈയിലെ തോടിൽ നിന്നും '''അഭ്രമു'''വുമുണ്ടായി. ഏഴുസാമമന്ത്രങ്ങൾ വെവ്വേറെ ചൊല്ലിയപ്പോൾ ഏഴു ആൺ ആനകൾ കൂടിയുണ്ടായി. അവയാണ് '''അഷ്ടദ്വിഗജങ്ങൾ'''. ഇടതുകൈയിൽ നിന്ന് എട്ട് പെണ്ണാനകളും. അവയാണ് എട്ടുദിക്കുകളെ പരിരക്ഷിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നത്.{{തെളിവ്}} [[ഐരാവതം|ഐരാവതവും]] ഭാര്യ അഭ്രമുവുമായി കിഴക്കു ദിക്കിനെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. പുണ്ഡരീകനും കപിലയും കൂടി തെക്കു-കിഴക്കിനേയും വമനനും പിംഗളയും കൂടി തെക്കിനേയും കുമുദനും അനുപമയും കൂടി തെക്കു-പടിഞ്ഞാറിനേയും അഞ്ചാനനും തംമ്രകാമിയുമായി പടിഞ്ഞാറിനേയും പുഷ്പ ദന്ദനും ശുഭരദന്ദിയുമായി വടക്കു-പടിഞ്ഞാറിനേയും സാര്വഭൌമനും അംഗനയും കൂടി വടക്കിനേയും സുപ്രധികനും അഞജനവതിയും കൂടീ വടക്കുകിഴക്കിനേയും സംരക്ഷിക്കുന്നു. ആദ്യം ആനകൾക്ക് രണ്ട് ജോടി കൊമ്പുകളും ചിറകുകളും ഉണ്ടായിരുന്നതാണ് മറ്റൊരു പരാമർശം. ദീർഘതപസ്സ് എന്ന മുനിയുടെ ശാപത്താൽ ഒരുജോടി കൊമ്പുകളും ചിറകുകളും നഷ്ടമായി. == അവലംബം == {{reflist|2}} == ചിത്രശാല == <gallery caption="ആനയുമായി ബന്ധമുള്ള ചിത്രങ്ങൾ" widths="110px" heights="110px" align="center"> ചിത്രം:Elephant skull.jpg‎ |ആനയുടെ തലയോട്ടി. ചിത്രം:Elephant mandible.jpg‎ |കീഴ്ത്താടിയെല്ല് ചിത്രം:Fossil elephant teeth.jpg|ആനക്കുട്ടിയുടെ പല്ലുകൾ ചിത്രം:Aanayum paappanum.JPG|ആനയും പാപ്പാനും ചിത്രം:Beauty Of Wayanad.jpg|മുത്ത‍ങ്ങ വന്യ ജീവി സങ്കേതത്തിൽ നിന്നൊരു കാഴ്ച്ച File:CherpulasserySekharan.jpg|കേരളത്തിലെ ഒരു നാടൻ ആന പ്രമാണം:Elephants after their traditional (Mud) Bath.jpg|മണ്ണു വാരി ശരീരത്തിട്ടു നിൽക്കുന്ന കാട്ടാന File:Asian elephant - melbourne zoo.jpg|Melbourne Zoo, Melbourne, Victoria, Australia File:Elephant_Dung.JPG|ആനപ്പിണ്ടം File:Elephant_with_Tusks_Cut.JPG|കൊമ്പുമുറിച്ച ആന File:Elephant 11.JPG|തോട്ടി വച്ച ആന File:Elephant 12.JPG|ചെളിയിലെ കുളിയും വിശ്രമവും, തോൽപ്പെട്ടിയിൽ File:Elephants_in_Mysore_Zoo.JPG|മൈസൂർ മൃഗശാലയിലെ ആനകൾ </gallery> === കോടനാട്ടെ ഫലകങ്ങൾ === <gallery caption="കോടനാട്ട് പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള് ആനയുമായി ബന്ധമുള്ള വിവരങ്ങൾ" widths="110px" heights="110px" align="center"> File:Elephant details.JPG|ആന വിവരങ്ങൾ File:Elephent details.JPG|ആന വിശേഷങ്ങൾ File:Elephent comparison.JPG|ആന താരതമ്യം File:Elephant skin.JPG|ആന തൊലി File:Elephant tusk.JPG|ആന തുമ്പിക്കൈ File:Elephant diet.JPG|ആന അശനം File:Elephant=lifespan.JPG|ആന ജീവിതചക്രം File:Elephant group.JPG|ആന സംഘം File:Elephant reproduction.JPG|ആന പ്രത്യുല്പാദനം File:Elephant babyhood.JPG|ആന ശൈശവം File:Elephant internal parts.JPG|ആന ആന്തരികാവയവങ്ങൾ File:Elephant anatomy.JPG|ആന അനാട്ടമി File:Elephant musth.JPG|ആന മദപ്പാട് File:Elephant africa.JPG|ആഫ്രിക്കൻ ആന File:Elephant capture.JPG|ആന പിടുത്തം File:Elephant training.JPG|ആന പ്പാവ്, ആന ശിക്ഷണം File:Elephant ancesester.JPG|ആന പൂർവ്വികർ </gallery> == സ്രോതസ്സുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * ആനയ്ക്കുണ്ടൊരു കഥ പറയാൻ- ശ്രീകുമാർ അരൂക്കുറ്റി, ഓതെന്റിക് ബുക്ക്സ് *അല്പം ആനക്കാര്യം- എൻ. ജയകൃഷ്ണൻ,പേജ്39, ജനപഥം മാസിക * ഗജരക്ഷായന്ത്രം -കൊപ്പറമ്പിൽ രാമൻ നമ്പീശൻ * ആനയെ അറിയാൻ - ഡോ.ടി,പി,സേതുമാധവൻ * http://www.elephantcare.org/manfacts.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090819091009/http://www.elephantcare.org/manfacts.htm |date=2009-08-19 }} * http://www.elephantspotlight.com/aid1019-album.htm{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} | കേരളത്തിലെ ആനകളുടെ വിശേഷങ്ങളും ചിത്രങ്ങളും </div> == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * {{Note|Recent}}ഇരുപത്താം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാ‍നം വരെ, ശാസ്ത്രജ്ഞർ ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ ''Loxodonta africana'' എന്ന ഒരേ ഒരു ഗണമേ ഉള്ളുവെന്ന് വിശ്വസിച്ചിരുന്നു. ഇവയ്ക്ക് രണ്ട് കീഴ് ഗണങ്ങൾ ഉണ്ട് എന്നതും പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. അടുത്തിടെ നടന്ന [[ഡി.എൻ.എ വിശകലനം]] ഈ രണ്ട് കീഴ് ഗണങ്ങളേയും രണ്ട് ഗണങ്ങളായി തന്നെ കണക്ക് കൂട്ടേണ്ടതുണ്ടെന്ന് തെളിയിച്ചു. * {{Note|Population}}ചിലർ വിശ്വസിക്കുന്നത് ഇത് വളരെ സ്ഥിരമായ ഒരു ജനസംഖ്യ ആണെന്നും ഇതിനി കുറയാൻ സാധ്യതയില്ലാത്തതിനാൽ ഇവ സംരക്ഷിക്കപ്പെടണ്ട അവസ്ഥ ഇല്ലെന്നുമാണ്. മറ്റുള്ളവർ ഈ വാദത്തെ എതിർത്ത് കൊണ്ട് പറയുന്നത് ആനകളുടെ കൂട്ടം ചിലയിടങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് വളരെയധികം കാണപ്പെടുന്നതും, ഇവരുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള എണ്ണം കഴിഞ്ഞ കുറേക്കാലം കൊണ്ട് വളരെയധികം കുറഞ്ഞിട്ടുമുണ്ടെന്നതുമാണ്. [[1979]]-ൽ 13 ലക്ഷം ആഫ്രിക്കൻ ആനകൾ ഉണ്ടായിരുന്നത് ഇപ്പോൾ അതിന്റെ പകുതി പോലുമില്ല എന്നത് അവർ തെളിവായി നിരത്തുന്നു. ഇത് ആനയുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥിതി ഇല്ലാതായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നതുകൊണ്ടും [[ആനവേട്ട]] കൊണ്ടും ഉണ്ടായ കുറവാണ്. * {{Note|Swim}}ഇക്കാലത്തെ ആനകൾ ഈ കഴിവ് നിലനിർത്തിപ്പോരുന്നു, ഇതേ പോലെ ആണ് മണിക്കൂറോളവും അൻപത് കിലോമീറ്ററോളവും നീന്താൻ ആനകൾക്ക് കഴിയും. * {{Note|shelter}} [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിലെ]] [[പിന്നവേല]] എന്ന സ്ഥലത്ത് മുറിവേറ്റതും ശാരീരികമായ അസ്വാസ്ഥ്യതകളുമുള്ളതായ ആനകൾക്ക് അഭയം നൽകുന്ന ഒരു [[അനാഥാലയം]] ഉണ്ട്. ശ്രീലങ്കൻ‍ ആനകൾ നാമാവശേഷമാകാതിരിക്കാൻ ഈ ആലയം വലിയൊരു പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. * {{Note|Ecosystem}} വനങ്ങൾ അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നതോട് കൂടി, പരിസ്ഥിതിയിൽ വളരെ തീവ്രമായ ആഘാതം ഉണ്ടാകുന്നു. മണ്ണിനെ ഉറപ്പാക്കി നിർത്തുവാനും വെള്ളത്തിന്റെ ലഭ്യത ഉറപ്പാക്കാനും ചെടികൾ വഹിക്കുന്നത് വലിയ പങ്കാണ്. വെള്ളപ്പൊക്കവും മണ്ണൊലിപ്പും വനനശീകരണം മൂലം ഉണ്ടാകുന്നതാണ്. ആനകൾക്ക് വളരെ അധികം സ്ഥലം വേണം ജീവിക്കാൻ. കർഷകരെപ്പോലെ ഇവർ പഴയ മരങ്ങൾ പിഴുതെറിഞ്ഞും, പഴയ ചെടികൾ ചവുട്ടിമെതിച്ചും പുതിയവ വളരാൻ വഴിയൊരുക്കുന്നു. വനങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുന്നതോട് കൂടി ആനകൾ ഒരു ചെറിയ സ്ഥലത്തേക്ക് ചുരുങ്ങുകയും അവിടെയുള്ള ചെടികളും മരങ്ങളും കൂടി കാലക്രമേണ മുഴുവനായി‍ ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യും. * {{Note|Habitat}}ഒരാന വളരാനും പ്രതുത്പാദനം ചെയ്യാനും വളരെയധികം വർഷങ്ങൾ എടുക്കുന്നു. ശരാശരി മുന്നൂറ് പൗണ്ട് (നൂറ്റിനാൽപ്പത് കിലോഗ്രാം) ഭക്ഷണം ഇവയ്ക്ക് ദിവസവും വേണം ജീവിക്കാൻ. </div> == ഇതും കാണുക == * [[കല്ലാന]] * [[കോന്നി ആനക്കൂട്]] * [[റേഡിയോ കോളർ]] == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commonscat|Elephas maximus}} {{വിക്കി ചൊല്ലുകൾ}} {{Spoken Wikipedia|Ml-Aana(Elephant) Part1.ogg|2012-08-02|7.31 മെഗാ}} <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> * [http://blogs.nationalgeographic.com/channel/blog/2005/05/elephant_rage.html External link to national geographics elephant rage episode of Explorer] * Tim Radford, [http://www.education.guardian.co.uk/print/0,3858,4244642-103690,00.html "The elephant time forgot"]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''The Guardian'' 2001-08-24, 1. Describes the discovery of the third species of elephant. * C. Johnson, [http://www.abc.net.au/science/news/stories/s24742.htm "Elephant trunks were once snorkels"], ''News in Science'' 1999-05-11, * [http://www.awf.org/wildlives/71 Elephant: Wildlife summary from the African Wildlife Foundation] * [http://www.eleaid.com/ EleAid - Elephant facts, info and pictures from Asian elephant charity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071013134845/http://eleaid.com/ |date=2007-10-13 }} * [http://www.elephant.se Absolute elephant - general information] ** [http://www.elephant.se/pinnawela_elephant_orphanage_Sri_Lanka.php Pinnawala Elephant Orphanage in Sri Lanka] * [http://www.sanparks.org/parks/kruger/elephants/about/faq.php Sanparks - South African National Parks official website] * [http://www.elephantvoices.org How elephants communicate] * [http://www.elephant-news.com Elephant News - latest headlines about elephants] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161207030957/http://www.elephant-news.com/ |date=2016-12-07 }} * [http://fohn.net/elephant-pictures-facts/ Elephant Pictures & Information] * [http://fsweb.berry.edu/academic/hass/jhickman/george.html Photo of Pinnewella Elephant Orphanage in Sri Lanka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011185639/http://fsweb.berry.edu/academic/hass/jhickman/george.html |date=2007-10-11 }} * [http://seekmybowl.com/elephant.php Seek My Bowl on elephants as symbols] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011132152/http://seekmybowl.com/elephant.php |date=2007-10-11 }} * [http://www.elephantreintroduction.org Elephant Reintroduction Foundation] * [http://www.seaworld.org/animal-info/animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/mammalia/proboscidea/african-elephant.htm#ec Animal info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071028103343/http://www.seaworld.org/animal-info/animal-bytes/animalia/eumetazoa/coelomates/deuterostomes/chordata/craniata/mammalia/proboscidea/african-elephant.htm#ec |date=2007-10-28 }} * [http://www.uen.org/utahlink/activities/view_activity.cgi?activity_id=3819 List of easy-to-read articles about elephants] * [http://www.atmajyoti.org/vi_temple_elephants_medium.asp Temple Elephants in India] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081121021026/http://www.atmajyoti.org/vi_temple_elephants_medium.asp |date=2008-11-21 }} – A short video in Quicktime format. * [http://iucn.org/afesg/aed/ African Elephant Database - for current info on African elephant distribution and numbers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081030032132/http://iucn.org/afesg/aed/ |date=2008-10-30 }} * [http://goplett.co.za/wiki/index.php/ Elephant Sanctuary Plettenberg Bay South Africa ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.elephants.com/ Elephant Sanctuary, Howenwald, Tenn.] * [http://www.elephantkingdom.com/ Elephant Nature Park,Northern Thailand]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ** [http://www.elephantvolunteer.org Park's Volunteer Site]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.wildanimalsonline.com/mammals/africanelephant.php African Elephant facts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060613010251/http://www.wildanimalsonline.com/mammals/africanelephant.php |date=2006-06-13 }} - Wild Animals Online encyclopedia * [http://www.malayalamvaarika.com/2012/june/08/essay6.pdf മലയാളം വാരിക, 2012 ജൂൺ 08]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} </div> [[വർഗ്ഗം:സസ്തനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:സസ്യഭോജികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൃഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ആനകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സസ്തനികൾ]] [[വർഗ്ഗം:പെൺകോയ്മ ജന്തുക്കളിൽ]] [[വർഗ്ഗം:ഉപകരണങ്ങളുപയോഗിക്കുന്ന ജന്തുക്കൾ]] 1yeh2ogi9ubs5fts6s8wh9iq9mv7pun 0 10340 4626968 3955150 2026-05-30T05:48:58Z ~2026-32249-92 218536 വിഷം ഇല്ലാത്തത് എന്നത് തെറ്റിദ്ധാരണ ജനകം ആണ് 4626968 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ahaetulla_nasuta}} {{Taxobox | name = '''പച്ചിലപ്പാമ്പ്‌'''<br \> (Green vine snake) or<br \> (Long-nosed Whip Snake) | image = Ahaetulla threat.jpg |image2=Green Vine snake-Wynaad.jpg | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordata]] | classis = ഉരഗങ്ങൾ | ordo = [[Squamata]] | subordo = [[Serpentes]] | familia = [[Colubridae]] | subfamilia = [[Colubrinae]] | genus = ''[[Ahaetulla]]'' | species = '''''A. nasuta''''' | binomial = ''Ahaetulla nasuta'' | binomial_authority = ([[Bernard Germain Étienne comte de La Ville-sur-Illon La Cépède|Lacépède]], [[1789]]) | synonyms = ''Dryophis nasuta''<br/>''Dryophis mycterizans'' }} മാരക വിഷം ഇല്ലാത്ത ഒരിനം പാമ്പാണ് '''പച്ചിലപ്പാമ്പ്‌'''. [[മരം|മരത്തിലാണ്]] ഈ [[പാമ്പ്|പാമ്പുകളുടെ]] താവളം.നീണ്ട തലയും പച്ചനിറവുമാണിവയ്ക്ക്. മരങ്ങളിൽ നിന്ന് മരങ്ങളിലേക്ക് വളരെ വേഗതയിൽ ഇവക്ക് സഞ്ചരിക്കാൻ സാധിക്കും . ചിലയിടത്തിൽ '''വില്ലോളിപാമ്പ്''' എന്നു വിളിക്കാറുണ്ട്. ഇവയിൽ ചിലതിന് [[വായു|വായുവിലൂടെ]] തെന്നി ഊർന്നിറങ്ങാൻ സാധിക്കുന്നതിനാൽ ഇവയെ '''പറക്കും പാമ്പ്''' എന്നി വിളിക്കുന്നവരും ഉണ്ട്.പച്ചോലപ്പാമ്പ്, പച്ച പാമ്പ്, കൺകൊത്തിപ്പാമ്പ് എന്നിങ്ങനെയും അറിയപ്പെടുന്നു. വളരെ വണ്ണം കുറഞ്ഞ ഇവ വിഷം ഇല്ലാത്ത ഇനമാണ്. പൂന്തോട്ടത്തിലോ കുറ്റികാടുകളിലോ പച്ചിലകൾക്കിടയിൽ പതുങ്ങിയിരുന്നാണ് ഇരപിടിയ്ക്കു. ചെറുപക്ഷികൾ, തവള,ഓന്ത് , പല്ലി തുടങ്ങിയവയാണ് ആഹാരം. ഈ പാമ്പിനെ ശല്ല്യം ചെയ്യാൻ നിന്നാൽ തലനീട്ടി കൊത്താൻ ശ്രമിക്കുകയും വായ വലുതായി തുറന്ന് പിങ്ക് നിറത്തിലുള്ള നാവ് നീട്ടി പേടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും. പ്രസവിക്കുന്ന പാമ്പുകളാണിവ. ഒറ്റ പ്രസവത്തിൽ 23 കുഞ്ഞുങ്ങൾ വരെയുണ്ടാകും. മൂന്നിനത്തിൽ പെട്ട പച്ചില പാമ്പുകൾ കേരളത്തിലുണ്ട്. [[File:AhaetullaFeedingOnRanaTemporalis.jpg|thumb|350px|left|തവളയെ തിന്നുന്ന പച്ചിലപ്പാമ്പ്]] == ഇതും കാണുക == *[[പാമ്പ്‌]] *[[പറശ്ശിനിക്കടവ് പാമ്പുവളർത്തൽ കേന്ദ്രം]] == ചിത്രശാല == <gallery caption="വിവിധയിനം പച്ചില പാമ്പുകൾ" widths="180px" heights="120px" perrow="4"> Image:Ahaetulla fronticincta 1.jpg Image:Ahaetulla fronticincta 2.jpg Image:Ahaetulla fronticincta 3.jpg Image:Ahaetulla fronticincta 4.jpg </gallery> {{Animalstub}} {{ഉരഗങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:വിഷമില്ലാത്ത പാമ്പുകൾ]] n0q6hcmh6su5zzwocy9l8hyfedwmz4q 0 19644 4626937 4604526 2026-05-29T19:05:13Z ~2026-32105-81 218518 /* */ 4626937 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala Students Union}} {{Infobox political party |name = കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ |native_name = (നാഷണൽ സ്റ്റുഡൻറ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ കേരളവിഭാഗം) |logo = |abbreviation = KSU |type = |colorcode = |president = അലോഷ്യസ് സേവ്യർ |foundation = {{Start date|1957|05|30}} |slogan = പുരോഗമന ചിന്ത, മതനിരപേക്ഷ വീക്ഷണം, ജനാധിപത്യ പ്രവർത്തനം |website =[https://ksu.org.in/ official website] |flag= |=നാഷണൽ സ്റ്റുഡൻ്റ്സ് യൂണിയൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (NSUI)}} '''ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ (INC) കേരളത്തിലെ ഔദ്യോഗിക വിദ്യാർത്ഥി പോഷക സംഘടനയാണ് കെ.എസ്.യു (KSU) കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് യൂണിയൻ അഥവാ കേരള വിദ്യാർത്ഥി യൂണിയൻ.''' [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] സജീവമായ വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയ പ്രസ്ഥാനമായ [[1957|കെ.എസ്.യു]] 1957മെയ്‌ 30ന് ആലപ്പുഴയിലാണ് കെ.എസ്.യു രൂപീകൃതമായത്. [[1957|എം.എ. ജോൺ, വയലാർ രവി, ജോർജ്ജ് തരകൻ, എ.എ. സമദ് എന്നിവരായിരുന്നു സ്ഥാപക നേതാക്കൾ.]] [[നവംബർ|ഒരു]] സ്വാതന്ത്ര വിദ്യാർത്ഥി പ്രസ്ഥാനമായി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ട ഈ സംഘടന നിലവിൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] കേരളാ ഘടകത്തിന്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടന എന്ന നിലയിലാണു പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ചരിത്രപരമായ പ്രാധാന്യം ഒരണ സമരം: സംസ്ഥാനത്തെ ബസുകളിലും ബോട്ടുകളിലും വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് യാത്രാ ഇളവുകൾ (Concession) നേടിയെടുക്കുന്നതിനായി കെ.എസ്.യു നടത്തിയ "ഒരണ സമരം" കേരള ചരിത്രത്തിൽ ഏറെ പ്രശസ്തമാണ്. ഈ സമരത്തോടെയാണ് സംഘടന കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മുഖ്യധാരയിലേക്ക് ഉയർന്നുവന്നത്. കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ മുൻനിര നേതാക്കളായ എ.കെ. ആന്റണി, ഉമ്മൻ ചാണ്ടി, തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ,  രമേശ് ചെന്നിത്തല, വി.എം. സുധീരൻ കെ സി വേണുഗോപാൽ,  പി സി വിഷ്ണുനാഥ്,  ഷാഫി പറമ്പിൽ,  വി എസ് ജോയ് തുടങ്ങി ഒട്ടേറെപ്പേർ കെ.എസ്.യുവിൽ കെ.എസ്.യുവിലൂടെ രാഷ്ട്രീയ രംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്നവരാണ്. ആദർശവും സത്യസന്ധതയും സംഘടനയുടെ മുഖവരയാകുന്നു. കേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയും കെ. എസ്. യു തന്നെ . 1957-ൽ [[ലോ കോളജ്, എറണാകുളം|എറണാകുളം ലോ കോളജ്]] വിദ്യാർത്ഥികളായ [[ജോർജ് തരകൻ]], എ.എ. സമദ് എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സ്വതന്ത്ര വിദ്യാർത്ഥി സംഘടന എന്നൊരു പ്രസ്ഥാനം രൂപീകൃതമായിരുന്നു. ഇതേകാ‍ലത്താണ് എം.കെ. രവീന്ദ്രന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ [[എസ്.ഡി. കോളജ്, ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴ എസ്.ഡി. കോളജ്]] കേന്ദ്രമായി മറ്റൊരു വിദ്യാർത്ഥി കൂട്ടായ്മ പ്രവർത്തിച്ചു തുടങ്ങിയത്. ഈ രണ്ടു കൂട്ടായ്മകളും യോജിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുവാൻ [[ഐ.എൻ.ടി.യു.സി.]] നേതാവായ കെ.സി. ഈപ്പൻ നൽകിയ നിർദ്ദേശം കെ.എസ്.യു. രൂപവത്കരണത്തിനു വഴിതെളിച്ചു<ref name="mm1">{{cite news |author =ജോർജ് തരകൻ |title = ഊർജ്ജം തിരിച്ചെടുക്കാൻ വഴി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് |publisher =മലയാള മനോരമ |page =8 |date =2006-05-30 |accessdate =2007-09-04 |language =മലയാളം}}</ref>. [[1957]] [[മെയ് 30]] ആലപ്പുഴ മുല്ലയ്ക്കൽ താണുവയ്യർ ബിൽഡിങ്സിൽ ഈ രണ്ടു വിദ്യാർത്ഥി കൂട്ടായ്മകളുടെയും പ്രതിനിധികൾ യോഗം ചേരുകയും പുതിയൊരു സംഘടന രൂപവത്കരിച്ച് ഒരുമിച്ചു പ്രവർത്തിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. അന്നു മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ്സ് നേതാക്കൾ ഇതിനു എതിരായിരുന്നു. എന്നാൽ ആലപ്പുഴ ഡി സി സി പ്രസിഡണ്ട് ആയിരുന്ന സി എം സ്റ്റീഫൻ അനുകൂലമായ നിലപാടെടുത്തു.  ഈ കാരണത്താൽ ആണു വയലാർ രവിയെ ആദ്യത്തെ പ്രസിഡണ്ട് ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തത്. പുതിയ സംഘടനയുടെ പ്രസിഡന്റായി ജോർജ് തരകനെയും ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി വയലാർ രവിയെയും ഖജാൻ‌ജിയായി എ.എ. സമദിനെയും പ്രസ്തുത യോഗം തിരഞ്ഞെടുത്തു<ref name="mm">{{cite news |author =ജോൺ മുണ്ടക്കയം |title = ഒരണയിൽ ജ്വലിച്ച് അരശതകം |publisher =മലയാള മനോരമ |page =8 |date =2006-05-30 |accessdate =2007-09-04 |language =മലയാളം}}</ref>. <!--[[ചിത്രം:keralastd1.jpg|thumb|right|150px|കെ.എസ്.യു പതാക]] --> === ഒരണസമരം === കെ.എസ്.യുവിന്റെ വളർച്ചയിൽ നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ച സമരപരിപാടിയായിരുന്നു 1959ലെ ഒരണസമരം<ref name="mm1">{{cite news |author =ജോർജ് തരകൻ |title = ഊർജ്ജം തിരിച്ചെടുക്കാൻ വഴി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് |publisher =മലയാള മനോരമ |page =8 |date =2006-05-30 |accessdate =2007-09-04 |language =മലയാളം}}</ref>. [[കുട്ടനാട്|കുട്ടനാട്ടിലെ]] ബോട്ട് സർവീസ് സ്വകാര്യമേഖലയിൽ നിന്ന് സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തപ്പോൾ അന്നേവരെയുണ്ടായിരുന്ന യാത്രാചാർജ് ഒരണയിൽ നിന്ന് പത്തൂ പൈസയാക്കി ഉയർത്തി.ഇതിനെതിരെ കെ.എസ്.യു വിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന സമരമാണ് ഒരണസമരം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. 1968- ൽ എടുത്ത  ചരിത്രമായ  ഒരു പടത്തിൽ എം എ ജോൺ, ആന്റണി, ഉമ്മൻ ചാണ്ടി അടക്കം  പിന്നീട് പ്രസിദ്ധരായ മിക്കവാറും എല്ലാ കെ എസ്സ് യു, യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സ് നേതാക്കളെയും കാണാം. എം എം ഹസനായിരുന്നു(1968-69) കേരള സർവ്വകലാശാലാ സെനറ്റിലെ ആദ്യത്തെ കെ.എസ്.യു. പ്രതിനിധി. പിറവിക്കു ശേഷം ഏതാണ്ട് ഇരുപതു വർഷത്തോളം കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തെ ഏറ്റവും ശക്തമായ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനകളിലൊന്നായിരുന്നു കെ.എസ്.യു.ഇന്ന് കോൺഗ്രസ് നേത്രത്വത്തിൽ ഉളള [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[വയലാർ രവി]] , [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] , [[എം എം ഹസ്സൻ]], ഉൾപ്പെടെ മിക്കവരും കെ.എസ്.യു വിന്റെ സമരരംഗത്തു നിന്നും ഉയർന്നു വന്നിട്ടുള്ളവരാണ്. ഹൈബി ഈഡൻ കെ.എസ്.യു മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു. [[ഹൈബി ഈഡൻ]] മുൻ എറണാകുളം എം.പി പരേതനായ ജോർജ് ഈഡന്റെ മകനാണ്. ഹൈബി [[:en:NSUI|എൻ.എസ്.യു.ഐ.]] ദേശിയ പ്രസിഡന്റായി 2008 ഡിസംബറിൽ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. [[അലോഷ്യസ് സേവ്യർ]] ആണ് നിലവിൽ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റ്. ആൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ, മുഹമ്മദ് ഷമ്മാസ്സ് എന്നിവർ സീനിയർ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ആണ്. മുൻ പ്രസിഡണ്ട് കെ.എം.അഭിജിത്ത് നിലവിൽ [[:en:NSUI|എൻ.എസ്.യു.ഐ.]] ദേശിയ ജനറൽ സെക്രട്ടറി ആണ്. 2022 ഒക്ടോബർ-ഇൽ പുതിയ കെ എസ് യു സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി നിലവിൽ വന്നു. അലോഷ്യസ് സേവ്യർ പ്രസിഡണ്ട് ആയും ആൻ സെബാസ്റ്റ്യൻ, മുഹമ്മദ് ഷമ്മാസ്സ് എന്നിവർ വൈസ് പ്രസിഡണ്ട് ആയും തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് 2023 ഏപ്രിൽ മാസം പുറത്ത്‌ ഇറങ്ങിയ സംസ്ഥാന ഭാരവാഹി പട്ടികയിൽ രണ്ട് വൈസ് പ്രസിഡന്റ്മാരെയും സീനിയർ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ആയി നിയമിച്ചു. ഇതോടൊപ്പം പുതിയ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്മാർ, ജനറൽ സെക്രട്ടറി, സംസ്ഥാന നിർവാഹക സമിതി എന്നിവ നിലവിൽ വന്നു. 14 ജില്ലാ അധ്യക്ഷൻമാരെയും പ്രഖ്യാപിച്ചു. == കലാശാല മാസിക == കെ എസ് യു വിന്റെ മുഖപത്രമാണു കലാശാല മാസിക. കെ എസ് യു സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റിയുടെ കീഴിലുള്ള എഡിറ്റോറിയൽ ബോർഡാണു കലാശാല മാസിക പ്രസിധീകരിക്കുന്നത്. == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *http://ksukeralam.blogspot.com/ *https://brigadesofksu.blogspot.com/ *http://kalashala.blogspot.com/ *http://ksucoet.blogspot.com/ {{org-stub}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ വിദ്യാർത്ഥിസംഘടനകൾ]] ritxbqj21fdyks3x6imn560zclojmzs 0 42877 4626963 4614296 2026-05-30T04:30:15Z Symphonicallyu 155269 /* ചിത്രശാല */ ‍കൂടുതൽ ലിപികൾ ചേർത്തു. 4626963 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Brahmic family of scripts}} ഭാരതത്തിലെ വിവിധഭാഷാലിപികളുടെ ഐക്യരൂപം കണക്കിലെടുത്ത് അവയെ പൊതുവെ '''ഭാരതീയ ലിപികൾ''' (ഇംഗ്ലീഷ്:Indic Scripts)എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഭാരതത്തിലെ വിവിധ [[ലിപി]]കളുടെയും മാതൃലിപിയായി കണക്കാക്കാവുന്ന ലിപിയാണ് [[ബ്രാഹ്മി ലിപി]]. {{ബ്രാഹ്മി}} == താരതമ്യം == പ്രധാന ഭാരതീയലിപികളുടെ താരതമ്യ പട്ടികകൾ ചുവടെ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. ഉച്ചാരണം NL (നാഷണൽ ലൈബ്രറി അറ്റ് കൽക്കട്ടാ റോമനൈസേഷൻ) രൂപത്തിലും IPA രൂപത്തിലും കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. ഉച്ചാരണം സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്നാണ് പ്രധാനമായും, എന്നാൽ ‍അത്യാവശ്യ സന്ദർഭങ്ങളിൽ മറ്റ് ഭാഷകളിൽ നിന്നും എടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഈ പട്ടികകൾ പൂർണമായിക്കൊള്ളണമെന്നില്ല. === വ്യഞ്ജനങ്ങൾ === {| class='wikitable' style="font-size: 150%;" |-align='center' style="font-size: 66%;" !NL !!IPA!! [[ദേവനാഗരി]] !! [[കിഴക്കൻ നാഗരി ലിപി|ബംഗാളി]]!! [[ഗുരുമുഖി ലിപി|ഗുരുമുഖി]]!! [[ഗുജറാത്തി ലിപി|ഗുജറാത്തി]] !! [[ഒഡിയ ലിപി|ഒഡിയ]] !! [[തമിഴ് ലിപി|തമിഴ്]] !! [[തെലുഗു ലിപി|തെലുഗു]] !! [[കന്നഡ ലിപി|കന്നഡ]] !! [[മലയാളം ലിപി|മലയാളം]] !! [[സിംഹള ലിപി|സിംഹള]] !! [[ടിബറ്റൻ ലിപി|ടിബറ്റൻ]] !! [[തായ് ലിപി|തായ്]] |- align='center' class='Unicode' |k || {{IPA|k}} || क || ক || ਕ || ક || କ || க || క || ಕ || ക || ක || ཀ || ก |- align='center' class='Unicode' |kh || {{IPA|kʰ}} || ख || খ || ਖ || ખ || ଖ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ఖ|| ಖ || ഖ || ඛ || ཁ || ข |- align='center' class='Unicode' |g || {{IPA|ɡ}} || ग || গ || ਗ || ગ || ଗ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || గ || ಗ || ഗ || ග || ག || ค |- align='center' class='Unicode' |gh || {{IPA|ɡʱ}} || घ || ঘ || ਘ || ઘ || ଘ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ఘ || ಘ || ഘ || ඝ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ฆ |- align='center' class='Unicode' |ṅ || ŋ || ङ || ঙ || ਙ || ઙ || ଙ || ங || ఙ || ಙ || ങ || ඞ || ང || ง |- align='center' class='Unicode' |c || c || च || চ || ਚ || ચ || ଚ || ச || చ || ಚ || ച || ච || ཅ || จ |- align='center' class='Unicode' |ch || {{IPA|cʰ}} || छ || ছ || ਛ || છ || ଛ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ఛ || ಛ || ഛ || ඡ || ཆ || ฉ |- align='center' class='Unicode' |j || {{IPA|ɟ}} || ज || জ || ਜ || જ || ଜ || ஜ || జ || ಜ || ജ || ජ || ཇ || ช |- align='center' class='Unicode' |jh || {{IPA|ɟʱ}} || झ || ঝ || ਝ || ઝ || ଝ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ఝ || ಝ || ഝ || ඣ|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ฌ |- align='center' class='Unicode' |ñ || {{IPA|ɲ}} || ञ || ঞ || ਞ || ઞ || ଞ || ஞ || ఞ || ಞ || ഞ || ඤ || ཉ || ญ |- align='center' class='Unicode' |ṭ || {{IPA|ʈ}} || ट || ট || ਟ || ટ || ଟ || ட || ట || ಟ || ട || ට || ཊ || ฏ |- align='center' class='Unicode' |ṭh || {{IPA|ʈʰ}} || ठ || ঠ || ਠ || ઠ || ଠ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ఠ || ಠ || ഠ || ඨ || ཋ || ฐ |- align='center' class='Unicode' |ḍ || {{IPA|ɖ}} || ड || ড || ਡ || ડ || ଡ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || డ || ಡ || ഡ || ඩ || ཌ || ฑ |- align='center' class='Unicode' |ḍh || {{IPA|ɖʱ}} || ढ || ঢ || ਢ || ઢ || ଢ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ఢ || ಢ || ഢ || ඪ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ฒ |- align='center' class='Unicode' |ṇ || {{IPA|ɳ}} || ण || ণ || ਣ || ણ || ଣ || ண || ణ || ಣ || ണ || ණ || ཎ || ณ |- align='center' class='Unicode' |t || {{IPA|t̺}} || त || ত || ਤ || ત || ତ || த || త || ತ || ത || ත || ཏ || ต |- align='center' class='Unicode' |th || {{IPA|t̺ʰ}} || थ || থ || ਥ || થ || ଥ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || థ || ಥ || ഥ || ථ || ཐ || ถ |- align='center' class='Unicode' |d || {{IPA|d̺}} || द || দ || ਦ || દ || ଦ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ద || ದ || ദ || ද || ད || ท |- align='center' class='Unicode' |dh || {{IPA|d̺ʰ}} || ध || ধ || ਧ || ધ || ଧ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ధ || ಧ || ധ || ධ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ธ |- align='center' class='Unicode' |n || n || न || ন || ਨ || ન || ନ || ந || న || ನ || ന || න || ན || น |- align='center' class='Unicode' |ṉ || n || ऩ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ன || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- align='center' class='Unicode' |p || p || प || প || ਪ || પ || ପ || ப || ప || ಪ || പ || ප || པ || ป |- align='center' class='Unicode' |ph || {{IPA|pʰ}} || फ || ফ || ਫ || ફ || ଫ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ఫ || ಫ || ഫ || ඵ || ཕ || ผ |- align='center' class='Unicode' |b || b || ब || ব || ਬ || બ || ବ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || బ || ಬ || ബ || බ || བ || พ |- align='center' class='Unicode' |bh || {{IPA|bʱ}} || भ || ভ || ਭ || ભ || ଭ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || భ || ಭ || ഭ || භ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ภ |- align='center' class='Unicode' |m || m || म || ম || ਮ || મ || ମ || ம || మ || ಮ || മ || ම || མ || ม |- align='center' class='Unicode' |y || j || य || য || ਯ || ય || ଯ || ய || య || ಯ || യ || ය || ཡ || ย |- align='center' class='Unicode' |r || r || र || র/ৰ|| ਰ || ર || ର || ர || ర || ರ || ര || ර || ར || ร |- align='center' class='Unicode' |ṟ || r || ऱ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ற || ఱ || ಱ || റ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- align='center' class='Unicode' |l || l || ल || ল || ਲ || લ || ଲ || ல || ల || ಲ || ല || ල || ལ || ล |- align='center' class='Unicode' |ḷ || {{IPA|ɭ}} || ळ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ਲ਼ || ળ || ଳ || ள || ళ || ಳ || ള || ළ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- align='center' class='Unicode' |ḻ || {{IPA|ɻ}} || ऴ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ழ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ೞ || ഴ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- align='center' class='Unicode' |v || {{IPA|ʋ}} || व || ৱ || ਵ || વ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || வ || వ || ವ || വ || ව || ཝ || ว |- align='center' class='Unicode' |ś || {{IPA|ɕ}} || श || শ || ਸ਼ || શ || ଶ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || శ || ಶ || ശ || ශ || ཤ || ศ |- align='center' class='Unicode' |ṣ || {{IPA|ʂ}} || ष || ষ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ષ || ଷ || ஷ || ష || ಷ || ഷ || ෂ || ཥ || ษ |- align='center' class='Unicode' |s || s || स || স || ਸ || સ || ସ || ஸ || స || ಸ || സ || ස || ས || ส |- align='center' class='Unicode' |h || h || ह || হ || ਹ || હ || ହ || ஹ || హ || ಹ || ഹ || හ || ཧ || ห |} === സ്വരങ്ങൾ === സ്വരങ്ങൾ അവയുടെ സ്വതന്ത്ര രൂപത്തിൽ ആദ്യ നിരയിലും "ക" എന്ന വ്യഞ്ജനവുമായി ചേർത്ത് രണ്ടാം നിരയിലും കൊടുത്തിരിക്കുന്നു. {| class='wikitable' style="font-size:120%;" |-align='center' style="font-size: 75%;" !NLAC !!IPA !! colspan='2' | Devanāgarī !! colspan='2' | Eastern Nagari !! colspan='2' | Gurmukhī !! colspan='2' | Gujarati !! colspan='2' | Oriya !! colspan='2' | Tamil !! colspan='2' | Telugu !! colspan='2' | Kannada !! colspan='2' | Malayalam !! colspan='2' | Sinhala !! colspan='2' | Tibetan |- align='center' class='Unicode' | a || ə || अ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || অ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ਅ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || અ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ଅ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || அ || க || అ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ಅ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || അ || ക || අ || ක || ཨ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- align='center' class='Unicode' | ā || {{IPA|ɑː}} || आ || का || আ || কা || ਆ || ਕਾ || આ || કા || ଆ || କା || ஆ || கா || ఆ || కా || ಆ || ಕಾ || ആ || കാ || ආ || කා || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- align='center' class='Unicode' | æ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ඇ || කැ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- align='center' class='Unicode' | ǣ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ඈ || කෑ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- align='center' class='Unicode' | i || i || इ || कि || ই || কি || ਇ || ਕਿ || ઇ || કિ || ଇ || କି || இ || கி || ఇ || కి || ಇ || ಕಿ || ഇ || കി || ඉ || කි || ཨི || ཀི |- align='center' class='Unicode' | ī || iː || ई || की || ঈ || কী || ਈ || ਕੀ || ઈ || કી || ଈ || କୀ || ஈ || கீ || ఈ || కీ || ಈ || ಕೀ || ഈ || കീ || ඊ || කී || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- align='center' class='Unicode' | u || u || उ || कु || উ || কু || ਉ || ਕੁ || ઉ || કુ || ଉ || କୁ || உ || கு || ఉ || కు || ಉ || ಕು || ഉ || കു || උ || කු || ཨུ || ཀུ |- align='center' class='Unicode' | ū || uː || ऊ || कू || ঊ || কূ || ਊ || ਕੂ || ઊ || કૂ || ଊ || କୂ || ஊ || கூ || ఊ || కూ || ಊ || ಕೂ || ഊ || കൂ || ඌ || කූ|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- align='center' class='Unicode' | e || e || ऎ || कॆ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| எ || கெ || ఎ || కె || ಎ || ಕೆ || എ || കെ || එ || කෙ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- align='center' class='Unicode' | ē || eː || ए || के || এ || কে || ਏ || ਕੇ || એ || કે || ଏ || କେ || ஏ || கே || ఏ || కే || ಏ || ಕೇ || ഏ || കേ || ඒ || කේ || ཨེ || ཀེ |- align='center' class='Unicode' | ai || ai || ऐ || कै || ঐ || কৈ || ਐ || ਕੈ || ઐ || કૈ || ଐ || କୈ || ஐ ||கை|| ఐ || కై || ಐ || ಕೈ || ഐ || കൈ || ඓ || කෛ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- align='center' class='Unicode' | o || o || ऒ || कॊ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ஒ ||கொ|| ఒ || కొ || ಒ || ಕೊ || ഒ || കൊ || ඔ || කො || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- align='center' class='Unicode' | ō || oː || ओ || को || ও || কো || ਓ || ਕੋ || ઓ || કો || ଓ || କୋ || ஓ ||கோ|| ఓ || కో || ಓ || ಕೋ || ഓ || കോ || ඕ || කෝ || ཨོ || ཀོ |- align='center' class='Unicode' | au || au || औ || कौ || ঔ || কৌ || ਔ || ਕੌ || ઔ || કૌ || ଔ || କୌ ||ஔ||கௌ|| ఔ || కౌ || ಔ || ಕೌ || ഔ || കൗ || ඖ || කෞ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- align='center' class='Unicode' | ṛ || {{IPA|r̩}} || ऋ || कृ || ঋ || কৃ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ઋ || કૃ || ଋ || କୃ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ఋ || కృ || ಋ || ಕೃ || ഋ || കൃ || ඍ || කෘ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- align='center' class='Unicode' | ṝ || {{IPA|r̩ː}} || ॠ || कॄ || ৠ || কৄ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ૠ || કૄ || ୠ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ౠ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ൠ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| ඎ || කෲ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- align='center' class='Unicode' | ḷ || {{IPA|l̩}} || ऌ || कॢ || ঌ || কৢ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| ଌ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ఌ || కౄ || ಌ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ഌ || ക്ഌ || (ඏ)<span style="font-size: 75%;"><ref>Only ancient written Sinhala</ref></span> || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |- align='center' class='Unicode' | ḹ || {{IPA|l̩ː}} || ॡ || कॣ || ৡ || কৣ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| ୡ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || ౡ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| ೡ || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| ൡ || ക്ൡ || (ඐ) || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp;|| bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; || bgcolor="#CCCCCC" | &nbsp; |} === സംഖ്യകൾ === {| class='wikitable' style="font-size: 120%;" |-align='center' style="font-size: 75%;" ! Number !!Devanagari !!Eastern Nagari!!Gurmukhi !!Gujarati !!Oriya !!Tamil !!Telugu !! Kannada !! Malayalam !!Tibetan |- align='center' class='Unicode' | 0 || ० || ০ || ੦ || ૦ || ୦ || ೦ || ౦ || ೦ || ൦ || ༠ |- align='center' class='Unicode' | 1 || १ || ১ || ੧ || ૧ || ୧ || ௧ || ౧ || ೧ || ൧ || ༡ |- align='center' class='Unicode' | 2 || २ || ২ || ੨ || ૨ || ୨ || ௨ || ౨ || ೨ || ൨ || ༢ |- align='center' class='Unicode' | 3 || ३ || ৩ || ੩ || ૩ || ୩ || ௩ || ౩ || ೩ || ൩ || ༣ |- align='center' class='Unicode' | 4 || ४ || ৪ || ੪ || ૪ || ୪ || ௪ || ౪ || ೪ || ൪ || ༤ |- align='center' class='Unicode' | 5 || ५ || ৫ || ੫ || ૫ || ୫ || ௫ || ౫ || ೫ || ൫ || ༥ |- align='center' class='Unicode' | 6 || ६ || ৬ || ੬ || ૬ || ୬ || ௬ || ౬ || ೬ || ൬ || ༦ |- align='center' class='Unicode' | 7 || ७ || ৭ || ੭ || ૭ || ୭ || ௭ || ౭ || ೭ || ൭ || ༧ |- align='center' class='Unicode' | 8 || ८ || ৮ || ੮ || ૮ || ୮ || ௮ || ౮ || ೮ || ൮ || ༨ |- align='center' class='Unicode' | 9 || ९ || ৯ || ੯ || ૯ || ୯ || ௯ || ౯ || ೯ || ൯ || ༩ |} == ചിത്രശാല == === വടക്കേ ഇന്ത്യൻ ലിപികൾ === <gallery widths="200" heights="300" perrow="7"> File:Bhaiksuki Varnamala.png|[[ഭൈക്ഷുക്കി ലിപി|ഭൈക്ഷുക്കി]] വർണ്ണമാല File:Siddhaṃ aksharamala.png|[[സിദ്ധം ലിപി|സിദ്ധം]] അക്ഷരമാല File:Śāradā Varnamāla.png|[[ശാരദ ലിപി|ശാരദ]] വർണ്ണമാല File:Gurmukhī Varnamala.png|[[ഗുർമുഖി ലിപി|ഗുർമുഖി]] വർണ്ണമാല File:Khudabadi Varnamala.png|[[ഖുദാബാദി ലിപി|ഖുദാബാദി]] വർണ്ണമാല File:Khojki Varnamala.png|[[ഖോജ്കി ലിപി|ഖോജ്കി]] വർണ്ണമാല File:Mahajani Varnamala.png|[[മഹാജനി ലിപി|മഹാജനി]] വർണ്ണമാല File:Multani Varnamala.png|[[മുൽത്താനി ലിപി|മുൽത്താനി]] വർണ്ണമാല File:Takri Varnamala.png|[[ടാക്രി ലിപി|ടാക്രി]] വർണ്ണമാല (ചമ്പാ ശൈലി) File:Sirmauri Varnamala.png|[[സിർമൗരി ഭാഷ|സിർമൗരി]] ശൈലിയിലുള്ള [[ടാക്രി ലിപി|ടാക്രി]] വർണ്ണമാല File:Dogri Varnamala.png|[[ഡോഗ്രി ലിപി|ഡോഗ്രി]] വർണ്ണമാല File:Nandināgarī Aksharamala.png|[[നന്ദിനാഗരി|നന്ദിനാഗരി]] അക്ഷരമാല File:Devanagari Varnamala.png|സാധാരണ [[ദേവനാഗരി]] വർണ്ണമാല File:Balbodh Varnamala.png|[[ബാൽബോധ്]] വർണ്ണമാല (മറാഠി ഭാഷയ്ക്കുള്ള ദേവനാഗരി വകഭേദം) File:Modi Varnamala.png|[[മോദി ലിപി|മോദി]] വർണ്ണമാല (മറാഠി ഭാഷയ്ക്കുള്ള പരമ്പരാഗത ലിപി) File:Gunjala Gondi Aksharamala.png|[[ഗുഞ്ചാല ഗോണ്ഡി ലിപി|ഗുഞ്ചാല ഗോണ്ഡി]] അക്ഷരമാല File:Gujarati Varnamala.png|[[ഗുജറാത്തി ലിപി|ഗുജറാത്തി]] വർണ്ണമാല File:Kaithi Varnamala.png|[[കൈത്തി ലിപി|കൈത്തി]] വർണ്ണമാല File:Assamese aksharamala.png|[[ആസ്സാമീസ് ലിപി|ആസ്സാമീസ്]] വർണ്ണമാല File:Bengali aksharamala.png|[[ബംഗാളി ലിപി|ബംഗാളി]] വർണ്ണമാല File:Tirhuta aksharamala.png|[[തിർഹുത ലിപി|തിർഹുത]] വർണ്ണമാല File:Odiya Akshara.png|[[ഒഡിയ ലിപി|ഒഡിയ]] അക്ഷരമാല File:Newar Varnamala.png|[[ന്യൂവാർ ലിപി|പ്രാചലിത്]] വർണ്ണമാല File:Ranjana Varnamala.png|[[രഞ്ജന ലിപി|രഞ്ജന]] വർണ്ണമാല File:Tibetan Varnamala.png|[[തിബത്തൻ ലിപി|തിബത്തൻ]] ചോക്‌സാത് വർണ്ണമാല (ഉച്ചെൻ ശൈലി) File:Tibetan Varnamala (chuyig).png|[[തിബത്തൻ ലിപി|തിബത്തൻ]] ചോക്‌സാത് വർണ്ണമാല (ചുയിഗ് കൈയെഴുത്ത് ശൈലി) File:Jyoyig Varnamala.png|[[ജ്യോയിഗ് ലിപി|ജ്യോയിഗ്]] ചോക്‌സാത് വർണ്ണമാല File:Meitei Mayek.png|[[മെയ്തെയ് ലിപി|മെയ്തെയ്]] മായേക് (വർണ്ണമാല) File:Lepcha Mingzat.png|[[ലെപ്ച ലിപി|ലെപ്ച]] മിങ്സാത് (വർണ്ണമാല) File:Limbu Alphabet Chart (ᤕᤠᤰᤌᤢᤱ ᤐᤠᤴ).png|[[ലിംബു ലിപി|ലിംബു]] അക്ഷരമാല </gallery> === തെക്കേ ഇന്ത്യൻ ലിപികൾ (ദക്ഷിണ ബ്രാഹ്മി) === <gallery widths="200" heights="300" perrow="7"> File:Vatteluttu ariccuvaṭi.png|[[വട്ടെഴുത്ത്]] അക്ഷരമാല File:Pallava aksharamala.png|[[പല്ലവ ലിപി|പല്ലവ]] അക്ഷരമാല File:Tamil ariccuvaṭi.png|[[തമിഴ് ലിപി|തമിഴ്]] അരിച്ചുവടി File:Grantha aksharamala.png|[[ഗ്രന്ഥ ലിപി|ഗ്രന്ഥ]] അക്ഷരമാല File:Malayalam Aksharamala.png|[[മലയാളം ലിപി|മലയാളം]] അക്ഷരമാല File:Tulu Aksharamale.png|[[തുളു ലിപി|തുളു]] അക്ഷരമാല File:Saurashtra aksharamala.png|[[സൗരാഷ്ട്ര ലിപി|സൗരാഷ്ട്ര]] അക്ഷരമാല File:Sinhala aksharamalawa.png|[[സിംഹള ലിപി|സിംഹള]] അക്ഷരമാല File:Kannada aksharamala.png|[[കന്നഡ ലിപി|കന്നഡ]] അക്ഷരമാല File:Telugu Aksharamala.png|[[തെലുങ്ക് ലിപി|തെലുങ്ക്]] അക്ഷരമാല </gallery> === ബ്രാഹ്മി അധിഷ്ഠിതവും നിർമ്മിതവുമായ ലിപികൾ === <gallery widths="200" heights="300" perrow="7"> File:Masaram Gondi Aksharamala.png |[[ഗോണ്ഡി ലിപികൾ|മസാരം ഗോണ്ഡി]] അക്ഷരമാല ([[ഗോണ്ഡി ഭാഷ|ഗോണ്ഡി]] ഭാഷയ്ക്കായി നിർമ്മിച്ചത്) File:Kirat Rai Varnamala.png|[[കിരാത് റായി ലിപി|കിരാത് റായി]] അക്ഷരമാല ([[ബന്താവ ഭാഷ|ബന്താവ]] ഭാഷയ്ക്കായി നിർമ്മിച്ചത്) File:Sunuwar Varnamala (Sikkim).png|[[സുനുവാർ ലിപി|സുനുവാർ]] വർണ്ണമാല (സിക്കിമിലെ സുനുവാർ ഭാഷയിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നത്) File:Tikamuli Varnamala.png|[[തികാമുലി]] വർണ്ണമാല (നേപ്പാളിലെ സുനുവാർ ഭാഷയ്ക്കായി നിർമ്മിച്ചത്) File:Sambalpuri Akshara.png|[[സാംബൽപുരി ഭാഷ|സാംബൽപുരി]] അക്ഷരമാല (സാംബൽപുരി ഭാഷയ്ക്കായി നിർമ്മിച്ചത്) File:Tolong Siki Aksharamala.png|[[തൊലോങ് സിക്കി]] അക്ഷരമാല ([[കുഡുഖ് ഭാഷ|കുഡുഖ്]] ഭാഷയ്ക്കായുള്ള അക്ഷരമാലാ ക്രമം) File:Kurukh Banna.png|[[കുറുഖ് ബന്ന]] അക്ഷരമാല ([[കുഡുഖ് ഭാഷ|കുഡുഖ്]] ഭാഷയ്ക്കായുള്ള സ്വനിമ ലിപി) File:Kodava Elth.png|[[കൊടവ ഭാഷ|കൊടവ]] എഴുത്ത് (കൊടവ ഭാഷയ്ക്കായി ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചത്) </gallery> == ഇതുകൂടി കാണുക == * [[ലിപി]] * [[തമിഴ് ലിപി]] * [[ദേവനാഗരി ലിപ്യന്തരണം]] ** [[അന്താരാഷ്ട്ര സംസ്കൃത ലിപ്യന്തരണ വർണ്ണമാല]] (IAST) ** [[കൊൽക്കത്ത ദേശീയ ലൈബ്രറി റോമനൈസേഷൻ]] * [[ഭാരതി ബ്രെയിലി]] - ഭാരതീയ ഭാഷകൾക്കായുള്ള ഏകീകൃത ബ്രെയിലി ലിപി * [[സിന്ധു ലിപി]]&nbsp;– [[സിന്ധുനദീതട സംസ്കാരം|സിന്ധുനദീതട സംസ്കാരത്തിൽ]] ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ചിഹ്നങ്ങൾ * [[ഇന്ത്യൻ സ്ക്രിപ്റ്റ് കോഡ് ഫോർ ഇൻഫർമേഷൻ ഇന്റർചേഞ്ച്]] (ഇസ്കി / ISCII) – ഭാരതീയ ലിപികളെ കമ്പ്യൂട്ടറുകളിൽ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിനായി പ്രത്യേകം തയ്യാറാക്കിയ കോഡിംഗ് സമ്പ്രദായം == അവലംബം == <references/> [[വർഗ്ഗം:ബ്രാഹ്മി ലിപികൾ]] lg9p8yinjzy04wovi686oy4cbta2g6m 0 45663 4626940 4626794 2026-05-29T19:43:12Z Kiran Gopi 10521 /* Timeline */ 4626940 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|List of Chief Ministers of Kerala}} 1956-ൽ [[കേരളം]] രൂപംകൊണ്ടതിനുശേഷം സംസ്ഥാനത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരായി ചുമതലയേറ്റവരുടെ സമ്പൂർണ്ണ പട്ടികയാണിത് <ref>{{cite web|url=https://apuat21.cgg.gov.in/web/legislative-assembly/leader-of-the-house|title=Leader of the House|work=[[Andhra Pradesh Legislative Assembly]]|access-date=1 June 2025}}</ref>. {{Infobox official post|post=കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|incumbent=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]|insignia=Government of Kerala Logo.png |flag = Flag of India.svg |flagborder = yes |flagcaption = [[ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയപതാക]] |flagsize = 100px |image=File:VD Satheesan.jpg|incumbentsince=2026 മെയ് 18|appointer=[[കേരള ഗവർണ്ണർ]]|department={{Small| {{collapsible list| * സിവിൽ & ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ ഭരണനം * വിമാനത്താവളങ്ങൾ * അഖിലേന്ത്യാ സർവീസുകൾ (IAS, IPS, IFS) * തീരദേശ കപ്പൽഗതാഗതവും ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗതവും * വാണിജ്യ നികുതികൾ, കാർഷിക ആദായ നികുതി, ട്രഷറികൾ * ദുരന്ത നിവാരണം * ദുരിതാശ്വാസം * തിരഞ്ഞെടുപ്പ് * ധനകാര്യം * പൊതുഭരണം * വിവര പൊതുജന സമ്പർക്കം * സംയോജനം * അന്തർസംസ്ഥാന നദീജലങ്ങൾ * കേരള ഫിനാൻഷ്യൽ കോർപ്പറേഷൻ * കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ് * കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇൻലാൻഡ് നാവിഗേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ * നിയമം * ലോട്ടറികൾ * മെട്രോ റെയിൽ * ദേശീയ സമ്പാദ്യ പദ്ധതി * നാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ് (NUALS) * പ്രവാസി കേരളീയ കാര്യങ്ങൾ * ഉദ്യോഗസ്ഥ-ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങൾ * ആസൂത്രണവും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളും * മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം * തുറമുഖങ്ങൾ * തപാൽ & ടെലഗ്രാഫ് * അച്ചടി & സ്റ്റേഷനറി * റെയിൽവേകൾ * രാജീവ് ഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജി * സൈനിക ക്ഷേമം * ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ * ശാസ്ത്രീയ സ്ഥാപനങ്ങൾ * സംസ്ഥാന ഓഡിറ്റ് * സംസ്ഥാന അതിഥിസത്കാരം * സംസ്ഥാന ഇൻഷുറൻസ് * സ്റ്റാമ്പുകളും സ്റ്റാമ്പ് തീരുവകളും * സ്റ്റോഴ്‌സ് പർച്ചേസ് * എല്ലാ പ്രധാന നയകാര്യങ്ങളും * മറ്റൊരിടത്തും പരാമർശിക്കാത്ത വിഷയങ്ങൾ }} }}|residence=ക്ലിഫ് ഹൗസ്, തിരുവനന്തപുരം|abbreviation=CM|website=https://keralacm.gov.in|seat=മൂന്നാം നില, നോർത്ത് ബ്ലോക്ക്, സെക്രട്ടേറിയറ്റ് തിരുവനന്തപുരം - 695001|memberof=|member_of=* മന്ത്രിസഭ * [[കേരള നിയമസഭ]]|nominator=നിയമസഭാംഗങ്ങൾ|inaugural=[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]|salary=₹185,000}} ==തിരുവിതാംകൂറിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ (1948-49)== {| class="wikitable" style="text-align:center" !ക്രമം{{efn|A parenthetical number indicates that the incumbent has previously held office.|name=()}} !ചിത്രം !പേര് ! colspan="3" |ഔദ്യോഗിക കാലാവധി !നിയമസഭ !നിയമിച്ചത് <small>(രാജാവ്)</small> ! colspan="2" |പാർട്ടി |- style="height: 60px;" |1 |[[പ്രമാണം:Pattom_A._Thanu_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] |24 മാർച്ച് 1948 |17 ഒക്ടോബർ 1948 |{{age in years and days|1948|3|24|1948|10|20}} | rowspan="2" |തിരുവിതാംകൂർ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യുവന്റ് അസംബ്ലി (1948–49) | rowspan="2" |[[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] | rowspan="2" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" |2 |[[പ്രമാണം:T._K._Narayana_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പറവൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]] |22 ഒക്ടോബർ 1948 |1 ജൂലൈ 1949 |{{age in years and days|1948|10|20|1949|6|30}} |} == കൊച്ചിയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ (1947-49) == {| class="wikitable" style="text-align:center" !ക്രമം{{efn|name=()}} !ചിത്രം !പേര് ! colspan="3" |ഔദ്യോഗിക കാലാവധി !നിയമസഭ !നിയമിച്ചത് <small>(രാജാവ്)</small> ! colspan="2" |പാർട്ടി |- style="height: 60px;" |1 |[[പ്രമാണം:P._Govinda_Menon_official_portrait.gif|86x86ബിന്ദു]] |[[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]] |14 ഓഗസ്റ്റ് 1947 |22 ഒക്ടോബർ 1947 |{{age in years and days|1947|9|1|1947|10|22}} | rowspan="2" |ആറാം കൗൺസിൽ (1945–48) | rowspan="3" |[[ഐക്യകേരളം തമ്പുരാൻ]] | rowspan="3" |[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി|സ്വതന്ത്രർ]] | rowspan="3" style="background-color: {{party color|Independent}}" | |- style="height: 60px;" |2 | |[[ടി.കെ. നായർ]] |27 ഒക്ടോബർ 1947 |20 സെപ്റ്റംബർ 1948 |{{age in years and days|1947|10|22|1948|9|20}} |- style="height: 60px;" |3 |[[പ്രമാണം:Ikkanda_variar.jpg|136x136ബിന്ദു]] |[[ഇ. ഇക്കണ്ട വാര്യർ]] |20 സെപ്റ്റംബർ 1948 |1 ജൂലൈ 1949 |{{age in years and days|1948|9|20|1949|7|1}} |ലെജിസ്ലേറ്റീവ് അസംബ്ലി (1948–49) |- |} == തിരു-കൊച്ചിയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ (1949-50) == {| class="wikitable" style="text-align:center" !ക്രമം{{efn|name=()}} !ചിത്രം !പേര് ! colspan="3" |ഔദ്യോഗിക കാലാവധി !നിയമസഭ !നിയമിച്ചത് ([[രാജപ്രമുഖ്]]) ! colspan="2" |പാർട്ടി |- style="height: 60px;" |1 |[[പ്രമാണം:T._K._Narayana_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പറവൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]] |1 ജൂലൈ 1949 |26 ജനുവരി 1950 |{{age in years and days|1949|7|1|1950|1|26}} |ഒന്നാം തിരു-കൊച്ചി |[[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" |} == തിരു-കൊച്ചിയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ (1950-56) == {| class="wikitable" style="text-align:center" !ക്രമം{{efn|name=()}} !ചിത്രം !പേര് ! colspan="3" |ഔദ്യോഗിക കാലാവധി !നിയമസഭ !നിയമിച്ചത് ([[രാജപ്രമുഖ്]]) ! colspan="2" |പാർട്ടി |- style="height: 60px;" |1 |[[പ്രമാണം:T._K._Narayana_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പറവൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]] |26 ജനുവരി 1950 |28 ഫെബ്രുവരി 1951 |{{age in years and days|1950|1|26|1951|2|28}} | rowspan="2" |ഒന്നാം തിരു-കൊച്ചി | rowspan="5" |[[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] | rowspan="3" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="3" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" |2 |[[പ്രമാണം:C_Kesavan.jpg|85x85ബിന്ദു]] |[[സി. കേശവൻ]] |28 ഫെബ്രുവരി 1951 |12 മാർച്ച് 1952 |{{age in years and days|1951|2|28|1952|3|12}} |- style="height: 60px;" |3 |[[പ്രമാണം:A.J_John_Anaparambil.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[എ.ജെ. ജോൺ]] |12 മാർച്ച് 1952 |16 മാർച്ച് 1954 |{{age in years and days|1952|3|12|1954|3|16}} |രണ്ടാം തിരു-കൊച്ചി <small>([[തിരു-കൊച്ചി നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, 1952|1952ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |- style="height: 60px;" |4 |[[പ്രമാണം:Pattom_A._Thanu_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] |16 മാർച്ച് 1954 |10 ഫെബ്രുവരി 1955 |{{age in years and days|1954|3|16|1955|2|10}} | rowspan="2" |മൂന്നാം തിരു-കൊച്ചി <small>([[തിരു-കൊച്ചി നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, 1954|1954ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | style="background-color: {{party color|Praja Socialist Party}}" | |- style="height: 60px;" |5 |[[പ്രമാണം:P._Govinda_Menon_official_portrait.gif|86x86ബിന്ദു]] |[[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]] |10 ഫെബ്രുവരി 1955 |23 മാർച്ച് 1956 |{{age in years and days|1955|2|10|1956|3|23}} |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" |– |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] | scope="row" |''ഒഴിവ്''{{efn|[[President's rule]] may be imposed when the "government in a state is not able to function as per the Constitution", which often happens because no party or coalition has a majority in the assembly. When President's rule is in force in a state, its council of ministers stands dissolved. The office of chief minister thus lies vacant, and the administration is taken over by the governor, who functions on behalf of the central government. At times, the legislative assembly also stands dissolved.<ref>{{cite web|first=Amberish|last=K. Diwanji|url=http://www.rediff.co.in/news/2005/mar/15spec1.htm|title=A dummy's guide to President's rule|publisher=[[Rediff.com]]|date=15 March 2005}}</ref>|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) |23 മാർച്ച് 1956 |31 ഒക്ടോബർ 1956 |{{age in years and days|1956|3|23|1956|10|31}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" | - |} ==കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! scope="col" |ക്രമം{{efn|name=()}} ! scope="col" |ചിത്രം ! scope="col" |പേര് ! scope="col" |[[കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക|നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ! colspan="3" scope="col" |കാലാവധി ! scope="col" |നിയമസഭ !മന്ത്രിസഭ ! colspan="2" |പാർട്ടി<small>{{efn|This column only names the chief minister's party. The state government he heads may be a complex coalition of several parties and independents; these are not listed here.}}</small> |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |1 നവംബർ 1956 |5 ഏപ്രിൽ 1957 |{{age in years and days|1956|11|1|1957|4|5}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" | - |- style="height: 60px;" !1 |[[പ്രമാണം:E._M._S._Namboodiripad.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] |[[നീലേശ്വരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നീലേശ്വരം]] |5 ഏപ്രിൽ 1957 |31 ജൂലൈ 1959 |{{age in years and days|1957|4|5|1959|7|31}} |ഒന്ന് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1957)|1957ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[ഒന്നാം ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട് മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |31 ജൂലൈ 1959 |22 ഫെബ്രുവരി 1960 |{{age in years and days|1959|7|31|1960|2|22}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" | - |- style="height: 60px;" !2 |[[പ്രമാണം:Pattom_A._Thanu_Pillai.jpg|134x134ബിന്ദു]] |[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] |[[തിരുവനന്തപുരം -2 നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം - 2]] |22 ഫെബ്രുവരി 1960 |26 സെപ്റ്റംബർ 1962 |{{age in years and days|1960|2|22|1962|9|26}} | rowspan="2" |രണ്ട് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1960)|1960ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള മന്ത്രിസഭ]] |[[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | style="background-color: {{party color|Praja Socialist Party}}" | |- style="height: 60px;" !3 |[[പ്രമാണം:R._Sankar_(cropped).jpg|117x117ബിന്ദു]] |[[ആർ. ശങ്കർ]] |[[കണ്ണൂർ -1 നിയമസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ -1]] |26 സെപ്റ്റംബർ 1962 |10 സെപ്റ്റംബർ 1964 |{{age in years and days|1962|9|26|1964|9|10}} |[[ആർ. ശങ്കർ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" | rowspan="2" | | rowspan="2" |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] | rowspan="2" |''ഒഴിവ്''{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | rowspan="2" | - |10 സെപ്റ്റംബർ 1964 |25 മാർച്ച് 1965 | rowspan="2" |{{age in years and days|1964|9|10|1967|3|6}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" rowspan="2" | - |- style="height: 60px;" |25 മാർച്ച് 1965 |6 മാർച്ച് 1967 |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1965)|1965ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])<ref name="askh">{{cite book |last1=Sreedhara Menon |first1=A. |title=Kerala Charitram |date=January 2007 |publisher=DC Books |location=Kottayam |isbn=978-81-264-1588-5 |edition=2007 |url=https://books.google.com/books?id=FAlXPgAACAAJ&q=%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3+%E0%B4%9A%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%82}}</ref></small> |- style="height: 60px;" !(1) |[[പ്രമാണം:E._M._S._Namboodiripad.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] |[[പട്ടാമ്പി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പട്ടാമ്പി]] |6 മാർച്ച് 1967 |1 നവംബർ 1969 |{{age in years and days|1967|3|6|1969|11|1}} | rowspan="2" |മൂന്ന് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1967)|1967ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[രണ്ടാം ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട് മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" !4 |[[പ്രമാണം:C._Achutha_Menon.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[സി. അച്യുതമേനോൻ]] |[[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊട്ടാരക്കര]] |1 നവംബർ 1969 |3 ഓഗസ്റ്റ് 1970 |{{age in years and days|1969|11|1|1970|8|3}} |[[ഒന്നാം സി. അച്യുതമേനോൻ മന്ത്രിസഭ|ഒന്നാം അച്യുതമേനോൻ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) |N/A |4 ഓഗസ്റ്റ് 1970 |3 ഒക്ടോബർ 1970 |{{age in years and days|1970|8|4|1970|10|3}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" |N/A |- style="height: 60px;" !(4) |[[പ്രമാണം:C._Achutha_Menon.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[സി. അച്യുതമേനോൻ]] |[[കൊടകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടകര]] |4 ഒക്ടോബർ 1970 |25 മാർച്ച് 1977 |{{age in years and days|1970|10|4|1977|3|25}} |നാല് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1970)|1970ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[രണ്ടാം സി. അച്യുതമേനോൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |- style="height: 60px;" !5 |[[പ്രമാണം:Karunakaran_Kannoth.jpg|139x139ബിന്ദു]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[മാള നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാള]] |25 മാർച്ച് 1977 |27 ഏപ്രിൽ 1977 |{{age in years and days|1977|3|25|1977|4|27}} | rowspan="4" |അഞ്ച് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1977)|1977ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[ഒന്നാം കെ. കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭ]] | rowspan="2" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" !6 |[[പ്രമാണം:AK_Antony_at_Ponnani.jpg|129x129ബിന്ദു]] |[[എ.കെ. ആന്റണി]] |[[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കഴക്കൂട്ടം]] |27 ഏപ്രിൽ 1977 |29 ഒക്ടോബർ 1978 |{{age in years and days|1977|4|27|1978|10|29}} |[[ഒന്നാം എ.കെ. ആന്റണി മന്ത്രിസഭ]] |- style="height: 60px;" !7 |[[പ്രമാണം:P.K._Vasudevan_Nair.jpg|148x148ബിന്ദു]] |[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] |[[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]] |29 ഒക്ടോബർ 1978 |12 ഒക്ടോബർ 1979 |{{age in years and days|1978|10|29|1979|10|12}} | [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |- style="height: 60px;" !8 |[[പ്രമാണം:Indian_Union_Muslim_League_leader_C._H._Mohammed_Koya.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] |[[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] |12 ഒക്ടോബർ 1979 |4 ഡിസംബർ 1979 |{{age in years and days|1979|10|12|1979|12|4}} |[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്]] | style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |5 ഡിസംബർ 1979 |25 ജനുവരി 1980 |{{age in years and days|1979|12|5|1980|1|25}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" |N/A |- style="height: 60px;" !9 |[[പ്രമാണം:E.K.Nayanar_1.jpg|127x127ബിന്ദു]] |[[ഇ.കെ. നായനാർ]] |[[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലമ്പുഴ]] |25 ജനുവരി 1980 |20 ഒക്ടോബർ 1981 |{{age in years and days|1980|1|25|1981|10|20}} | rowspan="3" |ആറ് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1980)|1980ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[ഒന്നാം ഇ.കെ. നായനാർ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |21 ഒക്ടോബർ 1981 |28 ഡിസംബർ 1981 |{{age in years and days|1981|10|21|1981|12|28}} | colspan="3" |N/A |- style="height: 60px;" !(5) |[[പ്രമാണം:Karunakaran_Kannoth.jpg|139x139ബിന്ദു]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[മാള നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാള]] |28 ഡിസംബർ 1981 |17 മാർച്ച് 1982 |{{age in years and days|1981|12|28|1982|3|17}} |[[രണ്ടാം കെ. കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |17 മാർച്ച് 1982 |23 മേയ് 1982 |{{age in years and days|1982|3|17|1982|5|23}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" |N/A |- style="height: 60px;" !(5) |[[പ്രമാണം:Karunakaran_Kannoth.jpg|139x139ബിന്ദു]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[മാള നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാള]] |24 മേയ് 1982 |26 മാർച്ച് 1987 |{{age in years and days|1982|5|24|1987|3|26}} |ഏഴ് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1982)|1982ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[മൂന്നാം കെ. കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" !(9) |[[പ്രമാണം:E.K.Nayanar_1.jpg|127x127ബിന്ദു]] |[[ഇ.കെ. നായനാർ]] |[[തൃക്കരിപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കരിപ്പൂർ]] |26 മാർച്ച് 1987 |24 June 1991 |{{age in years and days|1987|3|26|1991|6|24}} |എട്ട് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1987)|1987ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[രണ്ടാം ഇ.കെ. നായനാർ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" !(5) |[[പ്രമാണം:Karunakaran_Kannoth.jpg|139x139ബിന്ദു]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[മാള നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാള]] |24 ജൂൺ 1991 |22 മാർച്ച് 1995 |{{age in years and days|1991|6|24|1995|3|22}} | rowspan="2" |ഒൻപത് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1991)|1991ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[നാലാം കെ. കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭ]] | rowspan="2" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" !(6) |[[പ്രമാണം:AK_Antony_at_Ponnani.jpg|129x129ബിന്ദു]] |[[എ.കെ. ആന്റണി]] |[[തിരൂരങ്ങാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂരങ്ങാടി]] |22 മാർച്ച് 1995 |20 മേയ് 1996 |{{age in years and days|1995|3|22|1996|5|20}} |[[രണ്ടാം എ.കെ. ആന്റണി മന്ത്രിസഭ]] |- style="height: 60px;" !(9) |[[പ്രമാണം:E.K.Nayanar_1.jpg|127x127ബിന്ദു]] |[[ഇ.കെ. നായനാർ]] |[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തലശ്ശേരി]] |20 മേയ് 1996 |17 മേയ് 2001 |{{age in years and days|1996|5|20|2001|5|17}} |പത്ത് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1996)|1996ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[മൂന്നാം ഇ.കെ. നായനാർ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" !(6) |[[പ്രമാണം:AK_Antony_at_Ponnani.jpg|129x129ബിന്ദു]] |[[എ.കെ. ആന്റണി]] |[[ചേർത്തല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേർത്തല]] |17 മേയ് 2001 |31 ഓഗസ്റ്റ് 2004 |{{age in years and days|2001|5|17|2004|8|31}} | rowspan="2" |പതിനൊന്ന് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2001)|2001ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[മൂന്നാം എ.കെ. ആന്റണി മന്ത്രിസഭ]] | rowspan="2" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" !10 |[[പ്രമാണം:Oommen_Chandy_(cropped).jpg|135x135ബിന്ദു]] |[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] |[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]] |31 ഓഗസ്റ്റ് 2004 |18 മേയ് 2006 |{{age in years and days|2004|8|31|2006|5|18}} |[[ഒന്നാം ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭ]] |- style="height: 60px;" !11 |[[പ്രമാണം:V._S._Achuthanandan_2016.jpg|123x123ബിന്ദു]] |[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] |[[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലമ്പുഴ]] |18 മേയ് 2006 |18 മേയ് 2011 |{{age in years and days|2006|5|18|2011|5|18}} |പന്ത്രണ്ട് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2006)|(2006ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" !(10) |[[പ്രമാണം:Oommen_Chandy_(cropped).jpg|135x135ബിന്ദു]] |[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] |[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]] |18 മേയ് 2011 |25 മേയ് 2016 |{{age in years and days|2011|5|18|2016|5|25}} |പതിമൂന്ന് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2011)|(2011ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[രണ്ടാം ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" ! rowspan="2" |12 | rowspan="2" |[[പ്രമാണം:Chief_Minister_Pinarayi_Vijayan_2023.tif|150x150ബിന്ദു]] | rowspan="2" |[[പിണറായി വിജയൻ]] | rowspan="2" |[[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]] |25 മേയ് 2016 |19 മേയ് 2021 | rowspan="2" |{{age in years and days|2016|5|25|2026|5|18}} |പതിനാല് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2016)|(2016ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[ഒന്നാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ]] | rowspan="2" |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" |20 മേയ് 2021 |18 മേയ് 2026 |പതിനഞ്ച് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|(2021ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ]] |- !13 |[[പ്രമാണം:VD_Satheesan.jpg|140x140ബിന്ദു]] |[[വി.ഡി. സതീശൻ]] |[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]] |18 മേയ് 2026 |''നിലവിൽ'' |{{Ayd|18 May 2026}} |പതിനാറ് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|(2026ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |} ==സ്ഥിതിവിവരം== {{Pie chart| | caption = പാർട്ടികൾ മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലുള്ള സമയം (ഡിസംബർ 2025 വരെ) | label1 = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | color1 = {{party color|Communist Party of India (Marxist)}} | value1 = 42.65 | label2 = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | color2 = {{party color|Indian National Congress}} | value2 = 37.03 | label3 = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | color3 = {{party color|Communist Party of India}} | value3 = 16.11 | label4 = [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | color4 = {{party color|Praja Socialist Party}} | value4 = 3.97 | label5 = [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്]] | color5 = green | value5 = 0.22 }} ;മുഖ്യമന്ത്രിമാർ കാലാവധിയനുസരിച്ച് {|class="wikitable sortable" text-align:center" |- ! data-sort-type=number rowspan = "2" | {{Tooltip|ക്രമം.}} ! rowspan = "2" | പേര് ! rowspan = "2" colspan="2" | പാർട്ടി ! colspan = "2" | കാലാവധി ! rowspan="2" |തവണ |- ! തുടർച്ചയായി കൂടുതൽ കാലം ! മൊത്തം കാലാവധി |- ! data-sort-value="1" | 1 | [[ഇ.കെ. നായനാർ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | 4 വർഷം, 361 ദിവസം | 10 വർഷം, 353 ദിവസം |3 |- ! data-sort-value="2" | 2 | [[പിണറായി വിജയൻ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | {{age in years and days|2016|5|25|2026|5|18}} | {{age in years and days|2016|5|25|2026|5|18}} |2 |- ! data-sort-value="3" | 3 | [[കെ. കരുണാകരൻ]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | 4 വർഷം, 305 ദിവസം | 8 വർഷം, 315 ദിവസം |4 |- ! data-sort-value="4" | 4 | [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | | 6 വർഷം, 172 ദിവസം | 7 വർഷം, 80 ദിവസം |2 |- ! data-sort-value="5" | 5 | [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | 5 വർഷം, 6 ദിവസം | 6 വർഷം, 256 ദിവസം |2 |- ! data-sort-value="6" | 6 | [[എ.കെ. ആന്റണി]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | 3 വർഷം, 105 ദിവസം | 5 വർഷം, 347 ദിവസം |3 |- ! data-sort-value="7" | 7 | [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | 5 വർഷം, 0 ദിവസം | 5 വർഷം, 0 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="8" | 8 | [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]]/[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | 2 വർഷം 240 ദിവസം | 4 വർഷം 357 ദിവസം |2 |- ! data-sort-value="9" | 9 | [[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] | [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|പി.എസ്.പി.]] |style="background-color: {{party color|Praja Socialist Party}}" | | 2 വർഷം 216 ദിവസം | 2 വർഷം 216 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="10" | 10 | [[ആർ. ശങ്കർ]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | 1 year 350 ദിവസം | 1 year 350 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="11" | 11 | [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | | 347 ദിവസം | 347 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="12" | 12 | [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|മുസ്ലീം ലീഗ്]] |style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | 53 ദിവസം | 53 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="13" | 13 | [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] |style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''{{age in years and days|2026|5|18}}''' | '''{{age in years and days|2026|5|18}}''' |'''1''' |} ;പാർട്ടി അനുസരിച്ചുള്ള പട്ടിക {|class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center" |+രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ മുഖ്യമന്ത്രിപദത്തിൽ കാലാവധി അനുസരിച്ച് ({{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}) !ക്രമം. !രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി !മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ എണ്ണം !മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെ ആകെ ദിവസങ്ങൾ |- !1 |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |4 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1967|03|06|1969|11|01}}+{{age in days|1980|01|25|1981|10|20}}+{{age in days|1987|03|26|1991|06|24}}+{{age in days|1996|05|20|2001|05|17}}+{{age in days|2006|05|18|2011|05|18}}+{{age in days|2016|05|25|2026|05|04}}}}}}|R}} ദിവസം |- !2 |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |5 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1962|02|22|1964|09|10}}+{{age in days|1977|03|25|1978|10|29}}+{{age in days|1981|12|28|1982|03|17}}+{{age in days|1982|05|24|1987|03|26}}+{{age in days|1991|06|24|1996|05|20}}+{{age in days|2001|05|17|2006|05|18}}+{{age in days|2011|05|18|2016|05|25}}+{{age in days|2026|05|18}}}}|R}}}} ദിവസം |- !3 |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |3 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1957|04|05|1959|07|31}}+{{age in days|1969|11|01|1970|08|03}}+{{age in days|1970|10|04|1977|03|25}}+{{age in days|1978|10|29|1979|10|12}}}}}}|R}} ദിവസം |- !4 |[[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |1 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1960|02|22|1962|09|26}}}}}}|R}} ദിവസം |- !5 |[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്]] |1 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1979|10|12|1979|12|4}}}}}}|R}} ദിവസം |} ==Timeline== {{#tag:timeline| ImageSize = width:1000 height:auto barincrement:15 PlotArea = top:10 bottom:50 right:200 left:20 AlignBars = late Colors = id:cpi value:rgb(1,0,0) legend: CPI id:psp value:rgb(0.945,0.322,0.439) legend: PSP id:inc value:rgb(0,0.748,1) legend: INC id:cpm value:rgb(1,0.114,0.082) legend: CPI(M) id:ium value:rgb(0.133,0.545,0.133) legend: IUML id:gray1 value:gray(0.8) id:gray2 value:gray(0.9) Define $today = {{#time:d/m/Y}} DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/01/1956 till:$today TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMinor = gridcolor:gray2 unit:year increment:1 start:1956 ScaleMajor = gridcolor:gray1 unit:year increment:5 start:1956 Legend = columns:4 left:150 top:24 columnwidth:150 TextData = pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M text: Political Party BarData = bar:Namboodiripad bar:Pillai bar:Sankar bar:Menon bar:Karunakaran bar:Antony bar:Nair bar:Koya bar:Nayanar bar:Chandy bar:Achuthanandan bar:Vijayan bar:Satheesan PlotData = width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till bar:Namboodiripad from: 05/04/1957 till: 31/07/1959 color:cpi from: 06/03/1967 till: 01/11/1969 color:cpm text:"[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]" fontsize:10 bar:Pillai from: 22/02/1960 till: 26/09/1962 color:psp text:"[[Pattom Thanu Pillai]]" fontsize:10 bar:Sankar from: 26/09/1962 till: 10/09/1964 color:inc text:"[[Raman Sankar]]" fontsize:10 bar:Menon from: 01/11/1969 till: 03/08/1970 color:cpi from: 04/10/1970 till: 25/03/1977 color:cpi text:"[[C. Achutha Menon]]" fontsize:10 bar:Karunakaran from: 25/03/1977 till: 26/04/1977 color:inc from: 28/12/1981 till: 17/03/1982 color:inc from: 24/05/1982 till: 25/03/1987 color:inc from: 24/06/1991 till: 22/03/1995 color:inc text:"[[K. Karunakaran]]" fontsize:10 bar:Antony from: 27/04/1977 till: 29/10/1978 color:inc from: 22/03/1995 till: 20/05/1996 color:inc from: 17/05/2001 till: 31/08/2004 color:inc text:"[[A. K. Antony]]" fontsize:10 bar:Nair from: 29/10/1978 till: 11/10/1979 color:cpi text:"[[P. K. Vasudevan Nair]]" fontsize:10 bar:Koya from: 12/10/1979 till: 04/12/1979 color:ium text:"[[C. K. Mohammed Koya]]" fontsize:10 bar:Nayanar from: 25/01/1980 till: 20/10/1981 color:cpm from: 26/03/1987 till: 24/06/1991 color:cpm from: 20/05/1996 till: 17/05/2001 color:cpm text:"[[E. K. Nayanar]]" fontsize:10 bar:Chandy from: 31/08/2004 till: 18/05/2006 color:inc from: 18/05/2011 till: 25/05/2016 color:inc text:"[[Oommen Chandy]]" fontsize:10 bar:Achuthanandan from: 18/05/2006 till: 18/05/2011 color:cpm text:"[[V. S. Achuthanandan]]" fontsize:10 bar:Vijayan from: 25/05/2016 till: 18/05/2026 color:cpm text:"[[Pinarayi Vijayan]]" fontsize:10 bar:Satheesan from: 18/05/2026 till: $today color:inc text:"[[V. D. Satheesan]]" fontsize:10 }} {{#tag:timeline| Define $width = 1000 Define $warning = 845 # $width – 155 Define $height = 450 # 13x20 + 160 Define $start = 1880 Define $end = 2030 Define $now = {{CURRENTYEAR}} ImageSize = width:$width height:$height PlotArea = right:10 left:19 bottom:80 top:60 Period = from:$start till:$end TimeAxis = orientation:horizontal Legend = columns:3 left:40 top:24 columnwidth:210 Colors = id:bg value:white id:lightline value:rgb(0.9, 0.9, 0.9) id:lighttext value:rgb(0.5, 0.5, 0.5) id:BEFORECMOKL value:rgb(0.8, 0.8, 0.8) Legend: Life_before_Chief_Minister-ship id:CMOKL value:rgb(0.31, 0.39, 0.81) Legend: In_Chief_Minister's_Office id:AFTERCMOKL value:rgb(0.81, 0.73, 0.31) Legend: Life_after_Chief_Minister-ship id:NAME value:rgb(0.15, 0.13, 0.05) id:TODAY value:green BackgroundColors = canvas:bg ScaleMinor = gridcolor:lightline unit:year increment:1 start:$start ScaleMajor = gridcolor:lighttext unit:year increment:10 start:1880 Define $dy = -5 # shift text to button side of bar LineData = at:$now color:TODAY width:0.1 PlotData = bar:1 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1909.5833 till:1957.1666 shift:(-60,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] color:CMOKL from:1957.1666 till:1959.3333 color:AFTERCMOKL from:1959.3333 till:1967.2916 color:CMOKL from:1967.1666 till:1969.3333 color:AFTERCMOKL from:1969.3333 till:1998.2916 bar:2 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1885.94 till:1960.3333 shift:(-60,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[Pattom A. Thanu Pillai]] color:CMOKL from:1960.3333 till:1962.3333 color:AFTERCMOKL from:1962.3333 till:1970.98 bar:3 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1909.5833 till:1962.3333 shift:(-40,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[R. Sankar]] color:CMOKL from:1962.3333 till:1964.8333 color:AFTERCMOKL from:1964.8333 till:1972.8333 bar:4 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1913.8333 till:1970.8333 shift:(-55,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[C. Achutha Menon]] color:CMOKL from:1970.8333 till:1977.25 color:AFTERCMOKL from:1977.25 till:1991.1667 bar:5 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1918.75 till:1977.25 shift:(-50,$dy) textcolor:NAME text:[[K. Karunakaran]] color:CMOKL from:1977.25 till:1977.35 color:AFTERCMOKL from:1977.35 till:1981.12 color:CMOKL from:1981.12 till:1982.3 color:AFTERCMOKL from:1982.3 till:1982.6 color:CMOKL from:1982.6 till:1987.3 color:AFTERCMOKL from:1987.3 till:1991.6 color:CMOKL from:1991.6 till:1995.3 color:AFTERCMOKL from:1995.3 till:2010.5 bar:6 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1940.5833 till:1977.35 shift:(-60,$dy) textcolor:NAME text:[[A. K. Antony]] color:CMOKL from:1977.35 till:1978.8 color:AFTERCMOKL from:1978.8 till:1995.3 color:CMOKL from:1995.3 till:1996.5 color:AFTERCMOKL from:1996.5 till:2001.5 color:CMOKL from:2001.5 till:2004.7 color:AFTERCMOKL from:2004.7 till:$now bar:7 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1926.5 till:1978.8 shift:(-50,$dy) textcolor:NAME text:[[P. K. Vasudevan Nair]] color:CMOKL from:1978.8 till:1979.8 color:AFTERCMOKL from:1979.8 till:2005.1667 bar:8 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1927.5356 till:1979.7795 shift:(-65,$dy) textcolor:NAME text:[[C. H. Mohammed Koya]] color:CMOKL from:1979.7795 till:1979.9164 color:AFTERCMOKL from:1979.9164 till:1983.7411 bar:9 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1919.12 till:1980.08333 shift:(-85,$dy) textcolor:NAME text:[[E. K. Nayanar]] color:CMOKL from:1980.08333 till:1981.1667 color:AFTERCMOKL from:1981.1667 till:1987.3 color:CMOKL from:1987.3 till:1991.6 color:AFTERCMOKL from:1991.5 till:1996.5 color:CMOKL from:1996.5 till:2001.5 color:AFTERCMOKL from:2001.5 till:2004.5 bar:10 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1943.1667 till:2004.7 shift:(-45,$dy) textcolor:NAME text:[[Oommen Chandy]] color:CMOKL from:2004.7 till:2006.5 color:AFTERCMOKL from:2006.5 till:2011.5 color:CMOKL from:2011.5 till:2016.5 color:AFTERCMOKL from:2016.5 till:2023.01 bar:11 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1923.08333 till:2006.5 shift:(-2,$dy) textcolor:NAME text:[[V. S. Achuthanandan]] color:CMOKL from:2006.5 till:2011.5 color:AFTERCMOKL from:2011.25 till:2025.00 bar:12 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1945.25 till:2016.5 shift:(-10,$dy) textcolor:NAME text:[[Pinarayi Vijayan]] color:CMOKL from:2016.5 till:2026.5 color:AFTERCMOKL from:2026.5 till:$now bar:13 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1964.5 till:$now shift:(-10,$dy) textcolor:NAME text:[[V. D. Satheesan]] color:CMOKL from:2026.5 till:$now TextData = fontsize:M textcolor:red pos:($warning,30) text:പുതുക്കിയത് 2026 TextData = pos:(320,$height) fontsize:L textcolor:black text:"കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ ജീവിത കലയളവ്" }} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.keralacm.gov.in/ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)] * [http://www.keralacm.gov.in/cms_kerala.htm കേരളത്തിലെ മുൻകാല മുഖ്യമന്ത്രിമാർ (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080926022059/http://www.keralacm.gov.in/cms_kerala.htm |date=2008-09-26 }} * [http://www.kerala.gov.in/ കേരള സർക്കാർ (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060118031516/http://www.kerala.gov.in/ |date=2006-01-18 }} == കുറിപ്പുകൾ== {{Notelist}} == അവലംബം == {{Reflist}} == ഇതും കാണുക == * [[ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതിമാരുടെ പട്ടിക]] * [[ഇന്ത്യയുടെ ഉപരാഷ്ട്രപതിമാരുടെ പട്ടിക]] * [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]] * [[ഇന്ത്യയിലെ ലോക്‌സഭാ സ്പീക്കർമാരുടെ പട്ടിക]] * [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക]] {{Current Indian chief ministers}} {{commons category|Chief Ministers of Kerala}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടികകൾ]] t3jjx60e7hnur7e3oyxxf410v6s4lfs 4626941 4626940 2026-05-29T19:43:55Z Kiran Gopi 10521 /* Timeline */ 4626941 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|List of Chief Ministers of Kerala}} 1956-ൽ [[കേരളം]] രൂപംകൊണ്ടതിനുശേഷം സംസ്ഥാനത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരായി ചുമതലയേറ്റവരുടെ സമ്പൂർണ്ണ പട്ടികയാണിത് <ref>{{cite web|url=https://apuat21.cgg.gov.in/web/legislative-assembly/leader-of-the-house|title=Leader of the House|work=[[Andhra Pradesh Legislative Assembly]]|access-date=1 June 2025}}</ref>. {{Infobox official post|post=കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|incumbent=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]|insignia=Government of Kerala Logo.png |flag = Flag of India.svg |flagborder = yes |flagcaption = [[ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയപതാക]] |flagsize = 100px |image=File:VD Satheesan.jpg|incumbentsince=2026 മെയ് 18|appointer=[[കേരള ഗവർണ്ണർ]]|department={{Small| {{collapsible list| * സിവിൽ & ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ ഭരണനം * വിമാനത്താവളങ്ങൾ * അഖിലേന്ത്യാ സർവീസുകൾ (IAS, IPS, IFS) * തീരദേശ കപ്പൽഗതാഗതവും ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗതവും * വാണിജ്യ നികുതികൾ, കാർഷിക ആദായ നികുതി, ട്രഷറികൾ * ദുരന്ത നിവാരണം * ദുരിതാശ്വാസം * തിരഞ്ഞെടുപ്പ് * ധനകാര്യം * പൊതുഭരണം * വിവര പൊതുജന സമ്പർക്കം * സംയോജനം * അന്തർസംസ്ഥാന നദീജലങ്ങൾ * കേരള ഫിനാൻഷ്യൽ കോർപ്പറേഷൻ * കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ് * കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇൻലാൻഡ് നാവിഗേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ * നിയമം * ലോട്ടറികൾ * മെട്രോ റെയിൽ * ദേശീയ സമ്പാദ്യ പദ്ധതി * നാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ് (NUALS) * പ്രവാസി കേരളീയ കാര്യങ്ങൾ * ഉദ്യോഗസ്ഥ-ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങൾ * ആസൂത്രണവും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളും * മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം * തുറമുഖങ്ങൾ * തപാൽ & ടെലഗ്രാഫ് * അച്ചടി & സ്റ്റേഷനറി * റെയിൽവേകൾ * രാജീവ് ഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജി * സൈനിക ക്ഷേമം * ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ * ശാസ്ത്രീയ സ്ഥാപനങ്ങൾ * സംസ്ഥാന ഓഡിറ്റ് * സംസ്ഥാന അതിഥിസത്കാരം * സംസ്ഥാന ഇൻഷുറൻസ് * സ്റ്റാമ്പുകളും സ്റ്റാമ്പ് തീരുവകളും * സ്റ്റോഴ്‌സ് പർച്ചേസ് * എല്ലാ പ്രധാന നയകാര്യങ്ങളും * മറ്റൊരിടത്തും പരാമർശിക്കാത്ത വിഷയങ്ങൾ }} }}|residence=ക്ലിഫ് ഹൗസ്, തിരുവനന്തപുരം|abbreviation=CM|website=https://keralacm.gov.in|seat=മൂന്നാം നില, നോർത്ത് ബ്ലോക്ക്, സെക്രട്ടേറിയറ്റ് തിരുവനന്തപുരം - 695001|memberof=|member_of=* മന്ത്രിസഭ * [[കേരള നിയമസഭ]]|nominator=നിയമസഭാംഗങ്ങൾ|inaugural=[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]|salary=₹185,000}} ==തിരുവിതാംകൂറിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ (1948-49)== {| class="wikitable" style="text-align:center" !ക്രമം{{efn|A parenthetical number indicates that the incumbent has previously held office.|name=()}} !ചിത്രം !പേര് ! colspan="3" |ഔദ്യോഗിക കാലാവധി !നിയമസഭ !നിയമിച്ചത് <small>(രാജാവ്)</small> ! colspan="2" |പാർട്ടി |- style="height: 60px;" |1 |[[പ്രമാണം:Pattom_A._Thanu_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] |24 മാർച്ച് 1948 |17 ഒക്ടോബർ 1948 |{{age in years and days|1948|3|24|1948|10|20}} | rowspan="2" |തിരുവിതാംകൂർ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യുവന്റ് അസംബ്ലി (1948–49) | rowspan="2" |[[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] | rowspan="2" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" |2 |[[പ്രമാണം:T._K._Narayana_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പറവൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]] |22 ഒക്ടോബർ 1948 |1 ജൂലൈ 1949 |{{age in years and days|1948|10|20|1949|6|30}} |} == കൊച്ചിയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ (1947-49) == {| class="wikitable" style="text-align:center" !ക്രമം{{efn|name=()}} !ചിത്രം !പേര് ! colspan="3" |ഔദ്യോഗിക കാലാവധി !നിയമസഭ !നിയമിച്ചത് <small>(രാജാവ്)</small> ! colspan="2" |പാർട്ടി |- style="height: 60px;" |1 |[[പ്രമാണം:P._Govinda_Menon_official_portrait.gif|86x86ബിന്ദു]] |[[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]] |14 ഓഗസ്റ്റ് 1947 |22 ഒക്ടോബർ 1947 |{{age in years and days|1947|9|1|1947|10|22}} | rowspan="2" |ആറാം കൗൺസിൽ (1945–48) | rowspan="3" |[[ഐക്യകേരളം തമ്പുരാൻ]] | rowspan="3" |[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി|സ്വതന്ത്രർ]] | rowspan="3" style="background-color: {{party color|Independent}}" | |- style="height: 60px;" |2 | |[[ടി.കെ. നായർ]] |27 ഒക്ടോബർ 1947 |20 സെപ്റ്റംബർ 1948 |{{age in years and days|1947|10|22|1948|9|20}} |- style="height: 60px;" |3 |[[പ്രമാണം:Ikkanda_variar.jpg|136x136ബിന്ദു]] |[[ഇ. ഇക്കണ്ട വാര്യർ]] |20 സെപ്റ്റംബർ 1948 |1 ജൂലൈ 1949 |{{age in years and days|1948|9|20|1949|7|1}} |ലെജിസ്ലേറ്റീവ് അസംബ്ലി (1948–49) |- |} == തിരു-കൊച്ചിയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ (1949-50) == {| class="wikitable" style="text-align:center" !ക്രമം{{efn|name=()}} !ചിത്രം !പേര് ! colspan="3" |ഔദ്യോഗിക കാലാവധി !നിയമസഭ !നിയമിച്ചത് ([[രാജപ്രമുഖ്]]) ! colspan="2" |പാർട്ടി |- style="height: 60px;" |1 |[[പ്രമാണം:T._K._Narayana_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പറവൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]] |1 ജൂലൈ 1949 |26 ജനുവരി 1950 |{{age in years and days|1949|7|1|1950|1|26}} |ഒന്നാം തിരു-കൊച്ചി |[[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" |} == തിരു-കൊച്ചിയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ (1950-56) == {| class="wikitable" style="text-align:center" !ക്രമം{{efn|name=()}} !ചിത്രം !പേര് ! colspan="3" |ഔദ്യോഗിക കാലാവധി !നിയമസഭ !നിയമിച്ചത് ([[രാജപ്രമുഖ്]]) ! colspan="2" |പാർട്ടി |- style="height: 60px;" |1 |[[പ്രമാണം:T._K._Narayana_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പറവൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]] |26 ജനുവരി 1950 |28 ഫെബ്രുവരി 1951 |{{age in years and days|1950|1|26|1951|2|28}} | rowspan="2" |ഒന്നാം തിരു-കൊച്ചി | rowspan="5" |[[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] | rowspan="3" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="3" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" |2 |[[പ്രമാണം:C_Kesavan.jpg|85x85ബിന്ദു]] |[[സി. കേശവൻ]] |28 ഫെബ്രുവരി 1951 |12 മാർച്ച് 1952 |{{age in years and days|1951|2|28|1952|3|12}} |- style="height: 60px;" |3 |[[പ്രമാണം:A.J_John_Anaparambil.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[എ.ജെ. ജോൺ]] |12 മാർച്ച് 1952 |16 മാർച്ച് 1954 |{{age in years and days|1952|3|12|1954|3|16}} |രണ്ടാം തിരു-കൊച്ചി <small>([[തിരു-കൊച്ചി നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, 1952|1952ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |- style="height: 60px;" |4 |[[പ്രമാണം:Pattom_A._Thanu_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] |16 മാർച്ച് 1954 |10 ഫെബ്രുവരി 1955 |{{age in years and days|1954|3|16|1955|2|10}} | rowspan="2" |മൂന്നാം തിരു-കൊച്ചി <small>([[തിരു-കൊച്ചി നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, 1954|1954ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | style="background-color: {{party color|Praja Socialist Party}}" | |- style="height: 60px;" |5 |[[പ്രമാണം:P._Govinda_Menon_official_portrait.gif|86x86ബിന്ദു]] |[[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]] |10 ഫെബ്രുവരി 1955 |23 മാർച്ച് 1956 |{{age in years and days|1955|2|10|1956|3|23}} |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" |– |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] | scope="row" |''ഒഴിവ്''{{efn|[[President's rule]] may be imposed when the "government in a state is not able to function as per the Constitution", which often happens because no party or coalition has a majority in the assembly. When President's rule is in force in a state, its council of ministers stands dissolved. The office of chief minister thus lies vacant, and the administration is taken over by the governor, who functions on behalf of the central government. At times, the legislative assembly also stands dissolved.<ref>{{cite web|first=Amberish|last=K. Diwanji|url=http://www.rediff.co.in/news/2005/mar/15spec1.htm|title=A dummy's guide to President's rule|publisher=[[Rediff.com]]|date=15 March 2005}}</ref>|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) |23 മാർച്ച് 1956 |31 ഒക്ടോബർ 1956 |{{age in years and days|1956|3|23|1956|10|31}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" | - |} ==കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! scope="col" |ക്രമം{{efn|name=()}} ! scope="col" |ചിത്രം ! scope="col" |പേര് ! scope="col" |[[കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക|നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ! colspan="3" scope="col" |കാലാവധി ! scope="col" |നിയമസഭ !മന്ത്രിസഭ ! colspan="2" |പാർട്ടി<small>{{efn|This column only names the chief minister's party. The state government he heads may be a complex coalition of several parties and independents; these are not listed here.}}</small> |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |1 നവംബർ 1956 |5 ഏപ്രിൽ 1957 |{{age in years and days|1956|11|1|1957|4|5}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" | - |- style="height: 60px;" !1 |[[പ്രമാണം:E._M._S._Namboodiripad.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] |[[നീലേശ്വരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നീലേശ്വരം]] |5 ഏപ്രിൽ 1957 |31 ജൂലൈ 1959 |{{age in years and days|1957|4|5|1959|7|31}} |ഒന്ന് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1957)|1957ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[ഒന്നാം ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട് മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |31 ജൂലൈ 1959 |22 ഫെബ്രുവരി 1960 |{{age in years and days|1959|7|31|1960|2|22}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" | - |- style="height: 60px;" !2 |[[പ്രമാണം:Pattom_A._Thanu_Pillai.jpg|134x134ബിന്ദു]] |[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] |[[തിരുവനന്തപുരം -2 നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം - 2]] |22 ഫെബ്രുവരി 1960 |26 സെപ്റ്റംബർ 1962 |{{age in years and days|1960|2|22|1962|9|26}} | rowspan="2" |രണ്ട് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1960)|1960ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള മന്ത്രിസഭ]] |[[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | style="background-color: {{party color|Praja Socialist Party}}" | |- style="height: 60px;" !3 |[[പ്രമാണം:R._Sankar_(cropped).jpg|117x117ബിന്ദു]] |[[ആർ. ശങ്കർ]] |[[കണ്ണൂർ -1 നിയമസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ -1]] |26 സെപ്റ്റംബർ 1962 |10 സെപ്റ്റംബർ 1964 |{{age in years and days|1962|9|26|1964|9|10}} |[[ആർ. ശങ്കർ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" | rowspan="2" | | rowspan="2" |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] | rowspan="2" |''ഒഴിവ്''{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | rowspan="2" | - |10 സെപ്റ്റംബർ 1964 |25 മാർച്ച് 1965 | rowspan="2" |{{age in years and days|1964|9|10|1967|3|6}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" rowspan="2" | - |- style="height: 60px;" |25 മാർച്ച് 1965 |6 മാർച്ച് 1967 |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1965)|1965ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])<ref name="askh">{{cite book |last1=Sreedhara Menon |first1=A. |title=Kerala Charitram |date=January 2007 |publisher=DC Books |location=Kottayam |isbn=978-81-264-1588-5 |edition=2007 |url=https://books.google.com/books?id=FAlXPgAACAAJ&q=%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3+%E0%B4%9A%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%82}}</ref></small> |- style="height: 60px;" !(1) |[[പ്രമാണം:E._M._S._Namboodiripad.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] |[[പട്ടാമ്പി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പട്ടാമ്പി]] |6 മാർച്ച് 1967 |1 നവംബർ 1969 |{{age in years and days|1967|3|6|1969|11|1}} | rowspan="2" |മൂന്ന് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1967)|1967ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[രണ്ടാം ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട് മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" !4 |[[പ്രമാണം:C._Achutha_Menon.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[സി. അച്യുതമേനോൻ]] |[[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊട്ടാരക്കര]] |1 നവംബർ 1969 |3 ഓഗസ്റ്റ് 1970 |{{age in years and days|1969|11|1|1970|8|3}} |[[ഒന്നാം സി. അച്യുതമേനോൻ മന്ത്രിസഭ|ഒന്നാം അച്യുതമേനോൻ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) |N/A |4 ഓഗസ്റ്റ് 1970 |3 ഒക്ടോബർ 1970 |{{age in years and days|1970|8|4|1970|10|3}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" |N/A |- style="height: 60px;" !(4) |[[പ്രമാണം:C._Achutha_Menon.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[സി. അച്യുതമേനോൻ]] |[[കൊടകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടകര]] |4 ഒക്ടോബർ 1970 |25 മാർച്ച് 1977 |{{age in years and days|1970|10|4|1977|3|25}} |നാല് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1970)|1970ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[രണ്ടാം സി. അച്യുതമേനോൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |- style="height: 60px;" !5 |[[പ്രമാണം:Karunakaran_Kannoth.jpg|139x139ബിന്ദു]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[മാള നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാള]] |25 മാർച്ച് 1977 |27 ഏപ്രിൽ 1977 |{{age in years and days|1977|3|25|1977|4|27}} | rowspan="4" |അഞ്ച് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1977)|1977ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[ഒന്നാം കെ. കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭ]] | rowspan="2" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" !6 |[[പ്രമാണം:AK_Antony_at_Ponnani.jpg|129x129ബിന്ദു]] |[[എ.കെ. ആന്റണി]] |[[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കഴക്കൂട്ടം]] |27 ഏപ്രിൽ 1977 |29 ഒക്ടോബർ 1978 |{{age in years and days|1977|4|27|1978|10|29}} |[[ഒന്നാം എ.കെ. ആന്റണി മന്ത്രിസഭ]] |- style="height: 60px;" !7 |[[പ്രമാണം:P.K._Vasudevan_Nair.jpg|148x148ബിന്ദു]] |[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] |[[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]] |29 ഒക്ടോബർ 1978 |12 ഒക്ടോബർ 1979 |{{age in years and days|1978|10|29|1979|10|12}} | [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |- style="height: 60px;" !8 |[[പ്രമാണം:Indian_Union_Muslim_League_leader_C._H._Mohammed_Koya.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] |[[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] |12 ഒക്ടോബർ 1979 |4 ഡിസംബർ 1979 |{{age in years and days|1979|10|12|1979|12|4}} |[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്]] | style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |5 ഡിസംബർ 1979 |25 ജനുവരി 1980 |{{age in years and days|1979|12|5|1980|1|25}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" |N/A |- style="height: 60px;" !9 |[[പ്രമാണം:E.K.Nayanar_1.jpg|127x127ബിന്ദു]] |[[ഇ.കെ. നായനാർ]] |[[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലമ്പുഴ]] |25 ജനുവരി 1980 |20 ഒക്ടോബർ 1981 |{{age in years and days|1980|1|25|1981|10|20}} | rowspan="3" |ആറ് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1980)|1980ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[ഒന്നാം ഇ.കെ. നായനാർ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |21 ഒക്ടോബർ 1981 |28 ഡിസംബർ 1981 |{{age in years and days|1981|10|21|1981|12|28}} | colspan="3" |N/A |- style="height: 60px;" !(5) |[[പ്രമാണം:Karunakaran_Kannoth.jpg|139x139ബിന്ദു]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[മാള നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാള]] |28 ഡിസംബർ 1981 |17 മാർച്ച് 1982 |{{age in years and days|1981|12|28|1982|3|17}} |[[രണ്ടാം കെ. കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |17 മാർച്ച് 1982 |23 മേയ് 1982 |{{age in years and days|1982|3|17|1982|5|23}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" |N/A |- style="height: 60px;" !(5) |[[പ്രമാണം:Karunakaran_Kannoth.jpg|139x139ബിന്ദു]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[മാള നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാള]] |24 മേയ് 1982 |26 മാർച്ച് 1987 |{{age in years and days|1982|5|24|1987|3|26}} |ഏഴ് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1982)|1982ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[മൂന്നാം കെ. കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" !(9) |[[പ്രമാണം:E.K.Nayanar_1.jpg|127x127ബിന്ദു]] |[[ഇ.കെ. നായനാർ]] |[[തൃക്കരിപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കരിപ്പൂർ]] |26 മാർച്ച് 1987 |24 June 1991 |{{age in years and days|1987|3|26|1991|6|24}} |എട്ട് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1987)|1987ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[രണ്ടാം ഇ.കെ. നായനാർ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" !(5) |[[പ്രമാണം:Karunakaran_Kannoth.jpg|139x139ബിന്ദു]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[മാള നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാള]] |24 ജൂൺ 1991 |22 മാർച്ച് 1995 |{{age in years and days|1991|6|24|1995|3|22}} | rowspan="2" |ഒൻപത് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1991)|1991ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[നാലാം കെ. കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭ]] | rowspan="2" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" !(6) |[[പ്രമാണം:AK_Antony_at_Ponnani.jpg|129x129ബിന്ദു]] |[[എ.കെ. ആന്റണി]] |[[തിരൂരങ്ങാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂരങ്ങാടി]] |22 മാർച്ച് 1995 |20 മേയ് 1996 |{{age in years and days|1995|3|22|1996|5|20}} |[[രണ്ടാം എ.കെ. ആന്റണി മന്ത്രിസഭ]] |- style="height: 60px;" !(9) |[[പ്രമാണം:E.K.Nayanar_1.jpg|127x127ബിന്ദു]] |[[ഇ.കെ. നായനാർ]] |[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തലശ്ശേരി]] |20 മേയ് 1996 |17 മേയ് 2001 |{{age in years and days|1996|5|20|2001|5|17}} |പത്ത് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1996)|1996ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[മൂന്നാം ഇ.കെ. നായനാർ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" !(6) |[[പ്രമാണം:AK_Antony_at_Ponnani.jpg|129x129ബിന്ദു]] |[[എ.കെ. ആന്റണി]] |[[ചേർത്തല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേർത്തല]] |17 മേയ് 2001 |31 ഓഗസ്റ്റ് 2004 |{{age in years and days|2001|5|17|2004|8|31}} | rowspan="2" |പതിനൊന്ന് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2001)|2001ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[മൂന്നാം എ.കെ. ആന്റണി മന്ത്രിസഭ]] | rowspan="2" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" !10 |[[പ്രമാണം:Oommen_Chandy_(cropped).jpg|135x135ബിന്ദു]] |[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] |[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]] |31 ഓഗസ്റ്റ് 2004 |18 മേയ് 2006 |{{age in years and days|2004|8|31|2006|5|18}} |[[ഒന്നാം ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭ]] |- style="height: 60px;" !11 |[[പ്രമാണം:V._S._Achuthanandan_2016.jpg|123x123ബിന്ദു]] |[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] |[[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലമ്പുഴ]] |18 മേയ് 2006 |18 മേയ് 2011 |{{age in years and days|2006|5|18|2011|5|18}} |പന്ത്രണ്ട് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2006)|(2006ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" !(10) |[[പ്രമാണം:Oommen_Chandy_(cropped).jpg|135x135ബിന്ദു]] |[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] |[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]] |18 മേയ് 2011 |25 മേയ് 2016 |{{age in years and days|2011|5|18|2016|5|25}} |പതിമൂന്ന് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2011)|(2011ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[രണ്ടാം ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" ! rowspan="2" |12 | rowspan="2" |[[പ്രമാണം:Chief_Minister_Pinarayi_Vijayan_2023.tif|150x150ബിന്ദു]] | rowspan="2" |[[പിണറായി വിജയൻ]] | rowspan="2" |[[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]] |25 മേയ് 2016 |19 മേയ് 2021 | rowspan="2" |{{age in years and days|2016|5|25|2026|5|18}} |പതിനാല് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2016)|(2016ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[ഒന്നാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ]] | rowspan="2" |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" |20 മേയ് 2021 |18 മേയ് 2026 |പതിനഞ്ച് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|(2021ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ]] |- !13 |[[പ്രമാണം:VD_Satheesan.jpg|140x140ബിന്ദു]] |[[വി.ഡി. സതീശൻ]] |[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]] |18 മേയ് 2026 |''നിലവിൽ'' |{{Ayd|18 May 2026}} |പതിനാറ് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|(2026ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |} ==സ്ഥിതിവിവരം== {{Pie chart| | caption = പാർട്ടികൾ മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലുള്ള സമയം (ഡിസംബർ 2025 വരെ) | label1 = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | color1 = {{party color|Communist Party of India (Marxist)}} | value1 = 42.65 | label2 = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | color2 = {{party color|Indian National Congress}} | value2 = 37.03 | label3 = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | color3 = {{party color|Communist Party of India}} | value3 = 16.11 | label4 = [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | color4 = {{party color|Praja Socialist Party}} | value4 = 3.97 | label5 = [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്]] | color5 = green | value5 = 0.22 }} ;മുഖ്യമന്ത്രിമാർ കാലാവധിയനുസരിച്ച് {|class="wikitable sortable" text-align:center" |- ! data-sort-type=number rowspan = "2" | {{Tooltip|ക്രമം.}} ! rowspan = "2" | പേര് ! rowspan = "2" colspan="2" | പാർട്ടി ! colspan = "2" | കാലാവധി ! rowspan="2" |തവണ |- ! തുടർച്ചയായി കൂടുതൽ കാലം ! മൊത്തം കാലാവധി |- ! data-sort-value="1" | 1 | [[ഇ.കെ. നായനാർ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | 4 വർഷം, 361 ദിവസം | 10 വർഷം, 353 ദിവസം |3 |- ! data-sort-value="2" | 2 | [[പിണറായി വിജയൻ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | {{age in years and days|2016|5|25|2026|5|18}} | {{age in years and days|2016|5|25|2026|5|18}} |2 |- ! data-sort-value="3" | 3 | [[കെ. കരുണാകരൻ]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | 4 വർഷം, 305 ദിവസം | 8 വർഷം, 315 ദിവസം |4 |- ! data-sort-value="4" | 4 | [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | | 6 വർഷം, 172 ദിവസം | 7 വർഷം, 80 ദിവസം |2 |- ! data-sort-value="5" | 5 | [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | 5 വർഷം, 6 ദിവസം | 6 വർഷം, 256 ദിവസം |2 |- ! data-sort-value="6" | 6 | [[എ.കെ. ആന്റണി]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | 3 വർഷം, 105 ദിവസം | 5 വർഷം, 347 ദിവസം |3 |- ! data-sort-value="7" | 7 | [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | 5 വർഷം, 0 ദിവസം | 5 വർഷം, 0 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="8" | 8 | [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]]/[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | 2 വർഷം 240 ദിവസം | 4 വർഷം 357 ദിവസം |2 |- ! data-sort-value="9" | 9 | [[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] | [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|പി.എസ്.പി.]] |style="background-color: {{party color|Praja Socialist Party}}" | | 2 വർഷം 216 ദിവസം | 2 വർഷം 216 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="10" | 10 | [[ആർ. ശങ്കർ]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | 1 year 350 ദിവസം | 1 year 350 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="11" | 11 | [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | | 347 ദിവസം | 347 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="12" | 12 | [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|മുസ്ലീം ലീഗ്]] |style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | 53 ദിവസം | 53 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="13" | 13 | [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] |style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''{{age in years and days|2026|5|18}}''' | '''{{age in years and days|2026|5|18}}''' |'''1''' |} ;പാർട്ടി അനുസരിച്ചുള്ള പട്ടിക {|class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center" |+രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ മുഖ്യമന്ത്രിപദത്തിൽ കാലാവധി അനുസരിച്ച് ({{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}) !ക്രമം. !രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി !മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ എണ്ണം !മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെ ആകെ ദിവസങ്ങൾ |- !1 |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |4 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1967|03|06|1969|11|01}}+{{age in days|1980|01|25|1981|10|20}}+{{age in days|1987|03|26|1991|06|24}}+{{age in days|1996|05|20|2001|05|17}}+{{age in days|2006|05|18|2011|05|18}}+{{age in days|2016|05|25|2026|05|04}}}}}}|R}} ദിവസം |- !2 |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |5 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1962|02|22|1964|09|10}}+{{age in days|1977|03|25|1978|10|29}}+{{age in days|1981|12|28|1982|03|17}}+{{age in days|1982|05|24|1987|03|26}}+{{age in days|1991|06|24|1996|05|20}}+{{age in days|2001|05|17|2006|05|18}}+{{age in days|2011|05|18|2016|05|25}}+{{age in days|2026|05|18}}}}|R}}}} ദിവസം |- !3 |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |3 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1957|04|05|1959|07|31}}+{{age in days|1969|11|01|1970|08|03}}+{{age in days|1970|10|04|1977|03|25}}+{{age in days|1978|10|29|1979|10|12}}}}}}|R}} ദിവസം |- !4 |[[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |1 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1960|02|22|1962|09|26}}}}}}|R}} ദിവസം |- !5 |[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്]] |1 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1979|10|12|1979|12|4}}}}}}|R}} ദിവസം |} ==Timeline== {{#tag:timeline| ImageSize = width:1000 height:auto barincrement:15 PlotArea = top:10 bottom:50 right:200 left:20 AlignBars = late Colors = id:cpi value:rgb(1,0,0) legend: CPI id:psp value:rgb(0.945,0.322,0.439) legend: PSP id:inc value:rgb(0,0.748,1) legend: INC id:cpm value:rgb(1,0.114,0.082) legend: CPI(M) id:ium value:rgb(0.133,0.545,0.133) legend: IUML id:gray1 value:gray(0.8) id:gray2 value:gray(0.9) Define $today = {{#time:d/m/Y}} DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/01/1956 till:$today TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMinor = gridcolor:gray2 unit:year increment:1 start:1956 ScaleMajor = gridcolor:gray1 unit:year increment:5 start:1956 Legend = columns:4 left:150 top:24 columnwidth:150 TextData = pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M text: Political Party BarData = bar:Namboodiripad bar:Pillai bar:Sankar bar:Menon bar:Karunakaran bar:Antony bar:Nair bar:Koya bar:Nayanar bar:Chandy bar:Achuthanandan bar:Vijayan bar:Satheesan PlotData = width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till bar:Namboodiripad from: 05/04/1957 till: 31/07/1959 color:cpi from: 06/03/1967 till: 01/11/1969 color:cpm text:"[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]" fontsize:10 bar:Pillai from: 22/02/1960 till: 26/09/1962 color:psp text:"[[Pattom Thanu Pillai]]" fontsize:10 bar:Sankar from: 26/09/1962 till: 10/09/1964 color:inc text:"[[Raman Sankar]]" fontsize:10 bar:Menon from: 01/11/1969 till: 03/08/1970 color:cpi from: 04/10/1970 till: 25/03/1977 color:cpi text:"[[C. Achutha Menon]]" fontsize:10 bar:Karunakaran from: 25/03/1977 till: 26/04/1977 color:inc from: 28/12/1981 till: 17/03/1982 color:inc from: 24/05/1982 till: 25/03/1987 color:inc from: 24/06/1991 till: 22/03/1995 color:inc text:"[[K. Karunakaran]]" fontsize:10 bar:Antony from: 27/04/1977 till: 29/10/1978 color:inc from: 22/03/1995 till: 20/05/1996 color:inc from: 17/05/2001 till: 31/08/2004 color:inc text:"[[A. K. Antony]]" fontsize:10 bar:Nair from: 29/10/1978 till: 11/10/1979 color:cpi text:"[[P. K. Vasudevan Nair]]" fontsize:10 bar:Koya from: 12/10/1979 till: 04/12/1979 color:ium text:"[[C. K. Mohammed Koya]]" fontsize:10 bar:Nayanar from: 25/01/1980 till: 20/10/1981 color:cpm from: 26/03/1987 till: 24/06/1991 color:cpm from: 20/05/1996 till: 17/05/2001 color:cpm text:"[[E. K. Nayanar]]" fontsize:10 bar:Chandy from: 31/08/2004 till: 18/05/2006 color:inc from: 18/05/2011 till: 25/05/2016 color:inc text:"[[Oommen Chandy]]" fontsize:10 bar:Achuthanandan from: 18/05/2006 till: 18/05/2011 color:cpm text:"[[V. S. Achuthanandan]]" fontsize:10 bar:Vijayan from: 25/05/2016 till: 18/05/2026 color:cpm text:"[[Pinarayi Vijayan]]" fontsize:10 bar:Satheesan from: 18/05/2026 till: $today color:inc text:"[[V. D. Satheesan]]" fontsize:10 }} {{#tag:timeline| Define $width = 1000 Define $warning = 845 # $width – 155 Define $height = 450 # 13x20 + 160 Define $start = 1880 Define $end = 2030 Define $now = {{CURRENTYEAR}} ImageSize = width:$width height:$height PlotArea = right:10 left:19 bottom:80 top:60 Period = from:$start till:$end TimeAxis = orientation:horizontal Legend = columns:3 left:40 top:24 columnwidth:210 Colors = id:bg value:white id:lightline value:rgb(0.9, 0.9, 0.9) id:lighttext value:rgb(0.5, 0.5, 0.5) id:BEFORECMOKL value:rgb(0.8, 0.8, 0.8) Legend: Life_before_Chief_Minister-ship id:CMOKL value:rgb(0.31, 0.39, 0.81) Legend: In_Chief_Minister's_Office id:AFTERCMOKL value:rgb(0.81, 0.73, 0.31) Legend: Life_after_Chief_Minister-ship id:NAME value:rgb(0.15, 0.13, 0.05) id:TODAY value:green BackgroundColors = canvas:bg ScaleMinor = gridcolor:lightline unit:year increment:1 start:$start ScaleMajor = gridcolor:lighttext unit:year increment:10 start:1880 Define $dy = -5 # shift text to button side of bar LineData = at:$now color:TODAY width:0.1 PlotData = bar:1 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1909.5833 till:1957.1666 shift:(-60,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] color:CMOKL from:1957.1666 till:1959.3333 color:AFTERCMOKL from:1959.3333 till:1967.2916 color:CMOKL from:1967.1666 till:1969.3333 color:AFTERCMOKL from:1969.3333 till:1998.2916 bar:2 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1885.94 till:1960.3333 shift:(-60,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[Pattom A. Thanu Pillai]] color:CMOKL from:1960.3333 till:1962.3333 color:AFTERCMOKL from:1962.3333 till:1970.98 bar:3 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1909.5833 till:1962.3333 shift:(-40,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[R. Sankar]] color:CMOKL from:1962.3333 till:1964.8333 color:AFTERCMOKL from:1964.8333 till:1972.8333 bar:4 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1913.8333 till:1970.8333 shift:(-55,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[C. Achutha Menon]] color:CMOKL from:1970.8333 till:1977.25 color:AFTERCMOKL from:1977.25 till:1991.1667 bar:5 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1918.75 till:1977.25 shift:(-50,$dy) textcolor:NAME text:[[K. Karunakaran]] color:CMOKL from:1977.25 till:1977.35 color:AFTERCMOKL from:1977.35 till:1981.12 color:CMOKL from:1981.12 till:1982.3 color:AFTERCMOKL from:1982.3 till:1982.6 color:CMOKL from:1982.6 till:1987.3 color:AFTERCMOKL from:1987.3 till:1991.6 color:CMOKL from:1991.6 till:1995.3 color:AFTERCMOKL from:1995.3 till:2010.5 bar:6 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1940.5833 till:1977.35 shift:(-60,$dy) textcolor:NAME text:[[A. K. Antony]] color:CMOKL from:1977.35 till:1978.8 color:AFTERCMOKL from:1978.8 till:1995.3 color:CMOKL from:1995.3 till:1996.5 color:AFTERCMOKL from:1996.5 till:2001.5 color:CMOKL from:2001.5 till:2004.7 color:AFTERCMOKL from:2004.7 till:$now bar:7 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1926.5 till:1978.8 shift:(-50,$dy) textcolor:NAME text:[[P. K. Vasudevan Nair]] color:CMOKL from:1978.8 till:1979.8 color:AFTERCMOKL from:1979.8 till:2005.1667 bar:8 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1927.5356 till:1979.7795 shift:(-65,$dy) textcolor:NAME text:[[C. H. Mohammed Koya]] color:CMOKL from:1979.7795 till:1979.9164 color:AFTERCMOKL from:1979.9164 till:1983.7411 bar:9 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1919.12 till:1980.08333 shift:(-85,$dy) textcolor:NAME text:[[E. K. Nayanar]] color:CMOKL from:1980.08333 till:1981.1667 color:AFTERCMOKL from:1981.1667 till:1987.3 color:CMOKL from:1987.3 till:1991.6 color:AFTERCMOKL from:1991.5 till:1996.5 color:CMOKL from:1996.5 till:2001.5 color:AFTERCMOKL from:2001.5 till:2004.5 bar:10 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1943.1667 till:2004.7 shift:(-45,$dy) textcolor:NAME text:[[Oommen Chandy]] color:CMOKL from:2004.7 till:2006.5 color:AFTERCMOKL from:2006.5 till:2011.5 color:CMOKL from:2011.5 till:2016.5 color:AFTERCMOKL from:2016.5 till:2023.01 bar:11 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1923.08333 till:2006.5 shift:(-2,$dy) textcolor:NAME text:[[V. S. Achuthanandan]] color:CMOKL from:2006.5 till:2011.5 color:AFTERCMOKL from:2011.25 till:2025.00 bar:12 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1945.25 till:2016.5 shift:(-10,$dy) textcolor:NAME text:[[Pinarayi Vijayan]] color:CMOKL from:2016.5 till:2026.5 color:AFTERCMOKL from:2026.5 till:$now bar:13 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1964.5 till:$now shift:(-10,$dy) textcolor:NAME text:[[V. D. Satheesan]] color:CMOKL from:2026.5 till:$now TextData = fontsize:M textcolor:red pos:($warning,30) text:പുതുക്കിയത് 2026 TextData = pos:(320,$height) fontsize:L textcolor:black text:"കേരള മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ ജീവിത കാലയളവ്" }} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.keralacm.gov.in/ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)] * [http://www.keralacm.gov.in/cms_kerala.htm കേരളത്തിലെ മുൻകാല മുഖ്യമന്ത്രിമാർ (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080926022059/http://www.keralacm.gov.in/cms_kerala.htm |date=2008-09-26 }} * [http://www.kerala.gov.in/ കേരള സർക്കാർ (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060118031516/http://www.kerala.gov.in/ |date=2006-01-18 }} == കുറിപ്പുകൾ== {{Notelist}} == അവലംബം == {{Reflist}} == ഇതും കാണുക == * [[ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതിമാരുടെ പട്ടിക]] * [[ഇന്ത്യയുടെ ഉപരാഷ്ട്രപതിമാരുടെ പട്ടിക]] * [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]] * [[ഇന്ത്യയിലെ ലോക്‌സഭാ സ്പീക്കർമാരുടെ പട്ടിക]] * [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക]] {{Current Indian chief ministers}} {{commons category|Chief Ministers of Kerala}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടികകൾ]] tby66vki7r1vzg4zfvif8u9q1r4hhra 4626942 4626941 2026-05-29T19:44:53Z Kiran Gopi 10521 4626942 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|List of Chief Ministers of Kerala}} 1956-ൽ [[കേരളം]] രൂപംകൊണ്ടതിനുശേഷം സംസ്ഥാനത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരായി ചുമതലയേറ്റവരുടെ സമ്പൂർണ്ണ പട്ടികയാണിത് <ref>{{cite web|url=https://apuat21.cgg.gov.in/web/legislative-assembly/leader-of-the-house|title=Leader of the House|work=[[Andhra Pradesh Legislative Assembly]]|access-date=1 June 2025}}</ref>. {{Infobox official post|post=കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|incumbent=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]|insignia=Government of Kerala Logo.png |flag = Flag of India.svg |flagborder = yes |flagcaption = [[ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയപതാക]] |flagsize = 100px |image=File:VD Satheesan.jpg|incumbentsince=2026 മെയ് 18|appointer=[[കേരള ഗവർണ്ണർ]]|department={{Small| {{collapsible list| * സിവിൽ & ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ ഭരണനം * വിമാനത്താവളങ്ങൾ * അഖിലേന്ത്യാ സർവീസുകൾ (IAS, IPS, IFS) * തീരദേശ കപ്പൽഗതാഗതവും ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗതവും * വാണിജ്യ നികുതികൾ, കാർഷിക ആദായ നികുതി, ട്രഷറികൾ * ദുരന്ത നിവാരണം * ദുരിതാശ്വാസം * തിരഞ്ഞെടുപ്പ് * ധനകാര്യം * പൊതുഭരണം * വിവര പൊതുജന സമ്പർക്കം * സംയോജനം * അന്തർസംസ്ഥാന നദീജലങ്ങൾ * കേരള ഫിനാൻഷ്യൽ കോർപ്പറേഷൻ * കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ് * കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇൻലാൻഡ് നാവിഗേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ * നിയമം * ലോട്ടറികൾ * മെട്രോ റെയിൽ * ദേശീയ സമ്പാദ്യ പദ്ധതി * നാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ് (NUALS) * പ്രവാസി കേരളീയ കാര്യങ്ങൾ * ഉദ്യോഗസ്ഥ-ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങൾ * ആസൂത്രണവും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളും * മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം * തുറമുഖങ്ങൾ * തപാൽ & ടെലഗ്രാഫ് * അച്ചടി & സ്റ്റേഷനറി * റെയിൽവേകൾ * രാജീവ് ഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജി * സൈനിക ക്ഷേമം * ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ * ശാസ്ത്രീയ സ്ഥാപനങ്ങൾ * സംസ്ഥാന ഓഡിറ്റ് * സംസ്ഥാന അതിഥിസത്കാരം * സംസ്ഥാന ഇൻഷുറൻസ് * സ്റ്റാമ്പുകളും സ്റ്റാമ്പ് തീരുവകളും * സ്റ്റോഴ്‌സ് പർച്ചേസ് * എല്ലാ പ്രധാന നയകാര്യങ്ങളും * മറ്റൊരിടത്തും പരാമർശിക്കാത്ത വിഷയങ്ങൾ }} }}|residence=ക്ലിഫ് ഹൗസ്, തിരുവനന്തപുരം|abbreviation=CM|website=https://keralacm.gov.in|seat=മൂന്നാം നില, നോർത്ത് ബ്ലോക്ക്, സെക്രട്ടേറിയറ്റ് തിരുവനന്തപുരം - 695001|memberof=|member_of=* മന്ത്രിസഭ * [[കേരള നിയമസഭ]]|nominator=നിയമസഭാംഗങ്ങൾ|inaugural=[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]|salary=₹185,000}} ==തിരുവിതാംകൂറിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ (1948-49)== {| class="wikitable" style="text-align:center" !ക്രമം{{efn|A parenthetical number indicates that the incumbent has previously held office.|name=()}} !ചിത്രം !പേര് ! colspan="3" |ഔദ്യോഗിക കാലാവധി !നിയമസഭ !നിയമിച്ചത് <small>(രാജാവ്)</small> ! colspan="2" |പാർട്ടി |- style="height: 60px;" |1 |[[പ്രമാണം:Pattom_A._Thanu_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] |24 മാർച്ച് 1948 |17 ഒക്ടോബർ 1948 |{{age in years and days|1948|3|24|1948|10|20}} | rowspan="2" |തിരുവിതാംകൂർ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യുവന്റ് അസംബ്ലി (1948–49) | rowspan="2" |[[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] | rowspan="2" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" |2 |[[പ്രമാണം:T._K._Narayana_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പറവൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]] |22 ഒക്ടോബർ 1948 |1 ജൂലൈ 1949 |{{age in years and days|1948|10|20|1949|6|30}} |} == കൊച്ചിയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ (1947-49) == {| class="wikitable" style="text-align:center" !ക്രമം{{efn|name=()}} !ചിത്രം !പേര് ! colspan="3" |ഔദ്യോഗിക കാലാവധി !നിയമസഭ !നിയമിച്ചത് <small>(രാജാവ്)</small> ! colspan="2" |പാർട്ടി |- style="height: 60px;" |1 |[[പ്രമാണം:P._Govinda_Menon_official_portrait.gif|86x86ബിന്ദു]] |[[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]] |14 ഓഗസ്റ്റ് 1947 |22 ഒക്ടോബർ 1947 |{{age in years and days|1947|9|1|1947|10|22}} | rowspan="2" |ആറാം കൗൺസിൽ (1945–48) | rowspan="3" |[[ഐക്യകേരളം തമ്പുരാൻ]] | rowspan="3" |[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി|സ്വതന്ത്രർ]] | rowspan="3" style="background-color: {{party color|Independent}}" | |- style="height: 60px;" |2 | |[[ടി.കെ. നായർ]] |27 ഒക്ടോബർ 1947 |20 സെപ്റ്റംബർ 1948 |{{age in years and days|1947|10|22|1948|9|20}} |- style="height: 60px;" |3 |[[പ്രമാണം:Ikkanda_variar.jpg|136x136ബിന്ദു]] |[[ഇ. ഇക്കണ്ട വാര്യർ]] |20 സെപ്റ്റംബർ 1948 |1 ജൂലൈ 1949 |{{age in years and days|1948|9|20|1949|7|1}} |ലെജിസ്ലേറ്റീവ് അസംബ്ലി (1948–49) |- |} == തിരു-കൊച്ചിയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ (1949-50) == {| class="wikitable" style="text-align:center" !ക്രമം{{efn|name=()}} !ചിത്രം !പേര് ! colspan="3" |ഔദ്യോഗിക കാലാവധി !നിയമസഭ !നിയമിച്ചത് ([[രാജപ്രമുഖ്]]) ! colspan="2" |പാർട്ടി |- style="height: 60px;" |1 |[[പ്രമാണം:T._K._Narayana_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പറവൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]] |1 ജൂലൈ 1949 |26 ജനുവരി 1950 |{{age in years and days|1949|7|1|1950|1|26}} |ഒന്നാം തിരു-കൊച്ചി |[[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" |} == തിരു-കൊച്ചിയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ (1950-56) == {| class="wikitable" style="text-align:center" !ക്രമം{{efn|name=()}} !ചിത്രം !പേര് ! colspan="3" |ഔദ്യോഗിക കാലാവധി !നിയമസഭ !നിയമിച്ചത് ([[രാജപ്രമുഖ്]]) ! colspan="2" |പാർട്ടി |- style="height: 60px;" |1 |[[പ്രമാണം:T._K._Narayana_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പറവൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]] |26 ജനുവരി 1950 |28 ഫെബ്രുവരി 1951 |{{age in years and days|1950|1|26|1951|2|28}} | rowspan="2" |ഒന്നാം തിരു-കൊച്ചി | rowspan="5" |[[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] | rowspan="3" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="3" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" |2 |[[പ്രമാണം:C_Kesavan.jpg|85x85ബിന്ദു]] |[[സി. കേശവൻ]] |28 ഫെബ്രുവരി 1951 |12 മാർച്ച് 1952 |{{age in years and days|1951|2|28|1952|3|12}} |- style="height: 60px;" |3 |[[പ്രമാണം:A.J_John_Anaparambil.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[എ.ജെ. ജോൺ]] |12 മാർച്ച് 1952 |16 മാർച്ച് 1954 |{{age in years and days|1952|3|12|1954|3|16}} |രണ്ടാം തിരു-കൊച്ചി <small>([[തിരു-കൊച്ചി നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, 1952|1952ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |- style="height: 60px;" |4 |[[പ്രമാണം:Pattom_A._Thanu_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] |16 മാർച്ച് 1954 |10 ഫെബ്രുവരി 1955 |{{age in years and days|1954|3|16|1955|2|10}} | rowspan="2" |മൂന്നാം തിരു-കൊച്ചി <small>([[തിരു-കൊച്ചി നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, 1954|1954ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | style="background-color: {{party color|Praja Socialist Party}}" | |- style="height: 60px;" |5 |[[പ്രമാണം:P._Govinda_Menon_official_portrait.gif|86x86ബിന്ദു]] |[[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]] |10 ഫെബ്രുവരി 1955 |23 മാർച്ച് 1956 |{{age in years and days|1955|2|10|1956|3|23}} |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" |– |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] | scope="row" |''ഒഴിവ്''{{efn|[[President's rule]] may be imposed when the "government in a state is not able to function as per the Constitution", which often happens because no party or coalition has a majority in the assembly. When President's rule is in force in a state, its council of ministers stands dissolved. The office of chief minister thus lies vacant, and the administration is taken over by the governor, who functions on behalf of the central government. At times, the legislative assembly also stands dissolved.<ref>{{cite web|first=Amberish|last=K. Diwanji|url=http://www.rediff.co.in/news/2005/mar/15spec1.htm|title=A dummy's guide to President's rule|publisher=[[Rediff.com]]|date=15 March 2005}}</ref>|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) |23 മാർച്ച് 1956 |31 ഒക്ടോബർ 1956 |{{age in years and days|1956|3|23|1956|10|31}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" | - |} ==കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! scope="col" |ക്രമം{{efn|name=()}} ! scope="col" |ചിത്രം ! scope="col" |പേര് ! scope="col" |[[കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക|നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ! colspan="3" scope="col" |കാലാവധി ! scope="col" |നിയമസഭ !മന്ത്രിസഭ ! colspan="2" |പാർട്ടി<small>{{efn|This column only names the chief minister's party. The state government he heads may be a complex coalition of several parties and independents; these are not listed here.}}</small> |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |1 നവംബർ 1956 |5 ഏപ്രിൽ 1957 |{{age in years and days|1956|11|1|1957|4|5}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" | - |- style="height: 60px;" !1 |[[പ്രമാണം:E._M._S._Namboodiripad.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] |[[നീലേശ്വരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നീലേശ്വരം]] |5 ഏപ്രിൽ 1957 |31 ജൂലൈ 1959 |{{age in years and days|1957|4|5|1959|7|31}} |ഒന്ന് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1957)|1957ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[ഒന്നാം ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട് മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |31 ജൂലൈ 1959 |22 ഫെബ്രുവരി 1960 |{{age in years and days|1959|7|31|1960|2|22}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" | - |- style="height: 60px;" !2 |[[പ്രമാണം:Pattom_A._Thanu_Pillai.jpg|134x134ബിന്ദു]] |[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] |[[തിരുവനന്തപുരം -2 നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം - 2]] |22 ഫെബ്രുവരി 1960 |26 സെപ്റ്റംബർ 1962 |{{age in years and days|1960|2|22|1962|9|26}} | rowspan="2" |രണ്ട് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1960)|1960ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള മന്ത്രിസഭ]] |[[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | style="background-color: {{party color|Praja Socialist Party}}" | |- style="height: 60px;" !3 |[[പ്രമാണം:R._Sankar_(cropped).jpg|117x117ബിന്ദു]] |[[ആർ. ശങ്കർ]] |[[കണ്ണൂർ -1 നിയമസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ -1]] |26 സെപ്റ്റംബർ 1962 |10 സെപ്റ്റംബർ 1964 |{{age in years and days|1962|9|26|1964|9|10}} |[[ആർ. ശങ്കർ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" | rowspan="2" | | rowspan="2" |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] | rowspan="2" |''ഒഴിവ്''{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | rowspan="2" | - |10 സെപ്റ്റംബർ 1964 |25 മാർച്ച് 1965 | rowspan="2" |{{age in years and days|1964|9|10|1967|3|6}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" rowspan="2" | - |- style="height: 60px;" |25 മാർച്ച് 1965 |6 മാർച്ച് 1967 |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1965)|1965ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])<ref name="askh">{{cite book |last1=Sreedhara Menon |first1=A. |title=Kerala Charitram |date=January 2007 |publisher=DC Books |location=Kottayam |isbn=978-81-264-1588-5 |edition=2007 |url=https://books.google.com/books?id=FAlXPgAACAAJ&q=%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3+%E0%B4%9A%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%82}}</ref></small> |- style="height: 60px;" !(1) |[[പ്രമാണം:E._M._S._Namboodiripad.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] |[[പട്ടാമ്പി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പട്ടാമ്പി]] |6 മാർച്ച് 1967 |1 നവംബർ 1969 |{{age in years and days|1967|3|6|1969|11|1}} | rowspan="2" |മൂന്ന് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1967)|1967ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[രണ്ടാം ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട് മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" !4 |[[പ്രമാണം:C._Achutha_Menon.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[സി. അച്യുതമേനോൻ]] |[[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊട്ടാരക്കര]] |1 നവംബർ 1969 |3 ഓഗസ്റ്റ് 1970 |{{age in years and days|1969|11|1|1970|8|3}} |[[ഒന്നാം സി. അച്യുതമേനോൻ മന്ത്രിസഭ|ഒന്നാം അച്യുതമേനോൻ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) |N/A |4 ഓഗസ്റ്റ് 1970 |3 ഒക്ടോബർ 1970 |{{age in years and days|1970|8|4|1970|10|3}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" |N/A |- style="height: 60px;" !(4) |[[പ്രമാണം:C._Achutha_Menon.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[സി. അച്യുതമേനോൻ]] |[[കൊടകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടകര]] |4 ഒക്ടോബർ 1970 |25 മാർച്ച് 1977 |{{age in years and days|1970|10|4|1977|3|25}} |നാല് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1970)|1970ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[രണ്ടാം സി. അച്യുതമേനോൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |- style="height: 60px;" !5 |[[പ്രമാണം:Karunakaran_Kannoth.jpg|139x139ബിന്ദു]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[മാള നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാള]] |25 മാർച്ച് 1977 |27 ഏപ്രിൽ 1977 |{{age in years and days|1977|3|25|1977|4|27}} | rowspan="4" |അഞ്ച് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1977)|1977ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[ഒന്നാം കെ. കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭ]] | rowspan="2" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" !6 |[[പ്രമാണം:AK_Antony_at_Ponnani.jpg|129x129ബിന്ദു]] |[[എ.കെ. ആന്റണി]] |[[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കഴക്കൂട്ടം]] |27 ഏപ്രിൽ 1977 |29 ഒക്ടോബർ 1978 |{{age in years and days|1977|4|27|1978|10|29}} |[[ഒന്നാം എ.കെ. ആന്റണി മന്ത്രിസഭ]] |- style="height: 60px;" !7 |[[പ്രമാണം:P.K._Vasudevan_Nair.jpg|148x148ബിന്ദു]] |[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] |[[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]] |29 ഒക്ടോബർ 1978 |12 ഒക്ടോബർ 1979 |{{age in years and days|1978|10|29|1979|10|12}} | [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |- style="height: 60px;" !8 |[[പ്രമാണം:Indian_Union_Muslim_League_leader_C._H._Mohammed_Koya.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] |[[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] |12 ഒക്ടോബർ 1979 |4 ഡിസംബർ 1979 |{{age in years and days|1979|10|12|1979|12|4}} |[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്]] | style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |5 ഡിസംബർ 1979 |25 ജനുവരി 1980 |{{age in years and days|1979|12|5|1980|1|25}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" |N/A |- style="height: 60px;" !9 |[[പ്രമാണം:E.K.Nayanar_1.jpg|127x127ബിന്ദു]] |[[ഇ.കെ. നായനാർ]] |[[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലമ്പുഴ]] |25 ജനുവരി 1980 |20 ഒക്ടോബർ 1981 |{{age in years and days|1980|1|25|1981|10|20}} | rowspan="3" |ആറ് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1980)|1980ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[ഒന്നാം ഇ.കെ. നായനാർ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |21 ഒക്ടോബർ 1981 |28 ഡിസംബർ 1981 |{{age in years and days|1981|10|21|1981|12|28}} | colspan="3" |N/A |- style="height: 60px;" !(5) |[[പ്രമാണം:Karunakaran_Kannoth.jpg|139x139ബിന്ദു]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[മാള നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാള]] |28 ഡിസംബർ 1981 |17 മാർച്ച് 1982 |{{age in years and days|1981|12|28|1982|3|17}} |[[രണ്ടാം കെ. കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |17 മാർച്ച് 1982 |23 മേയ് 1982 |{{age in years and days|1982|3|17|1982|5|23}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" |N/A |- style="height: 60px;" !(5) |[[പ്രമാണം:Karunakaran_Kannoth.jpg|139x139ബിന്ദു]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[മാള നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാള]] |24 മേയ് 1982 |26 മാർച്ച് 1987 |{{age in years and days|1982|5|24|1987|3|26}} |ഏഴ് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1982)|1982ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[മൂന്നാം കെ. കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" !(9) |[[പ്രമാണം:E.K.Nayanar_1.jpg|127x127ബിന്ദു]] |[[ഇ.കെ. നായനാർ]] |[[തൃക്കരിപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കരിപ്പൂർ]] |26 മാർച്ച് 1987 |24 June 1991 |{{age in years and days|1987|3|26|1991|6|24}} |എട്ട് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1987)|1987ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[രണ്ടാം ഇ.കെ. നായനാർ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" !(5) |[[പ്രമാണം:Karunakaran_Kannoth.jpg|139x139ബിന്ദു]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[മാള നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാള]] |24 ജൂൺ 1991 |22 മാർച്ച് 1995 |{{age in years and days|1991|6|24|1995|3|22}} | rowspan="2" |ഒൻപത് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1991)|1991ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[നാലാം കെ. കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭ]] | rowspan="2" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" !(6) |[[പ്രമാണം:AK_Antony_at_Ponnani.jpg|129x129ബിന്ദു]] |[[എ.കെ. ആന്റണി]] |[[തിരൂരങ്ങാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂരങ്ങാടി]] |22 മാർച്ച് 1995 |20 മേയ് 1996 |{{age in years and days|1995|3|22|1996|5|20}} |[[രണ്ടാം എ.കെ. ആന്റണി മന്ത്രിസഭ]] |- style="height: 60px;" !(9) |[[പ്രമാണം:E.K.Nayanar_1.jpg|127x127ബിന്ദു]] |[[ഇ.കെ. നായനാർ]] |[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തലശ്ശേരി]] |20 മേയ് 1996 |17 മേയ് 2001 |{{age in years and days|1996|5|20|2001|5|17}} |പത്ത് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1996)|1996ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[മൂന്നാം ഇ.കെ. നായനാർ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" !(6) |[[പ്രമാണം:AK_Antony_at_Ponnani.jpg|129x129ബിന്ദു]] |[[എ.കെ. ആന്റണി]] |[[ചേർത്തല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേർത്തല]] |17 മേയ് 2001 |31 ഓഗസ്റ്റ് 2004 |{{age in years and days|2001|5|17|2004|8|31}} | rowspan="2" |പതിനൊന്ന് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2001)|2001ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[മൂന്നാം എ.കെ. ആന്റണി മന്ത്രിസഭ]] | rowspan="2" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" !10 |[[പ്രമാണം:Oommen_Chandy_(cropped).jpg|135x135ബിന്ദു]] |[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] |[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]] |31 ഓഗസ്റ്റ് 2004 |18 മേയ് 2006 |{{age in years and days|2004|8|31|2006|5|18}} |[[ഒന്നാം ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭ]] |- style="height: 60px;" !11 |[[പ്രമാണം:V._S._Achuthanandan_2016.jpg|123x123ബിന്ദു]] |[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] |[[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലമ്പുഴ]] |18 മേയ് 2006 |18 മേയ് 2011 |{{age in years and days|2006|5|18|2011|5|18}} |പന്ത്രണ്ട് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2006)|(2006ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" !(10) |[[പ്രമാണം:Oommen_Chandy_(cropped).jpg|135x135ബിന്ദു]] |[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] |[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]] |18 മേയ് 2011 |25 മേയ് 2016 |{{age in years and days|2011|5|18|2016|5|25}} |പതിമൂന്ന് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2011)|(2011ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[രണ്ടാം ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" ! rowspan="2" |12 | rowspan="2" |[[പ്രമാണം:Chief_Minister_Pinarayi_Vijayan_2023.tif|150x150ബിന്ദു]] | rowspan="2" |[[പിണറായി വിജയൻ]] | rowspan="2" |[[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]] |25 മേയ് 2016 |19 മേയ് 2021 | rowspan="2" |{{age in years and days|2016|5|25|2026|5|18}} |പതിനാല് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2016)|(2016ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[ഒന്നാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ]] | rowspan="2" |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" |20 മേയ് 2021 |18 മേയ് 2026 |പതിനഞ്ച് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|(2021ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ]] |- !13 |[[പ്രമാണം:VD_Satheesan.jpg|140x140ബിന്ദു]] |[[വി.ഡി. സതീശൻ]] |[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]] |18 മേയ് 2026 |''നിലവിൽ'' |{{Ayd|18 May 2026}} |പതിനാറ് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|(2026ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |} ==സ്ഥിതിവിവരം== {{Pie chart| | caption = പാർട്ടികൾ മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലുള്ള സമയം (ഡിസംബർ 2025 വരെ) | label1 = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | color1 = {{party color|Communist Party of India (Marxist)}} | value1 = 42.65 | label2 = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | color2 = {{party color|Indian National Congress}} | value2 = 37.03 | label3 = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | color3 = {{party color|Communist Party of India}} | value3 = 16.11 | label4 = [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | color4 = {{party color|Praja Socialist Party}} | value4 = 3.97 | label5 = [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്]] | color5 = green | value5 = 0.22 }} ;മുഖ്യമന്ത്രിമാർ കാലാവധിയനുസരിച്ച് {|class="wikitable sortable" text-align:center" |- ! data-sort-type=number rowspan = "2" | {{Tooltip|ക്രമം.}} ! rowspan = "2" | പേര് ! rowspan = "2" colspan="2" | പാർട്ടി ! colspan = "2" | കാലാവധി ! rowspan="2" |തവണ |- ! തുടർച്ചയായി കൂടുതൽ കാലം ! മൊത്തം കാലാവധി |- ! data-sort-value="1" | 1 | [[ഇ.കെ. നായനാർ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | 4 വർഷം, 361 ദിവസം | 10 വർഷം, 353 ദിവസം |3 |- ! data-sort-value="2" | 2 | [[പിണറായി വിജയൻ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | {{age in years and days|2016|5|25|2026|5|18}} | {{age in years and days|2016|5|25|2026|5|18}} |2 |- ! data-sort-value="3" | 3 | [[കെ. കരുണാകരൻ]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | 4 വർഷം, 305 ദിവസം | 8 വർഷം, 315 ദിവസം |4 |- ! data-sort-value="4" | 4 | [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | | 6 വർഷം, 172 ദിവസം | 7 വർഷം, 80 ദിവസം |2 |- ! data-sort-value="5" | 5 | [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | 5 വർഷം, 6 ദിവസം | 6 വർഷം, 256 ദിവസം |2 |- ! data-sort-value="6" | 6 | [[എ.കെ. ആന്റണി]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | 3 വർഷം, 105 ദിവസം | 5 വർഷം, 347 ദിവസം |3 |- ! data-sort-value="7" | 7 | [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | 5 വർഷം, 0 ദിവസം | 5 വർഷം, 0 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="8" | 8 | [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]]/[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | 2 വർഷം 240 ദിവസം | 4 വർഷം 357 ദിവസം |2 |- ! data-sort-value="9" | 9 | [[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] | [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|പി.എസ്.പി.]] |style="background-color: {{party color|Praja Socialist Party}}" | | 2 വർഷം 216 ദിവസം | 2 വർഷം 216 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="10" | 10 | [[ആർ. ശങ്കർ]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | 1 year 350 ദിവസം | 1 year 350 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="11" | 11 | [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | | 347 ദിവസം | 347 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="12" | 12 | [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|മുസ്ലീം ലീഗ്]] |style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | 53 ദിവസം | 53 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="13" | 13 | [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] |style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''{{age in years and days|2026|5|18}}''' | '''{{age in years and days|2026|5|18}}''' |'''1''' |} ;പാർട്ടി അനുസരിച്ചുള്ള പട്ടിക {|class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center" |+രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ മുഖ്യമന്ത്രിപദത്തിൽ കാലാവധി അനുസരിച്ച് ({{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}) !ക്രമം. !രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി !മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ എണ്ണം !മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെ ആകെ ദിവസങ്ങൾ |- !1 |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |4 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1967|03|06|1969|11|01}}+{{age in days|1980|01|25|1981|10|20}}+{{age in days|1987|03|26|1991|06|24}}+{{age in days|1996|05|20|2001|05|17}}+{{age in days|2006|05|18|2011|05|18}}+{{age in days|2016|05|25|2026|05|04}}}}}}|R}} ദിവസം |- !2 |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |5 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1962|02|22|1964|09|10}}+{{age in days|1977|03|25|1978|10|29}}+{{age in days|1981|12|28|1982|03|17}}+{{age in days|1982|05|24|1987|03|26}}+{{age in days|1991|06|24|1996|05|20}}+{{age in days|2001|05|17|2006|05|18}}+{{age in days|2011|05|18|2016|05|25}}+{{age in days|2026|05|18}}}}|R}}}} ദിവസം |- !3 |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |3 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1957|04|05|1959|07|31}}+{{age in days|1969|11|01|1970|08|03}}+{{age in days|1970|10|04|1977|03|25}}+{{age in days|1978|10|29|1979|10|12}}}}}}|R}} ദിവസം |- !4 |[[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |1 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1960|02|22|1962|09|26}}}}}}|R}} ദിവസം |- !5 |[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്]] |1 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1979|10|12|1979|12|4}}}}}}|R}} ദിവസം |} ==Timeline== {{#tag:timeline| ImageSize = width:1000 height:auto barincrement:15 PlotArea = top:10 bottom:50 right:200 left:20 AlignBars = late Colors = id:cpi value:rgb(1,0,0) legend: CPI id:psp value:rgb(0.945,0.322,0.439) legend: PSP id:inc value:rgb(0,0.748,1) legend: INC id:cpm value:rgb(1,0.114,0.082) legend: CPI(M) id:ium value:rgb(0.133,0.545,0.133) legend: IUML id:gray1 value:gray(0.8) id:gray2 value:gray(0.9) Define $today = {{#time:d/m/Y}} DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/01/1956 till:$today TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMinor = gridcolor:gray2 unit:year increment:1 start:1956 ScaleMajor = gridcolor:gray1 unit:year increment:5 start:1956 Legend = columns:4 left:150 top:24 columnwidth:150 TextData = pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M text: Political Party BarData = bar:Namboodiripad bar:Pillai bar:Sankar bar:Menon bar:Karunakaran bar:Antony bar:Nair bar:Koya bar:Nayanar bar:Chandy bar:Achuthanandan bar:Vijayan bar:Satheesan PlotData = width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till bar:Namboodiripad from: 05/04/1957 till: 31/07/1959 color:cpi from: 06/03/1967 till: 01/11/1969 color:cpm text:"[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]" fontsize:10 bar:Pillai from: 22/02/1960 till: 26/09/1962 color:psp text:"[[Pattom Thanu Pillai]]" fontsize:10 bar:Sankar from: 26/09/1962 till: 10/09/1964 color:inc text:"[[Raman Sankar]]" fontsize:10 bar:Menon from: 01/11/1969 till: 03/08/1970 color:cpi from: 04/10/1970 till: 25/03/1977 color:cpi text:"[[C. Achutha Menon]]" fontsize:10 bar:Karunakaran from: 25/03/1977 till: 26/04/1977 color:inc from: 28/12/1981 till: 17/03/1982 color:inc from: 24/05/1982 till: 25/03/1987 color:inc from: 24/06/1991 till: 22/03/1995 color:inc text:"[[K. Karunakaran]]" fontsize:10 bar:Antony from: 27/04/1977 till: 29/10/1978 color:inc from: 22/03/1995 till: 20/05/1996 color:inc from: 17/05/2001 till: 31/08/2004 color:inc text:"[[A. K. Antony]]" fontsize:10 bar:Nair from: 29/10/1978 till: 11/10/1979 color:cpi text:"[[P. K. Vasudevan Nair]]" fontsize:10 bar:Koya from: 12/10/1979 till: 04/12/1979 color:ium text:"[[C. K. Mohammed Koya]]" fontsize:10 bar:Nayanar from: 25/01/1980 till: 20/10/1981 color:cpm from: 26/03/1987 till: 24/06/1991 color:cpm from: 20/05/1996 till: 17/05/2001 color:cpm text:"[[E. K. Nayanar]]" fontsize:10 bar:Chandy from: 31/08/2004 till: 18/05/2006 color:inc from: 18/05/2011 till: 25/05/2016 color:inc text:"[[Oommen Chandy]]" fontsize:10 bar:Achuthanandan from: 18/05/2006 till: 18/05/2011 color:cpm text:"[[V. S. Achuthanandan]]" fontsize:10 bar:Vijayan from: 25/05/2016 till: 18/05/2026 color:cpm text:"[[Pinarayi Vijayan]]" fontsize:10 bar:Satheesan from: 18/05/2026 till: $today color:inc text:"[[V. D. Satheesan]]" fontsize:10 }} {{#tag:timeline| Define $width = 1000 Define $warning = 845 # $width – 155 Define $height = 450 # 13x20 + 160 Define $start = 1880 Define $end = 2030 Define $now = {{CURRENTYEAR}} ImageSize = width:$width height:$height PlotArea = right:10 left:19 bottom:80 top:60 Period = from:$start till:$end TimeAxis = orientation:horizontal Legend = columns:3 left:40 top:24 columnwidth:210 Colors = id:bg value:white id:lightline value:rgb(0.9, 0.9, 0.9) id:lighttext value:rgb(0.5, 0.5, 0.5) id:BEFORECMOKL value:rgb(0.8, 0.8, 0.8) Legend: Life_before_Chief_Minister-ship id:CMOKL value:rgb(0.31, 0.39, 0.81) Legend: In_Chief_Minister's_Office id:AFTERCMOKL value:rgb(0.81, 0.73, 0.31) Legend: Life_after_Chief_Minister-ship id:NAME value:rgb(0.15, 0.13, 0.05) id:TODAY value:green BackgroundColors = canvas:bg ScaleMinor = gridcolor:lightline unit:year increment:1 start:$start ScaleMajor = gridcolor:lighttext unit:year increment:10 start:1880 Define $dy = -5 # shift text to button side of bar LineData = at:$now color:TODAY width:0.1 PlotData = bar:1 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1909.5833 till:1957.1666 shift:(-60,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] color:CMOKL from:1957.1666 till:1959.3333 color:AFTERCMOKL from:1959.3333 till:1967.2916 color:CMOKL from:1967.1666 till:1969.3333 color:AFTERCMOKL from:1969.3333 till:1998.2916 bar:2 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1885.94 till:1960.3333 shift:(-60,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[Pattom A. Thanu Pillai]] color:CMOKL from:1960.3333 till:1962.3333 color:AFTERCMOKL from:1962.3333 till:1970.98 bar:3 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1909.5833 till:1962.3333 shift:(-40,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[R. Sankar]] color:CMOKL from:1962.3333 till:1964.8333 color:AFTERCMOKL from:1964.8333 till:1972.8333 bar:4 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1913.8333 till:1970.8333 shift:(-55,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[C. Achutha Menon]] color:CMOKL from:1970.8333 till:1977.25 color:AFTERCMOKL from:1977.25 till:1991.1667 bar:5 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1918.75 till:1977.25 shift:(-50,$dy) textcolor:NAME text:[[K. Karunakaran]] color:CMOKL from:1977.25 till:1977.35 color:AFTERCMOKL from:1977.35 till:1981.12 color:CMOKL from:1981.12 till:1982.3 color:AFTERCMOKL from:1982.3 till:1982.6 color:CMOKL from:1982.6 till:1987.3 color:AFTERCMOKL from:1987.3 till:1991.6 color:CMOKL from:1991.6 till:1995.3 color:AFTERCMOKL from:1995.3 till:2010.5 bar:6 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1940.5833 till:1977.35 shift:(-60,$dy) textcolor:NAME text:[[A. K. Antony]] color:CMOKL from:1977.35 till:1978.8 color:AFTERCMOKL from:1978.8 till:1995.3 color:CMOKL from:1995.3 till:1996.5 color:AFTERCMOKL from:1996.5 till:2001.5 color:CMOKL from:2001.5 till:2004.7 color:AFTERCMOKL from:2004.7 till:$now bar:7 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1926.5 till:1978.8 shift:(-50,$dy) textcolor:NAME text:[[P. K. Vasudevan Nair]] color:CMOKL from:1978.8 till:1979.8 color:AFTERCMOKL from:1979.8 till:2005.1667 bar:8 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1927.5356 till:1979.7795 shift:(-65,$dy) textcolor:NAME text:[[C. H. Mohammed Koya]] color:CMOKL from:1979.7795 till:1979.9164 color:AFTERCMOKL from:1979.9164 till:1983.7411 bar:9 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1919.12 till:1980.08333 shift:(-85,$dy) textcolor:NAME text:[[E. K. Nayanar]] color:CMOKL from:1980.08333 till:1981.1667 color:AFTERCMOKL from:1981.1667 till:1987.3 color:CMOKL from:1987.3 till:1991.6 color:AFTERCMOKL from:1991.5 till:1996.5 color:CMOKL from:1996.5 till:2001.5 color:AFTERCMOKL from:2001.5 till:2004.5 bar:10 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1943.1667 till:2004.7 shift:(-45,$dy) textcolor:NAME text:[[Oommen Chandy]] color:CMOKL from:2004.7 till:2006.5 color:AFTERCMOKL from:2006.5 till:2011.5 color:CMOKL from:2011.5 till:2016.5 color:AFTERCMOKL from:2016.5 till:2023.01 bar:11 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1923.08333 till:2006.5 shift:(-2,$dy) textcolor:NAME text:[[V. S. Achuthanandan]] color:CMOKL from:2006.5 till:2011.5 color:AFTERCMOKL from:2011.25 till:2025.00 bar:12 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1945.25 till:2016.5 shift:(-10,$dy) textcolor:NAME text:[[Pinarayi Vijayan]] color:CMOKL from:2016.5 till:2026.5 color:AFTERCMOKL from:2026.5 till:$now bar:13 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1964.5 till:$now shift:(-10,$dy) textcolor:NAME text:[[V. D. Satheesan]] color:CMOKL from:2026.5 till:$now TextData = fontsize:M textcolor:red pos:($warning,30) text:Updated 2026 TextData = pos:(320,$height) fontsize:L textcolor:black text:"Lifespan of each Chief Minister of Kerala" }} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.keralacm.gov.in/ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)] * [http://www.keralacm.gov.in/cms_kerala.htm കേരളത്തിലെ മുൻകാല മുഖ്യമന്ത്രിമാർ (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080926022059/http://www.keralacm.gov.in/cms_kerala.htm |date=2008-09-26 }} * [http://www.kerala.gov.in/ കേരള സർക്കാർ (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060118031516/http://www.kerala.gov.in/ |date=2006-01-18 }} == കുറിപ്പുകൾ== {{Notelist}} == അവലംബം == {{Reflist}} == ഇതും കാണുക == * [[ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതിമാരുടെ പട്ടിക]] * [[ഇന്ത്യയുടെ ഉപരാഷ്ട്രപതിമാരുടെ പട്ടിക]] * [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]] * [[ഇന്ത്യയിലെ ലോക്‌സഭാ സ്പീക്കർമാരുടെ പട്ടിക]] * [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക]] {{Current Indian chief ministers}} {{commons category|Chief Ministers of Kerala}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടികകൾ]] 184nc2oofxc44ynhvlr5brz1h952v63 0 46945 4626914 4593559 2026-05-29T18:02:40Z ചെങ്കുട്ടുവൻ 115303 സാമൂഹികപദവി 4626914 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ancient Egypt}} [[പ്രമാണം:Ancient_Egypt_map-en.svg|thumb|200px|Map of ancient Egypt]] [[ആഫ്രിക്ക|ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിന്റെ]] വടക്കുഭാഗത്ത്, [[നൈൽ നദി|നൈൽനദിയുടെ]] കരയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന [[നദീതടസംസ്കാരം|സംസ്കാരമാണ്‌]] '''ഈജിപ്ഷ്യൻ സംസ്കാരം'''. നൈൽനദിയുടെ എക്കൽ നിക്ഷേപഫലമായി രൂപപ്പെട്ട കറുത്ത ഫലഭൂയിഷ്ടമായ മണ്ണ്‌, കൃഷിയെ ആശ്രയിച്ച് ജീവിച്ചിരുന്ന [[നവീനശിലായുഗം|നവീനശിലായുഗമനുഷ്യരെ]] [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്റ്റിലേക്ക്]] ആകർഷിക്കുകയും, കാർഷികാഭിവൃദ്ധിയും ജലലഭ്യതയും അവരെ സമ്പന്നമായ ജനസമൂഹമാക്കി ഉയർത്തുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ്‌ അനുമാനം. വടക്ക് [[മെഡിറ്ററേനിയൻ കടൽ|മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലും]] കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും മരുഭൂമികളും തെക്ക് കൂറ്റൻ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും അതിനപ്പുറം മഹാവനങ്ങളും വിദേശാക്രമണങ്ങളിൽ നിന്ന് ഈജിപ്റ്റിന്‌ സം‌രക്ഷണം നൽകി. അത് അവിടെ തനതായ സംസ്കാരം ഉടലെടുക്കാൻ സഹായകമായി. 3100 ബി.സി.ഇ യോടു കൂടി [[മെനെസ്|മെനെസിന്റെ]] ([[നാർമർ]] ആണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു) കീഴിൽ അപ്പർ ഈജിപ്റ്റിന്റേയും ലോവർ ഈജിപ്റ്റിന്റേയും രാഷ്ട്രീയേകീകരണത്തോടുകൂടിയാണ് ഈജിപ്ഷ്യൻ സംസ്കാരം രൂപം കൊണ്ടത്.{{sfnp|Dodson|Hilton|2004|p=46}} പ്രാചീന ഈജിപ്റ്റിന്റെ ചരിത്രം പ്രധാനമായും ഓൾഡ് കിങ്ങ്ഡം, മിഡിൽ കിങ്ങ്ഡം, ന്യൂ കിങ്ങ്ഡം എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കപ്പെടുന്ന സ്ഥിരതയാർന്ന ഭരണം അനുഭവപ്പെട്ട രാജവംശങ്ങളായും അവയ്ക്കിടയിലെ അസ്ഥിരമായ കാലഘട്ടങ്ങളായ ആദ്യ ഇടക്കാല കാലഘട്ടവും (ഫസ്റ്റ് ഇന്റർമീഡിയറ്റ് പിരീഡ്) രണ്ടാമത്തെ ഇടക്കാല കാലഘട്ടവും (സെക്കന്റ് ഇന്റർമീഡിയറ്റ് പിരീഡ്) ആയി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഓൾഡ് കിങ്ങ്ഡം തുടക്ക [[വെങ്കലയുഗം|വെങ്കലയുഗത്തിലും]] മിഡിൽ കിങ്ങ്ഡം മദ്ധ്യവെങ്കലയുഗത്തിലും ന്യൂ കിങ്ങ്ഡം അന്ത്യവെങ്കലയുഗത്തിലുമാണ് നിലനിന്നിരുന്നത്. ന്യൂ കിങ്ങ്ഡത്തിന്റെ സമയത്ത് [[നൂബിയ|നൂബിയയുടെ]] ഭൂരിഭാഗവും മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യയുടെ ചില പ്രദേശങ്ങളും അധീനത്തിലാക്കി ഈജിപ്റ്റ് അതിന്റെ അധികാരത്തിന്റെ പാരമ്യത്തിലെത്തി. ഈജിപ്ത് അതിന്റെ ചരിത്രത്തിനിടയിൽ [[ഹിക്സോസ്]], ലിബിയക്കാർ, നൂബിയന്മാർ, [[അസീറിയ|അസീറിയക്കാർ]], [[ഹഖാമനി സാമ്രാജ്യം|അഖാമിനീഡ് പേർഷ്യക്കാർ]], [[അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി|അലക്സാണ്ടറിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ മാസിഡോണിയക്കാർ എന്നിവരുടെ അധിനിവേശനത്തിനടിമപ്പെട്ടിരുന്നു. അലക്സാണ്ടറിന്റെ മരണശേഷം രൂപപ്പെട്ട ഗ്രീക്ക് പാരമ്പര്യമുള്ള ടോളമി രാജവംശം 30 ബി.സി.ഇ വരെ ഈജിപ്റ്റ് ഭരിച്ചു. 30 ബി.സി.ഇ യിൽ [[ക്ലിയോപാട്ര|ക്ലിയോപാട്രയുടെ]] ഭരണത്തിനു കീഴിൽ ഈജിപ്റ്റ് [[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമാ സാമ്രാജ്യത്തോട്]] യുദ്ധത്തിൽ പരാജയപ്പെടുകയും റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഒരു പ്രവിശ്യയായി മാറുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടു.{{sfnp|James|2005|p=84}} നൈൽനദിയുടെ കൃഷിക്കനുയോജ്യമായ അനുകൂലനങ്ങളാണ് പ്രാചീന ഈജിപ്ഷ്യൻ സംസ്ക്കാരത്തിന്റെ വിജയത്തിനൊരു കാരണമായി പറയപ്പെടുന്നത്. ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ നൈൽതാഴ്വരയിലെ വർഷാവർഷങ്ങളിലുള്ള വെള്ളപ്പൊക്കവും നിയന്ത്രിതജലസേചനവും മിച്ചോൽപ്പാദനത്തിലേക്കു നയിക്കുകയും ഇത് ഉയർന്ന ജനസാന്ദ്രതക്കും സാമൂഹ്യവും സാംസ്കാരികവുമായ ഉന്നതിക്കും കാരണമായി മാറി. മിച്ചോൽപ്പാദനം നൈൽനദീതടത്തിലേയും ചുറ്റുമുള്ള മരുഭൂമിയിലേയും ധാതുക്കളുടെ ചൂഷണത്തിനും, സ്വതന്ത്രമായ ഒരു ലിപിയുടെ ആവിഷ്ക്കാരത്തിനും, കൃഷിയുടെ പദ്ധതികളുടെ നടത്തിപ്പിനും, ചുറ്റുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളുമായുള്ള വാണിജ്യത്തിനും, ഈജിപ്റ്റിന്റെ അധികാരം ഉയർപ്പിടിക്കാനായുള്ള സൈന്യത്തിന്റെ വളർച്ചക്കും വഴിയൊരുക്കി. ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകാൻ ഫറവോയുടെ അധികാരത്തിന്നു കീഴിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടേയും പുരോഹിതന്മാരുടേയും പകർപ്പെഴുത്തുകാരുടേയും കൂടിയുള്ള ഒരു ഭരണസംവിധാനം നിലനിന്നിരുന്നു. ഈ ഭരണസംവിധാനം വിപുലമായ ആചാരക്രമങ്ങളോടുകൂടിയ മതത്തിനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഈജിപ്ഷ്യൻ ജനതയുടെ ഐക്യവും സഹകരണവും ഉറപ്പിച്ചു.{{sfnmp|1a1=James|1y=2005|1p=8|2a1=Manuelian|2y=1998|2pp=6–7}} പുരാതന ഈജിപ്തുകാരുടെ സംഭാവനകളിൽ ഖനനത്തിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, [[സർവ്വേ|സർവ്വേരീതികൾ]], പിരമിഡുകളും ക്ഷേത്രങ്ങളും സ്തംഭങ്ങളും നിർമ്മിക്കാൻ സഹായിച്ച സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. കൂടാതെ ഗണിതശാസ്ത്രരീതികൾ, ഫലപ്രദവുമായ വൈദ്യശാസ്ത്രരീതികൾ, ജലസേചനസമ്പ്രദായങ്ങൾ, കാർഷികോൽ‌പാദനത്തിനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, അറിയപ്പെടുന്ന ആദ്യത്തെ പലക അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള വഞ്ചികൾ,{{sfnp|Ward|2001}} ഈജിപ്ഷ്യൻ ഫെയ്‌ൻസ് (പ്രത്യേകതരം സെറാമിക് നിർമ്മാണം) ഗ്ലാസുണ്ടാക്കാനുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യ, സാഹിത്യത്തിന്റെ വ്യത്യസ്തരൂപങ്ങൾ, മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ അറിയപ്പെടുന്ന ആദ്യത്തെ സമാധാന ഉടമ്പടി (ഹിറ്റൈറ്റുകളുമായുള്ളത്) ഇവയും പുരാതന ഈജിപ്റ്റിന്റെ സംഭാവനകളിൽപ്പെടുന്നു. {{sfnp|Clayton|1994|p=153}} പുരാതന ഈജിപ്റ്റ് ലോകചരിത്രത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തി. അവരുടെ കലയും വാസ്തുവിദ്യയും പല സംസ്കാരങ്ങളും പകർത്തുകയും അവരുടെ പുരാവസ്തുക്കൾ ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ കോണുകളിലേക്കും കടത്തപ്പെടുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടു. പുരാതന ഈജിപ്റ്റിന്റെ സ്മാരകങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ സഹസ്രാബ്ദങ്ങളായി സഞ്ചാരികളുടെയും എഴുത്തുകാരുടെയും ഭാവനകൾക്ക് പ്രചോദനമായി മാറി. ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ യൂറോപ്യന്മാരും ഈജിപ്തുകാരും നടത്തിയ പുരാതനവസ്തുഖനനങ്ങൾ ഈജിപ്ഷ്യൻ നാഗരികതയെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയാന്വേഷണത്തിനും അതിന്റെ സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യത്തെ വിലമതിക്കുന്നതിനും കാരണമായി.{{sfnp|James|2005|p=84}} == ജനങ്ങൾ == വടക്കു പടിഞ്ഞാറു നിന്ന് ലിബിയന്മാരും, വടക്കു കിഴക്കു നിന്ന് [[സെമിറ്റിക്|സെമറ്റിക് വർഗ്ഗക്കാരും]] തെക്കു നിന്ന് നീഗ്രോകളും നദീതടങ്ങളിലേയ്ക്ക് പ്രവേശിച്ച് പരസ്പരം കൂടിക്കലർന്നാണ്‌ ഈജിപ്റ്റുകാരുടെ ഉത്ഭവമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ==ചരിത്രം== ''നൈൽ നദിയുടെ പുത്രി''യായാണ്‌ ഈജിപ്റ്റ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഗ്രീക്ക് സഞ്ചാരികൾ ഈജിപ്തിനെ ''നൈലിൻറെ വരദാനം'' എന്നു വിളിച്ചു. നൈൽ നദിയിലുണ്ടാകുന്ന ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ വെള്ളപ്പൊക്കം മനുഷ്യർക്ക് സ്ഥിരതയുള്ള കാർഷിക സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയും സങ്കീർണ്ണവും കേന്ദ്രീകൃതവുമായ ഒരു സമൂഹവ്യവസ്ഥ വികസിപ്പിക്കാനുള്ള അവസരവും ഒരുക്കി. {{sfnp|Shaw|2003|pp=17, 67–69}} {{sfnp|Shaw|2003|p=17}}ഈ സങ്കീർണ്ണമായ സമൂഹവ്യവസ്ഥ മനുഷ്യ നാഗരികതയുടെ ചരിത്രത്തിലെ പ്രധാനസവിശേഷതകളിലൊന്നായിരുന്നു. ഏകദേശം 120000 വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് [[പ്ലീസ്റ്റോസീൻ കാലഘട്ടം|മധ്യപ്ലീസ്റ്റോസീൻ കാലഘട്ടത്തിന്റെ]] അവസാനത്തോടുകൂടി നൈൽ നദീതടത്തിൽ നാടോടികളായ [[ഹോമോ സാപ്പിയൻസ്|ആധുനിക മനുഷ്യർ]] [[ഹണ്ടർ ഗാതറർ|വേട്ടയാ ടിയും ഭക്ഷണം ശേഖരിച്ചും]] ജീവിച്ചിരുന്നു. [[പ്രാചീന ശിലായുഗം|പ്രാചീന ശിലായുഗത്തിന്റെ]] അവസാനത്തോടുകൂടി വടക്കൻ ആഫ്രിക്കയിലെ വരണ്ട കാലാവസ്ഥ കൂടുതൽ വരണ്ടതും ചൂടേറിയതുമായി മാറുകയും ഇതു ജനവിഭാഗങ്ങളെ നൈൽ നദീതീരത്തോടടുത്തു ജീവിക്കാൻ നിർബന്ധിതരാക്കുകയും ചെയ്തു. പുരാതന ഈജിപ്റ്റ് ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി ഉപരി ഈജിപ്റ്റ് (Upper Egypt), നിമ്‌ന ഈജിപ്റ്റ് (Lower Egypt) എന്നു വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. നൈൽ നദിയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഈജിപ്റ്റിന്റെ തെക്കൻ പ്രദേശങ്ങൾ ഉപരി ഈജിപ്റ്റും നദീതടപ്രദേശങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വടക്കു ഭാഗം നിമ്‌ന ഈജിപ്റ്റുമായിരുന്നു. ===രാജവംശാതീതകാലഘട്ടം=== [[File:Vase with gazelles-E 28023- Egypte louvre 316.jpg|thumb|നഖാഡ II കാലഘട്ടത്തിൽനിന്നുള്ള ഒരു ഭരണി]] ബി.സി.5500-നും 3000നും ഇടയിലുള്ള കാലഘട്ടം രാജവംശാതീതകാലമാണ്‌. ഈ കാലഘട്ടത്തിലും ആദ്യകാലരാജവംശങ്ങളുടെ കാലഘട്ടത്തിലും ഈജിപ്ഷ്യൻ കാലാവസ്ഥ ഇന്നത്തേതു പോലെ വരണ്ടതായിരുന്നില്ല. ഈജിപ്റ്റിലെ ധാരാളം പ്രദേശങ്ങൾ പുൽമേടുകളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു. ഈ പുൽമേടുകളിൽ വ്യത്യസ്ത [[അംഗുലേറ്റ|അംഗുലേറ്റകൾ]] മേഞ്ഞിരുന്നു. സസ്യജന്തുജാലങ്ങൾ ധാരാളമായി എല്ലാ ചുറ്റുപാടുകളിലും കാണപ്പെട്ടിരുന്നു. നൈൽനദീതടം വിവിധ പക്ഷികളുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയായിരുന്നു. അന്നത്തെ ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ ഇടയിൽ വേട്ടയാടൽ സാധാരണമായിരുന്നു. മനുഷ്യർ പല മൃഗങ്ങളേയും [[ഇണക്കി വളർത്തൽ|ഇണക്കിയെടുത്തത്]] ഈ കാലഘട്ടത്തിലാണ്. {{sfnp|Ikram|1992|p=5}} 5500 ബി.സി.ഇ യോടു കൂടി നൈൽ നദീതടത്തിൽ വസിച്ചിരുന്ന ചെറിയ ഗോത്രങ്ങൾ കൃഷിയിലും മൃഗസംരക്ഷണത്തിലും വൈദഗ്ദ്യം നേടുകയും വ്യത്യസ്തസംസ്കാരങ്ങളായി പരിണമിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ വ്യത്യസ്തസംസ്കാരങ്ങളെ അവരുടെ മൺപാത്രങ്ങളാലും വ്യക്തികൾ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ചീപ്പുകൾ, വളകൾ, മുത്തുകൾ എന്നിവ വഴി തിരിച്ചറിയാം. ഈ ആദ്യകാലസംസ്കാരങ്ങളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത് ''ബദേരിയൻ'' സംസ്കാരമായിരുന്നു. ഈജിപ്റ്റിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ മരുഭൂമിയിൽ ഉൽഭവിച്ചെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന ഈ സംസ്കാരം ചെമ്പിന്റെ ഉപയോഗത്തിനും കല്ലുകൊണ്ടുള്ള ഉപകരണങ്ങൾക്കും ഉയർന്ന ഗുണമേന്മയുള്ള സെറാമിക്കുകൾക്കും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നതായിരുന്നു. {{sfnp|Hayes|1964|p=220}} '''നഖാഡ I''', '''നഖാഡ II''', '''നഖാഡ III''' സംസ്കാരങ്ങൾ ബദേരിയൻ സംസ്കാരത്തെ പിന്തുടർന്നു. മധ്യപൂർവേഷ്യയായും പ്രത്യേകിച്ചു [[കാനാൻ]], [[ബിബ്ലസ്|ബിബ്ലസ് തീരപ്രദേശമായും]] നഖാഡ II കാലഘട്ടത്തിൽ ഈജിപ്തിലെ ജനങ്ങൾ സമ്പർക്കം പുലർത്തിയിരുന്നു. {{sfnp|Patai|1998}}ഒരായിരം വർഷത്തെ ഇടവേളക്കുള്ളിൽ നഖാഡ സംസ്കാരം കൃഷിക്കാരുടെ ചെറിയ സമൂഹത്തിൽനിന്ന് നൈൽനദീതടത്തിലെ ജനതയെയും പ്രകൃതിവിഭവങ്ങളെയും നിയന്ത്രിച്ച തലവന്മാരുള്ള ശക്തമായ ഒരു നാഗരികതയായി മാറി. <ref>{{cite web|url=http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/naqadan/chronology.html#naqadaI|title=Chronology of the Naqada Period|date=2001|website=Digital Egypt for Universities |publisher=University College London|archive-url= https://web.archive.org/web/20080328182409/http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/naqadan/chronology.html |archive-date=28 March 2008 |url-status=live}}</ref>'''നഖാഡ III''' സംസ്കാരത്തിലെ തലവന്മാർ നെഖെനിലും (ഹൈറകോൺപോളിസ്) [[അബിഡോസ്|അബിഡോസിലും]] ശക്തികേന്ദ്രങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ച് നൈൽ നദിയുടെ വടക്കോട്ട് അവരുടെ ആധിപത്യം ഉറപ്പിച്ചു. {{sfnp|Shaw|2003|p=61}}തെക്ക് നൂബിയയുമായും പടിഞ്ഞാറൻ മരുഭൂമിയിലുള്ള മരുപ്പച്ചകളിലുള്ള ജനങ്ങളുമായും കിഴക്ക് മെഡിറ്ററേനിയുമായും മധ്യപൂർവ്വേഷ്യയുമായും അവർ വാണിജ്യബന്ധത്തിലേർപ്പെട്ടു.{{sfnmp|1a1=Shaw|1y=2003|1p=61|2a1=Hartwig|2y=2014|2pp=424–425}} നഖാഡ സംസ്കാരം വൈവിധ്യമാർന്ന ഭൗതിക വസ്തുക്കളും ചീപ്പ്, പ്രതിമകൾ, ചായം പൂശിയ മൺപാത്രങ്ങൾ, ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള അലങ്കാരശിലാ പാത്രങ്ങൾ, പാലേറ്റുകൾ, സ്വർണം, ലാപിസ്, ആനക്കൊമ്പ് എന്നിവകൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവ നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. ഇത് ആ സമൂഹത്തിലെ വരേണ്യവർഗത്തിന്റെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ശക്തിയുടെയും സമ്പത്തിന്റെയും പ്രതിഫലനമായി കണക്കാക്കുന്നു. റോമൻ കാലഘട്ടം വരെ കപ്പുകൾ, മന്ത്രത്തകിടുകൾ, പ്രതിമകൾ എന്നിവ അലങ്കരിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഫെയ്‌ൻസ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സെറാമിക് പാളിയും അവർ വികസിപ്പിച്ചു. <ref>{{cite web|url=http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/faience/periods.html|title=Faience in different Periods|date=2000|website=Digital Egypt for Universities |publisher=University College London| archive-url= https://web.archive.org/web/20080330041500/http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/faience/periods.html| archive-date= 30 March 2008 |url-status=live}}</ref>നഖാഡ സംസ്കാരത്തിന്റെ അവസാനത്തെ ഘട്ടമായപ്പോഴേക്കും അവർ രേഖാമൂലമുള്ള ചിഹ്നങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി, ഈ ചിഹ്നങ്ങളാണ് ഒടുവിൽ പുരാതന ഈജിപ്ഷ്യൻ ഭാഷ എഴുതുന്നതിനായി ഉപയോഗിച്ച [[ഈജിപ്ഷ്യൻ ഹൈറോഗ്ലിഫ്|ഹൈറോഗ്ലിഫുകളായി]] വികസിച്ചത്.{{sfnp|Allen|2000|p=1}} ===ആദ്യകാലരാജവംശകാലഘട്ടം=== [[File:Narmer Palette.jpg|thumb|ഈജിപ്തിന്റെ ഏകീകരണം ചിത്രീകരിക്കുന്ന നാർമർ പലേറ്റ്]] ഈജിപ്തിലെ ആദ്യകാലരാജവംശകാലഘട്ടം [[മെസപ്പൊട്ടേമിയ|മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയിലെ]] ആദ്യകാല [[സുമേറിയൻ സംസ്കാരം|സുമേറിയൻ]]-[[അക്കേദിയൻ]] നാഗരികതയുടെയും പുരാതന [[ഈലം|ഈലത്തിന്റെയും]] സമകാലീനമായിരുന്നു. ബി.സി.ഇ മൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ഈജിപ്ഷ്യൻ പുരോഹിതൻ മനിതോ മെനസിന്റെ കാലം മുതൽ തന്റെ കാലം വരെയുള്ള രാജാക്കന്മാരെ 30 രാജവംശങ്ങളായി തിരിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ സമ്പ്രദായം ഇന്നും ഉപയോഗിക്കുന്നു. മനിതോയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ അപ്പർ ഈജിപ്ത്, ലോവർ ഈജിപ്ത് എന്നീ രണ്ട് രാജ്യങ്ങളെ ഒന്നിപ്പിച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന "മെനി" (അല്ലെങ്കിൽ ഗ്രീക്കിൽ മെനെസ്) എന്ന രാജാവോടുകൂടിയാണ് ഈജിപ്തിന്റെ ഔദ്യോഗികചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്. {{sfnp|Clayton|1994|p=6}} ഏകീകൃത രാജ്യത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റം പുരാതന ഈജിപ്ഷ്യൻ എഴുത്തുകാർ അവതരിപ്പിച്ചതിനേക്കാൾ ക്രമേണ സംഭവിച്ചതായിരുന്നു. മാത്രമല്ല, മെനെസിനെക്കുറിച്ച് സമകാലിക രേഖകളൊന്നുമില്ല. എന്നാലും ചില പണ്ഡിതന്മാർ വിശ്വസിക്കുന്നത്, ഐതിഹാസികമായ ഏകീകരണത്തിന്റെ പ്രതീകമായി, ആചാരപരമായ രാജകീയ ചിഹ്നങ്ങൾ ധരിച്ച് ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന [[നാർമർ|നാർമറായിരിക്കാം]] പുരാണത്തിലുള്ള മെനെസ് എന്നാണ്.{{sfnp|Clayton|1994|pp=12–13}} ബി.സി.ഇ 3000-ത്തോടുകൂടി അധികാരത്തിലെത്തിയ ആദ്യകാല രാജവംശത്തിലെ രാജവംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാർ മെംഫിസിൽ തലസ്ഥാനം സ്ഥാപിച്ച് ലോവർ ഈജിപ്തിനു മേൽ നിയന്ത്രണം ഉറപ്പിച്ചു. ഈ നിയന്ത്രണം മൂലം ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ നൈൽഡെൽറ്റയിലെ തൊഴിലാളികളെയും കാർഷിക മേഖലയും നിയന്ത്രിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു. അതോടൊപ്പം [[ലവാന്റ്|ലവാന്റിലേക്കുള്ള]] ലാഭകരമായ വ്യാപാരമാർഗ്ഗങ്ങൾ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കാനും ഇതു മൂലം സാധിച്ചു. ആദ്യകാല രാജവംശത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ രാജാക്കന്മാരുടെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ശക്തിയും സമ്പത്തും അവരുടെ വിശാലമായ മസ്തബ ശവകുടീരങ്ങളിലും അബിഡോസിലെ മരണശേഷം രാജാവിനെ ഓർക്കാനും ആഘോഷിക്കാനുമുള്ള ആരാധനരീതികളിലും പ്രതിഫലിച്ചു കാണുന്നു.{{sfnp|Shaw|2003|p=70}} പുരാതന ഈജിപ്തിലെ രാജഭരണമെന്ന ശക്തമായ സ്ഥാപനം ഈജിപ്ഷ്യൻ നാഗരികതയുടെ നിലനിൽപ്പിനും വളർച്ചയ്ക്കും ആവശ്യമായ ഭൂമി, തൊഴിൽ, വിഭവങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ഭരണകൂട നിയന്ത്രണം നിയമാനുസൃതമാക്കാൻ വഴിയൊരുക്കി.<ref>{{cite web|url=http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/archaicegypt/info.html|title=Early Dynastic Egypt|date=2001 |website=Digital Egypt for Universities |publisher=University College London| archive-url=https://web.archive.org/web/20080304143847/http://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/archaicegypt/info.html |archive-date= 4 March 2008 |url-status=live}}</ref> ===ഓൾഡ് കിങ്ങ്ഡം=== [[File:Khafre statue.jpg|thumb|ഓൾഡ് കിങ്ങ്ഡത്തിന്റെ ഭാഗമായ നാലാം രാജവംശത്തിലെ ഫറവോയായിരുന്ന കാഫ്റെ]] ഓൾഡ് കിങ്ങ്ഡത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ വർദ്ധിച്ച കാർഷിക ഉൽപാദനക്ഷമതയും അതിന്റെ ഫലമായുണ്ടാകുന്ന ജനസംഖ്യയും വികാസം പ്രാപിച്ച കേന്ദ്രഭരണകൂടവും വാസ്തുവിദ്യ, കല, സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവയിൽ വലിയ പുരോഗതികൾ സാധ്യമാക്കി. {{sfnp|James|2005|p=40}}പുരാതന ഈജിപ്തിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട നേട്ടങ്ങളായ [[ഗിസയിലെ പിരമിഡുകൾ|ഗിസയിലെ പിരമിഡുകളും]] [[ഗിസയിലെ ബൃഹത് സ്ഫിങ്ക്സ്|ഗ്രേറ്റ് സ്ഫിങ്ക്സും]] ഓൾഡ് കിങ്ങ്ഡത്തിന്റെ കാലത്താണ് നിർമ്മിച്ചത്. വിസീറിന്റെ (ഏറ്റവും ഉയർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥൻ) നിർദ്ദേശപ്രകാരം, രാജ്യത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥന്മാർ നികുതികൾ ശേഖരിക്കുകയും വിളവ് മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി ജലസേചന പദ്ധതികൾ ഏകോപിപ്പിക്കുകയും, നിർമ്മാണ പദ്ധതികളിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ കർഷകരെ ജോലിക്കെടുക്കുകയും, നീതിയും സമാധാനവും നിലനിർത്താൻ നീതിന്യായസംവിധാനം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Shaw|2003|p=102}} ഈജിപ്തിൽ കേന്ദ്രീകൃതഭരണസമ്പ്രദായത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വർദ്ധിച്ചതോടെ ഒരു പുതിയ വിഭാഗമായി വിദ്യാസമ്പന്നരായ ഗുമസ്തന്മാരും ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഉയർന്നു വന്നു. അവരുടെ സേവനങ്ങൾക്കുള്ള വേതനമായി രാജാവ് ഭൂസ്വത്തുക്കൾ അനുവദിച്ചു. രാജാവിന്റെ മരണശേഷം രാജാവിനെ ആരാധിക്കാൻവേണ്ടി നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന ആരാധനാലയങ്ങൾക്കും മറ്റു പ്രാദേശികക്ഷേത്രങ്ങൾക്കും വരുമാനം ഉറപ്പുവരുത്താൻ രാജാക്കന്മാർ ഭൂസ്വത്തുക്കൾ ദാനം ചെയ്തു. ഈജിപ്റ്റോളജിസ്റ്റുകളുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ അഞ്ചു നൂറ്റാണ്ടോളം നീണ്ടു നിന്ന ഈ ആചാരങ്ങൾ ഈജിപ്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ഊർജ്ജസ്വലതയെ സാവധാനം ഇല്ലാതാക്കുക്കയും ഒരു വലിയ കേന്ദ്രീകൃത ഭരണകൂടത്തെ പിന്തുണയ്ക്കാൻ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് കഴിയാതിരിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Shaw|2003|pp=116–117}} രാജാക്കന്മാരുടെ അധികാരം കുറഞ്ഞപ്പോൾ, നൊമാർച്ചുകൾ എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരികൾ രാജാവിന്റെ മേധാവിത്വത്തെ വെല്ലുവിളിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഈ അധികാരകിടമത്സരങ്ങളും ബി.സി.ഇ 2200 നും 2150 നും ഇടയിലുണ്ടായ കടുത്ത വരൾച്ചയും <ref>{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/history/ancient/egyptians/apocalypse_egypt_01.shtml |title=The Fall of the Old Kingdom |first=Fekri |last=Hassan|publisher=[[BBC]]|date=17 February 2011}}</ref>രാജ്യത്തെ 140 വർഷത്തോളം നീണ്ടു നിന്ന ''ആദ്യ ഇടക്കാല കാലഘട്ടം'' എന്നറിയപ്പെട്ട പട്ടിണിയുടെയും കലഹത്തിന്റെയും സമയത്തിനു കാരണമായതായി കരുതപ്പെടുന്നു.{{sfnp|Clayton|1994|p=69}} ===ആദ്യ ഇടക്കാല കാലഘട്ടം=== ഓൾഡ് കിങ്ങ്ഡത്തിന്റെ അവസാനഘട്ടത്തിൽ ഈജിപ്തിലെ കേന്ദ്രീകൃതഭരണകൂടം തകർന്നതിനുശേഷം, ഭരണകൂടത്തിന് രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ പിന്തുണയ്ക്കാനോ സ്ഥിരപ്പെടുത്താനോ കഴിഞ്ഞില്ല. പ്രതിസന്ധി ഘട്ടങ്ങളിൽ പ്രാദേശിക ഗവർണർമാർക്ക് രാജാവിനെ ആശ്രയിക്കാനായില്ല. ഇതിനെ തുടർന്നുള്ള ഭക്ഷ്യക്ഷാമവും രാഷ്ട്രീയതർക്കങ്ങളും പട്ടിണി മരണങ്ങളിലേക്കും ആഭ്യന്തര യുദ്ധങ്ങളിലേക്കും വളർന്നു. പ്രശ്നങ്ങൾക്കിടയിലും പ്രാദേശിക നേതാക്കന്മാർ അവർക്ക് പുതുതായി ലഭിച്ച സ്വാതന്ത്ര്യം മുതലാക്കി പ്രവിശ്യകളെ അഭിവൃദ്ധിപ്പെടുത്തി. സ്വന്തം വിഭവങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞതോടെ പ്രവിശ്യകൾ സമ്പന്നമായിത്തീർന്നു. പ്രവിശ്യകളിലെ വ്യത്യസ്ത സാമൂഹികവിഭാഗങ്ങളുടെ ശവസംസ്കാരങ്ങളിലെ മാറ്റങ്ങളിൽനിന്ന് ഇത് പ്രകടമാണ്. {{sfnp|Shaw|2003|p=120}}പ്രവിശ്യകളിലെ കലാകാരന്മാർ ഓൾഡ് കിങ്ങ്ഡത്തിൽ രാജാക്കന്മാർക്ക് മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരുന്ന സാംസ്കാരിക ചിഹ്നങ്ങളെ ഉപയോഗിക്കുകയും അവ തങ്ങൾക്കനുരൂപമാക്കുകയും ചെയ്തു. എഴുത്തുകാർ ആ കാലഘട്ടത്തിലെ മൗലികവും ശുഭാപ്തിവിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതുമായ സാഹിത്യശൈലികൾ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു.{{sfnp|Shaw|2003|p=146}} രാജാവിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രരാവാൻ തുടങ്ങിയ പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരികൾ പ്രാദേശിക നിയന്ത്രണത്തിനും രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തിനും വേണ്ടി പരസ്പരം പോരാടാൻ തുടങ്ങി. ബി.സി.ഇ 2160-ഓടെ, ഹെരാക്ലിയോപോളിസിലെ ഭരണാധികാരികൾ ലോവർ ഈജിപ്ത് നിയന്ത്രിച്ചു, അതേസമയം തീബ്സ് ആസ്ഥാനമായുള്ള ഇന്റഫ് കുടുംബം, അപ്പർ ഈജിപ്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തു. ഇന്റഫുകളുടെ അധികാരശക്തി വളരുകയും വടക്കോട്ട് അവരുടെ നിയന്ത്രണം വ്യാപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ, രണ്ട് രാജവംശങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടൽ അനിവാര്യമായി. ബി.സി.ഇ 2055-ഓടുകൂടി, നെബെപെട്രെ മെന്റുഹോട്ടെപ് രണ്ടാമന്റെ കീഴിലുള്ള വടക്കൻ തീബൻ സൈന്യം ഹെരാക്ലിയോപൊളിറ്റൻ ഭരണാധികാരികളെ പരാജയപ്പെടുത്തി, രണ്ട് ദേശങ്ങളെ വീണ്ടും ഒന്നിപ്പിച്ചു. ഇത് മിഡിൽ കിംഗ്ഡം എന്നറിയപ്പെടുന്ന സാമ്പത്തിക സാംസ്കാരിക നവോത്ഥാന കാലഘട്ടത്തിന്റെ ആരംഭമായിരുന്നു.{{sfnp|Clayton|1994|p=29}} ===മിഡിൽ കിങ്ങ്ഡം (2134 - 1690 ബി.സി.ഇ)=== [[File:Ägyptisches Museum Leipzig 104.jpg|thumb|മിഡിൽ കിങ്ങ്ഡം കാലഘട്ടത്തിലെ ഭരണാധികാരികളിലൊരാളായിരുന്ന സെനുസ്റെറ്റ് ഒന്നാമൻ]] മിഡിൽ കിങ്ങ്ഡത്തിലെ രാജാക്കന്മാർ രാജ്യത്തിന്റെ സ്ഥിരതയും സമൃദ്ധിയും പുനഃസ്ഥാപിക്കുകയും അതുവഴി കലയുടേയും സാഹിത്യത്തിന്റേയും, സ്മാരകനിർമ്മാണ പദ്ധതികളുടേയും പുനരുജ്ജീവനത്തിന് ഉത്തേജനം നൽകുകയും ചെയ്തു. {{sfnp|Shaw|2003|p=148}}പതിനൊന്നാം രാജവംശത്തിലെ മെന്റുഹോട്ടെപ് രണ്ടാമനും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമികളും [[തീബ്സ്]] ആസ്ഥാനമാക്കി ഭരിച്ചു. എന്നാൽ പന്ത്രണ്ടാം രാജവംശത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ 1985 ബി.സി. ഇ യിൽ അമെനെംഹാട്ട് ഒന്നാമൻ, രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം ഫയൂമിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇറ്റ്ജ്താവി നഗരത്തിലേക്ക് മാറ്റി. {{sfnp|Clayton|1994|p=79}}പന്ത്രണ്ടാം രാജവംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാർ പ്രദേശത്തെ കാർഷികോൽപ്പാദനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി ദീർഘവീക്ഷണത്തോടെയുള്ള ഭൂമി നികത്തലും ജലസേചന പദ്ധതിയും പൂർത്തിയാക്കി. കൂടാതെ സ്വർണ്ണ ഖനികൾ കൊണ്ട് സമ്പന്നമായ നുബിയയിലെ പ്രദേശം ഈജിപ്ഷ്യൻ സേന തിരിച്ചുപിടിച്ചു. അതേസമയം തൊഴിലാളികൾ കിഴക്കൻ ഡെൽറ്റയിൽ വിദേശ ആക്രമണങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ "ഭരണാധികാരിയുടെ മതിലുകൾ" എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രതിരോധമതിൽ നിർമ്മിച്ചു.{{sfnp|Shaw|2003|p=158}} രാജ്യം സൈനികമായും രാഷ്ട്രീയമായും സുരക്ഷിതമായതോടെ, ജനസംഖ്യ വർദ്ധിക്കുകയും കലകളും മതവും അഭിവൃദ്ധിപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഓൾഡ് കിങ്ങ്ഡത്തിലെ മനോഭാവത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, മിഡിൽ കിങ്ങ്ഡത്തിൽ വ്യക്തിപരമായ ഭക്തിയുടെ ആവിഷ്കാരങ്ങളിലുള്ള വ്യത്യസ്തത പ്രകടമായി. {{sfnp|Shaw|2003|pp=179–182}}മിഡിൽ കിങ്ങ്ഡം കാലഘട്ടത്തിലെ സാഹിത്യത്തിൽ സങ്കീർണ്ണമായ പ്രമേയങ്ങളേയും കഥാപാത്രങ്ങളേയും വാചാലമായ ശൈലിയിൽ ആവിഷ്കരിച്ചിരുന്നു. {{sfnp|Shaw|2003|p=146}}ആ കാലഘട്ടത്തിലെ ശിൽപകല സൂക്ഷ്മവും വ്യക്തിഗതവുമായ വിശദാംശങ്ങൾ പ്രകടമാക്കുക വഴി സാങ്കേതിക സങ്കീർണ്ണതയുടെ പുതിയ ഉയരങ്ങളിൽ എത്തി. {{sfnp|Robins|2008|p=90}} മിഡിൽ കിങ്ങ്ഡത്തിലെ അവസാനത്തെ പ്രമുഖഭരണാധികാരിയായിരുന്ന അമെനെംഹാട്ട് മൂന്നാമൻ ഖനനത്തിനും നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും ആവശ്യമുള്ള തൊഴിലാളികളെ കിട്ടാനായി കിഴക്ക് നിന്ന് ഡെൽറ്റ പ്രദേശത്തേക്ക് സെമിറ്റിക് സംസാരിക്കുന്ന കാനാൻ കുടിയേറ്റക്കാരെ അനുവദിച്ചു. എന്നാൽ ഈ കെട്ടിട-ഖനന പ്രവർത്തനങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിൽ പിന്നീട് ഉണ്ടായ നൈൽ വെള്ളപ്പൊക്കവുമായി കൂടിച്ചേർന്ന് സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ മാന്ദ്യത്തിലാക്കുകയും പിന്നീട് പതിമൂന്ന് പതിന്നാല് രാജവംശങ്ങളിൽ മന്ദഗതിയിലുള്ള പതനത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്തു. ഈ തകർച്ചയുടെ സമയത്ത് കാനാൻ കുടിയേറ്റക്കാർ ഡെൽറ്റ പ്രദേശത്തിന്റെ കൂടുതൽ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ഹൈക്സോസ് എന്ന പേരിൽ ഈജിപ്തിന്റെ അധികാരം ഏറ്റെടുക്കുയും ചെയ്തു.{{sfnp|Shaw|2003|p=188}} ===രണ്ടാം ഇടക്കാലകാലഘട്ടം=== ബി.സി.ഇ 1785-ഓടുകൂടി മിഡിൽ കിങ്ങ്ഡത്തിലെ രാജാക്കന്മാരുടെ ശക്തി ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ നൈൽ ഡെൽറ്റയിൽ ഇതിനകം സ്ഥിരതാമസമാക്കിയിരുന്ന ഹൈക്സോസ് ("വിദേശഭരണാധികാരികൾ")എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ട [[പശ്ചിമേഷ്യ|പശ്ചിമേഷ്യൻ]] ജനത ഈജിപ്തിന്റെ നിയന്ത്രണം പിടിച്ചെടുത്തു. അവർ തലസ്ഥാനം അവാരിസിൽ സ്ഥാപിക്കുകയും ഈജിപ്ഷ്യൻ ഭരണത്തെ [[തീബ്സ്|തീബ്സിലേക്ക്]] തുരത്തുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Ryholt|1997|p=310}} ഹൈക്സോസ് ഈജിപ്ഷ്യൻ ഭരണ മാതൃകകൾ നിലനിർത്തുകയും സ്വയം ഈജിപ്ഷ്യൻ രാജാക്കന്മാരായി അവരോധിക്കുകയും ഈജിപ്ഷ്യൻ ഘടകങ്ങളെ അവരുടെ സംസ്കാരത്തിലേക്ക് സമന്വയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. അവരും മറ്റ് ആക്രമണകാരികളും ഈജിപ്തിലേക്ക് പുതിയ യുദ്ധോപകരണങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു. തേരും കോംപോസിറ്റ് വില്ലും ഇതിൽപ്പെടുന്നു.{{sfnp|Shaw|2003|p=189}} തെക്കോട്ട് പിൻവാങ്ങിയെങ്കിലും തദ്ദേശീയരായ തീബൻ രാജാക്കന്മാർ വടക്ക് ഭരിച്ചിരുന്ന ഹൈക്സോസിനും തെക്ക് ഹൈക്സോസിന്റെ സഖ്യകക്ഷികളായ നൂബിയൻ വംശജരായ കുഷൈറ്റുകൾക്കും ഇടയിലകപ്പെടുകയും വർഷങ്ങളോളം ഹൈക്സോസിനു സാമന്തരായി തുടരുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Ryholt|1997|p=310}} സെക്കനെൻരെ താവോ II, കമോസ് എന്നീ രാജാക്കന്മാർക്ക് നൂബിയക്കാരെ കീഴ്‌പെടുത്താൻ കഴിഞ്ഞെങ്കിലും ഹൈക്സോസിനെ തോല്പിക്കാൻ അവർക്ക് സാധിച്ചില്ല. കമോസിന്റെ പിൻഗാമിയായ അഹ്മോസ് ഒന്നാമൻ വളരെക്കാലം നീണ്ടുനിന്ന സംഘർഷത്തിൽ ബി.സി.ഇ 1555-ഓടു കൂടി ഹൈക്സോസിനെ തുരത്തി. അഹ്മോസ് ഒന്നാമൻ ഒരു പുതിയ രാജവംശം സ്ഥാപിക്കുകയും അതിനെ പിൻതുടർന്ന ന്യൂ കിങ്ങ്ഡം ഈജിപ്തിന്റെ അതിർത്തികൾ വികസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ആധിപത്യം നേടാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Shaw|2003|p=224}} ===ന്യൂ കിങ്ങ്ഡം=== [[File:Egypt NK edit.svg|thumb|ഈജിപ്ഷ്യൻ സാമ്രാജ്യം 1450 ബി.സി.ഇ യോടടുത്ത്]] മിട്ടാനി സാമ്രാജ്യം, [[അസീറിയ]], കാനാൻ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള തങ്ങളുടെ അതിർത്തികൾ സുരക്ഷിതമാക്കുകയും അയൽരാജ്യങ്ങളുമായി നയതന്ത്രബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് ന്യു കിംങ്ങ്ഡം ഫറവോമാർ അഭിവൃദ്ധിയുടെ ഒരു കാലഘട്ടം സ്ഥാപിച്ചു. [[തുട്‌മസ് ഒന്നാമൻ|തുത്ത്‌മോസിസ് ഒന്നാമന്റെയും]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചെറുമകൻ തുത്ത്‌മോസിസ് മൂന്നാമന്റെയും കീഴിൽ നടത്തിയ സൈനിക പ്രചാരണങ്ങൾ ഈജിപ്ത് കണ്ട ഏറ്റവും വലിയ സാമ്രാജ്യത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. മെർനെപ്ത മുതൽ ഈജിപ്തിലെ ഭരണാധികാരികൾ ഫറവോ എന്ന പദവി സ്വീകരിച്ചു. ഫറവോ ആയി സ്വയം പ്രഖ്യാപിച്ച ഒരു രാജ്ഞിയായിരുന്ന [[ഹാഷെപ്സുറ്റ്|ഹാറ്റ്ഷെപ്സുട്ട്]] ഹൈക്സോസ് കേടുപാടുകൾ വരുത്തിയ ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ പുനരുദ്ധാരണം ഉൾപ്പെടെ നിരവധി നിർമ്മാണ പദ്ധതികൾ ആരംഭിച്ചു. അവർ [[പുന്ത്|പുന്തിലേക്കും]] സിനായിയിലേക്കും വ്യാപാരപരിവേഷണങ്ങൾ അയച്ചു.{{sfnp|Clayton|1994|pp=104–107}} ബി.സി.ഇ 1425-ൽ തുത്മോസിസ് മൂന്നാമൻ മരിച്ചപ്പോൾ, ഈജിപ്ത് വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ [[സിറിയ|സിറിയയിലെ]] നിയ മുതൽ നൂബിയയിലെ നൈൽ നദിയുടെ നാലാം കാറ്ററാക്റ്റ് വരെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന സാമ്രാജ്യമായിരുന്നു.{{sfnp|James|2005|p=48}} [[File:Colossal Amenhotep III British Museum.jpg|thumb|ന്യൂ കിങ്ങ്ഡത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഫറവോമാരിലൊരാളായിരുന്ന ''അമെൻഹൊട്ടെപ്പ് ദ മാംഗ്നിഫിസെന്റ് '' എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന അമെൻഹൊട്ടെപ്പ് മൂന്നാമൻ]] ന്യൂ കിങ്ങ്ഡത്തിലെ ഫറവോമാർ അവരുടെ പ്രധാനപ്പെട്ട ദൈവങ്ങളിലൊന്നായ [[അമുൻ|അമുനുവേണ്ടി]] വലിയ തോതിലുള്ള നിർമ്മാണങ്ങൾ നടത്തി. അവരുടെ ആരാധനാ [[കർണ്ണാക്]] കേന്ദ്രീകരിച്ചായിരുന്നു. യഥാർത്ഥവും സാങ്കൽപ്പികവുമായ സ്വന്തം നേട്ടങ്ങളെ ഘോഷിക്കുന്നതിനായി അവർ ധാരാളം സ്മാരകങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചു. ഈജിപ്ത് ഇതുവരെ നിർമ്മിച്ചതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും വലിയ ക്ഷേത്രമാണ് കർണ്ണാക് ക്ഷേത്രം.{{sfnp|Bleiberg|2005|}} ബി.സി.ഇ 1279-നോടടുത്ത് മഹാനായ റാംസീസ്സ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[റാംസെസ്സ് രണ്ടാമൻ|റാംസീസ്സ് രണ്ടാമൻ]] അധികാരത്തിലെത്തി. അദ്ദേഹം ധാരാളം ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും, വളരെയധികം പ്രതിമകളും സ്തൂപങ്ങളും സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ധീരനായ ഒരു സൈനിക നേതാവായിരുന്ന റാംസീസ്സ് , കാദേശ് യുദ്ധത്തിൽ (ആധുനിക [[സിറിയ|സിറിയയിൽ]]) [[ഹിത്യർ|ഹിറ്റൈറ്റുകൾക്കെതിരെ]] തന്റെ സൈന്യത്തെ നയിച്ചു. സമനിലയിലേക്കെത്തിയ യുദ്ധത്തിനൊടുവിൽ (1258 ബി.സി.ഇ) റാംസീസ്സ് ഹിറ്റൈറ്റുകളുമായി ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി രേഖപ്പെടുത്തിയ സമാധാന ഉടമ്പടിയിലേർപ്പെട്ടു.{{sfnp|Tyldesley|2001|pp=76–77}} ഈജിപ്തിന്റെ സമ്പത്ത് പടിഞ്ഞാറുള്ള ലിബിയൻ [[ബെർബർ ജനത|ബെർബറുകൾ]], [[ഈജിയൻ കടൽ|ഈജിയൻ കടലിൽ]] നിന്നുള്ള നാവികരുടെ ഒരു സഖ്യമായ 'സീ പീപ്പിൾ' എന്നിവരുടെ അധിനിവേശത്തിനുള്ള ലക്ഷ്യമായി മാറി. തുടക്കത്തിൽ, ഈ ആക്രമണങ്ങളെ ചെറുക്കാൻ ഈജിപ്ഷ്യൻ സൈന്യത്തിന് കഴിഞ്ഞു. എന്നാൽ ഒടുവിൽ ഈജിപ്തിന് തെക്കൻ കാനാനിലെ ശേഷിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെട്ടു. അതിൽ ഭൂരിഭാഗവും അസീറിയക്കാരുടെ കീഴിലായി. അഴിമതി, ആഭ്യന്തര കലാപം തുടങ്ങിയവ പ്രശ്നങ്ങളെ കൂടുതൽ വഷളാക്കി. അധികാരം വീണ്ടെടുത്ത ശേഷം, തീബ്‌സിലെ അമുൻ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പുരോഹിതന്മാർ വൻതോതിൽ ഭൂമിയും സമ്പത്തും സ്വരൂപിച്ചു. അവരുടെ അധികാരത്തിന്റെ വിപുലീകരണം മൂന്നാം ഇടക്കാല കാലഘട്ടത്തിൽ രാജ്യത്തെ പിളർത്തി.{{sfnp|James|2005|p=54}} ===മൂന്നാം ഇടക്കാലകാലഘട്ടം=== ബി.സി.ഇ 1078-ൽ റാംസീസ്സ് പതിനൊന്നാമന്റെ മരണത്തെത്തുടർന്ന് ഈജിപ്തിന്റെ വടക്കൻ ഭാഗത്തിന്റെ മേൽ സ്മെൻഡസ് അധികാരം ഏറ്റെടുക്കുകയും [[ടാനിസ്|ടാനിസ് നഗരം]] ആസ്ഥാനമാക്കി നിന്ന് ഭരിക്കുകയും ചെയ്തു. തെക്ക് ഭാഗം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നത് തീബ്സിലെ അമുൻ ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന പുരോഹിതന്മാരാണ്. അവർ സ്മെൻഡസിനെ പേരിന് മാത്രം അംഗീകരിച്ചു.{{sfnp|Cerny|1975|p=645}} ഈ സമയത്ത്, ലിബിയക്കാർ പടിഞ്ഞാറൻ ഡെൽറ്റയിൽ സ്ഥിരതാമസമാക്കിയിരുന്നു. ലിബിയൻ കുടിയേറ്റക്കാരുടെ തലവൻമാർ അവരുടെ സ്വയംഭരണം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി. ലിബിയൻ രാജാക്കന്മാർ 945 ബി.സി.ഇ യിൽ ഷോഷെങ്ക് ഒന്നാമന്റെ കീഴിൽ ഡെൽറ്റയുടെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുത്തു. ലിബിയൻ അല്ലെങ്കിൽ ബുബാസ്റ്റൈറ്റ് രാജവംശം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന അവരുടെ ഭരണം 200 വർഷക്കാലം നീണ്ടുനിന്നു. ഷൊഷെങ്ക് തന്റെ കുടുംബാംഗങ്ങളെ പ്രധാന പുരോഹിത സ്ഥാനങ്ങളിൽ നിയോഗിച്ച് തെക്കൻ ഈജിപ്തിന്റെ നിയന്ത്രണവും നേടി. നൈൽ ഡെൽറ്റയിൽ ഒരു എതിരാളി രാജവംശം ലിയോന്റോപോളിസിൽ ഉയർന്നുവന്നതോടെയും കുഷൈറ്റ്സ് തെക്ക് നിന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തി തുടങ്ങിയതോടെയും ലിബിയൻ നിയന്ത്രണം ക്ഷയിക്കാൻ തുടങ്ങി. [[File:Rulers of Kush, Kerma Museum.jpg|thumb|ഇരുപത്തഞ്ചാം രാജവംശത്തിലെ ഫറവോമാരും കുഷിലെ രാജാക്കന്മാരും]]ബി.സി.ഇ 727-ഓടെ കുഷൈറ്റ് രാജാവായ പിയെ തെക്ക് നിന്നാക്രമിച്ച് തീബ്സിന്റെയും ഡെൽറ്റയുടെയും നിയന്ത്രണം പിടിച്ചെടുക്കുകയും 25-ആം രാജവംശം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Shaw|2003|p=345}} 25-ആം രാജവംശത്തിന്റെ കാലത്ത് ഫറവോ തഹർഖ ന്യൂ കിങ്ങ്ഡത്തിന്റെ അത്രയും വലിയ ഒരു സാമ്രാജ്യം സൃഷ്ടിച്ചു. ഇരുപത്തിയഞ്ചാം രാജവംശത്തിലെ ഫറവോമാർ നൈൽ താഴ്‌വരയിൽ മെംഫിസ്, കർണാക്, കാവ, ജബൽ ബാർക്കൽ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഉടനീളം ക്ഷേത്രങ്ങളും സ്മാരകങ്ങളും നിർമ്മിച്ചു.<ref>{{cite book|last=Bonnet|first=Charles|title=The Nubian Pharaohs|url=https://archive.org/details/nubianpharaohsbl00unse|year=2006|publisher=The American University in Cairo Press|location=New York|isbn=978-977-416-010-3|pages=[https://archive.org/details/nubianpharaohsbl00unse/page/142 142]–154}}</ref> ഈ കാലയളവിൽ, മിഡിൽ കിംഗ്ഡത്തിന് ശേഷം നൈൽ താഴ്വരയിലും ഇന്നത്തെ സുഡാനിൽ പെടുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലും പിരമിഡുകളുടെ വ്യാപകമായ നിർമ്മാണമുണ്ടായി.<ref>{{cite book|last=Mokhtar|first=G.|title=General History of Africa|year=1990|publisher=University of California Press|location=California, USA|isbn=978-0-520-06697-7|pages=161–163}}</ref><ref>{{cite book|last=Emberling|first=Geoff|title=Nubia: Ancient Kingdoms of Africa|year=2011|publisher=Institute for the Study of the Ancient World|location=New York|isbn=978-0-615-48102-9 |pages=9–11}}</ref><ref>{{cite book|last=Silverman|first=David|title=Ancient Egypt|year=1997|publisher=Oxford University Press|location=New York|isbn=978-0-19-521270-9|pages=[https://archive.org/details/ancientegypt00davi_0/page/36 36–37]|url=https://archive.org/details/ancientegypt00davi_0/page/36}}</ref> ഈജിപ്തിന്റെ പ്രതാപം മൂന്നാം ഇടക്കാലകാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ ക്ഷയിച്ചു. ഈജിപ്തിന്റെ സഖ്യകക്ഷികൾ പലരും [[അസീറിയ|അസീറിയൻ]] സ്വാധീനമേഖലയുടെ കീഴിലായി.ബി.സി.ഇ 700 ആയപ്പോഴേക്കും ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം അനിവാര്യമായി മാറി. ബി.സി.ഇ 671 നും 667 നും ഇടയിൽ അസീറിയക്കാർ ഈജിപ്ത് കീഴടക്കി. തഹർഖയുടെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിൻഗാമിയായ തന്താമണിയുടെയും ഭരണം അസീറിയക്കാരുമായുള്ള നിരന്തരമായ സംഘർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞിരുന്നു. അവരുടെ ഭരണസമയത്ത് ഈജിപ്തുകാർ അസീറിയക്കെതിരെ നിരവധി വിജയങ്ങൾ നേടിയെങ്കിലും ആത്യന്തികമായി, അസീറിയക്കാർ കുഷൈറ്റുരാജാക്കന്മാരെ നൂബിയയിലേക്ക് തള്ളിവിടുകയും മെംഫിസ് പിടിച്ചടക്കുകയും തീബ്സിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ കൊള്ളയടിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Shaw|2003|p=358}} ===പിൽക്കാലകാലഘട്ടം=== അസീറിയക്കാർ ഈജിപ്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഇരുപത്തിയാറാം രാജവംശത്തിലെ സെയ്റ്റ് രാജാക്കന്മാർ എന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഒരു കൂട്ടം സാമന്തരാജാക്കന്മാരിലേക്ക് വിട്ടു. ബി.സി.ഇ 653-ഓടെ സെയ്റ്റ് രാജാവായ പ്സാംറ്റിക് ഒന്നാമൻ ഗ്രീക്ക് കൂലിപ്പടയാളികളുയെ സഹായത്തോടെ ഈജിപ്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ നാവികസേന രൂപീകരിക്കുകയും അസീറിയക്കാരെ തോല്പിക്കുകയും ചെയ്തു. നൗക്രാറ്റിസ് നഗരം നൈൽ ഡെൽറ്റയിലെ ഗ്രീക്കുകാരുടെ ആസ്ഥാനമായി മാറിയതോടെ ഈജിപ്തിലെ ഗ്രീക്ക് സ്വാധീനം വളരെയധികം വികസിച്ചു. സായിസ് നഗരം പുതിയ തലസ്ഥാനം ആസ്ഥാനമാക്കി ഭരിച്ച സെയ്റ്റ് രാജാക്കന്മാർ ഈജിപ്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലും സംസ്കാരത്തിലും ഹ്രസ്വമായ പുനരുജ്ജീവനത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. എന്നാൽ ബി.സി.ഇ 525-ൽ കാംബിസെസ് രണ്ടാമന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പേർഷ്യക്കാർ ഈജിപ്ത് കീഴടക്കുകയും പെലൂസിയം യുദ്ധത്തിൽ വച്ച് ഫറവോ പ്സാംടിക് മൂന്നാമനെ പിടികൂടുകയും ചെയ്തു. കാംബിസെസ് II പിന്നീട് ഫറവോ എന്ന ഔപചാരികപദവി ഏറ്റെടുത്തു. എന്നാൽ അദ്ദേഹം ഈജിപ്തിനെ ഒരു സത്രപിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കുകയും ഇറാനിൽ നിന്ന് ഈജിപ്തിനെ ഭരിക്കുകയും ചെയ്തു. ബി.സി.ഇ അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പേർഷ്യക്കാർക്കെതിരായി ചില വിജയകരമായ കലാപങ്ങൾ നടത്തിയെങ്കിലും ഈജിപ്തിന് ഒരിക്കലും പേർഷ്യക്കാരെ ശാശ്വതമായി പുറത്താക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.{{sfnp|Shaw|2003|p=383}} പേർഷ്യയുടെ അധിനിവേശത്തെത്തുടർന്ന്, ഈജിപ്തും [[സൈപ്രസ്|സൈപ്രസും]] [[ഫിനീഷ്യൻ സംസ്കാരം|ഫെനിഷ്യയും]] [[ഹഖാമനി സാമ്രാജ്യം|അക്കീമെനിഡ് പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] ആറാമത്തെ സത്രപിയായി മാറി. ഈജിപ്തിലെ പ്രാദേശിക രാജവംശങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പരയ്ക്ക് കീഴിൽ ഈജിപ്ത് സ്വാതന്ത്ര്യം വീണ്ടെടുത്തപ്പോൾ ഇരുപത്തിയേഴാം രാജവംശം എന്നും അറിയപ്പെടുന്ന ഈജിപ്തിന്റെ പേർഷ്യൻ ഭരണത്തിന്റെ ഈ ആദ്യ കാലഘട്ടം ബി.സി.ഇ 402-ൽ അവസാനിച്ചു. ഈ പ്രാദേശിക രാജവംശങ്ങളിൽ അവസാനത്തേത്, മുപ്പതാമത്തെ രാജവംശം നെക്റ്റനെബോ രണ്ടാമന്റെ ഭരണത്തോടുകൂടി അവസാനിച്ചു. മുപ്പത്തിയൊന്നാം രാജവംശം എന്നറിയപ്പെടുന്ന പേർഷ്യൻ ഭരണത്തിന്റെ ഒരു ഹ്രസ്വമായ പുനഃസ്ഥാപനം ബി.സി.ഇ 343-ൽ ആരംഭിച്ചു. എന്നാൽ അധികം താമസിയാതെ ബി.സി.ഇ 332-ൽ പേർഷ്യൻ ഭരണാധികാരിയായ മസാസെസ് ഈജിപ്തിനെ [[അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി|അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തിക്ക്]] കൈമാറി.{{sfnp|Shaw|2003|p=385}} ===ഈജിപ്ത് ടോളമി രാജവംശത്തിനു കീഴിൽ=== [[File:British Museum Egypt 031.jpg|thumb|ടോളമിയെ ഫറവോയുടെ വേഷത്തിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു, ബ്രീട്ടീഷ് മ്യൂസിയം, ലണ്ടൻ]] ബിസി 332-ൽഅലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തി ഈജിപ്ത് കീഴടക്കി. അദ്ദേഹത്തെ ഈജിപ്തുകാർ ഒരു വിമോചകനായി സ്വാഗതം ചെയ്തു. അലക്‌സാണ്ടറിന്റെ പിൻഗാമികളായ മാസിഡോണിയരായ ടോളമി രാജവംശം സ്ഥാപിച്ച ഭരണം ഈജിപ്ഷ്യൻ മാതൃകയിൽ അധിഷ്ഠിതവും പുതിയ [[തലസ്ഥാനം|തലസ്ഥാനനഗരമായ]] [[അലക്സാണ്ട്രിയ|അലക്‌സാണ്ട്രിയയെ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതുമായിരുന്നു. ഹെല്ലനിസ്റ്റിക് ഭരണത്തിന്റെ ശക്തിയും അന്തസ്സും പ്രദർശിപ്പിച്ച നഗരമായ അലക്സാണ്ട്രിയ, നഗരത്തിലെ പ്രശസ്തമായ [[അലക്സാൻഡ്രിയ ഗ്രന്ഥാലയം|ലൈബ്രറി]] കേന്ദ്രീകരിച്ച് പഠനത്തിന്റെയും സംസ്‌കാരത്തിന്റെയും ഇരിപ്പിടമായി മാറി.{{sfnp|Shaw|2003|p=405}} അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ [[ഫറോസ് ലൈറ്റ് ഹൗസ്|ലൈറ്റ് ഹൗസ്]], നഗരത്തിലൂടെ വ്യാപാരം നടത്തിക്കൊണ്ടിരുന്ന നിരവധി കപ്പലുകൾക്ക് വഴി തെളിച്ചു. ടോളമികൾ വാണിജ്യവും പാപ്പിറസ് നിർമ്മാണം പോലുള്ള വരുമാനം ഉണ്ടാക്കുന്ന സംരംഭങ്ങൾ അവരുടെ മുൻ‌ഗണനയാക്കി മാറ്റി.{{sfnp|Shaw|2003|p=411}} എന്നാൽ [[ഹെല്ലനിസ്റ്റിക് യുഗം|ഹെല്ലനിസ്റ്റ് സംസ്കാരം]] പാരമ്പര്യ ഈജിപ്ഷ്യൻ സംസ്കാരത്തെ മാറ്റിസ്ഥാപിച്ചില്ല. അതിനു കാരണം ടോളമികൾ ജനങ്ങളുടെ വിശ്വസ്തത ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിൽ കാലാകാലങ്ങളായി നിലനിന്നിരുന്ന പാരമ്പര്യങ്ങളെ പിന്തുണച്ചു. അവർ ഈജിപ്ഷ്യൻ ശൈലിയിൽ പുതിയ ക്ഷേത്രങ്ങൾ നിർമ്മിക്കുകയും പരമ്പരാഗത ആരാധനക്രമങ്ങളെ പിന്തുണക്കുകയും തങ്ങളെ ഫറവോമാരായി ചിത്രീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. ഗ്രീക്ക്, ഈജിപ്ഷ്യൻ ദേവന്മാരെ സംയോജിപ്പിച്ച് സെറാപ്പിസ് പോലുള്ള ദേവന്മാരാക്കി സമന്വയിപ്പിച്ച് ചില പാരമ്പര്യങ്ങളെ ലയിപ്പിച്ചു. കൂടാതെ ശില്പകലയുടെ ക്ലാസിക്കൽ ഗ്രീക്ക് ശൈലികൾ പരമ്പരാഗത ഈജിപ്ഷ്യൻ രൂപങ്ങളെ സ്വാധീനിച്ചു. ടോളമികൾ ഈജിപ്തുകാരെ അനുനയിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടത്തിയെങ്കിലും പ്രാദേശിക കലാപം, കുടുംബകലഹങ്ങൾ, ടോളമി നാലാമന്റെ മരണശേഷം രൂപപ്പെട്ട അലക്സാണ്ട്രിയയിലെ ശക്തമായ ജനക്കൂട്ടം എന്നിവയെല്ലാം രാജവംശത്തിനും വെല്ലുവിളിയായി മാറി.{{sfnp|Shaw|2003|p=418}} [[പ്രാചീന റോം|റോം]] ഈജിപ്തിൽ നിന്നുള്ള ധാന്യങ്ങളുടെ ഇറക്കുമതിയെ കൂടുതൽ ആശ്രയിച്ചിരുന്നു. ഇതിനാൽ ഈജിപ്തിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ റോം വലിയ താൽപ്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. തുടർച്ചയായ ഈജിപ്ഷ്യൻ കലാപങ്ങളും രാഷ്ട്രീയപരിതസ്ഥിതിയും നിയർ ഈസ്റ്റിൽ നിന്നുള്ള ശക്തരായ എതിരാളികളും ഈജിപ്തിലെ സാഹചര്യം അസ്ഥിരമാക്കി. റോം ഈജിപ്തിനെ അതിന്റെ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഒരു പ്രവിശ്യയായി സുരക്ഷിതമാക്കാൻ വേണ്ടി സൈന്യത്തെ അയച്ചു.{{sfnp|James|2005|p=62}} ===റോമൻ ഈജിപ്ത്=== [[File:Fayum-22.jpg|thumb|Fayum-22|ഫായും മമ്മി ഛായാചിത്രങ്ങൾ റോമൻ കാലഘട്ടത്തിലേതാണ്]] ബി.സി.ഇ 30-ൽ ആക്ടിയം യുദ്ധത്തിൽ [[അഗസ്റ്റസ്|ഒക്ടേവിയൻ]] (അഗസ്റ്റസ് ചക്രവർത്തി) [[മാർക്ക് ആന്റണി|മാർക്ക് ആന്റണിയെയും]] [[ക്ലിയോപാട്ര|ക്ലിയോപാട്രെയേയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിയതിനെത്തുടർന്ന് ഈജിപ്ത് [[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമാസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] ഒരു പ്രവിശ്യയായി മാറി. റോമാക്കാർ ഈജിപ്തിൽ നിന്നുള്ള ധാന്യ കയറ്റുമതിയെ വളരെയധികം ആശ്രയിച്ചിരുന്നു. ചക്രവർത്തി നിയമിച്ച ഒരു ഭരണാധികാരിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ റോമൻ സൈന്യം കലാപങ്ങൾ അടിച്ചമർത്തുകയും നികുതി പിരിവ് കർശനമായി നടപ്പിലാക്കുകയും കൊള്ളക്കാരുടെ ആക്രമണം തടയുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|James|2005|p=63}} റോമിൽ വിദേശത്തുനിന്നുള്ള ആഡംബരവസ്തുക്കൾക്ക് വളരെയേറെ ആവശ്യക്കാരുണ്ടായിരുന്നതിനാൽ കിഴക്കൻ ദേശങ്ങളുമായുള്ള വ്യാപാരപാതയിൽ നിലയുറപ്പിച്ചിരുന്ന അലക്സാണ്ട്രിയ റോമാസാമ്രാജ്യത്തിലെ പ്രാധാനപ്പെട്ട കേന്ദ്രമായി മാറി.{{sfnp|Shaw|2003|p=426}} റോമാക്കാർ ഗ്രീക്കുകാരേക്കാൾ ഈജിപ്തുകാരോട് ശത്രുത പുലർത്തിയിരുന്നു. എന്നാലും മമ്മിയാക്കി സൂക്ഷിക്കൽ പോലുള്ള ആചാരങ്ങളും പരമ്പരാഗതദൈവങ്ങളുടെ ആരാധനയും അവർ തുടർന്നു വന്നു.{{sfnp|Shaw|2003|p=422}} മമ്മി ഛായാചിത്രങ്ങളുണ്ടാക്കുന്ന കല ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിച്ചു. ചില റോമൻ ചക്രവർത്തിമാർ തങ്ങളെ ഫറവോമാരായി ചിത്രീകരിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അവർ ഈജിപ്തിൽ താമസിച്ചിരുന്നില്ല. മാത്രമല്ല, അവർ ഫറവോമാർ എന്ന നിലയിൽ നടത്തേണ്ട ആചാരങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തതുമില്ല. പ്രാദേശികഭരണം റോമൻ രീതിയിലേക്ക് മാറ്റപ്പെടുകയും തദ്ദേശീയരായ ഈജിപ്തുകാരുടെ തൊഴിലവസരങ്ങൾ ഇല്ലാതാവുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Shaw|2003|p=422}} സി. ഇ ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ പകുതിയോടെ [[ക്രിസ്തുമതം]] ഈജിപ്തിൽ വേരൂന്നി. അത് ഈജിപ്ഷ്യൻ, ഗ്രീക്കോ-റോമൻ മതങ്ങളിൽ നിന്ന് ജനങ്ങളെ പരിവർത്തനം ചെയ്യുകയും ആ മതപാരമ്പര്യങ്ങളുടെ നിലനിൽപ്പിനെ ബാധിക്കുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Shaw|2003|p=431}} 391 സി.ഇ യിൽ റോമൻ ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന തിയോഡോഷ്യസ് പാഗൻ ആചാരങ്ങൾ നിരോധിക്കുകയും ക്ഷേത്രങ്ങൾ അടച്ചിടുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Chadwick|2001|p=373}}{{sfnp|MacMullen|1984|p=63}} അലക്സാണ്ട്രിയ പാഗൻ ജനതക്കെതിരായ കലാപങ്ങൾക്ക് വേദിയാവുകയും പാഗൻ മതബിംബങ്ങൾ നശിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യപ്പെട്ടു. തൽഫലമായി പ്രാചീന ഈജിപ്ഷ്യൻ മതം ക്ഷയിക്കുകയും അതിലെ പുരോഹിതന്മാരുടെയും പുരോഹിതകളുടെയും ജനജീവിതത്തിലെ പങ്ക് കുറയുകയും ചെയ്തതോടെ [[ഈജിപ്ഷ്യൻ ഹൈറോഗ്ലിഫ്|ഹൈറോഗ്ലിഫിക്]] എഴുത്ത് വായിക്കാനുള്ള കഴിവ് പതുക്കെ അപ്രത്യക്ഷമായി.ക്ഷേത്രങ്ങൾ പള്ളികളായി മാറ്റപ്പെടുകയോ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുകയോ ചെയ്തു.{{sfnp|Shaw|2003|p=445}} സി.ഇ നാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ, റോമൻ സാമ്രാജ്യം വിഭജിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ഈജിപ്ത് കോൺസ്റ്റാന്റിനോപ്പിൾ തലസ്ഥാനമായുള്ള കിഴക്കൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറി. സസാനിയൻ അധിനിവേശത്തിൽ (618-628) ഈജിപ്ത് സസാനിയൻ പേർഷ്യൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ കീഴിലായി. പിന്നീട് ബൈസന്റൈൻ ചക്രവർത്തി ഹെരാക്ലിയസ് (629-639) ഈജിപ്ത് തിരിച്ചുപിടിച്ചു, ഒടുവിൽ സി.ഇ 639-641ൽ മുസ്ലീം റാഷിദൂൻ സൈന്യം ഈജിപ്ത് പിടിച്ചെടുത്ത് ബൈസന്റൈൻ ഭരണത്തിന്റെ അന്ത്യം കുറിച്ചു. ==ഭരണാധികാരവും സമ്പദ്ഘടനയും== ===ഭരണവും വാണിജ്യവും=== [[File:Pharaoh.svg|thumb|ഫറവോയെ സാധാരണയായി രാജകീയതയുടെയും അധികാരത്തിന്റെയും ചിഹ്നങ്ങൾ (അങ്ക്, ശിരോവസ്ത്രം, താടി മുതലായവ) ധരിച്ചാണ് ചിത്രീകരിച്ചിരുന്നത്.]] ഫറവോ രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ അധികാരം കയ്യാളിയിരുന്നു. കുറഞ്ഞത് സൈദ്ധാന്തികമായെങ്കിലും ഭൂമിയുടെയും അതിന്റെ വിഭവങ്ങളുടെയും പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണം രാജാവിന്റെ കയ്യിലായിരുന്നു. രാജാവ് പരമോന്നത സൈനിക മേധാവിയും ഗവൺമെന്റിന്റെ തലവനുമായിരുന്നു. തന്റെ കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ ഫറവോ ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ ഒരു ബ്യൂറോക്രസിയെ ആശ്രയിച്ചിരുന്നു. ഭരണത്തിന്റെ ചുമതല വിസീറിനായിരുന്നു. അദ്ദേഹം രാജാവിന്റെ പ്രതിനിധിയായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ഭൂമി അളക്കൽ, ഖജനാവ്, കെട്ടിടനിർമ്മാണപദ്ധതികൾ, നിയമസംവിധാനം എന്നിവയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോകിപ്പിച്ചു.{{sfnp|Manuelian|1998|p=358}} പ്രാദേശികതലത്തിൽ രാജ്യത്തെ 42 ഭരണമേഖലകളായി വിഭജിച്ചിരുന്നു. ഇവ "നോം" എന്നറിയപ്പെട്ടു. ഇവയുടെ ഭരണാധികാരികൾ "നൊമാർച്ച്" എന്ന പേരിലറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. ഇവർ വിസീറിന്റെ കീഴെയാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്. ക്ഷേത്രങ്ങൾ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ നട്ടെല്ലായിരുന്നു. അവ ആരാധനാലയങ്ങൾ മാത്രമല്ല, മേൽവിചാരകന്മാരാൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്ന ധാന്യപ്പുരകളുടെയും ട്രഷറികളുടെയും ഒരു സംവിധാനത്തിൽ രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പത്ത് ശേഖരിക്കുന്നതിനും സംഭരിക്കുന്നതിനും ഉത്തരവാദികൾ കൂടിയായിരുന്നു.{{sfnp|Manuelian|1998|p=363}} സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയുടെ ഭൂരിഭാഗവും കേന്ദ്രീകൃതവും കർശനമായി നിയന്ത്രണങ്ങളുൾക്കൊന്നതുമായിരുന്നു. പുരാതന ഈജിപ്തുകാർ പിൽക്കാലകാലഘട്ടം വരെ നാണയം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നില്ലെങ്കിലും {{sfnp|Egypt: Coins of the Ptolemies|2002}}അവർ ഒരു തരം നാണയ-ബാർട്ടർ സമ്പ്രദായം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.{{sfnp|Meskell|2004|p=23}} പ്രത്യേക അളവിലുള്ള ചാക്കുകളിലെ ധാന്യവും ഡെബനും എന്ന പേരിലറിയപ്പെട്ട ഏകദേശം 91 ഗ്രാം (3 ഔൺസ്) ചെമ്പ് അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളിയിലുള്ള ഭാരവും പൊതുവായൊരു കൈമാറ്റസമ്പ്രദായത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.{{sfnp|Manuelian|1998|p=372}} തൊഴിലാളികൾക്ക് കൂലി ലഭിച്ചിരുന്നത് ധാന്യത്തിലാണ്. ഒരു സാധാരണ തൊഴിലാളിക്ക് പ്രതിമാസം {{frac|5|1|2}} ചാക്ക് (200 കിലോഗ്രാം) ധാന്യം ലഭിച്ചിരുന്നു. അതേസമയം തൊഴിലാളികളുടെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചിരുന്നയാൾക്ക് {{frac|7|1|2}} ചാക്ക് (250 കിലോഗ്രാം) ലഭിച്ചിരുന്നു. വ്യാപാരം സുഗമമാക്കുന്നതിന് രാജ്യത്തുടനീളം വിലകൾ നിശ്ചയിക്കുകയും അവ പട്ടികകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|Manuelian|1998|p=372}} ബി.സി.ഇ അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടോടു കൂടിയാണ് ഈജിപ്ത് നാണയവിനിമയം തുടങ്ങിയത്.{{sfnp|Turner|1984|p=125}} തുടർന്നുള്ള നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ ഈജിപ്ത് അന്താരാഷ്ട്രവ്യാപാരത്തിനു നാണയങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി.{{sfnp|Turner|1984|p=125}} ===സാമൂഹികപദവി=== ഈജിപ്ഷ്യൻ സമൂഹം വളരെയധികം തരംതിരിക്കപ്പെട്ടതായിരുന്നു. ജനം സാമൂഹിക പദവി വ്യക്തമായി പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു. ജനസംഖ്യയുടെ ഭൂരിഭാഗവും കർഷകരായിരുന്നു, എന്നാൽ കാർഷികോൽപ്പന്നങ്ങൾ നേരിട്ട് സംസ്ഥാനത്തിന്റെയോ, ക്ഷേത്രത്തിന്റെയോ, ഭൂമിയുടെ ഉടമസ്ഥരായ പ്രഭുകുടുംബത്തിന്റെയോ ഉടമസ്ഥതയിലായിരുന്നു.{{sfnp|Manuelian|1998|p=383}} കർഷകർക്ക് തൊഴിൽ നികുതി ചുമത്തിയിരുന്നു. കൂടാതെ ജലസേചനപദ്ധതികളിലും നിർമ്മാണപദ്ധതികളിലും അവർ ജോലി ചെയ്യേണ്ടതുണ്ടായിരുന്നു.{{sfnp|James|2005|p=136}} കലാകാരന്മാരും കരകൗശല വിദഗ്ധരും കർഷകരെക്കാൾ ഉയർന്ന പദവിയിലായിരുന്നു. എന്നാൽ അവർ രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ ആയിരുന്നു. അവർക്ക് ഖജനാവിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് ശമ്പളം ലഭിച്ചിരുന്നു. പുരാതന ഈജിപ്തിൽ എഴുത്തുകാരും ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഉന്നത വർഗ്ഗക്കാരായിരുന്നു. അവർ "വെളുത്ത വസ്ത്രക്കാർ" എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.{{sfnp|Billard|1978|p=109}} കാരണം വെളുപ്പിച്ച ലിനൻ വസ്ത്രങ്ങൾ അവരുടെ പദവിയുടെ അടയാളമായി വർത്തിച്ചു. ഉന്നത വർഗ്ഗക്കാർ കലയിലും സാഹിത്യത്തിലും അവരുടെ സാമൂഹിക പദവി പ്രകടമാക്കി. പ്രഭുക്കന്മാർക്ക് താഴെയായിരുന്നു പുരോഹിതന്മാർ, വൈദ്യൻമാർ, എഞ്ചിനീയർമാർ എന്നിവരുടെ സ്ഥാനം. ഇന്നു കാണപ്പെടുന്നതുപോലയുള്ള [[അടിമത്തം]] പുരാതന ഈജിപ്തിൽ നിലനിന്നിരുന്നോ എന്ന വിഷയത്തിൽ ചരിത്രകാരന്മാരുടെയിടയിൽ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം നിലനിൽക്കുന്നു.{{sfnp|Social classes in ancient Egypt|2003}} പുരാതന ഈജിപ്തുകാർ സ്ത്രീകളേയും പുരുഷന്മാരെയും എല്ലാ സാമൂഹിക വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ആളുകളെയും നിയമപ്രകാരം തുല്യരായി കണക്കാക്കിയിരുന്നു. ഏറ്റവും താഴ്ന്ന നിലയിലുള്ള കർഷകനു പോലും വസീറിനോടും കോടതിയോടും പ്രശ്നങ്ങളുടെ പരിഹാരത്തിനായി അപേക്ഷിക്കാൻ അവകാശമുണ്ടായിരുന്നു.{{sfnp|Johnson|2002}} പുരുഷന്മാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും സ്വത്ത് സ്വന്തമാക്കാനും വിൽക്കാനും കരാറുകൾ ഉണ്ടാക്കാനും വിവാഹം കഴിക്കാനും വിവാഹമോചനം നേടാനും അനന്തരാവകാശം സ്വീകരിക്കാനും കോടതിയിൽ നിയമപരമായ തർക്കങ്ങൾ തുടരാനും അവകാശമുണ്ടായിരുന്നു. വിവാഹിതരായ ദമ്പതികൾക്ക് സംയുക്തമായി സ്വത്ത് സ്വന്തമാക്കാനും, വിവാഹം അവസാനിച്ചാൽ ഭർത്താവിന് ഭാര്യയോടും കുട്ടികളോടും ഉള്ള സാമ്പത്തിക ബാധ്യതകൾ വ്യവസ്ഥ ചെയ്തിരുന്ന കരാറുകളിൽ ഏർപ്പെടാനും കഴിയുമായിരുന്നു. പുരാതന ഗ്രീസിലും റോമിലും ഉണ്ടായിരുന്നതുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ, പുരാതന ഈജിപ്ഷ്യൻ സ്ത്രീകൾക്ക് വ്യക്തിപരമായ കാര്യങ്ങളിലുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യവും, നിയമപരമായ അവകാശങ്ങളും, നേട്ടങ്ങൾ കൈവരിക്കാനുള്ള അവസരങ്ങളും കൂടുതലായിരുന്നു. '''ജീവിത രീതി''' പുരാതന ഈജിപ്റ്റിലെ ജനങ്ങൾ പ്രധാനമായും കൃഷി ചെയ്തിരുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്.കൂടാതെ നൂൽനൂൽക്കലും സ്ഫടിക പാത്ര നിർമ്മാണവുമായിരുന്നു മറ്റ് തൊഴിലുകൾ. ഇവർ ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിലും ഗണിത ശാസ്തത്തിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവരായിരുന്നു. സമയമറിയാൻ അവർ സൗര ഘടികാരവും ജലഘടികാരവും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു.കൂടാതെ പിരമിഡ് നിർമ്മാണത്തിലെ ദീർല ചതുരവിസ്തൃതിയും ത്രികോണ വിസ്തൃതിയും കണക്കിലാക്കിയതിലൂടെ അവർക്ക് ഗണിത ശാസ്ത്രത്തിലുള്ള കഴിവ് വെളിവാക്കുന്നു. ദൈവീകമായ കാര്യങ്ങൾ അറിയിക്കുന്നതിനായി അവർ ഹൈറോ ഗ്ലിഫിക്സ് (Hiero glyphics) എന്ന ലിപി ഉപയോഗിച്ചി രുന്നതായി ഷാപോലിയൻ (cham pollian)എന്ന ഫ്രഞ്ച് ഗവേഷകൻ 1798 ൽ കണ്ടെത്തിയതായി ചരിത്രം പറയുുന്നു. ശില്പ നിർമ്മാാണത്തിലും അവർക്ക് അതീവ വൈദഗ്ദ്ധ്യം ഉണ്ടാായിരുന്നതായി തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. == ഭാഷ == {{പ്രധാന ലേഖനം|ഈജിപ്ഷ്യൻ ഭാഷ}} ആഫ്രോ-ഏഷ്യാറ്റിക് ഭാഷയാണ് ഈജിപ്ഷ്യൻ ഭാഷ. ബാർബർ, സെമിറ്റിക് ഭാഷകളുമായി വളരെയധികം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു<ref>Loprieno (1995b) p. 2137</ref>. == ലിപി == {{പ്രധാന ലേഖനം|ഹിറോഗ്ലിഫ്}} ഈജിപ്റ്റിൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന ലിപിയാണ് [[ഹിറോഗ്ലിഫ്|ഹൈറോഗ്ലിഫിക്സ്]]. വലതുനിന്ന് ഇടത്തോട്ടാണ് ഇത് വായിക്കേണ്ടത്. ഹൈറോഗ്ലിഫിക്സ് എന്ന വാക്കിനർത്ഥം ''വിശുദ്ധമായ എഴുത്ത്'' എന്നാണ്. == അവലംബം == {{Reflist}} ==പുസ്തകസൂചിക== {{Refbegin}} * {{Cite book|last=James|first=T.G.H.|author-link=T. G. H. James|title=The British Museum Concise Introduction to Ancient Egypt|publisher=University of Michigan Press|year=2005|isbn=978-0-472-03137-5|url=https://archive.org/details/britishmuseumcon00jame}} * {{cite book|last1=Dodson|first1=Aidan|last2=Hilton|first2=Dyan|title=The Complete Royal Families of Ancient Egypt|url=https://books.google.com/books?id=P7CpQgAACAAJ&pg=PP1|year=2004|publisher=Thames & Hudson|isbn=978-0-500-05128-3}} * {{cite book|last=Loprieno|first=Antonio|chapter=Ancient Egyptian and other Afroasiatic Languages|editor=Jack M. Sasson|title=Civilizations of the ancient Near East|chapter-url=https://books.google.com/books?id=3OYpAQAAMAAJ&pg=PA2137|volume=Vol. 4|date=1995b|publisher=Scribner|isbn=978-0-684-19723-4|pages=2137–2150}} * {{Cite book|last=Manuelian|first=Peter Der|editor1=Regine Schulz|editor2=Matthias Seidel|title=Egypt: The World of the Pharaohs|url=https://archive.org/details/egyptworldofphar00unse|year=1998|location=Cologne, Germany|publisher=Könemann|isbn=978-3-89508-913-8}} * {{Cite book |last=Clayton |first=Peter A. |title=Chronicle of the Pharaohs |publisher=Thames and Hudson |location=London |year=1994 |isbn=978-0-500-05074-3 |url=https://archive.org/details/chronicleofphara00clay }} * {{cite journal |last=Ward |first=Cheryl |url=http://www.archaeology.org/0105/abstracts/abydos3.html |title=World's Oldest Planked Boats |journal=[[Archaeology (magazine)|Archaeology]] |volume=54 |issue=3 |date=May 2001 |access-date=2021-03-24 |archive-date=2012-11-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121119002030/http://www.archaeology.org/0105/abstracts/abydos3.html |url-status=dead }} * {{Cite book|editor-last=Shaw|editor-first=Ian|title=The Oxford History of Ancient Egypt|publisher=Oxford University Press|year=2003|location=Oxford|isbn=978-0-19-280458-7|url=https://archive.org/details/oxfordhistoryofa00shaw}} * {{Cite book|last1=Ikram|first1=Salima|author-link1=Salima Ikram|title=Choice Cuts: Meat Production in Ancient Egypt|publisher=University of Cambridge|year=1992|isbn=978-90-6831-745-9|page=5|url=https://books.google.com/books?id=1Am88Yc8gRkC&pg=PA5}} * {{Cite journal |last=Hayes |first=William C. |author-link=William C. Hayes |title=Most Ancient Egypt: Chapter III. The Neolithic and Chalcolithic Communities of Northern Egypt |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-near-eastern-studies_1964-10_23_4/page/217 |journal=[[Journal of Near Eastern Studies]] |date=October 1964 |pages=217–272 |volume=23 |issue=4 |doi=10.1086/371778 |s2cid=161307683 }} * {{cite book|last=Patai|first=Raphael|title=The Children of Noah: Jewish Seafaring in Ancient Times|url=https://books.google.com/books?id=kX7YXtI4POkC&pg=PP1|year=1998|publisher=Princeton University Press|isbn=0-691-00968-6}} * {{cite book |last1=Hartwig |first1=Melinda K. |title=A Companion to Ancient Egyptian Art |date=2014 |publisher=John Wiley & Sons |isbn=978-1-4443-3350-3 |pages=424–425 |url=https://books.google.com/books?id=z0NwDwAAQBAJ&pg=PA424 }} * {{cite book|last=Allen|first=James P.|title=Middle Egyptian: An Introduction to the Language and Culture of Hieroglyphs|url=https://books.google.com/books?id=gMxfheT1XQIC&pg=PP1|year=2000|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-77483-3}} * {{cite book|last=Robins|first=Gay|title=The Art of Ancient Egypt|url=https://books.google.com/books?id=YD-z8hmdUMIC&pg=PP1|edition=revised|year=2008|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-03065-7}} * {{cite book|last=Ryholt|first=K.S.B.|author-link=Kim Ryholt|title=The Political Situation in Egypt During the Second Intermediate Period, C. 1800-1550 B.C.|url=https://books.google.com/books?id=ANRi7cM5ZwsC&pg=PP1|year=1997|publisher=Museum Tusculanum Press|isbn=978-87-7289-421-8}} * {{cite book|last=Bleiberg|first=Edward|author-link=Edward Bleiberg|title=Arts and Humanities Through the Eras: Ancient Egypt 2675-332 B.C.E.|chapter-url=https://books.google.com/books?id=QGpYAAAAYAAJ&pg=PP1|volume=1|year=2005|publisher=Thomson/Gale|isbn=978-0-7876-5698-0|chapter=Architecture And Design}} * {{cite book|last=Tyldesley|first=Joyce|author-link=Joyce Tyldesley|title=Ramesses: Egypt's Greatest Pharaoh|url=https://books.google.com/books?id=hzbRBN6Ugr0C&pg=PA76|year=2001|publisher=Penguin Books Limited|isbn=978-0-14-194978-9|pages=76–77}} * {{cite book|last=Cerny|first=J.|chapter=Egypt from the Death of Ramesses III to the End of the Twenty-First Dynasty|editor=I.E.S. Edwards|editor-link=I. E. S. Edwards|title=The Cambridge Ancient History: Volume II, Part 2. History of the Middle East and the Aegean Region, c. 1380-1000 B.C|chapter-url=https://books.google.com/books?id=vvYkAQAAMAAJ&pg=PA606|year=1975|edition=third|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-08691-2|pages=606–}} * {{cite web|url=https://www.ucl.ac.uk/museums-static/digitalegypt/metal/coins.html|title=Egypt: Coins of the Ptolemies|website=Digital Egypt for Universities|publisher=University College London|date=2002|ref={{harvid|Egypt: Coins of the Ptolemies|2002}}}} * {{cite book |last=Meskell|first=Lynn|author-link=Lynn Meskell|title=Object Worlds in Ancient Egypt: Material Biographies Past and Present|url=https://books.google.com/books?id=YLISEAAAQBAJ&pg=PP1|date=2004|publisher=Berg|isbn=978-1-85973-867-2}} * {{cite book|last=Turner|first=E.G.|chapter=Ptolemaic Egypt|editor1-last=Walbank|editor1-first=F. W.|editor-link=F. W. Walbank|editor2-last=Astin|editor2-first=A. E.|editor3-last=Fredericksen|editor3-first=M. W.|editor4-first=R.M.|editor4-last=Ogilvie|title=The Cambridge Ancient History: Volume VII, Part 1, The Hellenic World |chapter-url=https://books.google.com/books?id=lnIpo8KBbP4C&pg=PA125|edition=2nd|date=1984|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-23445-0|page=125|orig-date=1928}} * {{cite book|last=Billard|first=Jules B.|title=Ancient Egypt, Discovering Its Splendors|date=1978|publisher=National Geographic Society|isbn=978-0-87044-220-9}} * {{cite web |url=https://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/social/index.html |title=Social classes in ancient Egypt |date=2003 |website=Digital Egypt for Universities |publisher=University College London |archive-url=https://web.archive.org/web/20071213192904/https://www.digitalegypt.ucl.ac.uk/social/index.html |archive-date= 13 December 2007 |url-status=live |ref={{harvid|Social classes in ancient Egypt|2003}}}} * {{cite web|last=Johnson |first=Janet H. |author-link=Janet H. Johnson |url=https://fathom.lib.uchicago.edu/1/777777190170/|title=Women's Legal Rights in Ancient Egypt|date=2002|website=Fathom Archive|publisher=University of Chicago }} {{Refend}} {{culture-stub|Ancient Egypt}} [[വർഗ്ഗം:ചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:ലോകചരിത്രം]] [[വർഗ്ഗം:സാംസ്കാരികം]] [[വർഗ്ഗം:പുരാതന ഈജിപ്റ്റ്‌| ]] nby8gy3b50yfr2u23iupec8fyn25dgq 0 60597 4627000 4609185 2026-05-30T09:50:02Z ~2026-32146-07 218545 /* വാർഡുകൾ */ 4627000 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Malappattam}}{{കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ |സ്ഥലപ്പേർ= മലപ്പട്ടം |അപരനാമം = |ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം= ഗ്രാമം |അക്ഷാംശം = 12.04 |രേഖാംശം = 75.46 |ജില്ല = കണ്ണൂർ |നിയമസഭാമണ്ഡലം=[[തളിപ്പറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|തളിപ്പറമ്പ്]] |ലോകസഭാമണ്ഡലം=[[കണ്ണൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]] |ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = പഞ്ചായത്ത് |ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = പ്രസിഡന്റ് |ഭരണനേതൃത്വം = |വിസ്തീർണ്ണം = 19.34 |ജനസംഖ്യ = 9,628 |ജനസാന്ദ്രത = 498 |Pincode/Zipcode= |TelephoneCode= 91 460 |പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ = }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[തളിപ്പറമ്പ്]] താലൂക്കിൽപ്പെടുന്ന ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ്‌ '''മലപ്പട്ടം'''. == പേരിനു പിന്നിൽ == മഹാഭാരതകഥയിലെ മഹിഷാസുരൻ നിർമിച്ച പട്ടണമാണിതെന്നും മഹിഷ പട്ടണം ലോപിച്ച്‌ മലപ്പട്ടമായി എന്നും ഒരു വാദം. അതല്ല മലയടി വാരത്ത്‌ ഉണ്ടായ പട്ടണമെന്നർത്ഥത്തിൽ മലപ്പട്ടണം എന്നും അതുലോപിച്ച്‌ മലപ്പട്ടമായി എന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ലിഖിത രേഖകൾ ഈ പേരിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ പിന്നിലല്ല.<ref name="ref1">[http://www.lsg.kerala.gov.in/htm/history.asp?ID=1123&intId=5 കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശസ്വയം ഭരണ വകുപ്പ് (മലപ്പട്ടം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്)]</ref> == ആദ്യകാല ഭരണസമിതി == ആദ്യകാല ഭരണസമിതി നിലവിൽ വന്നത്‌ 1954 ൽ ആണ്‌. അളവൂര്‌ കൃഷ്‌ണൻ നമ്പ്യാർ പ്രസിഡന്റും അയിക്കോത്ത്‌ അബ്‌ദു വൈസ്‌ പ്രസിഡൻ്റുമായിരുന്നു. 1961 ൽ മലപ്പട്ടം, ഇരിക്കൂർ എന്നീ പഞ്ചായത്തുകൾ സംയോജിപ്പിച്ചു. എ. കുഞ്ഞിക്കണ്ണനായിരുന്നു സംയോജിപ്പിച്ച പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റ്‌. 1968ൽ വീണ്ടും ഈ പഞ്ചായത്തുകളെ വിഭജിച്ച്‌ ഇരിക്കൂർ, മലപ്പട്ടം എന്നീ പഞ്ചായത്തുകളാക്കി. എ. കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ തന്നെയായിരുന്നു പ്രസിഡന്റ്‌.<ref name="ref1"/> ==വാർഡുകൾ== #കൊളന്ത #അഡൂർ #അടുവാപ്പുറം നോർത്ത് #അടുവപ്പുറം സൌത്ത് #കരിമ്പീൽ #തലക്കോട് ഈസ്റ്റ്‌ #തലക്കോട് വെസ്റ്റ് #മലപ്പട്ടം ഈസ്റ്റ്‌ #മലപ്പട്ടം വെസ്റ്റ് #പൂക്കണ്ടം #കൊവുന്തല #അടിചേരി #മലപ്പട്ടം സെന്റർ<ref>{{Cite web |url=http://www.trend.kerala.gov.in/ |title=ട്രെന്റ് കേരളാ വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2020-09-29 |archive-date=2019-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |url-status=dead }}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == <references/> {{Kannur-geo-stub}} {{കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} {{കണ്ണൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] ondxv46w79uneu1q7s5hs0gc15cy7tb 4627001 4627000 2026-05-30T09:50:41Z ~2026-32146-07 218545 /* വാർഡുകൾ */ 4627001 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Malappattam}}{{കേരളത്തിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ |സ്ഥലപ്പേർ= മലപ്പട്ടം |അപരനാമം = |ജില്ല/മഹാനഗരം/പട്ടണം/ഗ്രാമം= ഗ്രാമം |അക്ഷാംശം = 12.04 |രേഖാംശം = 75.46 |ജില്ല = കണ്ണൂർ |നിയമസഭാമണ്ഡലം=[[തളിപ്പറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|തളിപ്പറമ്പ്]] |ലോകസഭാമണ്ഡലം=[[കണ്ണൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]] |ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾ = പഞ്ചായത്ത് |ഭരണസ്ഥാനങ്ങൾ = പ്രസിഡന്റ് |ഭരണനേതൃത്വം = |വിസ്തീർണ്ണം = 19.34 |ജനസംഖ്യ = 9,628 |ജനസാന്ദ്രത = 498 |Pincode/Zipcode= |TelephoneCode= 91 460 |പ്രധാന ആകർഷണങ്ങൾ = }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[തളിപ്പറമ്പ്]] താലൂക്കിൽപ്പെടുന്ന ഒരു ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ്‌ '''മലപ്പട്ടം'''. == പേരിനു പിന്നിൽ == മഹാഭാരതകഥയിലെ മഹിഷാസുരൻ നിർമിച്ച പട്ടണമാണിതെന്നും മഹിഷ പട്ടണം ലോപിച്ച്‌ മലപ്പട്ടമായി എന്നും ഒരു വാദം. അതല്ല മലയടി വാരത്ത്‌ ഉണ്ടായ പട്ടണമെന്നർത്ഥത്തിൽ മലപ്പട്ടണം എന്നും അതുലോപിച്ച്‌ മലപ്പട്ടമായി എന്നും പറയപ്പെടുന്നു. ലിഖിത രേഖകൾ ഈ പേരിന്റെ ചരിത്രത്തിൽ പിന്നിലല്ല.<ref name="ref1">[http://www.lsg.kerala.gov.in/htm/history.asp?ID=1123&intId=5 കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശസ്വയം ഭരണ വകുപ്പ് (മലപ്പട്ടം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്)]</ref> == ആദ്യകാല ഭരണസമിതി == ആദ്യകാല ഭരണസമിതി നിലവിൽ വന്നത്‌ 1954 ൽ ആണ്‌. അളവൂര്‌ കൃഷ്‌ണൻ നമ്പ്യാർ പ്രസിഡന്റും അയിക്കോത്ത്‌ അബ്‌ദു വൈസ്‌ പ്രസിഡൻ്റുമായിരുന്നു. 1961 ൽ മലപ്പട്ടം, ഇരിക്കൂർ എന്നീ പഞ്ചായത്തുകൾ സംയോജിപ്പിച്ചു. എ. കുഞ്ഞിക്കണ്ണനായിരുന്നു സംയോജിപ്പിച്ച പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റ്‌. 1968ൽ വീണ്ടും ഈ പഞ്ചായത്തുകളെ വിഭജിച്ച്‌ ഇരിക്കൂർ, മലപ്പട്ടം എന്നീ പഞ്ചായത്തുകളാക്കി. എ. കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ തന്നെയായിരുന്നു പ്രസിഡന്റ്‌.<ref name="ref1"/> ==വാർഡുകൾ== #കൊളന്ത #അഡൂർ #അടുവാപ്പുറം നോർത്ത് #അടുവാപ്പുറം സൗത്ത് #കരിമ്പീൽ #തലക്കോട് ഈസ്റ്റ്‌ #തലക്കോട് വെസ്റ്റ് #മലപ്പട്ടം ഈസ്റ്റ്‌ #മലപ്പട്ടം വെസ്റ്റ് #പൂക്കണ്ടം #കൊവുന്തല #അടിചേരി #മലപ്പട്ടം സെന്റർ<ref>{{Cite web |url=http://www.trend.kerala.gov.in/ |title=ട്രെന്റ് കേരളാ വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2020-09-29 |archive-date=2019-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |url-status=dead }}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == <references/> {{Kannur-geo-stub}} {{കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} {{കണ്ണൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] kq8coh2aqwejgolemctrcc9x2knbc9r 0 68488 4626952 4598783 2026-05-30T03:19:10Z Altocar 2020 144384 /* */ 4626952 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|K. P. Dhanapalan}} {{Infobox_Indian_politician | name = കെ.പി. ധനപാലൻ | image = | caption = | birth_date = [[ഏപ്രിൽ 4]], [[1950]] | birth_place = [[വടക്കൻ പറവൂർ]], [[കേരളം]] | residence = | death_date = {{death date and age|2026|05|30|1950|04|04|mf=yes}} | death_place = | office = [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാംഗം]] [[Member of Parliament|MP]] | constituency = [[ചാലക്കുടി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|ചാലക്കുടി]] |term_start=2009 |term_end=2014 | salary = | term = | predecessor = | successor = ഇന്നസെൻ്റ് | party =[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ.എൻ.സി.]] | religion = Hindu | spouse = Suma | children = 2 sons | website = | footnotes = | date = 06 ഫെബ്രുവരി | year = 2021 | source =ലോക്സഭ<ref>http://loksabhaph.nic.in/Members/memberbioprofile.aspx?mpsno=4564&lastls=15</ref> }} മുൻ [[ലോക്സഭ| ലോക്സഭാംഗവും]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവും കെ.പി.സി.സിയുടെ ഭാരവാഹിയുമാണ് '''കെ.പി.ധനപാലൻ '''(ജനനം: 4 ഏപ്രിൽ 1950)<ref>{{Cite web |url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=35&name=K.%20P.%20Dhanapalan |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-16 |archive-date=2023-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230417214229/http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=35&name=K.%20P.%20Dhanapalan |url-status=dead }}</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[എറണാകുളം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[നോർത്ത് പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂരിൽ]] കെ.കെ.പങ്കജാക്ഷൻ്റെയും മാധവിയുടേയും മകനായി 1950 ഏപ്രിൽ നാലിന് ജനിച്ചു. ബി.എസ്.സി കെമിസ്ട്രിയാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത.ആലുവ യു.സി.കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി<ref>https://entranceindia.com/election-and-politics/shri-k-p-dhanapalan-member-of-parliament-mp-from-chalakudy-kerala-biodata/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ കെ.എസ്.യു. വഴിയാണ് പൊതുരംഗത്ത് എത്തുന്നത്<ref>http://www.spiderkerala.net/resources/11419-KP-Dhanapalan-Kerala-Member-of-Parliament-MP-Profile-and-Biography.aspx</ref> കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻറായും എറണാകുളം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായും യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ നോർത്ത് പറവൂർ മണ്ഡലം പ്രസിഡൻറ്, എറണാകുളം ജില്ലാ പ്രസിഡൻറ്, സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ് എന്നി നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. 1979 മുതൽ 1984 വരെ നോർത്ത് പറവൂർ മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാനായും 1995 മുതൽ 2000 വരെ നോർത്ത് പറവൂർ മുൻസിപ്പൽ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചു. എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടെ സെക്രട്ടറിയായും വൈസ് പ്രസിഡൻറായും പ്രവർത്തിച്ച ധനപാലൻ 2001 മുതൽ 2007 വരെ എറണാകുളം ഡി.സി.സി. പ്രസിഡൻറായിരുന്നു<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/poulose-gets-another-term-as-kerala-dcc-president/article4252418.ece</ref> 2009-ലെ [[പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭ|പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭയിൽ]] [[ചാലക്കുടി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|ചാലക്കുടി]] മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന അംഗമാണ്‌ കെ.പി. ധനപാലൻ. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടി പ്രവർത്തകനായ ഇദ്ദേഹം,<ref>{{cite web | url = http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4564 | title = Fifteenth Lok Sabha Members Bioprofile | accessdate = മേയ് 27, 2010 | publisher = Lok Sabha | language = en | archive-date = 2010-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100406031603/http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4564 | url-status = dead }}</ref>2009-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ചാലക്കുടിയിൽ നിന്ന് ലോക്സഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/over-11-lakh-voters-in-chalakudy/article5886097.ece</ref> 2014-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മണ്ഡലങ്ങൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം വച്ചുമാറിയതിനെ തുടർന്ന് സിറ്റിംഗ് എം.പി.മാരായിരുന്ന പി.സി.ചാക്കോ ചാലക്കുടിയിലും കെ.പി.ധനപാലൻ തൃശൂരിലും പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>https://www.freepressjournal.in/india/former-congress-mps-cross-swords-over-defeat</ref> <ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/election/2019/lok-sabha/interviews/if-not-at-chalakkudy-not-willing-to-contest-k-p-dhanapalan-1.3563716{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കെ.പി.സി.സിയുടെ സെക്രട്ടറിയായും ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. നിലവിൽ കെ.പി.സി.സിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2019/11/11/kpcc-revampation-list.html</ref> '''മറ്റ് പദവികൾ''' * 2005-2006 ചെയർമാൻ, ക്ഷീരകർഷക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് * 2007-2009 ഡയറക്ടർ, നോർത്ത് മലബാർ ഗ്രാമീൺ ബാങ്ക് * 1980-1982 സെനറ്റ് മെമ്പർ, കൊച്ചിൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-21 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-21 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2016 || [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.ആർ. സുനിൽ കുമാർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2014 || [[തൃശ്ശൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[സി.എൻ. ജയദേവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. ശ്രീശൻ]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |[[2009-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2009]]|| [[ചാലക്കുടി ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[യു.പി. ജോസഫ്]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.വി. സാബു]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |1987 || [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.കെ. രാജൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |} == അവലംബം == {{reflist}} {{പതിനഞ്ചാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:1950-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 4-ന് ജനിച്ചവർ]] {{DEFAULTSORT:ധനപാലൻ, കെ.പി.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുമുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] {{kerala-politician-stub}} gaqssemskdkn1cy8yc2udcue2y6jls9 4626953 4626952 2026-05-30T03:19:41Z Altocar 2020 144384 /* */ 4626953 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|K. P. Dhanapalan}} {{Infobox_Indian_politician | name = കെ.പി. ധനപാലൻ | image = | caption = | birth_date = [[ഏപ്രിൽ 4]], [[1950]] | birth_place = [[വടക്കൻ പറവൂർ]], [[കേരളം]] | residence = | death_date = {{death date and age|2026|05|30|1950|04|04|mf=yes}} | death_place = | office = [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാംഗം]] [[Member of Parliament|MP]] | constituency = [[ചാലക്കുടി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|ചാലക്കുടി]] |term_start=2009 |term_end=2014 | salary = | term = | predecessor = | successor = ഇന്നസെൻ്റ് | party =[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ.എൻ.സി.]] | religion = Hindu | spouse = Suma | children = 2 sons | website = | footnotes = | date = 06 ഫെബ്രുവരി | year = 2021 | source =ലോക്സഭ<ref>http://loksabhaph.nic.in/Members/memberbioprofile.aspx?mpsno=4564&lastls=15</ref> }} മുൻ [[ലോക്സഭ| ലോക്സഭാംഗവും]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവും കെ.പി.സി.സിയുടെ ഭാരവാഹിയുമായിരുന്നു '''കെ.പി.ധനപാലൻ '''(ജനനം: 4 ഏപ്രിൽ 1950 - 30 മെയ് 2026)<ref>{{Cite web |url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=35&name=K.%20P.%20Dhanapalan |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-16 |archive-date=2023-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230417214229/http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=35&name=K.%20P.%20Dhanapalan |url-status=dead }}</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[എറണാകുളം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[നോർത്ത് പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂരിൽ]] കെ.കെ.പങ്കജാക്ഷൻ്റെയും മാധവിയുടേയും മകനായി 1950 ഏപ്രിൽ നാലിന് ജനിച്ചു. ബി.എസ്.സി കെമിസ്ട്രിയാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത.ആലുവ യു.സി.കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി<ref>https://entranceindia.com/election-and-politics/shri-k-p-dhanapalan-member-of-parliament-mp-from-chalakudy-kerala-biodata/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ കെ.എസ്.യു. വഴിയാണ് പൊതുരംഗത്ത് എത്തുന്നത്<ref>http://www.spiderkerala.net/resources/11419-KP-Dhanapalan-Kerala-Member-of-Parliament-MP-Profile-and-Biography.aspx</ref> കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻറായും എറണാകുളം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായും യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ നോർത്ത് പറവൂർ മണ്ഡലം പ്രസിഡൻറ്, എറണാകുളം ജില്ലാ പ്രസിഡൻറ്, സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ് എന്നി നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. 1979 മുതൽ 1984 വരെ നോർത്ത് പറവൂർ മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാനായും 1995 മുതൽ 2000 വരെ നോർത്ത് പറവൂർ മുൻസിപ്പൽ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചു. എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടെ സെക്രട്ടറിയായും വൈസ് പ്രസിഡൻറായും പ്രവർത്തിച്ച ധനപാലൻ 2001 മുതൽ 2007 വരെ എറണാകുളം ഡി.സി.സി. പ്രസിഡൻറായിരുന്നു<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/poulose-gets-another-term-as-kerala-dcc-president/article4252418.ece</ref> 2009-ലെ [[പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭ|പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭയിൽ]] [[ചാലക്കുടി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|ചാലക്കുടി]] മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന അംഗമാണ്‌ കെ.പി. ധനപാലൻ. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടി പ്രവർത്തകനായ ഇദ്ദേഹം,<ref>{{cite web | url = http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4564 | title = Fifteenth Lok Sabha Members Bioprofile | accessdate = മേയ് 27, 2010 | publisher = Lok Sabha | language = en | archive-date = 2010-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100406031603/http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4564 | url-status = dead }}</ref>2009-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ചാലക്കുടിയിൽ നിന്ന് ലോക്സഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/over-11-lakh-voters-in-chalakudy/article5886097.ece</ref> 2014-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മണ്ഡലങ്ങൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം വച്ചുമാറിയതിനെ തുടർന്ന് സിറ്റിംഗ് എം.പി.മാരായിരുന്ന പി.സി.ചാക്കോ ചാലക്കുടിയിലും കെ.പി.ധനപാലൻ തൃശൂരിലും പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>https://www.freepressjournal.in/india/former-congress-mps-cross-swords-over-defeat</ref> <ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/election/2019/lok-sabha/interviews/if-not-at-chalakkudy-not-willing-to-contest-k-p-dhanapalan-1.3563716{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കെ.പി.സി.സിയുടെ സെക്രട്ടറിയായും ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. നിലവിൽ കെ.പി.സി.സിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2019/11/11/kpcc-revampation-list.html</ref> '''മറ്റ് പദവികൾ''' * 2005-2006 ചെയർമാൻ, ക്ഷീരകർഷക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് * 2007-2009 ഡയറക്ടർ, നോർത്ത് മലബാർ ഗ്രാമീൺ ബാങ്ക് * 1980-1982 സെനറ്റ് മെമ്പർ, കൊച്ചിൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-21 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-21 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2016 || [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.ആർ. സുനിൽ കുമാർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2014 || [[തൃശ്ശൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[സി.എൻ. ജയദേവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. ശ്രീശൻ]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |[[2009-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2009]]|| [[ചാലക്കുടി ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[യു.പി. ജോസഫ്]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.വി. സാബു]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |1987 || [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.കെ. രാജൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |} == അവലംബം == {{reflist}} {{പതിനഞ്ചാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:1950-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 4-ന് ജനിച്ചവർ]] {{DEFAULTSORT:ധനപാലൻ, കെ.പി.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുമുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] {{kerala-politician-stub}} 9ddomgjq0xbvngx3re1erkcrkzm6k1v 4626954 4626953 2026-05-30T03:19:59Z Altocar 2020 144384 /* */ 4626954 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|K. P. Dhanapalan}} {{Infobox_Indian_politician | name = കെ.പി. ധനപാലൻ | image = | caption = | birth_date = [[ഏപ്രിൽ 4]], [[1950]] | birth_place = [[വടക്കൻ പറവൂർ]], [[കേരളം]] | residence = | death_date = {{death date and age|2026|05|30|1950|04|04|mf=yes}} | death_place = | office = [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാംഗം]] [[Member of Parliament|MP]] | constituency = [[ചാലക്കുടി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|ചാലക്കുടി]] |term_start=2009 |term_end=2014 | salary = | term = | predecessor = | successor = ഇന്നസെൻ്റ് | party =[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ.എൻ.സി.]] | religion = Hindu | spouse = Suma | children = 2 sons | website = | footnotes = | date = 30 മെയ് | year = 2026 | source =ലോക്സഭ<ref>http://loksabhaph.nic.in/Members/memberbioprofile.aspx?mpsno=4564&lastls=15</ref> }} മുൻ [[ലോക്സഭ| ലോക്സഭാംഗവും]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവും കെ.പി.സി.സിയുടെ ഭാരവാഹിയുമായിരുന്നു '''കെ.പി.ധനപാലൻ '''(ജനനം: 4 ഏപ്രിൽ 1950 - 30 മെയ് 2026)<ref>{{Cite web |url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=35&name=K.%20P.%20Dhanapalan |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-16 |archive-date=2023-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230417214229/http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=35&name=K.%20P.%20Dhanapalan |url-status=dead }}</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[എറണാകുളം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[നോർത്ത് പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂരിൽ]] കെ.കെ.പങ്കജാക്ഷൻ്റെയും മാധവിയുടേയും മകനായി 1950 ഏപ്രിൽ നാലിന് ജനിച്ചു. ബി.എസ്.സി കെമിസ്ട്രിയാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത.ആലുവ യു.സി.കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി<ref>https://entranceindia.com/election-and-politics/shri-k-p-dhanapalan-member-of-parliament-mp-from-chalakudy-kerala-biodata/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ കെ.എസ്.യു. വഴിയാണ് പൊതുരംഗത്ത് എത്തുന്നത്<ref>http://www.spiderkerala.net/resources/11419-KP-Dhanapalan-Kerala-Member-of-Parliament-MP-Profile-and-Biography.aspx</ref> കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻറായും എറണാകുളം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായും യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ നോർത്ത് പറവൂർ മണ്ഡലം പ്രസിഡൻറ്, എറണാകുളം ജില്ലാ പ്രസിഡൻറ്, സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ് എന്നി നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. 1979 മുതൽ 1984 വരെ നോർത്ത് പറവൂർ മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാനായും 1995 മുതൽ 2000 വരെ നോർത്ത് പറവൂർ മുൻസിപ്പൽ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചു. എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടെ സെക്രട്ടറിയായും വൈസ് പ്രസിഡൻറായും പ്രവർത്തിച്ച ധനപാലൻ 2001 മുതൽ 2007 വരെ എറണാകുളം ഡി.സി.സി. പ്രസിഡൻറായിരുന്നു<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/poulose-gets-another-term-as-kerala-dcc-president/article4252418.ece</ref> 2009-ലെ [[പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭ|പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭയിൽ]] [[ചാലക്കുടി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|ചാലക്കുടി]] മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന അംഗമാണ്‌ കെ.പി. ധനപാലൻ. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടി പ്രവർത്തകനായ ഇദ്ദേഹം,<ref>{{cite web | url = http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4564 | title = Fifteenth Lok Sabha Members Bioprofile | accessdate = മേയ് 27, 2010 | publisher = Lok Sabha | language = en | archive-date = 2010-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100406031603/http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4564 | url-status = dead }}</ref>2009-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ചാലക്കുടിയിൽ നിന്ന് ലോക്സഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/over-11-lakh-voters-in-chalakudy/article5886097.ece</ref> 2014-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മണ്ഡലങ്ങൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം വച്ചുമാറിയതിനെ തുടർന്ന് സിറ്റിംഗ് എം.പി.മാരായിരുന്ന പി.സി.ചാക്കോ ചാലക്കുടിയിലും കെ.പി.ധനപാലൻ തൃശൂരിലും പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>https://www.freepressjournal.in/india/former-congress-mps-cross-swords-over-defeat</ref> <ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/election/2019/lok-sabha/interviews/if-not-at-chalakkudy-not-willing-to-contest-k-p-dhanapalan-1.3563716{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കെ.പി.സി.സിയുടെ സെക്രട്ടറിയായും ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. നിലവിൽ കെ.പി.സി.സിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2019/11/11/kpcc-revampation-list.html</ref> '''മറ്റ് പദവികൾ''' * 2005-2006 ചെയർമാൻ, ക്ഷീരകർഷക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് * 2007-2009 ഡയറക്ടർ, നോർത്ത് മലബാർ ഗ്രാമീൺ ബാങ്ക് * 1980-1982 സെനറ്റ് മെമ്പർ, കൊച്ചിൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-21 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-21 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2016 || [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.ആർ. സുനിൽ കുമാർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2014 || [[തൃശ്ശൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[സി.എൻ. ജയദേവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. ശ്രീശൻ]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |[[2009-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2009]]|| [[ചാലക്കുടി ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[യു.പി. ജോസഫ്]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.വി. സാബു]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |1987 || [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.കെ. രാജൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |} == അവലംബം == {{reflist}} {{പതിനഞ്ചാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:1950-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 4-ന് ജനിച്ചവർ]] {{DEFAULTSORT:ധനപാലൻ, കെ.പി.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുമുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] {{kerala-politician-stub}} kbd334yzi5kg3ukxz8l9b1zk0qm0sx0 4626955 4626954 2026-05-30T03:20:34Z Altocar 2020 144384 /* അവലംബം */ 4626955 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|K. P. Dhanapalan}} {{Infobox_Indian_politician | name = കെ.പി. ധനപാലൻ | image = | caption = | birth_date = [[ഏപ്രിൽ 4]], [[1950]] | birth_place = [[വടക്കൻ പറവൂർ]], [[കേരളം]] | residence = | death_date = {{death date and age|2026|05|30|1950|04|04|mf=yes}} | death_place = | office = [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാംഗം]] [[Member of Parliament|MP]] | constituency = [[ചാലക്കുടി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|ചാലക്കുടി]] |term_start=2009 |term_end=2014 | salary = | term = | predecessor = | successor = ഇന്നസെൻ്റ് | party =[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ.എൻ.സി.]] | religion = Hindu | spouse = Suma | children = 2 sons | website = | footnotes = | date = 30 മെയ് | year = 2026 | source =ലോക്സഭ<ref>http://loksabhaph.nic.in/Members/memberbioprofile.aspx?mpsno=4564&lastls=15</ref> }} മുൻ [[ലോക്സഭ| ലോക്സഭാംഗവും]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവും കെ.പി.സി.സിയുടെ ഭാരവാഹിയുമായിരുന്നു '''കെ.പി.ധനപാലൻ '''(ജനനം: 4 ഏപ്രിൽ 1950 - 30 മെയ് 2026)<ref>{{Cite web |url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=35&name=K.%20P.%20Dhanapalan |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-16 |archive-date=2023-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230417214229/http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=35&name=K.%20P.%20Dhanapalan |url-status=dead }}</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[എറണാകുളം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[നോർത്ത് പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂരിൽ]] കെ.കെ.പങ്കജാക്ഷൻ്റെയും മാധവിയുടേയും മകനായി 1950 ഏപ്രിൽ നാലിന് ജനിച്ചു. ബി.എസ്.സി കെമിസ്ട്രിയാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത.ആലുവ യു.സി.കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി<ref>https://entranceindia.com/election-and-politics/shri-k-p-dhanapalan-member-of-parliament-mp-from-chalakudy-kerala-biodata/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ കെ.എസ്.യു. വഴിയാണ് പൊതുരംഗത്ത് എത്തുന്നത്<ref>http://www.spiderkerala.net/resources/11419-KP-Dhanapalan-Kerala-Member-of-Parliament-MP-Profile-and-Biography.aspx</ref> കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻറായും എറണാകുളം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായും യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ നോർത്ത് പറവൂർ മണ്ഡലം പ്രസിഡൻറ്, എറണാകുളം ജില്ലാ പ്രസിഡൻറ്, സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ് എന്നി നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. 1979 മുതൽ 1984 വരെ നോർത്ത് പറവൂർ മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാനായും 1995 മുതൽ 2000 വരെ നോർത്ത് പറവൂർ മുൻസിപ്പൽ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചു. എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടെ സെക്രട്ടറിയായും വൈസ് പ്രസിഡൻറായും പ്രവർത്തിച്ച ധനപാലൻ 2001 മുതൽ 2007 വരെ എറണാകുളം ഡി.സി.സി. പ്രസിഡൻറായിരുന്നു<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/poulose-gets-another-term-as-kerala-dcc-president/article4252418.ece</ref> 2009-ലെ [[പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭ|പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭയിൽ]] [[ചാലക്കുടി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|ചാലക്കുടി]] മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന അംഗമാണ്‌ കെ.പി. ധനപാലൻ. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടി പ്രവർത്തകനായ ഇദ്ദേഹം,<ref>{{cite web | url = http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4564 | title = Fifteenth Lok Sabha Members Bioprofile | accessdate = മേയ് 27, 2010 | publisher = Lok Sabha | language = en | archive-date = 2010-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100406031603/http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4564 | url-status = dead }}</ref>2009-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ചാലക്കുടിയിൽ നിന്ന് ലോക്സഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/over-11-lakh-voters-in-chalakudy/article5886097.ece</ref> 2014-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മണ്ഡലങ്ങൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം വച്ചുമാറിയതിനെ തുടർന്ന് സിറ്റിംഗ് എം.പി.മാരായിരുന്ന പി.സി.ചാക്കോ ചാലക്കുടിയിലും കെ.പി.ധനപാലൻ തൃശൂരിലും പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>https://www.freepressjournal.in/india/former-congress-mps-cross-swords-over-defeat</ref> <ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/election/2019/lok-sabha/interviews/if-not-at-chalakkudy-not-willing-to-contest-k-p-dhanapalan-1.3563716{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കെ.പി.സി.സിയുടെ സെക്രട്ടറിയായും ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. നിലവിൽ കെ.പി.സി.സിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2019/11/11/kpcc-revampation-list.html</ref> '''മറ്റ് പദവികൾ''' * 2005-2006 ചെയർമാൻ, ക്ഷീരകർഷക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് * 2007-2009 ഡയറക്ടർ, നോർത്ത് മലബാർ ഗ്രാമീൺ ബാങ്ക് * 1980-1982 സെനറ്റ് മെമ്പർ, കൊച്ചിൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-21 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-21 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2016 || [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.ആർ. സുനിൽ കുമാർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2014 || [[തൃശ്ശൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[സി.എൻ. ജയദേവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. ശ്രീശൻ]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |[[2009-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2009]]|| [[ചാലക്കുടി ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[യു.പി. ജോസഫ്]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.വി. സാബു]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |1987 || [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.കെ. രാജൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |} == അവലംബം == {{reflist}} {{പതിനഞ്ചാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:1950-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 4-ന് ജനിച്ചവർ]] {{DEFAULTSORT:ധനപാലൻ, കെ.പി.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുമുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] fi3svsars68jwgbgor7vnrbeq0c2xaf 4626956 4626955 2026-05-30T03:22:36Z Altocar 2020 144384 /* */ 4626956 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|K. P. Dhanapalan}} {{Infobox_Indian_politician | name = കെ.പി. ധനപാലൻ | image = | caption = | birth_date = [[ഏപ്രിൽ 4]], [[1950]] | birth_place = [[വടക്കൻ പറവൂർ]], [[കേരളം]] | residence = | death_date = {{death date and age|2026|05|30|1950|04|04|mf=yes}} | death_place = | office = [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാംഗം]] [[Member of Parliament|MP]] | constituency = [[ചാലക്കുടി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|ചാലക്കുടി]] |term_start=2009 |term_end=2014 | salary = | term = | predecessor = | successor = ഇന്നസെൻ്റ് | party =[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ.എൻ.സി.]] | religion = Hindu | spouse = Suma | children = 2 sons | website = | footnotes = | date = 30 മെയ് | year = 2026 | source =ലോക്സഭ<ref>http://loksabhaph.nic.in/Members/memberbioprofile.aspx?mpsno=4564&lastls=15</ref> }} മുൻ [[ലോക്സഭ| ലോക്സഭാംഗവും]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവും കെ.പി.സി.സിയുടെ ഭാരവാഹിയുമായിരുന്നു <ref>[https://www.manoramanews.com/kerala/latest/2026/05/30/senior-congress-leader-and-former-chalakudy-mp-kp-dhanapalan-passes-away-at-76.html മുൻ ലോക്‌സഭാംഗം കെപി ധനപാലൻ അന്തരിച്ചു]</ref>'''കെ.പി.ധനപാലൻ '''(ജനനം: 4 ഏപ്രിൽ 1950 - 30 മെയ് 2026)<ref>{{Cite web |url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=35&name=K.%20P.%20Dhanapalan |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-16 |archive-date=2023-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230417214229/http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=35&name=K.%20P.%20Dhanapalan |url-status=dead }}</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[എറണാകുളം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[നോർത്ത് പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂരിൽ]] കെ.കെ.പങ്കജാക്ഷൻ്റെയും മാധവിയുടേയും മകനായി 1950 ഏപ്രിൽ നാലിന് ജനിച്ചു. ബി.എസ്.സി കെമിസ്ട്രിയാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത.ആലുവ യു.സി.കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി<ref>https://entranceindia.com/election-and-politics/shri-k-p-dhanapalan-member-of-parliament-mp-from-chalakudy-kerala-biodata/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ കെ.എസ്.യു. വഴിയാണ് പൊതുരംഗത്ത് എത്തുന്നത്<ref>http://www.spiderkerala.net/resources/11419-KP-Dhanapalan-Kerala-Member-of-Parliament-MP-Profile-and-Biography.aspx</ref> കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻറായും എറണാകുളം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായും യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ നോർത്ത് പറവൂർ മണ്ഡലം പ്രസിഡൻറ്, എറണാകുളം ജില്ലാ പ്രസിഡൻറ്, സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ് എന്നി നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. 1979 മുതൽ 1984 വരെ നോർത്ത് പറവൂർ മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാനായും 1995 മുതൽ 2000 വരെ നോർത്ത് പറവൂർ മുൻസിപ്പൽ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചു. എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടെ സെക്രട്ടറിയായും വൈസ് പ്രസിഡൻറായും പ്രവർത്തിച്ച ധനപാലൻ 2001 മുതൽ 2007 വരെ എറണാകുളം ഡി.സി.സി. പ്രസിഡൻറായിരുന്നു<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/poulose-gets-another-term-as-kerala-dcc-president/article4252418.ece</ref> 2009-ലെ [[പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭ|പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭയിൽ]] [[ചാലക്കുടി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|ചാലക്കുടി]] മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന അംഗമാണ്‌ കെ.പി. ധനപാലൻ. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടി പ്രവർത്തകനായ ഇദ്ദേഹം,<ref>{{cite web | url = http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4564 | title = Fifteenth Lok Sabha Members Bioprofile | accessdate = മേയ് 27, 2010 | publisher = Lok Sabha | language = en | archive-date = 2010-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100406031603/http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4564 | url-status = dead }}</ref>2009-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ചാലക്കുടിയിൽ നിന്ന് ലോക്സഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/over-11-lakh-voters-in-chalakudy/article5886097.ece</ref> 2014-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മണ്ഡലങ്ങൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം വച്ചുമാറിയതിനെ തുടർന്ന് സിറ്റിംഗ് എം.പി.മാരായിരുന്ന പി.സി.ചാക്കോ ചാലക്കുടിയിലും കെ.പി.ധനപാലൻ തൃശൂരിലും പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>https://www.freepressjournal.in/india/former-congress-mps-cross-swords-over-defeat</ref> <ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/election/2019/lok-sabha/interviews/if-not-at-chalakkudy-not-willing-to-contest-k-p-dhanapalan-1.3563716{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കെ.പി.സി.സിയുടെ സെക്രട്ടറിയായും ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. നിലവിൽ കെ.പി.സി.സിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2019/11/11/kpcc-revampation-list.html</ref> '''മറ്റ് പദവികൾ''' * 2005-2006 ചെയർമാൻ, ക്ഷീരകർഷക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് * 2007-2009 ഡയറക്ടർ, നോർത്ത് മലബാർ ഗ്രാമീൺ ബാങ്ക് * 1980-1982 സെനറ്റ് മെമ്പർ, കൊച്ചിൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-21 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-21 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2016 || [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.ആർ. സുനിൽ കുമാർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2014 || [[തൃശ്ശൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[സി.എൻ. ജയദേവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. ശ്രീശൻ]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |[[2009-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2009]]|| [[ചാലക്കുടി ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[യു.പി. ജോസഫ്]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.വി. സാബു]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |1987 || [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.കെ. രാജൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |} == അവലംബം == {{reflist}} {{പതിനഞ്ചാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:1950-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 4-ന് ജനിച്ചവർ]] {{DEFAULTSORT:ധനപാലൻ, കെ.പി.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുമുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] n66ic98arvinlbvhonn7p3dcem3qhzs 4626957 4626956 2026-05-30T03:23:54Z Altocar 2020 144384 /* */ 4626957 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|K. P. Dhanapalan}} {{Infobox_Indian_politician | name = കെ.പി. ധനപാലൻ | image = | caption = | birth_date = [[ഏപ്രിൽ 4]], [[1950]] | birth_place = [[വടക്കൻ പറവൂർ]], [[കേരളം]] | residence = | death_date = {{death date and age|2026|05|30|1950|04|04|mf=yes}} | death_place = | office = [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാംഗം]] [[Member of Parliament|MP]] | constituency = [[ചാലക്കുടി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|ചാലക്കുടി]] |term_start=2009 |term_end=2014 | salary = | term = | predecessor = | successor = ഇന്നസെൻ്റ് | party =[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ.എൻ.സി.]] | religion = Hindu | spouse = Suma | children = 2 sons | website = | footnotes = | date = 30 മെയ് | year = 2026 | source =ലോക്സഭ<ref>http://loksabhaph.nic.in/Members/memberbioprofile.aspx?mpsno=4564&lastls=15</ref> }} മുൻ [[ലോക്സഭ| ലോക്സഭാംഗവും]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവും കെ.പി.സി.സിയുടെ ഭാരവാഹിയുമായിരുന്നു <ref>[https://www.manoramanews.com/kerala/latest/2026/05/30/senior-congress-leader-and-former-chalakudy-mp-kp-dhanapalan-passes-away-at-76.html മുൻ ലോക്‌സഭാംഗം കെപി ധനപാലൻ അന്തരിച്ചു]</ref>'''കെ.പി.ധനപാലൻ '''(ജനനം: 4 ഏപ്രിൽ 1950 - 30 മെയ് 2026)<ref>{{Cite web |url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=35&name=K.%20P.%20Dhanapalan |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-16 |archive-date=2023-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230417214229/http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=35&name=K.%20P.%20Dhanapalan |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.madhyamam.com/kerala/former-mp-and-senior-congress-leader-kp-dhanapalan-passed-away-1524035</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[എറണാകുളം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[നോർത്ത് പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂരിൽ]] കെ.കെ.പങ്കജാക്ഷൻ്റെയും മാധവിയുടേയും മകനായി 1950 ഏപ്രിൽ നാലിന് ജനിച്ചു. ബി.എസ്.സി കെമിസ്ട്രിയാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത.ആലുവ യു.സി.കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി<ref>https://entranceindia.com/election-and-politics/shri-k-p-dhanapalan-member-of-parliament-mp-from-chalakudy-kerala-biodata/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ കെ.എസ്.യു. വഴിയാണ് പൊതുരംഗത്ത് എത്തുന്നത്<ref>http://www.spiderkerala.net/resources/11419-KP-Dhanapalan-Kerala-Member-of-Parliament-MP-Profile-and-Biography.aspx</ref> കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻറായും എറണാകുളം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായും യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ നോർത്ത് പറവൂർ മണ്ഡലം പ്രസിഡൻറ്, എറണാകുളം ജില്ലാ പ്രസിഡൻറ്, സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ് എന്നി നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. 1979 മുതൽ 1984 വരെ നോർത്ത് പറവൂർ മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാനായും 1995 മുതൽ 2000 വരെ നോർത്ത് പറവൂർ മുൻസിപ്പൽ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചു. എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടെ സെക്രട്ടറിയായും വൈസ് പ്രസിഡൻറായും പ്രവർത്തിച്ച ധനപാലൻ 2001 മുതൽ 2007 വരെ എറണാകുളം ഡി.സി.സി. പ്രസിഡൻറായിരുന്നു<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/poulose-gets-another-term-as-kerala-dcc-president/article4252418.ece</ref> 2009-ലെ [[പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭ|പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭയിൽ]] [[ചാലക്കുടി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|ചാലക്കുടി]] മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന അംഗമാണ്‌ കെ.പി. ധനപാലൻ. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടി പ്രവർത്തകനായ ഇദ്ദേഹം,<ref>{{cite web | url = http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4564 | title = Fifteenth Lok Sabha Members Bioprofile | accessdate = മേയ് 27, 2010 | publisher = Lok Sabha | language = en | archive-date = 2010-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100406031603/http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4564 | url-status = dead }}</ref>2009-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ചാലക്കുടിയിൽ നിന്ന് ലോക്സഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/over-11-lakh-voters-in-chalakudy/article5886097.ece</ref> 2014-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മണ്ഡലങ്ങൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം വച്ചുമാറിയതിനെ തുടർന്ന് സിറ്റിംഗ് എം.പി.മാരായിരുന്ന പി.സി.ചാക്കോ ചാലക്കുടിയിലും കെ.പി.ധനപാലൻ തൃശൂരിലും പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>https://www.freepressjournal.in/india/former-congress-mps-cross-swords-over-defeat</ref> <ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/election/2019/lok-sabha/interviews/if-not-at-chalakkudy-not-willing-to-contest-k-p-dhanapalan-1.3563716{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കെ.പി.സി.സിയുടെ സെക്രട്ടറിയായും ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. നിലവിൽ കെ.പി.സി.സിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2019/11/11/kpcc-revampation-list.html</ref> '''മറ്റ് പദവികൾ''' * 2005-2006 ചെയർമാൻ, ക്ഷീരകർഷക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് * 2007-2009 ഡയറക്ടർ, നോർത്ത് മലബാർ ഗ്രാമീൺ ബാങ്ക് * 1980-1982 സെനറ്റ് മെമ്പർ, കൊച്ചിൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-21 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-21 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2016 || [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.ആർ. സുനിൽ കുമാർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2014 || [[തൃശ്ശൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[സി.എൻ. ജയദേവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. ശ്രീശൻ]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |[[2009-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2009]]|| [[ചാലക്കുടി ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[യു.പി. ജോസഫ്]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.വി. സാബു]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |1987 || [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.കെ. രാജൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |} == അവലംബം == {{reflist}} {{പതിനഞ്ചാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:1950-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 4-ന് ജനിച്ചവർ]] {{DEFAULTSORT:ധനപാലൻ, കെ.പി.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുമുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] ke7nxze07l8dxzwf0560docr8qtemoj 4626958 4626957 2026-05-30T03:24:13Z Altocar 2020 144384 /* */ 4626958 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|K. P. Dhanapalan}} {{Infobox_Indian_politician | name = കെ.പി. ധനപാലൻ | image = | caption = | birth_date = [[ഏപ്രിൽ 4]], [[1950]] | birth_place = [[വടക്കൻ പറവൂർ]], [[കേരളം]] | residence = | death_date = {{death date and age|2026|05|30|1950|04|04|mf=yes}} | death_place = | office = [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാംഗം]] | constituency = [[ചാലക്കുടി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|ചാലക്കുടി]] |term_start=2009 |term_end=2014 | salary = | term = | predecessor = | successor = ഇന്നസെൻ്റ് | party =[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ.എൻ.സി.]] | religion = Hindu | spouse = Suma | children = 2 sons | website = | footnotes = | date = 30 മെയ് | year = 2026 | source =ലോക്സഭ<ref>http://loksabhaph.nic.in/Members/memberbioprofile.aspx?mpsno=4564&lastls=15</ref> }} മുൻ [[ലോക്സഭ| ലോക്സഭാംഗവും]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവും കെ.പി.സി.സിയുടെ ഭാരവാഹിയുമായിരുന്നു <ref>[https://www.manoramanews.com/kerala/latest/2026/05/30/senior-congress-leader-and-former-chalakudy-mp-kp-dhanapalan-passes-away-at-76.html മുൻ ലോക്‌സഭാംഗം കെപി ധനപാലൻ അന്തരിച്ചു]</ref>'''കെ.പി.ധനപാലൻ '''(ജനനം: 4 ഏപ്രിൽ 1950 - 30 മെയ് 2026)<ref>{{Cite web |url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=35&name=K.%20P.%20Dhanapalan |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-16 |archive-date=2023-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230417214229/http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=35&name=K.%20P.%20Dhanapalan |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.madhyamam.com/kerala/former-mp-and-senior-congress-leader-kp-dhanapalan-passed-away-1524035</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[എറണാകുളം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[നോർത്ത് പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂരിൽ]] കെ.കെ.പങ്കജാക്ഷൻ്റെയും മാധവിയുടേയും മകനായി 1950 ഏപ്രിൽ നാലിന് ജനിച്ചു. ബി.എസ്.സി കെമിസ്ട്രിയാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത.ആലുവ യു.സി.കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി<ref>https://entranceindia.com/election-and-politics/shri-k-p-dhanapalan-member-of-parliament-mp-from-chalakudy-kerala-biodata/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ കെ.എസ്.യു. വഴിയാണ് പൊതുരംഗത്ത് എത്തുന്നത്<ref>http://www.spiderkerala.net/resources/11419-KP-Dhanapalan-Kerala-Member-of-Parliament-MP-Profile-and-Biography.aspx</ref> കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻറായും എറണാകുളം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായും യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ നോർത്ത് പറവൂർ മണ്ഡലം പ്രസിഡൻറ്, എറണാകുളം ജില്ലാ പ്രസിഡൻറ്, സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ് എന്നി നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. 1979 മുതൽ 1984 വരെ നോർത്ത് പറവൂർ മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാനായും 1995 മുതൽ 2000 വരെ നോർത്ത് പറവൂർ മുൻസിപ്പൽ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചു. എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടെ സെക്രട്ടറിയായും വൈസ് പ്രസിഡൻറായും പ്രവർത്തിച്ച ധനപാലൻ 2001 മുതൽ 2007 വരെ എറണാകുളം ഡി.സി.സി. പ്രസിഡൻറായിരുന്നു<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/poulose-gets-another-term-as-kerala-dcc-president/article4252418.ece</ref> 2009-ലെ [[പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭ|പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭയിൽ]] [[ചാലക്കുടി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|ചാലക്കുടി]] മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന അംഗമാണ്‌ കെ.പി. ധനപാലൻ. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടി പ്രവർത്തകനായ ഇദ്ദേഹം,<ref>{{cite web | url = http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4564 | title = Fifteenth Lok Sabha Members Bioprofile | accessdate = മേയ് 27, 2010 | publisher = Lok Sabha | language = en | archive-date = 2010-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100406031603/http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4564 | url-status = dead }}</ref>2009-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ചാലക്കുടിയിൽ നിന്ന് ലോക്സഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/over-11-lakh-voters-in-chalakudy/article5886097.ece</ref> 2014-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മണ്ഡലങ്ങൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം വച്ചുമാറിയതിനെ തുടർന്ന് സിറ്റിംഗ് എം.പി.മാരായിരുന്ന പി.സി.ചാക്കോ ചാലക്കുടിയിലും കെ.പി.ധനപാലൻ തൃശൂരിലും പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>https://www.freepressjournal.in/india/former-congress-mps-cross-swords-over-defeat</ref> <ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/election/2019/lok-sabha/interviews/if-not-at-chalakkudy-not-willing-to-contest-k-p-dhanapalan-1.3563716{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കെ.പി.സി.സിയുടെ സെക്രട്ടറിയായും ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചു. നിലവിൽ കെ.പി.സി.സിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻറാണ്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2019/11/11/kpcc-revampation-list.html</ref> '''മറ്റ് പദവികൾ''' * 2005-2006 ചെയർമാൻ, ക്ഷീരകർഷക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് * 2007-2009 ഡയറക്ടർ, നോർത്ത് മലബാർ ഗ്രാമീൺ ബാങ്ക് * 1980-1982 സെനറ്റ് മെമ്പർ, കൊച്ചിൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-21 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-21 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2016 || [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.ആർ. സുനിൽ കുമാർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2014 || [[തൃശ്ശൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[സി.എൻ. ജയദേവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. ശ്രീശൻ]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |[[2009-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2009]]|| [[ചാലക്കുടി ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[യു.പി. ജോസഫ്]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.വി. സാബു]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |1987 || [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.കെ. രാജൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |} == അവലംബം == {{reflist}} {{പതിനഞ്ചാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:1950-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 4-ന് ജനിച്ചവർ]] {{DEFAULTSORT:ധനപാലൻ, കെ.പി.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുമുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] bg2inq9lehwhsq63jfbtbqtbwzkstc2 0 68919 4626973 4626783 2026-05-30T06:27:17Z Asifalinair 206364 /* */ 4626973 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ramesh Chennithala}} {{Infobox officeholder | name = രമേശ് ചെന്നിത്തല | image = Ramesh chennithala Feb26.jpg | caption = | office = ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ്, കയർ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രി</br>[[കേരള സർക്കാർ]] | term_start = [[മേയ് 18]] [[2026]] | term_end = | predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]] | term_start1 = [[ജനുവരി 1]] [[2014]] | term_end1 = [[മേയ് 20]] [[2016]] | predecessor1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | successor1 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | office2 = പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാവ് | term_start2 = മെയ് 29 2016 | term_end2 = മെയ് 22 2021 | predecessor2 = [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] | successor2 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | office3 = സംസ്ഥാന ഗ്രാമവികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി | constituency3 = | term_start3 = [[ജൂൺ 5]] [[1986]] | term_end3 = [[മാർച്ച് 25]] [[1987]] | predecessor3 = | successor3 = [[ടി. ശിവദാസമേനോൻ]] | office4 = [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി.]] പ്രസിഡൻറ് | term_start4 = [[24 ജൂൺ]] [[2005]] | term_end4 = [[ഫെബ്രുവരി 10]] [[2014]] | predecessor4 = [[തെന്നല ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] | successor4 = [[വി.എം. സുധീരൻ]] | office5 = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | constituency5 = [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]] | term_start5 = [[മേയ് 14]] [[2011]] | term_end5 = | predecessor5 = [[ബാബു പ്രസാദ്]] | successor5 = | term_start6 = [[മേയ് 24]] [[1982]] | term_end6 = [[ഡിസംബർ 9]] [[1989]] | predecessor6 = [[സി.ബി.സി. വാര്യർ]] | successor6 = [[എ.വി. താമരാക്ഷൻ]] | office7 = ലോക സഭയിലെ അംഗം | constituency7 = [[മാവേലിക്കര ലോക്സഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര]] | term_start7 = [[ഒക്ടോബർ 11]] [[1999]] | term_end7 = [[ഫെബ്രുവരി 6]] [[2004]] | predecessor7 = [[പി.ജെ. കുര്യൻ]] | successor7 = [[സി.എസ്. സുജാത]] | constituency8 = [[മാവേലിക്കര ലോക്സഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര]] | term_start8 = [[ഡിസംബർ 2]] [[1989]] | term_end8 = [[ഡിസംബർ 4]] [[1997]] | predecessor8 = [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]] | successor8 = [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]] | salary = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1956|5|25}} | birth_place = [[ചെന്നിത്തല]] [[മാവേലിക്കര]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]] | residence = [[ചെന്നിത്തല]] | death_date = | death_place = | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്സ് (ഐ)]] | religion = [[ഹിന്ദുമതം]] | father = വി. രാമകൃഷ്ണൻ നായർ | mother = ദേവകിയമ്മ | spouse = ടി.എൻ. അനിത | children = രണ്ട് മകൻ | website = | footnotes = | date = മെയ് 29 | year = 2026 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/99%20Ramesh%20Chennithala.pdf നിയമസഭ | 3blankname = [[കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]] | 3namedata = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | 3blankname1 = [[കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]] | 3namedata1 = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] }} [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]- പാർട്ടിയുടെ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രമുഖരായ നേതാക്കളിലൊരാളാണ് '''രമേശ് ചെന്നിത്തല''' (ജനനം: 25 മേയ്, 1956). നിലവിൽ 2011 മുതൽ കേരള നിയമസഭയിൽ [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട് മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായി തുടരുന്നു. 2005 മുതൽ 2014 വരെ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മറ്റിയുടെ]] പ്രസിഡണ്ടായും 2014 മുതൽ 2016 വരെ രണ്ടാം ഉമ്മൻചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര-വിജിലൻസ് വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായും 2016 മുതൽ 2021 വരെ നിലവിലിരുന്ന പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2022/Jul/24/sincerely-repent-revolt-against-karunakaranramesh-chennithala-2480007.html</ref><ref>https://www.onmanorama.com/news/kerala/2021/10/04/congress-leader-ramesh-chennithala-kerala-chief-minister-dreams.html</ref> == ജീവിത രേഖ== [[ആലപ്പുഴ]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവേലിക്കര]] താലൂക്കിലെ [[ചെന്നിത്തല]] ഗ്രാമത്തിൽ വി.രാമകൃഷ്ണൻ നായർ ദേവകിയമ്മ ദാമ്പതികളുടെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ തിരുവാതിര നക്ഷത്രത്തിൽ 1956 മെയ് 25-ന് ജനിച്ചു. ഹിന്ദി ഭാഷ അനായാസം സംസാരിക്കുന്ന ഒരു ഹിന്ദിവിശാരദ് കൂടി ആണ് ചെന്നിത്തല. ഹിന്ദി, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളിലുള്ള പ്രാവീണ്യമാണ് ചെന്നിത്തലയെ ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സ്വീകാര്യനാക്കിയത്. ദക്ഷിണകേരളാ ഹിന്ദി പ്രചാരസഭയിൽ നിന്ന് പഠിച്ചെടുത്ത ഹിന്ദി വിശാരത് ആണ് ഉത്തരേന്ത്യൻ നേതാക്കളുമായി ആശയവിനിമയം നടത്താൻ ചെന്നിത്തലയെ തുണയ്ക്കുന്നത്. പിന്നെ വർഷങ്ങളായി കേട്ടുപഠിച്ച ഹിന്ദി സംസാരഭാഷയും. തിരുവനന്തപുരം ഗവ. ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമബിരുദവും [[എൻ.എസ്.എസ്. ഹിന്ദു കോളേജ്, ചങ്ങനാശ്ശേരി|ചങ്ങനാശേരി എൻഎസ്എസ് ഹിന്ദു കോളേജിൽ]] നിന്ന് ധനതത്വശാസ്ത്രത്തിൽ നേടിയ ബിരുദവുമാണ് വിദ്യാഭ്യാസം. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== [[പ്രമാണം:CHENNITHALA 2012 DSC 0063.JPG|ലഘുചിത്രം|left|രമേശ് ചെന്നിത്തല സിപിഐ നേതാവ് ചന്ദ്രപ്പനും വിഎസിനുമൊപ്പം]] കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ [[കെ.എസ്.യു]]വിലൂടെയാണ് രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനം. 1980-1985 കാലഘട്ടത്തിൽ [[കെ.എസ്.യു]] സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എൻ.എസ്.യു.ഐ ദേശീയ പ്രസിഡൻറ്, ബാലജന സഖ്യം സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ് എന്നി നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച ചെന്നിത്തല 1982-ൽ [[ഹരിപ്പാട്]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1985-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി. 1986-ൽ മുപ്പതാം വയസിൽ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിലെ കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1987 മുതൽ 1990 വരെ [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]] സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റായിരുന്നു. 1987-ൽ ഹരിപ്പാട് നിന്ന് വീണ്ടും നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു എങ്കിലും 1989-ലെ [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കോട്ടയം| കോട്ടയത്ത്]] നിന്ന് മത്സരിച്ചു ജയിച്ചതിനാൽ [[എം.എൽ.എ]] സ്ഥാനം രാജിവച്ചു. 1990 മുതൽ 1993 വരെ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് അഖിലേന്ത്യ പ്രസിഡൻറായിരുന്ന ചെന്നിത്തല 1994 മുതൽ 1997 വരെ എ.ഐ.സി.സി. ജോയിൻ്റ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. 1991-ലും, 1996-ലും, വീണ്ടും [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്ത്]] നിന്ന് [[ലോക്സഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1997-ൽ എ.ഐ.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി നിയമിതനായി. 1999-ലെ [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[മാവേലിക്കര]]യിൽ നിന്ന് പാർലമെൻറ് അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു<ref>http://loksabhaph.nic.in/Members/memberbioprofile.aspx?mpsno=86&lastls=13</ref> 1998-ൽ കോട്ടയത്ത് നിന്ന് [[ലോക്സഭ]]യിലേയ്ക്ക് മത്സരിച്ചു എങ്കിലും [[സി.പി.എം]]മ്മിലെ [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]]നോട് പരാജയപ്പെട്ടു. 2004-ൽ [[മാവേലിക്കര]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിൽ നിന്ന് [[സി.പി.എം]]മ്മിലെ [[സി.എസ്. സുജാത]]യോടും തോറ്റു. 2005-ൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ]] (KPCC) പ്രസിഡൻറായിരുന്ന [[തെന്നല ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യുടെ പകരക്കാരനായി കെ.പി.സി.സി.പ്രസിഡൻ്റായി ചുമതലയേറ്റു.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2005/06/25/stories/2005062501750700.htm |title=''Ramesh Chennithala is KPCC president'', The Hindu, June 25, 2005 |access-date=2009-05-19 |archive-date=2007-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071001061514/http://www.hindu.com/2005/06/25/stories/2005062501750700.htm |url-status=dead }}</ref>, 2004 മുതൽ കോൺഗ്രസ്സ് പാർട്ടിയുടെ വർക്കിംഗ് കമ്മറ്റി അംഗവുമാണ്. 2011-ൽ [[ഹരിപ്പാട്]] നിന്ന് വീണ്ടും [[നിയമസഭ]] അംഗമായ ചെന്നിത്തല 2014 മുതൽ 2016 വരെ [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] മുഖ്യമന്ത്രിയായ [[യു.ഡി.എഫ്]] മന്ത്രിസഭയിലെ ആഭ്യന്തര-വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു. 2014-ൽ അഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി നിയമിതനായ ചെന്നിത്തല കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡൻറ് സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന് [[വി.എം. സുധീരൻ]] പകരം പ്രസിഡൻറായി സ്ഥാനമേറ്റു. 2016-ൽ പതിനാലാം [[കേരള]] [[നിയമസഭ]]യിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]]ൻ്റെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി രമേശ് ചെന്നിത്തലയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. 2021-ലെ പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] പരാജയത്തെ തുടർന്ന് രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം [[വി.ഡി. സതീശൻ]] [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി സ്ഥാനമേറ്റു.<ref>https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2021/may/22/congress-appoints-vd-satheesan-as-leader-of-opposition-in-kerala-assembly-2306051.html</ref> 2021, 2026 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ വിജയിച്ച രമേശ് ചെന്നിത്തല ഹരിപ്പാട് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആറാം തവണയും നിയമസഭാംഗമായി. 2026ൽ [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ|വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭയിൽ]] [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]], [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ്]], [[കയർ]] വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി അദ്ദേഹം സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. == ആത്മകഥ == * ''' രമേശ് ചെന്നിത്തല അറിഞ്ഞതും അറിയാത്തതും<ref>[https://www.mbibooks.com/product/ramesh-chennithala-arinjathum-ariyathathum/ Ramesh Chennithala Autobiography]</ref> ''' ഒരു സാധാരണ വിദ്യാർത്ഥി എങ്ങനെയാണ് കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ നക്ഷത്രമാകുന്നത് എന്നതിനൊരു പാഠപുസ്തകമാണ് രമേശ് ചെന്നിത്തല. ആ പുസ്തകത്തെ അടുക്കിപ്പെറുക്കി അവതരിപ്പിക്കുകയാണ് ഈ കൃതിയിലൂടെ. മുതിർന്ന മാദ്ധ്യമ പ്രവർത്തകൻ സി.പി. രാജശേഖരൻ നടത്തിയ നിരീക്ഷണങ്ങളും പഠനങ്ങളും അനുഭവങ്ങളുമാണ് ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നത്. വിദ്യാർത്ഥികാലഘട്ടം മുതൽ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിനൊപ്പം സഞ്ചരിച്ച എന്നും കോൺഗ്രസ് (ഐ) ഗ്രൂപ്പുകാരനായ പൊതുപ്രവർത്തകന്റെ ജീവിതത്തിലൂടെ ഒരു യാത്ര. മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തകൻ സി.പി. രാജശേഖരൻ രചിച്ച, മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവ് രമേശ് ചെന്നിത്തലയുടെ ജീവചരിത്രം.<ref>[https://www.mathrubhumi.com/amp/books/news/ramesh-chennithala-autobiography-arinjathumariyathathum-book-release-sharja-international-book-fair-1.9052036 രമേശ് ചെന്നിത്തലയുടെ പുസ്തകം പ്രകാശനം ചെയ്തു.]</ref><ref>{{Cite web |url=https://veekshanam.com/the-biographical-book-ramesh-chennithala-knew-and-did-not-know-was-released/ |title=രമേശ് ചെന്നിത്തല അറിഞ്ഞതും അറിയാത്തതും |access-date=2023-11-29 |archive-date=2023-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205050305/https://veekshanam.com/the-biographical-book-ramesh-chennithala-knew-and-did-not-know-was-released/ |url-status=dead }}</ref> == കുടുംബം == ഭാര്യ അനിത യുണൈറ്റഡ് ഇന്ത്യാ ഇൻഷ്വറൻസ് കമ്പനിയിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥയാണ്. മക്കൾ : രോഹിത്, രമിത് ==വിവാദങ്ങൾ== * സെപ്റ്റംബർ 8, 2020 : കുളത്തൂപ്പുഴയിൽ കോവിഡ് നിരീക്ഷണ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കിയ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് വാങ്ങാനെത്തിയ പെൺകുട്ടിയെ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകൻ പീഡിപ്പിച്ച വിഷയത്തിൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല "റേപ്പ് ജോക്ക്" പരാമർശം നടത്തിയത് വിവാദത്തിന്‌ ഇടയാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/kerala-congress-leader-ramesh-chennithala-faces-flak-over-insensitive-rape-comment-netizens-demand-apology-1719850-2020-09-08|title=Kerala Congress leader Ramesh Chennithala faces flak over insensitive rape comment, netizens demand apology|access-date=2020-09-09|last=ThiruvanathapuramSeptember 8|first=P. S. Gopikrishnan Unnithan|last2=September 8|first2=2020UPDATED:|language=en|last3=Ist|first3=2020 19:11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/congress-leader-ramesh-chennithala-must-apologise-for-insulting-women-kerala-health-minister-kk-shailaja-2292529|title=Congress Leader Must Apologise For "Insulting Women": Kerala Health Minister|access-date=2020-09-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/ramesh-chennithala-apology-controversial-statement-415543/|title=വാക്കുകൾ പിൻവലിച്ച് നിർവ്യാജം ഖേദംപ്രകടിപ്പിക്കുന്നു: രമേശ് ചെന്നിത്തല|access-date=2020-09-09|date=2020-09-09|language=ml}}</ref> പരാമർശത്തിൽ പിന്നീട് രമേശ് ചെന്നിത്തല ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/politics/kerala-leader-ramesh-chennithala-apologises-after-remark-on-rape-sparks-row-2863061.html|title=Kerala Leader Ramesh Chennithala Apologises after Remark on Rape Sparks Row|access-date=2020-09-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/ramesh-chennithala-regrets-his-controversial-remarks-1.5039760|title=ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ച് രമേശ് ചെന്നിത്തല; സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സിൽ നേരിയ പോറൽപോലും ഉണ്ടാകരുത്‌|access-date=2020-09-09|language=en}}</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead}}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- | 2016 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[പി. പ്രസാദ്]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || ഡി. അശ്വനി ദേവ് || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ]] |- | 2011 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ജി. കൃഷ്ണപ്രസാദ്]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || അജിത് ശങ്കർ || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ]] |- | 2004 || [[മാവേലിക്കര ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[സി.എസ്. സുജാത]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ||[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- | 1987 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[എ.വി. താമരാക്ഷൻ]] || [[ആർ.എസ്.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || || |- | 1982 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[പി.ജി. തമ്പി]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || || |- |} == അവലംബം == {{reflist|refs= <ref name="kl1">[https://archive.today/20141213084319/http://www.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=4747&Itemid=3069 Shri. Ramesh Chennithala, kerala.gov.in/]</ref> }} == പുറം കണ്ണികൾ == {{Fourteenth KLA}} {{commons category|Ramesh Chennithala}} * [http://parliamentofindia.nic.in/ls/lok11/biodata/11kl11.htm ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ്] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 25-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1956-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡന്റുമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്താം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കയർ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] ex1w2dhmfvrb2dtixnbtb56tc1lz28v 4626981 4626973 2026-05-30T06:55:55Z Asifalinair 206364 /* */ 4626981 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ramesh Chennithala}} {{Infobox officeholder | name = രമേശ് ചെന്നിത്തല | image = Ramesh chennithala Feb26.jpg | caption = | office = [[ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് (കേരളം)|ആഭ്യന്തരം]], [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ്]], കയർ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രി,</br>[[കേരള സർക്കാർ]] | term_start = [[മേയ് 18]] [[2026]] | term_end = | predecessor = [[പിണറായി വിജയൻ]] (ആഭ്യന്തരവും വിജിലൻസും), [[പി. രാജീവ്]] (കയർ വികസനം) | term_start1 = [[ജനുവരി 1]] [[2014]] | term_end1 = [[മേയ് 20]] [[2016]] | predecessor1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | successor1 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | office2 = പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാവ് | term_start2 = മെയ് 29 2016 | term_end2 = മെയ് 22 2021 | predecessor2 = [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] | successor2 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | office3 = സംസ്ഥാന ഗ്രാമവികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി | constituency3 = | term_start3 = [[ജൂൺ 5]] [[1986]] | term_end3 = [[മാർച്ച് 25]] [[1987]] | predecessor3 = | successor3 = [[ടി. ശിവദാസമേനോൻ]] | office4 = [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി.]] പ്രസിഡൻറ് | term_start4 = [[24 ജൂൺ]] [[2005]] | term_end4 = [[ഫെബ്രുവരി 10]] [[2014]] | predecessor4 = [[തെന്നല ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] | successor4 = [[വി.എം. സുധീരൻ]] | office5 = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | constituency5 = [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]] | term_start5 = [[മേയ് 14]] [[2011]] | term_end5 = | predecessor5 = [[ബാബു പ്രസാദ്]] | successor5 = | term_start6 = [[മേയ് 24]] [[1982]] | term_end6 = [[ഡിസംബർ 9]] [[1989]] | predecessor6 = [[സി.ബി.സി. വാര്യർ]] | successor6 = [[എ.വി. താമരാക്ഷൻ]] | office7 = ലോക സഭയിലെ അംഗം | constituency7 = [[മാവേലിക്കര ലോക്സഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര]] | term_start7 = [[ഒക്ടോബർ 11]] [[1999]] | term_end7 = [[ഫെബ്രുവരി 6]] [[2004]] | predecessor7 = [[പി.ജെ. കുര്യൻ]] | successor7 = [[സി.എസ്. സുജാത]] | constituency8 = [[മാവേലിക്കര ലോക്സഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര]] | term_start8 = [[ഡിസംബർ 2]] [[1989]] | term_end8 = [[ഡിസംബർ 4]] [[1997]] | predecessor8 = [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]] | successor8 = [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]] | salary = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1956|5|25}} | birth_place = [[ചെന്നിത്തല]] [[മാവേലിക്കര]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല]] | residence = [[ചെന്നിത്തല]] | death_date = | death_place = | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്സ് (ഐ)]] | religion = [[ഹിന്ദുമതം]] | father = വി. രാമകൃഷ്ണൻ നായർ | mother = ദേവകിയമ്മ | spouse = ടി.എൻ. അനിത | children = രണ്ട് മകൻ | website = | footnotes = | date = മെയ് 29 | year = 2026 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/99%20Ramesh%20Chennithala.pdf നിയമസഭ | 3blankname = [[കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]] | 3namedata = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | 3blankname1 = [[കേരളത്തിൻ്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]] | 3namedata1 = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] }} [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]]- പാർട്ടിയുടെ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രമുഖരായ നേതാക്കളിലൊരാളാണ് '''രമേശ് ചെന്നിത്തല''' (ജനനം: 25 മേയ്, 1956). നിലവിൽ 2011 മുതൽ കേരള നിയമസഭയിൽ [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട് മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായി തുടരുന്നു. 2005 മുതൽ 2014 വരെ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മറ്റിയുടെ]] പ്രസിഡണ്ടായും 2014 മുതൽ 2016 വരെ രണ്ടാം ഉമ്മൻചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര-വിജിലൻസ് വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായും 2016 മുതൽ 2021 വരെ നിലവിലിരുന്ന പതിനാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2022/Jul/24/sincerely-repent-revolt-against-karunakaranramesh-chennithala-2480007.html</ref><ref>https://www.onmanorama.com/news/kerala/2021/10/04/congress-leader-ramesh-chennithala-kerala-chief-minister-dreams.html</ref> == ജീവിത രേഖ== [[ആലപ്പുഴ]] [[ജില്ല]]യിലെ [[മാവേലിക്കര]] താലൂക്കിലെ [[ചെന്നിത്തല]] ഗ്രാമത്തിൽ വി.രാമകൃഷ്ണൻ നായർ ദേവകിയമ്മ ദാമ്പതികളുടെ മകനായി ഇടവ മാസത്തിലെ തിരുവാതിര നക്ഷത്രത്തിൽ 1956 മെയ് 25-ന് ജനിച്ചു. ഹിന്ദി ഭാഷ അനായാസം സംസാരിക്കുന്ന ഒരു ഹിന്ദിവിശാരദ് കൂടി ആണ് ചെന്നിത്തല. ഹിന്ദി, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളിലുള്ള പ്രാവീണ്യമാണ് ചെന്നിത്തലയെ ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സ്വീകാര്യനാക്കിയത്. ദക്ഷിണകേരളാ ഹിന്ദി പ്രചാരസഭയിൽ നിന്ന് പഠിച്ചെടുത്ത ഹിന്ദി വിശാരത് ആണ് ഉത്തരേന്ത്യൻ നേതാക്കളുമായി ആശയവിനിമയം നടത്താൻ ചെന്നിത്തലയെ തുണയ്ക്കുന്നത്. പിന്നെ വർഷങ്ങളായി കേട്ടുപഠിച്ച ഹിന്ദി സംസാരഭാഷയും. തിരുവനന്തപുരം ഗവ. ലോ കോളേജിൽ നിന്ന് നിയമബിരുദവും [[എൻ.എസ്.എസ്. ഹിന്ദു കോളേജ്, ചങ്ങനാശ്ശേരി|ചങ്ങനാശേരി എൻഎസ്എസ് ഹിന്ദു കോളേജിൽ]] നിന്ന് ധനതത്വശാസ്ത്രത്തിൽ നേടിയ ബിരുദവുമാണ് വിദ്യാഭ്യാസം. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== [[പ്രമാണം:CHENNITHALA 2012 DSC 0063.JPG|ലഘുചിത്രം|left|രമേശ് ചെന്നിത്തല സിപിഐ നേതാവ് ചന്ദ്രപ്പനും വിഎസിനുമൊപ്പം]] കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ [[കെ.എസ്.യു]]വിലൂടെയാണ് രാഷ്ട്രീയ പ്രവേശനം. 1980-1985 കാലഘട്ടത്തിൽ [[കെ.എസ്.യു]] സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറ് എൻ.എസ്.യു.ഐ ദേശീയ പ്രസിഡൻറ്, ബാലജന സഖ്യം സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റ് എന്നി നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച ചെന്നിത്തല 1982-ൽ [[ഹരിപ്പാട്]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1985-ൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി. 1986-ൽ മുപ്പതാം വയസിൽ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിലെ കാബിനറ്റ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1987 മുതൽ 1990 വരെ [[യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്]] സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻ്റായിരുന്നു. 1987-ൽ ഹരിപ്പാട് നിന്ന് വീണ്ടും നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു എങ്കിലും 1989-ലെ [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കോട്ടയം| കോട്ടയത്ത്]] നിന്ന് മത്സരിച്ചു ജയിച്ചതിനാൽ [[എം.എൽ.എ]] സ്ഥാനം രാജിവച്ചു. 1990 മുതൽ 1993 വരെ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് അഖിലേന്ത്യ പ്രസിഡൻറായിരുന്ന ചെന്നിത്തല 1994 മുതൽ 1997 വരെ എ.ഐ.സി.സി. ജോയിൻ്റ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. 1991-ലും, 1996-ലും, വീണ്ടും [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്ത്]] നിന്ന് [[ലോക്സഭ]]യിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 1997-ൽ എ.ഐ.സി.സി. ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി നിയമിതനായി. 1999-ലെ [[ലോക്സഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[മാവേലിക്കര]]യിൽ നിന്ന് പാർലമെൻറ് അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു<ref>http://loksabhaph.nic.in/Members/memberbioprofile.aspx?mpsno=86&lastls=13</ref> 1998-ൽ കോട്ടയത്ത് നിന്ന് [[ലോക്സഭ]]യിലേയ്ക്ക് മത്സരിച്ചു എങ്കിലും [[സി.പി.എം]]മ്മിലെ [[കെ. സുരേഷ് കുറുപ്പ്]]നോട് പരാജയപ്പെട്ടു. 2004-ൽ [[മാവേലിക്കര]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിൽ നിന്ന് [[സി.പി.എം]]മ്മിലെ [[സി.എസ്. സുജാത]]യോടും തോറ്റു. 2005-ൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ]] (KPCC) പ്രസിഡൻറായിരുന്ന [[തെന്നല ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യുടെ പകരക്കാരനായി കെ.പി.സി.സി.പ്രസിഡൻ്റായി ചുമതലയേറ്റു.<ref>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2005/06/25/stories/2005062501750700.htm |title=''Ramesh Chennithala is KPCC president'', The Hindu, June 25, 2005 |access-date=2009-05-19 |archive-date=2007-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071001061514/http://www.hindu.com/2005/06/25/stories/2005062501750700.htm |url-status=dead }}</ref>, 2004 മുതൽ കോൺഗ്രസ്സ് പാർട്ടിയുടെ വർക്കിംഗ് കമ്മറ്റി അംഗവുമാണ്. 2011-ൽ [[ഹരിപ്പാട്]] നിന്ന് വീണ്ടും [[നിയമസഭ]] അംഗമായ ചെന്നിത്തല 2014 മുതൽ 2016 വരെ [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] മുഖ്യമന്ത്രിയായ [[യു.ഡി.എഫ്]] മന്ത്രിസഭയിലെ ആഭ്യന്തര-വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്നു. 2014-ൽ അഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി നിയമിതനായ ചെന്നിത്തല കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡൻറ് സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞതിനെ തുടർന്ന് [[വി.എം. സുധീരൻ]] പകരം പ്രസിഡൻറായി സ്ഥാനമേറ്റു. 2016-ൽ പതിനാലാം [[കേരള]] [[നിയമസഭ]]യിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]]ൻ്റെ പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി രമേശ് ചെന്നിത്തലയെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. 2021-ലെ പതിനഞ്ചാം [[കേരള നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] പരാജയത്തെ തുടർന്ന് രമേശ് ചെന്നിത്തലക്ക് പകരം [[വി.ഡി. സതീശൻ]] [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി സ്ഥാനമേറ്റു.<ref>https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2021/may/22/congress-appoints-vd-satheesan-as-leader-of-opposition-in-kerala-assembly-2306051.html</ref> 2021, 2026 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ വിജയിച്ച രമേശ് ചെന്നിത്തല ഹരിപ്പാട് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആറാം തവണയും നിയമസഭാംഗമായി. 2026ൽ [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ|വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭയിൽ]] [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]], [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ്]], [[കയർ]] വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി അദ്ദേഹം സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. == ആത്മകഥ == * ''' രമേശ് ചെന്നിത്തല അറിഞ്ഞതും അറിയാത്തതും<ref>[https://www.mbibooks.com/product/ramesh-chennithala-arinjathum-ariyathathum/ Ramesh Chennithala Autobiography]</ref> ''' ഒരു സാധാരണ വിദ്യാർത്ഥി എങ്ങനെയാണ് കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ നക്ഷത്രമാകുന്നത് എന്നതിനൊരു പാഠപുസ്തകമാണ് രമേശ് ചെന്നിത്തല. ആ പുസ്തകത്തെ അടുക്കിപ്പെറുക്കി അവതരിപ്പിക്കുകയാണ് ഈ കൃതിയിലൂടെ. മുതിർന്ന മാദ്ധ്യമ പ്രവർത്തകൻ സി.പി. രാജശേഖരൻ നടത്തിയ നിരീക്ഷണങ്ങളും പഠനങ്ങളും അനുഭവങ്ങളുമാണ് ഇവിടെ വിവരിക്കുന്നത്. വിദ്യാർത്ഥികാലഘട്ടം മുതൽ കേരളത്തിന്റെ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിനൊപ്പം സഞ്ചരിച്ച എന്നും കോൺഗ്രസ് (ഐ) ഗ്രൂപ്പുകാരനായ പൊതുപ്രവർത്തകന്റെ ജീവിതത്തിലൂടെ ഒരു യാത്ര. മാദ്ധ്യമപ്രവർത്തകൻ സി.പി. രാജശേഖരൻ രചിച്ച, മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവ് രമേശ് ചെന്നിത്തലയുടെ ജീവചരിത്രം.<ref>[https://www.mathrubhumi.com/amp/books/news/ramesh-chennithala-autobiography-arinjathumariyathathum-book-release-sharja-international-book-fair-1.9052036 രമേശ് ചെന്നിത്തലയുടെ പുസ്തകം പ്രകാശനം ചെയ്തു.]</ref><ref>{{Cite web |url=https://veekshanam.com/the-biographical-book-ramesh-chennithala-knew-and-did-not-know-was-released/ |title=രമേശ് ചെന്നിത്തല അറിഞ്ഞതും അറിയാത്തതും |access-date=2023-11-29 |archive-date=2023-12-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231205050305/https://veekshanam.com/the-biographical-book-ramesh-chennithala-knew-and-did-not-know-was-released/ |url-status=dead }}</ref> == കുടുംബം == ഭാര്യ അനിത യുണൈറ്റഡ് ഇന്ത്യാ ഇൻഷ്വറൻസ് കമ്പനിയിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥയാണ്. മക്കൾ : രോഹിത്, രമിത് ==വിവാദങ്ങൾ== * സെപ്റ്റംബർ 8, 2020 : കുളത്തൂപ്പുഴയിൽ കോവിഡ് നിരീക്ഷണ കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കിയ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് വാങ്ങാനെത്തിയ പെൺകുട്ടിയെ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകൻ പീഡിപ്പിച്ച വിഷയത്തിൽ രമേശ് ചെന്നിത്തല "റേപ്പ് ജോക്ക്" പരാമർശം നടത്തിയത് വിവാദത്തിന്‌ ഇടയാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/kerala-congress-leader-ramesh-chennithala-faces-flak-over-insensitive-rape-comment-netizens-demand-apology-1719850-2020-09-08|title=Kerala Congress leader Ramesh Chennithala faces flak over insensitive rape comment, netizens demand apology|access-date=2020-09-09|last=ThiruvanathapuramSeptember 8|first=P. S. Gopikrishnan Unnithan|last2=September 8|first2=2020UPDATED:|language=en|last3=Ist|first3=2020 19:11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/kerala-news/congress-leader-ramesh-chennithala-must-apologise-for-insulting-women-kerala-health-minister-kk-shailaja-2292529|title=Congress Leader Must Apologise For "Insulting Women": Kerala Health Minister|access-date=2020-09-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/kerala-news/ramesh-chennithala-apology-controversial-statement-415543/|title=വാക്കുകൾ പിൻവലിച്ച് നിർവ്യാജം ഖേദംപ്രകടിപ്പിക്കുന്നു: രമേശ് ചെന്നിത്തല|access-date=2020-09-09|date=2020-09-09|language=ml}}</ref> പരാമർശത്തിൽ പിന്നീട് രമേശ് ചെന്നിത്തല ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/politics/kerala-leader-ramesh-chennithala-apologises-after-remark-on-rape-sparks-row-2863061.html|title=Kerala Leader Ramesh Chennithala Apologises after Remark on Rape Sparks Row|access-date=2020-09-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/ramesh-chennithala-regrets-his-controversial-remarks-1.5039760|title=ഖേദം പ്രകടിപ്പിച്ച് രമേശ് ചെന്നിത്തല; സ്ത്രീകളുടെ മനസ്സിൽ നേരിയ പോറൽപോലും ഉണ്ടാകരുത്‌|access-date=2020-09-09|language=en}}</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-18 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead}}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- | 2016 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[പി. പ്രസാദ്]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || ഡി. അശ്വനി ദേവ് || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ]] |- | 2011 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ജി. കൃഷ്ണപ്രസാദ്]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || അജിത് ശങ്കർ || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ]] |- | 2004 || [[മാവേലിക്കര ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[സി.എസ്. സുജാത]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ||[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] ||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || || |- | 1987 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[എ.വി. താമരാക്ഷൻ]] || [[ആർ.എസ്.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || || |- | 1982 || [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[പി.ജി. തമ്പി]] || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || || |- |} == അവലംബം == {{reflist|refs= <ref name="kl1">[https://archive.today/20141213084319/http://www.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=4747&Itemid=3069 Shri. Ramesh Chennithala, kerala.gov.in/]</ref> }} == പുറം കണ്ണികൾ == {{Fourteenth KLA}} {{commons category|Ramesh Chennithala}} * [http://parliamentofindia.nic.in/ls/lok11/biodata/11kl11.htm ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ്] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 25-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1956-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡന്റുമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്താം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കയർ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] 3d6ccvvg53xzfd32sdz03u0l5yodxba 0 134303 4626874 4612885 2026-05-29T16:57:42Z ~2026-30637-71 218157 /* അതിരുകൾ */ 4626874 wikitext text/x-wiki {{Infobox LSG/Wikidata}} {{prettyurl|Thriprangode Gramapanchayat}}<div id="purl" class="NavFrame collapsed" align="right" style="float:right; position: absolute; top: -3em; right:30px; width:auto; background:#eae9e9;"><div class="NavHead" align="right" style="float:right; font-size:85%; background:#dadadb; padding-right: 90px; color:#333333; white-space:nowrap;">'''<span class="plainlinks">[[Thriprangode Gramapanchayat|ഇംഗ്ലീഷ് വിലാസം]]</span> [[പ്രമാണം:Gtk-dialog-question.svg|കണ്ണി=ഫലകം:Prettyurl#ഉപയോഗക്രമം|12x12ബിന്ദു|സഹായം]]'''</div> <div class="NavContent" align="right" style="background:#eae9e9; width:auto"> <span class="plainlinks" style="white-space:nowrap; overflow: hidden">https://ml.wikipedia.org/wiki/Thriprangode_Gramapanchayat</span></div></div><span></span> മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ, തിരൂർ താലൂക്കിൽ, തിരൂർ ബ്ളോക്കിലാണ് 20.67 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള '''തൃപ്രങ്ങോട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്''' സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന് 23 വാർഡുകളാണുള്ളത്. പ്രസിദ്ദമായ തൃപ്രങ്ങോട് മഹാശിവ ക്ഷേത്രവും ഹനുമാൻകാവ് ക്ഷേത്രവും ഇവിടെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് പ്രസിദ്ധമായ പാലോത്ത്പറമ്പ് ജുമാ മസ്ജിദ് ഈപഞ്ചായത്തിലാണ് ഇവിടെ നടന്നു വരാറുള്ള സ്വലാത്ത് വളരെ പ്രസിദ്ധമാണ് പ്രസിദ്ധമായ പരപ്പേരി CSI ചർച്ചും ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് നിർമിച്ച BEM UP സകൂളും ഈ പഞ്ചയത്തിലാണ് മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഏറ്റവും പഴയ മുസ്ലിം മഹല്ലുകളിൽ ഒന്നായ കൈനിക്കര മഹല്ലും ഈ പഞ്ചായത്തിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് ==അതിരുകൾ== *കിഴക്ക് - [[തിരുനാവായ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തിരുനാവായ]], [[കാലടി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്, മലപ്പുറം ജില്ല|കാലടി]], [[തവനൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തവനൂർ]] പഞ്ചായത്തുകൾ *പടിഞ്ഞാറ് - [[മംഗലം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മംഗലം]], [[പുറത്തൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുറത്തൂർ]] പഞ്ചായത്തുകൾ *തെക്ക്‌ - പുറത്തൂർ, കാലടി, തവനൂർ പഞ്ചായത്തുകൾ *വടക്ക് - [[തലക്കാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|തലക്കാട്]], തിരുനാവായ, മംഗലം പഞ്ചായത്തുകൾ == വാർഡുകൾ== #വെള്ളാമശ്ശേരി #പൂഴിക്കുന്ന് #പൊയിലിശ്ശേരി #കൈനിക്കര #ആനപ്പടി #ബീരാഞ്ചിറ #പാലോത്ത് പറമ്പ് #ചെറിയപറപ്പൂർ #ചമ്രവട്ടം നോർത്ത് #ചമ്രവട്ടം സൗത്ത് #കരുമത്തിൽ #പെരുന്തല്ലൂർ സൗത്ത് #പെരുന്തല്ലൂർ നോർത്ത് #തൃപ്പ്രങ്ങോട് #ആലിങ്കൽ #പൊറ്റോടി #[[കൈമലശ്ശേരി]] #തണ്ടില്ലാക്കര #പരപ്പേരി #ആലത്തിയൂർ ഈസ്റ്റ് #ആലത്തിയൂർ വെസ്റ്റ് ==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ== {| class="wikitable" | ജില്ല | മലപ്പുറം |- | ബ്ലോക്ക് | തിരൂർ |- | വിസ്തീര്ണ്ണം | 20.67 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ |- | ജനസംഖ്യ |32,221 |- | പുരുഷന്മാർ |15,352 |- | സ്ത്രീകൾ |16,869 |- | ജനസാന്ദ്രത |1559 |- | സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം |1099 |- | സാക്ഷരത |88.14% |} ==അവലംബം== *http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02 }} *http://lsgkerala.in/triprangodepanchayat {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131130094931/http://lsgkerala.in/triprangodepanchayat/ |date=2013-11-30 }} *Census data 2001 {{malappuram-geo-stub}} {{മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} [[വിഭാഗം:മലപ്പുറം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] {{മലപ്പുറം ജില്ല}} 26uisrx4y8urg4m6fze59ktky2fblrr 0 137120 4627007 3863250 2026-05-30T11:05:34Z ~2026-32148-37 218547 Thiruvarppu is in ettumanoor block panchayat now not pallam block 4627007 wikitext text/x-wiki {{Infobox LSG/Wikidata}} {{prettyurl|Thiruvarppu Gramapanchayat}} [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ]] [[കോട്ടയം താലൂക്ക്|കോട്ടയം താലൂക്കിൽ]] [[ഏറ്റുമാനൂർ ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|കോട്ടയം ജില്ലയിലെ കോട്ടയം താലൂക്കിൽ ഏറ്റുമാനൂർ ബ്ളോക്കിൽ തിരുവാർപ്പ്, സൌത്ത് ചെങ്ങളം വില്ലേജുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ് 33.59 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള '''തിരുവാർപ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്'''. ബ്ളോക്കിൽ]] [[തിരുവാർപ്പ്]], സൌത്ത് ചെങ്ങളം വില്ലേജുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്താണ് 33.59 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള '''തിരുവാർപ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്'''. ==അതിരുകൾ== *തെക്ക്‌ - നാട്ടകം, കാവാലം(ആലപ്പുഴ ജില്ല) പഞ്ചായത്തുകൾ *വടക്ക് -അയ്മനം പഞ്ചായത്ത് *കിഴക്ക് - കോട്ടയം മുനിസിപ്പാലിറ്റി, നാട്ടകം പഞ്ചായത്ത് *പടിഞ്ഞാറ് - കുമരകം പഞ്ചായത്ത് == വാർഡുകൾ== തിരുവാർപ്പ് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന വാർഡുകളിവയാണ് <ref>{{Cite web|url=https://web.lsgkerala.gov.in/reports/lbMembers.php?lbid=552|title=തിരുവാർപ്പ് ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത് അംഗങ്ങളുടെ വിവരം|access-date=|last=|first=|date=|website=Local Self Government Department, Govt. of Kerala, India|publisher=Local Self Government Department, Govt. of Kerala, India}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> *മോർകാട് *ചെങ്ങളം കുന്നുംപുറം *ചെങ്ങളത്തുകാവ് *പുതുശ്ശേരി *തൊണ്ടമ്പ്രാൽ *മടക്കണ്ട *കുളപ്പുര *കുമ്മനം അമ്പൂരം *ഇല്ലിക്കൽ *പഞ്ചായത്ത് സെൻട്രൽ *അറുന്നൂറ്റിമംഗലം *കിളിരൂർ കുന്നുംപുറം *മലരിക്കൽ *മീഞ്ചിറ *പാകത്തുശ്ശേരി *തിരുവാർപ്പ് സെൻട്രൽ *പരുത്തിയകം *ചെങ്ങളം വായനശാല ==സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ== {| class="wikitable" | ജില്ല | കോട്ടയം |- | ബ്ലോക്ക് | പള്ളം |- | വിസ്തീര്ണ്ണം |33.59 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ |- | ജനസംഖ്യ |27,195 |- | പുരുഷന്മാർ |13,656 |- | സ്ത്രീകൾ |13,539 |- | ജനസാന്ദ്രത |810 |- | സ്ത്രീ : പുരുഷ അനുപാതം |991 |- | സാക്ഷരത | 96% |} ==അവലംബം== *http://www.trend.kerala.gov.in {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190902161720/http://www.trend.kerala.gov.in/ |date=2019-09-02 }} *http://lsgkerala.in/thiruvarppupanchayat {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160311181322/http://lsgkerala.in/thiruvarppupanchayat/ |date=2016-03-11 }} *Census data 2001 {{Kottayam-geo-stub}} {{ കോട്ടയം ജില്ല}} {{reflist}} [[വർഗ്ഗം: കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകൾ]] {{ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} {{കോട്ടയം ജില്ല}} 6627nm0qkme5gcs1jxrbvs58p5mwe8c 0 146143 4626904 4626316 2026-05-29T17:53:17Z ചെങ്കുട്ടുവൻ 115303 നിയമസഭാംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക പുതുക്കി 4626904 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Ollur_Assembly_Constituency}} {{Infobox Kerala Niyamasabha Constituency | constituency number = 66 | name = ഒല്ലൂർ | image = | caption = | existence = 1957 | reserved = | electorate = 207881 (2021) |first member =[[പി.ആർ. ഫ്രാൻസിസ്]] [[കോൺഗ്രസ്]] | current mla = [[കെ. രാജൻ]] | party = [[സി.പി.ഐ.]] | front = {{legend2|{{Left Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[എൽ.ഡി.എഫ്.]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}} | electedbyyear = 2021 | district = [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]] | self governed segments = മാടക്കത്തറ, നടത്തറ, പാണഞ്ചേരി, പുത്തൂർ പഞ്ചായത്തുകളും തൃശ്ശൂർ കോർപ്പറേഷനിലെ 12, 13, 23 മുതൽ 31, 40 മുതൽ 42 വരെ വാർഡുകളും }} [[ചിത്രം:Thrissur loksabha.jpeg|thumb|right| തൃശ്ശൂർ ലോക്സഭാ മണ്ഡലത്തിലെ നിയമസഭാ മണ്ഡലങ്ങൾ]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[തൃശ്ശൂർ താലൂക്ക്|തൃശ്ശൂർ താലൂക്കിലെ]] [[മാടക്കത്തറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മാടക്കത്തറ]], [[നടത്തറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|നടത്തറ]], [[പാണഞ്ചേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പാണഞ്ചേരി]] എന്നീ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തുകളും [[തൃശ്ശൂർ കോർപ്പറേഷൻ|തൃശ്ശൂർ കോർപ്പറേഷനിലെ]] 12, 13, 23 മുതൽ 31, 40 മുതൽ 42 വരെ വാർഡുകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന നിയമസഭാമണ്ഡലമാണ് '''ഒല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം'''<ref name="vol1">[http://eci.nic.in/delim/books/Volume1.pdf Changing Face of Electoral India Delimitation 2008 - Volume 1 Page 725]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/thrissur.html |title=District/Constituencies-Thrissur District |access-date=2011-03-21 |archive-date=2011-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110312073152/http://www.ceo.kerala.gov.in/thrissur.html |url-status=dead }}</ref>. <mapframe width="300" height="300" text="ഒല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം" align="center"> { "type": "ExternalData", "service": "geoshape", "properties": { "stroke": "#0000ff", "stroke-width": 2 }, "query": "\nSELECT ?id ?idLabel (concat('[[', ?idLabel, ']]') as ?title) WHERE\n{\n?id wdt:P7938 wd:Q7088394 . # is a district\nSERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'ml'.\n?id rdfs:label ?idLabel .\n}\n}"} </mapframe> ==പ്രതിനിധികൾ== '''സൂചിക''' {{Party index link|Communist Party of India}} {{Party index link|Indian National Congress}} {{Party index link|Communist Party of India (Marxist)}} {| class="sortable" width="50%" cellpadding="2" cellspacing="0" border="1" style="border-collapse: collapse; border: 2px #000000 solid; font-size: x-big;" ! style="background-color:#666666; color:white" |തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ! style="background-color:#666666; color:white" |നിയമസഭ ! style="background-color:#666666; color:white" |അംഗം ! colspan="2" style="background-color:#666666; color:white" |പാർട്ടി ! style="background-color:#666666; color:white" |കാലാവധി |- |[[1957]] |[[ഒന്നാം കേരളനിയമസഭ|ഒന്നാം നിയമസഭ]] | rowspan="2" |[[പി.ആർ. ഫ്രാൻസിസ്]] | rowspan="2" |ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് | rowspan="2" style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | |1957 – 1960 |- |[[1960]] |[[രണ്ടാം കേരളനിയമസഭ|രണ്ടാം നിയമസഭ]] |1960 – 1965 |- |[[1967]] |[[മൂന്നാം കേരളനിയമസഭ|മൂന്നാം നിയമസഭ]] |[[എ.വി. ആര്യൻ]] |സി.പി.ഐ(എം). | style="background-color: {{Communist Party of India (Marxist)/meta/color}}" | |1967 – 1970 |- |[[1970]] |[[നാലാം കേരളനിയമസഭ|നാലാം നിയമസഭ]] | rowspan="2" |[[പി.ആർ. ഫ്രാൻസിസ്]] | rowspan="4" |ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് | rowspan="4" style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | |1970 – 1977 |- |[[1977]] |[[അഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|അഞ്ചാം നിയമസഭ]] |1977 – 1980 |- |[[1980]] |[[ആറാം കേരളനിയമസഭ|ആറാം നിയമസഭ]] | rowspan="2" |[[രാഘവൻ പൊഴക്കടവിൽ]] |1980 – 1982 |- |[[1982]] |[[ഏഴാം കേരളനിയമസഭ|ഏഴാം നിയമസഭ]] |1982 – 1987 |- |[[1987]] |[[എട്ടാം കേരളനിയമസഭ|എട്ടാം നിയമസഭ]] |[[എ.എം. പരമൻ]] |സി.പി.ഐ |style="background-color: {{Communist Party of India/meta/color}}" | |1987 – 1991 |- |[[1991]] |[[ഒൻപതാം കേരളനിയമസഭ|ഒൻപതാം നിയമസഭ]] |[[പി.പി. ജോർജ്ജ്]] |ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് |style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | |1991 – 1996 |- |[[1996]] |[[പത്താം കേരളനിയമസഭ|പത്താം നിയമസഭ]] |[[സി.എൻ. ജയദേവൻ]] |സി.പി.ഐ |style="background-color: {{Communist Party of India/meta/color}}" | |1996 – 2001 |- |[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2001)|2001]] |[[പതിനൊന്നാം കേരളനിയമസഭ|പതിനൊന്നാം നിയമസഭ]] |[[പി.പി. ജോർജ്ജ്]] |ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് |style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | |2001 – 2006 |- |[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2006)|2006]] |[[പന്ത്രണ്ടാം കേരളനിയമസഭ|പന്ത്രണ്ടാം നിയമസഭ]] |[[രാജാജി മാത്യു തോമസ്]] |സി.പി.ഐ |style="background-color: {{Communist Party of India/meta/color}}" | |2006 – 2011 |- |[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2011)|2011]] |[[പതിമൂന്നാം കേരളനിയമസഭ|പതിമൂന്നാം നിയമസഭ]] |[[എം.പി. വിൻസെന്റ്]] |ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് | style="background-color: {{Indian National Congress/meta/color}}" | |2011 – 2016 |- |[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2016)|2016]] |[[പതിനാലാം കേരളനിയമസഭ|പതിനാലാം നിയമസഭ]] | rowspan="3"|[[കെ. രാജൻ]] | rowspan="3"|സി.പി.ഐ | rowspan="3" style="background-color: {{Communist Party of India/meta/color}}" | |rowspan="3"|2016 - തുടരുന്നു |- |[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]] |[[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭ]] |- |[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026]] |[[പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ|പതിനാറാം നിയമസഭ]] | |} == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-04-08 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>http://keralaassembly.org</ref> ! വർഷം !! വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! പരാജയപ്പെട്ട മുഖ്യസ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2026 || കെ. രാജൻ || സിപിഐ ||അഡ്വ. സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ || [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2021<ref>http://www.keralaassembly.org/election/2021/assembly_poll.php?year=2021&no=66</ref>||[[കെ.രാജൻ]]||[[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]]||[[ജോസ് വെള്ളൂർ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്]] |- |2016<ref>http://www.keralaassembly.org/election/2021/assembly_poll.php?year=2016&no=66</ref>||[[കെ.രാജൻ]]||[[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]]||[[എം.പി. വിൻസെന്റ്]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്]] |- |2011<ref>http://www.keralaassembly.org/election/2021/assembly_poll.php?year=2011&no=66</ref>||[[എം.പി. വിൻസെന്റ്]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[രാജാജി മാത്യു തോമസ്]]||[[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |2006||[[രാജാജി മാത്യു തോമസ്]]||[[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[ലീലാമ്മ ടീച്ചർ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2001||[[പി.പി. ജോർജ്]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[സി.എൻ. ജയദേവൻ]]||[[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1996||[[സി.എൻ. ജയദേവൻ]]||[[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[പി.പി. ജോർജ്]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |1991||[[പി.പി. ജോർജ്]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[എ.എം. പരമൻ]]||[[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1987||[[എ.എം. പരമൻ]]||[[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[രാഘവൻ പൊഴക്കടവിൽ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |1982||[[രാഘവൻ പൊഴക്കടവിൽ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[കെ.വി.കെ. പണിക്കർ]]||[[ഐ.സി.എസ്.]] |- |1980||[[രാഘവൻ പൊഴക്കടവിൽ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]]||[[പി.ആർ. ഫ്രാൻസീസ്]]||[[ഐ.എൻ.സി. (യു.)]] |- |1977||[[പി.ആർ. ഫ്രാൻസീസ്]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]]||[[പി.കെ. അശോകൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]] |- |1970||[[പി.ആർ. ഫ്രാൻസീസ്]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]]||[[എം.എ. കാർത്തികേയൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]] |- |1967||[[എ.വി. ആര്യൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]]||[[പി.ആർ. ഫ്രാൻസീസ്]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] |- |1965||[[എ.വി. ആര്യൻ]]||[[സി.പി.ഐ.എം.]]||[[പി.ആർ. ഫ്രാൻസീസ്]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] |- |1960||[[പി.ആർ. ഫ്രാൻസീസ്]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]]||[[വി.വി. രാഘവൻ]]||[[സി.പി.ഐ.]] |- |1957||[[പി.ആർ. ഫ്രാൻസീസ്]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]]||[[രാഘവൻ വി.]]||[[സി.പി.ഐ.]] |- |} ==അവലംബം== <references/> {{തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ഭരണസംവിധാനം}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1957-ൽ രൂപീകൃതമായ കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങൾ]] {{Kerala Niyamasabha Constituencies}} h5p201e1v3ikwngwgxajekmywi31gzb 0 146303 4626971 4618816 2026-05-30T06:23:33Z Asifalinair 206364 /* */ 4626971 wikitext text/x-wiki {{PU|A.K. Saseendran}} {{Infobox_politician | name = എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ | image = A.K._Saseendran.jpg | caption = | office = കേരളത്തിലെ വനം വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start = [[മേയ് 20]] [[2021]] | term_end = [[മേയ് 6]] [[2026]] | predecessor = [[കെ. രാജു]] | successor = [[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] | office1 = കേരളത്തിലെ ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി | constituency1 = [[എലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|എലത്തൂർ]] | term_start1 = [[മേയ് 25]] [[2016]] | term_end1 = [[26 മാർച്ച്]] [[2017]] | predecessor1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | successor1 = [[തോമസ് ചാണ്ടി]] | term_start2 = [[02 ഫെബ്രുവരി]] [[2018]] | term_end2 = [[03 മേയ്]] [[2021]] | predecessor2 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | successor2 = [[ആൻ്റണി രാജു]] | office3 = കേരള നിയമസഭാംഗം | constituency3 = [[എലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|എലത്തൂർ]] | term_start3 = [[മേയ് 14]] [[2011]] | term_end3 = | predecessor3 = | successor3 = | constituency4 = [[ബാലുശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബാലുശ്ശേരി]] | term_start4 = [[മേയ് 13]] [[2006]] | term_end4 = [[മേയ് 14]] [[2011]] | predecessor4 = [[എ.സി. ഷണ്മുഖദാസ്]] | successor4 = [[പുരുഷൻ കടലുണ്ടി]] | constituency5 = [[എടക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|എടക്കാട്]] | term_start5 = [[മേയ് 25]] [[1982]] | term_end5 = [[മാർച്ച് 25]] [[1987]] | predecessor5 = [[പി.പി.വി. മൂസ]] | successor5 = [[ഒ. ഭരതൻ]] | constituency6 = [[പെരിങ്ങളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പെരിങ്ങളം]] | term_start6 = [[ജനുവരി 25]] [[1980]] | term_end6 = [[മാർച്ച് 17]] [[1982]] | predecessor6 = [[പി.ആർ. കുറുപ്പ്]] | successor6 = [[എൻ.എ. മമ്മുഹാജി]] | salary = | birth_date = {{Birth date and age|1946|01|29|df=y}} | birth_place = [[കണ്ണൂർ]] | residence = [[കണ്ണൂർ]] | death_date = | death_place = | party = [[നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി|എൻ.സി.പി.]] | religion = [[ഹിന്ദു]] | father = എ. കുഞ്ഞമ്പു | mother = എം.കെ. ജാനകി | spouse = എൻ.ടി. അനിത കൃഷ്ണൻ | children = ഒരു മകൻ | website = | footnotes = | date = ജൂലൈ 4 | year = 2020 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/107%20A%20K%20Saseendran.pdf നിയമസഭ }} കേരളത്തിലെ [[ഇടതുപക്ഷം|ഇടതുപക്ഷ]] നേതാക്കളിലൊരാളും [[എൻ.സി.പി.]] ദേശീയ പ്രവർത്തകസമിതി അംഗവും [[:വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ|പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ]] വ​നം വകുപ്പ് മന്ത്രിയുമാണ് '''എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ'''. വന്യജീവി സംരക്ഷണ വകുപ്പിന്റെയും ചുമതല വഹിക്കുന്നു. [[:വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ|പതിന്നാലാം കേരളനിയമസഭയിലെ]] ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയുമായിരുന്നു. [[എലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|എലത്തൂർ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള എം.എൽ.എ.യായ ശശീന്ദ്രൻ ഇതിനു മുൻപ് 2011-ലും ഏലത്തൂരിൽ നിന്നുതന്നെ മത്സരിച്ച് ജയിച്ചിരുന്നു. 2006-ൽ ബാലുശേരിയിൽ നിന്നും 1982-ൽ എടക്കാട്ടുനിന്നും 1980-ൽ പെരിങ്ങളത്തു നിന്നും ഇദ്ദേഹം നിയമസഭയിലെത്തിയിട്ടുണ്ട്. 2021 ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 38502 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് എ.കെ ശശീന്ദ്രൻ എലത്തൂരിൽ നിന്ന് വിജയിച്ചത്. 2016ൽ ഏലത്തൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. എൽ ഡി എഫിന്റെ ഘടകമായ നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി അംഗമായാണ് മത്സരിച്ചത്. 2016 മേയ് 25 ന് മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. [[പിണറായി വിജയൻ]] (സിപിഎം) മുഖ്യമന്ത്രിയായ മന്ത്രിസഭയിൽ ഗതാഗത വകുപ്പാണ് അദ്ദേഹം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത്. 2017 മാർച്ച് 26 ന് പുതുതായി സംപ്രേഷണം ആരംഭിച്ച [[മംഗളം]] ചാനൽ പുറത്തുവിട്ട വാർത്തയെ തുടർന്ന് ശശീന്ദ്രൻ തന്റെ മന്ത്രിസ്ഥാനം രാജിവെച്ചു. കേസിൽ ശശീന്ദ്രനെ കുറ്റവിമുക്തനായി കോടതി പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ 2018 ഫെബ്രുവരി 1-ന് വീണ്ടും മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. <ref>http://indianexpress.com/article/india/kerala-transport-minister-ak-saseendran-resigns-misconduct-with-woman/</ref> .<ref>[http://www.manoramaonline.com/news/just-in/2017/03/26/ak-sasindran-alleged-sexual-audio-tape.html AK Saseendran]</ref> ==ജീവിതരേഖ== എ. കുഞ്ഞമ്പുവിന്റെയും എം.കെ. ജാനകിയുടെയും മകനായി 1946 ജനുവരി 29-ന് കണ്ണൂരിൽ ജനിച്ച ശശീന്ദ്രൻ വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിലൂടെയാണ് പൊതുരംഗത്ത് എത്തിയത്. [[കെ.എസ്.യു.|കെ.എസ്.യു-വിന്റെയും]] യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്സിന്റെയും ജില്ലാ-സംസ്ഥാന തലത്തിലുള്ള വിവിധ പദവികൾ വഹിച്ചു.<ref>http://www.niyamasabha.org/codes/members/saseendranak.pdf</ref>1980-ൽ കോൺഗ്രസ്(യു)-വിലൂടെ ഇടതുപക്ഷ മുന്നണിയിലെത്തി. 1982 മുതൽ 1999 വരെ കോൺഗ്രസ്(എസ്)-ന്റെയും പിന്നീട് എൻ.സി.പി.യുടെയും സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://ldfkeralam.org/content/%E0%B4%8E-%E0%B4%95%E0%B5%86-%E0%B4%B6%E0%B4%B6%E0%B5%80%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B5%BB |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-08-11 |archive-date=2020-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200706112253/http://ldfkeralam.org/content/%E0%B4%8E-%E0%B4%95%E0%B5%86-%E0%B4%B6%E0%B4%B6%E0%B5%80%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B5%BB |url-status=dead }}</ref> കോഫി ബോർഡ്, കേരള സാക്ഷരത സമിതിയുടെ ഗ‌വേണിംഗ് ബോഡി, കേരള ഭവന വികസന ബോർഡ് തുടങ്ങിയവയിൽ അംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. കണ്ണൂർ ജ‌വഹർലാൽ നെഹ്രു പബ്ലിക് ലൈബ്രറിയുടെ വൈസ്‌ പ്രസിഡണ്ടായും ഗവേണിംഗ് ബോർഡ് അംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചു. 'മംഗളം' പുറത്തുവിട്ട വാർത്തയെ തുടർന്ന് ഗതാഗത മന്ത്രി എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ 26 മാർച്ച് 2017 നു രാജിവച്ചു<ref>[http://www.manoramaonline.com/news/just-in/2017/03/26/ak-sasindran-alleged-sexual-audio-tape.html AK Saseendran]</ref> == അവലംബം == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:ശശീന്ദ്രൻ}} {{Fourteenth KLA}} [[വർഗ്ഗം:1946-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 29-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എൻ.സി.പി. പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വനംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] 66exxk4gk8y6w7vdhljbjkzj81u5pnq 0 149590 4626970 4620533 2026-05-30T06:21:59Z Asifalinair 206364 /* */ 4626970 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Shibu Baby John}} {{Infobox Indian politician | name = ഷിബു ബേബി ജോൺ | image = Shibu-Baby-John.jpg | birth_date = {{birth date and age|1963|07|23|mf=yes}} | birth_place = [[ചവറ]] | office = വനം, വന്യജീവി, നൈപുണ്യ വികസനം വകുപ്പ് മന്ത്രി,</br> [[കേരള സർക്കാർ]] | term = 18 മെയ് 2026 | predecessor = [[എ.കെ. ശശീന്ദ്രൻ]] (വനം), [[വി. ശിവൻകുട്ടി]] (നൈപുണ്യ വികസനം) | successor = | office2 = [[കേരള നിയമസഭ]]യിലെ അംഗം | term2 = 2026, 2011, 2001 | constituency2 = [[ചവറ]] | office3 = [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|ആർ.എസ്.പി]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി | term3 = 2023 - തുടരുന്നു | predecessor3 = [[എ.എ. അസീസ്]] | successor3 = | office4 = കേരളത്തിലെ തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term4 = 2011 - 2016 | predecessor4 = [[പി.കെ. ഗുരുദാസൻ]] | successor4 = [[ടി.പി. രാമകൃഷ്ണൻ]] | party = [[File:RSP-flag.svg|50px]] [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|ആർ.എസ്.പി]] | spouse = ആനി | children = അച്ചു ബേബി ജോൺ, അമർ സെബാസ്റ്റ്യൻ ജോൺ | website = http://www.shibubabyjohn.in/ | year = 2026 | date = മെയ് 7 | source = }} 2026 മെയ് 18 മുതൽ സംസ്ഥാന വനം, വന്യജീവി വകുപ്പ് മന്ത്രിയും 2026 മെയ് 4 മുതൽ ചവറ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗവുമായ കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും, [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|ആർ.എസ്.പി]]-യുടെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയുമാണ് '''ഷിബു ബേബി ജോൺ.<ref>https://keralakaumudi.com/news/mobile/news.php?id=1741851&u=local-news</ref>''' (ജനനം: [[ജൂലൈ 27]] [[1963]]) രണ്ടാം ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിൽ തൊഴിൽ വകുപ്പിന്റെ ചുമതലയുള്ള മന്ത്രിയായിരുന്നു<ref name =oneindia>{{cite web | url =http://malayalam.oneindia.in/news/2011/05/18/kerala-udf-minister-oommen-chandy-sweering-in-ceremony-aid0031.html | title =യുഡിഎഫ് മന്ത്രിസഭ അധികാരമേറ്റു | date =മേയ് 18, 2012 | accessdate =മാർച്ച് 14, 2012 | publisher =വൺ ഇന്ത്യ | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ജീവിതരേഖ== ആർ.എസ്. പി.യുടെ സമുന്നത നേതാക്കളിലൊരാളും ദീർഘകാലം സംസ്ഥാന മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[ബേബി ജോൺ|ബേബി ജോണിന്റെയും]] അന്നമ്മ ജോണിന്റെയും മകനായി ജനനം. [[കൊല്ലം]] [[ടി.കെ.എം. എൻജിനീയറിങ്ങ് കോളേജ്|ടി.കെ.എം. എൻജിനീയറിങ്ങ് കോളേജിൽ]] നിന്ന്<ref>{{Cite web |url=http://www.engineersworldonline.com/Achievement.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-03-16 |archive-date=2012-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120321092541/http://www.engineersworldonline.com/Achievement.html |url-status=dead }}</ref> [[മെക്കാനിക്കൽ എൻജിനീയറിംഗ്]] ബിരുദം നേടിയ ശേഷം ഷിബു സമുദ്രോത്പന്ന കയറ്റുമതി വ്യവസായിയായി പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു.<ref name =mathru1>{{cite web | url =http://www.mathrubhumi.com/extras/special/story.php?id=165795 | title =നേർക്കുനേർ - ചവറ | date = | accessdate =മാർച്ച് 16, 2012 | publisher =മാതൃഭൂമി (2011 നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് താൾ) | language = }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> പിതാവ് ബേബി ജോൺ രോഗശയ്യയിലാവുകയും ആർ.എസ്.പി. പിളരുകയും ചെയ്തതിനെത്തുടർന്നാണ് അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയത്തിലിറങ്ങിയത്. [[ബാബു ദിവാകരൻ|ബാബു ദിവാകരനും]] കെ.സി. വാമദേവനും [[എ.വി. താമരാക്ഷൻ|എ.വി. താമരാക്ഷനുമൊപ്പം]] ചേർന്ന് രൂപവത്കരിച്ച ആർ.എസ്.പി. (ബോൾ ഷേവിക് ) നേത്യത്വത്തിലേക്ക് ഷിബു ഉയർന്നു. ബേബി ജോൺ വളരെക്കാലമായി പ്രതിനിധീകരിച്ചു കൊണ്ടിരുന്ന [[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ മണ്ഡലത്തിൽ]] 2001-ൽ ആർ.എസ്.പി. (ബോൾഷെവിക്) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരരംഗത്തിറങ്ങിയ ഷിബു എൽ.ഡി.എഫിലെ ആർ.എസ്.പി-യിലെ മുതിർന്ന നേതാവായിരുന്ന വി.പി. രാമകൃഷ്ണപിള്ളയെ പരാജയപ്പെടുത്തി ആദ്യമായി നിയമസഭയിലെത്തി. 2006-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ചവറ മണ്ഡലത്തിൽ [[എൻ.കെ. പ്രേമചന്ദ്രൻ]] ആർ.എസ്.പി സ്ഥാനാർത്ഥിയും ഷിബു ബേബി ജോൺ പാർട്ടി ജനറൽ സെക്രട്ടറി താമരാക്ഷനുമാാായി പിണങ്ങി. യു.ഡി.എഫ് സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥിയുമായി നടന്ന മത്സരം ബേബി ജോണിന്റെ 'ശിഷ്യനും മകനും' തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടം എന്ന നിലയിൽ ശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചിരുന്നു. ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പ്രേമചന്ദ്രനായിരുന്നു വിജയം. 2008-ൽ ആർ.എസ്.പി (ബേബി ജോൺ) രൂപീകരിച്ച ഷിബു 2011-ലെ നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇതേ മണ്ഡലത്തിൽ പ്രേമചന്ദ്രനെ പരാജയപ്പെടുത്തി വീണ്ടും നിയമസഭയിലെത്തി. രണ്ടാം ഉമ്മൻചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിൽ തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി. ആര്.എസ്.പി ( ബേബി ജോൺ) പിന്നീട് ആര്.എസ്.പി-യിൽ ലയിച്ചു. ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Shibu Baby John}} [http://www.minister-labour.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=53&Itemid=57 ഷിബു ബേബി ജോൺ - ജീവിതരേഖ, കേരള സർക്കാർ വെബ്‌സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120618230958/http://www.minister-labour.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=53&Itemid=57 |date=2012-06-18 }} ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:1963-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 27-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തൊഴിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വനംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] 79sfwu4ytytbyxozjy9ns5dy9ogdr00 0 149851 4626967 4620704 2026-05-30T05:35:57Z Asifalinair 206364 /* */ 4626967 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|A.P. Anil Kumar}} {{Infobox_politician | name = എ.പി. അനിൽകുമാർ | image = A.P. Anil Kumar.JPG | caption = | office3 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരളനിയമസഭയിലെ]] പിന്നോക്ക ക്ഷേമം, യുവജനകാര്യം, സാംസ്കാരിക വകുപ്പ് മന്ത്രി | constituency3 = [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] | term_start3 = [[സെപ്റ്റംബർ 5]] [[2004]] | term_end3 = [[മേയ് 12]] [[2006]] | predecessor3 = [[എം.എ. കുട്ടപ്പൻ]] [[ജി. കാർത്തികേയൻ]] | successor3 = [[എ.കെ. ബാലൻ]], [[വി. സുരേന്ദ്രൻ പിള്ള]], [[എം.എ. ബേബി]] | office1 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരളനിയമസഭയിലെ]] പിന്നോക്ക ക്ഷേമം, ടൂറിസം വകുപ്പ് മന്ത്രി | constituency1 = [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] | term_start1 = [[മേയ് 23]] [[2011]] | term_end1 = [[മേയ് 20]] [[2016]] | predecessor1 = [[എ.കെ. ബാലൻ]], | successor1 = [[എ.കെ. ബാലൻ]], [[കടകംപള്ളി സുരേന്ദ്രൻ]] | office2 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരളനിയമസഭയിലെ]] അംഗം | constituency2 = [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] | term_start2 = [[മേയ് 16]] [[2001]] | term_end2 = | predecessor2 = [[എൻ. കണ്ണൻ]] | successor2 = | salary = | birth_date = {{Birth date and age|1965|3|15|df=y}} | birth_place = [[മലപ്പുറം]] | residence = [[മലപ്പുറം]] | death_date = | death_place = | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | religion = | father = എ.പി. ബാലൻ | mother = കെ.സി. ദേവകി | spouse = പ്രസീജ പി. | children = അർജുൻ, അമൽ | website = | footnotes = | date = ജൂൺ 29 | year = 2020 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/14%20Anil%20Kumar%20AP.pdf നിയമസഭ | office = [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിൻ്റെ]] റവന്യൂ മന്ത്രി | termstart = 19 മെയ് 2026 | preceded = [[കെ. രാജൻ]] }} കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] പ്രവർത്തകനായ '''എ.പി. അനിൽകുമാർ''' (ജനനം:1965 മാർച്ച് 15) [[കേരളാ നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന എം.എൽ.എ ആണ്. തുടർച്ചയായി അഞ്ചാം തവണയാണ് (2001, 2006, 2011, 2016, 2021) ഇദ്ദേഹം ഈ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. വിനോദസഞ്ചാരം,സാംസ്കാരികം, പട്ടികജാതി പിന്നോക്ക ക്ഷേമ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ==ജീവിതരേഖ== മലപ്പുറം അക്കരപ്പുരക്കൽ ബാലന്റെയും ദേവകിയുടെയും മകനായി 1965 മാർച്ച്‌ 15 -ന് ജനനം. [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] പി.ടി.എം. കോളജിലെ വിദ്യാഭ്യാസ കാലത്ത് [[കെ.എസ്.യു]].-വിലൂടെ വിദ്യാർത്ഥി രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായ എ.പി. അനിൽകുമാർ കെ.എസ്‌.യു. താലൂക്ക്‌ പ്രസിഡന്റ്‌, ജില്ലാ സെക്രട്ടറി സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. തുടർന്ന് യൂത്ത്‌ കോൺഗ്രസ്‌ ജില്ലാ വൈസ്‌പ്രസിഡന്റ്‌, സംസ്‌ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി പദവികളും അലങ്കരിച്ചു. ആദ്യം [[തൃത്താല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃത്താല]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് നിയമസഭയിലേക്കു മത്സരിച്ചതെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു.<ref name=mangalam>[http://mangalam.com/index.php?page=detail&nid=427495&lang=malayalam ക്രൗഡ്‌പുള്ളറല്ലെങ്കിലും കണ്ണിലുണ്ണിയായി അനിൽകുമാർ, മംഗളം, 2011 മേയ് 22 ]</ref> എന്നാൽ [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് തുടർച്ചയായി വിജയിക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞ അദ്ദേഹത്തിന് തന്റെ ആദ്യ നിയമസഭാ കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ മന്ത്രിയാകുവാനും സാധിച്ചു. ഉമ്മൻചാണ്ടിയുടെ ആദ്യ മന്ത്രിസഭയിൽ സാംസ്‌കാരികവകുപ്പും പിന്നാക്ക ക്ഷേമവും കൈകാര്യം ചെയ്തത് ഇദ്ദേഹമായിരുന്നു. രണ്ടാം ഉമ്മൻചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിൽ വിനോദസഞ്ചാരം, പട്ടികജാതി പിന്നോക്ക ക്ഷേമ വകുപ്പുകളും കൈകാര്യം ചെയ്തു. ഇടയ്ക്ക് കാർഷിക സർവ്വകലാശാലാ സിൻഡിക്കേറ്റ് അംഗമായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുള്ള അനിൽകുമാർ ഇപ്പോൾ എ.ഐ.സി.സി. അംഗവുമാണ്.<ref name=mano>[http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?tabId=11&programId=1073753765&BV_ID=@@@&contentId=9367463&contentType=EDITORIAL&articleType=Malayalam%20News എ.പി. അനിൽകുമാർ:സൗമ്യം,ദീപ്തം,മധുരം, മലയാള മനോരമ, 2011 മേയ് 22 ]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ===കുടുംബം=== പ്രസീജയാണ് ഭാര്യ. അർജുൻ,അമൽ എന്നിവരാണ് മക്കൾ ==അവലംബം== <references/> {{Fourteenth KLA}} {{DEFAULTSORT:അനിൽകുമാർ}} [[വർഗ്ഗം:1965-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]][[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 15-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പിന്നോക്കക്ഷേമവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാംസ്കാരികവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ടൂറിസംവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ യുവജനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റവന്യൂമന്ത്രിമാർ]] jv2e8yrf158svh8jtpldi9sitwkmjys 0 149927 4626864 3622919 2026-05-29T14:51:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626864 wikitext text/x-wiki {{Multiple issues | sections = മാർച്ച് 2012 }} പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള കഴിവിലും അവകാശത്തിലും അധിഷ്ഠിതമാണ് അധികാരം. സ്വാധീനത, അധികാരിത, പ്രേരകശക്തി, ബലം പ്രയോഗിക്കൽ, നിയന്ത്രണാധികാരം, ശക്തി, നിർബന്ധം ചെലുത്തൽ ആദിയായവയും അധികാരമെന്ന വാക്കിന്റെ നിർവചനത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അധികാരം വ്യക്തിയിലോ സംഘടനയിലോ നിക്ഷിപ്തമാവാം; പക്ഷേ, അത് സമൂഹത്തിൽനിന്ന് ലഭിച്ചതായിരിക്കും. അധികാരം പല വിധത്തിലുണ്ടെങ്കിലും രാഷ്ട്രീയാധികാരമാണ് സാധാരണയായി ഈ പദംകൊണ്ടു അർഥമാക്കുന്നത്. ഓരോ രാജ്യത്തിലും ആഭ്യന്തരകലഹം, വിദേശീയാക്രമണം മുതലായ അനിഷ്ട സംഭവങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുവാനോ, തരണം ചെയ്യുവാനോ വേണ്ടി വിശാലവും നിഷ്കൃഷ്ടവുമായ ചില പൊതുധാരണകൾ ഉണ്ടാക്കുവാൻ അവിടത്തെ ജനങ്ങൾ നിർബദ്ധിതരായിത്തീരുന്നു. അത്തരം അവസ്ഥാവിശേഷത്തിൽ നിന്നും സംജാതമാവുന്നതാണ് രാഷ്ട്രീയാധികാരം. ഭരണകൂടവും നിയമവ്യവസ്ഥകളും രാഷ്ട്രീയാധികാരത്തിന് ഒരു സ്ഥിരത കല്പിക്കുകയും അതിനെ വേണ്ടത്ര ഫലപ്രദമാക്കിത്തീർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. രാഷ്ട്രീയാധികാരത്തിന്റെ കാതലായ ലക്ഷ്യം തന്നെ നിയമനിർമ്മാണവും നിയന്ത്രണവുമാണ്. അധികാരം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് കേന്ദ്രീകൃതമായോ വികേന്ദ്രീകൃതമായോ ആകാം. കേന്ദ്രീകരണം. ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ഭരണാധികാരം മുഴുവൻ, കേന്ദ്ര ഗവ.-ന്റെ കൈയിലമരുകയും കീഴ്ഘടകങ്ങൾക്ക് കാര്യമായ പ്രവർത്തനസ്വാതന്ത്യ്രം നിഷേധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ ആ രാഷ്ട്രത്തിൽ അധികാരകേന്ദ്രീകരണം ഉണ്ടാകുന്നു. ==അധികാരകേന്ദ്രീകരണം== എക്കാലവും (ഫ്യൂഡലിസത്തിന്റെ കാലം ഒഴികെ) നിലവിലിരുന്നു. എന്നാൽ വികേന്ദ്രീകൃത സ്വഭാവിയായ ഫ്യൂഡൽ വ്യവസ്ഥിതി സൃഷ്ടിച്ച സംഘർഷാവസ്ഥയിലും കുഴപ്പത്തിലും നിന്നുടലെടുത്ത ദേശരാഷ്ട്രങ്ങളുടെ (National States) കൂടപ്പിറവി ആയിട്ടാണ്, അധികാരകേന്ദ്രീകരണം ആധുനികയുഗത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്. മാർപാപ്പാ, [[ചക്രവർത്തി]], പ്രഭുക്കൻമാർ തുടങ്ങിയവരിൽ വിഭജിക്കപ്പെട്ടു കിടന്നിരുന്ന രാഷ്ട്രീയാധികാരം അതതു രാജ്യങ്ങളിൽ അവിടത്തെ രാജാവിൽ ചെന്നുചേരുകയും, തദ്വാരാ ഒരു കേന്ദ്രീകൃത സംവിധാനം ദേശരാഷ്ട്രങ്ങളിൽ ഉടലെടുക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതു പ്രായേണ ഫ്യൂഡലിസത്തിന്റെ തളർച്ചയ്ക്കും ദേശരാഷ്ട്രങ്ങളുടെയും ഭരണകേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെയും വളർച്ചയ്ക്കും കാരണമായി. എങ്കിലും വ്യാവസായിക വിപ്ലവത്തിനുശേഷമാണ് കേന്ദ്രീകരണം പ്രബലമായത്. വ്യാവസായിക വിപ്ലവത്തിന്റെ പുരോഗതിയെത്തുടർന്ന്, ആധുനിക വാർത്താവിനിമയസൌകര്യങ്ങൾ വർധിച്ചു. തന്മൂലം രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലുള്ള ജനങ്ങളുമായി സമ്പർക്കം പുലർത്തുവാനും പ്രാദേശിക ഘടകങ്ങളുടെമേൽ കൂടുതൽ നിയന്ത്രണം ചെലുത്തുവാനും കേന്ദ്രഭരണാധികാരികൾക്കു സാധിച്ചു. ഭക്ഷ്യകാര്യങ്ങളിലും മറ്റും പ്രാദേശിക ഗവണ്മെന്റുകൾക്കുണ്ടായിരുന്ന സ്വയംപര്യാപ്തതയ്ക്ക് കോട്ടം തട്ടുകയും പല കീഴ്ഘടകങ്ങളും കേന്ദ്രത്തെ കൂടുതൽ ആശ്രയിക്കാൻ തുടങ്ങുകയും ചെയ്തതാണ് വ്യാവസായിക വിപ്ളവത്തിന്റെ മറ്റൊരു ഫലം. ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക വിഷയങ്ങളുടെ പുരോഗതി, കേന്ദ്രീകരണത്തിന് ഗണ്യമായി സഹായിച്ചിട്ടുണ്ട്. രണ്ടു ലോകയുദ്ധങ്ങൾക്കിടയിൽ അനുഭവപ്പെട്ട സാമ്പത്തികത്തകർച്ച, വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന പ്രതിരോധസന്നാഹങ്ങൾ, ദേശീയ ആസൂത്രണപരിപാടികൾ, കാര്യനിർവഹണ പ്രശ്നങ്ങളിലെ വളർന്നുവരുന്ന സങ്കീർണത ഏകീകൃത കമ്പോളത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ആഗോളവൽക്കരണം മുതലായവ അധികാരകേന്ദ്രീകരണത്തിന് വഴിതെളിച്ചു. ==പ്രയോജനങ്ങൾ== ഫലപ്രദമായ മേൽനോട്ടത്തിലൂടെയും നിയന്ത്രണത്തിലൂടെയും കീഴ്ഘടകങ്ങളുടെ കാര്യക്ഷമത വർധിപ്പിക്കുക, പാഴ്ച്ചെലവുകൾ ഒഴിവാക്കുക, നിയമ-കാര്യനിർവഹണ പരിപാടികൾക്ക് ഒരു എകീകൃത സ്വഭാവം കൈവരുത്തുക, അമിതമായ പ്രാദേശികത്വത്തിൽ നിന്നും ഉളവാകുന്ന കുഴപ്പങ്ങൾ ദൂരീകരിക്കുക, ദേശീയമായ ഐക്യവും ദാർഢ്യവും വളർത്തുക, പ്രാദേശിക നിയമനങ്ങൾ, ക്രയവിക്രയം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിലലെ അഴിമതികൾ കഴിവതും തുടച്ചു മാറ്റുക, ഭരണനിർവഹണകാര്യത്തിൽ ചുമതലാബോധം വളർത്തിയെടുത്ത്, കാര്യക്ഷമതയിൽ ഉന്നത നിലവാരം പുലർത്തുക തുടങ്ങി നിരവധി ഗുണങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരണ സംവിധാനത്തിൽ തെളിഞ്ഞു കാണാം. ==ന്യൂനതകൾ== അമിതമായ അധികാര കേന്ദ്രീകരണം വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും ജനാധിപത്യതത്ത്വത്തിനും വിരുദ്ധമാണ്. പ്രാദേശികമായ ഉണർവിനേയും രചനാത്മക ശക്തിയേയും നിരുത്സാഹപ്പെടുത്തുക, തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതിലും അവ നടപ്പിലാക്കുന്നതിലും കാലവിളംബം വരുത്തുക, പ്രാദേശിക വൈവിധ്യങ്ങൾ വേണ്ടവിധം മനസ്സിലാക്കാതെ അമിതമായ ഏകീകരണ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുക, പ്രാദേശിക താത്പര്യങ്ങൾ പലതും നിറവേറ്റാതെപോവുക, പൌരബോധം വളർത്തിയെടുക്കുവാനോ പൌരധർമം ഫലപ്രദമാക്കുവാനോ സൌകര്യമില്ലാതാക്കുക, പ്രാദേശികഘടകങ്ങളിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥവൃന്ദത്തിൽ ഒരുതരം അപകർഷതാബോധം - അവരുടെ നില കേന്ദ്രഭരണോദ്യോഗസ്ഥന്മാരുടേതായി തുലനം ചെയ്യുമ്പോൾ - സൃഷ്ടിക്കുക, ആവശ്യത്തിലേറെ പരിശോധനയും നിയന്ത്രണവും നടപ്പാക്കുക എന്നിവയാണ് കേന്ദ്രീകൃതസമ്പ്രദായത്തിലെ പ്രധാന ന്യൂനതകൾ. ==വികേന്ദ്രീകരണം== മുകൾത്തട്ടിലുള്ള ഭരണഘടകങ്ങളിൽ നിന്നും കീഴ്ത്തട്ടുകളിലേക്ക് അധികാരം കൂടുതലായി പകർന്നുകൊടുക്കുന്ന വ്യവസ്ഥിതിയാണ് വികേന്ദ്രീകരണം. മധ്യകാലഘട്ടങ്ങളിൽ, വാർത്താവിനിമയ രംഗത്തുള്ള വൈഷമ്യങ്ങളും ഭരണനിർവഹണത്തിന്റെ ലാളിത്യവും മറ്റും കേന്ദ്രീകരണത്തെക്കാൾ വികേന്ദ്രീകരണത്തിനാണ് വഴി തെളിച്ചത്. മിക്കവാറും എല്ലാ രാജ്യങ്ങളിലും, അധികാരം തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളിലേക്ക് പകർന്നുകൊടുക്കാനുള്ള പ്രവണത അന്നു ദൃശ്യമായിരുന്നു. വ്യാവസായിക വിപ്ലവത്തിനുശേഷം കേന്ദ്രീകരണ പ്രവണത ശക്തിപ്പെട്ടുവന്നുവെങ്കിലും ഏറെത്താമസിയാതെതന്നെ ജനപ്പെരുപ്പം, രാജ്യാതിർത്തിവിപുലീകരണം, ഭരണച്ചുമതലാവികസനം, ജനാധിപത്യതത്ത്വത്തിലുള്ള വിശ്വാസം മുതലായവ കൊണ്ട് അധികാരം വികേന്ദ്രീകരിക്കേണ്ടതായി വന്നു. ഇന്ന് കേന്ദ്രീകരണ പ്രവണതയോടൊപ്പംതന്നെ വികേന്ദ്രീകരണവും നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. [[സ്വിറ്റ്സർലണ്ട്]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്]] മുതലായ രാഷ്ട്രങ്ങളിൽ തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് സുപ്രധാനമായ സ്ഥാനമാണുള്ളത്. ==ഇന്ത്യയിൽ== [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിൽ]] [[ഗ്രാമം|ഗ്രാമപ്രദേശങ്ങളിൽ]] [[പഞ്ചായത്ത്|പഞ്ചായത്തുകൾ]] എന്ന ഭരണഘടകങ്ങൾ പുരാതനകാലം മുതൽക്കേ നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ജനപങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുവേണ്ടി 1957 ജനുവരിയിൽ ബൽവന്ത്റായ്മേത്ത കമ്മിറ്റി നിയമിതമായി. അധികാരം വികേന്ദ്രീകരിച്ച് ജനപ്രതിനിധികളെ ഏൽപ്പിച്ചെങ്കിൽ മാത്രമേ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ വിജയകരമായി നടപ്പിലാക്കാനാവു എന്ന നിഗമനത്തിലാണ് മേത്താ കമ്മിറ്റി എത്തിച്ചേർന്നത്. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, സംസ്ഥാന ഗവൺമെന്റിനു താഴെ, ആസൂത്രണവും വികസനവും ഉൾപ്പെടെ, വ്യാപകമായ അധികാരങ്ങളുള്ള ഒരു ത്രിതല പഞ്ചായത്ത് രാജ് സംവിധാനം സ്ഥാപിക്കണമെന്ന് ശിപാർശയും ചെയ്തു. താഴെ ജനങ്ങൾ നേരിട്ടു തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന ഗ്രാമപഞ്ചായത്തും അതിനുമുകളിൽ (ബ്ലോക്ക് തലത്തിൽ) പഞ്ചായത്ത് സമിതിയും ഏറ്റവും മുകളിൽ ജില്ലാപരിഷത്തുമാണ് കമ്മിറ്റി വിഭാവന ചെയ്തത്. ഇതനുസരിച്ച്, 1957-ൽ [[മദ്രാസ്]] ഗവൺമെന്റ് [[സംസ്ഥാനം|സംസ്ഥാനത്തെ]] ഒരു ബ്ലോക്കിലും, തുടർന്ന് [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]] സർക്കാർ ഇരുപത് ബ്ലോക്കിലും പരീക്ഷണാർഥം ഇത് നടപ്പിലാക്കി. എന്നാൽ സംസ്ഥാനത്തുടനീളം ആദ്യമായി വികേന്ദ്രീകരണം പ്രാവർത്തികമാക്കിയത് രാജസ്ഥാൻ|രാജസ്ഥാനിലാണ്]]. 1959, ഒക്ടോബർ 2-ന്. ഇതിന്റെ ചുവടുപിടിച്ച് പല സംസ്ഥാനങ്ങളിലും ഇത് നടപ്പിലാക്കിയെങ്കിലും അറുപതുകളുടെ അന്ത്യത്തോടെ പഞ്ചായത്ത് സംവിധാനം തകർന്നടിഞ്ഞു. എഴുപതുകളുടെ അന്ത്യത്തിലും എൺപതുകളിലും പഞ്ചായത്ത് രാജ് സ്ഥാപനങ്ങളെ നാശത്തിൽനിന്ന് കരകയറ്റാൻ ഗൌരവമായ പല നീക്കങ്ങളും ദേശീയ-സംസ്ഥാന തലങ്ങളിൽ അരങ്ങേറുകയുണ്ടായി. ഈ കാലയളവിൽ അനേകം പഠന സംഘങ്ങളെ നിയമിക്കുകയും, പ്രധാനപ്പെട്ട ചില നിയമ നിർമ്മാണങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്തു. അശോക് മേത്താ കമ്മിറ്റി (1977), ജി.വി.കെ. റാവു കമ്മിറ്റി (1985), എൻ.എം. സിങ്ക്വി കമ്മിറ്റി (1986) തുടങ്ങിയ പഠന സംഘങ്ങളുടെ ശിപാർശകളും, [[കർണാടകം]], ആന്ധ്രാ, [[കേരളം]] തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങൾ പാസ്സാക്കിയ വികേന്ദ്രീകരണ നിയമങ്ങളും ഇതിലെ ശ്രദ്ധേയമായ ചുവടുവയ്പുകളാണ്. എന്നാൽ അധികാര വികേന്ദ്രീകരണം സാർഥകമാക്കാൻ ഏറെ സഹായിച്ച രണ്ട് സുപ്രധാന നിയമനിർമ്മാണങ്ങളാണ് 1992-ൽ പാസ്സാക്കിയ 73-74 ഭരണഘടനാ ഭേദഗതികൾ. ഇവ യഥാക്രമം ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് നഗരപാലികാ സംവിധാനങ്ങളെക്കുറിച്ച് പ്രതിപാദിക്കുന്നു. കൃത്യമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, പട്ടികജാതി, പട്ടിക വർഗങ്ങൾക്കും സ്ത്രീകൾക്കും സംവരണം, പ്രാദേശിക ഭരണത്തെ ജനങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതിനുവേണ്ടി ഗ്രാമസഭാ/ വാർഡ്സഭാ സംവിധാനങ്ങൾ, ഗ്രാമീണ മേഖലയിൽ ത്രിതല (ഗ്രാമം, ബ്ലോക്ക്, ജില്ല) ഭരണ സംവിധാനം, തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി അവലോകനം ചെയ്യുന്നതിനുവേണ്ടി സംസ്ഥാനതല ധനകാര്യകമ്മീഷൻ - ഇവയാണ് 73, 74 ഭരണഘടനാ ഭേദഗതികളുടെ സവിശേഷതകൾ. ==കേരളത്തിൽ== അധികാര വികേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഇതര സംസ്ഥാനങ്ങളെപ്പോലെ [[കേരളം|കേരളത്തിനും]] ചില പഴമകളൊക്കെ അവകാശപ്പെടാനുണ്ട്. വളരെ മുൻപ് തന്നെ, ഭരണ സൌകര്യത്തിനായി, രാജ്യത്തെ തറ, കഴകം, ഗ്രാമം, ദേശം, നാട് തുടങ്ങിയ ഘടകങ്ങളായി വേർതിരിച്ച് അവയുടെ ഭരണം പ്രാദേശിക ശക്തികളെ ഏൽപ്പിക്കുന്ന സമ്പ്രദായം ഇവിടെ പ്രചരിച്ചിരുന്നതായി ചരിത്രകാരന്മാർ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇതിനു പുറമേ സൈനികാവശ്യങ്ങൾക്കായും ചില പ്രാദേശിക ഘടകങ്ങൾ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. നൂറ്റുവർ, അഞ്ഞൂറ്റുവർ]], അറുനൂറ്റുവർ തുടങ്ങിയവയെ ഈ ഗണത്തിൽപ്പെടുത്താം. 20- ശതകത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ മറ്റു ചില നീക്കങ്ങളും ഈ ദിശയിൽ നടക്കുകയുണ്ടായി. 1914-ൽ കൊച്ചിയിൽ നിലവിൽ വന്ന [[കൊച്ചി]] പഞ്ചായത്ത് ആക്ട്, 1925-ലെ [[തിരുവിതാംകൂർ]] വില്ലേജ് പഞ്ചായത്ത് ആക്ട്, 1884-ലെ [[മദ്രാസ്]] ലോക്കൽ ബോഡീസ് ആക്ട് പ്രകാരം മലബാറിൽ നിലവിൽവന്ന പഞ്ചായത്ത് യൂണിയനുകൾ, 1920-ലെ മദ്രാസ് വില്ലേജ് ആക്ട് പ്രകാരം നിലവിൽ വന്ന മലബാർ ഡിസ്ട്രിക്ട് ബോർഡുകൾ, 1950-ലെ [[തിരു-കൊച്ചി]] [[പഞ്ചായത്ത്]] ആക്ട് തുടങ്ങിയവ ഇത്തരുണത്തിൽ പരാമർശമർഹിക്കുന്നു. കേരളപിറവിക്കുശേഷം അധികാരം വികേന്ദ്രീകരിച്ച് ജില്ലാതലത്തിലും അതിനു താഴെയുള്ള ജനായത്ത ഘടകങ്ങൾക്കും നൽകാൻ പലവുരു ശ്രമിക്കുകയുണ്ടായി. 1957 ആഗസ്റ്റ് 15-ന് നിയമിക്കപ്പെട്ട ഭരണപരിഷ്കാരകമ്മിറ്റിയും അതിന്റെ ശിപാർശകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തയ്യാറാക്കപ്പെട്ട കേരളാ പഞ്ചായത്ത് ബില്ലും (1958, ഡിസംബർ 9) കേരള ജില്ലാ സമിതിബില്ലും (1959 ഏപ്രിൽ 16); 1960-ലെ കേരള പഞ്ചായത്ത് ആക്ടും, കേരളാ മുനിസിപ്പാലിറ്റീസ് ആക്ടും, 1961-ലെ കേരള മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻസ് ആക്ടും, 1964-ലെ കേരള പഞ്ചായത്ത് യൂണിയൻ കൌൺസിൽ ജില്ലാ പരിഷത്ത് ബില്ലും; 1967-ലെ കേരള പഞ്ചായത്ത് രാജ് ബില്ലും; 1980-ലെ ജില്ലാഭരണ നിയമവും 1988-ലെ വി. രാമചന്ദ്രൻ കമ്മിറ്റിയും 1990-ൽ നിലവിൽവന്ന ജില്ലാ കൌൺസിലുകളും ഈ ദിശയിലെ സുപ്രധാന നീക്കങ്ങളാണ്. പക്ഷേ, ഇതര സംസ്ഥാനങ്ങളെപ്പോലെ കേരളത്തിലും പ്രാദേശിക സ്വയംഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് ശക്തിപകർന്നത് 73-74 ഭരണഘടനാ ഭേദഗതികളാണ്. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 1994-ൽ കേരള പഞ്ചായത്ത് രാജ് ആക്ടും കേരള മുനിസിപ്പാലിറ്റീസ് ആക്ടും പാസ്സാക്കുകയും ഒരു ത്രിതല പഞ്ചായത്ത് രാജ് സംവിധാനം നിലവിൽ വരുകയും ചെയ്തു. നഗരപ്രദേശങ്ങളിൽ മുനിസിപ്പാലിറ്റികളും കോർപ്പറേഷനുകളും സജീവമായി. എന്നാൽ അധികാരവികേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ കേരളം നൽകിയ ഏറ്റവും വലിയ സംഭാവന വികേന്ദ്രീകൃതാസൂത്രണം അഥവാ ജനകീയാസൂത്രണമായിരുന്നു (1999). ഒരു പക്ഷേ കേരളം കണ്ടിട്ടുള്ളതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും ഗണനീയമായൊരു ജനാധിപത്യവികസന പരീക്ഷണമായിരുന്നു ഇതിലൂടെ ഉരുത്തിരിഞ്ഞുവന്നത്. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ മൊത്തം പദ്ധതി തുകയുടെ 30-40 ശതമാനം പ്രാദേശിക ഭരണസ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് വീതിച്ച് നൽകുകയും അത് വിനിയോഗിക്കുന്നതിന് വിശദമായ മാർഗരേഖകൾ തയ്യാറാക്കുകയും ജനങ്ങളെ പ്രാദേശിക ഭരണത്തിലെന്നതുപോലെ നാടിന്റെ വികസനത്തിലും പങ്കാളികളാക്കുകയും ചെയ്ത ഒന്നായിരുന്നു ജനകീയാസൂത്രണം. സ്വാഭാവികമായും അതിന് പല പോരായ്മകളുടെയും നടുവിലും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വികസനത്തിലും വികേന്ദ്രീകരണത്തിലും അർഥവത്തായ സംഭാവനകൾ നൽകാനായി. ==പ്രയോജനങ്ങൾ== കേന്ദ്രഭരണത്തിന്റെ വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഉത്തരവാദിത്തഭാരം കുറയ്ക്കുവാൻ വികേന്ദ്രീകരണം സഹായകമാണ്. കേന്ദ്രതലത്തിൽ കെട്ടിക്കിടക്കേണ്ടിവരുന്ന ഫയലുകളുടെ എണ്ണം ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാനും തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്നതിലുള്ള കാലതാമസം ഒഴിവാക്കാനും വികേന്ദ്രീകരണത്തിലൂടെ സാധിക്കുന്നു. ജനങ്ങളെ ഭരണകാര്യങ്ങളിൽ സഹകരിപ്പിക്കുകയും അവർക്ക് പങ്കാളിത്തം നല്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ജനതാത്പര്യം മുൻനിർത്തി പല നല്ല കാര്യങ്ങളും നടപ്പിലാക്കുന്നതിന് കഴിയുന്നു. വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലെ വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്ത് ജനഹിതാനുസരണം ഭരണം നടത്തുവാനും വികേന്ദ്രീകരണം ആവശ്യമാണ്. ജനങ്ങൾക്ക് രാഷ്ട്രീയ കാര്യങ്ങളിൽ പരിശീലനം നേടുവാനും പങ്കെടുക്കുവാനും വികേന്ദ്രീകരണം മൂലം അവസരം ലഭിക്കുന്നു. സാങ്കേതികവും ശാസ്ത്രീയവുമായ അറിവ് പ്രത്യേകിച്ച് ഭരണനിർവഹണപരമായ വിവിധ തുറകളിലേക്കു വ്യാപിപ്പിക്കുവാനും വികേന്ദ്രീകരണം സഹായിക്കുന്നുണ്ട്. ഭരണത്തിൽ വേണ്ടത്ര അയവു (Flexibility) വരുത്തുവാനും ഇതുപകരിക്കുന്നു. ==ന്യൂനതകൾ== അമിതമായ വികേന്ദ്രീകരണം ദേശീയൈക്യത്തെയും ഭദ്രതയെയും തുരങ്കം വയ്ക്കുകയും പ്രാദേശിക വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾക്കും മത്സരങ്ങൾക്കും വഴി തെളിയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഭരണനിർവഹണത്തിലുള്ള കാര്യക്ഷമതയ്ക്കും അധികാരവികേന്ദ്രീകരണംകൊണ്ട് ചിലപ്പോൾ കോട്ടംവരാറുണ്ട്. പൊതുവേ പറഞ്ഞാൽ കേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ മേന്മകൾ എല്ലാംതന്നെ വികേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ വൈകല്യങ്ങളാകാം. ലോകത്തിൽ ഒരൊറ്റ ഭരണസംവിധാനത്തിലെങ്കിലും പരിപൂർണമായ കേന്ദ്രീകരണമോ വികേന്ദ്രീകരണമോ കാണുക സാധ്യമല്ല. ചില രാജ്യങ്ങളിൽ കേന്ദ്രീകരണ പ്രവണത കൂടുതലായി അനുഭവപ്പെടുമ്പോൾ മറ്റു പല രാജ്യങ്ങളിലും സ്ഥിതി നേരെ മറിച്ചാണ്. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ്, ഒരു രാജ്യത്ത് അധികാരം കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്നും മറ്റൊരിടത്ത് അത് വികേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്നും ഉള്ള നിഗമനത്തിൽ എത്തിച്ചേരുന്നത്. ==പുറംകണ്ണികൾ== *[http://www.da.org.za/docs/10266/The%20ctralisation%20of%20power%20under%20the%20ANC%20-%20discussion%20Doc.pdf അധികാരകേന്ദ്രീകരണം] *[http://www.dawn.com/2011/01/24/centralisation-of-power-alarms-malikis-critics.html അധികാരകേന്ദ്രീകരണം] *[http://www.stanford.edu/~ldiamond/iraq/Decentralize_Power021204.htm അധികാരവികേന്ദ്രീകരണം] *[http://www.un.org.ua/files/NHDR_FULL_ENG.pdf അധികാരവികേന്ദ്രീകരണം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006064059/http://www.un.org.ua/files/NHDR_FULL_ENG.pdf |date=2008-10-06 }} *[http://www.cifor.cgiar.org/acm/download/pub/djogo-EWC.pdf അധികാരവികേന്ദ്രീകരണം]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം}} 31saf7hxk2bz62t6c4r7d9b2fxqxldy 0 151235 4627006 4586334 2026-05-30T10:44:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627006 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Seven and Half Churches}} [[യേശു|യേശു ക്രിസ്തുവിന്റെ]] [[അപ്പസ്തോലന്മാർ|പന്ത്രണ്ടു ശിഷ്യന്മാരിൽ]] ഒരാളായ [[തോമാശ്ലീഹ|തോമാശ്ലീഹയാൽ]] ഇന്ത്യയിലെ [[മലബാർ തീരം|മലബാറിൽ]] സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതായി കരുതപ്പെടുന്ന പള്ളികളാണ് '''ഏഴരപ്പള്ളികൾ'''. [[ക്രി. വ.]] 52-ൽ ഇദ്ദേഹം മലബാറിലെ [[മുസിരിസ്|മുസ്സിരിസ്]] അഥവാ കൊടുങ്ങല്ലൂർ തുറമുഖത്തിൽ ക്രിസ്തുമത പ്രചാരണോദ്ദേശ്യത്തോടെ എത്തിച്ചേർന്നതായും മലബാറിന്റെ അന്നത്തെ പ്രമുഖ ജനവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ക്രൈസ്തവ സമൂഹങ്ങൾക്ക് രൂപം നൽകിയതായും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവിടങ്ങളിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട പള്ളികളെയാണ് ഏഴര പള്ളികൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. നിലവിൽ വിവിധ മാർത്തോമാ നസ്രാണി വിഭാഗങ്ങളുടെ ഇടയിൽ ഏഴരപ്പള്ളികളായി പൊതുവേ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നത് [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ]], [[പാലയൂർ]] , [[കോക്കമംഗലം മാർ തോമാ സിറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ പള്ളി|കോക്കമംഗലം]], [[കോട്ടക്കാവ് മാർ തോമാ സിറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ പള്ളി, വടക്കൻ പറവൂർ|കോട്ടക്കാവ്]], [[നിരണം]], [[കൊല്ലം]], ചായൽ ‍([[നിലയ്ക്കൽ]]) എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഏഴ് പള്ളികളെയാണ്. ഇവയ്ക്ക് പുറമേ [[കന്യാകുമാരി ജില്ല]]യിലെ തിരുവിതാംകോട് പള്ളിയെക്കൂടി ചേർത്ത് ഏഴര പള്ളികൾ എന്ന് വിളിക്കുന്ന രീതിയും നിലവിലുണ്ട്.<ref>ഹരിശ്രീ ക്ലാസിക്‌സ് - മനുഷ്യരാശിയുടെ വെളിച്ചങ്ങൾ, മാതൃഭൂമി തൊഴിൽ വാർത്താ പ്രസിദ്ധീകരണം, 2010, പു.34</ref><ref>Issac Arul Dhas G., `Kumari Mannil Christhavam`(Tamil), <nowiki>ISBN 978-81-8465-204-8</nowiki>, Page:7. While the Saint Thomas tradition of Indian Christianity cannot be verified as historical, it is certain that there was a tradition of Thomas travelling to India from at least the 3rd century (Acts of Thomas), and there is independent confirmation of the existence of a Christian church in India from the 6th century (Cosmas Indicopleustes)</ref><ref name=rockliff>{{cite book |last=HILL |first= JOHN|authorlink= |title=THE ROCKLIFF NEW PROJECT - ILLUSTRATED GEOGRAPHY - THE INDIAN SUB-CONTINENT|year=1963 |publisher=BARRIE & ROCKLIFF |location=LONDON|isbn=|chapter=1-SOUTH INDIA|pages=28|url=}}</ref> [[ചിത്രം:ഏഴരപള്ളികൾ.jpg|thumb|ഏഴരപ്പള്ളികളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനം]] == ചരിത്രം == ആധുനിക മാർത്തോമാ നസ്രാണി സഭാ വിഭാഗങ്ങൾ പൊതുവായി അംഗീകരിക്കുന്ന ഏഴര പള്ളികൾ കൊടുങ്ങല്ലൂർ, പാലയൂർ, കോട്ടക്കാവ്, കോക്കമംഗലം, നിരണം, കൊല്ലം, നിലയ്ക്കൽ എന്നിവയാണ്. ഇവയ്ക്ക് പുറമേ തിരുവിതാംകോട് പള്ളിയും ഏഴര പള്ളികളിൽ ഒന്നായി ഗണിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ചില പുരാതന രേഖകളിൽ ഇതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ പട്ടികകളും ലഭ്യമാണ്. ചെന്നൈക്കടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന മൈലാപ്പൂർ, കേരളത്തിലെ ഇടപ്പള്ളി, മലയാറ്റൂർ എന്നിവയും ചില ചരിത്ര രേഖകളിൽ ഏഴര പള്ളികളിൽ ഇടം പിടിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite journal|last=Perczel|first= Istvan|year=2011 |page=192|isbn=9781463233136|title=FOUR APOLOGETIC CHURCH HISTORIES FROM INDIA|doi=10.31826/9781463233136-015|journal=The Harp|volume=24}}</ref> ചില ആധുനിക സഭാപക്ഷ എഴുത്തുകാർ അർത്താറ്റ്, കോതമംഗലം, അരുവിത്തുറ എന്നിവയെയും ഏഴരപ്പള്ളികളിൽ ചേർത്ത് എണ്ണാറുണ്ട്.<ref name=":0" /> ==കൊടുങ്ങല്ലൂർ== ===ചരിത്രം=== മലബാർ തീരത്ത് മാർത്തോമാ ശ്ലീഹാ സ്ഥാപിച്ചതിൽ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ പള്ളിയായി കൊടുങ്ങല്ലൂർ പള്ളി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. വിവിധ കാലങ്ങളിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ, മുസിരിസ്, മുച്ചിറി, മുയിരിക്കോട്, ശെംഗല, ഷിഞ്ജ്ലി, മക്കോട്ടൈ, മഹാതേവർപട്ടണം, ക്രാങ്ങനൂർ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ പേരുകളിൽ ഈ സ്ഥലം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. നസ്രാണികളുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പള്ളിയായും ഇത് അറിയപ്പെട്ടു. റമ്പാൻപാട്ടിൽ മാല്യങ്കര എന്നാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, സെന്റ് തോമസ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ രാജാവിനെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തെയും 40 യഹൂദന്മാരെയും ക്രൈസ്തവ വിശ്വാസത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref> ബെർണാർഡ് തോമാ ആലഞ്ചേരി, മാർത്തോമാ നസ്രാണികൾ</ref> ചോളമണ്ഡല തീരത്ത്, പ്രത്യേകിച്ച് മൈലാപ്പൂരിലെ നസ്രാണി സമൂഹം ദുർബലമായതോടെയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ പള്ളി പ്രബലമായി ഉയർന്നത്. നൂറ്റാണ്ടുകളോളം സഭയുടെ മെത്രാപ്പോലീത്തമാർ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു.<ref>{{cite book|last=Perczel|first=István |year=2018|editor-first=Daniel |editor-last=King |title=Syriac Christianity in India |series=The Syriac World |publisher=Routledge |page= 657 |isbn= 9781317482116}}</ref> മലബാറിലെ മാർത്തോമാ നസ്രാണികൾ അവരുടെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളായ മഹാതേവർപട്ടണം, കുരക്കേണി കൊല്ലം എന്നീ സ്ഥലങ്ങളുടെ പേരിലാണ് മറ്റിടങ്ങളിലും അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.<ref>{{cite book|last=Whitehouse|first= Thomas |year=1873|title= Lingerings of light in a dark land: Researches into the Syrian church of Malabar. |url=https://archive.org/details/lingeringsofligh00whit|publisher=William Brown and Co.|pages= [https://archive.org/details/lingeringsofligh00whit/page/23 23]-42}} p=25: "Though Cranganore and Quilon are always mentioned amongst their earliest and most important settlements, five other places are named in conjunction with them, viz., Palúr, North Parúr, South Pallipuram, Neranum, and Nellakkul. The whole group are traditionally styled the Seven Churches founded by St. Thomas the Apostle."</ref> കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ പള്ളി ഒരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു. അവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന കല്ലിൽ കൊത്തിയ ഒരു മാർത്തോമാ സ്ലീവാ നസ്രാണികളുടെ ഇടയിൽ വളരെയധികം വണങ്ങപ്പെട്ടിരുന്നു. മൂന്ന് പള്ളികൾ കൊടുങ്ങല്ലൂർ പട്ടണത്തിൽ തന്നെ നിലനിന്നിരുന്നു. മർത്തമറിയം, മാർ തോമാശ്ലീഹാ, മാർ കുര്യാക്കോസ് സഹദാ എന്നിവരുടെ നാമധേയത്തിൽ ആയിരുന്നു പള്ളികൾ.<ref>{{cite work|last=Vellian|first=Jacob|year=1986|title= Symposium on the Knanites|url=https://archive.org/details/symposiumonknani0000drja|pages=[https://archive.org/details/symposiumonknani0000drja/page/13 13]–20}}</ref> =====<u>ചരിത്ര രേഖകൾ</u>===== 1301ൽ മലബാറിൽ വെച്ച് പകർത്തി എഴുതപ്പെട്ട വിശുദ്ധ പൗലോസിന്റെ ലേഖനങ്ങളുടെ ഒരു പുസ്തകത്തിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ മാർ കുര്യാക്കോസിന്റെ നാമത്തിലുള്ള പള്ളിയെക്കുറിച്ചും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന മാർ യാക്കോബ് എന്ന മെത്രാപ്പോലീത്തയെക്കുറിച്ചും പരാമർശിക്കുന്നു.<ref>{{cite book|last=Van der Ploeg|first=J. P. M. |year=1983|title=The Christians of St. Thomas in South India and their Syriac Manuscripts|location= Rome; Bangalore|publisher=Center for Indian and Inter-Religious Studies; Dharmaram Publications|pages=3–4}}</ref> {{quote|ഈ വിശുദ്ധ ഗ്രന്ഥം ഇന്ത്യയിലെ മലബാറിലെ രാജകീയവും പുകൾപെറ്റതും പ്രശസ്തവുമായ പട്ടണമായ ശെംഗലയിൽ മഹിമയേറിയ രക്തസാക്ഷിയായ മാർ കുര്യാക്കോസിന് സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട വിശുദ്ധ ദേവാലയത്തിൽ വച്ച് പകർത്തി എഴുതപ്പെട്ടതാണ്, അപ്പോൾ നമ്മുടെ അനുഗ്രഹീതനും പരിശുദ്ധനുമായ പിതാവ് മാർ യാഹ്ബല്ലാഹാ അഞ്ചാമൻ തുർക്കി കിഴക്കിന്റെ കാതോലിക്കാ പത്രിയാർക്കീസ്... അതോടൊപ്പം മാർ യാക്കോബ്, മെത്രാപ്പോലീത്തൻ ബിഷപ്പ് ആയിരുന്ന്, മാർ തോമാശ്ലീഹായുടെ പരിശുദ്ധ സിംഹാസനത്തിന്റെ മേൽനോട്ടക്കാരനും ഭരണാധികാരിയും ആയിരിക്കെ, അതായത് നമ്മുടെയും ക്രൈസ്തവ ഇന്ത്യയിലെ മുഴുവൻ സഭയുടെയും ഭരണാധികാരി.... |source=സഖറിയ ബർ യൗസേപ്പ്, MS വത്തിക്കാൻ സുറിയാനി 22, ff. 93r-94v}} ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിന് ശേഷം മാർത്തോമാ നസ്രാണികളുടെ ആദ്യത്തെ ലത്തീൻ ആർച്ച് ബിഷപ്പായി ചുമതലയേറ്റ ഫ്രാൻസിസ്കോ റോസ്, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പുരാതന മെത്രാപ്പോലീത്തൻ സിംഹാസനമായി കൊടുങ്ങല്ലൂരിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. 1604ൽ, റോസ് മാർത്തോമാ ക്രിസ്ത്യാനികളെക്കുറിച്ച് മാർപ്പാപ്പയ്ക്ക് ഒരു വിവരണം എഴുതി, അതിൽ അദ്ദേഹം കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ നിലനിന്നിരുന്ന മൂന്ന് പള്ളികളുടെ ഒരു വിവരണം ഉദ്ധരിക്കുന്നു.{{sfnp|Vellian|1986|p=20}} {{quote|മാങ്ങാട്ടെ പള്ളിയിലെ പ്രാർത്ഥനയുടെ പഴയ കൈയെഴുത്തുപ്രതി പുസ്തകത്തിൽ, പ്രസ്തുത പുസ്തകം എങ്ങനെയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ ഉണ്ടാക്കിയതെന്നും എഴുതിയതെന്നും എഴുതിയിരിക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടെത്തി, അവിടെ മൂന്ന് പള്ളികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, ഒന്ന് വിശുദ്ധ തോമായുടെയും മറ്റൊന്ന് നമ്മുടെ നാഥയുടെയും വേറൊന്ന് വിശുദ്ധ കുര്യാക്കോസിന്റെയും, ഞാൻ പറയുന്നത് വിശുദ്ധ കുര്യാക്കോസ്, ഒരു രക്തസാക്ഷി ബാലൻ, വിശുദ്ധ യൂലീത്തയുടെ മകൻ, ഈ കൽദായക്കാർക്കിടയിൽ വളരെ പ്രശസ്തനാണ്, അവരുടെ ഉത്സവം ജൂലൈ പതിനഞ്ചിന് അവർ ആഘോഷിക്കുന്നു. പ്രസ്തുത ഗ്രന്ഥം രചിക്കപ്പെട്ട കാലഘട്ടമനുസരിച്ച്, 1604-ലെ ഈ വർഷത്തിന് തൊണ്ണൂറ്റി ഏഴ് വർഷം മുമ്പാണ് ഇത് എഴുതിയത്.|source=ഫ്രാൻസിസ്കോ റോസ്, MS Add 9853, ff. 85–99}} =====<u>പതനം</u>===== പോർച്ചുഗീസുകാർ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ ആധിപത്യം നേടുന്നതു വരെ അവിടം സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ ഒരു പ്രമുഖ കേന്ദ്രമായി തുടർന്നു. പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ ആധിപത്യത്തിന് കീഴിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾ അടിച്ചമർത്തലിന് വിധേയരായി. അവരുടെ വാണിജ്യ-വ്യാപാരബന്ധങ്ങൾ, മത ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ, സഭാ പാരമ്പര്യങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കെല്ലാം പോർച്ചുഗീസുകാർ നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങി. സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളെ നിർബന്ധപൂർവ്വം തങ്ങളുടെ അധികാരത്തിന് കീഴിൽ കൊണ്ടുവരാനും കുരുമുളകിന്റെയും മറ്റ് കയറ്റുമതി വസ്തുക്കളുടെയും കുത്തക അവകാശം നേടാനും ലത്തീൻ ആചാര അനുഷ്ഠാനങ്ങൾ നിർബന്ധമാക്കാനും ഉള്ള പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ ശ്രമങ്ങളെ തുടർന്ന് വലിയൊരു വിഭാഗം നസ്രാണികൾ കൊടുങ്ങല്ലൂർ വിട്ട് ഉൾനാടൻ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് മാറി താമസിച്ചു. എന്നാൽ പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ കൊടുങ്ങല്ലൂർ പട്ടണവും അവിടുത്തെ പള്ളികളും നിലനിന്നിരുന്നു. 1524ൽ വടക്ക് സാമൂതിരിയുടെ രാജ്യത്ത് നിന്ന് എത്തിയ മുസ്ലിം പട്ടാളം കൊടുങ്ങല്ലൂർ നഗരം ആക്രമിക്കുകയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ക്രൈസ്തവ പള്ളികൾ അഗ്നിക്കിരയാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിനെ തുടർന്ന് അവശേഷിച്ച സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളും അവിടെ നിന്ന് പലായനം ചെയ്തു. [[ക്നാനായ|തെക്കുംഭാഗ]] സമുദായത്തിൽപ്പെട്ടവർ കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ അത്ഭുത സ്ലീവ കടുത്തുരുത്തിയിലേക്കും അവിടെനിന്ന് കോട്ടയം പള്ളിയിലേക്കും മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചതായി വിശ്വസിക്കുന്നു. കോട്ടയം വലിയ പള്ളിയിൽ കാണപ്പെടുന്ന പഴയ പേർഷ്യൻ കുരിശ് ഇതാണെന്നാണ് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നത്.{{sfnp|Vellian|1986}} ===സെന്റ് തോമസ് പൊന്തിഫിക്കൽ ഷ്രൈൻ=== {{ main |കൊടുങ്ങല്ലൂർ സെന്റ് തോമസ് പൊന്തിഫിക്കൽ പള്ളി}} [[File:Kodungaloor Mar Thoma Church.jpg|thumb|കൊടുങ്ങല്ലൂർ പള്ളി]] [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ]] കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ അഴീക്കോട്ട് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ് സെന്റ് തോമസ് പൊന്തിഫിക്കൽ ഷ്രൈൻ. തോമാശ്ലീഹായുടെ ഭൗതികശേഷിപ്പുകൾ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന റോമിലെ ഓർഥോണ ബസിലിക്കയിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന അസ്ഥി ഇവിടെ തിരുശേഷിപ്പായി സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. റോമിലെ സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ചത്വരത്തിന്റെ മാതൃകയിലാണ് ഈ പള്ളി നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/christianity/seven-half-churches/7|title=Seven and a Half Churches of the Ezhara Pallikal established by St. Thomas{{!}} Christianity {{!}} Kerala Tourism|access-date=2021-07-18|language=en}}</ref> ===മറ്റു പള്ളികൾ === ====കൊടുങ്ങല്ലൂർ നഗരപ്രദേശത്തെ പ്രധാന പള്ളികൾ==== [[File:Kottappuram Cathedral Church, കോട്ടപ്പുറം ലത്തീൻ രൂപത പള്ളി, St. Micheal's Cathedral.JPG|thumb|left|കോട്ടപ്പുറം സെൻറ് മൈക്കിൾസ് റോമൻ കത്തോലിക്കാ കത്തീഡ്രൽ]] സെന്റ് തോമസ് പൊന്തിഫിക്കൽ ഷ്രൈനിനുപുറമേ കൊടുങ്ങല്ലൂർ നഗരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മറ്റ് പ്രമുഖ ക്രൈസ്തവ ദൈവാലയങ്ങളാണ് [[കോട്ടപ്പുറം സെന്റ് മൈക്കിൾസ് കത്തീഡ്രൽ|കോട്ടപ്പുറം സെൻറ് മൈക്കിൾസ് റോമൻ കത്തോലിക്കാ കത്തീഡ്രൽ]], സെന്റ് മേരീസ് സിറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ പള്ളി എന്നിവ. നിലവിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ ഉള്ളതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും പഴയ പള്ളിയാണ് കോട്ടപ്പുറം കത്തീഡ്രൽ.<ref>{{cite book|url=http://www.malankaraworld.com/library/History/History_kodungalloor.htm#KODUNGALLUR_TODAY|first1=ജോർജ്ജ്|last1=മേനാച്ചേരി|first2=വെർണർ|last2=ചക്കാലക്കൽ|title=History of Church: Kodungallur - Cradle of Christianity in India|archive-date=2023-08-04|access-date=2023-08-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20230804132041/http://www.malankaraworld.com/library/History/History_kodungalloor.htm#KODUNGALLUR_TODAY|url-status=dead}}</ref> 1890ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ പള്ളി നിലവിൽ ലത്തീൻ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ [[കോട്ടപ്പുറം റോമൻ കത്തോലിക്കാ രൂപത|കോട്ടപ്പുറം രൂപതയുടെ]] ആസ്ഥാന ദൈവാലയമാണ്.<ref>{{Cite web|url=http://churcheskerala.com/chk/sites/showhistory.jsp|access-date=2023-08-04|title=St.Michael's Cathedral, Kottappuram, Kodungallur}}</ref> കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ഇടവക പള്ളിയാണ് സെൻറ് മേരീസ് പള്ളി. 1984ൽ പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഈ പള്ളി സിറോ-മലബാർ സഭയുടെ [[ഇരിങ്ങാലക്കുട സിറോ-മലബാർ രൂപത|ഇരിഞ്ഞാലക്കുട രൂപതയുടെ]] ഭാഗമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://irinjalakudadiocese.com/parish/kodungallur-st-marys-church/|title=Kodungallur, St. Mary’s Church – Diocese of Irinjalakuda|access-date=2023-08-04|language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://irinjalakudadiocese.com/wp-content/uploads/2020/06/parpd53.pdf|title=കൊടുങ്ങല്ലൂർ സെൻറ് മേരീസ് ഇടവക|access-date=2023-08-04|language=ml}}</ref> ====പുത്തൻചിറ പള്ളി==== {{ main |പുത്തൻചിറ സെന്റ് മേരീസ് ഫൊറോന പള്ളി}} [[File:Puthenchira Saint Mary's Church facade.jpg|thumb|150px|പുത്തൻചിറ സിറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ പള്ളി]] കൊടുങ്ങല്ലൂർ നഗര ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 10 കിലോമീറ്റർ മാറി [[പുത്തൻചിറ]] സെൻറ് മേരിസ് പള്ളി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. അഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് പുത്തൻചിറയിൽ ആദ്യപള്ളി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത് എന്ന് പള്ളിയുടെ പാരമ്പര്യം അനുസരിച്ച് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ പള്ളി കൊടുങ്ങല്ലൂരിലും പ്രാന്ത പ്രദേശങ്ങളിലുമായി നിലനിൽക്കുന്ന എല്ലാ പള്ളികളിലും വെച്ച് ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയതാണ്. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ നിലനിന്നിരുന്ന പുരാതനമായ [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ അതിരൂപത|കൊടുങ്ങല്ലൂർ അതിരൂപതയുടെ]] ഇടക്കാല ആസ്ഥാനവും ആയിരുന്നു ഈ പള്ളി. 1787ൽ കൊടുങ്ങല്ലൂർ അതിരൂപതാ അധ്യക്ഷൻ ആയിരുന്ന [[പാറേമ്മാക്കൽ തോമ്മാക്കത്തനാർ|പാറേമാക്കൽ തോമാ ഗോവർണദോറുടെ]] നേതൃത്വത്തിൽ എഴുതപ്പെട്ട [[അങ്കമാലി പടിയോല|അങ്കമാലി പടിയോലയിൽ]] ഒപ്പുവെച്ച 84 [[പഴയകൂറ്റുകാർ|പഴയകൂർ]] പള്ളികളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്. നിലവിൽ സിറോ-മലബാർ സഭയുടെ ഇരിഞ്ഞാലക്കുട രൂപതയിലെ പ്രമുഖ ദൈവാലയങ്ങളിൽ ഒന്നാണിത്.<ref>{{Cite web|url=https://irinjalakudadiocese.com/wp-content/uploads/2020/07/parpd116.pdf|title=പുത്തൻചിറ സെൻറ് മേരീസ് ഫൊറോനാ പള്ളി|access-date=2023-08-04|language=ml}}</ref> ==കൊല്ലം== [[File:A view of Coylang Wellcome L0038178.jpg|thumb|1682ലെ കൊല്ലം പട്ടണത്തിന്റെ ഒരു ചിത്രീകരണം. ഇതിൽ കൊല്ലം പഴയ പള്ളിയും കാണാം]] ===കൊല്ലം തർസാപ്പള്ളിയുടെ ചരിത്രം=== {{main|കൊല്ലം തർസാപ്പള്ളി}} തോമാശ്ലീഹാ സ്ഥാപിച്ചു എന്ന് പരമ്പരാഗതമായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ഏഴര പള്ളികളിൽ പ്രമുഖമായ ഒന്നാണ് കൊല്ലം. റമ്പാൻ പാട്ട് അനുസരിച്ച് കൊടുങ്ങല്ലൂർ കഴിഞ്ഞ് രണ്ടാമത് എണ്ണപ്പെടുന്ന പള്ളിയും ഇതാണ്. എന്നാൽ മലബാറിലെ മറ്റു പള്ളികളെ പോലെ ഇതിൻറെ പിൽക്കാല ചരിത്രവും അവ്യക്തമാണ്. കൊല്ലത്തെ പള്ളിയുടെ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ചരിത്രം ആരംഭിക്കുന്നത് ക്രി. വ. 849ലെ [[തരിസാപ്പള്ളി ശാസനം|തർസ്സാപ്പള്ളി ശാസനം]] മുതൽക്കാണ്. അക്കാലത്ത് മലബാറിലെത്തി സഭാ ഭരണം നിർവഹിച്ച പേർഷ്യൻ പുണ്യവാളൻമാരായ [[മാർ സബോർ|സാപോർ, അപ്രോത്ത്]] എന്നിവരാണ് നശിച്ചുകിടന്നിരുന്ന ഈ പള്ളി പുനർ നിർമ്മിച്ചത് എന്ന് പരമ്പരാഗതമായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നീട് മലബാർ സന്ദർശിച്ച പാശ്ചാത്യ മിഷണറിമാരുടെയും സഞ്ചാരികളുടെയും എഴുത്തുകളിലും ഈ പള്ളിയെപ്പറ്റി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇന്നത്തെ കൊല്ലം [[തങ്കശ്ശേരി|തങ്കശ്ശേരിയിലാണ്]] ഈ പള്ളി നിലനിന്നിരുന്നത്.{{sfnp|ഗുവേയ|1606|p=6, 20–21, സംശോധാവിന്റെ കുറിപ്പ്}} ====തരിസാപ്പള്ളി ശാസനം==== കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആസ്ഥാനമായി ഭരിച്ചിരുന്ന [[ചേരസാമ്രാജ്യം|ചേര ചക്രവർത്തി]] [[സ്ഥാണു രവി വർമ്മൻ|സ്ഥാണു രവി കുലശേഖര പെരുമാളിന്റെ]] സാമന്തനായിരുന്ന [[അയ്യനടികൾ തിരുവടികൾ]] എന്ന [[വേണാട്|വേണാട് രാജാവ്]] ആണ് തർസാപ്പള്ളി ശാസനം നൽകിയത്.<ref>{{Cite book|title=Travancore Archeological Series|volume=2 (I)|pages=60-85|last=Rao|first=T. A. Gopinatha|publisher=|year=1986|url=https://archive.org/details/pli.kerala.rare.46989/page/n84/mode/1up}}</ref><ref>{{Cite book|title=Further Studies in the Jewish Copper Plates of Cochin".|last=Narayanan|first=M. G. S.|year=2002|series=Indian Historical Review|volume=29 (1–2)|pages=66–76|doi=10.1177/037698360202900204|S2CID=142756653}}</ref> [[മറുവാൻ സാപിർ ഈശോ]] എന്ന കൊല്ലത്തെ അക്കാലത്തെ പേർഷ്യൻ വാണിജ്യപ്രമുഖനാണ് ഈ ശാസനം നൽകപ്പെട്ടത്. കൊല്ലത്ത് പട്ടണം സ്ഥാപിച്ച ഈശോ ദ താപിർ എന്നയാൾ പണി കഴിപ്പിക്കുകയും ഭരണം നടത്തുകയും ചെയ്ത കൊല്ലത്തെ തർസായികളുടെ പള്ളിയുടെ പേരിലാണ് ഈ ശാസനം അനുവദിക്കപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite book|title=Perumals of Kerala: Brahmin Oligarchy and Ritual Monarchy|last=Narayanan|first=M. G. S.|publisher=CosmoBooks.|year=2013|ISBN=9788188765072|location=Thrissur (Kerala)|pages=277, 278, 295, 435–37|orig-year=1972}}</ref>{{sfnp|Perczel|2018|p=665-671}}<ref>{{Cite book|last1=Varier|first1=M. R. Raghava|last2=Veluthat|first2=Kesavan|year=2013|title=Tharissappally Pattayam|location=Thiruvananthapuram (Kerala)|publisher=National Book Stall}}</ref> ഈ ശാസനത്തിൽ പരാമർശിക്കപ്പെടുന്ന 'ഈശോ ദ താപിർ' 'മറുവാൻ സാപിർ ഈശോ' തന്നെയാണ് എന്നാണ് പാരമ്പര്യവും ചരിത്രകാരന്മാരുടെ നിഗമനവും.{{sfnp|Perczel|2018|p=665-671}} ക്രിസ്ത്യാനികളെ പേർഷ്യയിൽ വിളിക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന വാക്കുകളിൽ ഒന്നാണ് 'തർസാ'കൾ എന്നത്.<ref>{{Cite book|url=http://www.iranicaonline.org/articles/christianity-i|title=CHRISTIANITY i. In Pre-Islamic Persia: Literary Sources|last=Russell|first=James R.|year=1991|series=Encyclopædia Iranica|volume=5|pages=327-28}}</ref> 'മറുവാൻ' എന്ന വാക്കിൻറെ ഉത്ഭവത്തെപ്പറ്റി അഭിപ്രായ വ്യത്യാസങ്ങൾ നിലവിലുണ്ട്. സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ നേതാക്കന്മാരെ അഭിസംബോധന ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന 'മാർ' എന്ന സുറിയാനി പദത്തിന്റെ ഒരു രൂപമാണ് ഇതെന്ന വാദം ശക്തമാണ്. അറേബ്യൻ മേഖലയിലെ 'മറുവാനായ' എന്ന ഒരു ക്രൈസ്തവ വ്യാപാരസമൂഹത്തിന്റെ അംഗമായതിനാലാണ് ഈ പേര് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത് എന്ന് മറ്റൊരു അഭിപ്രായവും നിലവിലുണ്ട്. [[പാർസ് (പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി മെത്രാസന പ്രവിശ്യ)|പാർസിലെ]] ശിമയോൻ മെത്രാപ്പോലീത്തയ്ക്ക് [[കിഴക്കിന്റെ കാതോലിക്കോസ്|പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി കാതോലിക്കോസ്]] [[ഈശോയാബ് മൂന്നാമൻ|ഈശോയാബ് 3ാമൻ]] എഴുതിയ ഒരു കത്തിൽ ഈ സമൂഹത്തെ പറ്റി പരാമർശമുണ്ട്.<ref>{{Cite book|title=Pour un Oriens Christianus novus: répertoire des diocèses Syriaques orientaux et occidentaux|last=Fiey|first=Jean Maurice|date=1993|publisher=Steiner|others=Orient-Institut|isbn=978-3-515-05718-9|series=Beiruter Texte und Studien|location=Stuttgart|pages=125|language=fr}}</ref> [[കൊല്ലവർഷം|കൊല്ലവർഷത്തിന്റെ]] ഗണനം അനുസരിച്ച് ക്രി. വ. 823 ലാണ് കൊല്ലത്ത് പട്ടണം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. തർസാപള്ളിക്കും അതിൻറെ സമൂഹത്തിനും ഭൂമിയും സ്വത്തും വേലക്കാരും നികുതി പിരിക്കുന്നതിന് അടക്കമുള്ള അധികാരങ്ങളും അട്ടിപ്പേർ അവകാശമായി അനുവദിച്ചുകൊണ്ട് നൽകപ്പെട്ട രാജശാസനമാണ് കൊല്ലം തർസാപ്പള്ളി ശാസനം. മലബാറിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചിട്ടുള്ള പുരാരേഖകളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടവയിൽ ഒന്നാണ് ഇത്.<ref>{{Cite book|title=The 'early medieval' origins of India|last=ദേവദേവൻ|first=മനു വി.|date=2020|publisher=Cambridge University Press|year=2020|isbn=978-1-108-49457-1|location=Cambridge|pages=126–27.}}</ref> കേരളത്തിലെ ക്രൈസ്തവ സമൂഹത്തെ പറ്റി സൂചന നൽകുന്ന ആദ്യ തദ്ദേശീയ രേഖയും ഇതുതന്നെ.{{sfnp|Perczel|2018|p=665-671}} ====ആദ്യ റോമൻ കത്തോലിക്കാ മിഷൻ==== തർസാപ്പള്ളി ശാസനത്തിന് ശേഷം കൊല്ലത്തെ ക്രൈസ്തവ സാന്നിധ്യത്തെപ്പറ്റിയും അവരുടെ പള്ളിയെപ്പറ്റിയും വ്യക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ട ചരിത്ര രേഖകൾ പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലേതും അതിനുശേഷം ഉള്ളവയും ആണ്. ഇതിൽ ആദ്യത്തേത് [[മാർക്കോ പോളോ]] എന്ന ഇറ്റാലിയൻ സഞ്ചാരിയുടേതാണ്. പിന്നീട് [[ജോർദാനൂസ് കാറ്റലാനി|ജൊർദാനൂസ് കാറ്റലാനി]], [[ജോൺ ഡി മാറിനെല്ലി|ജിയോവാന്നി ഡി മരിഗ്നോളി]] എന്നിവരും തങ്ങൾ കൊല്ലം സന്ദർശിച്ച വേളയിൽ കണ്ട അവിടത്തെ നസ്രാണി ക്രിസ്ത്യാനികളെക്കുറിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. വെനീഷ്യൻ സഞ്ചാരിയായ മാർക്കോ പോളോ കൊല്ലത്ത് എത്തുന്നത് പതിമൂന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന പകുതിയിലാണ്. കൊല്ലത്ത് ക്രൈസ്തവ, യഹൂദ സമൂഹങ്ങൾ ശക്തമാണെന്ന് അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=56vP6LiSUmQC|title=The Travels of Marco Polo|date=|publisher=Cosimo, Inc.|isbn=978-1-60206-861-2|pages=301|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|title=The book of Ser Marco Polo, the Venetian|volume=2|editor=Henry Yule|year=1871|page=312language=en}}</ref> മദ്ധ്യപൂർവ്വദേശത്തേക്കും പേർഷ്യയിലേക്കും അയയ്ക്കപ്പെട്ട റോമൻ കത്തോലിക്കാ മിഷനറി ആയിരുന്ന ജൊർദാനൂസ് കാറ്റലാനി 1329ൽ കൊല്ലത്തെ റോമൻ കത്തോലിക്കാ ബിഷപ്പായി [[ജോൺ ഇരുപത്തിരണ്ടാമൻ|ജോൺ 22ാമൻ]] മാർപ്പാപ്പയാൽ നിയമിക്കപ്പെട്ടു. ഇതിനു മുൻപേ അദ്ദേഹം കൊല്ലത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നു. ഇദ്ദേഹത്തിൻറെ എഴുത്തുകളിലും കൊല്ലത്തെ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ സാന്നിധ്യത്തെപ്പറ്റി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അവിടത്തെ ക്രിസ്ത്യാനികൾ തോമാശ്ലീഹായ്ക്ക് വലിയ പ്രാധാന്യം കൊടുക്കുന്നവരാണ് എന്നും അദ്ദേഹം എഴുതി.<ref>{{Cite book|author=Jordanus|editor1-last=Yule|editor1-first =Henry|editor2-last=Parr|url=https://archive.org/details/bub_gb_wQUVAAAAQAAJ/page/n52/mode/1up|editor2-first =Charles McKew donor|editor3-first =Parr|editor3-last=Ruth |year=1863|title= Mirabilia descripta : the wonders of the East|location=London |publisher=the Hakluyt Society}} p: 23, paragraph 31</ref><ref>{{Cite book|url=https://www.proc-int-cartogr-assoc.net/1/69/2018/ica-proc-1-69-2018.pdf|last=Liščák|first=Vladimír |year=2017|title=Mapa mondi (Catalan Atlas of 1375), Majorcan cartographic school, and 14th century Asia|publisher= International Cartographic Association|pages=4–5}}</ref> പുതിയ മെത്രാനുമായി സഹകരിക്കണമെന്ന് അഭ്യർത്ഥിച്ചുകൊണ്ട് മാർപ്പാപ്പ 1330 ഏപ്രിൽ 5ന് കൊല്ലത്തെ 'നസ്രാണി ക്രിസ്ത്യാനി' സമൂഹത്തിന്റെ നേതാവിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ഒരു കത്ത് എഴുതി അയക്കുകയും ചെയ്തു. ജൊർദാനുസിന്റെ '[[മിറാബിലിയ ഡിസ്ക്രിപ്ത|മിറാബിലിയ ഡിസ്ക്രിപ്റ്റ]]' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ഇവ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.{{sfnp|Jordanus|1863|page=vii}} കൊല്ലത്ത് അക്കാലത്ത് ശക്തമായ സുറിയാനി നസ്രാണി സമൂഹവും അവർക്ക് വ്യവസ്ഥാപിതമായ നേതൃത്വവും ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നതിന്റെ സൂചനകളാണ് ഇവ നൽകുന്നത്. ഇറ്റാലിയൻ കത്തോലിക്കാ മിഷനറി ആയിരുന്ന ജിയോവാന്നി ഡി മരിഗ്നോളി ചൈനയിലെ തൻറെ പ്രവർത്തനത്തിന് ശേഷം 1347ൽ സ്വദേശത്തേക്ക് മടങ്ങുന്നതിനിടെ കൊല്ലത്ത് എത്തിച്ചേരുകയും അവിടുത്തെ ക്രിസ്ത്യാനികളുമായി സമ്പർക്കത്തിൽ ആവുകയും ചെയ്തു. കൊല്ലത്തെ നസ്രാണി ക്രിസ്ത്യാനികളെ പറ്റി ഒരു വിവരണം അദ്ദേഹം നൽകുന്നുണ്ട്. നസ്രാണികൾ കൊല്ലത്ത് വളരെ സ്വാധീനമുള്ളവരാണെന്നും കുരുമുളകിൻറെ കൃഷിയും വിപണനവും അവരാണ് നടത്തുന്നത് എന്നും അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=":3" /> കൊല്ലത്തെ നസ്രാണികളിലെ പ്രമുഖരെ 'മൊതലിയാൾ' എന്നാണ് വിളിച്ചിരുന്നത് എന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. അവരോടൊപ്പം താമസിച്ച അനുഭവവും അദ്ദേഹം വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. അവർ തന്നെ പണം നൽകി സഹായിച്ചിരുന്നു എന്നും 'സോളമന്റേതു പോലുള്ള' രാജകീയമായ പല്ലക്കിൽ അവർ തന്നെ വഹിച്ചു എന്നും അദ്ദേഹം എഴുതുന്നു. [[വിശുദ്ധ ഗീവർഗീസ്|വിശുദ്ധ ഗീവർഗീസിന്റെ]] നാമധേയത്തിൽ ഉള്ളതും റോമൻ കത്തോലിക്കാ ബന്ധത്തിലുള്ളതുമായ ഒരു പള്ളി അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നതായും അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. ആ പള്ളിയെ താൻ നിരവധി ചിത്രങ്ങളാൽ അലങ്കൃതവുമാക്കുകയും അവിടം കേന്ദ്രമാക്കി മതപ്രവർത്തനം നടത്തുകയും ചെയ്തു എന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. മുൻപ് കൊല്ലത്ത് പ്രവർത്തിച്ച ജൊർദാനൂസ് തന്നെയായിരിക്കണം ഈ പള്ളി സ്ഥാപിച്ചത്.<ref>{{Cite book|title=Cathay and the way thither |volume= 2|editor-first=Henry|editor-last= Yule|location=London|year=1864|page=342-346|url=https://archive.org/details/bub_gb_KzEMAAAAIAAJ/page/n99/mode/1up}}</ref> ഈ പ്രദേശത്തിന് അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നതും നിരവധി ചുവർചിത്രങ്ങളാൽ സമ്പന്നവുമായ [[ചേപ്പാട്]] പള്ളി ആയിരിക്കാം ഇത്.<ref name=":3">{{Cite book|title=പള്ളികളിലെ ചിത്രാഭാസങ്ങൾ|series=പഴമ |volume= 2|first=ജോർജ്|last= മേനാച്ചേരി|location=London|year=|page=33-34|url=http://www.indianchristianity.com/html/Pazhama--MAY--13_file.pdf}}</ref> ====പോർച്ചുഗീസ് കാലഘട്ടവും തർസാപള്ളിയുടെ പതനവും==== കൊല്ലത്തെ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളെ പറ്റിയുള്ള അടുത്ത പരാമർശം ലഭിക്കുന്നത് പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആരംഭത്തിൽ പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കോസ് [[ഏലിയാ അഞ്ചാമൻ|ഏലിയാ 5ാമൻ]] [[മാർ യാഹ്‌ബാലാഹ]], [[മാർ തോമാ]], [[യാക്കോവ് ആബൂന|മാർ യാക്കോബ്]], [[മാർ ദെനഹാ]] എന്നീ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി ബിഷപ്പുമാർ എഴുതി അയച്ച കത്തിൽ നിന്നാണ്.<ref name=MacKenzie>{{cite book|last=MacKenzie|first=Gordon Thomson |year=1901|title= Christianity in Travancore |publisher=Travancore Government Press| page=11. |ISBN =9781230341651|url=https://books.google.com/books?id=cVQoAAAAYAAJ|language=en}}</ref> ഇതിൽ കൊടുങ്ങല്ലൂരിനൊപ്പം കൊല്ലവും പാലയൂരും നസ്രാണികളുടെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name=Mingana>{{cite journal|last=Mingana|first=Alphonse |year=1926|title= The Early Spread of Christianity in India|page= 471|ISBN=9781617195907|language=en|series=Bulletin of the John Rylands Library|volume=10 (2) |doi=}}</ref> [[അഖിലേന്ത്യയുടെ മെത്രാപ്പോലീത്ത|ഇന്ത്യയുടെ മെത്രാപ്പോലീത്ത]] സ്ഥാനം വഹിച്ച മാർ യാഹ്ബാലാഹായുടെയും മാർ തോമായുടെയും കാലശേഷം മാർ യാക്കോബ് കൊടുങ്ങല്ലൂരിലും മാർ ദെനഹാ കൊല്ലത്തും ആസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിച്ചുവന്നു.<ref>{{Cite book|year=1984|url=https://books.google.co.in/books/about/History_of_Christianity_in_India_From_th.html?id=4GEwvQEACAAJ&hl=en&output=html_text&redir_esc=y|series=|last=മുണ്ടാടൻ|first=അന്തോണി മഥ്യാസ്|publisher=|isbn=|language=en|title=History of Christianity in India Vol 1: From the beginning up to the middle of the sixteenth century (up to 1542)|pages=321}}</ref> പ്രധാനമായും വ്യാപാരം ഉപജീവനമാർഗമാക്കി കഴിഞ്ഞിരുന്ന കൊല്ലത്തെ നസ്രാണികൾ പലതരത്തിലുള്ള പ്രതിസന്ധികളിലൂടെ കടന്നു പോവുകയായിരുന്നു. അറേബ്യ, പേർഷ്യ, ചൈന എന്നിവിടങ്ങളിലെ വ്യാപാരികൾ പ്രധാനമായും മുസ്ലിമുകളായിരുന്നതിനാൽ അവർ മലബാറിലെ മുസ്ലിം വ്യാപാരികളുമായി അവരോട് അനുഭാവം പുലർത്തിയിരുന്ന കോഴിക്കോട് സാമൂതിരിയുമായും കൂടുതൽ ശക്തമായ വ്യാപാര ബന്ധങ്ങൾക്ക് താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു. കൊല്ലവും അവിടെയുള്ള യഹൂദ, നസ്രാണി വ്യാപാരികളും ഇക്കാരണത്താൽ വാണിജ്യ വ്യാപാര ബന്ധങ്ങളിൽ തഴയപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://www.peepultree.world/livehistoryindia/story/people/zheng-he|title=Zheng He: The Chinese at Calicut|access-date=2023-09-01|last=Manmadhan|first=Ullattil|date=2021-03-16|language=en|archive-date=2023-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230901144343/https://www.peepultree.world/livehistoryindia/story/people/zheng-he|url-status=dead}}</ref> 1503ൽ മലബാറിൽ എത്തിയ പോർച്ചുഗീസ് നാവികൻ [[അഫോൺസോ ഡി അൽബുക്കർക്ക്]] തന്റെ എഴുത്തുകളിൽ കൊല്ലം പള്ളിയെകുറിച്ചും നസ്രാണികളെ കുറിച്ചും വിശദമായി വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതേ വർഷം കൊല്ലത്ത് പോർച്ചുഗീസുകാർക്ക് വ്യാപാരത്തിനുള്ള സൗകര്യത്തിനായി ഒരു പാണ്ടികശാല സ്ഥാപിക്കുന്നതിന് അദ്ദേഹം അനുമതിയും നേടിയിരുന്നു.{{sfnp|ഗുവേയ|1606|p=146 സംശോധാവിന്റെ കുറിപ്പ്}} കൊല്ലം പള്ളി 'നമ്മുടെ കരുണയുടെ നാഥയുടെ' നാമധേയത്തിൽ ആണെന്നും പള്ളിക്ക് മൂന്ന് അൾത്താരകൾ ഉണ്ടെന്നും അതിൽ മദ്ധ്യത്തേതിൽ സ്വർണത്തിന്റെയും ഇരുവശങ്ങളിലും ഉള്ളവയിൽ ഓരോന്ന് വീതം വെള്ളിയുടെയും കുരിശുകൾ ഉണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. തങ്ങളുടെ പള്ളി പണികഴിപ്പിച്ചത് മുമ്പ് മലബാറിൽ എത്തിച്ചേർന്ന രണ്ട് വിശുദ്ധന്മാർ ആണെന്നും അവർ പള്ളിയിൽ രണ്ട് ചാപ്പലുകളിലായി കബറടക്കപ്പെട്ടെന്നും നസ്രാണികൾ തന്നോട് വിവരിച്ചെന്നും അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name=alboquerque>{{cite book|title=The Commentaries of the Great Afonso Dalboquerque, Second Viceroy of India|url=https://books.google.com/books?id=F4LpAAAAMAAJ&pg=PP15|pages=14-15}}</ref>{{sfnp|Whitehouse|1873|p=28-31}} മലബാറിലെ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ പുണ്യവാന്മാരായ സാപോറും പ്രോഥും ആണ് ഈ വിശുദ്ധന്മാർ.{{sfnp|റോസ്|1604|p=319}} കൊല്ലത്തെ ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക് പ്രത്യേകമായി അനുവദിക്കപ്പെട്ട കുറേ അധികാര അവകാശങ്ങൾ ഉണ്ടെന്നും അതിൻറെ പിൻബലത്തിൽ അവർക്ക് അവരുടേതായ സ്വതന്ത്ര നിയമ സംവിധാനങ്ങൾ നിലവിലുണ്ടെന്നും അൽബുക്കർക്ക് വിവരിക്കുന്നു. ഇതിനോടൊപ്പം പള്ളിയുടെ ഭരണം കൈയാളിയിരുന്ന ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക് പട്ടണത്തിന്റെ മുദ്രയും ഔദ്യോഗിക അളവ് തൂക്കങ്ങളും കൈവശം വയ്ക്കാനും അവകാശമുണ്ടായിരുന്നു. എങ്കിലും അവിടത്തെ രാജാവിന്റെ അപ്രീതി മൂലം ആ അവകാശങ്ങൾ അക്കാലത്ത് എടുത്തു മാറ്റപ്പെട്ടു എന്നും അത് പുനസ്ഥാപിച്ചു കിട്ടുന്നതിന് വേണ്ടി തന്റെ സഹായം അവർ തേടി എന്നും അൽബുക്കർക്ക് കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.<ref name=alboquerque/><ref name=ഗുണ്ടർട്ട്>{{cite book|title=കേരള പഴമ|year=1868|first=ഹെർമൻ|last=ഗുണ്ടർട്ട്|url=https://idb.ub.uni-tuebingen.de/opendigi/CiXIV125b|pages=44-46}}</ref> പോർച്ചുഗീസുകാരും സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ആദ്യകാലത്ത് വളരെ സൗഹാർദ്ദപരമായിരുന്നു. സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾ തങ്ങളുടെ നഷ്ടപ്പെട്ട അവകാശങ്ങൾ തിരിച്ചുപിടിക്കാൻ അൽബുക്കർക്കിന്റെ സഹായം ആവശ്യപ്പെടുകയും [[പോർച്ചുഗീസ് സാമ്രാജ്യം|പോർച്ചുഗീസ് രാജാവിന്]] തങ്ങളുടെ പള്ളിയിലെ സ്വർണ്ണക്കുരിശ് ഉപഹാരമായി അയച്ചു കൊടുക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഇത് നിരസിച്ച അൽബുക്കർക്ക് സ്വദേശത്തേക്ക് മടങ്ങിയ വേളയിൽ അതിനുപകരം അവരുടെ ഒരു വെള്ളി കുരിശ് കൊണ്ടുപോയി പോർച്ചുഗീസ് രാജാവിന് കാഴ്ചവെച്ചു. ഇതിൽ സന്തുഷ്ടനായ രാജാവ് നസ്രാണികൾക്ക് പ്രത്യുപകാരമായി അൽബുക്കർക്കിന്റെ കൈവശം കൊല്ലം പള്ളിയ്ക്ക് വേണ്ട കുറേ സാമഗ്രികളും അലങ്കാരങ്ങളും അയച്ചുകൊടുത്തു. [[ഐബീരിയൻ ഉപദ്വീപ്‌|ഐബീരിയൻ ഉപദ്വീപിന്റെ]] അപ്പസ്തോലനായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന [[യാക്കോബ് ശ്ലീഹാ|വിശുദ്ധ യാക്കോബ് ശ്ലീഹായുടെ]] ഒരു ചിത്രവും മണിയും അൽബുക്കർക്ക് നസ്രാണികൾക്ക് സമ്മാനമായി നൽകുകയും ചെയ്തു.<ref name=alboquerque/>{{sfnp|വടക്കേക്കര|2001|p=65}} പോർച്ചുഗീസ് സംഘത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന റോഡ്രിഗോ എന്ന ഡൊമിനിക്കൻ സന്യാസവൈദികനെ കൊല്ലത്തെ ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ മതപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി അദ്ദേഹം നിയോഗിച്ചു. റോഡ്രിഗോ കൊല്ലത്തുള്ള സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക് മാമ്മോദിസയും മറ്റു കൂദാശകളും പരികർമ്മം ചെയ്തു നൽകുകയും അതോടൊപ്പം പ്രദേശത്തെ ക്രിസ്ത്യാനികൾ അല്ലാത്ത ആളുകളുടെ ഇടയിൽ മതം പ്രചരിപ്പിക്കുകയും അവരിൽ പലരെയും ക്രിസ്തുമതത്തിൽ ചേർക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name=alboquerque/>{{sfnp|Whitehouse|1873|p=29}} കൊല്ലത്തെ പഴക്കം ചെന്ന പള്ളി ഇദ്ദേഹം പുതുക്കി പണിതെന്നും കരുതപ്പെടുന്നു.{{sfnp|ഗുണ്ടർട്ട്|1868|p=46}} റോഡ്രിഗോ കൊല്ലത്ത് വിജാതീയരുടെ ഇടയിൽ മതപ്രചരണം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അൽബുക്കർക്കിന്റെ സഹയാത്രികൻ ആയിരുന്ന [[ജിയോവാന്നി ഡ എംപോളി]] എന്ന ഇറ്റാലിയൻ നാവികനും സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. കൊല്ലത്ത് മൂവായിരത്തോളം നസ്രാണികൾ ഉണ്ടെന്നും അവരുടെ പള്ളി തോമാശ്ലീഹായുടെ കാലം മുതലേ ഉള്ളതാണെന്ന് അവർ തന്നോട് പറഞ്ഞെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.<ref name=Ramusio>{{cite book|title=Navigationi et viaggi|volume=1|first=Giovanni Battista |last=Ramusio|edition=2|year=1554|url=https://books.google.com/books?id=-MgYBRr0FG4C&|page=159}}</ref>{{sfnp|ഗുവേയ|1606|p=153–154 സംശോധാവിന്റെ കുറിപ്പ്}} എന്നാൽ പോർച്ചുഗീസുകാരും ആയുള്ള തദ്ദേശീയ ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ സഹകരണം അധികം കാലം നീണ്ടു പോയില്ല. പലകാരണങ്ങളാൽ പോർച്ചുഗീസുകാരുമായി അകന്ന തദ്ദേശ ക്രിസ്ത്യാനികൾ ക്രമേണ പ്രദേശത്തു നിന്ന് തന്നെ പിൻവലിഞ്ഞ് കുറേക്കൂടി ഉള്ള നാടൻ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് മാറി താമസിക്കാൻ ആരംഭിച്ചു. ഇതിനെ തുടർന്ന് കൊല്ലത്തെ പഴയ പള്ളിയുടെ നിയന്ത്രണം പൂർണമായി പോർച്ചുഗീസുകാർ കൈവശപ്പെടുത്തി. ഇതിൻറെ കാരണങ്ങൾ പലതായിരുന്നു. മലബാറിലെ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ ആദ്യത്തെ ലത്തീൻ മെത്രാപ്പോലീത്ത ആയിരുന്ന ഫ്രാൻസിസ്കോ റോസ് ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഒരു വിവരണം നൽകുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite book| series=ദ സിനഡ് ഓഫ് ഡയംപർ റീവിസിറ്റഡ്| editor-first= ജോർജ്ജ്| editor-last= നെടുങ്ങാട്ട്|first= ഫ്രാൻസിസ് |last= റോസ് |title=എ റിപ്പോർട്ട് ഓൺ സെറ | year = 1604|edition=2001|publisher=Pontificio Instituto|location= റോം| ISBN =9788872103319|translator=ജേക്കബ് കൊല്ലംപറമ്പിൽ}} p: 319</ref> പോർച്ചുഗീസുകാർ തദ്ദേശീയരായ ആളുകളുമായി പലപ്പോഴും കലഹങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നു. പ്രദേശത്തെ മുസ്ലിം വ്യാപാരികളുമായി ചില പോർച്ചുഗീസുകാർക്ക് ഉണ്ടായ തർക്കം വലിയ പ്രശ്നമായി മാറി. ഇതിനെ തുടർന്ന് പ്രാദേശിക അധികാരികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ക്രിസ്ത്യാനികൾ അല്ലാത്ത തദേശീയരായ കുറേ ആളുകൾ പോർച്ചുഗീസുകാരോട് പ്രതികാരം തീർക്കുന്നതിന് അവരുടെ വ്യാപാര കേന്ദ്രം ആക്രമിച്ച് നശിപ്പിക്കുകയും അവിടത്തെ ചില പോർച്ചുഗീസുകാരെ വധിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.280840/page/n113/mode/1up|title=Malabar and the Portugese|first=K. M. |last=Panikkar|year=1929|page=95–97}}</ref> ഇതേ തുടർന്ന് ആറോ ഏഴോ പോർച്ചുഗീസുകാർ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ പള്ളിയിൽ അഭയം തേടി. പള്ളിക്കുള്ളിൽ കയറി അവരെ പിടികൂടാൻ ആകാത്തതിനാൽ പള്ളിക്ക് പുറമേ നിന്ന് തീയിടാൻ എതിരാളികൾ തീരുമാനിച്ചു. പള്ളിയിലെ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളോട് പള്ളിയിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്കു പോകാനും പോർച്ചുഗീസുകാർക്കെതിരെ ഉള്ള ശിക്ഷാ നടപടി നടപ്പിലാക്കാൻ അനുവദിക്കാനും ആക്രമണകാരികൾ ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ അവർ പള്ളിയിൽ നിന്നും ഒഴിഞ്ഞു പോയില്ല. ഇതേതുടർന്ന് പള്ളിക്ക് തീ വയ്ക്കപ്പെടുകയും പള്ളിയിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാവരും, ഒരു ശെമ്മാശനും നാൽപതോളം സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളും ഉൾപ്പെടെ അഗ്നിക്ക് ഇരയായി കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|റോസ്|1604|p=317–321}} 1505നുശേഷമാണ് ഇത് സംഭവിച്ചത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?redir_esc=y&id=aCVuAAAAMAAJ&focus=searchwithinvolume&q=Jacob|title=The Portuguese and the Socio-cultural Changes in India, 1500-1800|last=Mathew|first=K. S.|last2=de Souza|first2=Teotonio R. |last3=Malekandathil|first3=Pius|year=2001|publisher=Institute for Research in Social Sciences and Humanities, MESHAR|isbn=978-81-900166-6-7|pages=129|language=en}}</ref> ഇതിനുശേഷം പോർച്ചുഗീസുകാർ കത്തിനശിച്ച പള്ളി പുതുക്കി പണിയിക്കുകയും അത് ക്രമേണ പൂർണ്ണമായി കൊച്ചി പദ്രുവാദോ ബിഷപ്പിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിൽ എത്തിച്ചേരുകയും ചെയ്തു.{{sfnp|റോസ്|1604|p=317–321}} 1519നുശേഷം അവർ പള്ളി സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന പ്രദേശം ഉൾച്ചേർത്ത് [[തങ്കശ്ശേരി കോട്ട|ഒരു കോട്ട]] പണികഴിപ്പിച്ചു.{{sfnp|ഗുവേയ|1606|p=146 സംശോധാവിന്റെ കുറിപ്പ്}} ഇതിനോടകം പള്ളി തോമാ ശ്ലീഹായുടെ നാമധേയത്തിലേക്ക് അവർ മാറ്റിയിരുന്നു. അതിനാൽ കോട്ടയും തോമാ ശ്ലീഹായുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടത്. ഇതിനുശേഷം സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾ പള്ളിയും അതിരുന്ന സ്ഥലവും വിട്ട് കൊല്ലത്തിന്റെ ഉൾപ്രദേശത്തേക്ക് താമസം മാറി അവിടെ പുതിയ പള്ളി സ്ഥാപിച്ചു. എന്നാൽ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾ തങ്ങളുടെ പഴയപള്ളി ഉപേക്ഷിച്ചു പോയതിന് പിന്നിൽ വേറെയും കാരണം ഉണ്ടായിരുന്നു. സുറിയാനി നസ്രാണികൾ നെസ്തോറിയൻ പാഷണ്ഡതയും തെറ്റായ ആചാരങ്ങളും പിന്തുടരുന്നവരാണ് എന്നും അവരെ ലത്തീൻവൽക്കരിക്കേണ്ടത് ആവശ്യമാണ് എന്നും പോർച്ചുഗീസുകാർ ഈ കാലഘട്ടം ആയപ്പോഴേക്കും കരുതാൻ തുടങ്ങുകയും അതിൻറെ ഭാഗമായി തങ്ങളുടെ റോമൻ കത്തോലിക്കാ ആചാരാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ അവരുടെ മേൽ അടിച്ചേൽപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തതും ഇതിന് കാരണമായി.{{sfnp|ഗുവേയ|1606|p=378}}<ref>{{cite book|year=2001|location=Rome|publisher=Pontificio Instituto Orientale|title=The Synod of Diamper in Historical Perspective|series=The Synod of Diamper Revisited|first=ബെനെഡിക്ട്|last=വടക്കേക്കര |editor-first=ജോർജ്|editor-last=നെടുങ്ങാട്ട്|isbn=88-7210-331-2}} p: 61–64</ref> ഈ സംഭവങ്ങളെ തുടർന്ന് തർസാപ്പള്ളി ശാസനത്തിൽ ലഭിച്ച അവകാശങ്ങൾ കൈവശപ്പെടുത്താൻ [[കൊച്ചി റോമൻ കത്തോലിക്കാ രൂപത|കൊച്ചി ബിഷപ്പിന്റെ]] നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പ്രദേശത്തെ ലത്തീൻ സഭാ വിശ്വാസികൾ ശ്രമിച്ചു എന്ന് ഫ്രാൻസിസ്കോ റോസ് വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. ശാസനത്തിലെ അവകാശങ്ങൾ പള്ളിക്കെട്ടിടത്തിനല്ല പള്ളി പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന സമൂഹത്തിനാണ് എന്ന് വിധിച്ച പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരി തർസാപ്പള്ളി ശാസനം പ്രകാരമുള്ള അവകാശങ്ങൾ കൊല്ലത്തെ കുന്നിൻ പ്രദേശത്ത് പള്ളിവെച്ച് താമസമാക്കിയ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കുതന്നെ അനുവദിച്ചുകൊടുത്തു എന്നും റോസ് കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.{{sfnp|റോസ്|1604|p=321}} ഗോവയിലെ പോർച്ചുഗീസ് ആർച്ചുബിഷപ്പായിരുന്ന അലെക്സിസ് ഡി മെനെസിസ് സുറിയാനി നസ്രാണികളെ തൻറെ അധികാരത്തിന് കീഴിൽ കൊണ്ടുവരിക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടുകൂടി മലബാറിലുടനീളം നടത്തിയ യാത്രകളുടെ ഭാഗമായി കൊല്ലം സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ ആയ പഴയ പള്ളിയും സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾ പുതുതായി സ്ഥാപിച്ച മേലെകൊല്ലത്തെ പള്ളിയും കൊല്ലം ഭരണാധികാരിയുടെ കീഴിൽ തന്നെയുള്ള തേവലക്കരയിലെ പള്ളിയും സന്ദർശിച്ചതായി അന്റോണിയോ ഗുവേയ തന്റെ [[അലെക്സിസ് മെനെസിസിന്റെ ജൊർണാദ|ജൊർണാദ]] എന്ന പുസ്തകത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.{{sfnp|ഗുവേയ|1606|p=153, 378-397}} പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ മലബാർ മുഴുവന്റെയും നിയന്ത്രണം പോർച്ചുഗീസുകാരിൽ നിന്ന് പിടിച്ചെടുത്ത ഡച്ചുകാർ കോട്ടയുടെയും അതിലുള്ള പള്ളി ഉൾപ്പെടെയുള്ള കെട്ടിടങ്ങളുടെയും നിയന്ത്രണം കൈവശപ്പെടുത്തി. ഡച്ച് കാലഘട്ടത്തിലുള്ള കോട്ടയുടെ ഭൂപടത്തിലും കൊല്ലത്തിന്റെ ഒരു ചിത്രീകരണത്തിലും ഈ പഴയ പള്ളിയും കാണാനാകും. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന ദശകത്തിൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ കോട്ടയും പരിസരവുമെല്ലാം ഡച്ചുകാരിൽ നിന്ന് പിടിച്ചെടുത്തു. ഈ കോട്ട പിൽകാലത്ത് പൊളിച്ചുനീക്കപ്പെട്ടു. 1863ൽ കൊല്ലം സന്ദർശിച്ച ബ്രിട്ടീഷ് മിഷനറി തോമസ് വൈറ്റ്ഹൗസ് കൊല്ലം പള്ളിയുടെ പ്രാധാന്യം അറിഞ്ഞ് അത് കണ്ടെത്താൻ കോട്ട നിലനിന്ന സ്ഥലത്ത് എത്തിയപ്പോൾ അവിടെ പള്ളിയുടെ ഒരു അവശേഷിപ്പും കണ്ടെത്തിയില്ല. പള്ളി കടൽ എടുത്ത് പോയതാണ് എന്ന നിഗമനത്തിലെത്തിയ അദ്ദേഹം തന്റെ പുസ്തകത്തിൽ അപ്രകാരം രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.{{sfnp|Whitehouse|1873|p=31}} ===പ്രദേശത്തെ നിലവിലിരിക്കുന്ന പ്രമുഖ പള്ളികൾ=== ====കൊല്ലം കാദീശാ പള്ളി==== [[File:Kadisa church kollam.jpg|thumb]] കൊല്ലം ജൊനകപുരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു പുരാതന ക്രിസ്ത്യൻ പള്ളിയാണ് കൊല്ലം കാദീശാപള്ളി. [[മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭ|മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭയുമായി]] ബന്ധത്തിലുള്ള ഈ പള്ളി നിലവിൽ പ്രദേശത്തെ 'കൊല്ലാക്കാരൻ മൊതലാളി' എന്ന സുറിയാനി ക്രൈസ്തവ കുടുംബത്തിന്റെ സ്വകാര്യ നിയന്ത്രണത്തിലാണ് ഉള്ളത്. സാപോർ, അപ്രോത്ത് എന്നീ വിശുദ്ധന്മാരുടെ അഥവാ 'കാദീശങ്ങളുടെ' പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നതിനാണ് ഈ പള്ളി കാദീശാ പള്ളി എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=RK__DwAAQBAJ&pg=PT182&|title=Lanterns on the Lanes: Lit for Life…|last=Abraham|first=George|date=2020-12-28|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64899-659-7|language=en}}</ref> നിലവിൽ കാദീശങ്ങളുടെ നാമധേയത്തിലുള്ള വിരലിലെണ്ണാവുന്ന പള്ളികളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.muthalalys.com/|title=Kollam Kallada Malayil – Muthalalys Family|access-date=2023-09-01|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ovsonline.in/?p=24756|title=ജോനകപ്പുറം കാദീശാ സുറിയാനി പള്ളിക്ക് 500 വയസ്സ്|access-date=2023-09-01|last=|date=2019-11-12|language=en|archive-date=2023-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230901142304/https://www.ovsonline.in/?p=24756|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=nzcWpENcaEEC&q=kollam+church+muthalali&dq=kollam+church+muthalali&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&ovdme=1&sa=X&ved=2ahUKEwiHmOWwzYmBAxVSTGwGHed1BWYQ6AF6BAgOEAM#kollam%20church%20muthalali|title=Journal of Kerala Studies|date=2007|publisher=University of Kerala.|language=en}}</ref> പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ കാലത്ത് കൊല്ലത്തെ തർസാപ്പള്ളിയിൽ എന്ന തങ്ങളുടെ പുരാതന പള്ളിയിൽ നിന്ന് കൊല്ലം കുന്നിൻ പ്രദേശത്തേക്ക് താമസം മാറിയ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾ പണികഴിപ്പിച്ച പള്ളിയാണ് കൊല്ലം കാദീശാപള്ളി. 1519ഓടെയാണ് ഈ പള്ളി പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. കൊല്ലത്തെ പഴയ പള്ളി അവകാശമാക്കിയ പോർച്ചുഗീസുകാരും സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളും തമ്മിൽ തർസാപ്പള്ളി ശാസനം പ്രകാരമുള്ള അവകാശങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി ഉണ്ടായ തർക്കത്തിൽ വിധിത്തീർപ്പ് സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾക്ക് അനുകൂലമായതോടുകൂടി ആ അധികാര അവകാശങ്ങൾ ഈ പള്ളി കേന്ദ്രീകരിച്ച് വിനിയോഗിക്കപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. അതിനാൽ പിൽക്കാലത്ത് കാദീശാപള്ളി ശാസനം എന്നും കൊല്ലം ശാസനം അറിയപ്പെട്ടു. പള്ളിയുടെ ആനവാതിലിനോടു ചേർന്നു ഭിത്തിയിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന രണ്ട് വട്ടെഴുത്ത് ശിലാലിഖിതങ്ങൾ പ്രാധാന്യമേറിയതാണ്. കൊല്ലവർഷം 826ൽ (ക്രി. വ. 1651) തർസാപ്പള്ളി ശാസനത്തിന്റെ ചെമ്പോലകൾ പകർത്തി എഴുതി എന്നാണ് ഇതിൽ പറയുന്നത്.<ref>{{Cite book|url=|title=Malabar Christians and their Ancient Documents|last=Joseph|first=T. K. |date=1928|publisher=|language=en |page=Appendices: page ix }}</ref> പോർച്ചുഗീസ് ചരിത്രരേഖയായ ജൊർണാദയിൽ ഈ പള്ളിയെ പറ്റി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ആർച്ചുബിഷപ്പ് മെനെസിസ് ഇവിടേക്ക് നടത്തിയ സന്ദർശനങ്ങൾ വിവരിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥകാരനായ ഗൂവേയ മേലെകൊല്ലത്ത് മാർത്തോമാ ക്രിസ്ത്യാനികൾ പരിശുദ്ധ മറിയത്തിന്റെ നാമധേയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച പള്ളി എന്നാണ് ഇതിനെ രേഖപ്പെടുത്തുന്നത്.{{sfnp|ഗുവേയ|1606|p=153, 378}} ജൊഹാന്നസ് ഫാക്കുണ്ടൊ റൗളിൻ, അൻക്വറ്റിൽ ഡു പെറോൺ, പൗളിനോസ് എന്നീ എഴുത്തുകാർ തങ്ങളുടെ പുസ്തകങ്ങളിൽ ചേർത്തിട്ടുള്ള മാർത്തോമാ ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ പള്ളികളുടെ പട്ടികകളിലും ഇതിനെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഡു പെറോണിന്റെയും പൗളിനോസിന്റെയും പുസ്തകങ്ങളിൽ ഈ പള്ളി മാർത്തോമാ ശ്ലീഹായുടെ നാമധേയത്തിലാണ് എന്നാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. പൗളിനോസിന്റെ 'ഇന്ത്യാ ഓറിയന്റാലിസ് ക്രിസ്റ്റ്യാന' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ ഈ പള്ളി തകർന്നു കിടക്കുകയാണ് എന്നും കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.{{sfnp|പൗളിനോസ്|1794|p=268}} ഈ പള്ളി കൊല്ലത്തെ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികൾ പുതുക്കിപ്പണിതതിനെ പറ്റി 1873ൽ തോമസ് വൈറ്റ്ഹൗസ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.{{sfnp|Whitehouse|1873|p=31}} ====തേവലക്കര പള്ളി==== [[File:Thevalakkara Church.jpg|thumb|തേവലക്കര മോർത്ത് മറിയം മലങ്കര ഓർത്തോഡോക്സ് പള്ളി|അതിർവര]] {{main|തേവലക്കര പള്ളി}} കൊല്ലത്തെ ഏറ്റവും പുരാതനമായ പള്ളികളിൽ പ്രമുഖ തേവലക്കര മോർത്ത് മറിയം പള്ളി. മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭയുടെ കൊല്ലം ഭദ്രാസനത്തിന്റെ കീഴിൽ ആണ് ഈ പള്ളി ഭരിക്കപ്പെടുന്നത്. പ്രാദേശിക പാരമ്പര്യമനുസരിച്ച്, തോമാശ്ലീഹാ കൊല്ലത്ത് സ്ഥാപിച്ച പഴയ പള്ളിയിലെ കുറേ വിശ്വാസികൾ പിൽക്കാലത്ത് തേവലക്കരയിലേക്ക് താമസം മാറിയപ്പോൾ അവിടെ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട പള്ളിയാണ് ഇത്. പേർഷ്യൻ വിശുദ്ധന്മാരായ സാപോർ അപ്രോത്ത് എന്നിവരാണ് ഈ പള്ളി പണി കഴിപ്പിച്ചത് എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.{{sfnp|Whitehouse|1873|p=76, 121}} പേർഷ്യൻ വിശുദ്ധനായ മാർ ആബോയുടെ കബറിടം നിലകൊള്ളുന്ന ഈ പള്ളി നിരവധി തീർത്ഥാടകരുടെ സന്ദർശനകേന്ദ്രമാണ്. പോർച്ചുഗീസ് ചരിത്രരേഖയായ ജൊർണാദ നൽകുന്ന വിവരണം അനുസരിച്ച് പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും ശക്തമായ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനി കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നായിരുന്നു ഇത്. ആർച്ചുബിഷപ്പ് മെനെസിസ് പള്ളിയിൽ നടത്തിയ സന്ദർശനവും തുടർന്നുണ്ടായ സംഭവങ്ങളും ഈ പുസ്തകത്തിൽ വിശദമായി വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൊല്ലത്തെ രണ്ടു പള്ളികളും സന്ദർശിച്ച ശേഷം തേവലക്കരയിൽ എത്തിയ മെനെസിസിന് അവിടുത്തെ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ ഇടയിൽ തണുത്ത സ്വീകരണമാണ് കിട്ടിയത്. അവിടത്തെ പള്ളിക്കെട്ടിടം മലബാറിൽ ഉള്ളവയിൽ മികച്ച ഒരു നിർമ്മിതിയാണ് എന്ന് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. അവിടെവെച്ച് തർസ്സാപ്പള്ളി ശാസനത്തിന്റെ ചെമ്പോലകൾ, സഭാ ആസ്ഥാനമായ അങ്കമാലിയിലേക്ക് അവർ കൊണ്ടുപോവുകയില്ല എന്ന വ്യവസ്ഥയിൽ, അവർ അദ്ദേഹത്തെ കാണിച്ചു. [[ക്നായി തോമൻ ചെപ്പേട്|കൊടുങ്ങല്ലൂർ ക്നായി തോമൻ ചെപ്പേട്]] സഭാധികാരികളുടെ ശ്രദ്ധക്കുറവ് മൂലം കൊച്ചിയിലെ പോർച്ചുഗീസ് പാണ്ടികശാലയിൽവെച്ച് നഷ്ടപ്പെട്ട സാഹചര്യം മുൻനിർത്തിയാണ് അവർ ഇപ്രകാരം ഒരു വ്യവസ്ഥ മുന്നോട്ടുവച്ചത് എന്ന് ഗ്രന്ഥകാരനായ ഗുവേയ വിവരിക്കുന്നു. അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു അദ്ദേഹം അവിടെ കുർബാനയും മറ്റു കൂദാശകളും പരികർമ്മം ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തെ അവിടെ സ്വീകരിച്ചതിൽ പ്രദേശത്തെ മുസ്ലിംങ്ങൾ കുപിതരാവുകയും നസ്രാണികൾക്കെതിരെ അക്രമം അഴിച്ചു വിടുകയും ചെയ്തു. പോർച്ചുഗീസുകാരും മുസ്ലിംങ്ങളും തമ്മിൽ വ്യാപാര മേഖലയിൽ നിലനിന്നിരുന്ന കടുത്ത തർക്കമാണ് ഇതിനവരെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. എന്നാൽ സ്ഥലത്തെ സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളും നായർ വിഭാഗക്കാരും ഇതിനെ പ്രതിരോധിച്ചു എന്നും ഗ്രന്ഥകാരൻ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.{{sfnp|ഗുവേയ|1606|p=379-397}}{{sfnp|Whitehouse|1873|p=76, 121}} കൊല്ലത്തിനടുത്തുള്ള പ്രധാന ദേവാലയങ്ങളിലൊന്നാണ് തേവലക്കരയിലെ മാർത്ത മറിയം ഓർത്തഡോക്സ് സിറിയൻ ചർച്ച്. കൊല്ലം ജില്ലയിലെ കരുനാഗപ്പള്ളി താലൂക്കിലാണ് ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ചവറ കുട്ടിവട്ടം ജംഗ്ഷന് അഞ്ച് കിലോമീറ്റർ കിഴക്കും ശാസ്താംകോട്ടയ്ക്ക് പടിഞ്ഞാറ് ആറ് കിലോമീറ്റർ മാറിയാണ് പള്ളി. ====കൊല്ലം ശുദ്ധീകരണ നാഥയുടെ റോമൻ കത്തോലിക്കാ പള്ളി==== {{main|പോർട്ട് കൊല്ലം പരിശുദ്ധ ശുദ്ധീകരണ മാതാ ദൈവാലയം}} കൊല്ലം തുറമുഖത്തിന് അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പ്രമുഖമായ റോമൻ കത്തോലിക്ക പള്ളിയാണ് ശുദ്ധീകരണനാഥയുടെ പള്ളി. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ എത്തിയ കൊല്ലം തങ്കശ്ശേരിയിലെ നസ്രാണികളുടെ പഴയ പള്ളിയും അതിനു ചുറ്റും പോർച്ചുഗീസുകാർ സ്ഥാപിച്ച സെന്റ് തോമസ് കോട്ടയും ഡച്ചുകാരുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ എത്തിയപ്പോൾ റോമൻ കത്തോലിക്കരുടെ ആരാധനാ ആവശ്യങ്ങൾക്കായി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട പള്ളിയാണ് ഇത്. പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പ്രദേശം സന്ദർശിച്ച ബ്രിട്ടീഷ് മിഷണറിമാരായ ബിഷപ്പ് തോമസ് ഫാൻഷോ മിഡിൽടൺ, തോമസ് വൈറ്റ്ഹൗസ് തുടങ്ങിയവർ ഈ പള്ളിയെ പറ്റി തങ്ങളുടെ പുസ്തകങ്ങളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.{{sfnp|Whitehouse|1873|p=30-31}} നിലവിൽ റോമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ കൊല്ലം രൂപതയുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിലുള്ള ഒരു ഇടവക പള്ളിയും പ്രമുഖ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രവുമാണ് ഇത്. നിലവിലെ പള്ളി 1993ൽ പണികഴിപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.quilondiocese.com/quilon.php?ytopt=parish_details&listId=12|title=Diocese of Quilon|access-date=2023-09-01|archive-date=2023-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230901220431/https://www.quilondiocese.com/quilon.php?ytopt=parish_details&listId=12|url-status=dead}}</ref> == പാലയൂർ == {{Main|പാലയൂർ പള്ളി}} [[പ്രമാണം:Palayur Church exterior.jpg|thumb|പാലയൂർ സിറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ പള്ളി]] ====ചരിത്രം==== ഏഴര പള്ളികളിൽ രണ്ടാമത്തേതായി എണ്ണപ്പെടുന്നതും നിലവിലിരിക്കുന്നതിൽ വെച്ച് ഏറ്റവും പഴയതായി ഗണിക്കപ്പെടുന്നതുമായ പള്ളിയാണ് പാലയൂർ പള്ളി. തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ [[ചാവക്കാട്|ചാവക്കാടിനടുത്ത്]] [[പാലയൂർ|പാലയൂരിൽ]] ആണ് ഈ പള്ളി ഇത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. പുരാതന ചരിത്രരേഖകളിൽ പാലൂർ എന്നാണ് ഈ സ്ഥലം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട യഹൂദ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി പാലയൂർ എണ്ണപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite journal|last=Koder|first=S. S.|url=https://www.scribd.com/document/499550652/a-hebrew-letter-of-1768|title=A Hebrew Letter of 1768 by Yechezkel Rahabi|journal=Journal of Rama Varma Archaeological Society. Cochin|volume=15|pages=1–6}}</ref><ref>{{cite book|last=Yisrael|first=Muzeon (1995)|url=https://books.google.com/books?id=qhKGPprbQaYC|editor-last=Slapak|editor-first=Orpa|title=The Jews of India: A Story of Three Communities|series= catalogue, Israel Museum Jerusalem|publisher=UPNE|volume=399|pages=14, 28 &61|ISBN=9789652781796}}</ref> ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടിൽ തന്നെ ശക്തമായ ഒരു യഹൂദ സമൂഹം പാലയൂരിൽ ഉണ്ടായിരുന്നതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite book|last=Jussay|first=P. M. (2005)|title=Jews of Kerala|publisher=University of Calicut|ISBN=9788177480917}}</ref> പാലയൂരിൽ എത്തിയ തോമാശ്ലീഹാ അവിടെയുള്ള യഹൂദരോട് സുവിശേഷ പ്രഭാഷണം നടത്തുകയും അവരിൽ വലിയൊരു വിഭാഗം ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് പാരമ്പര്യം. പ്രദേശത്ത് ഒരു പ്രമുഖമായ ക്ഷേത്രം നിലനിന്നിരുന്നതായി കരുതപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇത് [[ബുദ്ധമതം കേരളത്തിൽ|ബൗദ്ധരുടെ]] ആയിരുന്നോ [[ജൈനമതം കേരളത്തിൽ|ജൈനരുടെ]] ആയിരുന്നോ അതോ [[ഹിന്ദുമതം|ഹൈന്ദവരുടെ]] ആയിരുന്നോ എന്നതിൽ അഭിപ്രായ ഐക്യം ഇല്ല. തോമാശ്ലീഹായുടെ പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായ ചില അത്ഭുതങ്ങൾക്കും പാലയൂർ പശ്ചാത്തലമായി. അവിടത്തെ പുരോഹിതന്മാർ ക്ഷേത്രക്കുളത്തിൽ ഇറങ്ങി സൂര്യന് നേർക്ക് ജലധാര കോരി സമർപ്പിക്കുന്നത് കണ്ട് തോമാ അവരുമായി വാഗ്വാദത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു. നിങ്ങൾ സമർപ്പിക്കുന്ന ജലധാര നിങ്ങളുടെ ദേവൻ സ്വീകരിക്കുന്നില്ലല്ലോ എന്നാൽ എൻറെ ദേവന് സമർപ്പിച്ചാൽ സ്വീകരിക്കും എന്ന് പറഞ്ഞു കൊണ്ട് തോമാശ്ലീഹാ ക്ഷേത്രക്കുളത്തിൽ നിന്ന് അല്പം വെള്ളം കോരി അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് ഒഴിച്ചു. അത് താഴേക്ക് വീഴാതെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ തന്നെ നിന്നു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് കണ്ട് അത്ഭുതപ്പെട്ട പുരോഹിതർ തോമായുടെ പ്രസംഗം കേൾക്കുകയും മാമോദിസ സ്വീകരിച്ച് ക്രിസ്ത്യാനികൾ ആവുകയും ചെയ്തു എന്നാണ് ഐതിഹ്യം.<ref>{{cite book|author=[[എ. ശ്രീധരമേനോൻ]] |year=1962 |title=Kerala District Gazetteers: Trichur, Kerala|volume= 7|publisher=Superintendent of Govt. Presses|url=https://books.google.com/books?id=z3VvDwAAQBAJ&pg=PA76|pages=72, 100, 101}}</ref> യഹൂദരും അല്ലാത്തവരുമായ ക്രിസ്ത്യാനികൾ ആണ് പാലയൂരിലെ ക്രൈസ്തവ സമൂഹത്തിൻറെ അടിസ്ഥാനം.<ref>{{cite book|first=വില്യം |last=ലോഗൻ|author-link=വില്യം ലോഗൻ|year=1887|title= പൊന്നാനി താലൂക്ക്|series=[[മലബാർ മാന്വൽ]]|volume=II| pages= ccccxi}}</ref><ref>{{cite book|author=Theresa Varghese|year=2006|title= Stark World Kerala |edition=2006|publisher= Stark World Pub. |ISBN=81-902505-1-5| pages= 254, 470–471}}</ref><ref>{{cite book|title=Traveller in India, Volumes 8-9. |url=https://books.google.com/books?id=c_thYuqGSXwC|publisher= Publications Division, Ministry of Information and Broadcasting|year=1964|pages=44}}</ref> തുടർന്നുള്ള കാലയളവിൽ നസ്രാണികളുടെയിടയിൽ സഭാപരവും സാംസ്കാരികവുമായ പ്രാധാന്യത്തിനപ്പുറം സാമ്പത്തികവും ഭൗതികവുമായ വളർച്ചയും ആർജിക്കാൻ പാലയൂർ പള്ളിക്ക് സാധിച്ചു. ചേരസാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തകർച്ചയ്ക്ക് ശേഷം നസ്രാണികളുടെ മറ്റ് പ്രധാന ആവാസ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി [[സാമൂതിരി|സാമൂതിരിയുടെ]] ഭരണ മേഖലയുടെ ഭാഗമായി ഈ പള്ളി. കാലക്രമേണ പാലയൂരിൻറെ പ്രതാപത്തിനും മങ്ങലേറ്റു. മുസ്ലിങ്ങളുടെ വാണിജ്യ മേഖലയിലുള്ള മേൽക്കൈ, ആക്രമണങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഇതിന് കാരണമായി. എങ്കിലും പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ട് വരെ എങ്കിലും പ്രദേശത്ത് പള്ളിയുടെ സാമ്പത്തികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ സ്വാധീനം നിലനിന്നു. പാലയൂർ പള്ളിയുടെ പൂർവ്വകാല സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയെക്കുറിച്ച് വിവരം നൽകുന്ന 17, 18 നൂറ്റാണ്ടുകളിലെ മൂന്ന് ചെമ്പോലകൾ ഇതിന് തെളിവാണ്. ====ചരിത്രരേഖകളിലൂടെ==== [[File:Palayoor Church (1950).jpg|thumb]] =====<u>പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിനുമുമ്പ്</u>===== കൊടുങ്ങല്ലൂർ, കൊല്ലം എന്നിവയ്ക്ക് ശേഷം മലബാറിലെ സുറിയാനി നസ്രാണികളുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കേന്ദ്രമായി പാലൂർ അറിയപ്പെട്ടു. 1504-ൽ [[കിഴക്കിന്റെ സഭ|കിഴക്കിന്റെ സഭയുടെ]] പരമാധ്യക്ഷനായ [[കിഴക്കിന്റെ കാതോലിക്കോസ്|പൗരസ്ത്യ കാതോലിക്കാ-പാത്രിയാർക്കീസ്‌]] [[മാർ ഏലിയ അഞ്ചാമൻ]] ഇന്ത്യയ്‌ക്കായി വാഴിച്ച് അയച്ച നാല്‌ പൗരസ്‌ത്യ സുറിയാനി ബിഷപ്പുമാരായ മാർ യഹ്ബല്ലാഹ, മാർ ദനഹാ, [[മാർ യാക്കോബ് ആബൂന|മാർ യാക്കോബ്‌ ആബൂന]], മാർ തോമാ എന്നിവർ സഭാ അധ്യക്ഷന് അയച്ച കത്തിൽ പാലൂരിലെ ക്രിസ്‌തീയ സമൂഹത്തിന്റെ ഈ പ്രാധാന്യം എടുത്തു പരാമർശിക്കുന്നു.<ref name="MacKenzie" /> {{quote|ഇന്ത്യയിലെ രാജ്യങ്ങൾ എണ്ണമറ്റതും ശക്തവുമാണ്, അവയുടെ ദൂരം ഏകദേശം ആറ് മാസത്തെ യാത്രയാണ്. ഓരോ രാജ്യത്തിനും അത് അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പ്രത്യേക പേരുണ്ട്, നമ്മുടെ ക്രിസ്ത്യാനികൾ ഉള്ള രാജ്യത്തിന്റെ പേര് മലബാർ എന്നാണ്. ഇതിന് ഇരുപതോളം പട്ടണങ്ങളുണ്ട്, അവയിൽ മൂന്നെണ്ണം പ്രശസ്തവും ശക്തവുമായ കറങ്ങോൾ [കൊടുങ്ങല്ലൂർ], പാല്ലൂർ, കൊല്ലം എന്നിവയും ഒപ്പം അവയുടെ സമീപത്തുള്ള മറ്റുള്ളവയുമാണ്.<ref name=Mingana/>}} [[File:George of Christ Archdeacon.3.jpg|thumb|ഗീവർഗീസ് അർക്കദിയാക്കോൻ]] പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ സഭാ ഭരണത്തിന്മേലുള്ള അധിനിവേശ ശ്രമങ്ങളെ ശക്തമായി പ്രതിരോധിച്ചിരുന്ന അവിഭക്ത മാർത്തോമാ നസ്രാണികളുടെ അവസാന സുറിയാനി മെത്രാപ്പോലീത്തയായിരുന്ന [[അങ്കമാലിയിലെ മാർ അബ്രാഹം|മാർ അബ്രാഹം]] തന്റെ [[അർക്കദിയാക്കോൻ|അർക്കദിയാക്കോനായ]] മിശിഹായുടെ ഗീവർഗീസിനെ പാലൂരിന്റെ മെത്രാനും തൻറെ അനന്തരാവകാശിയുമായി തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും മാർപാപ്പയിൽ നിന്നും [[കൽദായ പാത്രിയർക്കീസ്|കൽദായ പാത്രിയർക്കീസിൽ]] നിന്നും അതിന് ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം നേടിയെടുക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{cite book|last=Giamil|first=Samuel|year=1902|title=Genuinae Relationes inter Sedem Apostolicam et Assyriorum Orientalium et Chaldaeorum Ecclesiam|series=Journal of the Royal Asiatic Society |language=la|location=Rome|publisher=Ermanno Loescher|volume=35 (1)|page=608|doi=10.1017/S0035869X00030112|ISBN=9780837078656|OCLC= 689175631}}</ref> എന്നാൽ അർക്കദിയാക്കോന്റെ മരണത്തെ തുടർന്ന് ഈ നീക്കം വിജയിച്ചില്ല. ഇത് മാർ അബ്രഹാമിന്റെ മരണശേഷം പോർച്ചുഗീസ് [[ഗോവ റോമൻ കത്തോലിക്കാ അതിരൂപത|ഗോവ മെത്രാപ്പോലീത്തയായ]] [[അലെക്സിസ് മെനെസിസ്|അലെക്സിസ് മെനസസിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ [[ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസ്]] വിളിച്ചു ചേർക്കപ്പെടുന്നതിലേക്കും പോർച്ചുഗീസുകാർ നസ്രാണികളുടെ സഭാ ഭരണം ഏറ്റെടുക്കുന്നതിലേക്കും നയിച്ചു.<ref>{{cite book|url=https://archive.org/details/RomeAndChaldeanPatriarchateInConflict|last=പള്ളത്ത്|first=പോൾ |year=2017 |title=Rome and Chaldean Patriarchate in Conflict: Schism of Bishop Rokos in India|location=വടവാതൂർ|language=en|publisher=HIRS Publications|pages=55–57|ISBN= 9788187576907}}</ref> =====<u>പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ട്</u>===== ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിനുശേഷം പോർച്ചുഗീസ് മിഷനറിമാരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ലത്തീൻ വൽക്കരണത്തിനുള്ള ശ്രമങ്ങളെ ശക്തമായി പ്രതിരോധിച്ച പള്ളികളിൽ ഒന്നായിരുന്നു പാലൂർ പള്ളി. ഇതിനെപ്പറ്റിയുള്ള ഒരു വിവരണം [[അന്റോണിയോ ഗുവേയ|ഗുവേയ]] [[അലെക്സിസ് മെനെസിസിന്റെ ജൊർണാദ|ജൊർനാദയിൽ]] രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. അക്കാലത്ത് സാമൂതിരിയുടെ ഭരണ പ്രദേശത്തുള്ള നാല് സുറിയാനി പള്ളികളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത് പാലൂർ പള്ളി ആയിരുന്നു. ഏനമ്മാവ്, മറ്റത്തിൽ, ചാട്ടുകുളങ്ങര ([[കുന്നംകുളം]]) എന്നിവയായിരുന്നു മറ്റുള്ളവ. ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിനെയും അതിൻറെ തീരുമാനങ്ങളെയും അവിടെ അംഗീകരിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടുകൂടി മെനസിസ് തൻറെ പ്രതിനിധികളെ ഒരു കത്തുമായി പാലൂരിലേക്ക് അയച്ചു. എന്നാൽ അവിടെ ഈ നീക്കത്തിന് ശക്തമായ എതിർപ്പ് നേരിടേണ്ടി വന്നു. ഇടവക പള്ളിയിലെയും പരിസരപ്രദേശങ്ങളിലെയും വിശ്വാസികൾ ഒരുമിച്ചു കൂടി മെനസസിന്റെ പ്രതിനിധികളുടെ മുമ്പാകെ ഒരു നാടകം അവതരിപ്പിച്ചു. അതിൽ തോമാശ്ലീഹായും [[പത്രോസ് ശ്ലീഹാ|പത്രോസ് ശ്ലീഹായും]] തമ്മിൽ ഇന്ത്യയിലെ സഭയുടെ മേലുള്ള അധികാരത്തെ ചൊല്ലി വാദപ്രതിവാദം നടത്തുന്നതും അവസാനം പള്ളിയുടെ മധ്യസ്ഥനായ [[കുര്യാക്കോസ്|മാർ കുര്യാക്കോസ്]] അവരുടെ ഇടയിൽ പ്രശ്നപരിഹാരം നടത്തുന്നതുമായിരുന്നു നാടകത്തിൻറെ ഇതിവൃത്തം. പത്രോസ് ശ്ലീഹായുടെയും തോമാശ്ലീഹായുടെയും നിയമങ്ങൾ രണ്ടും തുല്യമാണെന്നും അതിനാൽ വിശുദ്ധ പത്രോസിന്റെ റോമിലെ അപ്പോസ്തോലിക സിംഹാസനത്തിനല്ല, മറിച്ച് ബാബിലോണിലെ മാർത്തോമായുടെ അപ്പോസ്തോലിക സിംഹാസനത്തിനാണ് മാർത്തോമാ ക്രിസ്ത്യാനികൾ വിധേയപ്പെടേണ്ടത് എന്നുമുള്ള തീർപ്പാണ് അവസാനം മാർ കുര്യാക്കോസിന്റേതായി നാടകത്തിൽ നൽകിയത് എന്നും ഗുവേയ കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു. മെനസിസ് ഈ സംഭവത്തെ പിശാചിനാൽ പ്രേരിപ്പിച്ച ഒന്നായി വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും പാലൂരിലെ നസ്രാണികളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ 'വിശുദ്ധ തോമസിന്റെ നിയമത്തിന്' കീഴിൽ ഇരുമ്പ് ബന്ധിതമാണെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.<ref>{{cite book|title=ഡോം അലക്സിസ് ഡി മെനെസെസിന്റെ ജോർനാദ|last=ഗുവേയ|first=അന്റോണിയോ|publisher=L. R. C. Publications|year=1606|ISBN=9788188979004|editor-last=മേലേകണ്ടത്തിൽ|editor-first=പയസ്|edition=2003|location=കൊച്ചി|pages=442–446.|language=en|translator-last=മേലേക്കണ്ടത്തിൽ|translator-first=പയസ്}}</ref> [[File:Vida y Martirio de Santa Julita y San Quirico - Villamelendro de Valdavia 002.jpg|thumb|കുര്യാക്കോസും അമ്മ യൂലീത്തയും]] ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിന് ശേഷം മാർത്തോമാ നസ്രാണികളുടെ ആദ്യ ലത്തീൻ ബിഷപ്പായി ചുമതലയേറ്റ [[ഫ്രാൻസിസ് റോസ്|ഫ്രാൻസിസ്കോ റോസ്]] 1602ൽ പാലൂർ സന്ദർശിച്ചു.<ref>{{cite book|last=തെക്കേടത്ത്|first= ജോസഫ് |year=2001|title=From the Middle of the Sixteenth to the End of the Seventeenth Century (1542-1700). |publisher= Church History Association of India|page=76|url=https://books.google.com/books?id=U9aFGQAACAAJ}}</ref> റോസ് മാർപാപ്പയ്ക്ക് അയച്ച നസ്രാണികളെ കുറിച്ചുള്ള വിവരണത്തിൽ പാലൂർ പള്ളിയെ കുറിച്ച് പ്രത്യേകമായി വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. പാലൂരിൽ അക്കാലത്ത് നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന പള്ളിക്കെട്ടിടം നസ്രാണികളിൽ നിന്ന് തനിക്ക് ലഭിച്ച വിവരം അനുസരിച്ച് ഏതാണ്ട് 300 വർഷം പഴക്കമുള്ളതാണെന്ന് അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പള്ളി പിൽക്കാലത്ത് പുതുക്കി പണിതതായും റോസ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.{{sfnp|റോസ്|1604|p=345}} അക്കാലത്ത് സാമൂതിരിയുടെ രാജ്യത്ത് എത്തിച്ചേർന്ന [[ജോക്കോമോ ഫെനിഷ്യോ|ജ്യോകോമോ ഫെനീച്ചിയോ]] (അർത്തുങ്കൽ വെളുത്തച്ചൻ) എന്ന ഈശോസഭാ മിഷനറി വൈദികന്റെ നേതൃത്വത്തിലാണ് പാലൂർ പള്ളി പുതുക്കിപ്പണിയുന്നതിന് സാഹചര്യമൊരുങ്ങിയത്. അക്കാലത്ത് പള്ളി മരത്തടി കൊണ്ട് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടതും വളരെ ചെറുതും ആയിരുന്നു. കാലപ്പഴക്കം കൊണ്ടും പ്രതികൂല കാലാവസ്ഥ കൊണ്ടും കെട്ടിടം ദ്രവിച്ച് കേടുപാടുകൾ ഏറ്റിരുന്നു. പാലൂർ പള്ളി ഉൾപ്പെടെ ഏതാനും പള്ളികൾ പണിയുന്നതിനും പുതുക്കുന്നതിനും സാമൂതിരിയിൽ നിന്ന് പ്രത്യേക അനുമതി അദ്ദേഹം നേടിയെടുത്തിരുന്നു. പാലൂർ പള്ളിയുടെ ചരിത്രപരവും സാംസ്കാരികവും ആയ പ്രാധാന്യം ഫെനീച്ചിയോ തൻറെ കത്തുകളിൽ വിവരിക്കുന്നുണ്ട്. മലബാറിലെ പള്ളികളിൽ ഒന്നാമത്തേത് പാലൂർ പള്ളിയാണെന്നും അതൊരു വലിയ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണെന്നും ഫെനീച്ചിയോ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു.<ref>{{cite book|last=Jarric|first=Pierre du |year=1615 |title=Thesaurus rerum Indicarum|publisher=Sumptibus Petri Henningii |ISBN=9781166491291|pages=50–51}}</ref><ref>{{cite book|last=മെഡ്‌ലിക്കോട്ട്, അഡോൾഫസ് ഇ. |year=1905 |title=India and the Apostle Thomas: An Inquiry, with a Critical Analysis of the Acta Thomae. |page=30 note|ISBN=9781463208530|url=https://books.google.com/books?id=YdxJAAAAMAAJ}}</ref><ref>{{cite book|last=ഫെറോളി|first=ഡേവിഡ്. |year=1939 |title=Jesuits in Malabar. |volume=I|pages=409–410|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.277196/page/n431/mode/2up}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indianchristianity.com/html/chap4/chapter4g.htm|first=ജോർജ്|last=മേനാച്ചേരി|title=indianchristianity}}</ref> പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ സഭാ ഭരണത്തിനെതിരെ മാർത്തോമാ നസ്രാണികൾ നടത്തിയ കൂനൻ കുരിശ് സത്യത്തിന് ശേഷം നസ്രാണികളെ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ ഔദ്യോഗിക നേതൃത്വവുമായി പുനരൈക്യപ്പെടുത്തുന്നതിന് മാർപാപ്പ നിയോഗിച്ച [[ജോസഫ് മരിയ സെബസ്ത്യാനി]] എന്ന കർമലീത്ത വൈദികൻ പാലൂർ സന്ദർശിച്ചു. അദ്ദേഹം പാലൂർ പള്ളിയെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് മലബാറിലെ എല്ലാ പള്ളികളിലും വെച്ച് ഒന്നാമത്തേത് എന്നാണ്.<ref>{{cite book|last=Sebastiani|first=Joseph M. |year=1666|title=Prima Speditione All'Indie Orientali |language=it|location= Rome|publisher=nella stamperia di Filippo Maria Mancini|page=88|url=https://books.google.com/books?id=MTA5d2U3NKMC}}</ref> =====<u>പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിനുശേഷം</u>===== [[File:Mikhail Augustinos.jpg|thumb|മിഖായേൽ അഗസ്തിനോസ് കോറപ്പിസ്കോപ്പ]] നസ്രാണികളുടെ വിവിധ സഭായോഗങ്ങളുടെ തീരുമാനങ്ങൾ അടങ്ങിയ പടിയോലകളിലും പാലൂർ പ്രത്യേകം എടുത്തു പറയപ്പെടുന്നുണ്ട്. 1632ലെ ഇടപ്പള്ളി പടിയോലയിൽ മാർത്തോമാ നസ്രാണികളുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സാന്നിധ്യം തെക്ക് കൊല്ലം മുതൽ വടക്ക് പാലൂർ വരെ എന്ന് രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. 1787ലെ [[അങ്കമാലി പടിയോല|അങ്കമാലി പടിയോലയിൽ]] ഒപ്പുവെച്ച പഴയകൂർ പള്ളികളിൽ ഒന്നാണ് പാലയൂർ പള്ളി. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന ദശകത്തിൽ [[മൈസൂർ രാജ്യം|മൈസൂർ ഭരണാധികാരി]] [[ടിപ്പു സുൽത്താൻ|ടിപ്പുസുൽത്താന്റെ]] മലബാർ അധിനിവേശത്തെ തുടർന്ന് പള്ളിക്ക് നേരെ ആക്രമണം ഉണ്ടായി ടിപ്പുവിന്റെ പട്ടാളം പള്ളി തീയിട്ടു നശിപ്പിച്ചു. ടിപ്പുവിന്റെ പതനത്തിനു ശേഷമാണ് പള്ളി വീണ്ടും പുനർ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=rQQ1DgAAQBAJ&dq=palayoor+church&pg=PT20|title=Tipu Sultan: A Biography|last=Wenger|first=Estefania|date=2017-03-01|publisher=Vij Books India Private Limited|isbn=978-93-86367-44-0|language=en}}</ref> പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ പഴയകൂർ കൽദായ സുറിയാനി അഥവാ സിറോ-മലബാർ സഭയിൽ ഉണ്ടായ പിളർപ്പിന്റെ കാലത്ത് [[മാർ ഏലിയാ മേല്ലൂസ്]] മെത്രാപ്പോലീത്തയുടെ നേതൃത്വം സ്വീകരിച്ച ഈ പള്ളി കുറേക്കാലം [[മിഖായേൽ അഗസ്തിനോസ്]] കോറപ്പിസ്കോപ്പയുടെ കീഴിൽ നിലകൊണ്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://indiankanoon.org/doc/266264/|title=Augustine And Ors. vs Medlycott And Ors. on 19 January, 1892|website=indiakanoon}}</ref> ഈ വിഭാഗം പിന്നീട് [[കിഴക്കിന്റെ അസ്സീറിയൻ സഭ|കിഴക്കിന്റെ അസ്സീറിയൻ സഭയിൽ]] ചേരുകയും സിറോ-മലബാർ സഭ ലത്തീൻ സഭയിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമാവുകയും സഭയ്ക്ക് തദ്ദേശീയ മെത്രാന്മാർ ലഭിക്കുകയും ചെയ്തതോടെ ഇത് വീണ്ടും കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി. 1948 മുതലുള്ള വർഷങ്ങളിൽ പള്ളിയുടെ വികാരിയായിരുന്ന ജി.എഫ് ചൂണ്ടലിൻറെ കാലത്ത് പള്ളിയിൽ പല പരിഷ്കരണങ്ങളും നടന്നു. ഇക്കാലത്താണ് പള്ളിയുടെ മധ്യസ്ഥപദവിയിൽ നിന്ന് വിശുദ്ധ കുര്യാക്കോസ് സഹദായെ നീക്കി തോമാശ്ലീഹയുടെ നാമധേയത്തിലേക്ക് പള്ളി മാറ്റപ്പെട്ടത്.<ref>{{cite book|title=തെക്കേക്കര ഫാമിലി സുവനീർ|url=https://archive.org/details/ThekkekkaraFamilySouvenir/page/n29/mode/1up}}</ref> പുനഃസ്ഥാപിതമായ സിറോ-മലബാർ സഭയുടെ ആദ്യ അധ്യക്ഷനായിരുന്ന [[കണ്ടത്തിൽ ആഗസ്തീനോസ്|അഗസ്റ്റിൻ കണ്ടത്തിലിന്റെ]] കാലത്ത് സഭയിൽ ഉയർന്നുവന്നതും തോമാശ്ലീഹായുടെ ഇന്ത്യാ പ്രേക്ഷിതത്വത്വം, സഭയുടെ ഭാരതവത്കരണം എന്നിവയെ മുൻനിർത്തിയുള്ളതുമായ സഭാ വ്യാപകമായ സ്വതന്ത്രതാ വാദത്തിന്റെ ഭാഗമായി എടുത്ത പരിഷ്കരണ പരിപാടിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു ഇത്. ====ആധുനിക കാലം==== [[File:St. Thomas Syro-Malabar Church, Palayoor.jpg|thumb]] ചരിത്രപരവും സാംസ്കാരികവും വാസ്തു കലാപരവും ആയ കാരണങ്ങളാൽ ഇന്ത്യയിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്ന പള്ളികളിൽ ഒന്നാണ് പാലയൂർ പള്ളി പരമ്പരാഗത [[കേരളീയ വാസ്തുവിദ്യ|കേരളീയ വാസ്തു കലയുടെ]] സ്വാധീനം നിലവിലെ കെട്ടിടത്തിലും കാണാനാകും.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=P-DYAAAAMAAJ&q=St+Thomas+Church+at+Palayur+in+Trichur|title=Indian Church History Review|date=1969|publisher=Church History Association of India.|language=en}}</ref> ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ പള്ളി എന്നും ഇത് അറിയപ്പെടുന്നു എങ്കിലും നിലവിലെ കെട്ടിടം നിരവധി പുതുക്കിപ്പണികൾക്ക് വിധേയമായിട്ടുള്ളതാണ്. നിലവിൽ സിറോ-മലബാർ സഭയുടെ [[തൃശൂർ സിറോ-മലബാർ അതിരൂപത|തൃശൂർ അതിരൂപതയിലെ]] ഏറ്റവും പ്രമുഖമായ ദൈവാലയങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്. പ്രമുഖ മാർത്തോമൻ തീർഥാടന കേന്ദ്രമായും ഇത് പ്രസിദ്ധമാണ്. [[ദുക്‌റാന|ദുക്റാന]], [[പുതുഞായർ]] തുടങ്ങിയ പെരുന്നാളുകൾ വളരെ ആഘോഷമായും ജനപങ്കാളിത്തത്തോടെയും ഇവിടെ ആചരിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.angelfire.com/indie/peoples/palayoor.html|title=PALAYOOR CHURCH of ST. THOMAS Thrissur Kerala India|access-date=2023-08-05|last=മേനാച്ചേരി|first=ജോർജ്}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/monsoon-festivals/festival.php?id=46|title=Palayur St. Thomas Church, Monsoon festival|access-date=2023-08-05|website=keralatourism}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.keralatourism.org/event/palayur-church-festival/55|title=Palayur Church festival at St. Thomas Church, Palayur, Thrissur, Kerala|access-date=2023-08-05|website=keralatourism|language=en}}</ref> പള്ളിയുടെ സഭാപരമായ പ്രാധാന്യം കണക്കിലെടുത്ത് സിറോ-മലബാർ സഭയുടെ അധ്യക്ഷനായ [[മാർ ജോർജ് ആലഞ്ചേരി]] ഇതിനെ ഒരു മേജർ ആർക്കിയെപിസ്കോപ്പൽ പള്ളിയായി ഉയർത്തി.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2020/01/17/major-archi-episcopal-churches.html|title=കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി പഴയ പള്ളി, കുടമാളൂർ പള്ളി മേജർ ആർക്കി എപ്പിസ്കോപ്പൽ|access-date=2023-08-05|website=manoramaonline|publisher=മലയാള മനോരമ}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://kavalgopuram.org/%E0%B4%A4%E0%B5%83%E0%B4%B6%E0%B5%82%E0%B5%BC-%E0%B4%85%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B0%E0%B5%82%E0%B4%AA%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%86-%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B4%AF%E0%B5%82%E0%B5%BC-%E0%B4%A4%E0%B5%80%E0%B5%BC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A5%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B4%A8-%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%86-%E0%B4%B8%E0%B5%80%E0%B4%B1|title=തൃശൂർ അതിരൂപതയിലെ പാലയൂർ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രത്തെ സീറോ മലബാർ സഭയുടെ മേജർ ആർക്കി എപ്പിസ്കോപ്പൽ തീർത്ഥടന കേന്ദ്രമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.|access-date=2023-08-05|archive-date=2023-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20230805185113/http://kavalgopuram.org/%E0%B4%A4%E0%B5%83%E0%B4%B6%E0%B5%82%E0%B5%BC-%E0%B4%85%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B0%E0%B5%82%E0%B4%AA%E0%B4%A4%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%86-%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B4%AF%E0%B5%82%E0%B5%BC-%E0%B4%A4%E0%B5%80%E0%B5%BC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A5%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B4%A8-%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A6%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%86-%E0%B4%B8%E0%B5%80%E0%B4%B1|url-status=dead}}</ref> ==കോട്ടക്കാവ്== {{main|കോട്ടക്കാവ് സെന്റ്. തോമസ് പള്ളി}} [[പ്രമാണം:Kottakkavu Mar Thoma Pilgrim Church founded by St. Thomas.jpg|thumb|കോട്ടക്കാവ് പുതിയ പള്ളി]] എറണാകുളം ജില്ലയിലെ വടക്കൻ പറവൂരിൽ ആണ് കോട്ടക്കാവ് പള്ളി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. തോമാശ്ലീഹാ സ്ഥാപിച്ച ഏഴര പള്ളികളിൽ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്ന മൂന്നു പള്ളികളിൽ ഒന്ന് എന്ന നിലയിൽ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമുള്ള പള്ളികളിൽ ഒന്നായാണ് ഇത് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. പട്ടമന പറവൂർ അല്ലെങ്കിൽ പറൂർ എന്ന പേരിലാണ് ചരിത്ര രേഖകളിൽ ഈ സ്ഥലം പ്രതിപാദിക്കപ്പെടുന്നത്. മാർത്തോമാ നസ്രാണികളുടെ പ്രധാന വിശുദ്ധന്മാരിൽപ്പെട്ട സാപോർ, അപ്രോത്ത് എന്നീ പേർഷ്യൻ ക്രൈസ്തവ ആചാര്യന്മാരുടെ പേരിലായിരുന്നു കോട്ടക്കാവിലെ പള്ളി നിലനിന്നിരുന്നത്. വലിയ ഒരു യഹൂദ സമൂഹവും പറവൂരിൽ കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ഒമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലും 1308ലും കോട്ടക്കാവ് പള്ളി പുനർനിക്കപ്പെട്ടു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite book|last= Katz|first= Nathan|editor-last=Goldberg|editor-first=Ellen S. |year=1993|title=The Last Jews of Cochin: Jewish Identity in Hindu India|publisher=University of South Carolina Press. |page=54|ISBN=9780872498471}}</ref> കൊടുങ്ങല്ലൂർ ആസ്ഥാനമാക്കിയ പൗരസ്ത്യ സുറിയാനി മെത്രാൻ മാർ യാക്കോബ് ആബൂനയുടെ നേതൃത്വത്തിന് കീഴിൽ ഈ പള്ളി നിലനിന്ന കാലത്തെ സുറിയാനി കയ്യെഴുത്ത് പ്രതികൾ ലഭ്യമാണ്. ക്രി. വ. 1556ൽ പറവൂരിൽ വെച്ച് എഴുതപ്പെട്ട ഒരു പ്രാർത്ഥന പുസ്തകത്തിന്റെ മുഖവുരയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത് ഇപ്രകാരമാണ്: {{quote|നമ്മുടെ കർത്താവിന്റെ സഹായത്താൽ ഞങ്ങൾ പ്രവാചകന്മാരുടെ ഈ പുസ്തകം പൂർത്തിയാക്കി; ഇത് നമ്മുടെ കർത്താവിന്റെ ജനന വർഷം 1556 ഫെബ്രുവരി 18-ാം തീയതി തിങ്കളാഴ്ചയാണ് എഴുതിയത്. ഞാൻ, യാക്കോബ് കാശീശ, മാർ യാക്കോബിന്റെ ശിഷ്യൻ, പറൂർ ഗ്രാമത്തിൽ നിന്ന്, മാർ ശാപോറിന്റെയും മാർ യാപോഥിന്റെയും വിശുദ്ധ പള്ളിയിൽ ഈ പുസ്തകം എഴുതിയിരിക്കുന്നു. ദൈവത്തിന്റെ പരിശുദ്ധ നാമം എന്നേക്കും സ്തുതിക്കപ്പെടട്ടെ. ആമേൻ!|source=MS വത്തിക്കാൻ സുറിയാനി N. iv, ഫോളിയോ 278{{sfnp|Mingana|1926|p=502}}}} [[പ്രമാണം:Kottakkavu Mar Thoma Syro-Malabar Pilgrim Church (Old) founded by St. Thomas.jpg|thumb|കോട്ടക്കാവ് പഴയ പള്ളി]] കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെ മാർത്തോമാ നസ്രാണി സമൂഹം അവിടെനിന്നും പലായനം ചെയ്തതിൽ വലിയൊരു പങ്ക് ആളുകൾ പറവൂരിലാണ് താമസമാക്കിയത്.{{sfnp|റോസ്|1604|p=325}} സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പള്ളികളിൽ ഒന്നായി എണ്ണപ്പെട്ട ഇത് പ്രദേശത്തെ വാണിജ്യ പുരോഗതിയെ തുടർന്ന് ഇടവക അംഗസംഖ്യയിലും വളർന്നു. ഇതേ തുടർന്ന് പറവൂരിൽ മാർത്തോമാ ശ്ലീഹായുടെ നാമത്തിൽ ഒരു പുതിയ പള്ളി കൂടി പണിയപ്പെട്ടു. പതിനാറാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാന പകുതിയിൽ മലബാറിൽ സഭാഭരണം നടത്തിയിരുന്ന കൽദായ മെത്രാപ്പോലീത്ത [[മാർ യൗസേപ്പ് സുലാഖ]]യാണ് ഈ പള്ളിയുടെ തറക്കല്ലിട്ടതും വെഞ്ചിരിപ്പ് നടത്തിയതും എന്ന പള്ളിയിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന ശിലാലിഖിതത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. പോർട്ടുഗീസ് ചരിത്രരേഖയായ [[അലെക്സിസ് മെനെസിസിന്റെ ജൊർണാദ|ജോർനാദയിൽ]] വടക്കൻ പറവൂരിലെ രണ്ടു പള്ളികളേയും കുറിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.{{sfnp|ഗുവേയ|1606|pages=449}} {{quote|ഈ അധിവാസമേഖലയിൽ (പറൂർ) രണ്ട് പള്ളികളുണ്ട്, ഒന്ന് മഹിമയേറിയ വിശുദ്ധ തോമായ്ക്ക് സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്, മറ്റൊന്ന് അവർ (മാർ തോമാ ക്രിസ്ത്യാനികൾ) രണ്ട് വിശുദ്ധന്മാർ എന്ന് വിളിച്ചിരുന്ന ആ രണ്ട് നെസ്തോറിയൻമാർക്കായി (മാർക്സാബ്രോ, മാർപ്രോദ്) സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടതായിരുന്നു, ആർച്ചുബിഷപ്പ് (അലക്സിസ് മെനസിസ്) സർവ്വ വിശുദ്ധന്മാരുടെയും എന്ന പേര് നൽകി. രണ്ടും ഇടവകകളാണ്. ഓരോന്നിനും മതിയായ എണ്ണം ആളുകളുണ്ട്.|source={{harvnb|ഗുവേയ|1606|pages=449}}}} 1575ൽ ഗ്രിഗറി പതിമൂന്നാമൻ മാർപാപ്പ ഈ പള്ളിയ്ക്ക് വിശേഷാധികാരമുള്ള അൾത്താര എന്ന പദവിയിലേക്ക് ഉയർത്തി. പോർച്ചുഗീസുകാരുടെ ലത്തീൻ വൽക്കരണ ശ്രമങ്ങളെ ശക്തമായി എതിർത്തിരുന്ന പള്ളികളിൽ ഒന്നായാണ് പറവൂർ അറിയപ്പെടുന്നത്. അലെക്സിസ് മെനസിസ് പറവൂർ പള്ളി ആദ്യം സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന് നേരെ അവിടെയുള്ള വിശ്വാസികൾ സംഘടിതമായി പ്രതിഷേധിച്ചു എന്ന് ജൊർനാദയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിനു ശേഷം സാപോർ, അപ്രോത്ത് നാമധേയത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന മറ്റ് പള്ളികളെ പോലെ പറവൂരിലെ വലിയപള്ളിയും ആദ്യം സകല വിശുദ്ധരുടെ പേരിലേക്ക് മാറ്റപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ഇതിൽ ജനങ്ങളുടെ എതിർപ്പ് രൂക്ഷമായതിനാൽ പിന്നീട് മെനസിസ് അവരുടെ പേരുകളോട് സാമ്യമുള്ള കത്തോലിക്കാ വിശുദ്ധരായ [[ഗെർവാസീസും പ്രോത്താസീസും|ഗെർവാസീസ്, പ്രോത്താസീസ്]] എന്നിവരുടെ നാമധേയത്തിലേക്ക് പള്ളിയെ മാറ്റി.{{sfnp|റോസ്|1604|p=321, 357}} അധികം വൈകാതെ പറവൂർ വലിയപള്ളി കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ മലബാറിലെ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി വളർന്നു. അങ്കമാലിയുടെ ബിഷപ്പും പിന്നീട് കൊടുങ്ങല്ലൂർ പദ്രുവാദോ മെത്രാപ്പോലീത്തയും ആയിരുന്ന ഫ്രാൻസിസ് റോസ് തൻറെ ഭരണകാലത്തിന്റെ അവസാന കാലം ഇവിടെയാണ് ചെലവഴിച്ചത്. അങ്കമാലിയിൽ നസ്രാണികളിൽ നിന്നുള്ള ശക്തമായ ചെറുത്തുനിൽപ്പും കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ യുദ്ധങ്ങൾ മൂലമുള്ള രാഷ്ട്രീയമായ അരക്ഷിതാവസ്ഥയും ഉണ്ടായിരുന്നതിനാൽ ആണ് അദ്ദേഹം പറവൂർ ആസ്ഥാനമാക്കിയത്. 1624ൽ അന്തരിച്ച ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കബറിട ശിലാഫലകം ഈ പള്ളിയുടെ മദ്ബഹയിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite book|url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.367517|title=Travancore Archaeological Series Vol 7-16|last=Gopinatha Rao T A|date=1911|pages=299–301}}</ref> കൂനൻ കുരിശു സത്യത്തിനുശേഷം മാർത്തോമാ നസ്രാണികളുടെ ഇടയിലുണ്ടായ പിളർപ്പിനെ തുടർന്ന് പറവൂരിലെ ക്രൈസ്തവ സമൂഹവും രണ്ട് ചേരിയായി. ഇതേത്തുടർന്ന് വലിയപള്ളി പഴയകൂർ പക്ഷത്തും ചെറിയപള്ളി പുത്തൻകൂർ പക്ഷത്തും ആയി വേർതിരിഞ്ഞു. മാർത്തോമാ ഒന്നാമന്റെ ആസ്ഥാന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി ചെറിയപള്ളി മാറി. അതേസമയം വലിയ പള്ളി പഴയകൂറ്റുകാരുടെ ആരാധനാകേന്ദ്രമായി കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ നിയന്ത്രണത്തിൽ തുടർന്നു. ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലാണ് ഈ പള്ളി ഗർവാസീസ്, പ്രോത്താസീസ് എന്നിവരുടെ പേരിൽനിന്ന് മാർത്തോമാ ശ്ലീഹായുടെ നാമധേയത്തിലേക്ക് മാറ്റിയത്. ===ആധുനിക കാലം=== നിലവിൽ സിറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ സഭയുടെ എറണാകുളം-അങ്കമാലി അതിരൂപതയുടെ കീഴിലുള്ള ഒരു ഫൊറോനാ പള്ളിയും തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രവുമാണ് കോട്ടക്കാവ് സെന്റ് തോമസ് പള്ളി. [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം ജില്ലയിൽ]] [[വടക്കൻ പറവൂർ|വടക്കൻ പറവൂരിൽ]] ദേശീയപാത 17-ന് അരുകിലായി പെരിയാറിന്റെ തീരത്താണ് ഈ പള്ളി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ===വടക്കൻ പറവൂർ സെന്റ് തോമസ് യാക്കോബായ പള്ളി=== [[File:St.thomas syrian orthodox church- byzantine style- north paravur - panoramio.jpg|thumb|വടക്കൻ പറവൂർ മാർത്തോമാ യാക്കോബായ പള്ളി]] {{main|മാർ തോമാ യാക്കോബായ സുറിയാനി പള്ളി, വടക്കൻ പറവൂർ}} വടക്കൻ പറവൂർ ചെറിയപള്ളി എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന സെന്റ് തോമസ് യാക്കോബായ സുറിയാനി പള്ളി വടക്കൻ പറവൂരിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട രണ്ടാമത്തെ പള്ളിയാണ്. 1566 നവംബർ 29നാണ് ഈ പള്ളി കൂദാശ ചെയ്യപ്പെട്ട് ആരാധനയ്ക്കായി തുറന്നു കൊടുക്കപ്പെട്ടത്.<ref name=Syriac>{{cite web|url=http://www.syriacchristianity.info/PARAVUR/Paravur_Church.htm|title=Paravur Church|website=syriacchristianity.info|access-date=2023-09-01|archive-date=2023-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20230901230832/http://www.syriacchristianity.info/PARAVUR/Paravur_Church.htm|url-status=dead}}</ref> കൂനൻകുരിശ് സത്യത്തിനും മാർത്തോമാ നസ്രാണികളുടെ ഇടയിലെ പിളർപ്പിനും ശേഷം മാർത്തോമാ ഒന്നാമന്റെ ആസ്ഥാന കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി ചെറിയപള്ളി മാറിയ ഈ പള്ളി 1665ൽ മലബാറിലെത്തിയ സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ (യാക്കോബായ സഭ) ജറുസലേം മെത്രാപ്പോലീത്ത ഗ്രിഗോറിയോസ് അബ്ദുൽ ജലീലിന്റെ ആസ്ഥാനമായും നിലകൊണ്ടു. തോമാ ഒന്നാമന്റെ കീഴിലുള്ള പുത്തൻകൂറ്റ് വിഭാഗത്തെ സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുമായി ഐക്യപ്പെടുത്തിയ അബ്ദുൽ ജലീൽ കബറടക്കപ്പെട്ടതും ചെറിയപള്ളിയിലാണ്.<ref name=Syriac/> നിലവിൽ മലങ്കര യാക്കോബായ സുറിയാനി ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ അങ്കമാലി ഭദ്രാസനത്തിന്റെ കീഴിലാണ് ഈ പള്ളി ഭരിക്കപ്പെടുന്നത്. ഗ്രിഗോറിയോസ് അബ്ദുൽ ജലീലിന്റെ കബറിടം നിലനിൽക്കുന്ന ഈ പള്ളി സഭയുടെ ഒരു തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രവുമാണ്.<ref name=Tourism>{{Cite web|title=Photo Gallery of Churches in Kerala|url=https://www.keralatourism.org/christianity/picture-gallery/churches-kerala/1/29/29|access-date=2021-12-25|website=keralatourism|language=en}}</ref><ref name=Paravurcite>{{cite web|archive-url=https://web.archive.org/web/20110930023058/http://stthomasjacobitesyrianchurch.com|url=http://stthomasjacobitesyrianchurch.com|title=North Paravur Jacobite Church|archive-date=30 September 2013}}</ref> സഭയുടെ നിരവധി ചരിത്ര സംഭവങ്ങൾക്ക് വേദിയായ ഈ പള്ളിയിൽ മലങ്കര സഭാ തർക്കത്തെ തുടർന്ന് മറുവിഭാഗവും അവകാശവാദം ഉന്നയിക്കുന്നുണ്ട്. == കോക്കമംഗലം == തോമാശ്ലീഹായാൽ സ്ഥാപിതമായി എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന മറ്റൊരു പള്ളിയാണ് കോക്കമംഗലം പള്ളി. കേരളത്തിൽ ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ ചേർത്തലയ്ക്കടുത്തുള്ള പള്ളിപ്പുറം എന്ന പ്രദേശത്തിന് സമീപത്താണ് കോക്കമംഗലം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. 1600 പേരോളം അന്ന് ക്രിസ്തുമതം സ്വീകരിച്ചതായി കേരളത്തിലെ പുരാതന ക്രിസ്തീയ ഗാനരൂപമായ [[റമ്പാൻ പാട്ട്|റമ്പാൻ പാട്ടിൽ]] പറയുന്നു. തോമാശ്ലീഹാ കോക്കമംഗലത്ത് എത്തി ഏകദേശം ഒരു വർഷത്തോളം വചന പ്രഘോഷണം നടത്തി എന്നാണ് വിശ്വാസം. അദ്ദേഹം കോക്കമംഗലത്ത് ഒരു ക്രിസ്തീയ സമൂഹത്തെ വാർത്തെടുക്കുകയും അവർക്കായി ഒരു കുരിശ് വാഴ്ത്തി സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്നും പാരമ്പര്യം അനുസരിച്ച് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ പ്രദേശത്തെ അന്യമതസ്ഥർ ഇതിൽ അസ്വസ്ഥരാവുകയും അവർ ആ കുരിശ് എടുത്ത് കായലിൽ എറിഞ്ഞു കളയുകയും ചെയ്തു എന്നും പള്ളിപ്പുറത്തിന് അടുത്ത് ഉള്ള ഒരു തുരുത്തിൽ അത് ചെന്ന് അടിഞ്ഞു എന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും പുരാതനവും കോക്കമംഗലത്തിന്റെ പാരമ്പര്യം പിന്തുടരുന്നതായി വിവിധ എഴുത്തുകാരന്മാർ വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളതുമായ പള്ളിയാണ് പള്ളിപ്പുറം പള്ളി.{{sfnp|Whitehouse|1873|p=35–36}} ===പള്ളിപ്പുറം പള്ളിയും കോക്കമംഗലം പാരമ്പര്യവും=== [[File:Pallippuram seminary.jpg|thumb|പള്ളിപ്പുറം പള്ളിയും അതിനോട് ചേർന്നുള്ള സെമിനാരിയും ഒരു പഴയ ചിത്രം]] തോമാശ്ലീഹായാൽ സ്ഥാപിതമായി എന്ന് പരമ്പരാഗതമായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്ന കോക്കമംഗലം ക്രൈസ്തവ സമൂഹത്തിൻറെ ഭാഗമായി രൂപപ്പെട്ടു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന പള്ളിയാണ് പള്ളിപ്പുറം പള്ളി. [[മറിയം|കന്യകാമറിയത്തിന്റെ]] നാമധേയത്തിൽ ഉള്ള ഈ പള്ളി മാർത്തോമാ നസ്രാണികളുടെ ഏറ്റവും പുരാതനമായ പള്ളികളിൽ ഒന്നാണ്. നിലവിലെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[വൈപ്പിൻ ദ്വീപ്|വൈപ്പിൻ ദ്വീപിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇതേ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന [[പള്ളിപ്പുറം (എറണാകുളം)|മറ്റൊരു സ്ഥലത്തിൽ നിന്ന്]] തിരിച്ചറിയാൻ പലപ്പോഴും തെക്കൻ പള്ളിപ്പുറം എന്നും ഈ സ്ഥലം അറിയപ്പെടുന്നു. പള്ളിപ്പുറം പള്ളിയുടെ നിയന്ത്രണത്തിന് കീഴിൽ മാട്ടൂൽ എന്ന കായൽ തുരുത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കുരിശുപള്ളിയും വിവിധ ചരിത്ര രേഖകളിൽ ഈ പള്ളിയോടൊപ്പം പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കോക്കമംഗലത്ത് തോമാശ്ലീഹാ സ്ഥാപിച്ചതും അവിടെയുള്ള അക്രൈസ്തവർ കായലിലേക്ക് എറിഞ്ഞതും ആയ കുരിശ് ചെന്നടിഞ്ഞ സ്ഥലത്താണ് ഈ കുരിശുപള്ളി പണിയപ്പെട്ടത് എന്ന് പരമ്പരാഗതമായി വിശ്വസിക്കപ്പെട്ട് പോരുന്നു.<ref>{{Cite web|title=Christian Art: The Pallippuram Cross|url=http://christianmusicologicalsocietyofindia.com/photo-gallery/christian-art/1262-the-pallippuram-cross|publisher=The Christian Musicological Society Of India|access-date=2023-08-13|archive-date=2023-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20230813051741/http://christianmusicologicalsocietyofindia.com/photo-gallery/christian-art/1262-the-pallippuram-cross|url-status=dead}}</ref> അലക്സിസ് മെനസസിന്റെ ജോർനാദയിൽ ഇതിനെപ്പറ്റി പരാമർശം ഉണ്ട്. അക്കാലത്ത് [[വൈക്കം]] പ്രദേശത്തെ ക്രൈസ്തവ സമൂഹവും ആരാധനാവശ്യങ്ങൾക്കായി ആശ്രയിച്ചിരുന്നത് പള്ളിപ്പുറം പള്ളിയെ ആയിരുന്നു എന്നും ജൊർണാദ വ്യക്തമാക്കുന്നു. {{quote|മുട്ടത്ത് നിന്ന് കുരുമുളക് റാണിയുടെ [വടക്കുംകൂർ] ദേശത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലുള്ള പള്ളിപ്പുറത്തേക്ക് ആർച്ചുബിഷപ്പ് പോയി. ഈ പള്ളിയിലെ ഭൂരിഭാഗം ക്രിസ്ത്യാനികളും താമസിക്കുന്നത് നദിയുടെ മറുകരയിൽ അവർ വൈക്കം എന്ന് വിളിക്കുന്ന സ്ഥലത്താണ്, അത് ഒരു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്, പള്ളിയും കുരിശും അവിടെ ഉള്ളത് അവിടത്തെ ബ്രാഹ്മണർ സഹിക്കുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് നദിയുടെ മറുവശത്ത് അത് വെക്കാൻ ക്രിസ്ത്യാനികൾ നിർബന്ധിതരാകുന്നു, മറുകരെ കടക്കാൻ ഉള്ള പ്രയാസത്തോടെയും അവിടേക്ക് അവർ എല്ലാവരും പോകുന്നു. |source={{harvnb|ഗുവേയ|1606|p=366}}}} കൂനൻ കുരിശ് സത്യത്തിന് ശേഷം പൂർണമായി പഴയകൂർ നിയന്ത്രണത്തിൽ ആയ ഈ പള്ളി സഭയിലെ നിരവധി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്കും സംഭവവികാസങ്ങൾക്കും കേന്ദ്രമായിത്തീർന്നു. ഈ പള്ളിയുടെ പ്രധാന പുരോഹിതന്മാർ മല്പാന്മാർ എന്ന സ്ഥാനപ്പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു. പഴയകൂറുകാരുടെ ആദ്യ തദ്ദേശീയ മെത്രാൻ ആയിരുന്ന [[പറമ്പിൽ ചാണ്ടി മെത്രാൻ|പറമ്പിൽ ചാണ്ടി മെത്രാന്റെ]] പിൻഗാമിയായി [[മലബാറിന്റെ വികാരി അപ്പോസ്തോലിക്ക]] എന്ന പദവിയിൽ അവരോധിതനായ റാഫായേൽ ഫിഗ്വെരെഡോ എന്ന പോർട്ടുഗീസ്-മലയാളി വംശജനായ പുരോഹിതൻ 1695ൽ ഈ പള്ളിയിൽ കബറടക്കപ്പെട്ടു. നസ്രാണികളുടെ ഇടയിലോ മിഷനറിമാരുടെ ഇടയിലോ അദ്ദേഹത്തിൻറെ കാര്യമായ പിന്തുണ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. പഴയകൂർ വിഭാഗത്തിൻറെ കൽദായ കത്തോലിക്ക ബന്ധത്തിനുള്ള നീക്കങ്ങൾക്കും ഈ പള്ളി വേദിയായി. 1861ൽ കൽദായ കത്തോലിക്കാ സഭയിൽ നിന്ന് [[തോമാ റോക്കോസ്|മാർ തോമാ റോക്കോസ്]] എന്ന മെത്രാപ്പോലീത്തയുടെ വരവിലേക്ക് നയിച്ച നീക്കങ്ങൾക്ക് ചുക്കാൻ പിടിച്ചതിൽ ഈ പള്ളി അധികൃതർക്കും നിർണായക പങ്കുണ്ടായിരുന്നു.{{sfnp|Whitehouse|1873|p=36–37}} ഇതിനുപുറമേ ഒരു സെമിനാരിയും പള്ളിപ്പുറം പള്ളിയോട് ചേർന്ന് ഉണ്ടായിരുന്നു. [[കാർമ്മലൈറ്റ്‌സ്‌ ഓഫ്‌ മേരി ഇമ്മാകുലേറ്റ്‌|സി. എം. ഐ. സന്യാസ സമൂഹത്തിന്റെ]] സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്ന പാലക്കൽ തോമാ മൽപ്പാൻ ഇവിടം കേന്ദ്രമാക്കിയാണ് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നത്.<ref>{{Cite web|title=HISTORICAL IMPORTANCE|url=https://pallippurathamma.net/historical_importance.php|publisher=Pallippuram St. Mary's Church|access-date=2023-08-13|archive-date=2023-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20230813061526/https://pallippurathamma.net/historical_importance.php|url-status=dead}}</ref> നിലവിൽ സിറോ-മലബാർ സഭയുടെ [[എറണാകുളം-അങ്കമാലി സിറോ-മലബാർ മേജർ അതിരൂപത|എറണാകുളം-അങ്കമാലി അതിരൂപതയിലെ]] ഒരു ഫൊറോന പള്ളിയും തീർത്ഥാടന ദേവാലയവും ആണ് പള്ളിപ്പുറം സെൻറ് മേരീസ് പള്ളി. ===കോക്കമംഗലം പള്ളി=== {{main|കോക്കമംഗലം പള്ളി}} [[പ്രമാണം:KokkamangalamChurch.jpg|thumb|കോക്കമംഗലം പള്ളി പഴയ ചിത്രം]] 1900ൽ സ്ഥാപിതമായതാണ് നിലവിലിരിക്കുന്ന കോക്കമംഗലം സെൻറ് തോമസ് സിറോ-മലബാർ കത്തോലിക്കാ പള്ളി. സഭയുടെ എറണാകുളം-അങ്കമാലി അതിരൂപതയുടെ ഭാഗമായ പള്ളിപ്പുറം ഫൊറോനയിൽ ഉൾപ്പെട്ട ഒരു ഇടവക പള്ളിയാണ് ഇത്. ഏഴര പള്ളികളിൽ ഒന്ന് നിലനിന്നു എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത് നിലനിൽക്കുന്ന പള്ളി എന്ന നിലയിൽ നിരവധി തീർത്ഥാടകരെ ഈ പള്ളി ആകർഷിക്കുന്നു. ==നിരണം== {{main|നിരണം പള്ളി}} [[File:നിരണം പള്ളി.jpg|thumb|നിരണം പള്ളി]] ===പാരമ്പര്യം=== ഏഴരപ്പള്ളികളിൽ ഒന്നായി എണ്ണപ്പെടുന്ന പ്രമുഖമായ മറ്റൊരു പള്ളിയാണ് നിരണം പള്ളി. നിലവിൽ [[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിൽ]] [[തിരുവല്ല|തിരുവല്ലയിൽ]] [[നിരണം]] പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഇവിടുത്തെ പള്ളി ക്രി.വ 54-ൽ തോമ്മാശ്ലീഹ സ്ഥാപിച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. പണ്ടുമുതലേ കായലുകൾ, തണ്ണീർത്തടങ്ങൾ, മറ്റു ജലസ്രോതസ്സുകൾ, വിശാലമായ നെൽപ്പാടങ്ങൾ എന്നിവയാൽ സമ്പുഷ്ടമായ ഒരു കാർഷിക മേഖലയായിരുന്നു നിരണം. പഴയ ഒരു വ്യാപാര കേന്ദ്രവും ആയിരുന്നു ഈ പ്രദേശം. പുരാതന ഗ്രീക്ക് ചരിത്ര രേഖകളിൽ പരാമർശിച്ചിരിക്കുന്ന [[നെൽക്കിണ്ട]] നിരണം ആയിരുന്നു എന്ന് കരുതുന്ന ചരിത്രകാരന്മാർ ഉണ്ട്. ഈ പ്രദേശത്തിന് അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്ന 'തൃക്കാൽപ്പേശ്വരം' എന്ന സ്ഥലത്ത് തോമാശ്ലീഹാ എത്തിച്ചേരുകയും അവിടെ മത പ്രചരണം നടത്തി കുറെ ആളുകളെ ക്രൈസ്തവ വശ്വാസത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്തു എന്ന് പാരമ്പര്യ പ്രകാരം വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. അവിടെ അദ്ദേഹം ഒരു കുരിശ് സ്ഥാപിച്ചു എന്ന വിശ്വാസം ഈ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ അവിടെ അധിവസിച്ചിരുന്ന ബ്രാഹ്മണർ ഇതിനെതിരെ ശക്തമായ എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചതിനാൽ ആ സ്ഥലത്തുനിന്ന് മാറി നിരണം എന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് ക്രൈസ്തവരുടെ ആരാധനാ കേന്ദ്രം മാറ്റി സ്ഥാപിച്ചു എന്നും അവിടെ ഒരു പള്ളി പണിപ്പെട്ടു എന്നും ആണ് പാരമ്പര്യം. പ്രദേശത്തുള്ള പല പ്രമുഖ പള്ളികളുടെയും ചരിത്രം തുടങ്ങുന്നത് നിരണം പള്ളിയിൽ നിന്നാണ്. [[പമ്പാനദി|പമ്പാനദിയുടെ]] പോഷകനദിയായ കോലറയാറിന് തീരത്തായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ പള്ളിയിൽ ഹൈന്ദവക്ഷേത്രങ്ങളിലേതുപോലെ കരിങ്കൽ വിളക്കുകളും കൊത്തുപണികളും ഉണ്ട്. വീരാടിയാൻ പാട്ടുകൾ, റമ്പാൻ പാട്ട്, [[മാർഗ്ഗംകളിപ്പാട്ട്|മാർഗ്ഗംകളിപ്പാട്ടുകൾ]] തുടങ്ങിയ സാഹിത്യ കൃതികളിൽ പുരാതന നിരണത്തെക്കുറിച്ചും നിരണം പള്ളിയെക്കുറിച്ചുമുള്ള വിവരണങ്ങളുണ്ട്.<ref>{{cite web|author=ഐസൺ തോമസ് |date=3 ജൂൺ 2022|title=തോമത്തുകടവിലെ വിശ്വാസക്കപ്പൽ|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/pathanamthitta/2022/06/03/pathanamthitta-niranam-village-story.html|publisher=മലയാള മനോരമ}}</ref> ===ചരിത്ര സംഭവങ്ങൾ=== ====ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസ് കാലഘട്ടം==== നിരണത്തെ മാർത്തോമ നസ്രാണികളുടെ പഴയ പള്ളി നിരവധി ചരിത്ര രേഖകളിൽ പരാമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അലക്സിസ് ഡി മെനെസിസ് നിരണത്തേക്ക് ജലമാർഗ്ഗം യാത്ര ചെയ്തത് ജൊർണാദയിൽ വിശദമായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. മുതലകൾ നിറഞ്ഞ ദുർഘടമായ ജലപാതയിലൂടെ തോണിയിലാണ് അദ്ദേഹം നിരണം സന്ദർശിച്ചത്.{{sfnp|Whitehouse|1873|p=37–39}} ====കൂനൻ കുരിശു സത്യവും പകലോമറ്റം കുടുംബ വാഴ്ചയും==== [[File:നിരണം പള്ളിയിൽ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്ന താളിയോല.jpg|thumb|പള്ളിയിലെ ചില ഗ്രന്ഥശേഖരങ്ങൾ]] കൂനൻ കുരിശു സത്യത്തിനും പഴയകൂർ-പുത്തങ്കൂർ പിളർപ്പിനും ശേഷം, പുത്തൻകൂർ വിഭാഗത്തിന്റെ സഭാധ്യക്ഷന്മാരുടെ പ്രിയപ്പെട്ട വസതിയായി ഇത് നിലകൊണ്ടു. 1686ൽ മരിച്ച പകലോമറ്റം [[തോമാ നാലാമൻ]] ആണ് ഇവിടം ആസ്ഥാനമായി ഭരിച്ച ആദ്യ സഭാധ്യക്ഷൻ. വടക്കൻ പറവൂർ, ഇടപ്പള്ളി, [[കോട്ടയം ചെറിയപള്ളി|കോട്ടയം]] എന്നിവയും അദ്ദേഹം ആസ്ഥാനമാക്കിയിരുന്നു.{{sfnp|പൗളിനോസ്|1794|p=107, 268}} തുടർന്ന് പകലോമറ്റം കുടുംബക്കാരായ നിരവധി ബിഷപ്പുമാർ നിരണം തങ്ങളുടെ ആസ്ഥാനമായി നിലനിർത്തി. പതിനെട്ടാം നൂറ്റാണ്ടിൽ യാക്കോബായ സഭയിൽ നിന്നുള്ള മിഷനറിമാരുടെ പ്രവർത്തനം കൂടുതൽ ശക്തമായതോടെ പകലോമറ്റം മെത്രാന്മാരുടെ കുടുംബവാഴ്ച പ്രതിരോധത്തിലായി.{{sfnp|Whitehouse|1873|p=37–39}} മലബാറിലെ കത്തോലിക്കാ മിഷനറി ആയിരുന്ന [[പൗളിനോസ് പാതിരി]] 1785 ഡിസംബർ 22ന് നിരണത്തുവെച്ച് പകലോമറ്റം [[തോമാ ആറാമൻ|തോമാ ആറാമനെ]] സന്ദർശിച്ചതിന്റെ ഒരു വിരണം നൽകുന്നുണ്ട്. അക്കാലത്ത് തോമാ ആറാമൻ കത്തോലിക്കാ സഭയിൽ ചേരാൻ ശ്രമിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു.<ref>{{cite book|last=Neill|first=Stephen|edition=2002|year=1985|title=A History of Christianity in India: 1707-1858. |url=https://archive.org/details/historyofchristi0000neil|location=Cambridge|publisher=Cambridge University Press|pages=66–70|isbn=9780521893329|language=en}}</ref> {{quote|"മുറിയിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, ഒരു കൂട്ടം സുറിയാനി കത്തനാർമാരുടെ നടുവിൽ ഇരിക്കുന്ന ഒരു വൃദ്ധന്റെമേൽ എന്റെ കണ്ണുകൾ പതിഞ്ഞു. അയാൾക്ക് നീളമുള്ള വെളുത്ത താടി ഉണ്ടായിരുന്നു, മുകൾ അറ്റം വളഞ്ഞ ഒരു വെള്ളി അംശവടി കയ്യിൽ പിടിച്ചിരുന്നു. അവന്റെ തലയിൽ ഒരു കുരിശ് ഘടിപ്പിച്ച ഒരു വൃത്താകൃതി ഉണ്ടായിരുന്നു; അതേസമയം, ഒരു വെള്ള മൂടുപടം, തൊപ്പിക്ക് മുകളിൽ ധരിച്ചിരുന്നത്, അവന്റെ ചുമലിൽ അയഞ്ഞു വീണുകിടന്നു. മെത്രാൻ ഒരു കൗശലക്കാരനായി കാണപ്പെട്ടു, തന്റെ കുടുംബത്തിന്റെ മെത്രാൻ പദവിയുടെ അവകാശം കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ തന്റെ അനന്തരവൻ തന്റെ പിൻഗാമിയായി വരണമെന്ന അതിമോഹവും ഉണ്ടായിരുന്നു. ഞാൻ ആ വന്യമൃഗത്തെ അതിന്റെ കൊമ്പുകളിൽ നിന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞു കഴിഞ്ഞിരുന്നു.|source={{harvnb|പൗളിനോസ്|1794|p=110}}}} തോമാ ആറാമന്റെ പുനരൈക്യ ശ്രമങ്ങളോട് മലബാറിലെ ലത്തീൻ മിഷണറിമാർക്ക് താല്പര്യമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അദ്ദേഹം സ്വന്തം കുടുംബവാഴ്ച സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമമാണ് നടത്തുന്നത് എന്ന് വിലയിരുത്തലാണ് അവർക്കുണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ നസ്രാണികളിലെ പഴയകൂറ്റുകാരുടെ പിന്തുണ ഈ നീക്കത്തിന് ഉണ്ടായിരുന്നു. അങ്കമാലി പള്ളിയോഗം, കരിയാറ്റിൽ യൗസേപ്പിന്റെ റോമാ യാത്ര, മെത്രാഭിഷേകം, അങ്കമാലി പടിയോല എന്നിവയിലേക്ക് ഇത് നയിച്ചു. ഈ നീക്കങ്ങൾക്ക് ഫലം ഉണ്ടാകാതെ വന്നതോടെ തോമാ ആറാമൻ യാക്കോബായ മിഷണറിമാരുമായി ഒത്തുതീർപ്പിലേക്ക് എത്താൻ നിർബന്ധിതനായി.{{sfnp|Neill|1985|p=66–70}} ബസേലിയോസ് ശക്രള്ള, ഗ്രിഗോറിയോസ് ഹന്ന, ഇവാനിയോസ് യൂഹാനോൻ എന്നിവരായിരുന്നു യാക്കോബായ സഭാ മിഷനറിമാരിൽ പ്രമുഖർ. 1772ൽ നിരണം പള്ളിയിൽ വെച്ച് ഇവാനിയോസിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഗ്രിഗോറിയോസിൽ നിന്ന് തോമാ ആറാമൻ കൂറോയോ മുതൽ മെത്രാൻ വരെയുള്ള എല്ലാ പൗരോഹിത്യ പട്ടങ്ങളും വീണ്ടും വാങ്ങി ദിവന്നാസിയോസ് എന്ന പേരിൽ മെത്രാനായി അഭിഷിക്തനായി.{{sfnp|Neill|1985|p=67–68}} [[വർത്തമാനപ്പുസ്തകം]], കർമ്മലീത്ത മിഷനറിമാരുടെ വിവരണങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് ബദലായി [[നിരണം ഗ്രന്ഥവരി|നിരണം ഗ്രന്ഥാവരി]] ഇക്കാലഘട്ടത്തിലെ ചരിത്രത്തിന്റെ പുത്തങ്കൂർ ഭാഷ്യം നൽകുന്നുണ്ട്. ====ബ്രിട്ടീഷ് കാലഘട്ടം==== 1806ൽ [[ക്ലോഡിയസ് ബുക്കാനൻ]] നിരണം സന്ദർശിച്ചു. അക്കാലത്ത് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നവർ ആ സ്ഥലം പണ്ട് ഒരു മെത്രാസന വസതിയായിരുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹത്തോട് വിവരിച്ചു, അതോടൊപ്പം മങ്ങിയ ചുവന്ന തുണി കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞതും ചെമ്പ് പതക്കങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചതുമായ മെത്രാസന കസേരയും അദ്ദേഹത്തെ കാണിച്ചുകൊടുത്തു. അതോടൊപ്പം ഒരു പഴയ അംശവടിയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. അക്കാലത്ത് പള്ളി വളരെ നല്ല നിലയിൽ പ്രവർത്തിക്കുകയായിരുന്നു ആറ് വൈദികരും സമ്പന്നരായ ഇടവക സമൂഹവും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നതായി ബുക്കാനൻ രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. അവിടുത്തുകാരനായ ജേക്കബ് എന്നയാൾക്ക് തിരുവിതാംകൂർ രാജാവ് തരകൻ എന്ന ബഹുമതി നൽകി ആദരിച്ചതായും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തിട്ടുണ്ട്.{{sfnp|Whitehouse|1873|p=37–39}} =====<u>മാത്യൂസ് അത്തനാസിയോസും സഭാ പിളർപ്പും</u>===== പകലോമറ്റം മെത്രാന്മാരുടെ വാഴ്ച അവസാനിപ്പിച്ച് അന്ത്യോഖ്യാ പാത്രിയർക്കീസിന്റെയും ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തിന്റെയും പിന്തുണ നേടി മലങ്കര മെത്രാപ്പോലീത്തയായി സ്ഥാനമേറ്റ [[മാത്യൂസ് അത്താനാസിയോസ്|പാലക്കുന്നത്ത് മാത്യൂസ് അത്തനാസിയോസ്]] നിരണം ആസ്ഥാനമാക്കി ഭരണം തുടർന്നു. 1863ൽ അവിടം സന്ദർശിച്ച ബ്രിട്ടീഷ് മിനിഷനറി [[തോമസ് വൈറ്റ്ഹൗസ്]] അദ്ദേഹവുമായി നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ച വിശദമായി തൻറെ പുസ്തകത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ബ്രിട്ടീഷുകാരുമായി വളരെ ഊഷ്മളമായ ബന്ധം നിലനിർത്തിയ അത്തനാസിയോസ് [[ആംഗ്ലിക്കൻ സഭ|ആംഗ്ലിക്കൻ സഭയുമായി]] കൂടുതൽ സഹകരണത്തിന് പരിശ്രമിച്ചു.{{sfnp|Whitehouse|1873|p=37–39}} അന്ത്യോഖ്യ പാത്രിയർക്കീസുമാരുടെ ഭരണപരമായ ഇടപെടലുകൾ തടയുക എന്ന ലക്ഷ്യവും അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിൻറെ നിലപാടുകൾക്ക് എതിരായി അന്ത്യോക്യാ പാത്രിയർക്കീസിനോടും യാക്കോബായ സഭയോടും കൂറുപുലർത്തിയ വിഭാഗവും സഭയിൽ ശക്തമായിരുന്നു. ഇത് 1876ൽ [[ഇഗ്നാത്തിയോസ് പത്രോസ് തൃതീയൻ]] പാത്രിയർക്കീസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന [[മുളന്തുരുത്തി സുന്നഹദോസ്|മുളന്തുരുത്തി സുന്നഹദോസിലേക്കും]] മാത്യൂസ് അനാസിയോസിന്റെ പുറത്താക്കപ്പെടലിലേക്കും നയിച്ചു. ഇത് മാത്യൂസ് അത്തനാസിയോസിന്റെ അനന്തരവനും പിൻഗാമിയുമായ [[തോമസ് അത്താനാസിയോസ്|പാലക്കുന്നത്ത് തോമസ് അത്താനാസിയോസിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ [[മലങ്കര മാർത്തോമാ സുറിയാനി സഭ]] സ്വതന്ത്രമാകുന്നതിൽ പര്യവസാനിച്ചു. അന്ത്യോഖ്യാ പാത്രിയർക്കീസിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ നിലകൊണ്ട ഔദ്യോഗിക വിഭാഗം നിരണം പള്ളിയുടെയും മറ്റ് ഭൂരിഭാഗം പള്ളികളുടെയും നിയന്ത്രണം നേടിയെടുത്തു.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=6hSODgAAQBAJ&pg=PT36|title=The Eucharistic Liturgy: A Liturgical Foundation for Mission in the Malankara Mar Thoma Syrian Church|last=Pallikunnil|first=Jameson K.|date=2017-03-20|publisher=AuthorHouse|isbn=978-1-5246-7652-0|language=en}}</ref> ഇതിനുശേഷം ഇരു സഭകളും നിരണത്ത് വ്യത്യസ്തമായ പള്ളികളിൽ ആരാധന നടത്തിവരുന്നു. പഴയ പള്ളിയുടെ പിന്തുടർച്ച രണ്ടു വിഭാഗവും അവകാശപ്പെട്ടുവരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.niranamjerusalemmarthomachurch.com/|title=Jerusalem Marthoma Church-Home|access-date=2023-08-28|archive-date=2023-08-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20230828094144/https://www.niranamjerusalemmarthomachurch.com/|url-status=dead}}</ref> =====<u>1912ലെ സഭാ പിളർപ്പ്</u>===== സഭയുടെ ഭൗതിക ഭരണാധികാരത്തെ സംബന്ധിച്ച് അന്ത്യോഖ്യ പാത്രിയർക്കീസ് [[ഇഗ്നാത്തിയോസ് അബ്ദുള്ള രണ്ടാമൻ|ഇഗ്നാത്തിയോസ് അബ്ദുല്ല രണ്ടാമനും]] അദ്ദേഹം നിയമിച്ച മലങ്കര മെത്രാപ്പോലീത്ത [[വട്ടശ്ശേരിൽ ഗീവർഗീസ് മാർ ദിവന്നാസിയോസ്|വട്ടശ്ശേരിൽ ഗീവർഗീസ് ദിവനാസ്സിയോസും]] തമ്മിൽ ഉടലെടുത്ത തർക്കം 1912 യാക്കോബായ സഭയിലെ ബാവാകക്ഷി-മെത്രാൻകക്ഷി പിളർപ്പിലേക്ക് നയിച്ചു. അക്കാലം മുതലേ നിരണം പള്ളിയുടെയും അനുബന്ധ സ്ഥാപനങ്ങളുടെയും നിയന്ത്രണം വട്ടശ്ശേരിയിൽ ദിവന്നാസിയോസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള മെത്രാൻകക്ഷി വിഭാഗത്തിന് ആയിരുന്നു. 1912ൽ ദിവന്നാസിയോസിന്റെ ക്ഷണപ്രകാരം മുൻ പാത്രിയർക്കീസ് [[ഇഗ്നാത്തിയോസ് അബ്ദൽമസിഹ് രണ്ടാമൻ|അബ്ദൽമസിഹിന്റെ]] സന്ദർശനത്തിനും സഭയുടെ ആദ്യ കാതോലിക്കയായി [[ബസേലിയോസ് പൗലോസ് പ്രഥമൻ|മുറിമറ്റത്തിൽ പൗലോസ് ഇവാനിയോസിന്റെ]] അഭിഷേകത്തിനും നിരണം പള്ളി വേദിയായി.<ref>{{cite web|url=https://m.timesofindia.com/city/kochi/Centenary-celebrations-of-Malankara-Orthodox-Syrian-Church-begin/articleshow/10591803.cms|title=Centenary celebrations of Malankara Orthodox Syrian Church}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://gedsh.bethmardutho.org/entry/Malankara-Orthodox-Syrian-Church|title=Malankara Orthodox Syrian Church|last=Varghese|first=Baby|editor-last=Brock|editor-first=Sebastian P.|editor-last2=Butts|editor-first2=Aaron M.|editor-last3=Kiraz|editor-first3=George A.|editor4-first=Lucas|editor4-last=Van Rompay|publisher=Gorgias Press|year=2011|edition=Online ed. Beth Mardutho, 2018}}</ref><ref name="Maphrian">{{Cite book|url=https://gedsh.bethmardutho.org/Maphrian|title=Maphrian|last=Kiraz|first=George A.|editor-last=Brock |editor-first=Sebastian P.|editor-last2=Butts|editor-first2=Aaron M.|editor-last3=Kiraz|editor-first3=George A.|editor4-first=Lucas |editor4-last=Van Rompay|publisher=Gorgias Press|year=2011|edition=Online ed. Beth Mardutho, 2018}}</ref><ref>{{cite book|title=The Concise Encyclopedia of Orthodox Christianity|location=United Kingdom|publisher=Wiley|year=2014|url=https://www.google.com/books/edition/The_Concise_Encyclopedia_of_Orthodox_Chr/wqUTAgAAQBAJ?hl=en|page=305|isbn=9781118759332}}</ref> ===ആധുനിക കാലം=== [[പ്രമാണം:നിരണംപള്ളി.jpg|thumb|നിരണം പള്ളി]] പുരാതനമായ പള്ളിയും കെട്ടിടങ്ങളും 1912ലെ യാക്കോബായ സഭാപ്പിളർപ്പിനു ശേഷം [[മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭ|മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി സഭയുടെ]] നിയന്ത്രണത്തിലാണ്. ഇപ്പോൾ ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ [[നിരണം മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് ഭദ്രാസനം|നിരണം ഭദ്രാസനത്തിന്റെ]] ആസ്ഥാനദേവാലയം ആണ് നിരണം പള്ളി. == ചായൽ (നിലയ്ക്കൽ) == ഏഴരപ്പള്ളികളിൽ അവസാനം എണ്ണപ്പെടുന്ന പള്ളിയാണ് ചായൽ പള്ളി അഥവാ നിലയ്ക്കൽ പള്ളി.{{sfnp|Whitehouse|1873|p=39–42}} നിലവിലെ പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ സ്ഥലം നിലകൊള്ളുന്നത്. പാരമ്പര്യത്തിൽ ചായൽ എന്നും നിലയ്ക്കൽ എന്നും ഈ സ്ഥലം അറിയപ്പെടുന്നു. ഏഴര പള്ളികളിൽ ഉൾപ്പെട്ട മറ്റ് ആറു പള്ളികളിൽ നിന്നും വ്യത്യസ്തമായി മലമ്പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ക്രൈസ്തവ സമൂഹം ആയാണ് ചായൽ റമ്പാൻപാട്ടിൽ വിവരിക്കപ്പെടുന്നത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.co.in/books?id=z3VvDwAAQBAJ&pg=PA81&dq=nilackal+church&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&source=gb_mobile_search&ovdme=1&sa=X&ved=2ahUKEwiukOGYkIaBAxVWZ2wGHX9DCVgQ6AF6BAgMEAM#v=onepage|title=The Acts of the Apostle Thomas|last=Ninan|first=Prof M. M.|date=2018|publisher=Lulu.com|isbn=978-0-359-08188-2|pages=81|language=en}}</ref> വനത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഈ ജനവാസ മേഖല മലബാർ തീരത്തിനും ചോഴമണ്ഡല തീരത്തിനും ഇടയിലുള്ള വ്യാപാര പാതയിലെ പ്രധാന ഇടത്താവളം ആയിരുന്നു. ആ നിലയിൽ വ്യാപാരികളുടെ ഒരു പ്രധാന കേന്ദ്രമായി ഇവിടം മാറി. എന്നിരുന്നാലും പിൽക്കാലത്ത് ഈ ജനവാസ മേഖലയുടെ ഗതകാല പ്രതാപത്തിന് ചെറുതല്ലാത്ത മങ്ങലേറ്റു. പ്രധാനമായും വ്യാപാരം ഉപജീവനമാർഗം ആക്കിയിരുന്ന നസ്രാണികൾ ഇവിടം വിട്ട് കുറേക്കൂടി താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് മാറിത്താമസിക്കാൻ തുടങ്ങി നസ്രാണികൾ കാർഷികവൃത്തിയിലേക്ക് ചുവട് മാറ്റിയതോടെയാണ് ഇത്തരം കുടിയേറ്റം ആരംഭിച്ചത്. കടുവകളുടെയും മറ്റ് വന്യമൃഗങ്ങളുടെയും സാന്നിധ്യം നിലക്കലിലെ ജനജീവിതം അത്യധികം ദുസ്സഹമാക്കിയിരുന്നു. നിലക്കലിലെ വനമേഖലയിൽ നിന്നുള്ള കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ കൃഷിക്ക് വലിയ ഭീഷണിയായതും താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ ഫലഭൂവിഷ്ടമായ മണ്ണ് കൂടുതൽ ഉൽപ്പാദനക്ഷമത ഉള്ളതായിരുന്നതുകൊണ്ടും അവിടെ കൂടുതൽ സൗകര്യങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നതും ആണ് ഇത്തരം കുടിയേറ്റത്തിന് അവരെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. പാണ്ഡ്യ രാജ്യവുമായുള്ള അവരുടെ വാണിജ്യ ബന്ധത്തിലെ വിള്ളലുകൾ അവരുടെ മുൻ ധനാഗമമാർഗ്ഗങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയും അവരുടെ പൈതൃക ദേശം ഉപേക്ഷിച്ചു പോകാൻ അവർ നിർബന്ധിതരാവുകയും ചെയ്തു എന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.{{sfnp|Whitehouse|1873|p=39–42}} ===കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയും നിലയ്ക്കൽ പാരമ്പര്യവും=== {{main|മർത്ത് മറിയം പള്ളി, കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി}} [[File:Kanjirappalli Akkarappally northern view.jpg|thumb|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി അക്കരപ്പള്ളി]] നിലക്കലിൽ നിന്ന് കുടിയിറങ്ങിയ വലിയ വിഭാഗം ആളുകൾ ചെന്ന് പാർത്തത് കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി എന്ന സ്ഥലത്താണ്. പ്രദേശത്തെ ഏറ്റവും പുരാതനമായ പള്ളി നിലവിലുള്ളത് ഇവിടെയാണ്. മറ്റൊരു വിഭാഗം കടമ്പനാട് തങ്ങളുടെ താവളമാക്കി.{{sfnp|Whitehouse|1873|p=39–42}} കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലെ പഴയപള്ളിയായ 'അക്കരപ്പള്ളി' 1449ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടതാണ് എന്ന് പള്ളിയുടെ സ്ഥാപനവിവരണം പ്രതിപാദിക്കുന്നു. നസ്രാണി നേതാവും വർത്തകപ്രമാണിയും ആയിരുന്ന തൊമ്മി മാപ്പിളക്ക് തെക്കുംകൂർ രാജാവ് വീരകേരളപ്പെരുമാൾ അനുവദിച്ചത് പ്രകാരമാണ് ഈ പള്ളി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്.<ref>{{cite book|first=മാത്യു|last=മടക്കക്കുഴി |year=1995|title=പുരാതന ക്രൈസ്തവ കേന്ദ്രങ്ങളിലൂടെ|page=104}}</ref><ref name=":2" /> കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു വ്യാപാര കേന്ദ്രവുമായിരുന്നു. കൊച്ചി, തെക്കുംകൂർ, വടക്കുംകൂർ തുടങ്ങിയ മലബാറിലെ നാട്ടുരാജ്യങ്ങൾക്കും പാണ്ഡ്യ രാജ്യത്തിനും ഇടയിൽ പശ്ചിമഘട്ടം കടന്നുള്ള ചരക്ക് നീക്കത്തിൽ ഈ സ്ഥലം അടുത്ത പ്രധാന കേന്ദ്രമായി വളർന്നു. മുണ്ടക്കയത്തിലേക്കും പിന്നെ മലനിരകൾ കടന്ന് പാണ്ട്യനാട്ടിലേക്കും നീണ്ടുകിടക്കുന്ന പഴയ പാതയും നിലവിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.{{sfnp|Whitehouse|1873|p=39–42}} ====പാശ്ചാത്യ മിഷനറി കാലഘട്ടം==== [[ചിത്രം:Kanjirappalli old stone cross.jpg|thumb|പള്ളിയുടെ കൽക്കുരിശ്]] ഉദയംപേരൂർ സൂനഹദോസിനോട് അനുബന്ധിച്ച് അലക്സിസ് ഡി മെനെസിസ് നടത്തിയ യാത്രകളുടെ വിവരണം ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ജൊർണാദയിൽ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലെ പള്ളിയും പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. തെക്കുംകൂർ രാജാവിന്റെ ഭരണമേഖലയിൽ പരിശുദ്ധ മറിയത്തിന്റെ നാമത്തിലുള്ള പള്ളി ആയാണ് കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി പള്ളിയെ ജൊർണാദയിൽ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.{{sfnp|ഗുവേയ|1606|p=334–441}} കൂനൻ കുരിശ് സത്യത്തിനുശേഷം പഴയകൂർ വിഭാഗത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ശക്തികേന്ദ്രങ്ങളിൽ ഒന്നായി കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി മാറി. ജോസഫ് മരിയ സെബസ്ത്യാനി, ജൊഹാന്നസ് ഫാക്കുണ്ടൊ റൗളിൻ, അൻക്വറ്റിൽ ഡു പെറോൺ, പൗളിനോസ് എന്നിവരുടെ കൃതികളിലും കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലെ പള്ളി പരാമർശിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite book|last=ഡൂപെറോൺ|first=ആൻക്വെറ്റിൽ എബ്രഹാം ഹയസിന്ത് |publisher=N. M. Tillard|year=1771|url=https://books.google.com/books?id=jmRUAAAAcAAJ|title=സെന്ദ് അവെസ്ത|volume=1}} page: clxxxvij</ref> മധുര നാട്ടിലെ ആളുകളുമായി സമ്പർക്കമുള്ള മലകളിലെ പരിശുദ്ധ മറിയത്തിന്റെ പള്ളി എന്ന് ഈ പള്ളിയെ പൗളിനോസ് വിവരിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{cite book|author=പൗളിനോസ് |publisher=Typis Salomonianis|year=1794|url=https://books.google.co.in/books?id=IL1OAAAAcAAJ|title=ഇന്ത്യ ഓറിയന്റലിസ് ക്രിസ്ത്യാന}} page: 268</ref> പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ തിരുവിതാംകൂറിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന ബ്രിട്ടീഷ് ഗവേഷകനായ ബി. എസ്. വാർഡ്, ബ്രിട്ടീഷ് മിഷണറി ആയ തോമസ് വൈറ്റ്ഹൗസ് എന്നിവർ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി സന്ദർശിക്കുകയും പ്രദേശത്തെ ക്രൈസ്തവ സാന്നിധ്യത്തെ കുറിച്ചും പള്ളിയെക്കുറിച്ചും രേഖപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite book|year=1891|title=Memoir of the Survey of Travancore and Cochin 1816-1820|last=Ward|first=B. S. |url=https://archive.org/details/pli.kerala.rare.6633/page/n59/mode/1up|pages=60-61}}</ref>{{sfnp|Whitehouse|1873|p=39–42}} ====നിലവിൽ==== നിലവിൽ സീറോ മലബാർ സഭയുടെ [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി സിറോ-മലബാർ രൂപത|രൂപതകളിൽ ഒന്ന്]] കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. കാഞ്ഞിരപ്പള്ളിയിലെ പഴയ പള്ളി സഭയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പള്ളികൾക്ക് നൽകപ്പെടുന്ന മേജർ ആർക്കിയെപിസ്ക്കോപ്പൽ പദവി ലഭിച്ചിട്ടുള്ള ഏതാനും പള്ളികളിൽ ഒന്നാണ്. സുറിയാനി ക്രിസ്ത്യാനികളുടെ നിലവിലിരിക്കുന്ന പള്ളികളിൽ മുഖവാരമില്ലാതെ നിലകൊള്ളുന്ന വിരലിലെണ്ണാവുന്ന പള്ളികളിൽ ഒന്നാണ് കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി പഴയ പള്ളി. അതിനാൽ തന്നെ കേരളീയ ക്രൈസ്തവ വാസ്തുശാസ്ത്രത്തിന്റെ ചരിത്ര പഠനത്തിൽ ഇതിന് വലിയ സ്ഥാനമുണ്ട്. പുരാതനമായ നിരവധി ചുവർ ചിത്രങ്ങളാൽ സമ്പന്നവുമാണ് ഈ പള്ളി.<ref name=":2">{{cite web|title=Kanjirapally St. Dominic Cathedral Kanjirapally |url=https://kanjirapallydiocese.com/home/?page_id=590 |website=www.kanjirapallydiocese.com|publisher=കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി രൂപത}}</ref><ref name=":1" /> ===നിലയ്ക്കൽ സെന്റ് തോമസ് എക്യൂമിനിക്കൽ പള്ളി=== {{main|നിലയ്ക്കൽ പള്ളി}} [[File:Nilakkal Church.jpg|thumb|നിലയ്ക്കൽ എക്യൂമിനിക്കൽ പള്ളി നവീകരണത്തിന് ശേഷം]] പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിൽ നിലയ്ക്കൽ ആങ്ങമൂഴി പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ക്രൈസ്തവ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ് നിലയ്ക്കൽ എക്യൂമിനിക്കൽ പള്ളി. പേര് സൂചിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ വിവിധ സഭകൾക്ക് ഭരണപങ്കാളിത്തമുള്ള ഒരു ദേവാലയമാണിത്. ലോകത്തിലെ തന്നെ ആദ്യത്തെ എക്യുമെനിക്കൽ ദേവാലയമാണിത്. 1983ലാണ് ഈ പള്ളി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടത്. അക്കാലത്ത് ഉണ്ടായ നിലയ്ക്കൽ സമരത്തിന്റെ പേരിൽ ഈ പള്ളി വളരെ പൊതു ശ്രദ്ധ നേടി. നിലയ്ക്കലിലെ സ്വകാര്യഭൂമിയിൽ ഒരു കുരിശ് കണ്ടെത്തിയതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ആണ് വിവാദവും സമരവും പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടത്. സമീപത്തെ കത്തോലിക്കാ ദേവാലയമായ തുലാപ്പള്ളി പള്ളിയിലെ വികാരി മാത്യു അന്ത്യംകുളത്തിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ കുരിശു കണ്ടെത്തിയ സ്ഥലത്ത് ഒരു താൽക്കാലിക ആരാധനാ കേന്ദ്രം സ്ഥാപിക്കുകയും അവിടെ ഒരു സ്ഥിരം പള്ളിക്കെട്ടിടം പണിയുന്നതിന് ആവശ്യം ഉന്നയിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഇത് നിലക്കലിലെ ക്ഷേത്രത്തിനെതിരായ നീക്കമാണ് എന്ന് ഹിന്ദുത്വ സംഘടനകൾ വാദിക്കുകയും പള്ളി സ്ഥാപനത്തിനെതിരെ പ്രത്യക്ഷ സമരത്തിന് ഇറങ്ങുകയും ചെയ്തു. ഇത് വലിയ വിവാദത്തിനും സാമുദായിക സംഘർഷത്തിനും ക്രമസമാധാന പ്രശ്നത്തിനും കാരണമായി. രണ്ട് പള്ളികൾക്ക് നേരെ ബോംബ് ആക്രമണവും ഉണ്ടായി. ഇതേ തുടർന്ന് സാമുദായിക വൈര്യം പരിഹരിക്കാൻ കേരള സർക്കാരും വിവിധ ക്രൈസ്തവ സഭകളും ഹിന്ദുത്വ സംഘടനകളും ഒത്തുതീർപ്പ് ചർച്ചകൾ നടത്തുകയും അതിനെ തുടർന്ന് ആങ്ങമൂഴി എന്ന പ്രദേശത്ത് പള്ളിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള സ്ഥലം സർക്കാർ അനുവദിക്കുകയും ചെയ്തു. സെമിത്തേരി പണിയുന്നതിനുള്ള അവകാശം വ്യവസ്ഥ പ്രകാരം ഈ പള്ളിക്ക് ഇല്ല.<ref>{{cite web|title=നിലയ്ക്കൽ സംഘർഷ ഭൂമിയല്ല; അറിയാം ആ നാടിനെക്കുറിച്ച്|url=https://www.tourismnewslive.com/2018/10/21/nilakkal-sabarimala-main-entrance/amp/|access-date=2023-08-31|archive-date=2023-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20230831043402/https://www.tourismnewslive.com/2018/10/21/nilakkal-sabarimala-main-entrance/amp/|url-status=dead}}</ref> [[File:Nilakkal Church front view.jpg|thumb|നിലയ്ക്കൽ എക്യൂമിനിക്കൽ പള്ളി, പഴയ രൂപം]] ===നിലയ്ക്കൽ പ്രദേശത്തെ മറ്റ് പ്രമുഖ പള്ളികൾ=== ====തുലാപ്പള്ളി മാർത്തോമാ ശ്ലീഹാ സിറോമലബാർ പള്ളി==== {{main|മാർ തോമാശ്ലീഹാ പള്ളി, തുലാപ്പള്ളി}} നിലക്കലിനടുത്ത് [[തുലാപ്പള്ളി]] എന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു ക്രിസ്ത്യൻ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ് മാർത്തോമാ ശ്ലീഹാ പള്ളി. കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി സിറോ മലബാർ രൂപതയുടെ കീഴിലുള്ള ഒരു ഇടവകപ്പള്ളി കൂടിയാണ് ഇത്. 1955ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ പള്ളി വിശുദ്ധ ഗീവർഗീസിന്റെ നാമധേയത്തിലാണ് ആദ്യം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. പിൽക്കാലത്ത് പള്ളി മാർത്തോമാ ശ്ലീഹായുടെ നാമധേയത്തിലേക്ക് മാറ്റപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|title=Nilackal-Thulapally Marthoma Sleeha|url=https://kanjirapallydiocese.com/home/?page_id=740|website=kanjirapallydiocese.com|publisher=കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി രൂപത}}</ref> ==ഏഴര പള്ളികളിൽ എണ്ണപ്പെടാറുള്ള മറ്റ് പള്ളികൾ== === തിരുവിതാംകോട് പള്ളി === {{പ്രധാനലേഖനം|അരപ്പള്ളി}} [[File:Arappally02.jpg|thumb|തിരുവിതാംകോട് പള്ളി]] [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ്‌നാട്ടിലെ]] [[കന്യാകുമാരി]] ജില്ലയിൽ തിരുവിതാംകോട് എന്ന സ്ഥലത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന സെന്റ് മേരീസ് ഓർത്തഡോക്സ് സുറിയാനി പള്ളി എന്ന '''തിരുവിതാംകോട് പള്ളി''' ക്രി.വ 63-ൽ [[തോമാശ്ലീഹാ]] സ്ഥാപിച്ചതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=malankara_site>[http://malankaraorthodoxchurch.in/index.php?option=com_content&task=view&id=234&Itemid=18/ തീർത്ഥാടന കേന്ദ്ര പ്രഖ്യാപനം, വാർത്തയും സംഭവങ്ങളും, മലങ്കര ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ വെബ്സൈറ്റ്]</ref><ref name=theHindu_news>{{Cite web |url=http://www.hindu.com/2007/12/07/stories/2007120750830200.htm |title=തിരുവിതാംകോട് പള്ളി ആഗോള തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാകുന്നു, ദ് ഹിന്ദു ദിനപത്രം, 2007 ഡിസംബർ 7 |access-date=2011-06-08 |archive-date=2007-12-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071209130259/http://www.hindu.com/2007/12/07/stories/2007120750830200.htm |url-status=dead }}</ref> ഈ ദേവാലയത്തിന് ''അരപ്പള്ളി'' എന്ന വിശേഷണം ലഭിച്ചതിനെപ്പറ്റി വിവിധ അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്. ''തോമയാർ കോവിൽ'' എന്നു കൂടി അറിയപ്പെടുന്ന ഈ പള്ളി തമിഴ്‌നാട്ടിലെ ആദ്യകാല ക്രൈസ്തവ ദേവാലയങ്ങളിലൊന്നായി കരുതപ്പെടുന്നു{{അവലംബം}}. == അവലംബം == <references/> [[വർഗ്ഗം:ഏഴരപ്പള്ളികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ചരിത്രസ്മാരകങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ക്രൈസ്തവ സഭാചരിത്രം]] 1x2tgk9mhftvp4p593np9osrmibp42s 0 155210 4626969 4568102 2026-05-30T06:09:14Z Sreehari lijinas 209493 /* മലയാളം */ 4626969 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Fahadh Faasil}} {{Infobox actor | name = ഫഹദ് ഫാസിൽ | image = Fahadh Faasil at Kuttanpillayude Sivarathri Audio launch.jpg | caption = ഫഹദ് ഫാസിൽ 2018ഇൽ | birth_name = അബ്ദുൽ ഹമീദ് മുഹമ്മദ് ഫഹദ് ഫാസിൽ | birth_date = {{birth date and age|1982|8|8}}<ref>[https://www.facebook.com/fahadh.faasil.9/info ഫഹദ് ഫാസിൽ – ഫേസ്ബുക്ക് ഇൻഫോ]</ref> | birth_place = [[ആലപ്പുഴ]] | residence = [[ആലപ്പുഴ]] | yearsactive = 2002 – ഇതുവരെ | deathdate = | deathplace = | occupation = ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ്, നിർമ്മാതാവ് | othername = ഷാനു | spouse= [[നസ്രിയ നസീം]]<ref>{{cite web|last=വിവാഹിതരായി|first=ഫഹദ് ഫാസിലും നസ്രിയയും|title=ഫഹദ് ഫാസിലും നസ്രിയയും വിവാഹിതരായി|url=http://www.indiavisiontv.com/2014/08/21/347150.html|work=21 ഓഗസ്റ്റ് 2014|publisher=ഇന്ത്യാവിഷൻ|accessdate=2014 ഓഗസ്റ്റ് 21|archive-date=2014-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20140823073518/http://www.indiavisiontv.com/2014/08/21/347150.html|url-status=dead}}</ref> (2014മുതൽ) | parents = [[Fazil (director)|ഫാസിൽ]] <br> റോസിന ഫാസിൽ | relatives = [[ഫർഹാൻ ഫാസിൽ]] (സഹോദരൻ) | awards = }} മലയാള ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു നടനും നിർമാതാവും ആണ് ഫഹദ് ഫാസിൽ '''(ജനനം: 8 ഓഗസ്റ്റ് 1982)'''. ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും നേടിയിട്ടുള്ള ഫഹദ് മലയാളത്തിന് പുറമെ തമിഴ്, തെലുങ്ക് ഭാഷാ ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. == ജീവിതരേഖ == പ്രശസ്ത മലയാള സിനിമ സംവിധായകൻ [[ഫാസിൽ| ഫാസിലിൻ്റെയും]] റോസീനയുടേയും മകനായി 1982 ഓഗസ്റ്റ് 8ന് [[ആലപ്പുഴ]]യിൽ ജനിച്ചു. മലയാള ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവായ [[ഫർഹാൻ ഫാസിൽ]] സഹോദരനാണ്. തൃപ്പൂണിത്തുറ ചോയ്സ് സ്ക്കൂളിലും , [[ഊട്ടി]] ലൗഡേലിലുള്ള [[ലോറൻസ് സ്കൂൾ, ലവ്ഡേൽ|ലോറൻസ് സ്ക്കൂളിലുമായാണ്]] ഫഹദ് സ്ക്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. അതിനുശേഷം എസ്.ഡി.കോളേജിൽ നിന്നും ബി.കോം.ബിരുദം എടുത്തു. മിയാമി സർവകലാശാലയിൽ നിന്നും ബിരുദാനന്തരബിരുദവും കരസ്ഥമാക്കി. ഫഹദിന്റെ ആദ്യചിത്രം ''[[കൈയെത്തും ദൂരത്ത്]]'' കാര്യമായ ചലനങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടാക്കിയില്ലെങ്കിലും അതിലെ മനോഹരമായ ഗാനങ്ങൾ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് പഠനത്തിനായി വിദേശത്തേക്കു പോയ ഫഹദ്, തിരിച്ചു വരുന്നത് മലയാള സിനിമയിലെ നവീന സംരംഭമായ ''കേരള കഫേ'' എന്ന സിനിമയിലൂടെയാണ്. "ഇതിലെ മൃത്യഞ്ജയം" എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിലൂടെ ഫഹദ് തന്റെ തിരിച്ചുവരവറിയിച്ചു. തുടർന്ന് ബി.ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ്റെ ''പ്രമാണി'' എന്ന സിനിമയിൽ മമ്മൂട്ടിക്കൊപ്പം ശ്രദ്ധേയമായ വേഷം ചെയ്തു. ''കോക്ക്ടെയിൽ'' എന്ന സിനിമയിലാണ് ഫഹദ് ഫാസിലെന്ന പുത്തൻ താരോദയത്തിൻ്റെ പ്രതിഭകൾ ദൃശ്യമായത് ഫഹദ് അവതരിപ്പിച്ച ബിസിനസുകാരൻ ഏറെ പ്രേക്ഷക ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റി. ലാലിൻ്റെ ''ടൂർണമെൻറ്'' എന്ന സിനിമയിലെ വേഷം മികച്ചതായിരുന്നു എങ്കിലും സിനിമ വിജയിക്കാഞ്ഞത് കാരണം ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടില്ല. അഭിനയ ജീവിതത്തിൽ ഫഹദിൻ്റെ ഏറ്റവും മികച്ച വേഷങ്ങളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത് ''ചാപ്പാ കുരിശ്'', ''22 ഫീമെയ്ൽ കോട്ടയം'', ''ഡയമെണ്ട് നെക്ലേസ്'' എന്നീ സിനിമകളാണ്. ഈ മൂന്നു സിനിമകൾ റിലീസായതോടെ മലയാളത്തിലെ പുതു നായകസങ്കൽപ്പങ്ങൾക്ക് മാറ്റം വരുത്തി കൊണ്ട് ജനപ്രിയ യുവതാരമായി ഫഹദ് ഫാസിൽ മാറി. സ്വാഭാവികമായ നടനവും ഡബ്ബിംഗുമാണ് ഫഹദിൻ്റെ കഥാപാത്രങ്ങളെ ശക്തമാക്കുന്നതെന്ന് പൊതുവെ നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. * [[ഡയമണ്ട് നെക്‌ലെയ്സ്|ഡയമണ്ട് നെക്‌ലേസ്]] * [[22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം|22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം]] * [[അന്നയും റസൂലും]] * [[ആമേൻ (ചലച്ചിത്രം)|ആമേൻ]] * [[ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രണയകഥ]] * ''[[ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം (ചലച്ചിത്രം)|ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം]]'' * [[ബാംഗ്ലൂർ ഡെയ്സ്]] * [[മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം]] * [[തൊണ്ടിമുതലും ദൃക്സാക്ഷിയും]]<ref>[http://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2017/06/29/thondi-muthalum-driksakshiyum-must-watch-reasons.html Thondimuthalum Driksakshiyum Review in Malayalam]</ref> എന്നീ സിനിമകളാണ് ഫഹദിന്റെ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റു ചിത്രങ്ങൾ. ==സ്വകാര്യ ജീവിതം== ചലച്ചിത്രനടി [[നസ്രിയ നസീം|നസ്രിയ നസീമുമായി]] 21 ഓഗസ്റ്റ് 2014ൽ വിവാഹിതരായി. ''[[തൊണ്ടിമുതലും ദൃക്സാക്ഷിയും]]'' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച സഹനടനുള്ള [[ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം 2017|2017-ലെ ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരവും]], <ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/specials/national-film-awards-2018/national-film-award-65th-national-film-award-best-actor-movie-director-indian-cinema--1.2739802 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2018-04-13 |archive-date=2018-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180414040544/http://www.mathrubhumi.com/movies-music/specials/national-film-awards-2018/national-film-award-65th-national-film-award-best-actor-movie-director-indian-cinema--1.2739802 |url-status=dead }}</ref> 2019 - ൽ ''കുമ്പളങ്ങി നൈറ്റ്സ്'' എന്ന ചലച്ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച സ്വഭാവനടനുള്ള [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 2019|കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരവും]] ലഭിച്ചു. <ref name="Mathrubhumi">{{cite news |title=സുരാജ് മികച്ച നടൻ, കനി കുസൃതി നടി; വാസന്തി മികച്ച ചിത്രം |url=https://www.mathrubhumi.com/movies-music/specials/state-film-awards-2020/kerala-state-film-awards-2020-ak-balan-best-actress-actor-film-malayala-cinema-1.5126595 |accessdate=13 ഒക്ടോബർ 2020 |work=Mathrubhumi |publisher=മാതൃഭൂമി |language=en |archive-date=2020-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201013132443/https://www.mathrubhumi.com/movies-music/specials/state-film-awards-2020/kerala-state-film-awards-2020-ak-balan-best-actress-actor-film-malayala-cinema-1.5126595 |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/287826/ |title=ദിലീപ് നടൻ, ശ്വേത-നടി, ഇന്ത്യൻ റുപ്പി മികച്ച ചിത്രം |access-date=2012-07-19 |archive-date=2014-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305125805/http://www.mathrubhumi.com/movies/malayalam/287826 |url-status=dead }}</ref> ==അവാർഡുകൾ== ===ദേശീയ ചലച്ചിത്ര അവാർഡ്=== * മികച്ച സഹനടൻ * ടേക്ക് ഓഫ് 2014 ===സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡ് === * മികച്ച നടൻ * ആർട്ടിസ്റ്റ് 2013 * നോർത്ത് 24 കാതം 2013 * മികച്ച സ്വഭാവനടൻ * അകം 2011 * ചാപ്പാ കുരിശ് 2014 *'''2019:'''മികച്ച സ്വഭാവനടൻ - [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 2019]]<ref name="Mathrubhumi"/> *'''2017:'''മികച്ച സഹനടൻ - [[ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്‌കാരം 2017]] *'''2013:'''മികച്ച നടൻ - [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 2013]] *'''2013:'''മികച്ച നടൻ (മലയാളം)- [[61-മത്‌ ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം സൗത്ത്]] *'''2012:'''മികച്ച നടൻ (മലയാളം)- [[60-മത്‌ ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം സൗത്ത്]] *'''2011:'''മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടൻ - [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം 2011]] == അഭിനയിച്ച ചിത്രങ്ങൾ == ===മലയാളം=== {| class = "wikitable" ! വർഷം !! ചലച്ചിത്രം !! കഥാപാത്രം !! കുറിപ്പുകൾ |- | 1992 || [[പപ്പയുടെ സ്വന്തം അപ്പൂസ്]] ||ബാലതാരം || |- | 2002 || [[കൈയെത്തും ദൂരത്ത്]] || സച്ചിൻ മാധവൻ || |- | 2009 || [[കേരള കഫെ]] || പത്രപ്രവർത്തകൻ || 8 വർഷത്തെ ഇടവേളക്കു ശേഷം അഭിനയിച്ച ചിത്രം. ഉപചിത്രം - മൃത്യുഞ്ജയം |- | rowspan="4"| 2010 || [[പ്രമാണി]] || ബോബി|| സഹനടൻ. |- | [[കോക്ക്ടെയിൽ (ചലച്ചിത്രം)|കോക്ക്ടെയ്‌ൽ]] || നവീൻ കൃഷ്ണമൂർത്തി || അരുൺ കുമാറിന്റെ ആദ്യ ചിത്രം. |- | [[ടൂർണമെന്റ്]] || വിശ്വനാഥൻ || |- | [[ബെസ്റ്റ് ഓഫ് ലക്ക്]] || ഫഹദ് ഫാസിൽ || അതിഥി വേഷം |- |rowspan="2"| 2011 || [[ചാപ്പാ കുരിശ്]] || അർജുൻ || |- | [[ഇന്ത്യൻ റുപ്പി (ചലച്ചിത്രം)|ഇന്ത്യൻ റുപ്പി]] || മുനീർ || അതിഥിതാരം |- | rowspan="4"| 2012 || [[Padmasree Bharat Dr. Saroj Kumar|പത്മശ്രീ ഭരത് ഡോ: സരോജ് കുമാർ]] || അലക്സ് സാമുവൽ || |- | [[22 ഫീമെയിൽ കോട്ടയം]] || സിറിൽ സി. മാത്യു|| |- | [[ഡയമണ്ട് നെക്‌ലേസ്]] || ഡോ. അരുൺ കുമാർ || |- | [[ഫ്രൈഡേ (ചലച്ചിത്രം)|ഫ്രൈഡേ]] || ബാലു || |- | rowspan="12"|2013 || [[അന്നയും റസൂലും]] || റസൂൽ || |- | [[നത്തോലി ഒരു ചെറിയ മീനല്ല]] || പ്രേമൻ, നരേന്ദ്രൻ || |- | [[ആമേൻ (ചലച്ചിത്രം)|ആമേൻ]] || സോളമൻ || |- | [[റെഡ്‌ വൈൻ]] || സി.വി. അനൂപ്‌ || |- | [[ഇമ്മാനുവൽ (ചലച്ചിത്രം)|ഇമ്മാനുവൽ]] || ജീവൻ രാജ് || |- | [[അകം]] || ശ്രീനി || |- | [[5 സുന്ദരികൾ]] || അജ്മൽ || ഉപചിത്രം - ആമി. |- | [[ഒളിപ്പോര്]] || അജയൻ (ഒളിപ്പോരാളി) || |- | ''[[Artist (film)|ആർട്ടിസ്റ്റ്]]'' || മൈക്കിൾ ആന്റണി || <ref>{{cite web|author=Athira M. |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/art-of-romance/article4557941.ece |title=Art of romance |publisher=The Hindu |date=2013-03-28 |accessdate=2013-04-14}}</ref> |- | ''[[നോർത്ത് 24 കാതം]]'' || ഹരികൃഷ്ണൻ || <ref name="indiatimes1">{{cite web |author=TNN Mar 13, 2013, 12.00AM IST |url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-03-13/parties/37651914_1_fahadh-faasil-muhurth-iyer |title=Muhurth of Fahadh Faasil starrer Iyer in Pakistan in Kochi – Times Of India |publisher=Articles.timesofindia.indiatimes.com |date=2013-03-13 |accessdate=2013-04-14 |archive-date=2014-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140202114143/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-03-13/parties/37651914_1_fahadh-faasil-muhurth-iyer |url-status=dead }}</ref> |- | [[D Company (film)|ഡി കമ്പനി]] || ഡോ. സുനിൽ മാത്യൂ || ഉപചിത്രം - ഡേ ഓഫ് ജഡ്ജ്മെന്റ്. |- | [[ഒരു ഇന്ത്യൻ പ്രണയകഥ]] || അയ്മനം സിദ്ധാർത്ഥൻ || |- | rowspan="5"|2014|| [[1 ബൈ റ്റു]] || യൂസഫ് മരക്കാർ || |- | [[ഗോഡ്സ് ഓൺ കൺട്രി]] || മനു || |- | [[ബാംഗ്ലൂർ ഡെയ്സ്]] || ശിവ ദാസ്‌ || |- | [[മണി രത്നം (ചലച്ചിത്രം)|മണി രത്നം]] || നീൽ ജോൺ സാമുവൽ || |- | [[ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം (ചലച്ചിത്രം)|ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം]] || അലോഷി || |- | rowspan="3"|2015 ||[[മറിയം മുക്ക്]] || || |- | [[ഹരം]] || || |- | [[അയാൾ ഞാനല്ല]]|| || |- | rowspan="2"|2016||മൺസൂൺ മാംഗോസ്|| || |- | [[മഹേഷിന്റെ പ്രതികാരം]] ||മഹേഷ് ഭാവന || |- | rowspan="2" |2017 |''[[ടേക്ക് ഓഫ് (ചലച്ചിത്രം)|ടേക്ക് ഓഫ്]]'' |മനോജ് അബ്രാഹം | |- |[[തൊണ്ടിമുതലും ദൃക്സാക്ഷിയും]] |കള്ളൻ പ്രസാദ് | |- | rowspan="3" |2018 ||''[[കാർബൺ (ചലച്ചിത്രം)|കാർബൺ]]''||സിബി|| |- |[[വരത്തൻ (ചലച്ചിത്രം)|വരത്തൻ]] |എബിൻ|| |- | [[ഞാൻ പ്രകാശൻ]] ||P.R ആകാശ്|| |- | 2019 ||''[[കുമ്പളങ്ങി നൈറ്റ്സ്]]''|| ഷമ്മി|| |- |2019 |[[അതിരൻ]] |വിനയൻ |- | 2019 || [[ട്രാൻസ് (ചലച്ചിത്രം)|ട്രാൻസ്]] ||വിജു പ്രസാദ് / പാസ്റ്റർ ജോഷ്വാ കാൾട്ടൻ || |- |2020 |[[സി യു സൂൺ]] |ജിമ്മി കുര്യൻ |[[ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ]] റിലീസ് |- |2021 |ഇരുൾ |ഉണ്ണി |[[നെറ്റ്ഫ്ലിക്സ്]] റിലീസ് |- |2021 |[[ജോജി (ചലച്ചിത്രം)|ജോജി]] |ജോജി |[[ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ]] റിലീസ് |- |2021 |[[മാലിക് (ചലച്ചിത്രം)|മാലിക്ക്]] |അഹമ്മദ് അലി സുലൈമാൻ |[[ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ]] റിലീസ് |- |2022 |മലയൻകുഞ്ഞ് |അനിൽ കുമാർ | |- |rowspan=2|2023 |[[പാച്ചുവും അത്ഭുത വിളക്കും]] |പ്രശാന്ത് | |- |ധൂമം |അവിനാഷ് | |- |rowspan=2|2024 |[[ആവേശം (2024-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ആവേശം]] |രംഗ | |- |[[ബോഗെയിൻവില്ല|ബോഗയ്ൻവില്ല]] |ഡേവിഡ് കോശി | |- |2025 |[[ഓടും കുതിര ചാടും കുതിര]] |എബി മാത്യു | |} ===മറ്റ് ഭാഷകൾ=== {| class = "wikitable" ! വർഷം !! ചലച്ചിത്രം !! കഥാപാത്രം !! ഭാഷ |- |2017 |വേലൈക്കരൻ |അധിബൻ "ആദി" മാധവ് |[[തമിഴ്]] |- |2019 |സൂപ്പർ ഡീലക്സ് |മുഗിൽ |[[തമിഴ്]] |- |2021 |[[പുഷ്പ: ദി റൈസ്]] |ഭൻവർ സിംഗ് ഷെഖാവത് ഐപിഎസ് |[[തെലുങ്ക്]] |- |2022 |[[വിക്രം (ചലച്ചിത്രം)|വിക്രം]] |അമർ |[[തമിഴ്]] |- |2023 |മാമന്നൻ |രത്നവേലു |[[തമിഴ്]] |- |rowspan=2|2024 |വേട്ടയൻ |സൈബർ പാട്രിക് "ബാറ്ററി" |[[തമിഴ്]] |- |[[പുഷ്പ 2: ദി റൂൾ]] |ഭൻവർ സിംഗ് ഷെഖാവത് ഐപിഎസ് |[[തെലുങ്ക്]] |- |2025 |മാരീശൻ |ധയാലൻ |[[തമിഴ്]] |- |{{TBA}} |ഡോണ്ട് ട്രബിൾ ദ ട്രബിൾ |{{TBA}} |[[തെലുങ്ക്]] |- |} === നിർമ്മിച്ച ചിത്രങ്ങൾ=== ''' ഫഹദ് ഫാസിൽ ആൻഡ് ഫ്രണ്ട്സിൻ്റെ കീഴിൽ''' * [[സി യു സൂൺ]] 2020 '''[[അമൽ നീരദ്|അമൽ നീരദ് പ്രൊഡക്ഷൻസുമായി]] സഹനിർമ്മാണം''' * [[ഇയ്യോബിന്റെ പുസ്തകം (ചലച്ചിത്രം)|ഈയ്യോബിൻ്റെ പുസ്തകം]] 2014 * [[വരത്തൻ (ചലച്ചിത്രം)|വരത്തൻ]] 2018 '''[[ദിലീഷ് പോത്തൻ|വർക്കിംഗ് ക്ലാസ് ഹീറോയ്‌ക്കൊപ്പം]] സഹനിർമ്മാണം''' * [[കുമ്പളങ്ങി നൈറ്റ്സ്]] 2019 '''[[ദിലീഷ് പോത്തൻ|വർക്കിംഗ് ക്ലാസ് ഹീറോ]], ഭാവന സ്റ്റുഡിയോസുമായി സഹനിർമ്മാണം''' * [[ജോജി (ചലച്ചിത്രം)|ജോജി]] 2021 * പാൽത്തു ജാൻവർ 2022 * [[തങ്കം (ചലച്ചിത്രം)|തങ്കം]] 2023 * [[പ്രേമലു]] 2024 '''[[ഫാസിൽ|ഫാസിലിനൊപ്പം]] നിർമ്മാണം''' * മലയൻകുഞ്ഞ് 2022 '''[[അൻവർ റഷീദ്|അൻവർ റഷീദ് എൻ്റർടെയ്ൻസുമായി]] സഹനിർമ്മാണം''' * [[ആവേശം (2024-ലെ ചലച്ചിത്രം)|ആവേശം]] 2024 '''അർബൻ അനിമലുമായി സഹനിർമ്മാണം''' * പൈങ്കിളി 2025 == അവലംബം == {{Reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://twitter.com/twitfahadh ഫഹദ് ഫാസിൽ ട്വിറ്ററിൽ] * [http://www.imdb.com/name/nm4274408/ ഫഹദ് ഫാസിൽ ഐ.എം.ഡി.ബി യിൽ] {{മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിം ഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ-മലയാളം}} [[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 8-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച രണ്ടാമത്തെ നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്ര ദമ്പതികൾ]] 4mvvvb1ishv9idbzqftdowowzc9ncgc 0 183184 4626982 4501914 2026-05-30T06:59:06Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626982 wikitext text/x-wiki {{cleanup-reorganize|date=2025 മാർച്ച്}} {{Prettyurl|M.S. Banesh}} [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] ഒരു [[ഉത്തരാധുനികത|ഉത്തരാധുനിക]] കവിയും നോവലിസ്റ്റും ഡോക്യുമെൻററി സംവിധായകനുമാണ് '''എം.എസ്‌. ബനേഷ്‌'''. ==ജീവിതരേഖ== '''കാവ്യജീവിതം''' കവിയും നോവലിസ്റ്റും മാധ്യമപ്രവർത്തകനും ഡോക്യുമെൻററി സംവിധായകനുമായ '''എം.എസ് ബനേഷ്'''<ref>{{Cite web|url=http://www.dcbooks.com/nallayinam-pulaya-acharukal-by-m-s-banesh.html|title=എം എസ് ബനേഷിന്റെ മൂന്നാമത് കവിതാ സമാഹാരം ‘നല്ലയിനം പുലയ അച്ചാറുകൾ’|access-date=September 07, 2017|last=|first=|date=|website=http://www.dcbooks.com/|publisher=DC BOOKS|archive-date=2018-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20180204182439/http://www.dcbooks.com/nallayinam-pulaya-acharukal-by-m-s-banesh.html|url-status=dead}}</ref> തൃശൂർ ജില്ലയിലെ കൊടുങ്ങല്ലൂരിൽ ജനിച്ചു. തൊണ്ണൂറുകളുടെ തുടക്കം മുതൽ മലയാളത്തിലെ പ്രമുഖ ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ കവിതകൾ എഴുതുന്നു. '''''നെഞ്ചുംവിരിച്ച് തലകുനിക്കുന്നു''''' (ഡിസി ബുക്സ്, 2007), '''''കാത്തുശിക്ഷിക്കണേ''''' (ഡിസി ബുക്സ്, 2011), '''''നല്ലയിനം പുലയ അച്ചാറുകൾ''''' (ഡിസി ബുക്സ് 2017), '''പേരക്കാവടി''' (ഡിസി ബുക്സ് 2022) എന്നിവയാണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കവിതാസമാഹാരങ്ങൾ.<ref>{{Cite web|url=http://www.manoramaonline.com/literature/bookreview/2017/10/10/nallayinam-pulaya-acharukal.html|title=പുലയ അച്ചാറുകളിലെ രാഷ്ട്രീയ രുചി... Read more at: http://www.manoramaonline.com/literature/bookreview/2017/10/10/nallayinam-pulaya-acharukal.html|access-date=03.02.2018|last=|first=|date=11.10.2017|website=http://www.manoramaonline.com|publisher=}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://malayalamvaarika.com/2018/January/29/Review2.pdf|title=രാഷ്ട്രീയഭാവുകത്വത്തിന്റെ ഉത്തരകാലം|access-date=03.02.2018|last=|first=|date=|website=www.malayalamvaarika.com|publisher=|archive-date=2018-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20180204000546/http://malayalamvaarika.com/2018/January/29/Review2.pdf|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.reporterlive.com/2017/08/03/409437.html|title=ഇനി നല്ലയിനം പുലയ അച്ചാറുകളും... Read more at: http://www.reporterlive.com/2017/08/03/409437.html|access-date=03.02.2018|last=|first=|date=03.08.2017|website=http://www.reporterlive.com|publisher=|archive-date=2017-08-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20170806105722/http://www.reporterlive.com/2017/08/03/409437.html|url-status=dead}}</ref> ആദ്യനോവൽ ''ജ'''ലഭരദിനരാത്രങ്ങൾ''''' 2022ൽ ഡിസി ബുക്സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഡിസി 2025ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ‘'''''പ്രേമലേപനം'''''’ ആണ് രണ്ടാമത്തെ നോവൽ. മലയാളത്തിലെയും ഇംഗ്ലീഷിലെയും നിരവധി കാവ്യസമാഹാരങ്ങളിൽ കവിതകൾ ഉൾപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. കന്നഡ, ഇംഗ്ലീഷ് എന്നീ ഭാഷകളിൽ കവിതകൾ പരിഭാഷ ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=http://www.harithakam.com/profile.php?id=120|title=എം എസ്‌ ബനേഷ്‌|access-date=03.02.2018|last=|first=|date=|website=http://www.harithakam.com|publisher=|archive-date=2018-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20180204182355/http://www.harithakam.com/profile.php?id=120|url-status=dead}}</ref> കാത്തുശിക്ഷിക്കണേ എന്ന കവിത മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാലയുടെ ബിഎ മലയാളം രണ്ടാംവർഷ സിലബസിൽ പാഠ്യവിഷയമാണ്‌. കേന്ദ്രസാഹിത്യ അക്കാദമി ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ മലയാളകവിതയെക്കുറിച്ച്‌ 2017 മാർച്ചിൽ തയ്യാറാക്കിയ ഇന്ത്യൻ ലിറ്ററേച്ചർ മാസികയുടെ പ്രത്യേകപതിപ്പിൽ കവിതകൾ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്‌. 'പേരക്കാവടി' എന്ന സമാഹാരത്തിന് 2022ലെ അയനം - എ. അയ്യപ്പൻ കവിതാപുരസ്കാരം, 2023ലെ പൂർണ്ണ - ആർ. രാമചന്ദ്രൻ കവിതാപുരസ്കാരം 'നല്ലയിനം പുലയ അച്ചാറുകൾ' എന്ന കവിതാസമാഹാരത്തിന് 2020ലെ ജിനേഷ് മടപ്പള്ളി കവിതാപുരസ്കാരം, കൊടുങ്ങല്ലൂർ കാവ്യമണ്ഡലത്തിൻറെ രാജൻ കോട്ടപ്പുറം കവിതാ പുരസ്കാരം എന്നിവ ലഭിച്ചു.<ref>https://www.dcbooks.com/rajan-kottappuram-award-for-m-s-banesh.html</ref> 1999ൽ മാധ്യമം ആഴ്ച്ചപ്പതിപ്പിൽ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയും പിന്നീട് 2007ൽ നെഞ്ചുംവിരിച്ച് തലകുനിക്കുന്നു എന്ന ആദ്യസമാഹാരത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്ത 'കൊലപാതകം ചില നിരീക്ഷണങ്ങൾ' എന്ന കവിതയിലെ ശിഖണ്ഡി, നപുംസകം എന്നീ പ്രയോഗങ്ങൾ ട്രാൻസ് ജെൻഡറുകളുടെ വ്യക്തിത്വത്തെ അവഹേളിക്കുന്നതാണെന്ന തിരിച്ചറിവിൽ ആ കവിത തന്നെ 2021ൽ പിൻവലിച്ചു. <ref>https://www.twentyfournews.com/2021/09/22/ms-banesh-withdraw-poem.html</ref> <ref>https://www.mediaoneonline.com/literature/insult-to-transgenders-poet-ms-banesh-withdraws-the-poem-he-wrote-21-years-ago-152631#.YUmLkZXRnnY.whatsapp</ref> '''ഡോക്യുമെൻററി സംവിധാനം''' ഡോക്യുമെൻററി ഫിലിം സംവിധാനത്തിന് 6 തവണയും ലേഖനത്തിന്‌ ഒരു തവണയും മികച്ച ആങ്കർ- ഇൻറർവ്യൂവർ എന്ന നിലയിൽ ഒരു തവണയുമായി 8 സംസ്ഥാന സർക്കാരിൻറെ എട്ടു ടെലിവിഷൻ അവാർഡുകൾ നേടി. 'ഗർഭിണികളുടെ വാർഡ്‌' 'ശവമുറിയിൽ നിങ്ങളെയും കാത്ത്‌' 'ചന്ദനത്താൽ മുറിവേറ്റവർ' 'ദ ഗ്രേറ്റ്‌ പീപ്പിൾസ് സ്ലം' 'ദ ബ്ലൈൻഡ് ലൈബ്രേറിയൻ' തുടങ്ങിയവ പ്രധാന ഡോക്യുമെൻററികൾ. 'പെണ്ണ് കെട്ടിയ വീട്' എന്ന ഡോക്യുമെൻററിക്ക് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ പങ്കാളിത്തമുള്ള പോപുലേഷൻ ഫസ്റ്റിന്റെ ലാഡ്ലി മീഡിയ അവാർഡ്‌ ലഭിച്ചു. മലയാറ്റൂരിലെ അനധികൃത പാറമടകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഡോക്യുമെൻററി ചിത്രീകരണത്തിനിടെ 2012 ഡിസംബർ 5 ന് ക്വാറിയിലെ ഗുണ്ടകളുടെ മർദ്ദനമേറ്റ് ചികിത്സയിലായി. എറണാകുളം ഏലൂരിലെ വ്യവസായ മലിനീകരണത്തിനെതിരെ സംവിധാനം ചെയ്ത 'വിഷമവൃത്തം' എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിനിടയിലും ആക്രമണ ശ്രമം ഉണ്ടായി. പുഴയുടെ ജാതകം എന്ന ഡോക്യുമെൻററിയുടെ സംവിധാനത്തിന് അന്തരിച്ച പ്രമുഖ ഡോക്യുമെൻററി സംവിധായകൻ സി. ശരത്ച്ചന്ദ്രൻറെ പേരിലുള്ള ശരത്ചന്ദ്രൻ പരിസ്ഥിതി പുരസ്‌കാരം ലഭിച്ചു. 2016ൽ കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അക്കാദമിയുടെ ആഭിമുഖ്യത്തിൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് നടന്ന ഇൻർനാഷണൽ ഡോക്യുമെൻററി ആൻഡ് ഷോർട്ട് ഫിലിംഫെസ്റ്റിവലിൻറെ (IDSFFK) സെലക്ഷൻ ജൂറി അംഗമായിരുന്നു.2020ലെ കേരള സർക്കാരിൻറെ സംസ്ഥാന ടെലിവിഷൻ അവാർഡ് ജൂറി അംഗവുമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/television-award/965274 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-09-27 |archive-date=2021-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210927140318/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/television-award/965274 |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.archive.asianetnews.tv/iffk2014/article/20622_Artcile-BY-MS-Banesh|title=മുറിച്ചുമാറ്റിയ ഉമ്മകളുടെ വിമോചനഗാഥകൾ|access-date=03.02.2018|last=|first=|date=12.12.2014|website=http://www.asianetnews.tv|publisher=asianetnews|archive-date=2018-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20180204124113/http://www.archive.asianetnews.tv/iffk2014/article/20622_Artcile-BY-MS-Banesh|url-status=dead}}</ref> കാവ്യസമാഹാരങ്ങൾക്കു പുറമേ, സ്വന്തം ഡോക്യുമെൻററി തിരക്കഥയായ 'കലി-ദ ഫ്‌ളെയ്മിംഗ് ഫെയ്‌സസ്', ഡോക്യുമെൻററി തിരക്കഥകളുടെ സമാഹാരമായ 'കലഹിക്കുന്നവരുടെ തിരക്കാഴ്ച്ചകൾ', എംഎൻ വിജയനുമായുള്ള അഭിമുഖസംഭാഷണങ്ങളുടെ സമാഹാരമായ 'കലാപത്തിന്റെ ഉത്തരങ്ങൾ;, നോം ചോംസ്‌കിയുടെ മലയാളവിവർത്തനമായ 'ബുദ്ധിജീവികളുടെ മൗനം', ഓഷോ രജനീഷിന്റെ ലവ് ആൻഡ് മെഡിറ്റേഷൻ എന്ന കൃതിയുടെ വിവർത്തനമായ 'പ്രണയവും ധ്യാനവും' ബംഗാളി സംവിധായകൻ ജോഷി ജോസഫിന്റെ സിനിമയുടെ ദൃശ്യാഖ്യാനമായ 'ആരാച്ചാരുടെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന്‌ ഒരു ദിവസം' എന്നിവയാണ് മറ്റ് പുസ്തകങ്ങൾ.<ref>https://timesofindia.indiatimes.com/blogs/tracking-indian-communities/the-original-aarachar/</ref> '''മാധ്യമപ്രവർത്തനം''' കലാകൗമുദി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്‌, കൈരളി ടിവി, പീപ്പിൾ ടിവി, ജീവൻ ടിവി<ref>{{Cite web|url=http://ejalakam.com/%E0%B4%8E%E0%B4%82%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D-%E0%B4%AC%E0%B4%A8%E0%B5%87%E0%B4%B7%E0%B5%8D-%E0%B4%9C%E0%B5%80%E0%B4%B5%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E2%80%8D-%E0%B4%9F%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BF-%E0%B4%B5/|title=എംഎസ് ബനേഷ് ജീവൻ ടിവി വിടുന്നു:ഇനി ‘സഖി’ക്കൊപ്പം|access-date=03.02.2018|last=|first=|date=|website=http://ejalakam.com|publisher=|archive-date=2018-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20180203182736/http://ejalakam.com/%E0%B4%8E%E0%B4%82%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D-%E0%B4%AC%E0%B4%A8%E0%B5%87%E0%B4%B7%E0%B5%8D-%E0%B4%9C%E0%B5%80%E0%B4%B5%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E2%80%8D-%E0%B4%9F%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BF-%E0%B4%B5/|url-status=dead}}</ref> റിപോർട്ടർ ടിവി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ജോലി ചെയ്തു. കൈരളി ടിവി രണ്ടായിരം ചിങ്ങം ഒന്നിന് ആദ്യസംപ്രേഷണം ആരംഭിച്ചപ്പോൾ മുതൽ വാർത്താവിഭാഗം എഡിറ്റോറിയൽ ബോർഡംഗമായിരുന്ന എം.എസ്. ബനേഷ്, 2009ൽ രാജിവയ്ക്കും വരെ 'വാർത്താവാരം' എന്ന ഡോക്യുമെൻററി പരമ്പരയുടെ അവതാരകനും സംവിധായകനുമായിരുന്നു. 'വാർത്തയെയും വാർത്തയിൽ പെട്ടുപോയവരെയും വാർത്തയിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടവരെയും ഒരു വാർത്തയ്ക്കും വേണ്ടാത്തവരെയും കുറിച്ചുള്ള വാർത്താവാരം' എന്നായിരുന്നു ഓരോ ലക്കത്തിലും അവതാരകൻ സ്വന്തം പരിപാടിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. 'തിരസ്കൃത ജീവിതങ്ങളുടെ തീരാത്ത തിരനോട്ടം' എന്നായിരുന്നു പരിപാടിയുടെ ഹാഷ്ടാഗ്. മലയാള ടെലിവിഷൻ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായി സ്വന്തം പരിപാടിയെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനങ്ങൾ അറിയിക്കാൻ ഫോൺ നമ്പർ കൊടുത്തതും വാർത്താവാരം ആയിരുന്നു. 'ഈ പരിപാടിയെക്കുറിച്ചുള്ള നിങ്ങളുടെ എതിർപ്പുകളും ശകാരങ്ങളും അറിയിക്കുക' എന്ന രീതിയിലായിരുന്നു ഫോൺ നമ്പർ നൽകി ഓരോ എപ്പിസോഡും അവസാനിച്ചിരുന്നത്. കൈരളി ടിവി വാർത്താവിഭാഗത്തിന് ആദ്യമായി സംസ്ഥാന ടെലിവിഷൻ അവാർഡ് ലഭിച്ചത് എം.എസ് ബനേഷ് സംവിധാനം ചെയ്ത 'ഗർഭിണികളുടെ വാർഡ്' എന്ന ഡോക്യുമെൻററിയിലൂടെയായിരുന്നു. 2002ൽ കൈരളി ടിവിക്ക് വേണ്ടി എം.എസ് ബനേഷ് സംവിധാനം ചെയ്ത 'കലി-ദി ഫ്ളെയ്മിംഗ് ഫെയ്സസ്' എന്ന ഡോക്യുമെൻററിയുടെ തിരക്കഥ മലയാളമനോരമയുടെ പ്രസിദ്ധീകരണമായ ഭാഷാപോഷിണി പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. കൈരളി ടിവിയുടെ സമ്പൂർണ്ണ വാർത്താചാനലായ പീപ്പ്ൾ ടിവിയിൽ ന്യൂസ് അവർ അടക്കമുള്ളവയുടെ അവതാരകനായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഇക്കാലത്ത് കൈരളി ടിവി വാർത്താവിഭാഗത്തിന് ലഭിച്ച സംസ്ഥാന സർക്കാരിൻറെ മൂന്ന് ടെലിവിഷൻ അവാർഡുകളും (ശവമുറിയിൽ നിങ്ങളെയും കാത്ത്, ഉള്ളടക്കങ്ങൾ, ഗർഭിണികളുടെ വാർഡ്) എം.എസ് ബനേഷ് സംവിധാനം ചെയ്ത ഡോക്യുമെൻററികൾക്കായിരുന്നു. 2009ൽ ജീവൻ ടിവിയിൽ ന്യൂസ് എഡിറ്ററും കറൻറ് അഫയേഴ്സ് ഹെഡ്ഡുമായി സേവനമാരംഭിച്ച എം.എസ് ബനേഷ് 'കാഴ്ച്ചപ്പതിപ്പ്,' 'നെറ്റിസൻ ജേണലിസ്റ്റ്' എന്നീ രണ്ടു പുതിയ വാർത്താധിഷ്ഠിത പരിപാടികൾക്ക് തുടക്കമിട്ടു. മലയാള ടെലിവിഷൻ ജേണലിസത്തിലെ ആദ്യത്തെ ജനപങ്കാളിത്തമുള്ള ഇൻറർനെറ്റ് ആധാര വിനോദ പരിപാടിയായിരുന്നു നെറ്റിസൻ ജേണലിസ്റ്റ്. ഓർക്കുട്ട് നിലവിലിരിക്കെ ഫെയ്സ്ബുക്കിൻറെ പ്രാരംഭദശയിൽ തുടങ്ങിയ ഈ പരിപാടി ഓരോ ആഴ്ചയിലും ഓർക്കുട്ടിൽ നിന്നും ഫെയ്സ്ബുക്കിൽ നിന്നും പ്രേക്ഷകർ തെരഞ്ഞെടുത്ത് കമൻറുകൾ എഴുതി അയച്ചുകൊടുത്ത വീഡിയോകളെ അതാത് ആഴ്ച്ചയിലെ സമകാലിക സംഭവങ്ങളോട് ഇണക്കിച്ചേർക്കുന്ന രീതിയിലായിരുന്നു അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നത്. കേരളമെങ്ങും യാത്ര ചെയ്ത് മനുഷ്യജീവിതങ്ങളുടെ വൈചിത്ര്യങ്ങളെയും ജനകീയ സമരങ്ങളെയും അപരിചിത വഴികൾ വെട്ടിത്തെളിക്കുന്ന സ്ത്രീകളെയും ആവിഷ്കരിച്ച ഡോക്യുമെൻററി പരമ്പരയായിരുന്നു എം.എസ് ബനേഷ് ആവിഷ്കരിച്ച് സംവിധാനം ചെയ്ത കാഴ്ച്ചപ്പതിപ്പ്. നാലു തവണയാണ് സംസ്ഥാന സർക്കാരിൻറെ ടെലിവിഷൻ അവാർഡുകൾ ഈ ഡോക്യുമെൻററികൾക്ക് ലഭിച്ചത്.<ref>https://www.newindianexpress.com/entertainment/2011/oct/22/the-love-for-documentary-films-302742.html</ref> 2016ൽ റിപ്പോർട്ടർ ടിവിയുടെ പ്രോഗ്രാം ചീഫ് ആയി ചുമതലയേറ്റ എം.എസ് ബനേഷ് ഡെമോക്രേസി, മീറ്റ് ദി എഡിറ്റേഴ്സ് എന്നീ പരിപാടികളുടെ അവതാരകൻ കൂടിയായിരുന്നു. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ബോയ്സ് ഹൈസ്കൂൾ, എറണാകുളം മഹാരാജാസ് കോളേജ്, കേരള പ്രസ്‌ അക്കാദമി എന്നിവിടങ്ങളിൽ പഠനം. കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭരണിയെ കുറിച്ച് സംവിധാനം ചെയ്ത 'കലി- ദ ഫ്ലെയ്മിംഗ് ഫെയ്സസ്' എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ തിരക്കഥ 2003ൽ ഫാബിയൻ ബുക്സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഇപ്പോൾ സ്വതന്ത്രമായി ഡോക്യുമെൻററി ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്യുന്നു. എറണാകുളത്ത് താമസം. [[പ്രമാണം:Http://www.pusthakakada.com/dcbooks/poem/11354-nallayinam-pulaya-achaarukal.html|ലഘുചിത്രം|Nallayinam{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Pulaya Acharukal]] ==കൃതികൾ== * പ്രേമലേപനം - (നോവൽ) ഡി.സി ബുക്‌സ്‌.(2025) * ജലഭരദിനരാത്രങ്ങൾ - (നോവൽ) ഡി.സി ബുക്‌സ്‌.(2022) * പേരക്കാവടി - (കവിതാസമാഹാരം) ഡി.സി. ബുക്‌സ്‌.(2022) * ''നല്ലയിനം പുലയ അച്ചാറുകൾ'' - (കവിതാസമാഹാരം) ഡി.സി. ബുക്‌സ്‌.(2017)<ref>{{Cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/resistance-was-the-hero/article22337040.ece|title=Resistance was the hero|access-date=03.02.2018|last=|first=|date=31.12.2017|website=http://www.thehindu.com|publisher=}}</ref> * ''കാത്തുശിക്ഷിക്കണേ'' - (കവിതാസമാഹാരം) ഡി.സി. ബുക്‌സ്‌ (2011)<ref>{{Cite web|url=http://www.pusthakakada.com/logos-books/poem/4390-kaathushikshikkane.html|title=കാത്തുശിക്ഷിക്കണേ|access-date=03.02.2018|last=|first=|date=|website=http://www.pusthakakada.com|publisher=|archive-date=2018-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20180204001029/http://www.pusthakakada.com/logos-books/poem/4390-kaathushikshikkane.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.nostalgiamag.in/details.php?id=990|title=കാത്തുശിക്ഷിക്കുന്ന കാഴ്‌ചകൾ|access-date=03.02.2018|last=|first=|date=20.04.2016|website=http://archive.is|publisher=|archive-date=2016-04-20|archive-url=https://archive.today/20160420123831/http://www.nostalgiamag.in/details.php?id=990|url-status=bot: unknown}}</ref> * ''നെഞ്ചുംവിരിച്ച്‌ തലകുനിക്കുന്നു'' - (കവിതാസമാഹാരം) ഡി.സി. ബുക്‌സ്‌.(2007) * ''കലഹിക്കുന്നവരുടെ തിരക്കാഴ്ച്ചകൾ'' - (ഡോക്യുമെൻററി തിരക്കഥാ സമാഹാരം) ലോഗോസ് ബുക്‌സ് (2016)<ref>{{Cite web|url=http://www.readersshoppe.com/home/en/Book-Store/Screenplay/Logos-Books-p2330c59c109.html|title=കലഹിക്കുന്നവരുടെ തിരക്കാഴ്ചകൾ|access-date=03.02.2018|last=|first=|date=|website=http://www.readersshoppe.com|publisher=|archive-date=2018-02-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20180204070331/http://www.readersshoppe.com/home/en/Book-Store/Screenplay/Logos-Books-p2330c59c109.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://suprabhaatham.com/%E0%B4%95%E0%B4%B2%E0%B4%B9%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%B5%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%86-%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B0%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95/|title=കലഹിക്കുന്നവരുടെ തിരക്കാഴ്ചകൾ|access-date=03.02.2018|last=|first=|date=18.12.2016|website=http://suprabhaatham.com|publisher=}}</ref> * ''കലി-ദ ഫ്‌ളെയ്‌മിങ്ങ്‌ ഫെയ്‌സസ്‌'' - (ഡോക്യുമെൻററി തിരക്കഥ) ഫാബിയൻ ബുക്സ് (2003)<ref>{{Cite web|url=http://anjalilibrary.com/malayalam-book/1502-%E0%B4%95%E0%B4%B2%E0%B4%BF-%E0%B4%A6-%E0%B4%AB%E0%B5%8D%E0%B4%B3%E0%B5%86%E0%B4%AF%E0%B5%8D%E0%B4%AE%E0%B4%BF%E0%B4%99%E0%B5%8D-%E0%B4%AB%E0%B5%86%E0%B4%AF%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B4%B8%E0%B5%8D|title=കലി (ദ ഫ്ളെയ്മിങ് ഫെയ്സസ്) തിരക്കഥ|access-date=03.02.2018|last=|first=|date=|website=http://anjalilibrary.com|publisher=|archive-date=2019-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20191220041610/http://anjalilibrary.com/malayalam-book/1502-%E0%B4%95%E0%B4%B2%E0%B4%BF-%E0%B4%A6-%E0%B4%AB%E0%B5%8D%E0%B4%B3%E0%B5%86%E0%B4%AF%E0%B5%8D%E0%B4%AE%E0%B4%BF%E0%B4%99%E0%B5%8D-%E0%B4%AB%E0%B5%86%E0%B4%AF%E0%B5%8D%E0%B4%B8%E0%B4%B8%E0%B5%8D|url-status=dead}}</ref> * ''കലാപത്തിന്റെ ഉത്തരങ്ങൾ'' -(എം. എൻ വിജയനുമായുള്ള അഭിമുഖ സമാഹാരം) ഫാബിയൻ ബുക്സ് (2004) * ''ബുദ്ധിജീവികളുടെ മൗനം''-(നോം ചോംസ്കിയുടെ ലേഖന പരിഭാഷ)ഫാബിയൻ ബുക്സ് (2005) * ''പ്രണയവും ധ്യാനവും'' -( ഓഷോ രജനീഷിന്റെ ലേഖന പരിഭാഷ) ഫാബിയൻ ബുക്സ് (1999) * ''ആരാച്ചാരുടെ ജീവിതത്തിൽ നിന്ന്‌ ഒരു ദിവസം'' -(ജോഷി ജോസഫിന്റെ വൺ ഡേ ഫ്രം എ ഹാംഗ്മാൻസ്‌ ലൈഫ്‌ എന്ന സിനിമയുടെ ദൃശ്യാഖ്യാനം) ഫാബിയൻ ബുക്‌സ്‌ (2017) * ''മഹാശ്വേതാദേവി ക്ലോസപ്'' -(ജോഷി ജോസഫിന്റെ മഹാശ്വേതാദേവി ക്ലോസപ് എന്ന സിനിമയുടെ ദൃശ്യാഖ്യാനം) പാപ്പാത്തി പുസ്തകങ്ങൾ (2021) ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * കേരള സർക്കാരിന്റെ ടെലിവിഷൻ അവാർഡ്‌ - 'ഗർഭിണികളുടെ വാർഡ്‌' (ഡോക്യുമെൻററി) (2002) * കേരള സർക്കാരിന്റെ ടെലിവിഷൻ അവാർഡ്‌ - 'ശവമുറിയിൽ നിങ്ങളെയും കാത്ത്‌' (ഡോക്യുമെൻററി) (2005) * കേരള സർക്കാരിന്റെ ടെലിവിഷൻ അവാർഡ്‌ - 'ഉള്ളടക്കങ്ങൾ' (ഡോക്യുമെൻററി) (2006) * കേരള സർക്കാരിന്റെ ടെലിവിഷൻ അവാർഡ്‌ - 'ദ ഗ്രേറ്റ്‌ പീപ്പിൾസ് സ്ലം' (ഡോക്യുമെൻററി) (2011) * കേരള സർക്കാരിന്റെ ടെലിവിഷൻ അവാർഡ്‌ - 'ദ ബ്ലൈൻഡ് ലൈബ്രേറിയൻ' (ഡോക്യുമെൻററി) (2013) * കേരള സർക്കാരിന്റെ ടെലിവിഷൻ അവാർഡ്‌ - 'മനുഷ്യർ മനുഷ്യരെ അന്ധരാക്കുന്ന വിധം ' (ലേഖനം) 2013 * കേരള സർക്കാരിന്റെ ടെലിവിഷൻ അവാർഡ്‌ - 'റസാഖിന്റെ ഇതിഹാസം' 2014<ref>{{Cite web|url=http://dailyindianherald.com/state-television-award/|title=റസാഖിന്റെ ഇതിഹാസം; മികച്ച അവതരണത്തിനുള്ള പുരസ്‌കാരം എംഎസ് ബനേഷിന്|access-date=03.02.2018|last=|first=|date=|website=http://dailyindianherald.com|publisher=}}</ref> * കേരള സർക്കാരിന്റെ ടെലിവിഷൻ അവാർഡ്‌ - മികച്ച ആങ്കർ - ഇൻ്റർവ്യൂവർ 2023 * കേരള ഫിലിം ക്രിട്ടിക്‌സ്‌ അവാർഡ്‌ - ചന്ദനത്താൽ മുറിവേറ്റവർ (ഡോക്യുമെൻററി) (2003) * ഫോട്ടോഫെസ്റ്റ്‌ ഇന്ത്യ ദേശീയ അവാർഡ്‌ - 'അസഹ്യൻ ദ വാനിഷിംഗ്‌ ബ്രസ്റ്റ്‌ '(ഡോക്യുമെൻററി) (2004) * വയലാർ രാമവർമ ട്രസ്റ്റ്‌ അവാർഡ്‌ - 'നരകത്തിൽ നിന്നുള്ള സമരങ്ങൾ' (ഡോക്യുമെൻററി) (2011) * നാഷണൽ ചൈൽഡ് ഡവലപ്മെന്റ് കൌൺസിൽ അവാർഡ്‌ - 'സ്വാതന്ത്ര്യക്കുടിയിറക്കൽ' (ഡോക്യുമെൻററി) (2010) * ലോഹിതദാസ് അവാർഡ്‌ - 'മഹാ ആഗ്നസ് ദേവി ' (ഡോക്യുമെൻററി) (2012) * കേരള ഫിലിം ഓഡിയൻസ് കൌൺസിൽ അവാർഡ്‌ - 'ശവമുറിയിൽ നിന്നുള്ള വാക്കുകൾ' (ഡോക്യുമെൻററി) (2012 ) * നാഷണൽ ഫിലിം അക്കാദമി അവാർഡ്‌ - 'സ്വാതന്ത്ര്യക്കുടിയിറക്കൽ' (ഡോക്യുമെൻററി) (2010) * മുസിരിസ് ടെലിവിഷൻ അവാർഡ്‌ - 'മുരുകോപാസന' (ഡോക്യുമെൻററി) (2012 ) * കൊടമന നാരായണൻ നായർ മീഡിയ അവാർഡ്‌ - '(വിഷ്വൽ ജേണലിസ്റ്റ്) (2010) * ടെലിവിഷൻ പ്രോഗ്രാംസ്‌ പ്രൊമോഷൻ കൌൺസിൽ അവാർഡ്‌ - 'ലാലൂരിലെ പട്ടികൾ' (ഡോക്യുമെൻററി) (2012 ) * കേരള ടെലിവിഷൻ വ്യൂവേഴ്സ് അസ്സോസിയേഷൻ, കാഴ്ച്ച അവാർഡ്‌ - 'നെറ്റിസൻ ജേണലിസ്റ്റ് (ടി വി ഷോ ) (2012 ) * ഭരണിക്കാവ് ശിവകുമാർ മെമ്മോറിയൽ ടെലിവിഷൻ അവാർഡ്‌ - 'നെറ്റിസൻ ജേണലിസ്റ്റ് (ടി വി ഷോ ) (2012 ) * ശരത്ചന്ദ്രൻ മെമ്മോറിയൽ ഡോക്യുമെൻററി അവാർഡ്‌ - ' പുഴയുടെ ജാതകം' (ഡോക്യുമെൻററി) (2012 ) * ലാഡ്ലി മീഡിയ അവാർഡ്‌ - 'പെണ്ണ് കെട്ടിയ വീട്' (ഡോക്യുമെൻററി) (2012 ) ==കവിതകളുടെ നാൾവഴി== '''നെഞ്ചുംവിരിച്ച് തലകുനിക്കുന്നു - (ആദ്യകവിതാമാഹാരം) ഡി സി ബുക്സ്- വില നാൽപതു രൂപ''' ''ഈ സമാഹാരത്തിലെ കവിതകളും അവ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും:'' * ജലത്തിന്റെ സാരാംശം-മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-2006 ജൂൺ * തുറക്കൽ-മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-2006 മാർച്ച്‌ * അടിയൻ-മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-2006 ഫെബ്രുവരി * കബഡി-മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-2005 ജൂൺ * ഇരട്ട-മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-2005 ജൂൺ * കല്യാണക്കാസെറ്റ് വീണ്ടും കാണൽ-മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-2005 ഫെബ്രുവരി * തൊണ്ടയിലെ മീന്മുള്ള്-വായന മാസിക-2005 ജൂലൈ * ദീർഘക്കിഴങ്ങ്-മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്- * തെണ്ടി-മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-2004 ഒക്ടോബർ * അടക്കം-മലയാളം വാരിക-2007 ജൂൺ * വായനശീലം-വായന മാസിക-2004 ഓഗസ്റ്റ്‌ * കണ്ടുകൊണ്ടേൻ-മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-2003 മെയ്‌ * ഭയോഡാറ്റ-കലാകൌമുദി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-2002 ഡിസംബർ * പുരുഷ നിതംബമേ-മലയാളം വാരിക-2002 നവംബർ * ചുംബിതം-ഭാഷാപോഷിണി-2002 * കേരളീയ ചിത്രകല -മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-2000 ഡിസംബർ * ഒച്ച്‌-കലാകൌമുദി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-2000 ഡിസംബർ * കണങ്കാലിലെ മൃദുരോമങ്ങൾ-കലാകൌമുദി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ് -2007 നവംബർ * കഠിനം-മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-2000 ജനുവരി * മൂരിനിവർത്തൽ-മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-2007 ജനുവരി * ഛെ-ന്നായ-ഭാഷാപോഷിണി-1999 സെപ്റ്റംബർ * തൊണ്ടയിലെ മുള്ള്-മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-2006 മെയ്‌ * കൊലപാതകം:ചില നിരീക്ഷണങ്ങൾ-മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-1999 മെയ്‌ * ആനയെ കുളിപ്പിക്കുന്ന വിധം-മലയാളം വാരിക-1999 ഏപ്രിൽ * രാജവെമ്പാല-കുങ്കുമം വാരിക * മുടിയുടെ തമിഴൻവിശേഷണം ചേർത്ത്-മലയാളം വാരിക-2007 ഏപ്രിൽ * കിണർ-കലാകൌമുദി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്- 1998 ജൂൺ * ഉറുമ്പിനെ കണ്ടെത്തൽ-മലയാളം വാരിക-1997 സെപ്റ്റംബർ * ഹ-മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-2007 നവംബർ * മൃഗശാല-മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-1997 ഏപ്രിൽ * താൻ കുറെ നേരമായല്ലോ പറയാൻ തുടങ്ങിയിട്ട്-കേരള കവിത-2007 * വളകൾ-ഭാഷാപോഷിണി-1996 നവംബർ * ഈയൽ-കലാദർപ്പണം- 1996 ഒക്ടോബർ * സ്വർഗാരോഹണത്തിലെ പ്രശ്നങ്ങൾ-പച്ചക്കുതിര-2007 ജൂൺ * ചർമം ഇറച്ചിയോട്--മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-2007 ജൂൺ * ഓന്ത്-സുകൃതം മാസിക-1996 ഓഗസ്റ്റ്‌ * കാട്ടിലെ രാത്രി-എക്സ്പ്രസ്സ്‌ ആഴ്ചപ്പതിപ്പ് -1990 * ഒഎൻവിയെ ഞാൻ അനുകരിക്കും-മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്-2004 ഏപ്രിൽ * കൂർക്ക -ഭാഷാപോഷിണി-2007 * ട്രാഫിക് ലൈറ്റിനെകുറിച്ച് അല്പം സ്വകാര്യ ട്യുഷൻ-സാഹിത്യ ലോകം 1999 * കാരണവർ-സാഹിത്യ ലോകം-1993 മെയ്‌ * വേഴാമ്പൽ-സരോവരം ഓണപ്പതിപ്പ്-1990 '''കാത്തുശിക്ഷിക്കണേ (രണ്ടാമത്തെ കവിതാസമാഹാരം) ഡിസി ബുക്സ്-വില 70 രൂപ.''' ''ഈ സമാഹാരത്തിലെ കവിതകളും അവ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും:'' * കൗണ്ട്‌ഡൗൺ - മാധ്യമം ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2008 സെപ്‌തംബർ * ശയനം - പച്ചക്കുതിര മാസിക, 2008 ജൂൺ * മരിച്ചവരുടെ നമ്പറുകൾ -കലാകൗമുദി ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2008 ജൂലായ്‌ * എത്ര ശ്രമിച്ചിട്ടും പേരിടാൻ കഴിയാത്ത കവിത - മാധ്യമം ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2008 മേയ്‌ * എൻകെ ആശാസ്യകുമാർ ഐപിഎസ്‌ - കലാകൗമുദി ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2010 ഏപ്രിൽ * മരിച്ചാലും തോർച്ച മാസിക, 2010 ഡിസംബർ * തെക്കോട്ടിറക്കം - പച്ചക്കുതിര മാസിക, 2010 നവംബർ * ഹരിതക്കൊടി - മാതൃഭൂമി ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2007 ജൂൺ * അപ്പോൾ മറ്റന്നാൾ എന്തുചെയ്യും? - പ്രസക്തി കവിതാപ്പതിപ്പ്, 2011 * മലം പരിശോധിക്കുന്ന പെൺകുട്ടി - മലയാളം വാരിക, 2010 മേയ് * ഇടത്തോട്ടുതിരിഞ്ഞാൽ വലത്തേ മൂലയിൽ - മാധ്യമം ആഴ്ച്ചപ്പതിപ്പ്, 2008 ഫെബ്രുവരി * ഇടയ്‌ക്ക്‌ വച്ച്‌ വൃത്തത്തിലാകുന്നത്‌- മാധ്യമം ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2009 മാർച്ച്‌ * രുചിയിൽ നീ -എതിർദിശ ഓണപ്പതിപ്പ്, 2011 * ബ്ലൂഫിലിം - കലാകൗമുദി ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2006 സെപ്‌തംബർ * പൊന്നാനി - കലാകൗമുദി ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2007 സെപ്‌തംബർ * ടി എൻ കുമാരൻ സ്‌മാരക വായനശാല - മാധ്യമം ആഴ്ച്ചപ്പതിപ്പ്, 2008 ഡിസംബർ * കാത്തുശിക്ഷിക്കണേ - മാധ്യമം ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2009 ജൂൺ * സ്വർഗ്ഗം ഒരു ക്വട്ടേഷൻ നടപ്പാക്കുന്നു - മാധ്യമം ഓണപ്പതിപ്പ്‌, 2009 * കുറ്റാലം നിശ്ചലം സായാഹ്നം ഭാഷാപോഷിണി, 2011 ഏപ്രിൽ * ശേഖരേട്ടന്റെ മരണം: എക്‌സ്‌ട്രാ പവർ - പച്ചക്കുതിര, 2011 മേയ് * പരിത്യക്തന്റെ രാത്രി - കലാകൗമുദി ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2009 മാർച്ച്‌ * സികെ പിള്ളൈ മെമ്മോറിയൽ ഐടി സ്‌കൂൾ ടൂർ - മാധ്യമം ആഴ്ച്ചപ്പതിപ്പ് 2011 ഏപ്രിൽ * മോചനം - ഭാഷാപോഷിണി, 2008 നവംബർ * പുല്ലിൽ കാടുകാണൽ - മാധ്യമം ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2004 ജൂലൈ * വിവാഹിതനാം ഭീക്ഷ്മർ...തോർച്ച മാസിക 2012 മാർച്ച് * ഗ്രീക്ഷ്‌മയക്ഷൻ - കലാകൗമുദി ആഴ്ച്ചപ്പതിപ്പ്, 2008 ഒക്ടോബർ * ഡോ. സാഗർകുമാർ എംആർസിപി - ജനയുഗം വാരാന്തപ്പതിപ്പ്, നവംബർ 2010 * വിഷയാസക്തൻ - മാധ്യമം ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2010 ഒക്ടോബർ * ഉള്ളംകാൽ മേഘങ്ങൾ - അകം മാസിക, 2010 നവംബർ * ഊട്ടിയിൽ ഒരു പ്രണയകാലത്ത് - കലാകൗമുദി ആഴ്ച്ചപ്പതിപ്പ്, 2011 മാർച്ച് * ചിക്പുക് ചിക്പുക് റെയിലേ -പച്ചക്കുതിര മാസിക, 2012 ഏപ്രിൽ * യുഗം നിശ്ചലം യുഗ്മഗാനാനന്തരം - മാധ്യമം ആഴ്ച്ചപ്പതിപ്പ്, 2012 ജനുവരി * ഏയ് മെഹ്ദി ഹസന് സമർപ്പിക്കാനല്ല - മാധ്യമം ആഴ്ച്ചപ്പതിപ്പ്, 2012 ജൂലൈ '''നല്ലയിനം പുലയ അച്ചാറുകൾ (മൂന്നാമത്തെ കവിതാസമാഹാരം) ഡിസി ബുക്‌സ്‌ -വില 110 രൂപ'''<ref>{{Cite web|url=http://www.puzha.com/blog/nallyinam-pulaya-accharukal/|title=നല്ലയിനം പുലയ അച്ചാറുകൾ|access-date=03.02.2018|last=|first=|date=20.10.2017|website=http://www.puzha.com|publisher=}}</ref> ''ഈ സമാഹാരത്തിലെ കവിതകളും അവ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളും:'' * അണ്ണാറക്കണ്ണോത്സവം - മലയാളം വാരിക, ഓണപ്പതിപ്പ്‌ 2015 * തൊഴുകൈത്തോക്ക്‌ - പച്ചക്കുതിര മാസിക, 2016 മേയ്‌ * മൃത്യോർമാ പ്രണയം ഗമയ - മലയാളം വാരിക, 2015 ഫെബ്രുവരി * മല്ലുഗേൾ ഹോട്ട്‌ മൊബൈൽ കോൾ - മാതൃഭൂമി ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2013 നവംബർ * അഹമ്മദാബാദ്‌ ബാർ - പച്ചക്കുതിര മാസിക, 2013 ആഗസ്റ്റ്‌ * അശ്വമേധാനന്തരം - ജനശക്തി വിഷുപ്പതിപ്പ്‌, 2012 * മുണ്ഡനോപനിഷത്‌ - മലയാളം വാരിക, 2016 മേയ്‌ * നല്ലയിനം പുലയ അച്ചാറുകൾ - മാധ്യമം ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2013 ജനുവരി<ref>{{Cite web|url=http://www.deshabhimani.com/special/news-31-12-2017/696231|title=രചനകൾ ഒരാണ്ടിനെ അടയാളപ്പെടുത്തുന്നു... Read more: http://www.deshabhimani.com/special/news-31-12-2017/696231|access-date=03.02.2018|last=|first=|date=31.12.2017|website=http://www.deshabhimani.com|publisher=}}</ref> * ഉമിനീർത്തെയ്യം - കലാകൗമുദി ഓണപ്പതിപ്പ്‌, 2015 * ഭായിന്റെ മോനേ - മലയാളം വാരിക, 2017 ജനുവരി * ബുർജ്‌ ഖലീഫ കാണൽ - പച്ചക്കുതിര മാസിക, 2017 മേയ്‌ * അച്ചോടാ - എതിർദിശ ഓണപ്പതിപ്പ്‌, 2015 * കേരളീയ അഭിനയകല - മാധ്യമം ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2017 ഡിസംബർ * ഫ്രീക്ക്വൻഡ്‌ലി ആസ്‌ക്‌ഡ്‌ - മാധ്യമം ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2017 മേയ്‌ * സിസ്റ്ററേ ഭയക്കിണർ - എതിർദിശ ഓണപ്പതിപ്പ്‌, 2016 * തത്തമ്മേ ജനൽ, ജനൽ - മാധ്യമം ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2017 ഡിസംബർ * മൈക്ക്‌ ടെസ്റ്റിംഗ്‌ - മലയാളം വാരിക, 2014 മാർച്ച്‌ * രാസപ്രവർത്തനം - സമകാലീന കവിത, ലക്കം 6, 1996 * ആൺഗംഗ - ഭാഷാപോഷിണി, 2015 ഡിസംബർ * ആൻഡ്‌ ഇറ്റ്‌ ഈസ്‌ ഇൻ ദി എയർ - എഴുത്ത്‌ മാസിക * പരിച്ഛേദം - മലയാളം വാരിക, 2014 സെപ്‌തംബർ * ഒളിവിലെ തെളിവുകൾ - മലയാളം വാരിക, 2013 ജൂലായ്‌ * മെല്ലെക്കൊല്ലി - മലയാളം വാരിക, 2013 ഒക്ടോബർ * കുടമഴയിൽ - പച്ചക്കുതിര മാസിക, 2015 ആഗസ്റ്റ്‌ * കരിങ്കൂവളം - സാഹിത്യലോകം മാസിക, 1997 ജൂലായ്‌ * നരച്ചില്ലകളിൽ - പച്ചക്കുതിര മാസിക, 2015 ഓഗസ്‌റ്റ്‌ * പോസ്‌റ്റ്‌മോർട്ടം - മാധ്യമം ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2013 * മധുവും വിധുവും - മലയാളം വാരിക, 2002 * പാവക്കൂത്ത്‌ - മാധ്യമം ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2015 * സ്‌മൈലി - മലയാളം വാരിക, 2016 ഏപ്രിൽ * മഹുവമരത്തിന്റെ പേരുള്ളവൾ - മാധ്യമം ആഴ്‌ച്ചപ്പതിപ്പ്‌, 2016 ഓഗസ്‌റ്റ്‌ * എന്റെ കാലത്തെ ഉത്തമബോധ്യക്കവികൾക്ക്‌ - മലയാളം വാരിക, 2017 ജൂലായ്‌ * ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ഹ്രസ്വചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:1972-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുള്ള ചലച്ചിത്രപ്രവർത്തകർ]] 0nus84kxalb3le8iae1u34o8s5rq27t 0 194789 4626947 3624300 2026-05-29T22:01:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626947 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Advanced Packaging Tool}} {{Infobox software | name = ആപ്റ്റ് - അഡ്വാൻസ്ഡ് പാക്കേജിംഗ് ടൂൾ | logo = | screenshot = [[പ്രമാണം:Apt-get_install_mediawiki.png|320px]] | caption = ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യുന്നതിനു മുമ്പ് ആപ്റ്റ്-ഗെറ്റ് സമ്മതം ചോദിക്കുന്നു. | developer = | latest_release_version = 0.8.10.3<ref name=package> {{cite web |url=http://packages.qa.debian.org/a/apt.html |title=Debian -- Details of package apt |publisher=packages.qa.debian.org |accessdate=2012-04-02 |last= |first= }} </ref> | released = {{Start date|1998|08|16|df=yes}}<ref>{{cite web | url = http://dictionary.sensagent.com/advanced+packaging+tool/en-en/#cite_note-22 | title = Advanced Packaging Tool | publisher = sensagent | accessdate = 2012-02-22}}</ref> | latest_release_date = {{release date and age|2011|4|15}} | latest_preview_version = 0.8.16~exp13 | latest_preview_date = {{release date and age|2012|3|13}} | operating_system = വിവിധം | platform = [[യൂണിക്സ് പോലെയുള്ളവ]] | programming_language = [[സി++]] | genre = [[Package management system|പാക്കേജ് മാനേജർ]] | license = [[ഗ്നു ജിപിഎൽ]] | website = [http://wiki.debian.org/Apt wiki.debian.org/Apt] [http://wiki.debian.org/Teams/Apt wiki.debian.org/Teams/Apt] }} [[ഡെബിയൻ|ഡെബിയനിലും]] അതിന്റെ ഉപവിതരണങ്ങളിലും പാക്കേജ് മാനേജറായ [[ഡിപികെജി|ഡിപികെജിക്കു]] വേണ്ടി നിർമ്മിച്ച അപ്ഡേറ്റിംഗ് ഉപകരണമാണ് '''ആപ്റ്റ്'''.<ref name=manpage>{{cite web |url=http://linux.die.net/man/8/apt-get |title=apt-get(8) - Linux man page |publisher=linux.die.net |accessdate=2008-05-12 |last= |first= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080516191248/http://linux.die.net/man/8/apt-get |archivedate=2008-05-16 |url-status=live }}</ref> ഇതൊരു [[സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ|സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയറാണ്]]. അഡ്വാൻസ്ഡ് പാക്കേജിംഗ് ടൂൾ എന്നതിന്റെ ചുരുക്കരൂപമാണ് ആപ്റ്റ്. ആപ്ട്-ഗെറ്റ് ആണ് സാധാരണയായി ഡിപികെജിക്കുള്ള പുതുക്കൽ ഉപകരണം. [[ആപ്റ്റ്-ആർപിഎം]] എന്ന ആപ്റ്റിന്റെ രൂപം [[ആർപിഎം|ആർപിഎമ്മിനു]] വേണ്ടിയും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.<ref>{{cite web |url=http://apt-rpm.org/about.shtml |title=APT-RPM |publisher=apt-rpm.org |accessdate=2008-05-12 |last= |first= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080421014529/http://apt-rpm.org/about.shtml |archivedate=2008-04-21 |url-status=live }}</ref> [[ഫിങ്ക്]] പ്രൊജക്ട് മാകിലേക്കും ഇത് വിവർത്തനം നടത്തി ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. [[ഓപൺ സൊളാരിസ്|ഓപൺസൊളാരിസിലും]] ആപ്റ്റ് ലഭ്യമാണ്.<ref>{{cite web |url=http://www.finkproject.org/about.php |title=Fink - About |publisher=www.finkproject.org |accessdate=2008-05-12 |last= |first= |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080511210043/http://www.finkproject.org/about.php |archivedate=2008-05-11 |url-status=live }}</ref> [[ജയിൽബ്രോക്കൺ ഐഓഎസ്|ജയിൽബ്രോക്കൺ ഐഓഎസിൽ]] ഉപയോഗിക്കുന്ന [[സിഡിയ]] ആപ്റ്റിനോടു നല്ല രീതിയിൽ സാദൃശ്യം കാണിക്കുന്നുണ്ട്.<ref>[http://www.saurik.com/id/1 "Bringing Debian APT to the iPhone" by Jay Freeman (saurik]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.telesphoreo.org/ |title=Telesphoreo Tangelo documentation |access-date=2012-06-17 |archive-date=2010-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100714052623/http://www.telesphoreo.org/ |url-status=dead }}</ref> == ഉപയോഗം == ആപ്റ്റ് എന്നത് ഒരൊറ്റ സോഫ്റ്റ്‌വെയറല്ല, പകരം അതൊരു കൂട്ടം ലൈബ്രറികളും ഉപകരണങ്ങളും ചേർന്നതാണ്. ആപ്റ്റിലെ പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ ലിബ്ആപ്റ്റ് എന്ന [[സി++]] ലൈബ്രറിയും ആപ്റ്റ്-ഗെറ്റും, ആപ്റ്റ്-കാഷെയുമാണ്. [[ഡിപികെജി|ഡിപികെജിക്കുള്ള]] പുതുക്കൽ ഉപകരണം ആയാണ് ആപ്റ്റ് പരിഗണിക്കപ്പെടാറുള്ളത്. കാരണം [[ഡിപികെജി]] ഓരൊറ്റ പാക്കേജിനെ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ആപ്റ്റ്, പാക്കേജുകൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധങ്ങളെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നു. [[ഡെബിയാൻ|ഡെബിയാന്റെ]] ഏറ്റവും നല്ല വശമായി ആപ്റ്റിനെ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web | title = An apt-get primer | url = http://www.linux.com/archive/feed/40745 | archiveurl = https://www.webcitation.org/5p6i2iySC?url=http://www.linux.com/archive/feed/40745 | archivedate = 2010-04-19 | first = Bruce | last = Byfield | date = 2004-12-09 | access-date = 2012-06-17 | url-status = live }}</ref><ref>{{cite web | title = From the archives: the best distros of 2000 | url = http://www.tuxradar.com/content/archives-best-distros-2000 | publisher = Tux Radar | access-date = 2012-06-17 | archive-date = 2013-04-24 | archive-url = https://web.archive.org/web/20130424132856/http://www.tuxradar.com/content/archives-best-distros-2000 | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | title = Migrating to Debian | url = http://www.linux.ie/lists/pipermail/cork/2004-January/003744.html | first = David | last = Dorgan | publisher = linux.ie | date = 2004-01-19 | archiveurl = https://www.webcitation.org/5p6ikqQPs?url=http://www.linux.ie/lists/pipermail/cork/2004-January/003744.html | archivedate = 2010-04-19 | access-date = 2012-06-17 | url-status = dead }}</ref><ref>{{cite web | title = Mobile Linux development with Familiar and a minimal Debian | url = http://www.vieka.com/mobiletux/debian.htm | publisher = Mobile Tux | access-date = 2012-06-17 | archive-date = 2008-09-15 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080915152357/http://www.vieka.com/mobiletux/debian.htm | url-status = dead }}</ref><ref>[http://people.debian.org/~srivasta/talks/why_debian/talk.html Why Debian]</ref><ref>[http://www.debian.org/doc/debian-policy/ Debian policy manual]</ref> [[ഡിപികെജി]], ആപ്റ്റിന്റെ നിർദ്ദേശാനുസരണം പ്രവർത്തിക്കുകയാണെന്നും പറയാം. കാരണം [[ഡിപികെജി|ഡിപികെജിക്കു]] തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാൻ കഴിയാത്തിടത്ത് ആപ്റ്റ് ആണ് തീരുമാനിക്കുന്നത്. === കമാന്റുകൾ === സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യുക, ഒഴിവാക്കുക, പുതുക്കുക, [[ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം]] തന്നെ പുതുക്കുക എന്നിവയാണ് ആപ്റ്റിന്റെ പ്രധാന ജോലികൾ. എന്നാൽ അധികാരങ്ങൾക്കായുള്ള കമാന്റും ഇതിനു മുമ്പിലായി ഉപയോഗിക്കേണ്ടി വരും. ==== ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യൽ ==== apt-get install 'pacakage_name' എന്നതാണ് ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാനുള്ള കമാന്റ്. ==== സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ നീക്കം ചെയ്യൽ ==== apt-get remove 'packege_name' എന്ന കമാന്റിലൂടെയാണ് സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ നീക്കം ചെയ്യാവുന്നത്. apt-get autoremove എന്ന കമാന്റ് ആവശ്യമില്ലാത്ത, ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യപ്പെട്ടിട്ടുള്ള സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളെ നീക്കം ചെയ്യുന്നു. ==== സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ പുതുക്കാൻ ==== apt-get update ഇത് സിസ്റ്റത്തിലുള്ള എല്ലാ സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളുടേയും പുതിയ പതിപ്പുകളുടെ വിവരങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനുള്ള കമാന്റാണ്. ഇതിനു ശേഷം പുതുക്കേണ്ട സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാനുള്ള കമാന്റ് നൽകിയാൽ മതി. പുതിയ പതിപ്പ് ഇൻസ്റ്റാൾ ആയിക്കൊള്ളും. apt-get dist-upgrade ലഭ്യമായ എല്ലാ പുതുക്കലുകളും ഒരൊറ്റ കമാന്റ് വഴി യാഥാർത്ഥ്യമാക്കാം. തനിയെ ഡിപന്റൻസികൾ തീർക്കുകയും ചെയ്യും.<ref>[http://linux.die.net/man/8/apt-get die.net Linux Man pages]</ref> [[ആപ്റ്റിറ്റൂഡ്]] ഇക്കാര്യത്തിൽ മികച്ച ഒരു ആപ്ലികേഷനാണ്.<ref>[http://forums.debian.net/viewtopic.php?f=10&t=39379 Discussion on dist-upgrade vs. full-upgrade]</ref> == ചരിത്രം == ആപ്ട്-ഗെറ്റിന്റെ ആദ്യരൂപം ഡീറ്റി ആയിരുന്നു. ഡിപികെജി-ഗെറ്റ് എന്നാണ് വിളിക്കപ്പെട്ടിരുന്നത്. മതപരമായ കാരണങ്ങളാൽ ഡീറ്റി എന്ന പേര് ഉപേക്ഷിച്ചു. ആപ്റ്റ് എന്നുള്ള പേര് സ്വീകരിച്ചു. ആപ്ട്-ഗെറ്റിന്റെ ഏറെക്കുറെയുള്ള നിർമ്മാണം ഐആർസിയിലായിരുന്നു.<ref name = "deity 1998-03">[http://lists.debian.org/deity/1998/03/msg00013.html Deity Mailing List], 1998-03.</ref> ശേഷം ലിബ്ആപ്റ്റ്-പികെജി എന്ന പേരിൽ നിർമ്മിച്ച സോഫ്റ്റ്‌വെയർ പരാജയമായിരുന്നു. പിന്നീട് ലിബ്ആപ്റ്റ്-ഇൻസ്റ്റ് നിർമ്മിച്ചെങ്കിലും ലക്ഷ്യം പൂർത്തീകരിക്കുന്നതിന്നതിൽ അതും പരാജയമായിരുന്നു. പിന്നീട് പുതിയൊരു സംഘം ആപ്റ്റ് തുടക്കം മുതൽ നിർമ്മിച്ചു. പുതിയ ഒരു നിഗൂഢലിപിയായിരുന്നു ഇതിൽ ഉപയോഗിച്ചത്.<ref>{{cite web | url=http://wiki.debian.org/SecureApt | title=Secure APT | publisher=Debian Wiki | accessdate=2006-09-05 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20060901104920/http://wiki.debian.org/SecureApt%23head-2ff8d9725145887b6c9f83b002a41d1433002309 | archivedate=2006-09-01 | url-status=live }}</ref> ഇത് വിജയകരമായതോടെ ഡെബിയൻ അധിഷ്ഠിത വിതരണങ്ങൾ ധാരാളം പുറത്തിറങ്ങി. == ഫ്രണ്ട് എൻഡുകൾ == [[പ്രമാണം:Synaptic Package Manager.png|thumb|300px|ആപ്റ്റിനുള്ള ഫ്രണ്ട് എൻഡ് ആയ [[സിനാപ്റ്റിക്]]]] * [[ആപ്റ്റിറ്റൂഡ്]] * [[സിനാപ്ടിക്ക്]] * [[ഉബുണ്ടു സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സെന്റർ]] * [[ആപ്റ്റ്:ഫൂ]] * [[ഗ്നോം-ആപ്റ്റ്]] * [[മ്യുവോൺ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സെന്റർ]] * [[ലുബുണ്ടു സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സെന്റർ]] * [[പാക്കേജ്കിറ്റ്]] * [[കെപാക്കേജ്]] * [[അഡെപ്റ്റ് പാക്കേജ് മാനേജർ]] * [[ജിഡെബി]] * [[ആപ്റ്റ്-സിപ്പ്]] * [[ലിനക്സ് മിന്റ് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ മാനേജർ]] * [[ആപ്റ്റ്-ഫാസ്റ്റ്]] * [[ഡീപിൻ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സെന്റർ]] * [[സിഡിയ]] * [[ഹിൽഡൺ ആപ്ലികേഷൻ മാനേജർ]] == അവലംബം == {{Reflist|colwidth=30em}} {{fossportal}} {{URI scheme}} [[വർഗ്ഗം:ഡെബിയൻ]] [[വർഗ്ഗം:സ്വതന്ത്ര പാക്കേജ് മാനേജ്മെന്റ് സിസ്റ്റം]] 9uciutzwsr52pgqt02221su4ut3ffcf 0 197952 4626898 4575624 2026-05-29T17:35:20Z DIXANAUGUSTINE 119455 പേരു തിരുത്തി 4626898 wikitext text/x-wiki {{for|നോവലിന്റെ ചലച്ചിത്രാവിഷ്കാരത്തെക്കുറിച്ചറിയാൻ|അഗ്നിസാക്ഷി (ചലച്ചിത്രം)}} {{prettyurl|Agnisakshi}} {{Infobox book | name = അഗ്നിസാക്ഷി | image = Agnisakshi 1976.jpg | alt = പുറം ചട്ട 1976 | image_caption = സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പതിപ്പിന്റെ പുറം ചട്ട. | author = [[ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം]] | title_orig = | translator = {{plain list|{{small| * വാസന്തി ശങ്കരനാരായണൻ (1980) * [[സുധാംശു ചതുർവേദി]] (1995) * [[സിർപ്പി ബാലസുബ്രമണ്യം]] (1998) }}}} | illustrator = | cover_artist = | country = ഇന്ത്യ | language = മലയാളം | subject =പഴയകാലത്ത് സമൂഹത്തില് നിലനിന്നിരുന്ന ഉച്ചനീചതങ്ങള് | genre = [[സാമൂഹ്യ നോവൽ]] | publisher = [[സാഹിത്യ പ്രവർത്തക സഹകരണ സംഘം]] | pub_date = 1976 | english_pub_date = 1980 | media_type = അച്ചടി | pages = 152 | isbn = 9788126427208 |isbn_note = {{small|[[ഡി.സി. ബുക്ക്സ്]] പ.}} | oclc = 651077764 }} [[ലളിതാംബിക അന്തർജ്ജനം]] രചിച്ച പ്രശസ്തമായ മലയാള നോവലാണ് '''അഗ്നിസാക്ഷി'''. ബ്രാഹ്മണ സമുദായത്തിലെ ഒരു സ്ത്രീയുടെ ജീവിതത്തിലെ മൂന്നു ഘട്ടങ്ങളിലൂടെയാണു കഥ പുരോഗമിക്കുന്നത്. ഭാര്യയിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനിയും പിന്നീട് സന്യാസിനിയും ആയി മാറുന്ന നായികയുടെ കഥയാണിത്. കഥാകാരിയുടെ തന്നെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഏതാണ്ട് നാൽപ്പതു വർഷക്കാലത്തെ സാമൂഹികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ പരിവർത്തനങ്ങളുടെ ഓർമ്മക്കുറിപ്പുകൂടിയാണ് ഈ നോവൽ. കേരളീയ സമൂഹത്തിന്റെ സാമൂഹികവും രാഷ്‌ട്രീയവുമായ പരിവർത്തനങ്ങളുടെ കഥയും സാമൂഹിക സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു വേണ്ടി ജീവിതം ബലിദാനമായി കൊടുത്ത മാനമ്പള്ളി ഇല്ലത്ത്‌ 'അഗ്നിസാക്ഷി'യായി 'കുടി' കയറിയെത്തിയ തേതിക്കുട്ടിക്കാവിന്റെ കഥയാണ് നോവൽ.<br /> [[മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പ്|മാതൃഭൂമി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ]] നോവൽ ആദ്യം ഖണ്ഡശ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 1977ൽ പുസ്തക രൂപത്തിൽ പുറത്ത് വന്നു. ഈ നോവലിന് ആദ്യത്തെ [[വയലാർ അവാർഡ്]] , [[കേന്ദ്ര സാഹിത്യഅക്കാദമി പുരസ്കാരം|കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം]], [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]],<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/books/awards.php?award=16 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-18 |archive-date=2012-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120809050710/http://www.mathrubhumi.com/books/awards.php?award=16 |url-status=dead }}</ref>[[ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ്]] എന്നിവ ലഭിച്ചു. ==അഗ്നിസാക്ഷി == == ചലച്ചിത്രാവിഷ്ക്കാരം == ''പ്രധാന ലേഖനം:[[അഗ്നിസാക്ഷി_(ചലച്ചിത്രം)]]'' ഈ നോവലിനെ ആസ്പദമാക്കി [[ശ്യാമപ്രസാദ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത് 1999ൽ തിയേറ്ററുകളിലെത്തിയ ഒരു മലയാള ചലച്ചിത്രമാണ് '''[[അഗ്നിസാക്ഷി_(ചലച്ചിത്രം)|അഗ്നിസാക്ഷി]]'''. വി.വി. ബാബു നിർമിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ചലച്ചിത്രത്തിൽ [[രജിത് കപൂർ]],[[ശോഭന]], [[ശ്രീവിദ്യ]], [[മധുപാൽ]] തുടങ്ങിയവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>അഗ്നിസാക്ഷി, സിനിമയെക്കുറിച്ച് [http://www.malayalasangeetham.info/m.php?3800മലയാളസംഗീതം.ഇൻഫോ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304211603/http://www.malayalasangeetham.info/m.php?3800%E0%B4%AE%E0%B4%B2%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B4%B8%E0%B4%82%E0%B4%97%E0%B5%80%E0%B4%A4%E0%B4%82.%E0%B4%87%E0%B5%BB%E0%B4%AB%E0%B5%8B |date=2016-03-04 }}യിൽനിന്ന്</ref> ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *[[വയലാർ അവാർഡ്]] (1977) *[[കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] *[[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്‌കാരം]] *[[ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ്‌]] ==അവലംബം== <references/> {{novel-stub}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:വയലാർ പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഓടക്കുഴൽ അവാർഡ് ലഭിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേന്ദ്ര സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രമാക്കപ്പെട്ട സാഹിത്യ സൃഷ്ടികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഡി.സി.ബുക്സ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:സാമൂഹ്യ നോവലുകൾ]] g9945j3sadptpo9v9bobq1epey0ojwm 0 204536 4626867 4474988 2026-05-29T16:26:50Z ~2026-32077-92 218515 /* */ 4626867 wikitext text/x-wiki [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ]] [[ഇരിട്ടി (താലൂക്ക്)|ഇരിട്ടി താലൂക്കിൽപ്പെടുന്ന]] [[പടിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് (പടിയൂർ-കല്യാട് പഞ്ചായത്ത് )|പടിയൂർ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ]] ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ഗ്രാമമാണ് '''കല്ല്യാട്'''. സമീപ പട്ടണം അഞ്ചു കിലോമീറ്റർ പടിഞ്ഞാറുള്ള [[ഇരിക്കൂർ]] ആണ്. ബ്ലാത്തൂർ ഇരിക്കൂർ റോഡിൽ പറ്റയ്ക്കൽ മുതൽ കല്ല്യാട് കരി വരെയുള്ള സ്ഥലമാണ് കല്ല്യാടിന്റെ ഭാഗമായി വരുന്നത്. == സ്ഥലനാമ ഐതിഹ്യം == [[ശ്രീരാമൻ]] കല്ലായിക്കിടന്ന [[അഹല്യ|അഹല്യക്ക്]] മോക്ഷം കൊടുത്ത സ്ഥലമായിരുന്നു എന്നും അതാണ് പിന്നീട് അഹല്യാടും കല്ല്യാടും ആയി മാറിയതത്രെ ==ചരിത്ര പ്രസക്തി== ചിറക്കൽ താലൂക്കിലെ [[ഇരിക്കൂർ]] ഫർക്കയിൽ പെട്ട പ്രധാന നാടു വാഴി കുടുംബമായ താഴത്ത് വീട് തറവാട് കല്ല്യാട്ട് ആണ്. [[കൂടാളി]], [[പടിയൂർ]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ഈ കുടുംബത്തിനു താവഴിയുണ്ട്. ==പ്രധാന സ്ഥാപനങ്ങൾ== * ഏ .എൽ.പി സ്കൂൾ കല്യാട് * കല്യാട് സർവീസ് സഹകരന ബാങ്ക് * കൃഷി ഭവൻ * വില്ലേജ് ഓഫീസ് *പോസ്റ്റ് ഓഫീസ് == ആരാധനാലയങ്ങൾ == * കല്യാട് ശിവക്ഷേത്രം * തെരു ഗണപതി മണ്ഡപം * പുള്ളി വേട്ടക്കരുമകൻ ക്ഷേത്രം *മുച്ചിലോട്ട് ഭഗവതി കാവ് *കണ്ണങ്കോട് വിഷ്‌ണു ക്ഷേത്രവും അയ്യപ്പങ്കാവും   [[വർഗ്ഗം:കണ്ണൂർ ജില്ലയിലെ ഗ്രാമങ്ങൾ]] {{കണ്ണൂർ ജില്ല}} 6jzxzvfblmgqbfks9kzpfrcqfwfiv39 0 236012 4626881 3804718 2026-05-29T17:09:14Z YOUSAFVENNALA 119127 /* */ 4626881 wikitext text/x-wiki {{PU|T. U. Kuruvilla}} {{Infobox Indian politician | name = ഷെവലിയർ ഡോക്ടർ. ടി.യു. കുരുവിള | image = T.U. Kuruvilla.jpeg | image caption = ടി.യു. കുരുവിള. | birth_date = {{Birth date and age|1936|09|13|df=y}} | birth_place =[[Oonjapara|ഊഞ്ഞപ്പാറ]], [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | death_date = 29/05/2026 | death_place = Kochi | constituency = [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | office = [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] വൈസ് ചെയർമാൻ | term = | predecessor = | successor = | party =[[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] | spouse = ശ്രീമതി ചിന്നമ്മ കുരുവിള | children = | religion = [[Syriac Orthodox|സിറിയാക് ഓർത്തഡോക്സ്]] | languages known = [[Malayalam|മലയാളം]], [[English|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[Hindi|ഹിന്ദി]] | countries visited = | website = | footnotes = | source = <!--http://kerala.gov.in Government of Kerala--> }} '''ടി. യു. കുരുവിള''' (ജനനം: 1936 ഓഗസ്റ്റ് 13) കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനാണ്. ഇദ്ദേഹം [[Kothamangalam|കോതമംഗലത്ത്]] ഊഞ്ഞപ്പാറയിലാണ് ജനിച്ചത്. ഉതുപ്പ്, മറിയം എന്നിവരാണ് മാതാപിതാക്കൾ. ഇദ്ദേഹം സിവിൽ എഞ്ചിനിയറിംഗിൽ ഡിപ്ലോമ ഉള്ള വ്യക്തിയാണ്. രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനം കൂടാതെ കൃഷി, വ്യാപാരം എന്നീ മേഖലകളിലും ഇദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. 2006, 2011 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ [[കോതമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോതമംഗലം നിയോജകമണ്ഡലത്തുനിന്ന്]] ഇദ്ദേഹം കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തുടർച്ചയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഇദ്ദേഹം പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രിയായി കുറച്ചുകാലം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ഇദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ [[Kerala Congress (Mani)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] വിഭാഗത്തിലാണ്. [[Syriac Orthodox Church|സിറിയാക് ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ]] ലേ സെക്രട്ടറിയായി ഇദ്ദേഹം കുറച്ചുകാലം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[Knight|ഷെവലിയർ]] സ്ഥാനം, മോർ അഫ്രേം മെഡൽ, [[Commander|കമാൻഡർ]] സ്ഥാനം, [[Bar E'tho Shariro|ബാർ എഥോ ഷാറിറോ]] സ്ഥാനം എന്നിവ [[Patriarch|പാത്രിയർക്കീസ്]] [[Ignatius Zakka I Iwas|ഇഗ്നാത്തിയോസ്‌ സാഖാ പ്രഥമൻ ഇവാസിൽ]] നിന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലണ്ടനിലെ സൗത്ത് ഈസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് ഓണററി ഡി.ലിറ്റ് ബിരുദവും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഇദ്ദേഹം 1964 മുതൽ 78 വരെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഇതു കൂടാതെ കീരമ്പാറ സർവിസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് (1966-1970), കോതമംഗലം ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1970-1978), കേരള പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ (1982-1987) എന്നീ ചുമതകലളും ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1996 മുതൽ 2001 വരെ ഇദ്ദേഹം കേരള സംസ്ഥാന ഹൗസിംഗ് ബോഡിന്റെയും ചെയർമാനായിരുന്നു. നിലവിൽ ഇദ്ദേഹം കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി വിഭാഗത്തിന്റെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. <ref name=aj3>{{cite news | title = Chevalier T. U. Kuruvilla | author = Keralaministers.com | publisher = Keralaministers.com | url = http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | date = | accessdate = | archive-date = 2012-02-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120218234134/http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | url-status = dead }}</ref><ref name=aj5>{{cite news |title = Kothamangalam keeps both fronts guessing |author = K. A. Martin |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |date = 2006-04-22 |accessdate = |location = Chennai, India |archive-date = 2006-05-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060510145540/http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |url-status = dead }}</ref> === മന്ത്രി === [[File:Mons Joseph in London.jpg|thumb| ടി.യു. കുരുവിള, മോൻസ് ജോസഫ്, രാജു ജോർജ്ജ്, അജിത്ത് കുമാർ നായർ എന്നിവർ ലണ്ടനിൽ ]] ഇദ്ദേഹം 2006 നവംബറിൽ [[P.J. Joseph|പി.ജെ. ജോസഫ്]] വിമാനയാത്രയ്ക്കിടെ ഒരു വനിതയോട് അപമര്യാദയായി പെരുമാറി എന്ന ആരോപണത്തെത്തുടർന്ന് രാജിവച്ചപ്പോൾ മന്ത്രിസ്ഥാനമേൽക്കുകയുണ്ടായി. <ref name=aj1>{{cite news |title = LDF panel sets deadline for Kerala Congress(J) |author = correspondents in Kerala |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |date = |accessdate = 2007-10-09 |archive-date = 2007-11-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071126081820/http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj2>{{cite news |title = Joseph steps down; Kuruvilla named new Kerala Congress(J) Minister |author = Special correspondent |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |date = |accessdate = 2006-09-05 |archive-date = 2007-11-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071127013202/http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |url-status = dead }}</ref> == വഹിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ == *കേരള സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രി *[[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് (1964-1978) *കീരമ്പാറ സർവീസ് സഹകരണ സംഘം പ്രസിഡന്റ് (1966-1970) *സെന്റ് സ്റ്റീഫൻ സ്കൂൾ കീരമ്പാറ, മാനേജർ (1968-1978) *ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി, കോതമംഗലം - ചെയർമാൻ (1970-1978) *പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കേരളം - ചെയർമാൻ (1982-1987) *കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1991-1992) *കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഹൗസിംഗ് ബോഡ് - ചെയർമാൻ ആൻഡ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്റർ (1996-2001) *ലേ സെക്രട്ടറി [[Jacobite Syrian Orthodox Church|യാക്കോബായ സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] (1993-1999) *എറണാകുളം ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി - മെംബർ (1964-1982) *റബ്ബർ ബോഡ് - മെംബർ (1983-1987) *കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ) സംസ്ഥാന ട്രഷററും സെക്രട്ടറിയും (1977-1989, 1989-1992) *എം.എൽ.എ. [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] *വൈസ് ചെയർമാൻ [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] == വിവാദം == 2007 സെപ്റ്റംബർ 2-ന് ഇദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് രാജിവയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നടത്തിയ ഭൂമി ഇടപാടിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന ഇടുക്കി കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടറിനെത്തുടർന്നാ‌യിരുന്നു ഇത്.<ref>http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905180236/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 |date=2007-09-05 }} 23 August</ref> കെ.ജി. എബ്രഹാം എന്നയാൾ {{convert|20|acre|m2}} ഭൂമി [[Munnar|മൂന്നാറിൽ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് 6.7കോടി രൂപ അഡ്വാൻസായി നൽകിയെന്നും ഈ ഭൂമി ഇവരുടെ സ്വന്തമല്ലാത്തതിനാൽ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും പക്ഷേ ഇവർ പണം തിരികെക്കൊടുത്തില്ലെന്നുമായിരുന്നു റിപ്പോർട്ട്. <ref name=ht>{{cite news |title = Minister quits over Munnar land scam |author = Ramesh Babu |publisher = Hindustan Times |url = http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |date = |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930033334/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |url-status = dead }}</ref> ഇതിനു ശേഷം പാർട്ടി നേതാവ് പി.ജെ. ജോസഫ് പണം അബ്രഹാമിന് തിരികെക്കൊടുക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുകൊടുത്തു. <ref>{{cite news |title = KC (J) approves Kuruvilla's resignation |publisher = [[Keralaonline.com]] |url = http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070905174836/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |url-status = dead }}</ref> Kuruvilla had to resign and [[Monce Joseph]] from the KC(J) became the new PWD minister. കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ റിപ്പോർട്ടും കുരുവിള കുറ്റമൊന്നും ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുന്നില്ല എന്ന് ജോസഫ് പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടു. കുരുവിളയ്ക്കും പാർട്ടിക്കുമെതിരായി ഗൂഢനീക്കമുണ്ടെന്നും പി.ജെ. ജോസഫ് ആരോപിച്ചു. <ref name=ht1>{{cite news |title = Kuruvilla stepping down |author = Staff Reporter |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |location = Chennai, India |archive-date = 2008-02-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207171247/http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |url-status = dead }}</ref> 2008 മേയ് 15-ന് ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കേസിൽ തെളിവുകളില്ലെന്ന് കേരള പോലീസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. <ref name=acqui> {{cite news | title = Case against former minister ‘mistake of fact’ | author = UNI | publisher = Indlawnews | url = http://www.indlawnews.com/Newsdisplay.aspx?7c905d86-d659-4b16-a4e0-b41f4e07e644 | date = | accessdate = 2008-05-15 }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:കുരുവിള}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] 0gxjtrxzwjhagucb56lfz4b9rpkylny 4626889 4626881 2026-05-29T17:16:45Z GV2010 217548 /* */ 4626889 wikitext text/x-wiki {{PU|T. U. Kuruvilla}} {{Infobox Indian politician | name = ഷെവലിയർ ഡോക്ടർ. ടി.യു. കുരുവിള | image = T.U. Kuruvilla.jpeg | image caption = ടി.യു. കുരുവിള. | birth_date = {{Birth date and age|1936|09|13|df=y}} | birth_place =[[Oonjapara|ഊഞ്ഞപ്പാറ]], [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | death_date = 29/05/2026 | death_place = Kochi | constituency1 = [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | office1 = കേരളത്തിൻറെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term1 = 15 സെപ്റ്റംബർ 2006 - 04 സെപ്റ്റംബർ 2007 | office = [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] വൈസ് ചെയർമാൻ | term = 2021-2026 | predecessor = | successor = | party =[[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] | spouse = ശ്രീമതി ചിന്നമ്മ കുരുവിള | children = | religion = [[Syriac Orthodox|സിറിയാക് ഓർത്തഡോക്സ്]] | languages known = [[Malayalam|മലയാളം]], [[English|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[Hindi|ഹിന്ദി]] | countries visited = | website = | footnotes = | source = <!--http://kerala.gov.in Government of Kerala--> }} '''ടി. യു. കുരുവിള''' (ജനനം: 1936 ഓഗസ്റ്റ് 13) കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനാണ്. ഇദ്ദേഹം [[Kothamangalam|കോതമംഗലത്ത്]] ഊഞ്ഞപ്പാറയിലാണ് ജനിച്ചത്. ഉതുപ്പ്, മറിയം എന്നിവരാണ് മാതാപിതാക്കൾ. ഇദ്ദേഹം സിവിൽ എഞ്ചിനിയറിംഗിൽ ഡിപ്ലോമ ഉള്ള വ്യക്തിയാണ്. രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനം കൂടാതെ കൃഷി, വ്യാപാരം എന്നീ മേഖലകളിലും ഇദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. 2006, 2011 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ [[കോതമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോതമംഗലം നിയോജകമണ്ഡലത്തുനിന്ന്]] ഇദ്ദേഹം കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തുടർച്ചയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഇദ്ദേഹം പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രിയായി കുറച്ചുകാലം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ഇദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ [[Kerala Congress (Mani)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] വിഭാഗത്തിലാണ്. [[Syriac Orthodox Church|സിറിയാക് ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ]] ലേ സെക്രട്ടറിയായി ഇദ്ദേഹം കുറച്ചുകാലം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[Knight|ഷെവലിയർ]] സ്ഥാനം, മോർ അഫ്രേം മെഡൽ, [[Commander|കമാൻഡർ]] സ്ഥാനം, [[Bar E'tho Shariro|ബാർ എഥോ ഷാറിറോ]] സ്ഥാനം എന്നിവ [[Patriarch|പാത്രിയർക്കീസ്]] [[Ignatius Zakka I Iwas|ഇഗ്നാത്തിയോസ്‌ സാഖാ പ്രഥമൻ ഇവാസിൽ]] നിന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലണ്ടനിലെ സൗത്ത് ഈസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് ഓണററി ഡി.ലിറ്റ് ബിരുദവും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഇദ്ദേഹം 1964 മുതൽ 78 വരെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഇതു കൂടാതെ കീരമ്പാറ സർവിസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് (1966-1970), കോതമംഗലം ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1970-1978), കേരള പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ (1982-1987) എന്നീ ചുമതകലളും ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1996 മുതൽ 2001 വരെ ഇദ്ദേഹം കേരള സംസ്ഥാന ഹൗസിംഗ് ബോഡിന്റെയും ചെയർമാനായിരുന്നു. നിലവിൽ ഇദ്ദേഹം കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി വിഭാഗത്തിന്റെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. <ref name=aj3>{{cite news | title = Chevalier T. U. Kuruvilla | author = Keralaministers.com | publisher = Keralaministers.com | url = http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | date = | accessdate = | archive-date = 2012-02-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120218234134/http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | url-status = dead }}</ref><ref name=aj5>{{cite news |title = Kothamangalam keeps both fronts guessing |author = K. A. Martin |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |date = 2006-04-22 |accessdate = |location = Chennai, India |archive-date = 2006-05-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060510145540/http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |url-status = dead }}</ref> === മന്ത്രി === [[File:Mons Joseph in London.jpg|thumb| ടി.യു. കുരുവിള, മോൻസ് ജോസഫ്, രാജു ജോർജ്ജ്, അജിത്ത് കുമാർ നായർ എന്നിവർ ലണ്ടനിൽ ]] ഇദ്ദേഹം 2006 നവംബറിൽ [[P.J. Joseph|പി.ജെ. ജോസഫ്]] വിമാനയാത്രയ്ക്കിടെ ഒരു വനിതയോട് അപമര്യാദയായി പെരുമാറി എന്ന ആരോപണത്തെത്തുടർന്ന് രാജിവച്ചപ്പോൾ മന്ത്രിസ്ഥാനമേൽക്കുകയുണ്ടായി. <ref name=aj1>{{cite news |title = LDF panel sets deadline for Kerala Congress(J) |author = correspondents in Kerala |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |date = |accessdate = 2007-10-09 |archive-date = 2007-11-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071126081820/http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj2>{{cite news |title = Joseph steps down; Kuruvilla named new Kerala Congress(J) Minister |author = Special correspondent |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |date = |accessdate = 2006-09-05 |archive-date = 2007-11-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071127013202/http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |url-status = dead }}</ref> == വഹിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ == *കേരള സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രി *[[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് (1964-1978) *കീരമ്പാറ സർവീസ് സഹകരണ സംഘം പ്രസിഡന്റ് (1966-1970) *സെന്റ് സ്റ്റീഫൻ സ്കൂൾ കീരമ്പാറ, മാനേജർ (1968-1978) *ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി, കോതമംഗലം - ചെയർമാൻ (1970-1978) *പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കേരളം - ചെയർമാൻ (1982-1987) *കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1991-1992) *കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഹൗസിംഗ് ബോഡ് - ചെയർമാൻ ആൻഡ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്റർ (1996-2001) *ലേ സെക്രട്ടറി [[Jacobite Syrian Orthodox Church|യാക്കോബായ സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] (1993-1999) *എറണാകുളം ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി - മെംബർ (1964-1982) *റബ്ബർ ബോഡ് - മെംബർ (1983-1987) *കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ) സംസ്ഥാന ട്രഷററും സെക്രട്ടറിയും (1977-1989, 1989-1992) *എം.എൽ.എ. [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] *വൈസ് ചെയർമാൻ [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] == വിവാദം == 2007 സെപ്റ്റംബർ 2-ന് ഇദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് രാജിവയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നടത്തിയ ഭൂമി ഇടപാടിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന ഇടുക്കി കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടറിനെത്തുടർന്നാ‌യിരുന്നു ഇത്.<ref>http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905180236/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 |date=2007-09-05 }} 23 August</ref> കെ.ജി. എബ്രഹാം എന്നയാൾ {{convert|20|acre|m2}} ഭൂമി [[Munnar|മൂന്നാറിൽ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് 6.7കോടി രൂപ അഡ്വാൻസായി നൽകിയെന്നും ഈ ഭൂമി ഇവരുടെ സ്വന്തമല്ലാത്തതിനാൽ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും പക്ഷേ ഇവർ പണം തിരികെക്കൊടുത്തില്ലെന്നുമായിരുന്നു റിപ്പോർട്ട്. <ref name=ht>{{cite news |title = Minister quits over Munnar land scam |author = Ramesh Babu |publisher = Hindustan Times |url = http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |date = |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930033334/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |url-status = dead }}</ref> ഇതിനു ശേഷം പാർട്ടി നേതാവ് പി.ജെ. ജോസഫ് പണം അബ്രഹാമിന് തിരികെക്കൊടുക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുകൊടുത്തു. <ref>{{cite news |title = KC (J) approves Kuruvilla's resignation |publisher = [[Keralaonline.com]] |url = http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070905174836/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |url-status = dead }}</ref> Kuruvilla had to resign and [[Monce Joseph]] from the KC(J) became the new PWD minister. കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ റിപ്പോർട്ടും കുരുവിള കുറ്റമൊന്നും ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുന്നില്ല എന്ന് ജോസഫ് പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടു. കുരുവിളയ്ക്കും പാർട്ടിക്കുമെതിരായി ഗൂഢനീക്കമുണ്ടെന്നും പി.ജെ. ജോസഫ് ആരോപിച്ചു. <ref name=ht1>{{cite news |title = Kuruvilla stepping down |author = Staff Reporter |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |location = Chennai, India |archive-date = 2008-02-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207171247/http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |url-status = dead }}</ref> 2008 മേയ് 15-ന് ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കേസിൽ തെളിവുകളില്ലെന്ന് കേരള പോലീസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. <ref name=acqui> {{cite news | title = Case against former minister ‘mistake of fact’ | author = UNI | publisher = Indlawnews | url = http://www.indlawnews.com/Newsdisplay.aspx?7c905d86-d659-4b16-a4e0-b41f4e07e644 | date = | accessdate = 2008-05-15 }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:കുരുവിള}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] 6bst0ww70c294toozllfie04xkxt06l 4626960 4626889 2026-05-30T04:13:15Z Altocar 2020 144384 /* മന്ത്രി */ 4626960 wikitext text/x-wiki {{PU|T. U. Kuruvilla}} {{Infobox Indian politician | name = ഷെവലിയർ ഡോക്ടർ. ടി.യു. കുരുവിള | image = T.U. Kuruvilla.jpeg | image caption = ടി.യു. കുരുവിള. | birth_date = {{Birth date and age|1936|09|13|df=y}} | birth_place =[[Oonjapara|ഊഞ്ഞപ്പാറ]], [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | death_date = 29/05/2026 | death_place = Kochi | constituency1 = [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | office1 = കേരളത്തിൻറെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term1 = 15 സെപ്റ്റംബർ 2006 - 04 സെപ്റ്റംബർ 2007 | office = [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] വൈസ് ചെയർമാൻ | term = 2021-2026 | predecessor = | successor = | party =[[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] | spouse = ശ്രീമതി ചിന്നമ്മ കുരുവിള | children = | religion = [[Syriac Orthodox|സിറിയാക് ഓർത്തഡോക്സ്]] | languages known = [[Malayalam|മലയാളം]], [[English|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[Hindi|ഹിന്ദി]] | countries visited = | website = | footnotes = | source = <!--http://kerala.gov.in Government of Kerala--> }} '''ടി. യു. കുരുവിള''' (ജനനം: 1936 ഓഗസ്റ്റ് 13) കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനാണ്. ഇദ്ദേഹം [[Kothamangalam|കോതമംഗലത്ത്]] ഊഞ്ഞപ്പാറയിലാണ് ജനിച്ചത്. ഉതുപ്പ്, മറിയം എന്നിവരാണ് മാതാപിതാക്കൾ. ഇദ്ദേഹം സിവിൽ എഞ്ചിനിയറിംഗിൽ ഡിപ്ലോമ ഉള്ള വ്യക്തിയാണ്. രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനം കൂടാതെ കൃഷി, വ്യാപാരം എന്നീ മേഖലകളിലും ഇദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. 2006, 2011 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ [[കോതമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോതമംഗലം നിയോജകമണ്ഡലത്തുനിന്ന്]] ഇദ്ദേഹം കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തുടർച്ചയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഇദ്ദേഹം പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രിയായി കുറച്ചുകാലം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ഇദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ [[Kerala Congress (Mani)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] വിഭാഗത്തിലാണ്. [[Syriac Orthodox Church|സിറിയാക് ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ]] ലേ സെക്രട്ടറിയായി ഇദ്ദേഹം കുറച്ചുകാലം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[Knight|ഷെവലിയർ]] സ്ഥാനം, മോർ അഫ്രേം മെഡൽ, [[Commander|കമാൻഡർ]] സ്ഥാനം, [[Bar E'tho Shariro|ബാർ എഥോ ഷാറിറോ]] സ്ഥാനം എന്നിവ [[Patriarch|പാത്രിയർക്കീസ്]] [[Ignatius Zakka I Iwas|ഇഗ്നാത്തിയോസ്‌ സാഖാ പ്രഥമൻ ഇവാസിൽ]] നിന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലണ്ടനിലെ സൗത്ത് ഈസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് ഓണററി ഡി.ലിറ്റ് ബിരുദവും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഇദ്ദേഹം 1964 മുതൽ 78 വരെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഇതു കൂടാതെ കീരമ്പാറ സർവിസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് (1966-1970), കോതമംഗലം ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1970-1978), കേരള പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ (1982-1987) എന്നീ ചുമതകലളും ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1996 മുതൽ 2001 വരെ ഇദ്ദേഹം കേരള സംസ്ഥാന ഹൗസിംഗ് ബോഡിന്റെയും ചെയർമാനായിരുന്നു. നിലവിൽ ഇദ്ദേഹം കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി വിഭാഗത്തിന്റെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. <ref name=aj3>{{cite news | title = Chevalier T. U. Kuruvilla | author = Keralaministers.com | publisher = Keralaministers.com | url = http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | date = | accessdate = | archive-date = 2012-02-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120218234134/http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | url-status = dead }}</ref><ref name=aj5>{{cite news |title = Kothamangalam keeps both fronts guessing |author = K. A. Martin |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |date = 2006-04-22 |accessdate = |location = Chennai, India |archive-date = 2006-05-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060510145540/http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |url-status = dead }}</ref> === മന്ത്രി === [[File:Mons Joseph in London.jpg|thumb| ടി.യു. കുരുവിള, മോൻസ് ജോസഫ്, രാജു ജോർജ്ജ്, അജിത്ത് കുമാർ നായർ എന്നിവർ ലണ്ടനിൽ ]] ഇദ്ദേഹം 2006 നവംബറിൽ [[P.J. Joseph|പി.ജെ. ജോസഫ്]] വിമാനയാത്രയ്ക്കിടെ ഒരു വനിതയോട് അപമര്യാദയായി പെരുമാറി എന്ന ആരോപണത്തെത്തുടർന്ന് രാജിവച്ചപ്പോൾ മന്ത്രിസ്ഥാനമേൽക്കുകയുണ്ടായി. <ref name=aj1>{{cite news |title = LDF panel sets deadline for Kerala Congress(J) |author = correspondents in Kerala |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |date = |accessdate = 2007-10-09 |archive-date = 2007-11-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071126081820/http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj2>{{cite news |title = Joseph steps down; Kuruvilla named new Kerala Congress(J) Minister |author = Special correspondent |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |date = |accessdate = 2006-09-05 |archive-date = 2007-11-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071127013202/http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |url-status = dead }}</ref> == വഹിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ == *കേരള സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രി *[[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് (1964-1978) *കീരമ്പാറ സർവീസ് സഹകരണ സംഘം പ്രസിഡന്റ് (1966-1970) *സെന്റ് സ്റ്റീഫൻ സ്കൂൾ കീരമ്പാറ, മാനേജർ (1968-1978) *ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി, കോതമംഗലം - ചെയർമാൻ (1970-1978) *പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കേരളം - ചെയർമാൻ (1982-1987) *കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1991-1992) *കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഹൗസിംഗ് ബോഡ് - ചെയർമാൻ ആൻഡ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്റർ (1996-2001) *ലേ സെക്രട്ടറി [[Jacobite Syrian Orthodox Church|യാക്കോബായ സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] (1993-1999) *എറണാകുളം ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി - മെംബർ (1964-1982) *റബ്ബർ ബോഡ് - മെംബർ (1983-1987) *കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ) സംസ്ഥാന ട്രഷററും സെക്രട്ടറിയും (1977-1989, 1989-1992) *എം.എൽ.എ. [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] *വൈസ് ചെയർമാൻ [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] == വിവാദം == 2007 സെപ്റ്റംബർ 2-ന് ഇദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് രാജിവയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നടത്തിയ ഭൂമി ഇടപാടിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന ഇടുക്കി കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടറിനെത്തുടർന്നാ‌യിരുന്നു ഇത്.<ref>http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905180236/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 |date=2007-09-05 }} 23 August</ref> കെ.ജി. എബ്രഹാം എന്നയാൾ {{convert|20|acre|m2}} ഭൂമി [[Munnar|മൂന്നാറിൽ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് 6.7കോടി രൂപ അഡ്വാൻസായി നൽകിയെന്നും ഈ ഭൂമി ഇവരുടെ സ്വന്തമല്ലാത്തതിനാൽ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും പക്ഷേ ഇവർ പണം തിരികെക്കൊടുത്തില്ലെന്നുമായിരുന്നു റിപ്പോർട്ട്. <ref name=ht>{{cite news |title = Minister quits over Munnar land scam |author = Ramesh Babu |publisher = Hindustan Times |url = http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |date = |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930033334/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |url-status = dead }}</ref> ഇതിനു ശേഷം പാർട്ടി നേതാവ് പി.ജെ. ജോസഫ് പണം അബ്രഹാമിന് തിരികെക്കൊടുക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുകൊടുത്തു. <ref>{{cite news |title = KC (J) approves Kuruvilla's resignation |publisher = [[Keralaonline.com]] |url = http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070905174836/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |url-status = dead }}</ref> Kuruvilla had to resign and [[Monce Joseph]] from the KC(J) became the new PWD minister. കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ റിപ്പോർട്ടും കുരുവിള കുറ്റമൊന്നും ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുന്നില്ല എന്ന് ജോസഫ് പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടു. കുരുവിളയ്ക്കും പാർട്ടിക്കുമെതിരായി ഗൂഢനീക്കമുണ്ടെന്നും പി.ജെ. ജോസഫ് ആരോപിച്ചു. <ref name=ht1>{{cite news |title = Kuruvilla stepping down |author = Staff Reporter |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |location = Chennai, India |archive-date = 2008-02-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207171247/http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |url-status = dead }}</ref> 2008 മേയ് 15-ന് ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കേസിൽ തെളിവുകളില്ലെന്ന് കേരള പോലീസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. <ref name=acqui> {{cite news | title = Case against former minister ‘mistake of fact’ | author = UNI | publisher = Indlawnews | url = http://www.indlawnews.com/Newsdisplay.aspx?7c905d86-d659-4b16-a4e0-b41f4e07e644 | date = | accessdate = 2008-05-15 }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:കുരുവിള}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] efwsnrkbqw8teznvfr2urd3uxl860n0 4626961 4626960 2026-05-30T04:13:51Z Altocar 2020 144384 4626961 wikitext text/x-wiki {{PU|T. U. Kuruvilla}} {{Infobox Indian politician | name = ഷെവലിയർ ഡോക്ടർ. ടി.യു. കുരുവിള | image = T.U. Kuruvilla.jpeg | image caption = ടി.യു. കുരുവിള. | birth_date = {{Birth date and age|1936|09|13|df=y}} | birth_place =[[Oonjapara|ഊഞ്ഞപ്പാറ]], [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | death_date = 29/05/2026 | death_place = Kochi | constituency1 = [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | office1 = കേരളത്തിൻറെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term1 = 15 സെപ്റ്റംബർ 2006 - 04 സെപ്റ്റംബർ 2007 | office = [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] വൈസ് ചെയർമാൻ | term = 2021-2026 | predecessor = | successor = | party =[[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] | spouse = ശ്രീമതി ചിന്നമ്മ കുരുവിള | children = | religion = [[Syriac Orthodox|സിറിയാക് ഓർത്തഡോക്സ്]] | languages known = [[Malayalam|മലയാളം]], [[English|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[Hindi|ഹിന്ദി]] | countries visited = | website = | footnotes = | source = <!--http://kerala.gov.in Government of Kerala--> }} '''ടി. യു. കുരുവിള''' (ജനനം: 1936 ഓഗസ്റ്റ് 13) കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനാണ്. ഇദ്ദേഹം [[Kothamangalam|കോതമംഗലത്ത്]] ഊഞ്ഞപ്പാറയിലാണ് ജനിച്ചത്. ഉതുപ്പ്, മറിയം എന്നിവരാണ് മാതാപിതാക്കൾ. ഇദ്ദേഹം സിവിൽ എഞ്ചിനിയറിംഗിൽ ഡിപ്ലോമ ഉള്ള വ്യക്തിയാണ്. രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനം കൂടാതെ കൃഷി, വ്യാപാരം എന്നീ മേഖലകളിലും ഇദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. 2006, 2011 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ [[കോതമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോതമംഗലം നിയോജകമണ്ഡലത്തുനിന്ന്]] ഇദ്ദേഹം കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തുടർച്ചയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഇദ്ദേഹം പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രിയായി കുറച്ചുകാലം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ഇദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ [[Kerala Congress (Mani)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] വിഭാഗത്തിലാണ്. [[Syriac Orthodox Church|സിറിയാക് ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ]] ലേ സെക്രട്ടറിയായി ഇദ്ദേഹം കുറച്ചുകാലം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[Knight|ഷെവലിയർ]] സ്ഥാനം, മോർ അഫ്രേം മെഡൽ, [[Commander|കമാൻഡർ]] സ്ഥാനം, [[Bar E'tho Shariro|ബാർ എഥോ ഷാറിറോ]] സ്ഥാനം എന്നിവ [[Patriarch|പാത്രിയർക്കീസ്]] [[Ignatius Zakka I Iwas|ഇഗ്നാത്തിയോസ്‌ സാഖാ പ്രഥമൻ ഇവാസിൽ]] നിന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലണ്ടനിലെ സൗത്ത് ഈസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് ഓണററി ഡി.ലിറ്റ് ബിരുദവും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഇദ്ദേഹം 1964 മുതൽ 78 വരെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഇതു കൂടാതെ കീരമ്പാറ സർവിസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് (1966-1970), കോതമംഗലം ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1970-1978), കേരള പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ (1982-1987) എന്നീ ചുമതകലളും ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1996 മുതൽ 2001 വരെ ഇദ്ദേഹം കേരള സംസ്ഥാന ഹൗസിംഗ് ബോഡിന്റെയും ചെയർമാനായിരുന്നു. നിലവിൽ ഇദ്ദേഹം കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി വിഭാഗത്തിന്റെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. <ref name=aj3>{{cite news | title = Chevalier T. U. Kuruvilla | author = Keralaministers.com | publisher = Keralaministers.com | url = http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | date = | accessdate = | archive-date = 2012-02-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120218234134/http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | url-status = dead }}</ref><ref name=aj5>{{cite news |title = Kothamangalam keeps both fronts guessing |author = K. A. Martin |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |date = 2006-04-22 |accessdate = |location = Chennai, India |archive-date = 2006-05-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060510145540/http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |url-status = dead }}</ref> == വഹിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ == *കേരള സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രി *[[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് (1964-1978) *കീരമ്പാറ സർവീസ് സഹകരണ സംഘം പ്രസിഡന്റ് (1966-1970) *സെന്റ് സ്റ്റീഫൻ സ്കൂൾ കീരമ്പാറ, മാനേജർ (1968-1978) *ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി, കോതമംഗലം - ചെയർമാൻ (1970-1978) *പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കേരളം - ചെയർമാൻ (1982-1987) *കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1991-1992) *കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഹൗസിംഗ് ബോഡ് - ചെയർമാൻ ആൻഡ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്റർ (1996-2001) *ലേ സെക്രട്ടറി [[Jacobite Syrian Orthodox Church|യാക്കോബായ സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] (1993-1999) *എറണാകുളം ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി - മെംബർ (1964-1982) *റബ്ബർ ബോഡ് - മെംബർ (1983-1987) *കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ) സംസ്ഥാന ട്രഷററും സെക്രട്ടറിയും (1977-1989, 1989-1992) *എം.എൽ.എ. [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] *വൈസ് ചെയർമാൻ [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] == വിവാദം == 2007 സെപ്റ്റംബർ 2-ന് ഇദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് രാജിവയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നടത്തിയ ഭൂമി ഇടപാടിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന ഇടുക്കി കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടറിനെത്തുടർന്നാ‌യിരുന്നു ഇത്.<ref>http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905180236/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 |date=2007-09-05 }} 23 August</ref> കെ.ജി. എബ്രഹാം എന്നയാൾ {{convert|20|acre|m2}} ഭൂമി [[Munnar|മൂന്നാറിൽ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് 6.7കോടി രൂപ അഡ്വാൻസായി നൽകിയെന്നും ഈ ഭൂമി ഇവരുടെ സ്വന്തമല്ലാത്തതിനാൽ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും പക്ഷേ ഇവർ പണം തിരികെക്കൊടുത്തില്ലെന്നുമായിരുന്നു റിപ്പോർട്ട്. <ref name=ht>{{cite news |title = Minister quits over Munnar land scam |author = Ramesh Babu |publisher = Hindustan Times |url = http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |date = |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930033334/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |url-status = dead }}</ref> ഇതിനു ശേഷം പാർട്ടി നേതാവ് പി.ജെ. ജോസഫ് പണം അബ്രഹാമിന് തിരികെക്കൊടുക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുകൊടുത്തു. <ref>{{cite news |title = KC (J) approves Kuruvilla's resignation |publisher = [[Keralaonline.com]] |url = http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070905174836/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |url-status = dead }}</ref> Kuruvilla had to resign and [[Monce Joseph]] from the KC(J) became the new PWD minister. കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ റിപ്പോർട്ടും കുരുവിള കുറ്റമൊന്നും ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുന്നില്ല എന്ന് ജോസഫ് പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടു. കുരുവിളയ്ക്കും പാർട്ടിക്കുമെതിരായി ഗൂഢനീക്കമുണ്ടെന്നും പി.ജെ. ജോസഫ് ആരോപിച്ചു. <ref name=ht1>{{cite news |title = Kuruvilla stepping down |author = Staff Reporter |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |location = Chennai, India |archive-date = 2008-02-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207171247/http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |url-status = dead }}</ref> 2008 മേയ് 15-ന് ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കേസിൽ തെളിവുകളില്ലെന്ന് കേരള പോലീസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. <ref name=acqui> {{cite news | title = Case against former minister ‘mistake of fact’ | author = UNI | publisher = Indlawnews | url = http://www.indlawnews.com/Newsdisplay.aspx?7c905d86-d659-4b16-a4e0-b41f4e07e644 | date = | accessdate = 2008-05-15 }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:കുരുവിള}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] ts5ghzdl4hequpv5xnjyfjje5kscd6g 4626962 4626961 2026-05-30T04:14:11Z Altocar 2020 144384 /* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */ 4626962 wikitext text/x-wiki {{PU|T. U. Kuruvilla}} {{Infobox Indian politician | name = ഷെവലിയർ ഡോക്ടർ. ടി.യു. കുരുവിള | image = T.U. Kuruvilla.jpeg | image caption = ടി.യു. കുരുവിള. | birth_date = {{Birth date and age|1936|09|13|df=y}} | birth_place =[[Oonjapara|ഊഞ്ഞപ്പാറ]], [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | death_date = 29/05/2026 | death_place = Kochi | constituency1 = [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | office1 = കേരളത്തിൻറെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term1 = 15 സെപ്റ്റംബർ 2006 - 04 സെപ്റ്റംബർ 2007 | office = [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] വൈസ് ചെയർമാൻ | term = 2021-2026 | predecessor = | successor = | party =[[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] | spouse = ശ്രീമതി ചിന്നമ്മ കുരുവിള | children = | religion = [[Syriac Orthodox|സിറിയാക് ഓർത്തഡോക്സ്]] | languages known = [[Malayalam|മലയാളം]], [[English|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[Hindi|ഹിന്ദി]] | countries visited = | website = | footnotes = | source = <!--http://kerala.gov.in Government of Kerala--> }} '''ടി. യു. കുരുവിള''' (ജനനം: 1936 ഓഗസ്റ്റ് 13) കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനാണ്. ഇദ്ദേഹം [[Kothamangalam|കോതമംഗലത്ത്]] ഊഞ്ഞപ്പാറയിലാണ് ജനിച്ചത്. ഉതുപ്പ്, മറിയം എന്നിവരാണ് മാതാപിതാക്കൾ. ഇദ്ദേഹം സിവിൽ എഞ്ചിനിയറിംഗിൽ ഡിപ്ലോമ ഉള്ള വ്യക്തിയാണ്. രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനം കൂടാതെ കൃഷി, വ്യാപാരം എന്നീ മേഖലകളിലും ഇദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. 2006, 2011 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ [[കോതമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോതമംഗലം നിയോജകമണ്ഡലത്തുനിന്ന്]] ഇദ്ദേഹം കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തുടർച്ചയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഇദ്ദേഹം പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രിയായി കുറച്ചുകാലം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ഇദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ [[Kerala Congress (Mani)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] വിഭാഗത്തിലാണ്. [[Syriac Orthodox Church|സിറിയാക് ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ]] ലേ സെക്രട്ടറിയായി ഇദ്ദേഹം കുറച്ചുകാലം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[Knight|ഷെവലിയർ]] സ്ഥാനം, മോർ അഫ്രേം മെഡൽ, [[Commander|കമാൻഡർ]] സ്ഥാനം, [[Bar E'tho Shariro|ബാർ എഥോ ഷാറിറോ]] സ്ഥാനം എന്നിവ [[Patriarch|പാത്രിയർക്കീസ്]] [[Ignatius Zakka I Iwas|ഇഗ്നാത്തിയോസ്‌ സാഖാ പ്രഥമൻ ഇവാസിൽ]] നിന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലണ്ടനിലെ സൗത്ത് ഈസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് ഓണററി ഡി.ലിറ്റ് ബിരുദവും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഇദ്ദേഹം 1964 മുതൽ 78 വരെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഇതു കൂടാതെ കീരമ്പാറ സർവിസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് (1966-1970), കോതമംഗലം ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1970-1978), കേരള പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ (1982-1987) എന്നീ ചുമതകലളും ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1996 മുതൽ 2001 വരെ ഇദ്ദേഹം കേരള സംസ്ഥാന ഹൗസിംഗ് ബോഡിന്റെയും ചെയർമാനായിരുന്നു. നിലവിൽ ഇദ്ദേഹം കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി വിഭാഗത്തിന്റെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. <ref name=aj3>{{cite news | title = Chevalier T. U. Kuruvilla | author = Keralaministers.com | publisher = Keralaministers.com | url = http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | date = | accessdate = | archive-date = 2012-02-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120218234134/http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | url-status = dead }}</ref><ref name=aj5>{{cite news |title = Kothamangalam keeps both fronts guessing |author = K. A. Martin |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |date = 2006-04-22 |accessdate = |location = Chennai, India |archive-date = 2006-05-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060510145540/http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj1>{{cite news |title = LDF panel sets deadline for Kerala Congress(J) |author = correspondents in Kerala |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |date = |accessdate = 2007-10-09 |archive-date = 2007-11-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071126081820/http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj2>{{cite news |title = Joseph steps down; Kuruvilla named new Kerala Congress(J) Minister |author = Special correspondent |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |date = |accessdate = 2006-09-05 |archive-date = 2007-11-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071127013202/http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |url-status = dead }}</ref> == വഹിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ == *കേരള സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രി *[[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് (1964-1978) *കീരമ്പാറ സർവീസ് സഹകരണ സംഘം പ്രസിഡന്റ് (1966-1970) *സെന്റ് സ്റ്റീഫൻ സ്കൂൾ കീരമ്പാറ, മാനേജർ (1968-1978) *ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി, കോതമംഗലം - ചെയർമാൻ (1970-1978) *പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കേരളം - ചെയർമാൻ (1982-1987) *കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1991-1992) *കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഹൗസിംഗ് ബോഡ് - ചെയർമാൻ ആൻഡ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്റർ (1996-2001) *ലേ സെക്രട്ടറി [[Jacobite Syrian Orthodox Church|യാക്കോബായ സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] (1993-1999) *എറണാകുളം ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി - മെംബർ (1964-1982) *റബ്ബർ ബോഡ് - മെംബർ (1983-1987) *കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ) സംസ്ഥാന ട്രഷററും സെക്രട്ടറിയും (1977-1989, 1989-1992) *എം.എൽ.എ. [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] *വൈസ് ചെയർമാൻ [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] == വിവാദം == 2007 സെപ്റ്റംബർ 2-ന് ഇദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് രാജിവയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നടത്തിയ ഭൂമി ഇടപാടിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന ഇടുക്കി കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടറിനെത്തുടർന്നാ‌യിരുന്നു ഇത്.<ref>http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905180236/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 |date=2007-09-05 }} 23 August</ref> കെ.ജി. എബ്രഹാം എന്നയാൾ {{convert|20|acre|m2}} ഭൂമി [[Munnar|മൂന്നാറിൽ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് 6.7കോടി രൂപ അഡ്വാൻസായി നൽകിയെന്നും ഈ ഭൂമി ഇവരുടെ സ്വന്തമല്ലാത്തതിനാൽ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും പക്ഷേ ഇവർ പണം തിരികെക്കൊടുത്തില്ലെന്നുമായിരുന്നു റിപ്പോർട്ട്. <ref name=ht>{{cite news |title = Minister quits over Munnar land scam |author = Ramesh Babu |publisher = Hindustan Times |url = http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |date = |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930033334/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |url-status = dead }}</ref> ഇതിനു ശേഷം പാർട്ടി നേതാവ് പി.ജെ. ജോസഫ് പണം അബ്രഹാമിന് തിരികെക്കൊടുക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുകൊടുത്തു. <ref>{{cite news |title = KC (J) approves Kuruvilla's resignation |publisher = [[Keralaonline.com]] |url = http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070905174836/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |url-status = dead }}</ref> Kuruvilla had to resign and [[Monce Joseph]] from the KC(J) became the new PWD minister. കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ റിപ്പോർട്ടും കുരുവിള കുറ്റമൊന്നും ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുന്നില്ല എന്ന് ജോസഫ് പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടു. കുരുവിളയ്ക്കും പാർട്ടിക്കുമെതിരായി ഗൂഢനീക്കമുണ്ടെന്നും പി.ജെ. ജോസഫ് ആരോപിച്ചു. <ref name=ht1>{{cite news |title = Kuruvilla stepping down |author = Staff Reporter |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |location = Chennai, India |archive-date = 2008-02-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207171247/http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |url-status = dead }}</ref> 2008 മേയ് 15-ന് ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കേസിൽ തെളിവുകളില്ലെന്ന് കേരള പോലീസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. <ref name=acqui> {{cite news | title = Case against former minister ‘mistake of fact’ | author = UNI | publisher = Indlawnews | url = http://www.indlawnews.com/Newsdisplay.aspx?7c905d86-d659-4b16-a4e0-b41f4e07e644 | date = | accessdate = 2008-05-15 }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:കുരുവിള}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] pckgq3nkj8yieav9mdmu90fwxy5sdyr 4626972 4626962 2026-05-30T06:26:20Z Altocar 2020 144384 /* */ 4626972 wikitext text/x-wiki {{PU|T. U. Kuruvilla}} {{Infobox Indian politician | name = ഷെവലിയർ ഡോക്ടർ. ടി.യു. കുരുവിള | image = T.U. Kuruvilla.jpeg | image caption = ടി.യു. കുരുവിള. | birth_date = {{Birth date and age|1936|09|13|df=y}} | birth_place =[[Oonjapara|ഊഞ്ഞപ്പാറ]], [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | death_date = 29/05/2026 | death_place = Kochi | constituency1 = [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | office1 = കേരളത്തിൻറെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term1 = 15 സെപ്റ്റംബർ 2006 - 04 സെപ്റ്റംബർ 2007 | office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term = 2011, 2006 | constituency = കോതമംഗലം | predecessor = | successor = ആൻ്റണി ജോൺ | party =[[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] | spouse = ശ്രീമതി ചിന്നമ്മ കുരുവിള | children = | religion = [[Syriac Orthodox|സിറിയാക് ഓർത്തഡോക്സ്]] | languages known = [[Malayalam|മലയാളം]], [[English|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[Hindi|ഹിന്ദി]] | countries visited = | website = | footnotes = | source = <!--http://kerala.gov.in Government of Kerala--> }} '''ടി. യു. കുരുവിള''' (ജനനം: 1936 ഓഗസ്റ്റ് 13) കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനാണ്. ഇദ്ദേഹം [[Kothamangalam|കോതമംഗലത്ത്]] ഊഞ്ഞപ്പാറയിലാണ് ജനിച്ചത്. ഉതുപ്പ്, മറിയം എന്നിവരാണ് മാതാപിതാക്കൾ. ഇദ്ദേഹം സിവിൽ എഞ്ചിനിയറിംഗിൽ ഡിപ്ലോമ ഉള്ള വ്യക്തിയാണ്. രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനം കൂടാതെ കൃഷി, വ്യാപാരം എന്നീ മേഖലകളിലും ഇദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. 2006, 2011 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ [[കോതമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോതമംഗലം നിയോജകമണ്ഡലത്തുനിന്ന്]] ഇദ്ദേഹം കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തുടർച്ചയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഇദ്ദേഹം പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രിയായി കുറച്ചുകാലം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ഇദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ [[Kerala Congress (Mani)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] വിഭാഗത്തിലാണ്. [[Syriac Orthodox Church|സിറിയാക് ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ]] ലേ സെക്രട്ടറിയായി ഇദ്ദേഹം കുറച്ചുകാലം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[Knight|ഷെവലിയർ]] സ്ഥാനം, മോർ അഫ്രേം മെഡൽ, [[Commander|കമാൻഡർ]] സ്ഥാനം, [[Bar E'tho Shariro|ബാർ എഥോ ഷാറിറോ]] സ്ഥാനം എന്നിവ [[Patriarch|പാത്രിയർക്കീസ്]] [[Ignatius Zakka I Iwas|ഇഗ്നാത്തിയോസ്‌ സാഖാ പ്രഥമൻ ഇവാസിൽ]] നിന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലണ്ടനിലെ സൗത്ത് ഈസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് ഓണററി ഡി.ലിറ്റ് ബിരുദവും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഇദ്ദേഹം 1964 മുതൽ 78 വരെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഇതു കൂടാതെ കീരമ്പാറ സർവിസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് (1966-1970), കോതമംഗലം ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1970-1978), കേരള പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ (1982-1987) എന്നീ ചുമതകലളും ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1996 മുതൽ 2001 വരെ ഇദ്ദേഹം കേരള സംസ്ഥാന ഹൗസിംഗ് ബോഡിന്റെയും ചെയർമാനായിരുന്നു. നിലവിൽ ഇദ്ദേഹം കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി വിഭാഗത്തിന്റെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. <ref name=aj3>{{cite news | title = Chevalier T. U. Kuruvilla | author = Keralaministers.com | publisher = Keralaministers.com | url = http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | date = | accessdate = | archive-date = 2012-02-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120218234134/http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | url-status = dead }}</ref><ref name=aj5>{{cite news |title = Kothamangalam keeps both fronts guessing |author = K. A. Martin |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |date = 2006-04-22 |accessdate = |location = Chennai, India |archive-date = 2006-05-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060510145540/http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj1>{{cite news |title = LDF panel sets deadline for Kerala Congress(J) |author = correspondents in Kerala |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |date = |accessdate = 2007-10-09 |archive-date = 2007-11-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071126081820/http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj2>{{cite news |title = Joseph steps down; Kuruvilla named new Kerala Congress(J) Minister |author = Special correspondent |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |date = |accessdate = 2006-09-05 |archive-date = 2007-11-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071127013202/http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |url-status = dead }}</ref> == വഹിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ == *കേരള സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രി *[[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് (1964-1978) *കീരമ്പാറ സർവീസ് സഹകരണ സംഘം പ്രസിഡന്റ് (1966-1970) *സെന്റ് സ്റ്റീഫൻ സ്കൂൾ കീരമ്പാറ, മാനേജർ (1968-1978) *ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി, കോതമംഗലം - ചെയർമാൻ (1970-1978) *പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കേരളം - ചെയർമാൻ (1982-1987) *കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1991-1992) *കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഹൗസിംഗ് ബോഡ് - ചെയർമാൻ ആൻഡ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്റർ (1996-2001) *ലേ സെക്രട്ടറി [[Jacobite Syrian Orthodox Church|യാക്കോബായ സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] (1993-1999) *എറണാകുളം ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി - മെംബർ (1964-1982) *റബ്ബർ ബോഡ് - മെംബർ (1983-1987) *കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ) സംസ്ഥാന ട്രഷററും സെക്രട്ടറിയും (1977-1989, 1989-1992) *എം.എൽ.എ. [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] *വൈസ് ചെയർമാൻ [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] == വിവാദം == 2007 സെപ്റ്റംബർ 2-ന് ഇദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് രാജിവയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നടത്തിയ ഭൂമി ഇടപാടിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന ഇടുക്കി കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടറിനെത്തുടർന്നാ‌യിരുന്നു ഇത്.<ref>http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905180236/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 |date=2007-09-05 }} 23 August</ref> കെ.ജി. എബ്രഹാം എന്നയാൾ {{convert|20|acre|m2}} ഭൂമി [[Munnar|മൂന്നാറിൽ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് 6.7കോടി രൂപ അഡ്വാൻസായി നൽകിയെന്നും ഈ ഭൂമി ഇവരുടെ സ്വന്തമല്ലാത്തതിനാൽ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും പക്ഷേ ഇവർ പണം തിരികെക്കൊടുത്തില്ലെന്നുമായിരുന്നു റിപ്പോർട്ട്. <ref name=ht>{{cite news |title = Minister quits over Munnar land scam |author = Ramesh Babu |publisher = Hindustan Times |url = http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |date = |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930033334/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |url-status = dead }}</ref> ഇതിനു ശേഷം പാർട്ടി നേതാവ് പി.ജെ. ജോസഫ് പണം അബ്രഹാമിന് തിരികെക്കൊടുക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുകൊടുത്തു. <ref>{{cite news |title = KC (J) approves Kuruvilla's resignation |publisher = [[Keralaonline.com]] |url = http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070905174836/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |url-status = dead }}</ref> Kuruvilla had to resign and [[Monce Joseph]] from the KC(J) became the new PWD minister. കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ റിപ്പോർട്ടും കുരുവിള കുറ്റമൊന്നും ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുന്നില്ല എന്ന് ജോസഫ് പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടു. കുരുവിളയ്ക്കും പാർട്ടിക്കുമെതിരായി ഗൂഢനീക്കമുണ്ടെന്നും പി.ജെ. ജോസഫ് ആരോപിച്ചു. <ref name=ht1>{{cite news |title = Kuruvilla stepping down |author = Staff Reporter |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |location = Chennai, India |archive-date = 2008-02-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207171247/http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |url-status = dead }}</ref> 2008 മേയ് 15-ന് ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കേസിൽ തെളിവുകളില്ലെന്ന് കേരള പോലീസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. <ref name=acqui> {{cite news | title = Case against former minister ‘mistake of fact’ | author = UNI | publisher = Indlawnews | url = http://www.indlawnews.com/Newsdisplay.aspx?7c905d86-d659-4b16-a4e0-b41f4e07e644 | date = | accessdate = 2008-05-15 }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:കുരുവിള}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] knacups5yn5bx3hyf87b11x0dq8spax 4626974 4626972 2026-05-30T06:30:29Z Altocar 2020 144384 /* */ 4626974 wikitext text/x-wiki {{PU|T. U. Kuruvilla}} {{Infobox Indian politician | name = ഷെവലിയർ ഡോക്ടർ. ടി.യു. കുരുവിള | image = T.U. Kuruvilla.jpeg | image caption = ടി.യു. കുരുവിള. | birth_date = 1936 സെപ്റ്റംബർ 13 | birth_place =[[Oonjapara|ഊഞ്ഞപ്പാറ]], [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | death_date = {{death date and age|2026|05|29|1936|09|13|mf=yes}} | death_place = Kochi | office1 = കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term1 = 15 സെപ്റ്റംബർ 2006 - 04 സെപ്റ്റംബർ 2007 | predecessor1 = പി.ജെ. ജോസഫ് | successor1 = പി.ജെ. ജോസഫ് | office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term = 2011, 2006 | constituency = കോതമംഗലം | predecessor = വി.ജെ.പൗലോസ് | successor = ആൻ്റണി ജോൺ | party = [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] | spouse = ശ്രീമതി ചിന്നമ്മ കുരുവിള | children = | religion = [[Syriac Orthodox|സിറിയാക് ഓർത്തഡോക്സ്]] | languages known = [[Malayalam|മലയാളം]], [[English|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[Hindi|ഹിന്ദി]] | countries visited = | website = | footnotes = | source = <!--http://kerala.gov.in Government of Kerala--> }} '''ടി. യു. കുരുവിള''' (ജനനം: 1936 ഓഗസ്റ്റ് 13) കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകനാണ്. ഇദ്ദേഹം [[Kothamangalam|കോതമംഗലത്ത്]] ഊഞ്ഞപ്പാറയിലാണ് ജനിച്ചത്. ഉതുപ്പ്, മറിയം എന്നിവരാണ് മാതാപിതാക്കൾ. ഇദ്ദേഹം സിവിൽ എഞ്ചിനിയറിംഗിൽ ഡിപ്ലോമ ഉള്ള വ്യക്തിയാണ്. രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനം കൂടാതെ കൃഷി, വ്യാപാരം എന്നീ മേഖലകളിലും ഇദ്ദേഹം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. 2006, 2011 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ [[കോതമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോതമംഗലം നിയോജകമണ്ഡലത്തുനിന്ന്]] ഇദ്ദേഹം കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക് തുടർച്ചയായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഇദ്ദേഹം പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രിയായി കുറച്ചുകാലം പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ഇദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ [[Kerala Congress (Mani)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] വിഭാഗത്തിലാണ്. [[Syriac Orthodox Church|സിറിയാക് ഓർത്തഡോക്സ് സഭയുടെ]] ലേ സെക്രട്ടറിയായി ഇദ്ദേഹം കുറച്ചുകാലം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[Knight|ഷെവലിയർ]] സ്ഥാനം, മോർ അഫ്രേം മെഡൽ, [[Commander|കമാൻഡർ]] സ്ഥാനം, [[Bar E'tho Shariro|ബാർ എഥോ ഷാറിറോ]] സ്ഥാനം എന്നിവ [[Patriarch|പാത്രിയർക്കീസ്]] [[Ignatius Zakka I Iwas|ഇഗ്നാത്തിയോസ്‌ സാഖാ പ്രഥമൻ ഇവാസിൽ]] നിന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. ലണ്ടനിലെ സൗത്ത് ഈസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് ഓണററി ഡി.ലിറ്റ് ബിരുദവും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഇദ്ദേഹം 1964 മുതൽ 78 വരെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഇതു കൂടാതെ കീരമ്പാറ സർവിസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് (1966-1970), കോതമംഗലം ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1970-1978), കേരള പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ (1982-1987) എന്നീ ചുമതകലളും ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1996 മുതൽ 2001 വരെ ഇദ്ദേഹം കേരള സംസ്ഥാന ഹൗസിംഗ് ബോഡിന്റെയും ചെയർമാനായിരുന്നു. നിലവിൽ ഇദ്ദേഹം കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി വിഭാഗത്തിന്റെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. <ref name=aj3>{{cite news | title = Chevalier T. U. Kuruvilla | author = Keralaministers.com | publisher = Keralaministers.com | url = http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | date = | accessdate = | archive-date = 2012-02-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120218234134/http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | url-status = dead }}</ref><ref name=aj5>{{cite news |title = Kothamangalam keeps both fronts guessing |author = K. A. Martin |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |date = 2006-04-22 |accessdate = |location = Chennai, India |archive-date = 2006-05-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060510145540/http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj1>{{cite news |title = LDF panel sets deadline for Kerala Congress(J) |author = correspondents in Kerala |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |date = |accessdate = 2007-10-09 |archive-date = 2007-11-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071126081820/http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj2>{{cite news |title = Joseph steps down; Kuruvilla named new Kerala Congress(J) Minister |author = Special correspondent |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |date = |accessdate = 2006-09-05 |archive-date = 2007-11-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071127013202/http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |url-status = dead }}</ref> == വഹിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ == *കേരള സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രി *[[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് (1964-1978) *കീരമ്പാറ സർവീസ് സഹകരണ സംഘം പ്രസിഡന്റ് (1966-1970) *സെന്റ് സ്റ്റീഫൻ സ്കൂൾ കീരമ്പാറ, മാനേജർ (1968-1978) *ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി, കോതമംഗലം - ചെയർമാൻ (1970-1978) *പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കേരളം - ചെയർമാൻ (1982-1987) *കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1991-1992) *കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഹൗസിംഗ് ബോഡ് - ചെയർമാൻ ആൻഡ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്റർ (1996-2001) *ലേ സെക്രട്ടറി [[Jacobite Syrian Orthodox Church|യാക്കോബായ സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] (1993-1999) *എറണാകുളം ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി - മെംബർ (1964-1982) *റബ്ബർ ബോഡ് - മെംബർ (1983-1987) *കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ) സംസ്ഥാന ട്രഷററും സെക്രട്ടറിയും (1977-1989, 1989-1992) *എം.എൽ.എ. [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] *വൈസ് ചെയർമാൻ [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] == വിവാദം == 2007 സെപ്റ്റംബർ 2-ന് ഇദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് രാജിവയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നടത്തിയ ഭൂമി ഇടപാടിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന ഇടുക്കി കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടറിനെത്തുടർന്നാ‌യിരുന്നു ഇത്.<ref>http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905180236/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 |date=2007-09-05 }} 23 August</ref> കെ.ജി. എബ്രഹാം എന്നയാൾ {{convert|20|acre|m2}} ഭൂമി [[Munnar|മൂന്നാറിൽ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് 6.7കോടി രൂപ അഡ്വാൻസായി നൽകിയെന്നും ഈ ഭൂമി ഇവരുടെ സ്വന്തമല്ലാത്തതിനാൽ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും പക്ഷേ ഇവർ പണം തിരികെക്കൊടുത്തില്ലെന്നുമായിരുന്നു റിപ്പോർട്ട്. <ref name=ht>{{cite news |title = Minister quits over Munnar land scam |author = Ramesh Babu |publisher = Hindustan Times |url = http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |date = |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930033334/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |url-status = dead }}</ref> ഇതിനു ശേഷം പാർട്ടി നേതാവ് പി.ജെ. ജോസഫ് പണം അബ്രഹാമിന് തിരികെക്കൊടുക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുകൊടുത്തു. <ref>{{cite news |title = KC (J) approves Kuruvilla's resignation |publisher = [[Keralaonline.com]] |url = http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070905174836/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |url-status = dead }}</ref> Kuruvilla had to resign and [[Monce Joseph]] from the KC(J) became the new PWD minister. കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ റിപ്പോർട്ടും കുരുവിള കുറ്റമൊന്നും ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുന്നില്ല എന്ന് ജോസഫ് പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടു. കുരുവിളയ്ക്കും പാർട്ടിക്കുമെതിരായി ഗൂഢനീക്കമുണ്ടെന്നും പി.ജെ. ജോസഫ് ആരോപിച്ചു. <ref name=ht1>{{cite news |title = Kuruvilla stepping down |author = Staff Reporter |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |location = Chennai, India |archive-date = 2008-02-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207171247/http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |url-status = dead }}</ref> 2008 മേയ് 15-ന് ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കേസിൽ തെളിവുകളില്ലെന്ന് കേരള പോലീസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. <ref name=acqui> {{cite news | title = Case against former minister ‘mistake of fact’ | author = UNI | publisher = Indlawnews | url = http://www.indlawnews.com/Newsdisplay.aspx?7c905d86-d659-4b16-a4e0-b41f4e07e644 | date = | accessdate = 2008-05-15 }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:കുരുവിള}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] 5c5gmvk8arc9ey8s170pj56ho7s65gx 4626975 4626974 2026-05-30T06:35:27Z Altocar 2020 144384 /* */ 4626975 wikitext text/x-wiki {{PU|T. U. Kuruvilla}} {{Infobox Indian politician | name = ഷെവലിയർ ഡോക്ടർ. ടി.യു. കുരുവിള | image = T.U. Kuruvilla.jpeg | image caption = ടി.യു. കുരുവിള. | birth_date = 1936 സെപ്റ്റംബർ 13 | birth_place =[[Oonjapara|ഊഞ്ഞപ്പാറ]], [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | death_date = {{death date and age|2026|05|29|1936|09|13|mf=yes}} | death_place = Kochi | office1 = കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term1 = 15 സെപ്റ്റംബർ 2006 - 04 സെപ്റ്റംബർ 2007 | predecessor1 = പി.ജെ. ജോസഫ് | successor1 = പി.ജെ. ജോസഫ് | office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term = 2011, 2006 | constituency = കോതമംഗലം | predecessor = വി.ജെ.പൗലോസ് | successor = ആൻ്റണി ജോൺ | party = [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] | spouse = ശ്രീമതി ചിന്നമ്മ കുരുവിള | children = | religion = [[Syriac Orthodox|സിറിയാക് ഓർത്തഡോക്സ്]] | languages known = [[Malayalam|മലയാളം]], [[English|ഇംഗ്ലീഷ്]], [[Hindi|ഹിന്ദി]] | countries visited = | website = | footnotes = | source = <!--http://kerala.gov.in Government of Kerala--> }} രണ്ട് തവണ (2011, 2006) കേരള നിയമസഭാംഗമായും ഇടക്കാലത്ത് വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭയിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ച എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്നു '''ടി.യു.കുരുവിള. (1936-2026)''' വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങളെ തുടർന്ന് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ 2026 മെയ് 29ന് അന്തരിച്ചു. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഇദ്ദേഹം 1964 മുതൽ 78 വരെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഇതു കൂടാതെ കീരമ്പാറ സർവിസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് (1966-1970), കോതമംഗലം ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1970-1978), കേരള പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ (1982-1987) എന്നീ ചുമതകലളും ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1996 മുതൽ 2001 വരെ ഇദ്ദേഹം കേരള സംസ്ഥാന ഹൗസിംഗ് ബോഡിന്റെയും ചെയർമാനായിരുന്നു. നിലവിൽ ഇദ്ദേഹം കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി വിഭാഗത്തിന്റെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. <ref name=aj3>{{cite news | title = Chevalier T. U. Kuruvilla | author = Keralaministers.com | publisher = Keralaministers.com | url = http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | date = | accessdate = | archive-date = 2012-02-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120218234134/http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | url-status = dead }}</ref><ref name=aj5>{{cite news |title = Kothamangalam keeps both fronts guessing |author = K. A. Martin |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |date = 2006-04-22 |accessdate = |location = Chennai, India |archive-date = 2006-05-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060510145540/http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj1>{{cite news |title = LDF panel sets deadline for Kerala Congress(J) |author = correspondents in Kerala |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |date = |accessdate = 2007-10-09 |archive-date = 2007-11-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071126081820/http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj2>{{cite news |title = Joseph steps down; Kuruvilla named new Kerala Congress(J) Minister |author = Special correspondent |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |date = |accessdate = 2006-09-05 |archive-date = 2007-11-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071127013202/http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |url-status = dead }}</ref> == വഹിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ == *കേരള സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രി *[[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് (1964-1978) *കീരമ്പാറ സർവീസ് സഹകരണ സംഘം പ്രസിഡന്റ് (1966-1970) *സെന്റ് സ്റ്റീഫൻ സ്കൂൾ കീരമ്പാറ, മാനേജർ (1968-1978) *ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി, കോതമംഗലം - ചെയർമാൻ (1970-1978) *പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കേരളം - ചെയർമാൻ (1982-1987) *കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1991-1992) *കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഹൗസിംഗ് ബോഡ് - ചെയർമാൻ ആൻഡ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്റർ (1996-2001) *ലേ സെക്രട്ടറി [[Jacobite Syrian Orthodox Church|യാക്കോബായ സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] (1993-1999) *എറണാകുളം ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി - മെംബർ (1964-1982) *റബ്ബർ ബോഡ് - മെംബർ (1983-1987) *കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ) സംസ്ഥാന ട്രഷററും സെക്രട്ടറിയും (1977-1989, 1989-1992) *എം.എൽ.എ. [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] *വൈസ് ചെയർമാൻ [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] == വിവാദം == 2007 സെപ്റ്റംബർ 2-ന് ഇദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് രാജിവയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നടത്തിയ ഭൂമി ഇടപാടിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന ഇടുക്കി കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടറിനെത്തുടർന്നാ‌യിരുന്നു ഇത്.<ref>http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905180236/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 |date=2007-09-05 }} 23 August</ref> കെ.ജി. എബ്രഹാം എന്നയാൾ {{convert|20|acre|m2}} ഭൂമി [[Munnar|മൂന്നാറിൽ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് 6.7കോടി രൂപ അഡ്വാൻസായി നൽകിയെന്നും ഈ ഭൂമി ഇവരുടെ സ്വന്തമല്ലാത്തതിനാൽ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും പക്ഷേ ഇവർ പണം തിരികെക്കൊടുത്തില്ലെന്നുമായിരുന്നു റിപ്പോർട്ട്. <ref name=ht>{{cite news |title = Minister quits over Munnar land scam |author = Ramesh Babu |publisher = Hindustan Times |url = http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |date = |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930033334/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |url-status = dead }}</ref> ഇതിനു ശേഷം പാർട്ടി നേതാവ് പി.ജെ. ജോസഫ് പണം അബ്രഹാമിന് തിരികെക്കൊടുക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുകൊടുത്തു. <ref>{{cite news |title = KC (J) approves Kuruvilla's resignation |publisher = [[Keralaonline.com]] |url = http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070905174836/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |url-status = dead }}</ref> Kuruvilla had to resign and [[Monce Joseph]] from the KC(J) became the new PWD minister. കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ റിപ്പോർട്ടും കുരുവിള കുറ്റമൊന്നും ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുന്നില്ല എന്ന് ജോസഫ് പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടു. കുരുവിളയ്ക്കും പാർട്ടിക്കുമെതിരായി ഗൂഢനീക്കമുണ്ടെന്നും പി.ജെ. ജോസഫ് ആരോപിച്ചു. <ref name=ht1>{{cite news |title = Kuruvilla stepping down |author = Staff Reporter |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |location = Chennai, India |archive-date = 2008-02-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207171247/http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |url-status = dead }}</ref> 2008 മേയ് 15-ന് ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കേസിൽ തെളിവുകളില്ലെന്ന് കേരള പോലീസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. <ref name=acqui> {{cite news | title = Case against former minister ‘mistake of fact’ | author = UNI | publisher = Indlawnews | url = http://www.indlawnews.com/Newsdisplay.aspx?7c905d86-d659-4b16-a4e0-b41f4e07e644 | date = | accessdate = 2008-05-15 }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:കുരുവിള}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] oxm2wg27ses4i1ooe0n1exs6ugpco75 4626976 4626975 2026-05-30T06:37:01Z Altocar 2020 144384 /* */ 4626976 wikitext text/x-wiki {{PU|T. U. Kuruvilla}} {{Infobox Indian politician | name = ഷെവലിയർ ഡോക്ടർ. ടി.യു. കുരുവിള | image = T.U. Kuruvilla.jpeg | image caption = ടി.യു. കുരുവിള. | birth_date = 1936 സെപ്റ്റംബർ 13 | birth_place =[[Oonjapara|ഊഞ്ഞപ്പാറ]], [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | death_date = {{death date and age|2026|05|29|1936|09|13|mf=yes}} | death_place = Kochi | office1 = കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term1 = 15 സെപ്റ്റംബർ 2006 - 04 സെപ്റ്റംബർ 2007 | predecessor1 = പി.ജെ. ജോസഫ് | successor1 = പി.ജെ. ജോസഫ് | office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term = 2011, 2006 | constituency = കോതമംഗലം | predecessor = വി.ജെ.പൗലോസ് | successor = ആൻ്റണി ജോൺ | party = [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] | spouse = ശ്രീമതി ചിന്നമ്മ കുരുവിള | children = | date = 30 മെയ് | year = 2026 | source = <!--http://kerala.gov.in Government of Kerala--> }} രണ്ട് തവണ (2011, 2006) കേരള നിയമസഭാംഗമായും ഇടക്കാലത്ത് വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭയിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ച എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്നു '''ടി.യു.കുരുവിള. (1936-2026)''' വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങളെ തുടർന്ന് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ 2026 മെയ് 29ന് അന്തരിച്ചു. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഇദ്ദേഹം 1964 മുതൽ 78 വരെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഇതു കൂടാതെ കീരമ്പാറ സർവിസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് (1966-1970), കോതമംഗലം ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1970-1978), കേരള പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ (1982-1987) എന്നീ ചുമതകലളും ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1996 മുതൽ 2001 വരെ ഇദ്ദേഹം കേരള സംസ്ഥാന ഹൗസിംഗ് ബോഡിന്റെയും ചെയർമാനായിരുന്നു. നിലവിൽ ഇദ്ദേഹം കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി വിഭാഗത്തിന്റെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. <ref name=aj3>{{cite news | title = Chevalier T. U. Kuruvilla | author = Keralaministers.com | publisher = Keralaministers.com | url = http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | date = | accessdate = | archive-date = 2012-02-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120218234134/http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | url-status = dead }}</ref><ref name=aj5>{{cite news |title = Kothamangalam keeps both fronts guessing |author = K. A. Martin |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |date = 2006-04-22 |accessdate = |location = Chennai, India |archive-date = 2006-05-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060510145540/http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj1>{{cite news |title = LDF panel sets deadline for Kerala Congress(J) |author = correspondents in Kerala |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |date = |accessdate = 2007-10-09 |archive-date = 2007-11-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071126081820/http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj2>{{cite news |title = Joseph steps down; Kuruvilla named new Kerala Congress(J) Minister |author = Special correspondent |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |date = |accessdate = 2006-09-05 |archive-date = 2007-11-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071127013202/http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |url-status = dead }}</ref> == വഹിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ == *കേരള സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രി *[[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് (1964-1978) *കീരമ്പാറ സർവീസ് സഹകരണ സംഘം പ്രസിഡന്റ് (1966-1970) *സെന്റ് സ്റ്റീഫൻ സ്കൂൾ കീരമ്പാറ, മാനേജർ (1968-1978) *ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി, കോതമംഗലം - ചെയർമാൻ (1970-1978) *പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കേരളം - ചെയർമാൻ (1982-1987) *കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1991-1992) *കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഹൗസിംഗ് ബോഡ് - ചെയർമാൻ ആൻഡ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്റർ (1996-2001) *ലേ സെക്രട്ടറി [[Jacobite Syrian Orthodox Church|യാക്കോബായ സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] (1993-1999) *എറണാകുളം ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി - മെംബർ (1964-1982) *റബ്ബർ ബോഡ് - മെംബർ (1983-1987) *കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ) സംസ്ഥാന ട്രഷററും സെക്രട്ടറിയും (1977-1989, 1989-1992) *എം.എൽ.എ. [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] *വൈസ് ചെയർമാൻ [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] == വിവാദം == 2007 സെപ്റ്റംബർ 2-ന് ഇദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് രാജിവയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നടത്തിയ ഭൂമി ഇടപാടിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന ഇടുക്കി കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടറിനെത്തുടർന്നാ‌യിരുന്നു ഇത്.<ref>http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905180236/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 |date=2007-09-05 }} 23 August</ref> കെ.ജി. എബ്രഹാം എന്നയാൾ {{convert|20|acre|m2}} ഭൂമി [[Munnar|മൂന്നാറിൽ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് 6.7കോടി രൂപ അഡ്വാൻസായി നൽകിയെന്നും ഈ ഭൂമി ഇവരുടെ സ്വന്തമല്ലാത്തതിനാൽ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും പക്ഷേ ഇവർ പണം തിരികെക്കൊടുത്തില്ലെന്നുമായിരുന്നു റിപ്പോർട്ട്. <ref name=ht>{{cite news |title = Minister quits over Munnar land scam |author = Ramesh Babu |publisher = Hindustan Times |url = http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |date = |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930033334/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |url-status = dead }}</ref> ഇതിനു ശേഷം പാർട്ടി നേതാവ് പി.ജെ. ജോസഫ് പണം അബ്രഹാമിന് തിരികെക്കൊടുക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുകൊടുത്തു. <ref>{{cite news |title = KC (J) approves Kuruvilla's resignation |publisher = [[Keralaonline.com]] |url = http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070905174836/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |url-status = dead }}</ref> Kuruvilla had to resign and [[Monce Joseph]] from the KC(J) became the new PWD minister. കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ റിപ്പോർട്ടും കുരുവിള കുറ്റമൊന്നും ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുന്നില്ല എന്ന് ജോസഫ് പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടു. കുരുവിളയ്ക്കും പാർട്ടിക്കുമെതിരായി ഗൂഢനീക്കമുണ്ടെന്നും പി.ജെ. ജോസഫ് ആരോപിച്ചു. <ref name=ht1>{{cite news |title = Kuruvilla stepping down |author = Staff Reporter |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |location = Chennai, India |archive-date = 2008-02-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207171247/http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |url-status = dead }}</ref> 2008 മേയ് 15-ന് ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കേസിൽ തെളിവുകളില്ലെന്ന് കേരള പോലീസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. <ref name=acqui> {{cite news | title = Case against former minister ‘mistake of fact’ | author = UNI | publisher = Indlawnews | url = http://www.indlawnews.com/Newsdisplay.aspx?7c905d86-d659-4b16-a4e0-b41f4e07e644 | date = | accessdate = 2008-05-15 }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:കുരുവിള}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] p5c78zmo21hf6g2sipl1v54ol2siljn 4626977 4626976 2026-05-30T06:38:19Z Altocar 2020 144384 /* */ 4626977 wikitext text/x-wiki {{PU|T. U. Kuruvilla}} {{Infobox Indian politician | name = ഷെവലിയർ ഡോക്ടർ. ടി.യു. കുരുവിള | image = T.U. Kuruvilla.jpeg | image caption = ടി.യു. കുരുവിള. | birth_date = 1936 സെപ്റ്റംബർ 13 | birth_place =[[Oonjapara|ഊഞ്ഞപ്പാറ]], [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | death_date = {{death date and age|2026|05|29|1936|09|13|mf=yes}} | death_place = Kochi | office1 = കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term1 = 15 സെപ്റ്റംബർ 2006 - 04 സെപ്റ്റംബർ 2007 | predecessor1 = പി.ജെ. ജോസഫ് | successor1 = പി.ജെ. ജോസഫ് | office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term = 2011, 2006 | constituency = കോതമംഗലം | predecessor = വി.ജെ.പൗലോസ് | successor = ആൻ്റണി ജോൺ | party = [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] | spouse = ശ്രീമതി ചിന്നമ്മ കുരുവിള | children = | date = 30 മെയ് | year = 2026 | source = <!--http://kerala.gov.in Government of Kerala--> }} രണ്ട് തവണ (2011, 2006) കേരള നിയമസഭാംഗമായും ഇടക്കാലത്ത് വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭയിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ച എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്നു '''ടി.യു.കുരുവിള. (1936-2026)''' വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങളെ തുടർന്ന് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ 2026 മെയ് 29ന് അന്തരിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/30/tu-kuruvila-kothamangalam-leader.html</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഇദ്ദേഹം 1964 മുതൽ 78 വരെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഇതു കൂടാതെ കീരമ്പാറ സർവിസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് (1966-1970), കോതമംഗലം ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1970-1978), കേരള പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ (1982-1987) എന്നീ ചുമതകലളും ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1996 മുതൽ 2001 വരെ ഇദ്ദേഹം കേരള സംസ്ഥാന ഹൗസിംഗ് ബോഡിന്റെയും ചെയർമാനായിരുന്നു. നിലവിൽ ഇദ്ദേഹം കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി വിഭാഗത്തിന്റെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. <ref name=aj3>{{cite news | title = Chevalier T. U. Kuruvilla | author = Keralaministers.com | publisher = Keralaministers.com | url = http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | date = | accessdate = | archive-date = 2012-02-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120218234134/http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | url-status = dead }}</ref><ref name=aj5>{{cite news |title = Kothamangalam keeps both fronts guessing |author = K. A. Martin |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |date = 2006-04-22 |accessdate = |location = Chennai, India |archive-date = 2006-05-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060510145540/http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj1>{{cite news |title = LDF panel sets deadline for Kerala Congress(J) |author = correspondents in Kerala |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |date = |accessdate = 2007-10-09 |archive-date = 2007-11-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071126081820/http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj2>{{cite news |title = Joseph steps down; Kuruvilla named new Kerala Congress(J) Minister |author = Special correspondent |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |date = |accessdate = 2006-09-05 |archive-date = 2007-11-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071127013202/http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |url-status = dead }}</ref> == വഹിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ == *കേരള സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രി *[[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് (1964-1978) *കീരമ്പാറ സർവീസ് സഹകരണ സംഘം പ്രസിഡന്റ് (1966-1970) *സെന്റ് സ്റ്റീഫൻ സ്കൂൾ കീരമ്പാറ, മാനേജർ (1968-1978) *ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി, കോതമംഗലം - ചെയർമാൻ (1970-1978) *പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കേരളം - ചെയർമാൻ (1982-1987) *കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1991-1992) *കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഹൗസിംഗ് ബോഡ് - ചെയർമാൻ ആൻഡ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്റർ (1996-2001) *ലേ സെക്രട്ടറി [[Jacobite Syrian Orthodox Church|യാക്കോബായ സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] (1993-1999) *എറണാകുളം ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി - മെംബർ (1964-1982) *റബ്ബർ ബോഡ് - മെംബർ (1983-1987) *കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ) സംസ്ഥാന ട്രഷററും സെക്രട്ടറിയും (1977-1989, 1989-1992) *എം.എൽ.എ. [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] *വൈസ് ചെയർമാൻ [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] == വിവാദം == 2007 സെപ്റ്റംബർ 2-ന് ഇദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് രാജിവയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നടത്തിയ ഭൂമി ഇടപാടിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന ഇടുക്കി കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടറിനെത്തുടർന്നാ‌യിരുന്നു ഇത്.<ref>http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905180236/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 |date=2007-09-05 }} 23 August</ref> കെ.ജി. എബ്രഹാം എന്നയാൾ {{convert|20|acre|m2}} ഭൂമി [[Munnar|മൂന്നാറിൽ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് 6.7കോടി രൂപ അഡ്വാൻസായി നൽകിയെന്നും ഈ ഭൂമി ഇവരുടെ സ്വന്തമല്ലാത്തതിനാൽ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും പക്ഷേ ഇവർ പണം തിരികെക്കൊടുത്തില്ലെന്നുമായിരുന്നു റിപ്പോർട്ട്. <ref name=ht>{{cite news |title = Minister quits over Munnar land scam |author = Ramesh Babu |publisher = Hindustan Times |url = http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |date = |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930033334/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |url-status = dead }}</ref> ഇതിനു ശേഷം പാർട്ടി നേതാവ് പി.ജെ. ജോസഫ് പണം അബ്രഹാമിന് തിരികെക്കൊടുക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുകൊടുത്തു. <ref>{{cite news |title = KC (J) approves Kuruvilla's resignation |publisher = [[Keralaonline.com]] |url = http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070905174836/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |url-status = dead }}</ref> Kuruvilla had to resign and [[Monce Joseph]] from the KC(J) became the new PWD minister. കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ റിപ്പോർട്ടും കുരുവിള കുറ്റമൊന്നും ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുന്നില്ല എന്ന് ജോസഫ് പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടു. കുരുവിളയ്ക്കും പാർട്ടിക്കുമെതിരായി ഗൂഢനീക്കമുണ്ടെന്നും പി.ജെ. ജോസഫ് ആരോപിച്ചു. <ref name=ht1>{{cite news |title = Kuruvilla stepping down |author = Staff Reporter |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |location = Chennai, India |archive-date = 2008-02-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207171247/http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |url-status = dead }}</ref> 2008 മേയ് 15-ന് ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കേസിൽ തെളിവുകളില്ലെന്ന് കേരള പോലീസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. <ref name=acqui> {{cite news | title = Case against former minister ‘mistake of fact’ | author = UNI | publisher = Indlawnews | url = http://www.indlawnews.com/Newsdisplay.aspx?7c905d86-d659-4b16-a4e0-b41f4e07e644 | date = | accessdate = 2008-05-15 }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:കുരുവിള}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] lt5ldrihfvkyx7hksa53wd0idw2fixm 4626978 4626977 2026-05-30T06:39:24Z Altocar 2020 144384 /* */ 4626978 wikitext text/x-wiki {{PU|T. U. Kuruvilla}} {{Infobox Indian politician | name = ഷെവലിയർ ഡോക്ടർ. ടി.യു. കുരുവിള | image = T.U. Kuruvilla.jpeg | image caption = ടി.യു. കുരുവിള. | birth_date = 1936 സെപ്റ്റംബർ 13 | birth_place =[[Oonjapara|ഊഞ്ഞപ്പാറ]], [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | death_date = {{death date and age|2026|05|29|1936|09|13|mf=yes}} | death_place = Kochi | office1 = കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term1 = 15 സെപ്റ്റംബർ 2006 - 04 സെപ്റ്റംബർ 2007 | predecessor1 = പി.ജെ. ജോസഫ് | successor1 = പി.ജെ. ജോസഫ് | office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term = 2011, 2006 | constituency = കോതമംഗലം | predecessor = വി.ജെ.പൗലോസ് | successor = ആൻ്റണി ജോൺ | party = [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] | spouse = ശ്രീമതി ചിന്നമ്മ കുരുവിള | children = 4 | date = 30 മെയ് | year = 2026 | source = <!--http://kerala.gov.in Government of Kerala--> }} രണ്ട് തവണ (2011, 2006) കേരള നിയമസഭാംഗമായും ഇടക്കാലത്ത് വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭയിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ച എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്നു '''ടി.യു.കുരുവിള. (1936-2026)''' വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങളെ തുടർന്ന് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ 2026 മെയ് 29ന് അന്തരിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/30/tu-kuruvila-kothamangalam-leader.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/29/former-minister-tu-kuruvilla-passes-away-at-90.html</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഇദ്ദേഹം 1964 മുതൽ 78 വരെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഇതു കൂടാതെ കീരമ്പാറ സർവിസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് (1966-1970), കോതമംഗലം ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1970-1978), കേരള പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ (1982-1987) എന്നീ ചുമതകലളും ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1996 മുതൽ 2001 വരെ ഇദ്ദേഹം കേരള സംസ്ഥാന ഹൗസിംഗ് ബോഡിന്റെയും ചെയർമാനായിരുന്നു. നിലവിൽ ഇദ്ദേഹം കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി വിഭാഗത്തിന്റെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. <ref name=aj3>{{cite news | title = Chevalier T. U. Kuruvilla | author = Keralaministers.com | publisher = Keralaministers.com | url = http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | date = | accessdate = | archive-date = 2012-02-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120218234134/http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | url-status = dead }}</ref><ref name=aj5>{{cite news |title = Kothamangalam keeps both fronts guessing |author = K. A. Martin |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |date = 2006-04-22 |accessdate = |location = Chennai, India |archive-date = 2006-05-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060510145540/http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj1>{{cite news |title = LDF panel sets deadline for Kerala Congress(J) |author = correspondents in Kerala |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |date = |accessdate = 2007-10-09 |archive-date = 2007-11-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071126081820/http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj2>{{cite news |title = Joseph steps down; Kuruvilla named new Kerala Congress(J) Minister |author = Special correspondent |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |date = |accessdate = 2006-09-05 |archive-date = 2007-11-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071127013202/http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |url-status = dead }}</ref> == വഹിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ == *കേരള സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രി *[[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് (1964-1978) *കീരമ്പാറ സർവീസ് സഹകരണ സംഘം പ്രസിഡന്റ് (1966-1970) *സെന്റ് സ്റ്റീഫൻ സ്കൂൾ കീരമ്പാറ, മാനേജർ (1968-1978) *ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി, കോതമംഗലം - ചെയർമാൻ (1970-1978) *പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കേരളം - ചെയർമാൻ (1982-1987) *കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1991-1992) *കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഹൗസിംഗ് ബോഡ് - ചെയർമാൻ ആൻഡ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്റർ (1996-2001) *ലേ സെക്രട്ടറി [[Jacobite Syrian Orthodox Church|യാക്കോബായ സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] (1993-1999) *എറണാകുളം ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി - മെംബർ (1964-1982) *റബ്ബർ ബോഡ് - മെംബർ (1983-1987) *കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ) സംസ്ഥാന ട്രഷററും സെക്രട്ടറിയും (1977-1989, 1989-1992) *എം.എൽ.എ. [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] *വൈസ് ചെയർമാൻ [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] == വിവാദം == 2007 സെപ്റ്റംബർ 2-ന് ഇദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് രാജിവയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നടത്തിയ ഭൂമി ഇടപാടിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന ഇടുക്കി കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടറിനെത്തുടർന്നാ‌യിരുന്നു ഇത്.<ref>http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905180236/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 |date=2007-09-05 }} 23 August</ref> കെ.ജി. എബ്രഹാം എന്നയാൾ {{convert|20|acre|m2}} ഭൂമി [[Munnar|മൂന്നാറിൽ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് 6.7കോടി രൂപ അഡ്വാൻസായി നൽകിയെന്നും ഈ ഭൂമി ഇവരുടെ സ്വന്തമല്ലാത്തതിനാൽ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും പക്ഷേ ഇവർ പണം തിരികെക്കൊടുത്തില്ലെന്നുമായിരുന്നു റിപ്പോർട്ട്. <ref name=ht>{{cite news |title = Minister quits over Munnar land scam |author = Ramesh Babu |publisher = Hindustan Times |url = http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |date = |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930033334/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |url-status = dead }}</ref> ഇതിനു ശേഷം പാർട്ടി നേതാവ് പി.ജെ. ജോസഫ് പണം അബ്രഹാമിന് തിരികെക്കൊടുക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുകൊടുത്തു. <ref>{{cite news |title = KC (J) approves Kuruvilla's resignation |publisher = [[Keralaonline.com]] |url = http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070905174836/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |url-status = dead }}</ref> Kuruvilla had to resign and [[Monce Joseph]] from the KC(J) became the new PWD minister. കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ റിപ്പോർട്ടും കുരുവിള കുറ്റമൊന്നും ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുന്നില്ല എന്ന് ജോസഫ് പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടു. കുരുവിളയ്ക്കും പാർട്ടിക്കുമെതിരായി ഗൂഢനീക്കമുണ്ടെന്നും പി.ജെ. ജോസഫ് ആരോപിച്ചു. <ref name=ht1>{{cite news |title = Kuruvilla stepping down |author = Staff Reporter |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |location = Chennai, India |archive-date = 2008-02-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207171247/http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |url-status = dead }}</ref> 2008 മേയ് 15-ന് ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കേസിൽ തെളിവുകളില്ലെന്ന് കേരള പോലീസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. <ref name=acqui> {{cite news | title = Case against former minister ‘mistake of fact’ | author = UNI | publisher = Indlawnews | url = http://www.indlawnews.com/Newsdisplay.aspx?7c905d86-d659-4b16-a4e0-b41f4e07e644 | date = | accessdate = 2008-05-15 }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:കുരുവിള}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] b55egv0rwofnw9zpnznp3b3lt2qyqiy 4626979 4626978 2026-05-30T06:40:17Z Altocar 2020 144384 /* */ 4626979 wikitext text/x-wiki {{PU|T. U. Kuruvilla}} {{Infobox Indian politician | name = ഷെവലിയർ ഡോക്ടർ. ടി.യു. കുരുവിള | image = T.U. Kuruvilla.jpeg | image caption = ടി.യു. കുരുവിള. | birth_date = 1936 സെപ്റ്റംബർ 13 | birth_place =[[Oonjapara|ഊഞ്ഞപ്പാറ]], [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | death_date = {{death date and age|2026|05|29|1936|09|13|mf=yes}} | death_place = Kochi | office1 = കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term1 = 15 സെപ്റ്റംബർ 2006 - 04 സെപ്റ്റംബർ 2007 | predecessor1 = പി.ജെ. ജോസഫ് | successor1 = മോൻസ് ജോസഫ് | office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term = 2011, 2006 | constituency = കോതമംഗലം | predecessor = വി.ജെ.പൗലോസ് | successor = ആൻ്റണി ജോൺ | party = [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] | spouse = ശ്രീമതി ചിന്നമ്മ കുരുവിള | children = 4 | date = 30 മെയ് | year = 2026 | source = <!--http://kerala.gov.in Government of Kerala--> }} രണ്ട് തവണ (2011, 2006) കേരള നിയമസഭാംഗമായും ഇടക്കാലത്ത് വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭയിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ച എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്നു '''ടി.യു.കുരുവിള. (1936-2026)''' വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങളെ തുടർന്ന് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ 2026 മെയ് 29ന് അന്തരിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/30/tu-kuruvila-kothamangalam-leader.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/29/former-minister-tu-kuruvilla-passes-away-at-90.html</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഇദ്ദേഹം 1964 മുതൽ 78 വരെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഇതു കൂടാതെ കീരമ്പാറ സർവിസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് (1966-1970), കോതമംഗലം ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1970-1978), കേരള പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ (1982-1987) എന്നീ ചുമതകലളും ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1996 മുതൽ 2001 വരെ ഇദ്ദേഹം കേരള സംസ്ഥാന ഹൗസിംഗ് ബോഡിന്റെയും ചെയർമാനായിരുന്നു. നിലവിൽ ഇദ്ദേഹം കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി വിഭാഗത്തിന്റെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. <ref name=aj3>{{cite news | title = Chevalier T. U. Kuruvilla | author = Keralaministers.com | publisher = Keralaministers.com | url = http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | date = | accessdate = | archive-date = 2012-02-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120218234134/http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | url-status = dead }}</ref><ref name=aj5>{{cite news |title = Kothamangalam keeps both fronts guessing |author = K. A. Martin |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |date = 2006-04-22 |accessdate = |location = Chennai, India |archive-date = 2006-05-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060510145540/http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj1>{{cite news |title = LDF panel sets deadline for Kerala Congress(J) |author = correspondents in Kerala |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |date = |accessdate = 2007-10-09 |archive-date = 2007-11-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071126081820/http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj2>{{cite news |title = Joseph steps down; Kuruvilla named new Kerala Congress(J) Minister |author = Special correspondent |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |date = |accessdate = 2006-09-05 |archive-date = 2007-11-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071127013202/http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |url-status = dead }}</ref> == വഹിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ == *കേരള സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രി *[[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് (1964-1978) *കീരമ്പാറ സർവീസ് സഹകരണ സംഘം പ്രസിഡന്റ് (1966-1970) *സെന്റ് സ്റ്റീഫൻ സ്കൂൾ കീരമ്പാറ, മാനേജർ (1968-1978) *ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി, കോതമംഗലം - ചെയർമാൻ (1970-1978) *പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കേരളം - ചെയർമാൻ (1982-1987) *കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1991-1992) *കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഹൗസിംഗ് ബോഡ് - ചെയർമാൻ ആൻഡ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്റർ (1996-2001) *ലേ സെക്രട്ടറി [[Jacobite Syrian Orthodox Church|യാക്കോബായ സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] (1993-1999) *എറണാകുളം ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി - മെംബർ (1964-1982) *റബ്ബർ ബോഡ് - മെംബർ (1983-1987) *കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ) സംസ്ഥാന ട്രഷററും സെക്രട്ടറിയും (1977-1989, 1989-1992) *എം.എൽ.എ. [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] *വൈസ് ചെയർമാൻ [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] == വിവാദം == 2007 സെപ്റ്റംബർ 2-ന് ഇദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് രാജിവയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നടത്തിയ ഭൂമി ഇടപാടിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന ഇടുക്കി കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടറിനെത്തുടർന്നാ‌യിരുന്നു ഇത്.<ref>http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905180236/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 |date=2007-09-05 }} 23 August</ref> കെ.ജി. എബ്രഹാം എന്നയാൾ {{convert|20|acre|m2}} ഭൂമി [[Munnar|മൂന്നാറിൽ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് 6.7കോടി രൂപ അഡ്വാൻസായി നൽകിയെന്നും ഈ ഭൂമി ഇവരുടെ സ്വന്തമല്ലാത്തതിനാൽ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും പക്ഷേ ഇവർ പണം തിരികെക്കൊടുത്തില്ലെന്നുമായിരുന്നു റിപ്പോർട്ട്. <ref name=ht>{{cite news |title = Minister quits over Munnar land scam |author = Ramesh Babu |publisher = Hindustan Times |url = http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |date = |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930033334/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |url-status = dead }}</ref> ഇതിനു ശേഷം പാർട്ടി നേതാവ് പി.ജെ. ജോസഫ് പണം അബ്രഹാമിന് തിരികെക്കൊടുക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുകൊടുത്തു. <ref>{{cite news |title = KC (J) approves Kuruvilla's resignation |publisher = [[Keralaonline.com]] |url = http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070905174836/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |url-status = dead }}</ref> Kuruvilla had to resign and [[Monce Joseph]] from the KC(J) became the new PWD minister. കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ റിപ്പോർട്ടും കുരുവിള കുറ്റമൊന്നും ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുന്നില്ല എന്ന് ജോസഫ് പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടു. കുരുവിളയ്ക്കും പാർട്ടിക്കുമെതിരായി ഗൂഢനീക്കമുണ്ടെന്നും പി.ജെ. ജോസഫ് ആരോപിച്ചു. <ref name=ht1>{{cite news |title = Kuruvilla stepping down |author = Staff Reporter |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |location = Chennai, India |archive-date = 2008-02-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207171247/http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |url-status = dead }}</ref> 2008 മേയ് 15-ന് ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കേസിൽ തെളിവുകളില്ലെന്ന് കേരള പോലീസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. <ref name=acqui> {{cite news | title = Case against former minister ‘mistake of fact’ | author = UNI | publisher = Indlawnews | url = http://www.indlawnews.com/Newsdisplay.aspx?7c905d86-d659-4b16-a4e0-b41f4e07e644 | date = | accessdate = 2008-05-15 }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:കുരുവിള}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] 89id9pgluslfy74a1q10d0h9w07g9to 4626980 4626979 2026-05-30T06:43:22Z Altocar 2020 144384 /* */ 4626980 wikitext text/x-wiki {{PU|T. U. Kuruvilla}} {{Infobox Indian politician | name = ഷെവലിയർ ഡോക്ടർ. ടി.യു. കുരുവിള | image = T.U. Kuruvilla.jpeg | image caption = ടി.യു. കുരുവിള. | birth_date = 1936 സെപ്റ്റംബർ 13 | birth_place =[[Oonjapara|ഊഞ്ഞപ്പാറ]], [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | death_date = {{death date and age|2026|05|29|1936|09|13|mf=yes}} | death_place = Kochi | office1 = കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term1 = 15 സെപ്റ്റംബർ 2006 - 04 സെപ്റ്റംബർ 2007 | predecessor1 = പി.ജെ. ജോസഫ് | successor1 = മോൻസ് ജോസഫ് | office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term = 2011, 2006 | constituency = കോതമംഗലം | predecessor = വി.ജെ.പൗലോസ് | successor = ആൻ്റണി ജോൺ | party = [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] | spouse = ശ്രീമതി ചിന്നമ്മ കുരുവിള | children = 4 | date = 30 മെയ് | year = 2026 | source = <!--http://kerala.gov.in Government of Kerala--> }} രണ്ട് തവണ (2011, 2006) കേരള നിയമസഭാംഗമായും ഇടക്കാലത്ത് വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭയിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ച എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്നു '''ടി.യു.കുരുവിള. (1936-2026)''' വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങളെ തുടർന്ന് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ 2026 മെയ് 29ന് അന്തരിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/30/tu-kuruvila-kothamangalam-leader.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/29/former-minister-tu-kuruvilla-passes-away-at-90.html</ref><ref>https://marunadanmalayalee.com/amp/more/homage/t-u-kuruvila-passes-away-849925</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഇദ്ദേഹം 1964 മുതൽ 78 വരെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഇതു കൂടാതെ കീരമ്പാറ സർവിസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് (1966-1970), കോതമംഗലം ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1970-1978), കേരള പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ (1982-1987) എന്നീ ചുമതകലളും ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1996 മുതൽ 2001 വരെ ഇദ്ദേഹം കേരള സംസ്ഥാന ഹൗസിംഗ് ബോഡിന്റെയും ചെയർമാനായിരുന്നു. നിലവിൽ ഇദ്ദേഹം കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി വിഭാഗത്തിന്റെ വൈസ് ചെയർമാനാണ്. <ref name=aj3>{{cite news | title = Chevalier T. U. Kuruvilla | author = Keralaministers.com | publisher = Keralaministers.com | url = http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | date = | accessdate = | archive-date = 2012-02-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120218234134/http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | url-status = dead }}</ref><ref name=aj5>{{cite news |title = Kothamangalam keeps both fronts guessing |author = K. A. Martin |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |date = 2006-04-22 |accessdate = |location = Chennai, India |archive-date = 2006-05-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060510145540/http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj1>{{cite news |title = LDF panel sets deadline for Kerala Congress(J) |author = correspondents in Kerala |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |date = |accessdate = 2007-10-09 |archive-date = 2007-11-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071126081820/http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj2>{{cite news |title = Joseph steps down; Kuruvilla named new Kerala Congress(J) Minister |author = Special correspondent |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |date = |accessdate = 2006-09-05 |archive-date = 2007-11-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071127013202/http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |url-status = dead }}</ref> == വഹിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ == *കേരള സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രി *[[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് (1964-1978) *കീരമ്പാറ സർവീസ് സഹകരണ സംഘം പ്രസിഡന്റ് (1966-1970) *സെന്റ് സ്റ്റീഫൻ സ്കൂൾ കീരമ്പാറ, മാനേജർ (1968-1978) *ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി, കോതമംഗലം - ചെയർമാൻ (1970-1978) *പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കേരളം - ചെയർമാൻ (1982-1987) *കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1991-1992) *കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഹൗസിംഗ് ബോഡ് - ചെയർമാൻ ആൻഡ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്റർ (1996-2001) *ലേ സെക്രട്ടറി [[Jacobite Syrian Orthodox Church|യാക്കോബായ സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] (1993-1999) *എറണാകുളം ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി - മെംബർ (1964-1982) *റബ്ബർ ബോഡ് - മെംബർ (1983-1987) *കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ) സംസ്ഥാന ട്രഷററും സെക്രട്ടറിയും (1977-1989, 1989-1992) *എം.എൽ.എ. [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] *വൈസ് ചെയർമാൻ [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] == വിവാദം == 2007 സെപ്റ്റംബർ 2-ന് ഇദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് രാജിവയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നടത്തിയ ഭൂമി ഇടപാടിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന ഇടുക്കി കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടറിനെത്തുടർന്നാ‌യിരുന്നു ഇത്.<ref>http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905180236/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 |date=2007-09-05 }} 23 August</ref> കെ.ജി. എബ്രഹാം എന്നയാൾ {{convert|20|acre|m2}} ഭൂമി [[Munnar|മൂന്നാറിൽ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് 6.7കോടി രൂപ അഡ്വാൻസായി നൽകിയെന്നും ഈ ഭൂമി ഇവരുടെ സ്വന്തമല്ലാത്തതിനാൽ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും പക്ഷേ ഇവർ പണം തിരികെക്കൊടുത്തില്ലെന്നുമായിരുന്നു റിപ്പോർട്ട്. <ref name=ht>{{cite news |title = Minister quits over Munnar land scam |author = Ramesh Babu |publisher = Hindustan Times |url = http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |date = |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930033334/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |url-status = dead }}</ref> ഇതിനു ശേഷം പാർട്ടി നേതാവ് പി.ജെ. ജോസഫ് പണം അബ്രഹാമിന് തിരികെക്കൊടുക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുകൊടുത്തു. <ref>{{cite news |title = KC (J) approves Kuruvilla's resignation |publisher = [[Keralaonline.com]] |url = http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070905174836/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |url-status = dead }}</ref> Kuruvilla had to resign and [[Monce Joseph]] from the KC(J) became the new PWD minister. കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ റിപ്പോർട്ടും കുരുവിള കുറ്റമൊന്നും ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുന്നില്ല എന്ന് ജോസഫ് പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടു. കുരുവിളയ്ക്കും പാർട്ടിക്കുമെതിരായി ഗൂഢനീക്കമുണ്ടെന്നും പി.ജെ. ജോസഫ് ആരോപിച്ചു. <ref name=ht1>{{cite news |title = Kuruvilla stepping down |author = Staff Reporter |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |location = Chennai, India |archive-date = 2008-02-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207171247/http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |url-status = dead }}</ref> 2008 മേയ് 15-ന് ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കേസിൽ തെളിവുകളില്ലെന്ന് കേരള പോലീസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. <ref name=acqui> {{cite news | title = Case against former minister ‘mistake of fact’ | author = UNI | publisher = Indlawnews | url = http://www.indlawnews.com/Newsdisplay.aspx?7c905d86-d659-4b16-a4e0-b41f4e07e644 | date = | accessdate = 2008-05-15 }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:കുരുവിള}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] 2ekbtt3581rb2ux8fq0x8cr2joux26n 4626983 4626980 2026-05-30T07:00:11Z Altocar 2020 144384 /* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */ 4626983 wikitext text/x-wiki {{PU|T. U. Kuruvilla}} {{Infobox Indian politician | name = ഷെവലിയർ ഡോക്ടർ. ടി.യു. കുരുവിള | image = T.U. Kuruvilla.jpeg | image caption = ടി.യു. കുരുവിള. | birth_date = 1936 സെപ്റ്റംബർ 13 | birth_place =[[Oonjapara|ഊഞ്ഞപ്പാറ]], [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | death_date = {{death date and age|2026|05|29|1936|09|13|mf=yes}} | death_place = Kochi | office1 = കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term1 = 15 സെപ്റ്റംബർ 2006 - 04 സെപ്റ്റംബർ 2007 | predecessor1 = പി.ജെ. ജോസഫ് | successor1 = മോൻസ് ജോസഫ് | office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term = 2011, 2006 | constituency = കോതമംഗലം | predecessor = വി.ജെ.പൗലോസ് | successor = ആൻ്റണി ജോൺ | party = [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] | spouse = ശ്രീമതി ചിന്നമ്മ കുരുവിള | children = 4 | date = 30 മെയ് | year = 2026 | source = <!--http://kerala.gov.in Government of Kerala--> }} രണ്ട് തവണ (2011, 2006) കേരള നിയമസഭാംഗമായും ഇടക്കാലത്ത് വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭയിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ച എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്നു '''ടി.യു.കുരുവിള. (1936-2026)''' വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങളെ തുടർന്ന് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ 2026 മെയ് 29ന് അന്തരിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/30/tu-kuruvila-kothamangalam-leader.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/29/former-minister-tu-kuruvilla-passes-away-at-90.html</ref><ref>https://marunadanmalayalee.com/amp/more/homage/t-u-kuruvila-passes-away-849925</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഇദ്ദേഹം 1964 മുതൽ 78 വരെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഇതു കൂടാതെ കീരമ്പാറ സർവിസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് (1966-1970), കോതമംഗലം ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1970-1978), കേരള പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ (1982-1987) എന്നീ ചുമതകലളും ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1996 മുതൽ 2001 വരെ ഇദ്ദേഹം കേരള സംസ്ഥാന ഹൗസിംഗ് ബോഡിന്റെയും ചെയർമാനായിരുന്നു. കേരള കോൺഗ്രസ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മുതിർന്ന നേതാവായ പി.ജെ.ജോസഫിൻ്റെ വിശ്വസ്ഥനായിരുന്ന കുരുവിള നിലവിൽ കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാനായിരുന്നു. <ref name=aj3>{{cite news | title = Chevalier T. U. Kuruvilla | author = Keralaministers.com | publisher = Keralaministers.com | url = http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | date = | accessdate = | archive-date = 2012-02-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120218234134/http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | url-status = dead }}</ref><ref name=aj5>{{cite news |title = Kothamangalam keeps both fronts guessing |author = K. A. Martin |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |date = 2006-04-22 |accessdate = |location = Chennai, India |archive-date = 2006-05-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060510145540/http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj1>{{cite news |title = LDF panel sets deadline for Kerala Congress(J) |author = correspondents in Kerala |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |date = |accessdate = 2007-10-09 |archive-date = 2007-11-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071126081820/http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj2>{{cite news |title = Joseph steps down; Kuruvilla named new Kerala Congress(J) Minister |author = Special correspondent |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |date = |accessdate = 2006-09-05 |archive-date = 2007-11-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071127013202/http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |url-status = dead }}</ref> == വഹിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ == *കേരള സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രി *[[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് (1964-1978) *കീരമ്പാറ സർവീസ് സഹകരണ സംഘം പ്രസിഡന്റ് (1966-1970) *സെന്റ് സ്റ്റീഫൻ സ്കൂൾ കീരമ്പാറ, മാനേജർ (1968-1978) *ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി, കോതമംഗലം - ചെയർമാൻ (1970-1978) *പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കേരളം - ചെയർമാൻ (1982-1987) *കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1991-1992) *കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഹൗസിംഗ് ബോഡ് - ചെയർമാൻ ആൻഡ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്റർ (1996-2001) *ലേ സെക്രട്ടറി [[Jacobite Syrian Orthodox Church|യാക്കോബായ സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] (1993-1999) *എറണാകുളം ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി - മെംബർ (1964-1982) *റബ്ബർ ബോഡ് - മെംബർ (1983-1987) *കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ) സംസ്ഥാന ട്രഷററും സെക്രട്ടറിയും (1977-1989, 1989-1992) *എം.എൽ.എ. [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] *വൈസ് ചെയർമാൻ [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] == വിവാദം == 2007 സെപ്റ്റംബർ 2-ന് ഇദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് രാജിവയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നടത്തിയ ഭൂമി ഇടപാടിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന ഇടുക്കി കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടറിനെത്തുടർന്നാ‌യിരുന്നു ഇത്.<ref>http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905180236/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 |date=2007-09-05 }} 23 August</ref> കെ.ജി. എബ്രഹാം എന്നയാൾ {{convert|20|acre|m2}} ഭൂമി [[Munnar|മൂന്നാറിൽ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് 6.7കോടി രൂപ അഡ്വാൻസായി നൽകിയെന്നും ഈ ഭൂമി ഇവരുടെ സ്വന്തമല്ലാത്തതിനാൽ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും പക്ഷേ ഇവർ പണം തിരികെക്കൊടുത്തില്ലെന്നുമായിരുന്നു റിപ്പോർട്ട്. <ref name=ht>{{cite news |title = Minister quits over Munnar land scam |author = Ramesh Babu |publisher = Hindustan Times |url = http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |date = |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930033334/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |url-status = dead }}</ref> ഇതിനു ശേഷം പാർട്ടി നേതാവ് പി.ജെ. ജോസഫ് പണം അബ്രഹാമിന് തിരികെക്കൊടുക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുകൊടുത്തു. <ref>{{cite news |title = KC (J) approves Kuruvilla's resignation |publisher = [[Keralaonline.com]] |url = http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070905174836/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |url-status = dead }}</ref> Kuruvilla had to resign and [[Monce Joseph]] from the KC(J) became the new PWD minister. കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ റിപ്പോർട്ടും കുരുവിള കുറ്റമൊന്നും ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുന്നില്ല എന്ന് ജോസഫ് പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടു. കുരുവിളയ്ക്കും പാർട്ടിക്കുമെതിരായി ഗൂഢനീക്കമുണ്ടെന്നും പി.ജെ. ജോസഫ് ആരോപിച്ചു. <ref name=ht1>{{cite news |title = Kuruvilla stepping down |author = Staff Reporter |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |location = Chennai, India |archive-date = 2008-02-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207171247/http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |url-status = dead }}</ref> 2008 മേയ് 15-ന് ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കേസിൽ തെളിവുകളില്ലെന്ന് കേരള പോലീസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. <ref name=acqui> {{cite news | title = Case against former minister ‘mistake of fact’ | author = UNI | publisher = Indlawnews | url = http://www.indlawnews.com/Newsdisplay.aspx?7c905d86-d659-4b16-a4e0-b41f4e07e644 | date = | accessdate = 2008-05-15 }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:കുരുവിള}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] bkrxnejyta62zinrtctpo4w8zq9ir4d 4626984 4626983 2026-05-30T07:02:41Z Altocar 2020 144384 /* */ 4626984 wikitext text/x-wiki {{PU|T. U. Kuruvilla}} {{Infobox Indian politician | name = ഷെവലിയർ ഡോക്ടർ. ടി.യു. കുരുവിള | image = T.U. Kuruvilla.jpeg | image caption = ടി.യു. കുരുവിള. | birth_date = 1936 സെപ്റ്റംബർ 13 | birth_place =[[Oonjapara|ഊഞ്ഞപ്പാറ]], [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | death_date = {{death date and age|2026|05|29|1936|09|13|mf=yes}} | death_place = Kochi | office1 = കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term1 = 15 സെപ്റ്റംബർ 2006 - 04 സെപ്റ്റംബർ 2007 | predecessor1 = പി.ജെ. ജോസഫ് | successor1 = മോൻസ് ജോസഫ് | office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term = 2011, 2006 | constituency = കോതമംഗലം | predecessor = വി.ജെ.പൗലോസ് | successor = ആൻ്റണി ജോൺ | party = [[കേരള കോൺഗ്രസ്]](2020-2026) | otherparty = * [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]](2009-2020) * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]](1979-2009) | spouse = ശ്രീമതി ചിന്നമ്മ കുരുവിള | children = 4 | date = 30 മെയ് | year = 2026 | source = <!--http://kerala.gov.in Government of Kerala--> }} രണ്ട് തവണ (2011, 2006) കേരള നിയമസഭാംഗമായും ഇടക്കാലത്ത് വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭയിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ച എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്നു '''ടി.യു.കുരുവിള. (1936-2026)''' വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങളെ തുടർന്ന് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ 2026 മെയ് 29ന് അന്തരിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/30/tu-kuruvila-kothamangalam-leader.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/29/former-minister-tu-kuruvilla-passes-away-at-90.html</ref><ref>https://marunadanmalayalee.com/amp/more/homage/t-u-kuruvila-passes-away-849925</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഇദ്ദേഹം 1964 മുതൽ 78 വരെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഇതു കൂടാതെ കീരമ്പാറ സർവിസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് (1966-1970), കോതമംഗലം ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1970-1978), കേരള പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ (1982-1987) എന്നീ ചുമതകലളും ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1996 മുതൽ 2001 വരെ ഇദ്ദേഹം കേരള സംസ്ഥാന ഹൗസിംഗ് ബോഡിന്റെയും ചെയർമാനായിരുന്നു. കേരള കോൺഗ്രസ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മുതിർന്ന നേതാവായ പി.ജെ.ജോസഫിൻ്റെ വിശ്വസ്ഥനായിരുന്ന കുരുവിള നിലവിൽ കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാനായിരുന്നു. <ref name=aj3>{{cite news | title = Chevalier T. U. Kuruvilla | author = Keralaministers.com | publisher = Keralaministers.com | url = http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | date = | accessdate = | archive-date = 2012-02-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120218234134/http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | url-status = dead }}</ref><ref name=aj5>{{cite news |title = Kothamangalam keeps both fronts guessing |author = K. A. Martin |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |date = 2006-04-22 |accessdate = |location = Chennai, India |archive-date = 2006-05-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060510145540/http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj1>{{cite news |title = LDF panel sets deadline for Kerala Congress(J) |author = correspondents in Kerala |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |date = |accessdate = 2007-10-09 |archive-date = 2007-11-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071126081820/http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj2>{{cite news |title = Joseph steps down; Kuruvilla named new Kerala Congress(J) Minister |author = Special correspondent |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |date = |accessdate = 2006-09-05 |archive-date = 2007-11-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071127013202/http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |url-status = dead }}</ref> == വഹിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ == *കേരള സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രി *[[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് (1964-1978) *കീരമ്പാറ സർവീസ് സഹകരണ സംഘം പ്രസിഡന്റ് (1966-1970) *സെന്റ് സ്റ്റീഫൻ സ്കൂൾ കീരമ്പാറ, മാനേജർ (1968-1978) *ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി, കോതമംഗലം - ചെയർമാൻ (1970-1978) *പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കേരളം - ചെയർമാൻ (1982-1987) *കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1991-1992) *കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഹൗസിംഗ് ബോഡ് - ചെയർമാൻ ആൻഡ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്റർ (1996-2001) *ലേ സെക്രട്ടറി [[Jacobite Syrian Orthodox Church|യാക്കോബായ സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] (1993-1999) *എറണാകുളം ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി - മെംബർ (1964-1982) *റബ്ബർ ബോഡ് - മെംബർ (1983-1987) *കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ) സംസ്ഥാന ട്രഷററും സെക്രട്ടറിയും (1977-1989, 1989-1992) *എം.എൽ.എ. [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] *വൈസ് ചെയർമാൻ [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] == വിവാദം == 2007 സെപ്റ്റംബർ 2-ന് ഇദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് രാജിവയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നടത്തിയ ഭൂമി ഇടപാടിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന ഇടുക്കി കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടറിനെത്തുടർന്നാ‌യിരുന്നു ഇത്.<ref>http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905180236/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 |date=2007-09-05 }} 23 August</ref> കെ.ജി. എബ്രഹാം എന്നയാൾ {{convert|20|acre|m2}} ഭൂമി [[Munnar|മൂന്നാറിൽ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് 6.7കോടി രൂപ അഡ്വാൻസായി നൽകിയെന്നും ഈ ഭൂമി ഇവരുടെ സ്വന്തമല്ലാത്തതിനാൽ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും പക്ഷേ ഇവർ പണം തിരികെക്കൊടുത്തില്ലെന്നുമായിരുന്നു റിപ്പോർട്ട്. <ref name=ht>{{cite news |title = Minister quits over Munnar land scam |author = Ramesh Babu |publisher = Hindustan Times |url = http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |date = |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930033334/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |url-status = dead }}</ref> ഇതിനു ശേഷം പാർട്ടി നേതാവ് പി.ജെ. ജോസഫ് പണം അബ്രഹാമിന് തിരികെക്കൊടുക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുകൊടുത്തു. <ref>{{cite news |title = KC (J) approves Kuruvilla's resignation |publisher = [[Keralaonline.com]] |url = http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070905174836/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |url-status = dead }}</ref> Kuruvilla had to resign and [[Monce Joseph]] from the KC(J) became the new PWD minister. കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ റിപ്പോർട്ടും കുരുവിള കുറ്റമൊന്നും ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുന്നില്ല എന്ന് ജോസഫ് പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടു. കുരുവിളയ്ക്കും പാർട്ടിക്കുമെതിരായി ഗൂഢനീക്കമുണ്ടെന്നും പി.ജെ. ജോസഫ് ആരോപിച്ചു. <ref name=ht1>{{cite news |title = Kuruvilla stepping down |author = Staff Reporter |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |location = Chennai, India |archive-date = 2008-02-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207171247/http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |url-status = dead }}</ref> 2008 മേയ് 15-ന് ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കേസിൽ തെളിവുകളില്ലെന്ന് കേരള പോലീസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. <ref name=acqui> {{cite news | title = Case against former minister ‘mistake of fact’ | author = UNI | publisher = Indlawnews | url = http://www.indlawnews.com/Newsdisplay.aspx?7c905d86-d659-4b16-a4e0-b41f4e07e644 | date = | accessdate = 2008-05-15 }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:കുരുവിള}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] 6397veyjcg3sqaqz8bcg5lpgiywvpc8 4626985 4626984 2026-05-30T07:05:10Z Altocar 2020 144384 /* വിവാദം */ 4626985 wikitext text/x-wiki {{PU|T. U. Kuruvilla}} {{Infobox Indian politician | name = ഷെവലിയർ ഡോക്ടർ. ടി.യു. കുരുവിള | image = T.U. Kuruvilla.jpeg | image caption = ടി.യു. കുരുവിള. | birth_date = 1936 സെപ്റ്റംബർ 13 | birth_place =[[Oonjapara|ഊഞ്ഞപ്പാറ]], [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] | death_date = {{death date and age|2026|05|29|1936|09|13|mf=yes}} | death_place = Kochi | office1 = കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term1 = 15 സെപ്റ്റംബർ 2006 - 04 സെപ്റ്റംബർ 2007 | predecessor1 = പി.ജെ. ജോസഫ് | successor1 = മോൻസ് ജോസഫ് | office = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term = 2011, 2006 | constituency = കോതമംഗലം | predecessor = വി.ജെ.പൗലോസ് | successor = ആൻ്റണി ജോൺ | party = [[കേരള കോൺഗ്രസ്]](2020-2026) | otherparty = * [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]](2009-2020) * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]](1979-2009) | spouse = ശ്രീമതി ചിന്നമ്മ കുരുവിള | children = 4 | date = 30 മെയ് | year = 2026 | source = <!--http://kerala.gov.in Government of Kerala--> }} രണ്ട് തവണ (2011, 2006) കേരള നിയമസഭാംഗമായും ഇടക്കാലത്ത് വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭയിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായും പ്രവർത്തിച്ച എറണാകുളം ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്നു '''ടി.യു.കുരുവിള. (1936-2026)''' വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങളെ തുടർന്ന് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ 2026 മെയ് 29ന് അന്തരിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/ernakulam/2026/05/30/tu-kuruvila-kothamangalam-leader.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/29/former-minister-tu-kuruvilla-passes-away-at-90.html</ref><ref>https://marunadanmalayalee.com/amp/more/homage/t-u-kuruvila-passes-away-849925</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഇദ്ദേഹം 1964 മുതൽ 78 വരെ എറണാകുളം ജില്ലയിലെ [[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഇതു കൂടാതെ കീരമ്പാറ സർവിസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് സൊസൈറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് (1966-1970), കോതമംഗലം ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1970-1978), കേരള പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ചെയർമാൻ (1982-1987) എന്നീ ചുമതകലളും ഇദ്ദേഹം വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1996 മുതൽ 2001 വരെ ഇദ്ദേഹം കേരള സംസ്ഥാന ഹൗസിംഗ് ബോഡിന്റെയും ചെയർമാനായിരുന്നു. കേരള കോൺഗ്രസ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മുതിർന്ന നേതാവായ പി.ജെ.ജോസഫിൻ്റെ വിശ്വസ്ഥനായിരുന്ന കുരുവിള നിലവിൽ കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാനായിരുന്നു. <ref name=aj3>{{cite news | title = Chevalier T. U. Kuruvilla | author = Keralaministers.com | publisher = Keralaministers.com | url = http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | date = | accessdate = | archive-date = 2012-02-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120218234134/http://www.keralaministers.com/MinDetails-20/Chev+T+U+Kuruvilla.html?min_id=66 | url-status = dead }}</ref><ref name=aj5>{{cite news |title = Kothamangalam keeps both fronts guessing |author = K. A. Martin |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |date = 2006-04-22 |accessdate = |location = Chennai, India |archive-date = 2006-05-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20060510145540/http://www.hindu.com/2006/04/22/stories/2006042207540200.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj1>{{cite news |title = LDF panel sets deadline for Kerala Congress(J) |author = correspondents in Kerala |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |date = |accessdate = 2007-10-09 |archive-date = 2007-11-26 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071126081820/http://www.hinduonnet.com/2007/10/09/stories/2007100950240100.htm |url-status = dead }}</ref><ref name=aj2>{{cite news |title = Joseph steps down; Kuruvilla named new Kerala Congress(J) Minister |author = Special correspondent |publisher = The Hindu |url = http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |date = |accessdate = 2006-09-05 |archive-date = 2007-11-27 |archive-url = https://web.archive.org/web/20071127013202/http://www.hinduonnet.com/2006/09/05/stories/2006090509560100.htm |url-status = dead }}</ref> == വഹിച്ചിട്ടുള്ള സ്ഥാനങ്ങൾ == *കേരള സംസ്ഥാന പൊതുമരാമത്ത് മന്ത്രി *[[Keerampara|കീരമ്പാറ]] പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് (1964-1978) *കീരമ്പാറ സർവീസ് സഹകരണ സംഘം പ്രസിഡന്റ് (1966-1970) *സെന്റ് സ്റ്റീഫൻ സ്കൂൾ കീരമ്പാറ, മാനേജർ (1968-1978) *ബ്ലോക്ക് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി, കോതമംഗലം - ചെയർമാൻ (1970-1978) *പ്ലാന്റേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് കേരളം - ചെയർമാൻ (1982-1987) *കോതമംഗലം മുനിസിപ്പൽ സ്റ്റാൻഡിംഗ് കമ്മിറ്റി ചെയർമാൻ (1991-1992) *കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഹൗസിംഗ് ബോഡ് - ചെയർമാൻ ആൻഡ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഡയറക്റ്റർ (1996-2001) *ലേ സെക്രട്ടറി [[Jacobite Syrian Orthodox Church|യാക്കോബായ സിറിയൻ ഓർത്തഡോക്സ് സഭ]] (1993-1999) *എറണാകുളം ഡിസ്ട്രിക്റ്റ് ഡെവലപ്പ്മെന്റ് കമ്മിറ്റി - മെംബർ (1964-1982) *റബ്ബർ ബോഡ് - മെംബർ (1983-1987) *കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ) സംസ്ഥാന ട്രഷററും സെക്രട്ടറിയും (1977-1989, 1989-1992) *എം.എൽ.എ. [[Kothamangalam|കോതമംഗലം]] *വൈസ് ചെയർമാൻ [[Kerala Congress (M)|കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] == വിവാദം == 2007 സെപ്റ്റംബർ 2-ന് ഇദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് രാജിവയ്ക്കുകയുണ്ടായി. ഇദ്ദേഹവും കുടുംബാംഗങ്ങളും നടത്തിയ ഭൂമി ഇടപാടിൽ പ്രശ്നങ്ങളുണ്ടെന്ന ഇടുക്കി കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടറിനെത്തുടർന്നാ‌യിരുന്നു ഇത്.<ref>http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905180236/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=379 |date=2007-09-05 }} 23 August</ref> കെ.ജി. എബ്രഹാം എന്നയാൾ {{convert|20|acre|m2}} ഭൂമി [[Munnar|മൂന്നാറിൽ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മക്കൾക്ക് 6.7കോടി രൂപ അഡ്വാൻസായി നൽകിയെന്നും ഈ ഭൂമി ഇവരുടെ സ്വന്തമല്ലാത്തതിനാൽ ഇടപാട് പൂർത്തിയാക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ലെന്നും പക്ഷേ ഇവർ പണം തിരികെക്കൊടുത്തില്ലെന്നുമായിരുന്നു റിപ്പോർട്ട്. <ref name=ht>{{cite news |title = Minister quits over Munnar land scam |author = Ramesh Babu |publisher = Hindustan Times |url = http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |date = |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070930033334/http://www.hindustantimes.com/StoryPage/StoryPage.aspx?id=82874709-38b9-4d47-99b1-73ad1061cbf7&&Headline=Minister+quits+over+Munnar+land+scam |url-status = dead }}</ref> ഇതിനു ശേഷം പാർട്ടി നേതാവ് പി.ജെ. ജോസഫ് പണം അബ്രഹാമിന് തിരികെക്കൊടുക്കാമെന്ന് ഉറപ്പുകൊടുത്തു. <ref>{{cite news |title = KC (J) approves Kuruvilla's resignation |publisher = [[Keralaonline.com]] |url = http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |archive-date = 2007-09-05 |archive-url = https://web.archive.org/web/20070905174836/http://www.keralaonline.com/news/news.php?id=505 |url-status = dead }}</ref> കളക്ടറുടെ റിപ്പോർട്ടും ചീഫ് സെക്രട്ടറിയുടെ റിപ്പോർട്ടും കുരുവിള കുറ്റമൊന്നും ചെയ്തതായി ആരോപിക്കുന്നില്ല എന്ന് ജോസഫ് പിന്നീട് അവകാശപ്പെട്ടു. കുരുവിളയ്ക്കും പാർട്ടിക്കുമെതിരായി ഗൂഢനീക്കമുണ്ടെന്നും പി.ജെ. ജോസഫ് ആരോപിച്ചു. <ref name=ht1>{{cite news |title = Kuruvilla stepping down |author = Staff Reporter |publisher = The Hindu |url = http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |date = 2007-09-03 |accessdate = 2007-09-03 |location = Chennai, India |archive-date = 2008-02-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080207171247/http://www.hindu.com/2007/09/03/stories/2007090350450100.htm |url-status = dead }}</ref> 2008 മേയ് 15-ന് ഇദ്ദേഹത്തിനെതിരായ കേസിൽ തെളിവുകളില്ലെന്ന് കേരള പോലീസ് കോടതിയെ അറിയിച്ചു. <ref name=acqui> {{cite news | title = Case against former minister ‘mistake of fact’ | author = UNI | publisher = Indlawnews | url = http://www.indlawnews.com/Newsdisplay.aspx?7c905d86-d659-4b16-a4e0-b41f4e07e644 | date = | accessdate = 2008-05-15 }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:കുരുവിള}} [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] qzxxn7nbod93v324rl0kqccwuliav7u 0 269576 4626938 4619367 2026-05-29T19:16:56Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626938 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Awadhi language}} {{Infobox language |name = <span style="font-size:100%;line-height:1.65;">അവധി</span> |altname = <span style="font-size:100%;line-height:1.85;text-align:center;">{{lang|awa-kthi|𑂌𑂡𑂲}} • {{lang|awa-Deva|औधी}} <small>(ഔധി)</small></span> |nativename = <span style="font-size:100%;line-height:2.65;text-align:center;">{{large|{{lang|awa-Deva|अवधी}}}} • {{large|{{lang|awa-Kthi|𑂃𑂫𑂡𑂲}}}} • {{lang|awa|{{nq|اودهي}}}}</span> | image = [[File:Awadhi language.svg|center]] | imagecaption = <center><small>"അവധി" എന്ന് [[ദേവനാഗരി]] ലിപിയിൽ എഴുതിയിരിക്കുന്നു.</center></small> | pronunciation = {{IPA|awa|əʋ.d̪ʱi|}} |states = [[ഇന്ത്യ]] , [[നേപ്പാൾ]] |region = ഇന്ത്യയുടെ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ ചില പ്രദേശങ്ങൾ *[[ഉത്തർപ്രദേശ്|ഉത്തർ പ്രദേശിലെ]] **[[അവധ്]] **[[ദൊവാബ്|ലോവർ ദൊവാബ്]] മേഖലകൾ *[[മധ്യപ്രദേശ്]] *[[ബീഹാർ]] *[[ഡെൽഹി]] നേപ്പാളിലെ [[തെരായി|തെരായി സമതലം]]. *[[ലൂംബിനി മേഖല]] **[[കപിലവസ്തു ജില്ല]] *[[ഭേരി മേഖല]] **[[ബാങ്കെ ജില്ല]] **[[ബർദിയ ജില്ല]] [[ഫിജി|ഫിജിയിൽ]] ദ്വീപിൽ [[ഫിജി ഹിന്ദി]] എന്ന രൂപത്തിൽ. [[കരീബിയൻ]] ദ്വീപസമൂഹ രാജ്യങ്ങളിലെ [[ഇൻഡോ-കരീബിയൻ ജനത]] സംസാരിക്കുന്ന പൊതുഭാഷ. *[[സുരിനാം]] *[[ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോ]] *[[ഗയാന]] [[മൗറീഷ്യസ്|മൗറീഷ്യസിൽ]] [[മൗറീഷ്യൻ ഹിന്ദുസ്താനി]] എന്ന രൂപത്തിൽ. [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിൽ]] [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്കൻ ഹിന്ദുസ്താനി]] എന്ന രൂപത്തിൽ. |speakers = {{sigfig|3.850906|3}} കോടി |date = 2011 |ref = <ref>{{cite web |url= https://www.dnaindia.com/analysis/column-the-slow-death-of-bhojpuri-and-awadhi-2122062|title=The Slow Death of Awadhi and Bhojpuri}}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.omniglot.com/writing/awadhi.htm|title=Omniglot — Awadhi (अवधी)}}</ref><ref>{{cite web |url= https://www.bignewsnetwork.com/news/270676192/awadhi-language-is-grouped-as-mother-tongue-under-hindi|title='Awadhi language is grouped as mother tongue under Hindi' says Minister of State for Home Affairs |work=Big News Network.com }}</ref> | ethnicity = [[അവധി ജനത]] |familycolor = [[ഇന്തോ-യുറോപ്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-യുറോപ്യൻ]] |fam2 = [[ഇന്തോ-ഇറാനിയൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ഇറാനിയൻ]] |fam3 = [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] |fam4 = [[ഹിന്ദി ഭാഷകൾ|മധ്യ ഇന്തോ-ആര്യൻ]] |fam5 = [[കിഴക്കൻ ഹിന്ദി]] |dia1 = [[ഫിജി ഹിന്ദി]] |dia2 = [[ഗംഗാപാരീ]] |dia3 = മിർസാപുരി |dia4 = പർദേശി |dia5 = ഉത്തരി |dia6 = പ്രതാപ്ഗഢി |dia7 = താരുഹാട്ട് |dia8 = [[കരീബിയൻ ഹിന്ദുസ്താനി]] |dia9 = [[മൗറീഷ്യൻ ഹിന്ദുസ്താനി]] |dia10 = [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്കൻ ഹിന്ദുസ്താനി]] | ancestor = [[അർദ്ധമാഗധി പ്രാകൃതം]] | ancestor2 = [[അപഭ്രംശം|അർദ്ധമാഗധി അപഭ്രംശം]] |script = {{unbulleted list |[[ദേവനാഗരി]] (ഇപ്പോൾ) |[[കൈത്തി ലിപി|കൈത്തി]] (ചരിത്രപരം) |[[പേർഷ്യൻ ലിപി|പേർഷ്യൻ]] |[[ലത്തീൻ അക്ഷരമാല|ലത്തീൻ]] }} | nation = {{flag|ഫിജി}} {{small|([[ഫിജി ഹിന്ദി]] എന്ന രൂപത്തിൽ)}} | iso2 = awa | iso3 = awa | glotto = awad1243 | glottorefname = <small>അവധി</small> | lingua = 59-AAF-ra | glotto2 = gang1265 | glottoname2 = <small>ഗംഗാപാരീ</small> | glotto3 = mirz1238 | glottoname3 = <small>മിർസാപുരി</small> | glotto4 = utta1238 | glottoname4 = <small>ഉത്തരി</small> | map2 = [[File:Awadh region.jpg|center]] | mapsize = 300px | mapcaption2 = <center><small>ഉത്തർപ്രദേശിലെ അവധി ഭാഷാ അതിർത്തികൾ</center></small> | notice = IPA }} [[ഹിന്ദി|ഹിന്ദിയുടെ]] ഒരു ഉപഭാഷയാണ് [[ഉത്തർപ്രദേശ്|ഉത്തർ പ്രദേശിന്റെ]] മദ്ധ്യഭാഗത്തുള്ള ഒരു പ്രദേശമായ [[അവധ്|അവധിൽ]] സംസാരിക്കപ്പെടുന്ന ഭാഷയായ '''അവധി''' (<small>[[ദേവനാഗരി]]:</small> {{lang|awa-deva|{{bo-textonly|अवधी}}}}, <small>[[കൈത്തി]]:</small> {{lang|awa-kthi|{{bo-textonly|𑂃𑂫𑂡𑂲}}}}, <small>[[ലത്തീൻ]]:</small> ''Avadhī'', <small>[[അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി|ഐ.പി.എ.]]:</small> {{IPA|awa|əʋ.d̪ʱi}}).<ref>{{cite book |last=Oldenburg |first=Veena Talwar |author-link= |title=The Making of Colonial Lucknow, 1856–1877 |year=1984 |url=https://archive.org/details/makingofcolonial0000olde|location= |publisher=Princeton University Press|page=[https://archive.org/details/makingofcolonial0000olde/page/4 5]|isbn=}}</ref> ഹിന്ദിയുടെ പൂർവീ വിഭാഗത്തിൽപ്പെടുന്ന ഒരു ഉപഭാഷയാണിത്.<ref name="fulllangdatacensus 2011">{{cite web |last=Kawoosa |first=Vijdan Mohammad |date=22 November 2018 |title=How languages intersect in India |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/how-languagesintersect-in-india/story-g3nzNwFppYV7XvCumRzlYL.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221015014438/https://www.hindustantimes.com/india-news/how-languagesintersect-in-india/story-g3nzNwFppYV7XvCumRzlYL.html |archive-date=15 October 2022 |publisher=Hindustan Times}}</ref> ഉത്തർപ്രദേശിലെ [[അവധ്]], [[ദൊവാബ്|ലോവർ ദൊവാബ്]], [[മധ്യപ്രദേശ്‌]], [[ബിഹാർ|ബീഹാർ]], [[ഡെൽഹി]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ ചില ഭാഗങ്ങളിലും, [[നേപ്പാൾ|നേപ്പാളിലെ]] [[ലുംബിനി പ്രവിശ്യ|ലുംബിനി]], [[രാപ്തി]], [[ഭേരി]] എന്നിവിടങ്ങളിലും ഇത് സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name=":5">{{Cite web|last=Meaning|first=Nepali|date=12 August 2023|title=Origin, Structure, Development, and Situation of Awadhi Language in Nepal - Nepali Meaning|url=https://nepalimeaning.com/origin-structure-development-and-situation-of-awadhi-language-in-nepal/|access-date=4 February 2024|website=nepalimeaning.com|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":0">{{Harvcoltxt|Saxena|1971|p=1}}</ref><ref>{{Harvcoltxt|Grierson|1904|p=1}}</ref> ലോകത്തിൽ ഏറ്റവുമധികം സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷകളിൽ 29-ാം സ്ഥാനമാണിതിനുള്ളത്. [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത്]] [[Indian indenture system|കരാർ തൊഴിലാളികളായി]] കുടിയേറിയവരുടെ പിൻഗാമികൾക്കിടയിൽ [[ഭോജ്പൂരി ഭാഷ|ഭോജ്പൂരിക്കൊപ്പം]] അവധിയും ഇന്നും പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ [[ഹിന്ദി]] പ്രബലമാകുന്നതുവരെ, [[ബ്രജ് ഭാഷ|ബ്രജ് ഭാഷയ്ക്കൊപ്പം]] അവധിയും പ്രധാന സാഹിത്യഭാഷയായിരുന്നു. മാനക ഹിന്ദിയിൽ നിന്ന് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണെങ്കിലും, മധ്യ-കിഴക്കൻ [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശിൽ]] ഈ ഭാഷ അതിന്റെ തനതുരൂപത്തിൽത്തന്നെ നിലനിൽക്കുന്നു.<ref name=":2">{{Harvcoltxt|Saxena|1971|p=6}}</ref> അവധിയെ [[കിഴക്കൻ ഹിന്ദി ഭാഷകൾ|കിഴക്കൻ ഹിന്ദി ഭാഷകളുടെ]] കീഴിലുള്ള മാതൃഭാഷയായാണ് [[ഭാരത സർക്കാർ|ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ]] കണക്കാക്കുന്നത്. ഈ മേഖലയിലെ [[സമ്പർക്കഭാഷ|സമ്പർക്കഭാഷയും]] വിദ്യാഭ്യാസ-ഔദ്യോഗിക ഭാഷയും [[ഹിന്ദുസ്താനി ഭാഷ|മാനക ഹിന്ദിയാണ്]].<ref name="fulllangdatacensus 2011"/> അതിനാൽ, അവധിയിലെ സാഹിത്യരചനകളെയും [[Hindi literature|ഹിന്ദി സാഹിത്യത്തിന്റെ]] ഭാഗമായാണ് പരിഗണിക്കുന്നത്.<ref>{{Harvcoltxt|Masica|1993|p=9}}- A vast central portion of the subcontinent, consisting of the Indian states of Uttar Pradesh, Bihar, Madhya Pradesh, Rajasthan, Haryana, and Himachal Pradesh, plus the Union Territory of Delhi, is known as the "HINDI area", because the official and general written language, that is to say, that of administration, press, school instruction, and modern literature, is Hindi, sometimes called MODERN STANDARD HINDI, and the whole area is heir to the "Hindi literary tradition" – Hindi being used here in a different and wider sense, to refer to pre-modern literature in Braj and Awadhi, and often to those languages proper to Rajasthan and Bihar as well</ref> ഭക്തകവിയായിരുന്ന [[തുളസീദാസ്|ഗോസ്വാമി തുളസീദാസ്]] രചിച്ച [[രാമചരിതമാനസം|രാമചരിത് മാനസ്]] (തുളസീദാസ് രാമായണം), [[ഹനുമാൻ ചാലിസ]] എന്നീ കൃതികൾ ഈ ഭാഷയിലാണ് രചിയ്ക്കപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നത്. == പദോൽപ്പത്തി == ഉത്തരേന്ത്യയിലെ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ [[അവധ്]] എന്ന പ്രദേശത്തിന്റെ പേരിൽ നിന്നാണ് 'അവധി' എന്ന പദം രൂപപ്പെട്ടത്.<ref>{{Cite book|last=Saksena|first=Baburam |title=Evolution of Awadhi (a Branch of Hindi)|publisher=Indian Press|year=1937|pages=1-2}}</ref> പുരാതന [[കോസല സാമ്രാജ്യം|കോസല രാജ്യത്തിന്റെ]] തലസ്ഥാനമായിരുന്ന "[[അയോദ്ധ്യ]]" എന്ന [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] നാമത്തിൽ നിന്നാണ് ''അവധ്'' എന്ന പേരുണ്ടായത്. സംസ്കൃതത്തിൽ "അയോദ്ധ്യ" എന്ന പദത്തിനർത്ഥം ''കീഴടക്കാനാവാത്തത്'' അഥവാ ''യുദ്ധം ചെയ്ത് തോൽപ്പിക്കാനാവാത്തത്'' എന്നാണ്.<ref name=":1">{{Harvcoltxt|Grierson|1904|pp=9–10}}</ref> ഈ ഭൂവിഭാഗത്തിൽ പ്രധാനമായും സംസാരിക്കുന്ന ഭാഷയായതിനാലാണ് ഇതിന് ''അവധി'' എന്ന പേര് ലഭിച്ചത്. [[ബൈസ്വാര]] പ്രദേശത്തിന്റെ പേരിൽ നിന്നുള്ള '''ബൈസ്വാരി''',<ref>{{Harvcoltxt|Grierson|1904|p=10}}</ref> 'കിഴക്കൻ' എന്നർത്ഥമുള്ള '''പൂർബി''' (ഈ പദം പലപ്പോഴും അവ്യക്തമായി ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്) എന്നിവയാണ് അവധി ഭാഷയുടെ മറ്റ് പേരുകൾ.<ref name=":0" /><ref>{{Cite book |last=Masica |first=Colin P. |title=The Indo-Aryan Languages |url=https://archive.org/details/indoaryanlanguag0000masi |publisher=Cambridge University Press |year=1991 |isbn=978-0-521-29944-2 |page=[https://archive.org/details/indoaryanlanguag0000masi/page/12 12]}}</ref> == വർഗ്ഗീകരണം == [[ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-യൂറോപ്യൻ]] ഭാഷാകുടുംബത്തിലെ [[ഇന്തോ-ഇറാനിയൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ഇറാനിയൻ]] ഉപവിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഒരു [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ]] ഭാഷയാണ് അവധി. ഇന്തോ-ആര്യൻ [[ഭാഷാതുടർച്ച|ഭാഷാതുടർച്ചയിൽ]], ഇത് മധ്യ-കിഴക്കൻ മേഖലയിലാണ് ഉൾപ്പെടുന്നത്. ഇതിനെ പലപ്പോഴും 'കിഴക്കൻ ഹിന്ദി' എന്നും വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. [[ശൗരസേനി ഭാഷ|ശൗരസേനിയുമായും]] [[മാഗധി പ്രാകൃതം|മാഗധി പ്രാകൃതവുമായും]] ഭാഗികമായി സാമ്യമുള്ള [[അർദ്ധമാഗധി പ്രാകൃതം|അർദ്ധമാഗധിയുടെ]] ഒരു പുരാതന രൂപത്തിൽ നിന്നായിരിക്കാം അവധി രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് പൊതുവെ കരുതപ്പെടുന്നു.<ref name="auto">{{Harvcoltxt|Grierson|1904|p=2}}</ref> അവധി ഭാഷയോട് ഏറ്റവും അടുത്ത സാമ്യമുള്ളത് [[ബഘേലീ ഭാഷ|ബഘേലീ]] ഭാഷയ്ക്കാണ്; വംശാവലിപരമായി ഇവ രണ്ടും ഒരേ 'അർദ്ധമാഗധി' രൂപത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്. ആദ്യകാല ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞരിൽ ഭൂരിഭാഗവും ബഗേലിയെ 'അവധിയുടെ തെക്കൻ രൂപം' മാത്രമായാണ് കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നാൽ, പുതിയ പഠനങ്ങൾ ബഗേലിയെ അവധിയുടെ ഒരു ഉപഭാഷയായിട്ടല്ല, മറിച്ച് അതിനോട് തുല്യമായ ഒരു പ്രത്യേക ഭാഷയായിട്ടാണ് അംഗീകരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=__DaXf3XedoC|title=Patterns of Regional Geography: Indian perspective|last=Mandal|first=R. B.|date=1990|publisher=Concept Publishing Company|isbn=978-81-7022-291-0|pages=127–129|language=en}}</ref> == ഭാഷാചരിത്രം == അവധി ഭാഷയുടെ ഉത്ഭവവും വികാസവും മധ്യകാല ഇന്ത്യയിലെ സാംസ്കാരിക മാറ്റങ്ങളുമായി ആഴത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഏകദേശം പത്താം നൂറ്റാണ്ടിനും പന്ത്രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ടിനും ഇടയിലുള്ള കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഇത് ഒരു സവിശേഷ ഭാഷാരൂപമായി രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ കരുതുന്നു. പുരാതന [[കോസല രാജ്യം|കോസല രാജ്യത്തിന്റെ]] ഭാഗമായിരുന്ന ഇന്നത്തെ ഉത്തർപ്രദേശിലെ [[അവധ്]] മേഖലയെ കേന്ദ്രീകരിച്ചാണ് ഈ ഭാഷ വളർന്നുവന്നത്. ഡൽഹി സുൽത്താനേറ്റിന്റെയും പിന്നീട് [[അവധ് നവാബുമാർ|അവധ് നവാബുമാരുടെയും]] ഭരണകാലത്ത് പേർഷ്യൻ ഭാഷയ്ക്ക് ഔദ്യോഗിക പദവി ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, സാധാരണ ജനങ്ങളുടെയും വ്യാപാരികളുടെയും ഇടയിൽ ആശയവിനിമയത്തിനുള്ള പ്രധാന മാധ്യമമായി അവധി നിലകൊണ്ടു. പതിനാലാം നൂറ്റാണ്ടോടെ സൂഫി കവികൾ തങ്ങളുടെ ദർശനങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കാൻ ഈ ഭാഷയെ ഒരു പ്രധാന ഉപകരണമായി സ്വീകരിച്ചു. ഇത് ഭാഷയുടെ ജനപ്രീതി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും ഗ്രാമീണ മേഖലകളിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നതിനും കാരണമായി. പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകാലത്ത് ഉത്തരേന്ത്യയിൽ നിന്നും [[ഫിജി]], [[മൗറീഷ്യസ്]], [[ട്രിനിഡാഡ് ടൊബാഗോ]] തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് തൊഴിലാളികൾ കുടിയേറിയതോടെ അവധി ഭാഷ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലേക്ക് വ്യാപിച്ചു. ഈ കുടിയേറ്റം കരീബിയൻ ദ്വീപുകളിലും പസഫിക് മേഖലയിലും [[ഫിജി ഹിന്ദി]] പോലുള്ള പുതിയ ഭാഷാഭേദങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നതിന് അടിസ്ഥാനമായി. ഇന്നും ഈ രാജ്യങ്ങളിലെ ഇന്ത്യൻ വംശജർക്കിടയിൽ അവധി ഭാഷയുടെ സ്വാധീനം പ്രകടമാണ്. == സാഹിത്യം == === മധ്യകാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനവും ആധുനിക ഇന്ത്യയുടെ തുടക്കവും === ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ ഉത്തരേന്ത്യയിലെ [[ഇതിഹാസ കവിത|ഇതിഹാസ കവിതകളുടെ]] പ്രധാന മാധ്യമമായി അവധി ഭാഷ മാറി.<ref>{{Harvcoltxt|Grierson|1904|p=13}}</ref> അവധി സാഹിത്യത്തെ പ്രധാനമായും ഭക്തികാവ്യങ്ങൾ എന്നും പ്രേമാഖ്യാനങ്ങൾ (പ്രണയകഥകൾ) എന്നും രണ്ടായി തിരിക്കാം. ==== ഭക്തികാവ്യങ്ങൾ ==== ആധുനിക [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകളിലെ]] ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കൃതികളിലൊന്നായി കരുതപ്പെടുന്നത് കവിശ്രേഷ്ഠനായ [[തുളസീദാസ്]] രചിച്ച [[രാമചരിതമാനസം]] (എ.ഡി. 1575) ആണ്. [[ദോഹ (കവിത)|ദോഹ]]-[[ചൗപായ്]] വൃത്തങ്ങളിൽ രചിക്കപ്പെട്ട ഇതിന്റെ അർത്ഥം "രാമന്റെ പ്രവൃത്തികളുടെ തടാകം" എന്നാണ്. [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃതത്തിലെ]] [[വാത്മീകി|വാത്മീകി]] [[രാമായണം|രാമായണത്തെയോ]] [[അധ്യാത്മരാമായണം|അധ്യാത്മരാമായണത്തെയോ]] അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ഇതിന്റെ ഇതിവൃത്തം തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത്.<ref>{{Harvcoltxt|Saxena|1971|pp=11–12}}</ref> ഭക്തിസാഹിത്യത്തിലെ ഏറ്റവും മഹത്തായ ഗ്രന്ഥമായി [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി]] രാമചരിതമാനസത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. പാശ്ചാത്യ നിരീക്ഷകർ ഇതിനെ "[[ഉത്തരേന്ത്യ|ഉത്തരേന്ത്യയുടെ]] ബൈബിൾ" എന്നും വിളിക്കുന്നു.<ref>{{Harvcoltxt|Lutgendorf|1991|p=1}}</ref> 'തുളസീദാസ് രാമായണം' എന്നോ വെറുതെ 'രാമായണം' എന്നോ ഇത് പൊതുവെ അറിയപ്പെടുന്നു.<ref>{{Harvcoltxt|Lutgendorf|1991|p=12}}</ref> {{multiple image | align = right | header_background = #FDF5E6 | header = [[തുളസീദാസ്|തുളസീദാസിന്റെ]] [[രാമചരിതമാനസം|രാമചരിതമാനസത്തിലെ]] ചിത്രീകരണങ്ങൾ | direction = vertical | footer_align = center | image_style = border:none; | total_width = 280 | image1 = 5_Illustration_from_the_Ramcharitmanas_of_Tulsidas_(1532–1623)_Jodhpur,_c._1775;_62.7_x_134.5_cm_Mehrangarh_Museum_Trust.jpg | image2 = 7 Rama's Army reaches Lanka from the Ram Charit Artist Unknown, ca. 1780, 63x125.8cm Mehrangarh Museum Trust.jpg | footer = (a) ബാലിവധം: [[രാമൻ|രാമനും]] [[ലക്ഷ്മണൻ|ലക്ഷ്മണനും]] മഴക്കാലം തീരാൻ കാത്തിരിക്കുന്നു, (b) രാമന്റെ സൈന്യം സമുദ്രം കടന്ന് ലങ്കയിലേക്ക് പോകുന്നു. | alt1 = | caption1 = | caption2 = }} [[തുളസീദാസ്|തുളസീദാസിന്റെ]] കൃതികളായ ''[[ഹനുമാൻ ചാലിസ]]'',<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=MX1SDwAAQBAJ&q=awadhi&pg=PT151|title=Hanuman Chalisa: Verse by Verse Description|last=Padam|first=Sandeep|date=21 March 2018|publisher=Notion Press|isbn=978-1-64249-611-6|language=hi}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=UFE4DwAAQBAJ&q=hanuman+chalisa+awadhi&pg=PA42|title=Lucknow Poetica|last=Shamim|first=Dr Rupali Saran Mirza Dr and Amna|date=14 November 2016|publisher=Idea Publishing|page=42|language=en}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=tlduDwAAQBAJ&q=hanuman+chalisa+awadhi&pg=PA11|title=Sri Hanuman Chalisa: Commentary on the Praises to the Eternal Servant|last=Vishwananda|first=Paramahamsa Sri Swami|date=13 March 2018|publisher=BoD – Books on Demand|isbn=978-3-96343-015-2|page=11|language=en}}</ref> ''പാർവ്വതീ മംഗൾ'', ''ജാനകീ മംഗൾ'' എന്നിവയും അവധിയിലാണ് രചിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.<ref name="Saxena 1971 12">{{Harvcoltxt|Saxena|1971|p=12}}</ref> {{Verse translation|lang=awa|अंडकोस प्रति प्रति निज रूपा। देखेउँ जिनस अनेक अनूपा॥ <u>अवधपुरी</u> प्रति भुअन निनारी। <u>सरजू</u> भिन्न भिन्न नर नारी॥|ഓരോ പ്രപഞ്ചത്തിലും ഞാൻ എന്നെത്തന്നെ കണ്ടു, അതുപോലെ സമാനതകളില്ലാത്ത പല വസ്തുക്കളും; ഓരോ പ്രപഞ്ചത്തിനും അതിന്റേതായ <u>അയോധ്യയുണ്ടായിരുന്നു</u>, അതിന്റേതായ <u>സരയൂ</u> നദിയും, അതിന്റേതായ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും.|italicsoff=y|attr1=[[തുളസീദാസ്|തുളസീദാസിന്റെ]] [[രാമചരിതമാനസം|രാമചരിതമാനസത്തിലെ]] 7.81.3 ചൗപായ്|attr2=വിവർത്തനം: ആർ.സി. പ്രസാദ്<ref>{{Harvcoltxt|Tulasīdāsa|1999|p=747}}</ref>}} {{Verse translation|lang=awa|सिंधु तीर एक भूधर सुंदर। कौतुक कूदि चढ़ेउ ता-ऊपर॥ बार-बार रघुबीर सँभारी। तरकेउ <u>पवनतनय</u> बल भारी॥|കടൽത്തീരത്ത് മനോഹരമായ ഒരു പർവ്വതമുണ്ടായിരുന്നു, അവൻ കളിയായി അതിന്റെ കൊടുമുടിയിലേക്ക് ചാടിക്കയറി; വീണ്ടും വീണ്ടും അവൻ ഭഗവാനെ സ്മരിച്ചു, അങ്ങനെ <u>വായുപുത്രൻ</u> അതിയായ ശക്തിയോടെ കുതിച്ചുപാഞ്ഞു.|italicsoff=y|attr1=[[തുളസീദാസ്|തുളസീദാസിന്റെ]] [[രാമചരിതമാനസം|രാമചരിതമാനസത്തിലെ]] 5.1.3 ചൗപായ്|attr2=വിവർത്തനം<ref>{{Cite journal|last=Rao|first=I. Panduranga|date=1998|title=Review of The Beautiful Verses (Ram-Charit Manas, "Sunder-Kand" and Hanuman Chalisa of Goswami Tulsidas rendered into English verse)|journal=Indian Literature|volume=41|issue=1 (183)|pages=240–241|issn=0019-5804|jstor=23341337}}</ref>}} [[ഭഗവതപുരാണം|ഭഗവതപുരാണത്തിലെ]] 'ദശമസ്കന്ധത്തിന്' ഹിന്ദി പ്രാദേശികഭാഷയിലുണ്ടായ ആദ്യത്തെ സ്വതന്ത്ര ആവിഷ്കാരം ലാലാച്ദാസ് രചിച്ച "ഹരിചരിത്" (എ.ഡി. 1530) ആണ്. ഹസ്തിഗ്രാം (ഇന്നത്തെ [[റായ്ബറേലി ജില്ല|റായ്ബറേലിക്ക്]] അടുത്തുള്ള ഹത്ഗാവ്) സ്വദേശിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഈ കൃതി ദീർഘകാലം വ്യാപകമായി പ്രചരിക്കുകയും, ഇതിന്റെ നിരവധി കൈയെഴുത്തുപ്രതികൾ കിഴക്കൻ ഉത്തർപ്രദേശ്, [[ബീഹാർ]], [[മാൾവ]], [[ഗുജറാത്ത്]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. [[ കൈത്തി ലിപി|കൈത്തി ലിപിയിലാണ്]] ഇവയെല്ലാം രചിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്.<ref>{{Harvcoltxt|Orsini|2014|p=200}}</ref> [[സിക്കന്ദർ ലോധി|സിക്കന്ദർ ലോധിയുടെ]] ഭരണകാലത്ത് ഡൽഹിയിലെ ഈശ്വർദാസ് രചിച്ച 'സത്യവതി' (ഏകദേശം എ.ഡി. 1501), ലാലാദാസിന്റെ 'അവധവിലാസം' (എ.ഡി. 1700) എന്നിവയും അവധി ഭാഷയിലാണ് രചിക്കപ്പെട്ടത്. വിവിധ പ്രാദേശിക ഭാഷകളുടെ മിശ്രിതമായ 'പഞ്ച്‌മേൽ ഖിച്ചഡി' (pancmel khicṛī) ശൈലി പിന്തുടർന്നിരുന്ന [[കബീർ|കബീറിനെപ്പോലുള്ള]] ഭക്തകവികളുടെ കൃതികളിലെ പ്രധാന ഘടകവും അവധി ഭാഷയായിരുന്നു.<ref>{{Harvcoltxt|Vaudeville|1990|p=260}}</ref><ref>{{Harvcoltxt|Vaudeville|1990|p=264}}</ref> കബീറിന്റെ പ്രധാന കൃതിയായ [[ബിജക്|ബിജകിലെ]] ഭാഷാശൈലി പ്രാഥമികമായി അവധിയാണ്.<ref>{{Harvcoltxt|Vaudeville|1990|p=260}}</ref><ref>{{Harvcoltxt|Vaudeville|1990|p=259}}</ref> ==== പ്രേമാഖ്യാനങ്ങൾ ==== {{multiple image | total_width = 200 | caption_align = center | align = right | direction = vertical | image_style = border:none; | image1 = Queen Nagamati talks to her parrot, Padmavat, c1750.jpg | caption1 = രാജ്ഞി നാഗമതി തന്റെ തത്തയോട് സംസാരിക്കുന്നു, [[പത്മാവത്]], എ.ഡി 1750. | image2 = Meister des Madhu-Malati-Manuskripts 001.jpg | caption2 = കാമുകീകാമുകന്മാർ കാട്ടിൽ വെച്ച് ഒരു കടുവയ്ക്ക് നേരെ അമ്പെയ്യുന്നു. [[സൂഫി]] കാവ്യമായ [[മധുമാലതി|മധുമാലതിയിൽ]] നിന്നുള്ള ചിത്രം. | alt1 = | header = അവധി [[സൂഫി]] കൃതികളിലെ ചിത്രീകരണങ്ങൾ | header_background = #FDF5E6 }} 14-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തോടെ കിഴക്കൻ സൂഫികളുടെ പ്രിയപ്പെട്ട സാഹിത്യഭാഷയായി അവധി മാറി. പേർഷ്യൻ ''[[മസ്നവി]]'' ശൈലിയിൽ രചിക്കപ്പെട്ടതും, സൂഫി [[മിസ്റ്റിസിസം|മിസ്റ്റിസിസത്തിൽ]] വേരൂന്നിയതും, എന്നാൽ പൂർണ്ണമായും ഇന്ത്യൻ പശ്ചാത്തലത്തിലുള്ളതുമായ 'പ്രേമാഖ്യാനങ്ങളുടെ' (പ്രണയകഥകൾ) ഭാഷയായി ഇത് മാറുകയായിരുന്നു. ഭാരതീയ ഐതിഹ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് നേരിട്ട് കടമെടുത്ത നിരവധി [[ആഖ്യാനശൈലി|കഥാതന്തുക്കൾ]] ഇവയിലുണ്ടായിരുന്നു. അവധി ഭാഷയിലെ അത്തരം ആദ്യത്തെ പ്രേമാഖ്യാനമായിരുന്നു മൗലാനാ ദാവൂദിന്റെ [[ചന്ദായൻ (കാവ്യം)|ചന്ദായൻ]] (എ.ഡി. 1379).<ref>{{Harvcoltxt|Vaudeville|1990|p=263}}</ref> പ്രശസ്ത ഭരണാധികാരിയായ [[ഷേർഷാ സൂരി|ഷേർഷാ സൂരിയുടെ]] കാലത്ത് തന്റെ വിശിഷ്ടകൃതിയായ [[പത്മാവത്]] (എ.ഡി. 1540) രചിച്ചുകൊണ്ട് [[മാലിക് മുഹമ്മദ് ജായസി|ജായസി]] ഈ പാരമ്പര്യം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി. [[അരാക്കൻ]] മുതൽ [[ഡെക്കാൻ പീഠഭൂമി|ഡെക്കാൻ]] വരെ വ്യാപകമായി പ്രചരിച്ച ഈ കൃതി, [[പേർഷ്യൻ ഭാഷ|പേർഷ്യനിലേക്കും]] മറ്റ് ഭാഷകളിലേക്കും വിവർത്തനം ചെയ്യപ്പെടുകയുണ്ടായി.<ref>{{Harvcoltxt|Orsini|2014|p=213}}</ref> ജായസിയുടെ മറ്റ് പ്രധാന കൃതികളായ കാൻഹാവത്,<ref>{{Citation|last=Hawley|first=John Stratton|title=Did Surdas Perform the Bhāgavata-purāṇa?|date=2015|work=Tellings and Texts|page=212|editor-last=Orsini|editor-first=Francesca|series=Music, Literature and Performance in North India|edition=1|publisher=Open Book Publishers|isbn=978-1-78374-102-1|quote=Then there are the Ahirs whose performances of the Krishna story fascinated Malik Muhammad Jayasi, as he tells us in his Kanhavat of 1540;...|editor2-last=Schofield|editor2-first=Katherine Butler|jstor=j.ctt17rw4vj.15}}</ref> അഖ്രാവത്<ref name="Saxena 1971 12"/>, ആഖ്‌രി കലാം<ref>{{Cite journal|last=Singh|first=Virendra|date=2009|title=An Avadhi language account of an earthquake in medieval North India circa AD 1500|url=https://www.researchgate.net/publication/296774084|journal=Current Science|volume=96|pages=1648–1649}}</ref> എന്നിവയും അവധിയിലാണ് രചിച്ചിട്ടുള്ളത്. {{Rquote|centre|എന്റെ മഹത്തായ നഗരമായ, എക്കാലവും മനോഹരമായ ജായസിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാം.<br /> ''[[സത്യയുഗം|സത്യയുഗത്തിൽ]]'' അതൊരു പുണ്യസ്ഥലമായിരുന്നു, അന്ന് അത് "പൂന്തോട്ടങ്ങളുടെ നഗരം" എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ടു.<br /> പിന്നെ ''[[ത്രേതായുഗം|ത്രേതായുഗം]]'' കടന്നുപോയി, ''[[ദ്വാപരയുഗം|ദ്വാപരയുഗം]]'' വന്നപ്പോൾ, അവിടെ ''ഭുഞ്ജരാജൻ'' എന്ന മഹാനായ ഒരു ഋഷിയുണ്ടായിരുന്നു.<br /> 88,000 ഋഷിമാർ അന്ന് അവിടെ ജീവിച്ചിരുന്നു, കൂടാതെ ഇടതൂർന്ന... എൺപത്തിനാല് കുളങ്ങളും.<br /> അവർ ഇഷ്ടികകൾ ചുട്ടെടുത്ത് ഉറപ്പുള്ള ഘാട്ടുകൾ നിർമ്മിക്കുകയും എൺപത്തിനാല് കിണറുകൾ കുഴിക്കുകയും ചെയ്തു.<br /> അവർ അവിടെയും ഇവിടെയുമായി മനോഹരമായ കോട്ടകൾ പണിതു, രാത്രിയിൽ അവ ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങളെപ്പോലെ തോന്നിപ്പിച്ചു.<br /> മുകളിൽ ക്ഷേത്രങ്ങളുള്ള നിരവധി പഴത്തോട്ടങ്ങളും അവർ വെച്ചുപിടിപ്പിച്ചു.<br /><br /> ദോഹ: ആ മാനുഷിക ''അവതാരങ്ങളെല്ലാം'' അവിടെയിരുന്ന് തപസ്സുചെയ്തു. രാവും പകലും ''ഹോമങ്ങളും'' ''ജപങ്ങളും'' ചെയ്തുകൊണ്ട് അവർ ഈ ലോകത്തെ മുറിച്ചുകടന്നു.|[[മാലിക് മുഹമ്മദ് ജായസി|ജായസി]]|Kanhavat, ed. Pathak (8), 7–8.<ref>{{Harvcoltxt|Orsini|2014|p=209}}</ref>}} [[ജോൻപൂർ ജില്ല|ജോൻപൂരിലെ]] സുൽത്താൻ ഹുസൈൻ ഷാ ശർഖിയുടെ പ്രവാസ രാജസദസ്സുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്ന വിദഗ്ദ്ധനും കഥാകാരനുമായിരുന്ന ഷെയ്ഖ് 'കുത്ബൻ' സുഹ്രവർദിയാണ് മിരിഗാവതി (ഏകദേശം എ.ഡി. 1503) അഥവാ ''"മാന്ത്രിക ഹരിണി"'' എന്ന അവധി പ്രണയകാവ്യം രചിച്ചത്.<ref>{{Harvcoltxt|Kutban|2012|p=9}}</ref><ref name=":4">{{Harvcoltxt|Saxena|1971|p=15}}</ref> കവി സയ്യിദ് മഞ്ജൻ രാജ്ഗിരി രചിച്ച [[മധുമാലതി]] അഥവാ ''"രാത്രി വിരിയുന്ന മുല്ല"'' എന്ന മറ്റൊരു പ്രണയകാവ്യം എ.ഡി. 1545-ൽ എഴുതപ്പെട്ടതാണ്.<ref>{{Harvcoltxt|Manjhan|2001|p=xi}} —"Manjhan's birthplace Rajgir is in the present-day state of Bihar, not far away from Patna in northern India, and the poem itself is written in Awadhi or eastern Hindavi".</ref> [[അമീർ ഖുസ്രോ]] (മരണം: എ.ഡി. 1379) അവധിയിൽ ചില കൃതികൾ രചിച്ചിട്ടുള്ളതായും പറയപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite journal|last=Jafri|first=Saiyid Zaheer Husain|date=2016|title=Sectional President's Address: 'MAKING' OF THE COMPOSITE CULTURE IN PRE-NAWABI AWADH|journal=Proceedings of the Indian History Congress|volume=77|page=148|issn=2249-1937|jstor=26552634}}</ref> === ആധുനിക ഇന്ത്യ === ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ അവധി സാഹിത്യത്തിന് ഏറ്റവും മികച്ച സംഭാവനകൾ നൽകിയത് [[രമൈ കാക്കാ]] (എ.ഡി 1915–1982), 'പധീസ്' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ബൽഭദ്ര പ്രസാദ് ദീക്ഷിത് (എ.ഡി 1898–1943), വൻഷീധർ ശുക്ല (എ.ഡി 1904–1980) തുടങ്ങിയ എഴുത്തുകാരാണ്. [[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരം|ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരകാലത്ത്]] ജയിലിൽ കിടക്കുമ്പോൾ ദ്വാരകാ പ്രസാദ് മിശ്ര രചിച്ച ഒരു പ്രധാന അവധി ഇതിഹാസ കാവ്യമാണ് 'കൃഷ്ണായൻ' (എ.ഡി 1942). അവധി സാഹിത്യത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനകൾ പരിഗണിച്ച് 2022-ൽ ഡോ. [[വിദ്യാ വിന്ദു സിംഗിന്|വിദ്യാ വിന്ദു സിംഗിനെ]] [[പത്മശ്രീ]] നൽകി ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്.{{clear}} == വ്യാപനം == === ഇന്ത്യയിൽ === [[File:Awadhi regions of Uttar Pradesh.jpg|thumb|അവധി സംസാരിക്കുന്ന ഉത്തർപ്രദേശിലെ ജില്ലകൾ]] അവധി പ്രധാനമായും സംസാരിക്കുന്നത് [[ഗംഗാനദി|ഗംഗാ]]-[[യമുന]] [[doab|ദോവാബിന്റെ]] (നദീതടം) താഴത്തെ ഭാഗങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്ന മധ്യ-കിഴക്കൻ [[ഉത്തർപ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശിലെ]] [[അവധ്]] പ്രദേശത്താണ്.<ref name=":0"/><ref name=":1">{{Harvcoltxt|Grierson|1904|pp=9–10}}</ref> ഇതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്ത് പാശ്ചാത്യ ഹിന്ദിയും (പ്രത്യേകിച്ച് [[കനൗജി ഭാഷ|കനൗജിയും]] [[ബുന്ദേലി ഭാഷ|ബുന്ദേലിയും]]), കിഴക്ക് ഭാഗത്ത് [[കിഴക്കൻ ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|കിഴക്കൻ ഇന്തോ-ആര്യൻ]] ഭാഷാകുടുംബത്തിലെ [[ബിഹാറി ഭാഷകൾ|ബിഹാറി]] വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട [[ഭോജ്പൂരി ഭാഷ|ഭോജ്പുരിയുമാണ്]] സംസാരിക്കുന്നത്.<ref name=":6">{{Cite book |last=Saksena |first=Baburam |url=https://books.google.com/books?id=WfkWvgqk5c4C&dq=Awadhi+east+bhojpuri+language&pg=PA5 |title=Evolution of Awadhi (a Branch of Hindi). |date=1971 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=978-81-208-0855-3 |language=en|pages=}}</ref><ref>{{Cite book |last=Verbeke |first=Saartje |url=https://books.google.com/books?id=63iC56LeJ_MC&dq=Hindi+is+central+indo+aryan+bhojpuri+eastern+indo+aryan&pg=PA67 |title=Alignment and Ergativity in New Indo-Aryan Languages |date=22 March 2013 |publisher=Walter de Gruyter |isbn=978-3-11-029267-1 |language=en}}</ref> വടക്ക് [[നേപ്പാൾ|നേപ്പാളും]] തെക്ക് അവധിയുമായി വലിയ സാമ്യമുള്ള [[ബഘേലി ഭാഷ|ബഘേലിയുമാണ്]] അതിരുകൾ.<ref>{{Harvcoltxt|Saxena|1971|pp=2–5}}</ref> വടക്കൻ, മധ്യ യു.പിയിലെ താഴെ പറയുന്ന ജില്ലകളിൽ അവധി സംസാരിക്കുന്നു: * [[Lakhimpur Kheri district|ലഖിംപൂർ ഖേരി]] ([[Kannauji language|കനൗജിക്കൊപ്പം]]) * [[Sitapur district|സീതാപൂർ]] ([[Kannauji language|കനൗജിക്കൊപ്പം]]) * [[Unnao district|ഉന്നാവോ]] * [[Fatehpur district|ഫത്തേപൂർ]] * [[Barabanki district|ബാരാബങ്കി]] * [[Lucknow district|ലഖ്‌നൗ]] * [[Raebareli district|റായ്ബറേലി]] * [[Amethi district|അമേഠി]] * [[Bahraich district|ബഹ്റൈച്ച്]] * [[Shrawasti district|ശ്രാവസ്തി]] * [[Kanpur Nagar district|കാൺപൂർ]] യു.പിയുടെ കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ അവധി ഭാഷാരൂപം മാറി "കിഴക്കൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ് അവധി" എന്ന പ്രത്യേക ഭാഷാഭേദമായി മാറുന്നു. ഈ പ്രദേശം പൂർവാഞ്ചലിലെ [[ഭോജ്പൂരി ഭാഷ|ഭോജ്പുരി]] സംസാരിക്കുന്ന ജില്ലകളുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്നു. ഈ ഭാഗത്ത് ഉൾപ്പെടുന്ന ജില്ലകൾ ഇവയാണ്: * [[Ayodhya district|അയോധ്യ]] * [[Ambedkar Nagar district|അംബേദ്കർ നഗർ]] * [[Prayagraj district|പ്രയാഗ്‌രാജ്]] * [[Mirzapur district|മിർസാപൂർ]] * [[Jaunpur district|ജോൻപൂർ]] (പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങൾ) * [[Bhadohi district|ഭദോഹി]] * [[Sultanpur district|സുൽത്താൻപൂർ]] * [[Pratapgarh, Uttar Pradesh|പ്രതാപ്ഗഢ്]] * [[Gonda district|ഗോണ്ട]] * [[Balrampur district, Uttar Pradesh|ബലറാംപൂർ]] * [[Basti district|ബസ്തി]] (പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങൾ) * [[Siddharthnagar district|സിദ്ധാർത്ഥനഗർ]] (പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങൾ) * [[Kaushambi district|കൗശാംബി]] === നേപ്പാളിൽ === നേപ്പാളിലെ [[Language Commission (Nepal)|ഭാഷാ കമ്മീഷൻ]] ലുംബിനി പ്രവിശ്യയിലെ ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളായി [[തരു ഭാഷ|തരു]], അവധി എന്നിവയെ ശുപാർശ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name=":5" /><ref>{{Cite web |title=सरकारी कामकाजको भाषाका आधारहरूको निर्धारण तथा भाषासम्बन्धी सिफारिसहरू (पञ्चवर्षीय प्रतिवेदन- साराांश) २०७८ |url=https://languagecommission.gov.np/files/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A4%A3%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210906171816/https://languagecommission.gov.np/files/%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%B8%20%E0%A4%B8%E0%A4%82%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A5%87%E0%A4%B7%E0%A4%A3%20%E0%A4%B8%E0%A4%B0%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%B0%E0%A5%80%20%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%95%E0%A5%8B%20%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A4%BE.pdf |archive-date=6 September 2021 |access-date=28 October 2021 |website=Language Commission}}</ref> നേപ്പാളിലെ രണ്ട് പ്രവിശ്യകളിലാണ് അവധി സംസാരിക്കുന്നത്: * [[ലുംബിനി മേഖല]] ** [[ബാംങ്കെ ജില്ല]] ** [[ബർദിയ ജില്ല]] ** [[ഡാങ് ജില്ല]] ** [[കപിൽവസ്തു ജില്ല]] * [[സുദുർപശ്ചിം പ്രവിശ്യ]] ** [[കൈലാലി ജില്ല]] ** [[കാഞ്ചൻപൂർ ജില്ല]] === ദക്ഷിണേഷ്യയ്ക്ക് പുറത്ത് === {{further|ഫിജി ഹിന്ദി|കരീബിയൻ ഹിന്ദുസ്താനി}} അവധിയുടെയും (കൂടാതെ മറ്റ് ഭാഷകളുടെയും) സ്വാധീനമുള്ള ഒരു ഭാഷ [[Fiji|ഫിജിയിലെ]] [[Indo-Fijians|ഇന്ത്യാക്കാർക്കിടയിൽ]] ഒരു വ്യവഹാരഭാഷയായി സംസാരിക്കപ്പെടുന്നു, ഇത് ഫിജിയൻ ഹിന്ദി ([[ഫിജി ഹിന്ദി]]) എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ''[[എത്‌നോലോഗ്]]'' പ്രകാരം, ഇത് ഭോജ്പുരിയുടെ സ്വാധീനമുള്ള ഒരു തരം അവധിയാണ്, കൂടാതെ ഇതിനെ കിഴക്കൻ ഹിന്ദിയായും തരംതിരിച്ചിരിക്കുന്നു.<ref>{{e25|hif|Fiji Hindi}}</ref> [[സുരിനാം]], [[ട്രിനിഡാഡ് ആൻഡ് ടൊബാഗോ]], [[ഗയാന]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ [[Indo-Caribbeans|ഇന്ത്യാക്കാർ]] സംസാരിക്കുന്ന കരീബിയൻ ഹിന്ദുസ്ഥാനി ([[കരീബിയൻ ഹിന്ദുസ്താനി]]) ഭോജ്പുരിയെയും ഭാഗികമായി അവധിയെയും അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്. [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിൽ]] സംസാരിക്കുന്ന ഹിന്ദുസ്ഥാനിയും<ref>{{Cite book|last=Mesthrie|first=Rajend|url=https://books.google.com/books?id=aIivedw-oZYC&q=awadhi|title=Language and Social History: Studies in South African Sociolinguistics|date=1995|publisher=New Africa Books|isbn=978-0-86486-280-8|language=en}}</ref> [[മൗറീഷ്യസ്|മൗറീഷ്യസിൽ]] സംസാരിക്കുന്ന ഭോജ്പുരിയും<ref>{{cite web|title=Awadhi language|url=https://omniglot.com/writing/awadhi.htm|access-date=17 December 2020|website=omniglot.com}}</ref> ഭാഗികമായി അവധിയുടെ സ്വാധീനമുള്ളവയാണ്. == ഭാഷാഭേദങ്ങൾ == അവധി ഭാഷയിൽ പ്രാദേശികമായ നിരവധി വകഭേദങ്ങൾ കാണാം. ഉദാഹരണത്തിന്, പടിഞ്ഞാറൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ സഹായകക്രിയയായി /ഹൈ/ (/hʌiː/) എന്ന് ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, മധ്യ-കിഴക്കൻ ഭാഗങ്ങളിൽ അത് /അഹൈ/ (/ʌhʌiː/) എന്നാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ബാബുറാം സക്സേനയുടെ ''"എവല്യൂഷൻ ഓഫ് അവധി"'' എന്ന പുസ്തകത്തിൽ നിന്നുള്ളതാണ് താഴെ നൽകിയിരിക്കുന്ന ഉദാഹരണങ്ങൾ. പ്രാദേശിക വ്യത്യാസങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്ന ബദൽ രൂപങ്ങളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. {| style="margin:auto;" class="wikitable" |- !style="background:#ffdead;"| മലയാളം !style="background:#ffdead;"| അവധി ([[അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി|ഐ.പി.എ.]]) !style="background:#ffdead;"| അവധി ([[Devanagari|ദേവനാഗരി]]) |- style="background:#ffe;" | rowspan="2"|'''ആരായിരുന്നു അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്?''' ||{{IPA|ɦʊãː koː (kəʊn) ɾəɦəĩ}} ||{{lang|awa|हुआँ को (कउन) रहें?}} |- style="background:#ffe;" ||'''''(പകരം)'''' {{IPA|ɦʊãː keː/kəʊn ɾəɦəin}} ||'''''(പകരം)'''''. {{lang|awa|हुआँ के/कउन रहेन?}} |- style="background:#ffe;" | rowspan="2"|'''കാണാനും കേൾക്കാനും ഈ കുട്ടിക്ക് കുഴപ്പമൊന്നുമില്ല.''' ||{{IPA|ɪʊ lʌɾɪkaː d̪eːkʰʌiː sʊnʌiː mə ʈʰiːk hʌiː}} ||{{lang|awa|इउ लरिका देखई सुनई म ठीक है।}} |- style="background:#ffe;" ||'''''(പകരം)''''' {{IPA|ɪ lʌɾɪkaː d̪eːkʰʌiː sʊnʌiː mə ʈʰiːk ʌhʌiː}} ||'''''(പകരം)'''''. {{lang|awa|इ लरिका देखई सुनई म ठीक अहै।}} |- style="background:#ffe;" | rowspan="2"|'''(അവൾ) പറഞ്ഞു, (ഞാൻ) കുറച്ച് കഴിക്കട്ടെ, കുറച്ച് ഇവനും കൊടുക്കാം.''' || {{IPA|kʌɦɪn laːoː t̪ʰoːɽaː kʰaːɪ leːiː t̪ʰoːɽaː jʌhu kɘ d̪ʌɪ d̪eːiː}} || {{lang|awa|कहिन, लाओ थोड़ा खाई लेई, थोड़ा यहु का दै देई।}} |- style="background:#ffe;" ||'''''(പകരം)''''' {{IPA|kʌɦɪn lyaːvː t̪ʰoːɽaː kʰaːɪ leːiː raːçi keː jʌnhu kɘ d̪ʌɪ d̪eːiː}} ||'''''(പകരം)'''''. {{lang|awa|कहिन, ल्याव थोड़ा खाई लेई, रचि के एन्हुं के दै देई।}} |- style="background:#ffe;" | rowspan="2"|'''പോകുന്നവർക്ക് അടി കിട്ടും.''' || {{IPA|d͡ʒoː d͡ʒʌɪɦʌĩ soː maːrʊ̥ kʰʌɪɦʌĩ}} || {{lang|awa|जो जइहैं सो मारउ खइहैं।}} |- style="background:#ffe;" ||'''''(പകരം)'''''. {{IPA|d͡ʒèː d͡ʒʌɪɦʌĩ soː maːr kʰʌɪɦʌĩ}} ||'''''(പകരം)''.''' {{lang|awa|जे जइहैं सो मार खइहैं।}} |- style="background:#ffe;" | rowspan="2"|'''പക്ഷികൾക്ക് നേരെ വെടിയുതിർക്കരുത്.''' ||{{IPA|cɪɾʌɪjʌn pʌɾ chʌrːaː nə cʌlaːoː}} ||{{lang|awa|चिरइयन पर छर्रा न चलाओ।}} |- style="background:#ffe;" ||'''''(പകരം)'''''. {{IPA|cɪɾʌɪjʌn peː chʌrːaː jin cʌlaːwː}} ||'''''(പകരം)'''''. {{lang|awa|चिरइयन पे छर्रा जिन चलाव।}} |} == ഔദ്യോഗിക പദവി == ഇന്ത്യയിൽ അവധി ഭാഷയ്ക്ക് നിലവിൽ സ്വതന്ത്രമായ ഔദ്യോഗിക പദവികളൊന്നുമില്ല. ഭരണഘടനാപരമായി ഇതിനെ [[ഹിന്ദി|ഹിന്ദി ഭാഷയുടെ]] ഒരു വകഭേദം മാത്രമായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. എങ്കിലും, കോടിക്കണക്കിന് ആളുകൾ സംസാരിക്കുന്ന അവധി ഭാഷയെ [[ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ എട്ടാം പട്ടിക|ഭരണഘടനയുടെ എട്ടാം പട്ടികയിൽ]] ഉൾപ്പെടുത്തി ഔദ്യോഗിക പദവി നൽകണമെന്ന ആവശ്യവുമായി നിരവധി ഭാഷാ സ്നേഹികളും സാംസ്കാരിക സംഘടനകളും പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite news |title=Awadhi demands its rightful place |url=https://www.thehindu.com/news/national/other-states/awadhi-demands-its-rightful-place/article24578147.ece |work=The Hindu |date=2018-08-01}}</ref> എന്നാൽ അയൽരാജ്യമായ [[നേപ്പാൾ|നേപ്പാളിൽ]] അവധി ഭാഷയ്ക്ക് ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരമുണ്ട്. 2015-ലെ നേപ്പാൾ ഭരണഘടന പ്രകാരം, രാജ്യത്ത് മാതൃഭാഷയായി സംസാരിക്കുന്ന മറ്റ് പ്രാദേശിക ഭാഷകൾക്കൊപ്പം അവധിക്കും ഒരു ദേശീയ ഭാഷയെന്ന (National language) പദവി നൽകിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |title=Constitution of Nepal |url=https://lawcommission.gov.np/en/wp-content/uploads/2021/01/Constitution-of-Nepal.pdf |website=Nepal Law Commission |publisher=Government of Nepal |page=13 |access-date=2026-04-03 |archive-date=2024-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240717174239/https://www.lawcommission.gov.np/en/wp-content/uploads/2021/01/Constitution-of-Nepal.pdf |url-status=dead }}</ref> കൂടാതെ, [[ഫിജി|ഫിജിയിലെ]] ഔദ്യോഗിക ഭാഷകളിലൊന്നായ [[ഫിജി ഹിന്ദി|ഫിജി ഹിന്ദിയിൽ]] ഏറ്റവും കൂടുതൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുള്ളതും അവധി, ഭോജ്പുരി എന്നീ ഭാഷകളാണ്.<ref>{{Cite book |last=Siegel |first=Jeff |title=Language Contact in a Plantation Environment: A Sociolinguistic History of Fiji |url=https://archive.org/details/languagecontacti0000sieg |publisher=Cambridge University Press |year=1987 |isbn=978-0521106160 |page=[https://archive.org/details/languagecontacti0000sieg/page/138 139]}}</ref> == ശബ്ദശാസ്ത്രം == === സ്വരങ്ങൾ === അവധിയിൽ സഘോഷവും അഘോഷ സ്വരങ്ങളുണ്ട്.</br> സഘോഷ സ്വരങ്ങൾ ഇവയാണ്: {{blockindent| /ə/, /ʌ/, /aː/, /ɪ/, /iː/, /ʊ/, /uː/, /e/, /eː/, /o/, /oː/. <ref>{{Harvcoltxt|Saxena|1971|p=23}}</ref>}} അഘോഷ സ്വരങ്ങൾ അഥവാ "മന്ത്രിക്കുന്ന സ്വരങ്ങൾ" ഇവയാണ്: {{blockindent| /i̥/, /ʊ̥/, /e̥/. <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/onlanguageselect0000gree|url-access=registration|quote=awadhi.|title=On Language: Selected Writings of Joseph H. Greenberg|last1=Greenberg|first1=Joseph Harold|last2=Kemmer|first2=Suzanne|date=1990|publisher=Stanford University Press|isbn=9780804716130|pages=[https://archive.org/details/onlanguageselect0000gree/page/85 85]|language=en}}</ref>}} അഘോഷ സ്വരങ്ങൾ ഒരു പദത്തിന്റെ അവസാനത്തിൽ മാത്രമാണ് വരുന്നത്.<ref name=":6" /> {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+അവധിയിലെ സ്വരങ്ങൾ<ref name=":6" /> ! ! [[Front vowel|മുൻസ്വരം]] ! [[Central vowel|മധ്യസ്വരം]] ! [[Back vowel|പിൻസ്വരം]] |- ! [[Close vowel|സംവൃതസ്വരം]] | iː i̥ ɪ | | uː ʊ ʊ̥ |- ! [[Close-mid vowel|അർദ്ധസംവൃതസ്വരം]] | e eː e̥ | | o oː |- ! [[Mid vowel|മധ്യസ്വരം]] | | ə | |- ! [[Open-mid vowel|അർദ്ധവിവൃതസ്വരം]] | | ʌ | |- ! [[Open vowel|വിവൃതസ്വരം]] | | | aː |} ==== സ്വരസംയുക്തങ്ങൾ ==== {{mw-datatable}} {| class="wikitable mw-datatable" |+ ദ്വിസ്വരങ്ങൾ ! rowspan="2" style="text-align: center;" |സംയുക്തം ! colspan="2" style="text-align: center;" |ഉദാഹരണം ! rowspan="2" style="text-align: center;" |അർത്ഥം |- ![[അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി|ഐ.പി.എ.]] ![[ISO 15919|ലിപ്യന്തരണം]] |- style="text-align: center;" ||/ɪaː/ ||/d͡ʒɪaː/ ||jiā ||"മൂത്ത സഹോദരി" (ചേച്ചി) |- style="text-align: center;" ||/ɪeː/ ||/d͡ʒɪeː/ ||jiē ||"ജീവൻവച്ചു" |- style="text-align: center;" ||/ʌiː/ ||/nʌiː/ ||naī ||"പുതിയ" |- style="text-align: center;" ||/ʌɪ/ ||/bʰʌɪ/ ||bhai ||"ആയിത്തീർന്നു" |- style="text-align: center;" ||/ʌeː/ ||/gʌeː/ ||gaē ||"(അവർ) പോയി" |- style="text-align: center;" ||/ʌʊ/ ||/t̪ʌʊ/ ||tau ||"അപ്പോൾ" / "പിന്നെ" |- style="text-align: center;" ||/ʌuː/ ||/gʌuː/ ||gaū ||"പശു" |- style="text-align: center;" ||/ʊʌ/ ||/kʊ̃ʌn/ ||kũan ||"കിണറുകൾ (തിര്യക് രൂപം)" |- style="text-align: center;" ||/ʊiː/ ||/d̪ʊiː/ ||duī ||"രണ്ട്" |- style="text-align: center;" ||/ʊaː/ ||/bʊaː/ ||buā ||"അച്ഛന്റെ സഹോദരി" |- style="text-align: center;" ||/uːiː/ ||/ruːiː/ ||rūī ||"പരുത്തി" |- style="text-align: center;" ||/aːoː/ ||/aːoː/ ||āō ||"വരൂ" |- style="text-align: center;" ||/aːeː/ ||/kʰaːeː/ ||khāē ||"കഴിച്ചു" |- style="text-align: center;" ||/aːiː/ ||/aːiː/ ||āī ||"വന്നു" |- style="text-align: center;" ||/aːuː/ ||/naːuː/ ||nāū ||"ക്ഷുരകൻ" |- style="text-align: center;" ||/eːiː/ ||/d̪eːiː/ ||dēī ||"നൽകും" |- style="text-align: center;" ||/eːʊ/ ||/d̪eːʊ/ ||dēu ||"നൽകൂ" |- style="text-align: center;" ||/oːɪ/ ||/hoːɪ/ ||hōi ||"ആയിരിക്കാം" |- style="text-align: center;" ||/oʊ/ ||/hoʊ/ ||hōu ||"ആകുക" |} {| class="wikitable mw-datatable" |+ത്രിസ്വരങ്ങൾ ! rowspan="2" style="text-align: center;" |സംയുക്തം ! colspan="2" style="text-align: center;" |ഉദാഹരണം ! rowspan="2" style="text-align: center;" |അർത്ഥം |- ![[അന്താരാഷ്ട്ര ശബ്ദലിപി|ഐ.പി.എ]] ![[ISO 15919|ലിപ്യന്തരണം]] |- style="text-align: center;" ||/ɪeʊ/ ||/pɪeʊ/ ||pieu ||"(നീ) കുടിച്ചു" |- style="text-align: center;" ||/ʊɪaː/ ||/gʰʊ̃ɪaː/ ||ghũiā ||"ചേമ്പിന്റെ കിഴങ്ങ്" |- style="text-align: center;" ||/aːeʊ/ ||/kʰaːeʊ/ ||khāeu ||"(നീ) കഴിച്ചു" |- style="text-align: center;" ||/ʌɪaː/ ||/bʰʌɪaː/ ||bhaiā ||"സഹോദരൻ" |} === വ്യഞ്ജനങ്ങൾ === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |+അവധി ഭാഷയിലെ വ്യഞ്ജന സ്വനിമങ്ങൾ ! colspan="3" |[[ഉച്ചാരണസ്ഥാനം]] → ![[ഓഷ്ഠ്യം]] ![[ദന്ത്യം]]/<br />[[വർത്സ്യം]] ![[മൂർദ്ധന്യം]] ![[താലവ്യം]] ![[മൃദുതാലവ്യം]] ![[കാകില്യം]] |- ! colspan="2" rowspan="2" |[[Nasal consonant|അനുനാസികം]] !<small>അല്പപ്രാണം</small> |{{IPA link|m}} |{{IPA link|n}} |({{IPA link|ɳ}}) |({{IPA link|ɲ}}) |({{IPA link|ŋ}}) | |- !<small>[[Aspiration (phonetics)|മഹാപ്രാണം]]</small> |{{IPA link|m}}{{IPA link|ʱ}} |{{IPA link|n}}{{IPA link|ʱ}} | | | | |- ! rowspan="4" |[[Plosive|സ്പർശം]]/<br />[[Affricate|ഘർഷി]] ! rowspan="2" |<small>[[Voicelessness|അഘോഷം]]</small> !<small>അല്പപ്രാണം</small> |{{IPA link|p}} |{{IPA link|t̪|t}} |{{IPA link|ʈ}} |{{IPA link|tʃ}} |{{IPA link|k}} | |- !<small>[[Aspirated consonant|മഹാപ്രാണം]]</small> |{{IPA link|pʰ}} |{{IPA link|tʰ}} |{{IPA link|ʈʰ}} |{{IPA link|tʃʰ}} |{{IPA link|kʰ}} | |- ! rowspan="2" |<small>[[Voice (phonetics)|സഘോഷം]]</small> !<small>അല്പപ്രാണം</small> |{{IPA link|b}} |{{IPA link|d̪|d}} |{{IPA link|ɖ}} |{{IPA link|dʒ}} |{{IPA link|ɡ}} | |- !<small>[[Aspirated consonant|മഹാപ്രാണം]]</small> |{{IPA link|bʱ}} |{{IPA link|dʱ}} |{{IPA link|ɖʱ}} |{{IPA link|dʒʱ}} |{{IPA link|ɡʱ}} | |- ! rowspan="1" colspan="3" |[[Fricative|ഊഷ്മാവ്]] | |{{IPA link|s}} | | | |{{IPA link|h}}~{{IPA link|ɦ}} {{efn| [{{IPA link|h}}] പദങ്ങളുടെ തുടക്കത്തിലും [{{IPA link|ɦ}}] പദങ്ങളുടെ മധ്യത്തിലും അവസാനത്തിലും വരുന്നു.}}<ref name=":6" /> |- ! rowspan="4" |[[Liquid consonant|ദ്രവം]] ! rowspan="2" |<small>[[Rhotic consonant|ലുണ്ഠിതം]]</small> !<small>അല്പപ്രാണം</small> | |{{IPA link|r}} |{{IPA link|ɽ}} | | | |- !<small>[[Aspiration (phonetics)|മഹാപ്രാണം]]</small> | |{{IPA link|r}}{{IPA link|ʱ}} |{{IPA link|ɽ}}{{IPA link|ʱ}} | | | |- ! rowspan="2" |<small>[[Lateral consonant|പാർശ്വികം]]</small> !<small>അല്പപ്രാണം</small> | |{{IPA link|l}} | | | | |- !<small>[[Aspiration (phonetics)|മഹാപ്രാണം]]</small> | |{{IPA link|l}}{{IPA link|ʱ}} | | | | |- ! colspan="3" |[[Approximant|അർദ്ധസ്വരം]] |{{IPA link|ʋ}} | | |{{IPA link|j}} | | |} == വ്യാകരണം == === താരതമ്യ വ്യാകരണം === അയൽ ഭാഷകളായ [[പാശ്ചാത്യ ഹിന്ദി ഭാഷകൾ|പാശ്ചാത്യ ഹിന്ദി]], [[ബിഹാറി ഭാഷകൾ|ബിഹാറി]] എന്നിവയിൽ നിന്ന് അവധിയെ വേർതിരിക്കുന്ന നിരവധി സവിശേഷതകളുണ്ട്. അവധിയിൽ നാമങ്ങൾക്ക് ഹ്രസ്വവും ദീർഘവുമായ രൂപങ്ങളുണ്ട്; എന്നാൽ പാശ്ചാത്യ ഹിന്ദിയിൽ കൂടുതലായും ഹ്രസ്വരൂപങ്ങളും ബിഹാറിയിൽ ദീർഘരൂപങ്ങളുമാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. പാശ്ചാത്യ ഹിന്ദിയെ അപേക്ഷിച്ച് അവധിയിൽ ലിംഗഭേദ നിയമങ്ങൾ അത്ര കർശനമല്ലെങ്കിലും വലിയൊരളവിൽ പാലിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ബിഹാറിയിൽ ലിംഗഭേദ രീതികൾ തീരെ ദുർബലമാണ്. കർതൃപ്രത്യയത്തിന്റെ അഭാവം അവധിയെ പാശ്ചാത്യ ഹിന്ദിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കുകയും ബിഹാറിയോട് കൂടുതൽ സാമ്യമുള്ളതാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവധിയിലെ ദ്വിതീയാ-ചതുർത്ഥീ വിഭക്തിപ്രത്യയങ്ങൾ /കാ/ (/kaː/) അല്ലെങ്കിൽ /ക/ (/kə/) ആണ്. എന്നാൽ പാശ്ചാത്യ ഹിന്ദിയിൽ ഇത് /കോ/ (/koː/) അല്ലെങ്കിൽ /കൗ/ (/kɔː/) എന്നും, ബിഹാറിയിൽ /കേ/ (/keː/) എന്നുമാണ്. അതുപോലെ, ബിഹാറിയിലും പാശ്ചാത്യ ഹിന്ദിയിലും സപ്തമീ വിഭക്തിപ്രത്യയം /മേം/ (/mẽː/) ആയിരിക്കുമ്പോൾ അവധിയിലത് /മാ/ (/maː/) ആണ്. സർവ്വനാമങ്ങളിൽ പുരുഷവാചക ഷഷ്ഠീവിഭക്തിയായി അവധിയിൽ /തോർ/ (/toːɾ-/), /മോർ/ (/moːɾ-/) എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ പാശ്ചാത്യ ഹിന്ദിയിൽ അത് /തേർ/ (/teːɾ-/), /മേർ/ (/meːɾ-/) എന്നിവയാണ്. /ഹമാർ/ (/ɦəmaːɾ/) എന്ന പദത്തിന്റെ തിര്യഗ്‌രൂപം അവധിയിൽ /ഹമ്രേ/ (/ɦəmɾeː/) എന്നാണ്. പാശ്ചാത്യ ഹിന്ദിയിൽ ഇത് /ഹമാരേ/ (/ɦəmaːɾeː/) എന്നും ബിഹാറിയിൽ /ഹമ്രൻ'കൈ/ (/ɦəmrən'kæ/) എന്നുമാണ്.<ref name=":3" /> /ദിഹിസ്/ (/dɪɦɪs/), /മാരിസ്/ (/maːɾɪs/) തുടങ്ങിയ പദങ്ങളിൽ കാണുന്ന /-ഇസ്/ (/-ɪs/) എന്ന പ്രത്യയം അവധിയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന സവിശേഷതയാണ്. വർത്തമാനകാലത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന /ലാ/ (/laː/) എന്ന ആശ്രിതപദം, ഭൂതകാലത്തിലെ /-ൽ/ (/-l/), ചതുർത്ഥീ വിഭക്തിപ്രത്യയമായ /-ലാ/ (/-laː/) എന്നിവ അയൽഭാഷയായ ഭോജ്പുരിയെ അവധിയിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നു.<ref name="auto"/> === സർവ്വനാമങ്ങൾ === {| class="wikitable" style="text-align: center; margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+അവധിയിലെ ഉത്തമപുരുഷ സർവ്വനാമങ്ങൾ<ref>{{Harvcoltxt|Masica|1993|p=252}}</ref><ref name=":3" /> ! ! colspan="5" |ഏകവചനം</br><small>ഞാൻ / എന്നെ /എന്റെ</small> ! colspan="5" |ബഹുവചനം</br><small>ഞങ്ങൾ / ഞങ്ങളെ / ഞങ്ങളുടെ</small> |- ! !പ്രഥമ !കർതൃ !തിര്യക് !ചതുർത്ഥി !ഷഷ്ഠി !പ്രഥമ !കർതൃ !തിര്യക് !ചതുർത്ഥി !ഷഷ്ഠി |- ! [[ഹിന്ദി|ആധുനിക മാനക ഹിന്ദി]] | മൈം</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( मैं )}}}}}} | മൈനെ</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( मैंने )}}}}}} | മുഝ</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( मुझ )}}}}}} | മുഝേ</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( मुझे )}}}}}} | മേരാ^*</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( मेरा )}}}}}} | ഹമ</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( हम )}}}}}} | ഹമനെ</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( हमने )}}}}}} | ഹമ</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( हम )}}}}}} | ഹമേം</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( हमें )}}}}}} | ഹമാരാ^*</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( हमारा )}}}}}} |- ! അവധി | മൈ</br>{{large|{{lang|awa-deva|( मै )}}}} | – | മഹി</br>{{large|{{lang|awa-deva|( महि )}}}} | – | മോര{{ref|asterisk|*}}</br>{{large|{{lang|awa-deva|( मोर )}}}} | ഹമ</br>{{large|{{lang|awa-deva|( हम )}}}} | – | ഹമ</br>{{large|{{lang|awa-deva|( हम )}}}} | ഹമൈ</br>{{large|{{lang|awa-deva|( हमै )}}}} | ഹമാര{{ref|asterisk|*}}</br>{{large|{{lang|awa-deva|( हमार )}}}} |- !<small>(അവധിയിലെ മറ്റു പകരരൂപങ്ങൾ)</small> |<nowiki>-</nowiki> | – | മോ</br>{{large|{{lang|awa-deva|( मो )}}}} | മയികാ</br>{{large|{{lang|awa-deva|( मइका )}}}}</br> മോകാ </br>{{large|{{lang|awa-deva|( मोका )}}}} | – | – | – | – | ഹമകാ</br>{{large|{{lang|awa-deva|( हमका )}}}} | – |} {| class="wikitable" style="text-align: center; margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |+അവധിയിലെ മധ്യമപുരുഷ സർവ്വനാമങ്ങൾ<ref name=":3">{{Cite book|url=http://archive.org/details/rosettaproject_awa_morsyn-1|title=Linguistic Survey of India|last=Grierson|first=G. A.|date=1967|publisher=Motilal Banarsidass|others=The Long Now Foundation}}</ref><ref>{{Harvcoltxt|Saxena|1971|p=169}}</ref> ! ! colspan="6" |ഏകവചനം</br><small>നീ / നിന്നെ / നിന്റെ</small> ! colspan="6" |ബഹുവചനം</br><small>നിങ്ങൾ / നിങ്ങളെ / നിങ്ങളുടെ</small> |- ! !പ്രഥമ !കർതൃ !തിര്യക് !ചതുർത്ഥി !ഷഷ്ഠി !ആദരസൂചകം !പ്രഥമ !കർതൃ !തിര്യക് !ചതുർത്ഥി !ഷഷ്ഠി !ആദരസൂചകം |- ! [[ഹിന്ദി|ആധുനിക മാനക ഹിന്ദി]] | തൂ</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( तू )}}}}}} | തൂനേ</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( तूने )}}}}}} | തുഝ്</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( तुझ )}}}}}} | തുഝേ</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( तुझे )}}}}}} | തേരാ^*</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( तेरा )}}}}}} | – | തും</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( तुम )}}}}}} | തുംനേ</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( तुमने )}}}}}} | തും</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( तुम )}}}}}} | തുമ്ഹേം</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( तुम्हें )}}}}}} | തുമ്ഹാരാ^*</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( तुम्हारा )}}}}}} | ആപ്</br>{{large|{{lang|hi|{{script|deva|( आप )}}}}}} |- ! അവധി | തൂ, തുയി (തോയി), തൈം (തയം)</br>{{large|{{lang|awa-deva|( तू, तुइ (तोइ), तैं (तयँ) )}}}} | – | തു(ഹി)</br>{{large|{{lang|awa-deva|( तु(हि) )}}}} | – | തോര{{ref|asterisk|*}}</br>{{large|{{lang|awa-deva|( तोर )}}}} | ആപു</br>{{large|{{lang|awa-deva|( आपु )}}}} | തും</br>{{large|{{lang|awa-deva|( तुम )}}}} | – | തും</br>{{large|{{lang|awa-deva|( तुम )}}}} | തുമൈ, തോഹൈം (തോഹയം)</br>{{large|{{lang|awa-deva|( तुमै, तोहैं (तोहयँ) )}}}} | തുമാര{{ref|asterisk|*}} / തോഹാര{{ref|asterisk|*}}</br>{{large|{{lang|awa-deva|( तुमार / तोहार )}}}} | ആപ്</br>{{large|{{lang|awa-deva|( आप )}}}} |- !<small>(അവധിയിലെ മറ്റു പകരരൂപങ്ങൾ)</small> |<nowiki>-</nowiki> | – | തോ</br>{{large|{{lang|awa-deva|( तो )}}}} | തുഇകാ, തോകാ (തോംഹ്കാ)</br>{{large|{{lang|awa-deva|( तुइका, तोका (तोंहका) )}}}} | – | – | – | – | – | തുംകാ</br>{{large|{{lang|awa-deva|( तुमका )}}}} |<nowiki>-</nowiki> |<nowiki>-</nowiki> |} ;<nowiki>കുറിപ്പുകൾ:</nowiki> :{{note|asterisk|*}} ലിംഗം, വചനം എന്നിവയ്ക്കനുസരിച്ച് രൂപവ്യത്യാസം വരുന്നവ: :# മോർ {{lang|awa-deva|(मोर)}} → ''മോരാ'' {{lang|awa-deva|(मोरा)}} <small>(പുല്ലിംഗം)</small>, ''മോരീ'' {{lang|awa-deva|(मोरी)}} <small>(സ്ത്രീലിംഗം)</small>, ''മോരേ'' {{lang|awa-deva|(मोरे)}} <small>(ബഹുവചനം)</small> :# ഹമാർ {{lang|awa-deva|(हमार)}} → ''ഹമ്രാ'' {{lang|awa-deva|(हमरा)}} <small>(പുല്ലിംഗം)</small>, ''ഹമ്രീ'' {{lang|awa-deva|(हमरी)}} <small>(സ്ത്രീലിംഗം)</small>, ''ഹമ്രേ'' {{lang|awa-deva|(हमरे)}} <small>(ബഹുവചനം)</small> :# തോർ {{lang|awa-deva|(तोर)}} → ''തോരാ'' {{lang|awa-deva|(तोरा)}} <small>(പുല്ലിംഗം)</small>, ''തോരീ'' {{lang|awa-deva|(तोरी)}} <small>(സ്ത്രീലിംഗം)</small>, ''തോരേ'' {{lang|awa-deva|(तोरे)}} <small>(ബഹുവചനം)</small> :# തുമർ {{lang|awa-deva|(तुमर)}} → ''തുമ്രാ'' {{lang|awa-deva|(तुमरा)}} <small>(പുല്ലിംഗം)</small>, ''തുമ്രീ'' {{lang|awa-deva|(तुमरी)}} <small>(സ്ത്രീലിംഗം)</small>, ''തുമ്രേ'' {{lang|awa-deva|(तुमरे)}} <small>(ബഹുവചനം)</small> :# തോഹാർ {{lang|awa-deva|(तोहार)}} → ''തോഹ്രാ'' {{lang|awa-deva|(तोहरा)}} <small>(പുല്ലിംഗം)</small>, ''തോഹ്രീ'' {{lang|awa-deva|(तोहरी)}} <small>(സ്ത്രീലിംഗം)</small>, ''തോഹ്രേ'' {{lang|awa-deva|(तोहरे)}} <small>(ബഹുവചനം)</small> == പദരൂപീകരണം == അവധി ഭാഷയിലെ പദരൂപീകരണ പ്രക്രിയകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്: '''പ്രത്യയം ചേർക്കൽ''' ഒരു വാക്കിന്റെ അർത്ഥമോ രൂപമോ മാറ്റുന്നതിനായി ഒരു പ്രത്യയം (affix) ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇത് ഒരു ഉപസർഗ്ഗമോ (prefix) പരപ്രത്യയമോ (suffix) ആകാം. * ഉദാഹരണം: 'സരം' (saram) എന്ന ധാതുവിന് മുൻപായി 'ബേ-' (bē–) എന്ന ഉപസർഗ്ഗം ചേരുമ്പോൾ "നാണമില്ലാത്തവൻ" (shameless) എന്ന അർത്ഥം ലഭിക്കുന്നു, അതുപോലെ 'അപ്നാ' (apna) എന്നതിന് ശേഷം '-പൻ' (–pan) ചേരുമ്പോൾ "സ്വന്തം" (belonging-ness) എന്ന അർത്ഥം വരുന്നു. '''സമാസം''' രണ്ടോ അതിലധികമോ പദങ്ങൾ സംയോജിപ്പിച്ച് ഒരൊറ്റ പദമായി മാറുന്ന പ്രക്രിയ. * ഉദാഹരണം: 'നീലകണ്ഠ്' (nīlkanṭh) എന്നാൽ "നീല പക്ഷി" എന്നും 'ബൻമാനുസ്' (banmānus) എന്നാൽ "കാട്ടുമനുഷ്യൻ" അഥവാ "ചിമ്പാൻസി" എന്നും അർത്ഥമാക്കുന്നു. '''ആമ്രേഡിതം / പദാവർത്തനം''' ചില പദരൂപങ്ങളുടെ ആവർത്തനമാണ് ഈ പ്രക്രിയയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്. ഇത് പൂർണ്ണമോ, ഭാഗികമോ, ഇടവിട്ടുള്ളതോ ആകാം. # '''പൂർണ്ണ പദാവർത്തനം:''' ഇത് ഒരു പ്രവൃത്തിയുടെ തുടർച്ചയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. #* ഉദാഹരണം: "പൊയ്ക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു" എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'ജാത്-ജാത്' (jāt-jāt). # '''ഭാഗിക പദാവർത്തനം:''' ഇത് ഒരു വസ്തുവിന് മറ്റൊരു വസ്തുവിനോടുള്ള സാമ്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. #* ഉദാഹരണം: "കിതപ്പ്" എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'ഹാംപട്-ദാംപട്' (hãpaṭ-dãpaṭ). # '''ഇടവിട്ടുള്ള പദാവർത്തനം:''' ഇത് വരാനിരിക്കുന്ന പ്രവൃത്തിയുടെ തൽക്ഷണ അവസ്ഥയെ ഊന്നിപ്പറയുകയും ഒന്നിന്റെ സമൃദ്ധിയെ പ്രകടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. #* ഉദാഹരണം: "പാടങ്ങൾക്കിടയിൽ" എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'ഖേതഈ ഖേത്' (khētaī khēt); "വളരെ ചൂടുള്ള" എന്നർത്ഥം വരുന്ന 'ഗർമഈ ഗരം' (garmaī garam). == ജനപ്രിയ സംസ്കാരത്തിൽ == === വിനോദം === 1961-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[ഗംഗ ജമുന]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ കഥാപാത്രങ്ങൾ അവധി ഭാഷയുടെ ഒരു മിതമായ രൂപം സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്. 1975-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[ഷോലെ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[ഗബ്ബർ സിംഗ് (കഥാപാത്രം)|ഗബ്ബർ സിംഗിന്റെ]] സംഭാഷണങ്ങൾ [[Kauravi dialect|ഖരിബോലിയും]] അവധിയും കലർന്നതായിരുന്നു; ഇത് ''ഗംഗ ജമുന'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[ദിലീപ് കുമാർ]] അവതരിപ്പിച്ച ഗംഗ എന്ന കൊള്ളക്കാരനിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടതാണ്.<ref name="Chopra">{{Cite web|last=Chopra|first=Anupama|author-link=Anupama Chopra|date=11 August 2015|title=Shatrughan Sinha as Jai, Pran as Thakur and Danny as Gabbar? What 'Sholay' could have been|url=https://scroll.in/article/745687/shatrughan-sinha-as-jai-pran-as-thakur-and-danny-as-gabbar-what-sholay-could-have-been|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20151108092131/http://scroll.in/article/745687/shatrughan-sinha-as-jai-pran-as-thakur-and-danny-as-gabbar-what-sholay-could-have-been|archive-date=8 November 2015|access-date=|website=[[Scroll.in]]}}</ref> 2001-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[ലഗാൻ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ, പ്രേക്ഷകർക്ക് മനസ്സിലാക്കാൻ എളുപ്പമാകുന്നതിനായി അവധി ഭാഷയുടെ മിതമായ രൂപമാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.<ref>{{cite web|url=https://www.rediff.com/movies/2000/feb/21aamir1.htm|title=rediff.com, Movies: Exclusive!!! Aamir Khan on the sets of Lagaan|website=www.rediff.com|access-date=16 September 2018}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Lagaan-Just-perfect/articleshow/2134618786.cms|title='Lagaan: Just perfect' – Times of India|work=The Times of India|access-date=16 September 2018}}</ref> 2009-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[ദേവ്.ഡി]]'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ [[അമിത് ത്രിവേദി]] സംഗീതം നൽകിയ "പായലിയ" എന്ന അവധി ഗാനമുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/2008/jul/21amit.htm|title=Making music, from Aamir to Dev D|website=www.rediff.com|access-date=5 September 2018}}</ref> ''[[യുദ്ധ് (ടിവി പരമ്പര)|യുദ്ധ്]]'' എന്ന ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയിൽ [[അമിതാഭ് ബച്ചൻ]] തന്റെ ചില സംഭാഷണങ്ങൾ അവധിയിൽ സംസാരിച്ചിരുന്നു; ഇത് ''[[ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസിന്റെ]]'' നിരൂപക പ്രശംസ നേടിയിരുന്നു.<ref>{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/television/yudh-review-amitabh-bachchan-s-show-limps-back-to-sluggish-pace/article1-1241418.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140802030602/https://www.hindustantimes.com/entertainment/television/yudh-review-amitabh-bachchan-s-show-limps-back-to-sluggish-pace/article1-1241418.aspx|archive-date=2 August 2014|title=Yudh review: Amitabh Bachchan's show limps back to sluggish pace – Hindustan Times|date=2 August 2014|url-status=dead|access-date=16 September 2018}}</ref> രാമാനന്ദ് സാഗറിന്റെ 1987-ലെ ടെലിവിഷൻ പരമ്പരയായ ''[[രാമായൺ (1987 ടിവി പരമ്പര)|രാമായണത്തിലും]]'' [[അയോധ്യ|അയോധ്യയിലെ]] നിവാസികളും മറ്റ് ചെറിയ കഥാപാത്രങ്ങളും സംസാരിക്കുന്നത് അവധിയാണ്. അമിതാഭ് ബച്ചനും [[രേഖ|രേഖയും]] അഭിനയിച്ച ''[[സിൽസില (1981 ചലച്ചിത്രം)|സിൽസില]]'' എന്ന സിനിമയിലെ "[[രംഗ് ബർസെ ഭീഗേ ചുനാർ വാലി|രംഗ് ബർസെ ഭീഗേ ചുനാർ വാലി]]" എന്ന ഗാനത്തിന്റെ വരികൾ അവധി ഭാഷാഭേദത്തിലാണ്. 2022-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഹിന്ദി ഫീച്ചർ ഫിലിമായ ''[[വിക്രം വേദ (2022 ചലച്ചിത്രം)|വിക്രം വേദയിൽ]]'' [[ഹൃതിക് റോഷൻ]] അവതരിപ്പിച്ച വേദാ ബേതാൽ എന്ന കഥാപാത്രവും അവധി ഭാഷാഭേദത്തിൽ സംസാരിക്കുന്നുണ്ട്. ''"മേരെ അംഗനേ മേം തുംഹാരാ ക്യാ കാം ഹേ"'' എന്ന അവധി നാടോടിഗാനം ബോളിവുഡിൽ വളരെ ജനപ്രിയമായിട്ടുണ്ട്. അമിതാഭ് ബച്ചൻ അഭിനയിച്ച് 1981-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[ലവാരിസ് (1981 ചലച്ചിത്രം)|ലവാരിസ്]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലും, 1970-ലെ ''[[ബോംബെ ടാക്കീസ്]]'', 1975-ലെ ''മസ്സേ ലേ ലോ'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളിലും ഇതിന്റെ ഒരു മിതമായ പതിപ്പ് ഉപയോഗിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ 2020-ൽ [[നേഹ കക്കർ]] ഇത് ഒരു സിംഗിളായി പുറത്തിറക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |url=https://www.bobbytalkscinema.com/recentpost/the-curious-case-of-mere-angn-2137/ |title=The curious case of |access-date=20 April 2022 |archive-date=28 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220528082456/https://www.bobbytalkscinema.com/recentpost/The-curious-case-of-Mere-Angn-2137 |url-status=dead }}</ref> ബോളിവുഡിലൂടെ ജനപ്രിയമായ മറ്റൊരു അവധി നാടോടിഗാനമാണ് "ഹോളി ഖേലേ രഘുവീര"; അമിതാഭ് ബച്ചനും [[ഹേമമാലിനി|ഹേമമാലിനിയും]] അഭിനയിച്ച് 2003-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[ബാഗ്ബാൻ (2003 ചലച്ചിത്രം)|ബാഗ്ബാൻ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിന് വേണ്ടി അമിതാഭ് ബച്ചൻ തന്നെ ഇതിന്റെ മിതമായ രൂപം ആലപിച്ചു. 1982-ലെ ''[[നദിയാ കേ പാർ (1982 ചലച്ചിത്രം)|നദിയാ കേ പാർ]]'' എന്ന ചിത്രം അവധി ഭാഷയിലായിരുന്നു (അതേ സംവിധായകൻ തന്നെ സംവിധാനം ചെയ്ത ഇതിന്റെ 1994-ലെ റീമേക്ക് ആയ ''[[ഹം ആപ്‌കേ ഹേ കൗൻ..!]]'' ഹിന്ദിയിലായിരുന്നു.)<ref>{{cite web | url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/sooraj-barjatya-didnt-want-to-direct-hum-aapke-hain-koun-had-two-ecgs-due-to-stress-why-would-i-do-a-remake-9653087/lite/ | title=Sooraj Barjatya didn't want to direct Hum Aapke Hain Koun, had two ECGs 'due to stress': 'Why would I do a remake?' | date=4 November 2024 }}</ref> === നാടോടിഗാനങ്ങൾ === അവധിൽ പാടിവരുന്ന നാടോടിഗാനങ്ങളുടെ രൂപങ്ങളിൽ സരിയ, ബ്യാഹ്, സുഹാഗ്, ഗാരി, നക്ത, ബൻറ (ബന്ന-ബന്നി), അൽഹ, സാവൻ, ജൂല, ഹോരി, ബാരഹ്മാസ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Harvcoltxt|Pandey|2011|p=31}}</ref> == ഉദാഹരണ വാക്യങ്ങൾ == === സാർവത്രിക മനുഷ്യാവകാശ പ്രഖ്യാപനം === അവധിയിൽ എഴുതിയ [[അന്താരാഷ്ട്ര മനുഷ്യാവകാശ പ്രഖ്യാപനം|സാർവത്രിക മനുഷ്യാവകാശ പ്രഖ്യാപനത്തിന്റെ]] വകുപ്പ് 1 ആണ് ഇനിപ്പറയുന്ന വാചകം: <ref name="UDHR_Awadhi">{{cite web |title=Universal Declaration of Human Rights: Awadhi |url=https://www.ohchr.org/sites/default/files/UDHR/Documents/UDHR_Translations/awa.pdf|trans-title=मनइन के अधिकारन कै जगतबियापी ऐलान|url-status=live|archive-date=8 August 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240808123935/https://www.ohchr.org/sites/default/files/UDHR/Documents/UDHR_Translations/awa.pdf|website=OHCHR.org|publisher=Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights|language=awa|page=1|access-date=16 January 2026}}</ref> ==== അവധി [[ദേവനാഗരി]] ലിപിയിൽ ==== {{Block indent|{{lang|awa|{{Script|deva|'''अनुच्छेद १''' - सब मनइन कां गउरव औ अधिकारन के मामिला मां जनमजात आजादी औ बरोबरी मिली बा। वन्हैं बुद्धी औ अन्तरात्मा कै देन मिली बा औ आपस मां यक दुसरे के साथे भाईचारा के भाव से बरताव करै कां चाही।}}}}}} ==== അവധി [[കൈത്തി]] ലിപിയിൽ ==== {{Block indent|{{lang|awa|{{Script|kthi|'''𑂃𑂢𑂳𑂒𑂹𑂓𑂵𑂠 १''' - 𑂮𑂥 𑂧𑂢𑂅𑂢 𑂍𑂰𑂁 𑂏𑂇𑂩𑂫 𑂌 𑂃𑂡𑂱𑂍𑂰𑂩𑂢 𑂍𑂵 𑂧𑂰𑂧𑂱𑂪𑂰 𑂧𑂰𑂁 𑂔𑂢𑂧𑂔𑂰𑂞 𑂄𑂔𑂰𑂠𑂲 𑂌 𑂥𑂩𑂷𑂥𑂩𑂲 𑂧𑂱𑂪𑂲 𑂥𑂰𑃀 𑂫𑂢𑂹𑂯𑂶𑂁 𑂥𑂳𑂠𑂹𑂡𑂲 𑂌 𑂃𑂢𑂹𑂞𑂩𑂰𑂞𑂹𑂧𑂰 𑂍𑂶 𑂠𑂵𑂢 𑂧𑂱𑂪𑂲 𑂥𑂰 𑂌 𑂄𑂣𑂮 𑂧𑂰𑂁 𑂨𑂍 𑂠𑂳𑂮𑂩𑂵 𑂍𑂵 𑂮𑂰𑂟𑂵 𑂦𑂰𑂆𑂒𑂰𑂩𑂰 𑂍𑂵 𑂦𑂰𑂫 𑂮𑂵 𑂥𑂩𑂞𑂰𑂫 𑂍𑂩𑂶 𑂍𑂰𑂁 𑂒𑂰𑂯𑂲 𑃀}}}}}} ==== ലത്തീൻ വൽക്കരണം ==== {{Block indent|{{translit|awa|ISO|anucchēda 1 - saba mana:ina kāṁ ga:urava au adhikārana kē māmilā māṁ janamajāta ājādī au barōbarī milī bā. vanhaiṁ buddhī au antarātmā kai dēna milī bā au āpasa māṁ yaka dusarē kē sāthē bhāīcārā kē bhāva sē baratāva karai kāṁ cāhī.}}}} ==== മലയാള വൽക്കരണം ==== ''{{Block indent|{{lang|awa|{{Script|mlym|അനുച്ഛേദ് 1 - സബ മനഇന കാം ഗഉരവ ഔ അധികാരന കേ മാമിലാ മാം ജനമജാത ആജാദീ ഔ ബരോബരീ മിലീ ബാ. വൻഹൈം ബുദ്ധീ ഔ അന്തരാത്മാ കൈ ദേന മിലീ ബാ ഔ ആപസ മാം യക ദുസരേ കേ സാഥേ ഭാഈചാരാ കേ ഭാവ സേ ബരതാവ കരൈ കാം ചാഹീ.}}}}}}'' ==== മലയാളം ==== {{Block indent|'''വകുപ്പ് ൧:''' മനുഷ്യരെല്ലാവരും തുല്യാവകാശങ്ങളോടും അന്തസ്സോടും സ്വാതന്ത്ര്യത്തോടുംകൂടി ജനിച്ചിട്ടുള്ളവരാണ്‌. അന്യോന്യം ഭ്രാതൃഭാവത്തോടെ പെരുമാറുവാനാണ്‌ മനുഷ്യന് വിവേകബുദ്ധിയും മനസാക്ഷിയും സിദ്ധമായിരിക്കുന്നത്‌.}} == ഭാഷാവൃക്ഷം == {{ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകളുടെ വംശാവലി}} == കുറിപ്പുകൾ == {{notelist}} ==അവലംബങ്ങൾ== {{reflist|colwidth=30em}} == സ്രോതസ്സുകൾ == {{refbegin|indent=yes|3}} * {{Cite book|last=Saxena|first=Baburam|date=1971|url=https://books.google.com/books?id=WfkWvgqk5c4C&pg=PP1|title=Evolution of Awadhi|publisher=Motilal Banarsidass Publication|isbn=9788120808553|location=Allahabad}} * {{Cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.32106|title=Linguistic survey of India, Vol. 6, Mediate Group|last=Grierson|first=George Abraham|publisher=Office of the Superintendent of Government Printing|year=1904|location=India}} * {{Citation|last=Singh|first=Ravindra Pratap|title=Nature, Climate and Self: Reading select texts of Awadhi Baramasa|url=https://www.rjoe.org.in/Files/vol4issue2/new/RJOE-luknow%20sir%20-2(26-34).pdf|work=Research Journal of English|volume=4|issue=2|date=2019|issn=2456-2696}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=wT5v79lMmzEC|title=Awadhi Granthavali Volume 5|last=Pandey|first=Jagdish Prasad|publisher=Vani Prakashan|year=2011|isbn=978-81-8143-905-5|location=India|language=hi}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=VV7leonJ8aQC|title=Sri Ramacaritamanasa|last=Tulasīdāsa|date=1999|publisher=Motilal Banarsidass Publ.|isbn=978-81-208-0762-4|page=747|language=en}} * {{Citation|last=Orsini|first=Francesca|title=Inflected Kathas: Sufis and Krishna Bhaktas in Awadh|date=2014|url=https://eprints.soas.ac.uk/19887/|work=Religious Interactions in Mughal India|pages=195–232|editor-last=Dalmia|editor-first=Vasudha|publisher=Oxford University Press|language=en|isbn=978-0-19-808167-8|editor2-last=Faruqui|editor2-first=Munis|access-date=2026-03-28|archive-date=2023-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20231204105518/https://eprints.soas.ac.uk/19887/|url-status=dead}} * {{Cite journal|last=Vaudeville|first=Charlotte|date=1990|title=Kabīr's language and languages, Hinduī as the language of non-conformity|journal=Indo-Iranian Journal|volume=33|issue=4|pages=259–266|doi=10.1163/000000090790083572|issn=0019-7246}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=kA7HB8s621cC|title=The Magic Doe: Qutban Suhravardi's Mirigavati|last=Kutban|date=2012|publisher=Oxford University Press, USA|isbn=978-0-19-984292-6|language=en}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=b3iHIOwV3mYC|title=Madhumalati: An Indian Sufi Romance|last=Manjhan|date=2001|publisher=OUP Oxford|isbn=978-0-19-160625-0|language=en}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=19zvfkwXyzUC|title=The Life of a Text: Performing the Rāmcaritmānas of Tulsidas|last=Lutgendorf|first=Philip|date=1991|publisher=University of California Press|isbn=978-0-520-06690-8|language=en}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=J3RSHWePhXwC&q=central+portion|title=The Indo-Aryan languages|last=Masica|first=Colin P.|date=1993|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-23420-4|location=Cambridge|oclc=18947567}} {{refend}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * {{Cite book|url=https://global.oup.com/academic/product/loves-subtle-magic-9780195146707?cc=in&lang=en&|title=Love's Subtle Magic: An Indian Islamic Literary Tradition, 1379-1545|date=29 November 2012|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-514670-7|editor-last=Behl|editor-first=Aditya|location=Oxford, New York|editor2-last=Doniger|editor2-first=Wendy}} * {{Cite book|url=https://archive.org/details/in.gov.ignca.7679/page/n3|title=Evolution of Awadhi: A Branch of Hindi|last=Saksena|first=Baburam|publisher=Indian Press; Allahabad|year=1938|isbn=|location=}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{InterWiki|code=awa}} {{wiktionarycat|type=Awadhi|category=Awadhi language}} * [[:iso639-3:awa|Entry for Awadhi at SIL International]] * [https://www.digitallibrary.io/awa Awadhi Books] {{Languages_of_India}} {{ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|state=collapsed}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:അവധ്]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശിലെ ഭാഷകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ]] gpyvqfaeagl6ft1rw1s76d6fam2hu5b 0 280131 4626944 3609592 2026-05-29T20:42:16Z ~2026-32095-63 218525 /* */ 4626944 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Bhanu Athaiya}} {{Infobox person | name = ഭാനുമതി അന്നാസാഹിബ് | image = Bhanu Athaiya.jpg | imagesize = | caption = | birth_name = ഭാനുമതി അന്നാസാഹിബ് രാജോപാദ്ധ്യായേ | birth_date = {{Birth date and age|1929|04|28}} | birth_place = [[കോലാപ്പൂർ]], [[British Raj|ഭാരതം]] <br/> ([[മഹാരാഷ്ട്ര|മഹാരാഷ്ട്രയിൽ]]) | death_date = {{death date and age|df=yes|2020|10|15|1929|4|28}} | death_place = [[Mumbai]], [[Maharashtra]], India | yearsactive = 1956-മുതൽ | occupation = [[costume designer|വസ്ത്രാലങ്കാരം]] | spouse = സത്യേന്ദ്ര ആതിത്യ (വിവാഹബന്ധം വേർപെടുത്തിയിരുന്നു) | children = മകൾ |awards= 1982: [[Academy Award for Costume Design|Best Costume Design]]: ''[[Gandhi (film)|Gandhi]]''<br/>[[National Film Award for Best Costume Design|Best Costume Design]]<br /> 1991: ''[[Lekin...]]''<br /> 2002: ''[[Lagaan]]'' }} '''ഭാനുമതി അന്നാസാഹിബ് രാജോപാദ്ധ്യായേ''' എന്ന പൂർണ്ണനാമമുള്ള '''ഭാനു അതയ്യ''' മഹാരാഷ്ട്രയിലെ കോലാപൂരിൽ 1929 ഏപ്രിൽ 28നാണ് ജനിച്ചത്. ഇന്ത്യൻ സിനിമയിലെ ഏറ്റവും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട ഒരു വസ്ത്രാലങ്കാരികയാണ് '''ഭാനു അതയ്യ''' (മറാഠി : भानु अथैय्या). നൂറോളം ചലച്ചിത്രങ്ങൾക്ക് അവർ വസ്ത്രാലങ്കാരം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി [[ഓസ്കാർ പുരസ്കാരം]] നേടിയ വ്യക്തിയും അവരാണ്. [[റിച്ചാർഡ് ആറ്റൻബറോ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[ഗാന്ധി (ചലച്ചിത്രം)|ഗാന്ധി]] എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ വസ്ത്രാലങ്കാരത്തിനാണ് ഭാനുവിന് പുരസ്കാരം ലഭിച്ചത്. ഇതു കൂടാതെ രണ്ടു തവണ നാഷണൽ ഫിലിം അക്കാദമി അവാർഡും ഫിലിം ഫെയർ ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്മെന്റ് അവാർഡും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി പുരസ്കാരങ്ങളും ഭാനു അതയ്യ നേടിയിട്ടുണ്ട്. സത്യേന്ദ്ര അതയ്യയെ വിവാഹം കഴിച്ചതോടെയാണ് ഭാനു അതയ്യ എന്ന് പേര് മാറ്റിയത്. <ref name="banu1">[https://www.telegraphindia.com/telekids/my-fundays-07-05-2008/cid/588934 ലേഖനത്തിൽ നിന്നും]</ref> ഇവർ പിന്നീടു വിവാഹമോചിതരയി മാറിയിരുന്നു. 1956 മുതലാണ് ഇവർ സിനിമകളിൽ വസ്ത്രാലങ്കാരം ചെയ്തു തുടങ്ങിയത്. സിഐഡി ആയിരുന്നു ആദ്യ സിനിമ. ആറു പതിറ്റാണ്ടോളം സിനിമമേഖലയിൽ പ്രവർത്തിച്ച ഇവർ 100-ഇൽ അധികം സിനിമകൾക്ക് വസ്ത്രാലങ്കാരം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 2012 ഇൽ തനിക്ക് ലഭിച്ച ഓസ്കാർ പുരസ്കാരം അത് നൽകിയ അമേരിക്കൻ അക്കാദമി ഓഫ് മോഷൻ പിക്ചർ ആർട്ട് ആൻഡ് സയൻസസിനു മടക്കി നൽകാൻ താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചു. തന്റെ കാലശേഷം ഈ ട്രോഫി സൂക്ഷിക്കാൻ കുടുംബത്തിനോ സർക്കാരിനോ സാധിച്ചേക്കില്ല എന്ന ചിന്തയാണ് ഈ വിലപ്പെട്ട പുരസ്കാരം തിരികെ നൽകാൻ ഇവരെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്. 1983 ഇൽ ആണ് അവർക്ക് ഓസ്കാർ ലഭിച്ചത്.<ref name="asc">[https://web.archive.org/web/20131227010346/http://www.hindustantimes.com/News-Feed/archive/Bhanu-Athaiya-India-s-first-Oscar-winner-walks-down-memory-lane/Article1-381412.aspx ഓസ്കാർ അവാർഡ് വാർത്ത]</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:വസ്ത്രാലങ്കാരത്തിനുള്ള അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:വസ്ത്രാലങ്കാരകർ]] [[വർഗ്ഗം:1929-ൽ ജനിച്ചവർ]] 69awlp00y0ll6ca5yojimf1vey01uty 2 282077 4627011 4605508 2026-05-30T11:56:29Z Ranjithsiji 22471 4627011 javascript text/javascript //mw.loader.load('//he.wikipedia.org/w/load.php?modules=ext.gadget.autocomplete'); //Custom POPup mw.loader.load('https://en.wikipedia.org/w/load.php?modules=ext.gadget.Navigation_popups'); //Predicting links and templates while editing // [[File:Krinkle_RTRC.js]] mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Krinkle/RTRC.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //Recent changes in a new look. mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:TheJJJunk/ARA.js&action=raw&ctype=text/javascript'); // [[User:TheJJJunk/Automatic Referencing Assistant]] mw.loader.load('//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair_rand/checksitelinks.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //mw.loader.load('//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair_rand/WikidataInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Yair_rand/HighlightUncreated.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //importScript("//www.wikidata.org/w/index.php?title=User:Magnus Manske/wikidata useful.js");// [[User:Magnus Manske/wikidata useful.js]] mw.loader.load( '//de.wikipedia.org/w/index.php?title=Benutzer:TMg/autoFormatter.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); //mw.loader.load( '//ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Ranjithsiji/Scripts/linter-helper.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); //lint helper mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Ingenuity/ReferenceEditor.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //reference manager //var WDE_CONFIG_PAGE = 'User:Ranjithsiji/wikidata-editor-config.json'; //mw.loader.load('//ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Ranjithsiji/wd-edit.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //Wikidata editor script //mw.loader.load('//ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Ranjithsiji/wd-lookup.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //Wikidata lookup script //Adds an autoformatter button in edit tool bar. //mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Zellfaze/expandEdit.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //expanding the edit window // [[User:Dr pda/prosesize]] //mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User%3ADr+pda%2Fprosesize.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //Document Statistics //mw.loader.load('//meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Hedonil/XTools/XTools.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //JWB //mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Joeytje50/JWB.js/load.js&action=raw&ctype=text/javascript'); // Linkback: [[User:Lourdes/PageCuration.js]] //mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Lourdes/PageCuration.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //mw.loader.load('//he.wikipedia.org/w/load.php?modules=ext.gadget.autocomplete'); //Auto Ed/ //mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=Wikipedia:AutoEd/complete.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Endo999/GoogleTrans.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //Wikidataeditor from RU wiki //mw.loader.load('//ru.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:WEF_AllEditors.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //mw.loader.load('//fr.wikipedia.org/wiki/Utilisateur:0x010C/script/DataboxEditor.js'); mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Enterprisey/undo-last-edit.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //undo the last edit mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:TheJJJunk/ARA.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //Reference assistant mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Enterprisey/CustomSummaryPresets.js&action=raw&ctype=text/javascript'); var customGeneralSummaries = [ "അക്ഷരത്തെറ്റ് തിരുത്തി", "ലേഖനം നന്നാക്കാനുള്ള ചെറുതിരുത്തലുകൾ", "കണ്ണികൾ ചേർത്തു.", "വർഗ്ഗം ചേർത്തു", "അവലംബം ചേർത്തു.", "വിവരം ചേർത്തു.", "ടെംപ്ലേറ്റ് ചേർത്തു.", "പ്രെറ്റിയുആർഎൽ ചേർത്തു.", "ലേഖനം മെച്ചപ്പെടുത്തൽ", "വൃത്തിയാക്കൽ", "ചിത്രം ചേർത്തു", "ലേഖനം തുടങ്ങുന്നു" ]; //edit summaries can be added //Quick Edit JS //mw.loader.load('//en.wikipedia.org//w/index.php?title=User:BrandonXLF/QuickEdit.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //Refil - en:Wikipedia:reFill //mw.loader.load( "https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Zhaofeng_Li/Reflinks.js&action=raw&ctype=text/javascript" ); //word count for every article //mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Caorongjin/wordcount.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:PleaseStand/hide-vector-sidebar.js&action=raw&ctype=text/javascript'); //mw.loader.load("//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Eizen/LastEditor.js&action=raw&ctype=text/javascript"); mw.loader.load("//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Opencooper/lastEdit.js&action=raw&ctype=text/javascript"); /** * Cat-a-lot - changes category of multiple files **/ if (mw.config.get('wgNamespaceNumber') === 14) { window.catALotPrefs = { editpages: true, subcatcount: 100 }; mw.loader.using(['jquery.ui', 'mediawiki.util']).done(function () { mw.util.addCSS("#cat_a_lot_settings { display:none !important;}"); // Preferences depend on some Commons gadgets, not available locally mw.loader.load('//commons.wikimedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('//commons.wikimedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.css&action=raw&ctype=text/css', 'text/css'); }); } bectzrtg0ms2djbwbzp9l1gpye9t68f 0 319012 4626951 4604987 2026-05-30T01:32:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626951 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|List_of_private_universities_in_India}}[[File:Lovely Professional University, Jalandhar-Delhi G.T. Road (NH-1), Phagwara, Punjab (INDIA).jpg|thumbnail|300px|ലൗവ് ലി പ്രഫഷണൽ സർവകലാശാല]] [[File:Mewar University.jpg|thumb|right|300px| [[മേവാർ സർവകലാശാല]] |alt=refer to caption.]] {{Use dmy dates|date=January 2013}} പൊതുമേഖലയും സ്വകാര്യമേഖലയും ഉൾപ്പെടുന്നതാണ് ഇന്ത്യയിലെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം. ഭരണകൂടത്തിൻറെ പിന്തുണയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവയാണ് പൊതുസർവകലാശാലകൾ, അതെസമയം വ്യത്യസ്ത സ്വകാര്യ ഗ്രൂപ്പുകളും സംഘടനകളും നടത്തുന്നവയാണ് സ്വകാര്യ സർവകലാശാലകൾ. 1956ലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗ്രാൻറ് കമ്മീഷൻ ആക്ട് പ്രകാരം സ്ഥാപിതമായ (യുജിസി) ആണ് രാജ്യത്ത് കോളേജുകൾക്കും സർവകലാശാലകൾക്കും അംഗീകാരം നൽകുന്നത്.<ref>{{cite web|format=PDF|title=University Grants Commission Act, 1956|url=http://mhrd.gov.in/sites/upload_files/mhrd/files/ugc_act.pdf|publisher=[[Ministry of Human Resource Development (India)|Union Human Resource Development Ministry]]|accessdate=2011 September 3}}</ref> ഇതിന് പുറമെ സർവകലാശാലകളുടെ നിയന്ത്രണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട അക്രഡിറ്റേഷനും സംഘാടനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 15 പ്രൊഫഷണൽ കൗൺസിലുകളും രാജ്യത്ത് സ്ഥാപിതമായിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web |url= http://www.ugc.ac.in/inside/pcouncil.html |title=::: Professional Councils-Inside H E – University Grants Commission ::: |work=ugc.ac.in |accessdate=2011 August 11|publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]}}</ref>. 2003 ലെ യുജിസി റെഗുലേഷനുകൾക്ക് വിധേയമായാണ് സ്വകാര്യ സർവകലാശാലകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.<ref>{{cite web|format=PDF|title=UGC (Establishment and Maintenance of Standards in Private Universities) Regulations, 2003|url=http://www.ugc.ac.in/policy/regulationspdf/establishment_maintenance.pdf|publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|accessdate=2012 February 22}}</ref> ==സർവകലാശാലകൾ വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ== രാജസ്ഥാനിലാണ് ഇന്ത്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സ്വകാര്യ മേഖലയിലെ സർവകലാശാലകളുള്ളത്.39 സർവകലാശാലകൾ.അതെസമയം [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്]], [[ബീഹാർ]], [[ഗോവ]],[[ജമ്മുകാശ്മീർ]] [[കേരളം]], [[മണിപ്പൂർ]], [[തമിഴ്നാട്]],[[തെലങ്കാന]] എന്നിവക്ക് പുറമെ കേന്ദ്രഭരണപ്രദേശങ്ങളിലും സ്വകാര്യ സർവകലാശാലകൾ നിലവിലില്ല.കേരളത്തിൽ സ്വകാര്യ സർവകലാശാലകൾ സ്ഥാപിക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവാദങ്ങൾ നടക്കുകയുമാണ്. {| class="wikitable sortable collapsable plainrowheaders" border="1" style="text-align:left;" |+ സംസ്ഥാനങ്ങൾ തിരിച്ചുള്ള സ്വകാര്യ സർവകലാശാലകളുടെ വിവരങ്ങൾ ! scope="col" rowspan = 2 |[[സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]] ! scope="col" colspan = 2 |പരിശോധന റിപ്പോർട്ട്? ! scope="col" rowspan = 2 |ആകെ<br>സർവകലാശാലകൾ |- ! {{Yes}} ! {{No}} |- | [[അസം]] | 3 || 1 || 4 |- |- | [[അരുണാചൽപ്രദേശ്]] | 0 || 7 || 7 |- | [[Chhattisgarh]] | 2 || 6 || 8 |- | [[Gujarat]] | 13 || 8 || 21 |- | [[Haryana]] | 11 || 6 || 17 |- | [[Himachal Pradesh]] | 14 || 3 || 17 |- | [[Jharkhand]] | 0 || 3 || 3 |- | [[Karnataka]] | 3 ||8 || 11 |- | [[Madhya Pradesh]] | 8 || 6 || 14 |- | [[Maharashtra]] | 0 || 4 || 4 |- | [[Manipur]] | 0 || 1 || 1 |- | [[Meghalaya]] | 4 || 4 || 8 |- | [[Mizoram]] | 1 || 0 || 1 |- | [[Nagaland]] | 2 || 0 || 2 |- | [[Odisha]] | 3 || 0 || 3 |- | [[Punjab, India|Punjab]] | 7 || 5 || 12 |- | [[Rajasthan]] | 28 || 12 || 40 |- | [[Sikkim]] | 2 || 3 || 5 |- | [[Tripura]] | 1 || 0 || 1 |- | [[Uttar Pradesh]] | 13 || 11 || 24 |- | [[Uttarakhand]] | 7 || 4 || 11 |- | [[West Bengal]] | 0 || 7 || 7 |- class="sortbottom" ! scope="row" | Total || style="text-align:left" | 124 || style="text-align:left" | 98<ref name="http://www.ugc.ac.in">http://www.ugc.ac.in</ref> || style="text-align:left" | 222<ref name="http://www.ugc.ac.in"/> |} ആകെ സർവകലാശാലകൾ 222<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref name="ReferenceB"/> [http://www.ugc.ac.in/privatuniversity.aspx കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക്] <ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref name="http://www.ugc.ac.in"/> ==സർവകലാശാലകളുടെ പട്ടിക== {| class="wikitable sortable collapsible plainrowheaders" border="1" style="text-align:left; width:76%" |+ Private universities of India ! scope="col" style="width: 40%;" |സർവകലാശാല ! scope="col" style="width: 10%;" |[[സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളും|സംസ്ഥാനം]] ! scope="col" style="width: 15%;" |സ്ഥലം ! scope="col" style="width: 5%;" |പരിശോധന റിപ്പോ‍ർട്ട്? ! scope="col" style="width: 5%;" |സ്ഥാപിതം ! scope="col" style="width: 15%;" |സ്പെഷലൈസേഷൻ ! scope="col" style="width: 5%;" class="unsortable"|Sources |- | [[Assam Don Bosco University]] | rowspan=2 | [[Assam]] | [[Guwahati]] | {{Yes}} | 2009 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.dbuniversity.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&menuid=history&id=65&show=2 |title=Don Bosco University – Azara – Guwahati – History |work=dbuniversity.ac.in |accessdate=2011 June 27|publisher=Assam Don Bosco University}}</ref> |- | [[Assam Down Town University]] | [[Guwahati]] | {{Yes}} | 2010 | General |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://www.adtu.in/index.php?username=&status= |title=Welcome to Assam Down Town University |work=adtu.in |accessdate=2012 January 7 |publisher=Assam down town University |archive-date=2012-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120218181504/http://www.adtu.in/index.php?username=&status= |url-status=dead }}</ref> |- | [[North East Frontier Technical University (NEFTU)]] | [[Arunachal Pradesh]] | [[Along, Arunachal Pradesh|Aalo]], [[West Siang district|West Sinag]] | {{No}} | 2014 | General |<ref>http://timesofindia.indiatimes.com/city/guwahati/Tuki-cabinet-approves-2-new-universities/articleshow/31459071.cms</ref> |- | [[Dr. C. V. Raman University]] | rowspan=5 | [[Chhattisgarh]] | [[Kota, Bilaspur|Kota]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/CVraman.pdf|format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Dr. C. V. Raman University|date=9–10 November 2009|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2006 | General |<ref>{{cite web |url=http://cvru.ac.in/university_objectives.html |title=Dr. C. V. Raman University |work=cvru.ac.in |accessdate=2011 June 29 |publisher=Dr. C. V. Raman University |archive-date=2011-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110709173829/http://cvru.ac.in/university_objectives.html |url-status=dead }}</ref> |- | Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Raipur | [[Raipur]] | {{No}} | 2011 | Management |<ref>{{cite web |url=http://www.iuraipur.edu.in/icfaiuniversity.aspx |title=The ICFAI University, Raipur |work=iuraipur.edu.in |accessdate=2012 February 21 |publisher=Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Raipur |archive-date=2012-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120519092152/http://www.iuraipur.edu.in/icfaiuniversity.aspx |url-status=dead }}</ref> |- | [[Maharishi University of Management and Technology]] | [[Bilaspur, Chhattisgarh|Bilaspur]] | {{No}} | 2002 | Management, technology |<ref>{{cite web |url=http://www.mumt.com/why_mumt.jsp |title=MUMT Academic Programme – Introduction-why MUMT |work=mumt.com |accessdate=2011 June 29 |publisher=[[Maharishi University of Management and Technology]] |archive-date=2011-07-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110714133032/http://www.mumt.com/why_mumt.jsp |url-status=dead }}</ref> |- | [[MATS University]] | [[Raipur]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/mats.pdf|format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for MATS University|date=19–20 June 2009|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2006 | General |<ref>{{cite web |url=http://www.matsuniversity.ac.in/User/About-Mats.aspx |title=Mats University |work=matsuniversity.ac.in |accessdate=2011 June 29 |publisher=[[MATS University]] |archive-date=2011-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110906075330/http://www.matsuniversity.ac.in/User/About-Mats.aspx |url-status=dead }}</ref> |- | [[ITM Group|ITM-University]] | [[Naya Raipur|Uparwara, Naya Raipur]] | {{No}}<ref>{{cite web|title=Status of Inspection by UGC Expert Committee|url=http://www.ugc.ac.in/privateuniversitylist.aspx?id=15&Unitype=3|publisher=University Grants Commission (India)|accessdate=2014 January 30}}</ref> | 2012 | Management, Engineering, Law |<ref>{{cite web|title=ITM - University|url=http://www.itmuniversity.org/|publisher=ITM Group|accessdate=2014 January 30}}</ref> |- | Ahmedabad University | rowspan = 14 | [[Gujarat]] | [[Ahmedabad]] | {{Yes}} | 2009 | General |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web|url=http://www.ahduni.edu.in/default.shtml|title=Welcome to Ahmedabad University|work=ahduni.edu.in|accessdate=2011 June 29|publisher=Ahmedabad University|archive-date=2011-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20110702035459/http://www.ahduni.edu.in/default.shtml|url-status=dead}}</ref> |- | Rai University, Ahmedabad | [[Ahmedabad]] | {{Yes}} | 2012 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.raiuniversity.edu.in/|title=Welcome to Rai University, Ahmedabad|work=raiuniversity.edu.in|accessdate=2011 June 29|publisher=Rai University, Ahmedabad|archive-date=2017-04-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20170405231143/http://www.raiuniversity.edu.in/|url-status=dead}}</ref> |- | [[IndusUniversity]], Ahmedabad | [[Ahmedabad]] | {{Yes}} | 2006 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.indusuni.ac.in/|title=Indus University, Ahmedabad |work=indusuni.ac.in }}</ref> |- | ITM Vocational University, Gujarat, Vadodara<ref>[[ITM Group]]</ref> | [[Vadodara]] | {{No}} | 2014 | General |<ref>{{cite web|url= http://www.itm.ac.in//|title= ITM Vocational University, Gujarat, Vadodara|work= itm.ac.in|access-date= 2015-09-11|archive-date= 2015-10-26|archive-url= https://web.archive.org/web/20151026081658/http://www.itm.ac.in/|url-status= dead}}</ref> |- | Calrox Teacher's University | [[Ahmedabad]] | {{No}} | 2009 | [[Education]] |<ref>{{cite web |url=http://www.ctu.org.in/about_us.html |title=:: Calorx Teachers’ University :: |work=ctu.org.in |accessdate=2011 June 29 |publisher=Calrox Teacher's University |archive-date=2011-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110903105927/http://www.ctu.org.in/about_us.html |url-status=dead }}</ref> |- | Charotar University of Science and Technology | [[Anand, Gujarat|Anand]] | {{Yes}} | 2009 | Science, technology |<ref>{{cite web|url=http://www.charusat.ac.in/CharUSATUI/Content.aspx?ID=3&name=About_University|title=CHARUSAT at a Glance|work=charusat.ac.in|accessdate=2011 June 29|publisher=Charotar University of Science and Technology|archive-date=2013-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20130706124011/http://www.charusat.ac.in/CharUSATUI/Content.aspx?ID=3&name=About_University|url-status=dead}}</ref> |- | [[Dhirubhai Ambani Institute of Information and Communication Technology]] | [[Gandhinagar]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/dheerubhaiambani.pdf|format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Dhirubhai Ambani Institute of Information and Communication Technology|date=2004 August 21|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2003 | Technology |<ref>{{cite web |url= http://www.daiict.ac.in/daiict/institute/about_daiict.html |title= About DA-IICT – Dhirubhai Ambani Institute of Information and Communication Technology |work= daiict.ac.in |accessdate= 2011 June 29 |archive-date= 2011-08-29 |archive-url= https://web.archive.org/web/20110829132947/http://www.daiict.ac.in/daiict/institute/about_daiict.html |url-status= dead }}</ref> |- | [[Ganpat University]] | [[Mehsana]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/ganpatuniversity.pdf|format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Ganpat University|date=17–18 October 2005|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2005 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.ganpatuniversity.ac.in/index.php?file=contain&id=1 |title=Ganpat University |work=ganpatuniversity.ac.in |accessdate=2011 June 29|publisher=[[Ganpat University]]}}</ref> |- | Kadi Sarva Vishwavidyalaya | [[Gandhinagar]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/kadi_sarva.pdf|format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Kadi Sarva Vishwavidyalaya|date=13–14 October 2008|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2007 | General |<ref>{{cite web|url=http://ksvuniversity.org.in/|title=:: Welcome to Kadi Sarva VishwaVidyalaya|work=ksvuniversity.org.in|accessdate=2011 June 30|publisher=Kadi Sarva Vishwavidyalaya|archive-date=2011-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110629044326/http://ksvuniversity.org.in/|url-status=dead}}</ref> |- | Navrachna University | [[Vadodara]] | {{Yes}} | 2009 | General |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://university.navrachana.edu.in/About-Us/About-NU/ |title=:: Navrachana University |work=university.navrachana.edu.in |accessdate=2011 July 3 |publisher=Navrachna University |archive-date=2011-06-06 |archive-url=https://archive.today/20110606040649/http://university.navrachana.edu.in/About-Us/About-NU/ |url-status=dead }}</ref> |- | [[Nirma University of Science and Technology]] | [[Ahmedabad]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/nirma.pdf|format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Nirma University of Science and Technology|date=2004 May 15|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2003 | Technology |<ref>{{cite web |url=http://www.nirmauni.ac.in/university/university.asp |title=Nirma University |work=nirmauni.ac.in |accessdate=2011 June 30 |publisher=[[Nirma University of Science and Technology]] |archive-date=2007-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070206010529/http://www.nirmauni.ac.in/university/university.asp |url-status=dead }}</ref> |- | [[Pandit Deendayal Petroleum University]] | [[Gandhinagar]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/pdpureprt.pdf|format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Pandit Deendayal Petroleum University|date=3–4 October 2009|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2007 | Energy |<ref>{{cite web |url=http://www.pdpu.ac.in/aboutuniversity.html |title=Pandit Deendayal Petroleum University |work=pdpu.ac.in |accessdate=2011 June 30 |publisher=[[Pandit Deendayal Petroleum University]] |archive-date=2009-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091008134204/http://www.pdpu.ac.in/aboutuniversity.html |url-status=dead }}</ref> |- | [[RK University]] | [[Rajkot]] | {{Yes}} | 2011 | General |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://www.rku.ac.in/about-rk-university.aspx?pg=uni&sid=abt |title=About RK University |work=rku.ac.in |accessdate=2012 June 12 |publisher=[[RK University]] |archive-date=2011-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110319150059/http://rku.ac.in/about-rk-university.aspx?pg=uni&sid=abt |url-status=dead }}</ref> |- | UKA Tarsadia University | [[Bardoli]] | {{Yes}} | 2011 | Science, technology |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web|url=http://utu.ac.in/aboututu.html|title=Uka Tarsadia University|work=utu.ac.in|accessdate=2012 May 23|publisher=UKA Tarsadia University|archive-date=2014-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20140219045756/http://utu.ac.in/aboututu.html|url-status=dead}}</ref> |- | Amity University Haryana | rowspan = 8 | [[Haryana]] | [[Gurgaon]] | {{No}} | 2010 | General |<ref>{{cite web |url=http://www.amity.edu/gurgaon/about_us.asp |title=Amity University |work=amity.edu |accessdate=2011 July 3 |publisher=Amity University |archive-date=2011-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110727042704/http://www.amity.edu/gurgaon/about_us.asp |url-status=dead }}</ref> |- | Ansal University | [[Gurgaon]] | {{Yes}} | 2012 | Trans-disciplinary Learning |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web|url=http://ansaluniversity.edu.in/|title=Ansal University – Introduction|work=ansaluniversity.edu.in|accessdate=2012 October 23|publisher=Apoorv Tiwary|archive-date=2012-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20121021214746/http://ansaluniversity.edu.in/|url-status=dead}}</ref> |- | Apeejay Stya University | [[Gurgaon]] | {{No}} | 2010 | General |<ref>{{cite web |url= http://university.apeejay.edu/about/introduction |title=Apeejay Stya University – Introduction |work=university.apeejay.edu |accessdate=2011 July 3|publisher=Apeejay Stya University}}</ref> |- | [[ITM University]] | [[Gurgaon]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/ITMGurgoan.pdf|format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for ITM University|date=5–6 February 2010|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2009 | Technology, Management, Law, Applied Sciences |<ref>{{cite web|url=http://itmindia.edu/index.php?option=com_content&view=article&id=2&Itemid=2|title=About Us|work=itmindia.edu|accessdate=2011 July 3|publisher=ITM University|archive-date=2011-06-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20110622051544/http://itmindia.edu/index.php?option=com_content&view=article&id=2&Itemid=2|url-status=dead}}</ref> |- | [[School of Inspired Leadership]] | [[Gurgaon]] | {{No}} | 2008 | Management, Leadership Programs |<ref>{{cite web|url=http://www.soilindia.net/about-soil/who-we-are/|title=Pillars of Leadership - Soilindia.net|work=soilindia.net|accessdate=2011 July 3|publisher=School of Inspired Leadership|archive-date=2014-12-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20141218121040/http://www.soilindia.net/about-soil/who-we-are/|url-status=dead}}</ref> |- | Maharishi Markandeshwar University, Ambala | [[Ambala]] | {{Yes}} | 2010 | General |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://mmambala.org/about.php |title=MM Group of Institutions, Ambala (Haryana) |work=mmambala.org |accessdate=2011 August 1 |publisher=Maharishi Markandeshwar University, Ambala |archive-date=2011-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110727091433/http://www.mmambala.org/about.php |url-status=dead }}</ref> |- | NIILM University | [[Kaithal]] | {{No}} | 2011 | Technology, management |<ref>{{cite web |url=http://www.niilmuniversity.in/about_NIILM_University.html |title=NIILM University |work=niilmuniversity.in |accessdate=2012 March 23 |publisher=NIILM University |archive-date=2012-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120506112453/http://www.niilmuniversity.in/about_NIILM_University.html |url-status=dead }}</ref> |- | [[O. P. Jindal Global University]] | [[Sonipat]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/opjindalsonepat.pdf|format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for O. P. Jindal Global University|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2009 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.jgu.edu.in/jg_cms.aspx?this=1&mid=2|title=O.P. Jindal Global University|work=jgu.edu.in|accessdate=2011 July 3|publisher=O. P. Jindal Global University|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721155303/http://www.jgu.edu.in/jg_cms.aspx?this=1&mid=2|url-status=dead}}</ref> |- | Arni University | rowspan=11 | [[Himachal Pradesh]] | [[Kangra district|Kangra]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/Arni.pdf|format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Arni University |date=13–14 May 2011|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2009 | General |<ref>{{cite web |url=http://www.arni.in/status.html |title=Arni – The ARNI University |work=arni.in |accessdate=2011 July 18 |publisher=Arni University |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721153407/http://www.arni.in/status.html |url-status=dead }}</ref> |- | [[Baddi University of Emerging Sciences and Technologies]] | [[Baddi]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/baddi_solan.pdf|format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Baddi University of Emerging Sciences and Technologies |date=3–5 June 2011|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2009 | Technology |<ref>{{cite web |url=http://www.baddiuniv.ac.in/university-notification/ |title=Baddi University of Emerging Sciences and Technology – University Notification |work=baddiuniv.ac.in |accessdate=2011 July 18 |publisher=[[Baddi University of Emerging Sciences and Technologies]] |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721150714/http://www.baddiuniv.ac.in/university-notification/ |url-status=dead }}</ref> |- | Bahra University | [[Waknaghat]] | {{Yes}} | 2011 | General |<ref>{{cite web |url=http://www.bahrauniversity.edu.in/index.php?option=com_content&view=article&id=81&Itemid=65 |title=BAHRA University – About Us |work=bahrauniversity.edu.in |accessdate=2011 August 1 |publisher=Bahra University |archive-date=2011-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111231011944/http://www.bahrauniversity.edu.in/index.php?option=com_content&view=article&id=81&Itemid=65 |url-status=dead }}</ref> V |- | [[Chitkara University]] | [[Solan district|baddi]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/Chitkara_Uni.pdf|format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Chitkara University|date=18–19 December 2010|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2009 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.chitkara.edu.in/himachal-campus|title=Overview &#62; Himachal Campus &#124; Chitkara University|work=chitkara.edu.in|accessdate=2011 July 18|publisher=[[Chitkara University]]|archive-date=2011-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706034557/http://www.chitkara.edu.in/himachal-campus|url-status=dead}}</ref> |- | [[Eternal University]] | [[Baru Sahib]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/eternal_univ.pdf|format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Eternal University|date=17–19 December 2010|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2008 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.eternaluniversity.edu.in/the-university.html|title=About Us|work=eternaluniversity.edu.in|accessdate=2011 December|publisher=[[Eternal University]]|archive-date=2011-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20111221023309/http://www.eternaluniversity.edu.in/the-university.html|url-status=dead}}</ref> |- | Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Himachal Pradesh | [[Baddi]] | {{No}} | 14 | Management |<ref>{{cite web|url=http://www.iuhimachal.edu.in/General/Icfaiuniversity.aspx|title=The ICFAI University Himachal Pradesh|work=iuhimachal.edu.in|accessdate=2012 February 21|publisher=Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Himachal Pradesh|archive-date=2013-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20130425025233/http://www.iuhimachal.edu.in/General/Icfaiuniversity.aspx|url-status=dead}}</ref> |- | [[Jaypee University of Information Technology]] | [[Waknaghat]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/jaypeeuniversity.pdf|format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Jaypee University of Information Technology|date=2004 June 2|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2002 | [[Information technology]] |<ref>{{cite web|url=http://www.juit.ac.in/University/university.php|title=University|work=juit.ac.in|accessdate=2011 July 18|publisher=[[Jaypee University of Information Technology]]|archive-date=2011-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719114725/http://www.juit.ac.in/University/university.php|url-status=dead}}</ref> |- | Maharishi Markandeshwar University Solan | [[Solan district|Solan]] | {{No}} | 2010 | Technology, management |<ref>{{cite web|url=http://www.mmusolan.org/about-mmu-solan.php|title=Maharishi Markandeshwar University, Solan (H.P.)|work=mmusolan.org|accessdate=2011 July 18|publisher=Maharishi Markandeshwar University Solan|archive-date=2017-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20171206152010/http://mmusolan.org/about-mmu-solan.php|url-status=dead}}</ref> |- | [[Manav Bharti University]] | [[Solan district|Solan]] | {{Yes}} | 2009 | General |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://manavbhartiuniversity.edu.in/ |title=Manav Bharti University |work=manavbhartiuniversity.edu.in |accessdate=2011 July 18 |publisher=Manav Bharti University |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721154730/http://manavbhartiuniversity.edu.in/ |url-status=dead }}</ref> |- | Shoolini University of Biotechnology and Management Sciences | [[Solan district|Solan]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/shooliniUnivBTMbajhol.pdf|format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Shoolini University of Biotechnology and Management Sciences|date=18–19 October 2010|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2009 | [[Biotechnology]] |<ref>{{cite web|url=http://www.shooliniuniversity.com/Preamble.php|title=Shoolini – Preamble|work=shooliniuniversity.com|accessdate=2011 July 18|publisher=Shoolini University of Biotechnology and Management Sciences|archive-date=2011-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20111008021907/http://www.shooliniuniversity.com/Preamble.php|url-status=dead}}</ref> |- | Sri Sai University | [[Palampur]] | {{Yes}} | 2011 | General |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url= http://srisaiuniversity.com/page/recognized-by-ugc |title=Sri Sai University &#124; Palampur |work=srisaiuniversity.com |accessdate=2011 July 18|publisher=Sri Sai University}}</ref> |- | Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Jharkhand | [[Jharkhand]] | [[Ranchi]] | {{No}} | 2008 | Management |<ref>{{cite web |url=http://www.iujharkhand.edu.in/icfaiuniversity.aspx |title=The ICFAI University Jharkhand |work=iujharkhand.edu.in |accessdate=2011 July 20 |publisher=Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Jharkhand |archive-date=2011-11-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111110073304/http://www.iujharkhand.edu.in/icfaiuniversity.aspx |url-status=dead }}</ref> |- | [[Himalayan University]] | [[Arunachal Pradesh]] | [[Itanagar]] | {{No}} | 2013 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.himalayanuniversity.com/about-us.php |title=Official Website – Himalayan University|work=himalayanuniversity.com |accessdate=2013 July 19|publisher=Himalayan University }}</ref> |- | [[Alliance University]] | rowspan = 2 | [[Karnataka]] | [[Bangalore]] | {{Yes}} | 2010 | Management |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web|url=http://www.alliance.edu.in/html/about-us.html|title=Alliance University|work=alliance.edu.in|accessdate=2011 August 30|publisher=[[Alliance University]]|archive-date=2011-09-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20110903031520/http://www.alliance.edu.in/html/about-us.html|url-status=dead}}</ref> |- | Azim Premji University | [[Bangalore]] | {{No}} | 2010 | Education |<ref>{{cite web|url=http://www.azimpremjiuniversity.edu.in/about-us|title=About Us|work=azimpremjiuniversity.edu.in|accessdate=2011 December 14|publisher=Azim Premji University|archive-date=2011-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20111223050741/http://www.azimpremjiuniversity.edu.in/about-us|url-status=dead}}</ref> |- | [[Acropolis Institute of Technology and Research]] | rowspan = 9 | [[Madhya Pradesh]] | [[Indore]] | {{No}} | 2005 | Management, technology |<ref>{{cite web |url= http://aitr.ac.in/ |title=Acropolis Institute of Technology & Research |work=Official website |accessdate=2013 August 11 |publisher=Acropolis Institute of Technology and Research}}</ref> |- | AISECT University | [[Bhopal]] | {{Yes}} | 2010 | General |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://www.aisectuniversity.ac.in/about-aisect-university.html |title=About Us – AISECT University Official Website |work=aisectuniversity.ac.in |accessdate=2012 January 7 |publisher=AISECT University |archive-date=2012-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120315094305/http://www.aisectuniversity.ac.in/about-aisect-university.html |url-status=dead }}</ref> |- |Amity University Madhya Pradesh | [[Gwalior]] | {{Yes}} | 2010 | General |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://www.amity.edu/gwalior/about_us.asp |title=Amity University |work=amity.edu |accessdate=2011 October 9 |publisher=Amity University Madhya Pradesh |archive-date=2011-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110903005457/http://www.amity.edu/gwalior/about_us.asp |url-status=dead }}</ref> |- |ITM University | [[Gwalior]] | {{Yes}} | 2011 | General |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web|url=http://www.itmuniversity.ac.in/Discover-ITM-University/About-ITM-University.php|title=ITM University|work=itmuniversity.ac.in|accessdate=2011 October 9|publisher=ITM University|archive-date=2011-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20111006234001/http://www.itmuniversity.ac.in/Discover-ITM-University/About-ITM-University.php|url-status=dead}}</ref> |- | [[AKS University]] | [[Satna, India|Madhya Pradesh]] | {{Yes}} | 2011 | Agricultural,Technology |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url= http://www.aksuniversity.ac.in |title=About AKSU |work=aksuniversity.ac.in |accessdate=2011 December 31|publisher=[[AKS University, Satna]]}}</ref> |- | [[Jaypee University of Engineering and Technology]] | [[Guna, India|Guna]] | {{Yes}} | 2003 | Technology |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web|url=http://www.jiet.ac.in/Institute/about.php|title=About Us@JUET|work=jiet.ac.in|accessdate=2011 August 29|publisher=[[Jaypee University of Engineering and Technology]]|archive-date=2011-09-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20110902035708/http://www.jiet.ac.in/Institute/about.php|url-status=dead}}</ref> |- | Oriental University | [[Indore]] | {{Yes}} | 2011 | General |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://orientaluniversity.in/info.php?show=16 |title=Oriental University (Indore) |work=orientaluniversity.in |accessdate=2012 January 7 |publisher=Oriental University |archive-date=2011-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110831233053/http://orientaluniversity.in/info.php?show=16 |url-status=dead }}</ref> |- | People's University | [[Bhopal]] | {{Yes}} | 2011 | [[Healthcare science|Healthcare]] |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://peoplesgroup.in/ |title=Welcome To People's Group |work=peoplesgroup.in |accessdate=2012 January 7 |publisher=People's Group |archive-date=2011-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111226083708/http://www.peoplesgroup.in/ |url-status=dead }}</ref> |- | RKDF University | [[Bhopal]] | {{No}} | 2011 | Science, technology |<ref>{{cite web |url=http://www.rkdf.in/ |title=RKDF Institute of Science & Technology, Bhopal |work=rkdf.in |accessdate=2012 March 23 |publisher=RKDF Group |archive-date=2012-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120402103209/http://www.rkdf.in/ |url-status=dead }}</ref> |- |- | [[Amity University]] | [[Maharashtra]] | [[Mumbai]] | {{No}} | 2014 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.ugc.ac.in/privateuniversitylist.aspx?id=21&Unitype=3 }}</ref> |- |- | [[CMJ University]] | rowspan = 8 | [[Meghalaya]] | [[Shillong]] | {{yes}} | 2009 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.cmjuniversity.edu.in/about-university.php|title=Official Website – CMJ University|work=cmjuniversity.edu.in|accessdate=2011 August 30|publisher=CMJ University|archive-date=2011-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20110929144915/http://www.cmjuniversity.edu.in/about-university.php|url-status=dead}}Graduation in one year in regular mode</ref> |- | Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Meghalaya | [[Tura, Meghalaya|Tura]] | {{No}} | 2009 | Management |<ref>{{cite web |url=http://www.iumeghalaya.edu.in/icfaiuniversity.asp |title=Welcome to the Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Meghalaya |work=iumeghalaya.edu.in |accessdate=2011 July 24 |publisher=Institute of Chartered Financial Analysts of India University Meghalaya |archive-date=2010-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101207151035/http://www.iumeghalaya.edu.in/icfaiuniversity.asp |url-status=dead }}</ref> |- | Mahatma Gandhi University | [[Nongpoh]] | {{No}} | 2011 | Management |<ref>{{cite web|url=http://www.mgu.edu.in/about_us.html|title=About MGU – Mahatma Gandhi University|work=mgu.edu.in|accessdate=2011 July 24|publisher=Mahatma Gandhi University|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717204338/http://www.mgu.edu.in/about_us.html|url-status=dead}}</ref> |- | [[Martin Luther Christian University]] | [[Shillong]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/martinluther.pdf|format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Martin Luther Christian University |date=15–16 April 2008|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2005 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.mlcuniv.in/about-us/|title=About Us|work=mlcuniv.in|accessdate=2011 July 24|publisher=[[Martin Luther Christian University]]|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721165738/http://www.mlcuniv.in/about-us|url-status=dead}}</ref> |- | Techno Global University | [[Shillong]] | {{yes}} | 2008 | Technology |<ref>{{cite web |url=http://technoindiagroup.com/academics/index.php?id1=1001 |title=Techno India Group |work=technoindiagroup.com |accessdate=2011 July 24 |publisher=Techno Global University |archive-date=2011-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110719095546/http://www.technoindiagroup.com/academics/index.php?id1=1001 |url-status=dead }}</ref> |- | [[University of Science and Technology, Meghalaya]] ([[University of Science and Technology, Meghalaya|USTM]]) | [[Ri-Bhoi]] | {{yes}} | 2008 | General, Science, Technology, Management |<ref>{{cite web |url=http://www.ustm.ac.in/showpage.asp?id=134 |title=Welcome to USTM |work=ustm.ac.in |accessdate=2011 July 24 |publisher=University of Science and Technology Meghalaya }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | University of Technology and Management | [[Shillong]] | {{Yes}} | 2011 | Technology, management |<ref>{{cite web |url=http://www.utm.ac.in/about-us.php |title=UTM : About Us &#124; University Of Technology and Management, Shillong, India |work=utm.ac.in |accessdate=2011 August 1 |publisher=University of Technology and Management |archive-date=2011-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110814060317/http://www.utm.ac.in/about-us.php |url-status=dead }}</ref> |- | William Carey University | [[Shillong]] | {{No}} | 2005 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.wcu.co.in/index.htm |title= William Carey university |work= wcu.co.in |accessdate= 2012 March 23 |publisher= William Carey University |archive-date= 2009-06-17 |archive-url= https://web.archive.org/web/20090617204755/http://www.wcu.co.in/index.htm |url-status= dead }}</ref> |- | Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Mizoram | [[Mizoram]] | [[Aizawl]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/icfai.pdf|format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Mizoram |date=12–13 August 2009|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2006 | Management |<ref>{{cite web |url=http://www.iumizoram.edu.in/icfai_university.aspx |title=The ICFAI University Mizoram |work=iumizoram.edu.in |accessdate=2011 July 24 |publisher=Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Mizoram |archive-date=2010-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101130184403/http://www.iumizoram.edu.in/icfai_university.aspx |url-status=dead }}</ref> |- | [[The Global Open University Nagaland]] | rowspan = 2 | [[Nagaland]] | [[Dimapur]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/globaluniversitynagaland.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for The Global Open University Nagaland |date=29–30 July 2010|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2006 | [[Distance education]] |<ref>{{cite web |url=http://www.nagaland.net.in/courses.htm |title=The Global Open University Nagaland |work=nagaland.net.in |accessdate=2011 August 30 |publisher=[[The Global Open University Nagaland]] |archive-date=2011-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110903090639/http://nagaland.net.in/courses.htm |url-status=dead }}</ref> |- | Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Nagaland | [[Dimapur]] | {{Yes}} | 2009 | Management |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web|url=http://www.iunagaland.edu.in/General/Icfaiuniversity.aspx|title=ICFAI University Nagaland|work=iunagaland.edu.in|accessdate=2011 August 30|publisher=Institute of Chartered Financial Analysts of India University Nagaland|archive-date=2012-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20120331022424/http://www.iunagaland.edu.in/General/Icfaiuniversity.aspx|url-status=dead}}</ref> |- | [[Centurion University of Technology and Management]] | rowspan = 5 | [[Odisha]] | [[Bhubaneswar]] | {{Yes}} | 2010 | Technology, management |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://www.cutm.ac.in/about/about-details.php |title=Centurion University |work=cutm.ac.in |accessdate=2011 August 30 |publisher=Centurion University of Technology and Management |archive-date=2011-08-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110820034300/http://www.cutm.ac.in/about/about-details.php |url-status=dead }}</ref> |- | [[KIIT University]] | [[Bhubaneswar]] | {{Yes}} | 2004 | Technology, Management |<ref name="KIIT University">{{cite web |url= http://www.kiit.ac.in/ |title=KIIT University |work=kiit.ac.in |accessdate=2014 July 7|publisher=KIIT University}}</ref> |- | [[Siksha O Anusandhan University]] | [[Bhubaneswar]] | {{No}} | 2004 | Technology, Management |<ref name="KIIT University"/> |- | [[Sri Sri University]] | [[Cuttack]] | {{Yes}} | 2009 | MBA, Performing Arts, Good Governance & Public Policy |<ref name="Sri Sri University">{{cite web |url= http://srisriuniversity.edu.in/ssu/index.php?key=34 |title=Sri Sri University |work=srisriuniversity.edu.in |accessdate=2009 December 28|publisher=Sri Sri University}}</ref> |- | [[Xavier Institute of Management, Bhubaneswar|Xavier University]] | [[Bhubaneswar]] | {{Yes}} | 1987 | MBA, Technology, Management |<ref name="Sri Sri University"/> |- | [[Desh Bhagat University]] | [[Punjab]] | [[Mandi Gobindgarh]] | {{Yes}} | 2012 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.deshbhagatuniversity.in/admissions/ |title=Desh Bhagat University |work=deshbhagatuniversity.in |publisher= [[Desh Bhagat University]]}}</ref> |- | [[Chitkara University]] | rowspan = 3 | [[Punjab (India)|Punjab]] | [[Rajpura]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/chitkara_punjab.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Chitkara University |date=10–12 May 2011|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2010 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.chitkara.edu.in/overview |title=Overview &#124; Chitkara University |work=chitkara.edu.in |accessdate=2011 August 3|publisher=[[Chitkara University]]}}</ref> |- | [[Chandigarh University]] | [[Gharuan]] | {{Yes}} | 2012 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.cuchd.in/admissions/ |title=Chandigarh University |work=cuchd.in |accessdate=2015 May 19|publisher= [[Chandigarh University]]}}</ref> |- | [[Lovely Professional University]] | [[Phagwara]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/lovelyuni.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Lovely Professional University |date=17–18 October 2006|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2006 | General |<ref>{{cite web |url=http://www.lpu.in/about_lpu/LPU_at_a_glance.php |title=LPU at a glance |work=lpu.in |accessdate=2011 August 3 |publisher=[[Lovely Professional University]] |archive-date=2011-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110814113007/http://www.lpu.in/about_lpu/LPU_at_a_glance.php |url-status=dead }}</ref> |- | [[Sri Guru Granth Sahib World University]] | [[Fatehgarh Sahib]] | {{Yes}} | 2008 | General |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://www.sggswu.org/about-us.php |title=Emerging Technologies &#124; Sri Guru Granth Sahib World University , India |work=sggswu.org |accessdate=2011 August 3 |publisher=[[Sri Guru Granth Sahib World University]] |archive-date=2011-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110802193023/http://www.sggswu.org/about-us.php |url-status=dead }}</ref> |- | [[Amity University Rajasthan]] | rowspan = 28 | [[Rajasthan]] | [[Jaipur]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/amity_rajasthan.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Amity University Rajasthan |date=8–9 June 2011|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2008 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.amity.edu/jaipur/about_us.asp|title=Amity University Rajasthan, Jaipur|work=amity.edu|accessdate=2011 July 26|publisher=[[Amity University Rajasthan]]|archive-date=2011-07-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727042340/http://www.amity.edu/jaipur/about_us.asp|url-status=dead}}</ref> |- | [[RNB Global University]] | [[Bikaner]] | {{No}} | 2015 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.rnbglobal.edu.in |title=RNB Global University, Bikaner, Rajasthan |work=amity.edu|accessdate=2015 June 20|publisher=[[RNB Global University, Bikaner, Rajasthan]]}}</ref> |- | University of Engineering and Management, Jaipur | [[Jaipur]] | {{Yes}} | 2012 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.uem.edu.in |title=University of Engineering and Management, Jaipur |work=uem.edu.in |accessdate=2012 July 4|publisher=University of Engineering and Management, Jaipur}}</ref> |- |- | [[Bhagwant University]] | [[Ajmer]] | {{No}} | 2008 | Technology |<ref>{{cite web |url=http://www.bhagwantuniversity.com/faqs.htm |title=Bhagwant University |work=bhagwantuniversity.com |accessdate=2011 July 26 |publisher=Bhagwant University |archive-date=2011-08-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110829055410/http://www.bhagwantuniversity.com/faqs.htm |url-status=dead }}</ref> |- | Dr. K. N. Modi University | [[Newai]] | {{Yes}} | 2010 | Technology |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://dknmu.org/our-history.html |title=Dr. K. N. Modi University |work=dknmu.org |accessdate=2011 July 26 |publisher=Dr. K. N. Modi University |archive-date=2011-08-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110828093917/http://dknmu.org/our-history.html |url-status=dead }}</ref> |- | Homoeopathy University | [[Jaipur]] | {{Yes}} | 2010 | [[Homoeopathy]] |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://www.homoeopathyuniversity.org/index.php?option=com_content&view=article&id=7&Itemid=10 |title=About University |work=homoeopathyuniversity.org |accessdate=2011 October 9 |publisher=Homoeopathy University |archive-date=2011-09-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110908132558/http://www.homoeopathyuniversity.org/index.php?option=com_content&view=article&id=7&Itemid=10 |url-status=dead }}</ref> |- | Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Jaipur | [[Jaipur]] | {{Yes}} | 2011 | Management |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://www.iujaipur.edu.in/AboutUs.aspx |title=The ICFAI University Jaipur |work=iujaipur.edu.in |accessdate=2012 February 21 |publisher=Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Jaipur |archive-date=2012-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120114121348/http://www.iujaipur.edu.in/AboutUs.aspx |url-status=dead }}</ref> |- | Jagannath University | [[Jaipur]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/jaganathjaipur.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Jagannath University |date=13–14 July 2009|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2008 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.jnu.ac.bd/index.php?option=com_content&view=article&id=60&Itemid=65 |title=History of the University |work=jnu.ac.bd |accessdate=2011 July 26|publisher=Jagannath University}}</ref> |- | Shri Jagdishprasad Jhabarmal Tibrewala University | [[Jhunjhunu]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/SJJT_rajasthan.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Shri Jagdishprasad Jhabarmal Tibrewala University |date=27–29 April 2011|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2009 | General |<ref>{{cite web|url=http://jjtu.ac.in/default.aspx|title=Jagdishprasad Jhabarmal Tibrewala University|work=jjtu.ac.in|accessdate=2011 July 26|publisher=Jagdishprasad Jhabarmal Tibrewala University|archive-date=2011-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810015309/http://www.jjtu.ac.in/default.aspx|url-status=dead}}</ref> |- | [[Jaipur National University]] | [[Jaipur]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/jaipurnationalupdated.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Jaipur National University |date=10–12 April 2008|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2007 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.jnujaipur.ac.in/TheUniversity/index.html|title=Jaipur National University|accessdate=2011 July 26|date=2011 July 26|work=jnujaipur.ac.in|publisher=Jaipur National University|archive-url=https://web.archive.org/web/20110726002812/http://www.jnujaipur.ac.in/TheUniversity/index.html|archive-date=2011-07-26|url-status=dead}}</ref> |- | [[vivekananda Global University]] | [[Jaipur]] | {{No}} | 2012 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.vgu.ac.in/index.html|title=Vivekananda Global University|work=vgu.ac.in|accessdate=2012 May 2|publisher=Vivekananda Global University|archive-date=2016-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20160223194400/http://vgu.ac.in/index.html|url-status=dead}}</ref> |- | [[Jayoti Vidyapeeth Women's University]] | [[Jaipur]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/Jayotividyapeethjaipur.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Jayoti Vidyapeeth Women's University |date=13–15 December 2010|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2008 | Women's only |<ref>{{cite web |url= http://www.jvwomensuniv.com/about_univ.php |title=Jayoti Vidyapeeth Women’s University |work=jvwomensuniv.com |accessdate=2011 July 26|publisher=[[Jayoti Vidyapeeth Women's University]]}}</ref> |- | [[Jodhpur National University]] | [[Jodhpur]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/jodhpurnationalrajasthan.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Jodhpur National University |date=15–16 March 2010|accessdate=2012 February 21}}graduation in one year in regular mode</ref> | 2008 | General |<ref>{{cite web|url=https://jodhpurnationaluniversity.co.in/|title=Jodhpur National University|access-date=3 September 2023|date=|work=jodhpurnationaluniversity.co.in|publisher=Jodhpur National University}}</ref> |- | [[JK Lakshmipat University]] | [[Jaipur]] | {{Yes}} | 2011 | Technology and Management |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url= http://www.jklu.edu.in/aboutjkuniv.html |title= JK Lakshmipat University, Jaipur |work= jklu.edu.in |accessdate= 2012 January 7 |publisher= JK Lakshmipat University |archive-date= 2012-01-03 |archive-url= https://web.archive.org/web/20120103214031/http://www.jklu.edu.in/aboutjkuniv.html |url-status= dead }}</ref> |- | Mahatma Gandhi University of Medical Sciences and Technology | [[Jaipur]] | {{Yes}} | 2011 | Medical |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url= http://www.mgmch.org/college.htm |title=Mahatma Gandhi Hospital - About us |work=mgmch.org |accessdate=2012 January 7|publisher=Mahatma Gandhi Hospital}}</ref> |- | Mahatma Jyoti Rao Phoole University | [[Jaipur]] | {{No}} | 2009 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.mjrpuniversity.com/mjrp/public/frmsubmenu.aspx?cid=2&submenuid=1&MNAME=Introduction |title=MJRP University |work=mjrpuniversity.com |accessdate=2011 July 26|publisher=Mahatma Jyoti Rao Phoole University}}</ref> |- | Manipal University, Jaipur | [[Jaipur]] | {{Yes}} | 2011 | General |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://www.jaipur.manipal.edu/Home/Pages/Welcome.aspx |title=Welcome to Manipal Jaipur ! |work=jaipur.manipal.edu |accessdate=2012 January 7 |publisher=Manipal University, Jaipur |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118184808/http://www.jaipur.manipal.edu/Home/Pages/Welcome.aspx |url-status=dead }}</ref> |- | [[Mewar University]] | [[Chittorgarh]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/mewarunivrajasthan.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Mewar University |date=15–17 April 2010|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2008 | General |<ref>{{cite web|url=http://mewaruniversity.org/pages/Introduction.aspx|title=Mewar University : Introduction|work=mewaruniversity.org|accessdate=2011 July 26|publisher=[[Mewar University]]|archive-date=2011-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110621012522/http://www.mewaruniversity.org/Pages/Introduction.aspx|url-status=dead}}</ref> |- | NIIT University | [[Neemrana]] | {{Yes}} | 2010 | Technology, management |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url= http://www.niituniversity.in/overview/the-niit-legacy/ |title= The NIIT Legacy |work= niituniversity.in |accessdate= 2012 June 12 |publisher= NIIT University |archive-date= 2012-06-14 |archive-url= https://web.archive.org/web/20120614204051/http://www.niituniversity.in/overview/the-niit-legacy/ |url-status= dead }}</ref> |- | [[Bhagwant university]] | [[ajmer]] | {{No}} | 2008 | Tgy, management |<ref>{{cite web |url= http://bhagwantuniversity.com |title=Bhagwant university |accessdate=2012 June 12|publisher= Bhagwant University}}</ref> |- |[[Geetanjali University]] | [[Udaipur]] | {{Yes}} | 2011 | Medical |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web|url=http://www.geetanjaliuniversity.com/index.html|title=Geetanjali University|work=geetanjaliuniversity.com|access-date=2015-09-11|archive-date=2017-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20171028160321/https://geetanjaliuniversity.com/index.html|url-status=dead}}</ref> |- | NIMS University, Jaipur | [[Jaipur]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/NIMS_jaipur.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for NIMS University, Jaipur |date=14–15 July 2011|accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2008 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.nimsuniversity.org/about.php |title=NIMS University |work=nimsuniversity.org |accessdate=2011 July 26|publisher= NIMS University, Jaipur}}</ref> |- | Pacific University | [[Udaipur]] | {{Yes}} | 2010 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.pacific-university.org/about_us.html|title=:: Pacific University ::|work=pacific-university.org|accessdate=2011 July 26|publisher=Pacific University|archive-date=2012-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20120814221924/http://www.pacific-university.org/about_us.html|url-status=dead}}</ref> |- | Pratap University | [[Jaipur]] | {{Yes}} | 2011 | General |<ref>{{cite web |url=http://pratapuniversity.in/about_us.php |title=Pratap University |work=pratapuniversity.in |year=2012 |accessdate=2012 January 7 |publisher=Pratap University |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102231733/http://pratapuniversity.in/about_us.php |url-status=dead }}</ref> |- | Raffles University | [[Neemrana]] | {{No}} | 2011 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.rafflesuniversity.edu.in/index.php?cmd=12345 |title=Raffles University |work=rafflesuniversity.edu.in |accessdate=2011 October 9|publisher= Raffles University}}</ref> |- | [[Shridhar University]] | [[Pilani]] | {{Yes}} | 2010 | Technology |<ref>{{cite web|url=http://www.shridharuniversity.ac.in/about-the-university.aspx|title=About the University: Shridhar University|work=https://en.wikipedia.org/wiki/Shridhar_University,_Pilani|accessdate=2011 July 26|publisher=Shridhar University|archive-date=2015-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20150217111128/http://www.shridharuniversity.ac.in/about-the-university.aspx|url-status=dead}}</ref> |- | Singhania University | [[Jhunjhunu]] | {{No}} | 2008 | General |<ref>{{cite web |url=http://singhaniauniversity.co.in/about.php |title=Welcome to Singhania University, Pacheri Bari (Jhunjhunu) |work=singhaniauniversity.co.in |accessdate=2011 July 26 |publisher=Singhania University |archive-date=2011-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728011409/http://singhaniauniversity.co.in/about.php |url-status=dead }}</ref> |- | [[Sir Padampat Singhania University]] | [[Udaipur]] | {{Yes}} | 2008 | Technology, management |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://www.spsu.ac.in/university_status/default.htm |title=Sir Padampat Singhania University :: University Status |work=spsu.ac.in |accessdate=2011 July 26 |publisher=[[Sir Padampat Singhania University]] |archive-date=2011-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110721152440/http://www.spsu.ac.in/university_status/default.htm |url-status=dead }}</ref> |- | Sunrise University | [[Alwar]] | {{No}} | 2011 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.sunriseuniversity.in/index-1.html|title=SunRise University – Alwar|work=sunriseuniversity.in|accessdate=2012 January 7|publisher=Sunrise University|archive-date=2012-01-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20120115140702/http://www.sunriseuniversity.in/index-1.html|url-status=dead}}</ref> |- | Suresh Gyan Vihar University | [[Jaipur]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/sureshgyanvihar.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Suresh Gyan Vihar University |date=21–22 December 2009 |accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2008 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.gyanvihar.org/approvel.aspx |title= University Act & Approval |work= gyanvihar.org |accessdate= 2011 July 26 |publisher= Suresh Gyan Vihar University |archive-date= 2011-09-02 |archive-url= https://web.archive.org/web/20110902032552/http://www.gyanvihar.org/approvel.aspx |url-status= dead }}</ref> |- | [[Eastern Institute for Integrated Learning in Management University]] | rowspan = 4 | [[Sikkim]] | [[Jorethang]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/eiilm.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Eastern Institute for Integrated Learning in Management |date=16–17 March 2008 |accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2006 | General |<ref>{{cite web |url=http://www.eiilmuniversity.ac.in/about.html |title=EIILM University |work=eiilmuniversity.ac.in |accessdate=2012 February 22 |publisher=Eastern Institute for Integrated Learning in Management |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215184440/http://www.eiilmuniversity.ac.in/about.html |url-status=dead }}</ref> |- | Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Sikkim | [[Gangtok]] | {{Yes}} | 2004 | Management |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web|url=http://www.iusikkim.edu.in/icfaiuniversity.aspx|title=Welcome to The ICFAI University, Sikkim|work=iusikkim.edu.in|accessdate=2011 June 9|publisher=ICFAI University, Sikkim|archive-date=2011-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20110926081849/http://www.iusikkim.edu.in/icfaiuniversity.aspx|url-status=dead}}</ref> |- | [[Sikkim Manipal University]] | [[Gangtok]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/SMU.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Sikkim Manipal University |date=28–30 January 2010 |accessdate=2012 February 21}}</ref> | 1995 | General |<ref>{{cite web |url=http://www.smu.edu.in/viewpage.php?c=SMU_WELCOME&t=h |title=Welcome - Sikkim Manipal University (SMU) |work=smu.edu.in |accessdate=2012 February 22 |publisher=[[Sikkim Manipal University]] |archive-date=2011-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110214191909/http://www.smu.edu.in/viewpage.php?c=SMU_WELCOME&t=h |url-status=dead }}</ref> |- | Vinayaka Missions Sikkim University | [[Gangtok]] | {{yes}} | 2008 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.vmsu.in/|title=::Vinayaka Mission's Sikkim University::|work=vmsu.in|accessdate=2011 June 9|publisher=Vinayaka Missions Sikkim University|archive-date=2011-03-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20110311141135/http://www.vmsu.in/|url-status=dead}}</ref> |- | [[Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Tripura]] | [[Tripura]] | [[Agartala]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/ICFAITripura.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Tripurah |date=14–15 July 2004 |accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2004 | Management |<ref>{{cite web |url=http://www.iutripura.edu.in/icfaiuniversity.aspx |title=The ICFAI University Tripura |work=iutripura.edu.in |accessdate=2011 July 28 |publisher=ICFAI University Tripura |archive-date=2011-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110807133835/http://www.iutripura.edu.in/icfaiuniversity.aspx |url-status=dead }}</ref> |- | [[Amity University]] | rowspan="19" | [[Uttar Pradesh]] | [[Noida]] | {{Yes}}<ref name="ugc.ac.in">{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/amityunii.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Amity University |date=16–17 July 2009 |accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2005 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.amity.edu/Admission/govt_recognition.asp|title=Amity|work=amity.edu|accessdate=2011 July 31|publisher=[[Amity University]]|archive-date=2011-07-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20110717083755/http://www.amity.edu/Admission/govt_recognition.asp|url-status=dead}}</ref> |- | Babu Banarasi Das University | [[Lucknow]] | {{No}} | 2010 | General |<ref>{{cite web |url=http://www.bbdu.org/ |title=Welcome to Babu Banarasi Das University, Lucknow |work=bbdu.org |accessdate=2011 July 31 |publisher=Babu Banarasi Das University |archive-date=2011-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110728031635/http://www.bbdu.org/ |url-status=dead }}</ref> |- | Amity University, Lucknow | [[Lucknow]] | {{Yes}}<ref name="ugc.ac.in"/> | 2010 | General |<ref>{{cite web|url=http://amity.edu/lucknow/govt_recognition.asp|title=Happening At Amity, Lucknow|work=amity.edu|accessdate=2010 August 1|publisher=Amity University, Lucknow|archive-date=2010-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20100613142659/http://www.amity.edu/lucknow/govt_recognition.asp|url-status=dead}}</ref> |- | [[Galgotias University]] | [[Greater Noida]] | {{Yes}} | 2011 | General |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web|url=http://www.galgotiasuniversity.edu.in/about_us.aspx?mpgid=2&pgid=3|title=The University|work=galgotiasuniversity.edu.in|accessdate=2011 August 1|publisher=[[Galgotias University]]|archive-date=2011-07-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20110728084246/http://www.galgotiasuniversity.edu.in/about_us.aspx?mpgid=2&pgid=3|url-status=dead}}</ref> |- |[https://www.erauniversity.in Era university] |Lucknow |അതെ |2010 |General |[192] |- | GLA University | [[Mathura]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/GLA_mathura.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for GLA University |date=9–10 June 2011 |accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2010 | Technology, management |<ref>{{cite web|url=http://www.gla.ac.in/glad.asp?pid=1&mid=2&sspid=2&sschild=show&child=show|title=Welcome to GLA University|work=gla.ac.in|accessdate=2011 July 31|publisher=GLA University|archive-date=2011-08-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110820204341/http://www.gla.ac.in/glad.asp?pid=1&mid=2&sspid=2&sschild=show&child=show|url-status=dead}}</ref> |- | IFTM University | [[Moradabad]] | {{Yes}} | 2010 | Technology |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://india.studybot.org/moradabad/iftm-university/ |title=IFTM University Moradabad |work=india.studybot.org |publisher=StudyBot |accessdate=2011 August 30 |archive-date=2011-07-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110729151020/http://india.studybot.org/moradabad/iftm-university/ |url-status=dead }}</ref> |- | [[Integral University (Lucknow)|Integral University]] | [[Lucknow]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/Integraluni.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Integral University |date=2004 September 2 |accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2004 | Technology |<ref>{{cite web|url=http://www.integraluniversity.ac.in/net/History.aspx|title=History|work=integraluniversity.ac.in|accessdate=2011 July 31|publisher=[[Integral University (Lucknow)|Integral University]]|archive-date=2011-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20110808150348/http://integraluniversity.ac.in/net/History.aspx|url-status=dead}}</ref> |- | Invertis University | [[Bareilly]] | {{Yes}} | 2010 | Technology |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web|url=http://www.invertisuniversity.ac.in/About_Invertis.aspx|title=Invertis University|work=invertisuniversity.ac.in|accessdate=2011 July 31|publisher=Invertis University|archive-date=2011-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20110810191154/http://www.invertisuniversity.ac.in/About_Invertis.aspx|url-status=dead}}</ref> |- | [[Jagadguru Rambhadracharya Handicapped University]] | [[Chitrakoot district|Chitrakoot]] | {{No}} | 2001 | Disabled only |<ref>{{cite web | language=Hindi | last=Shubhra | title=जगद्गुरु रामभद्राचार्य विकलांग विश्वविद्यालय | trans_title=Jagadguru Rambhadracharya Handicapped University | url=http://www.bhartiyapaksha.com/?p=9111 | publisher=Bhāratīya Pakṣa | accessdate=25 April 2011 | date=2010 February 12 | archiveurl=https://archive.today/20120721205725/http://www.bhartiyapaksha.com/?p=9111 | archivedate=2012-07-21 | url-status=live }}</ref> |- | [[Mangalayatan University]] | [[Aligarh]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/manglayatan.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Mangalayatan University |date=12–14 May 2011 |accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2006 | General |<ref>{{cite web |url= http://mangalayatan.in/about-mu/about-the-university.aspx |title= About Mangalayatan University |work= mangalayatan.in |accessdate= 2011 July 31 |archive-date= 2011-08-03 |archive-url= https://web.archive.org/web/20110803220410/http://mangalayatan.in/about-mu/about-the-university.aspx |url-status= dead }}</ref> |- | Mohammad Ali Jauhar University | [[Rampur, Uttar Pradesh|Rampur]] | {{Yes}} | 2006 | General |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://www.jauharuniversity.org/university.html |title=University – Mohammad Ali Jauhar University |work=jauharuniversity.org |accessdate=2011 July 31 |publisher=Mohammad Ali Jauhar University |archive-date=2011-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716071154/http://www.jauharuniversity.org/university.html |url-status=dead }}</ref> |- | [[Sharda University]] | [[Greater Noida]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/shardaunivnoida.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Sharda University |date=30 March – 1 April 2010 |accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2009 | General |<ref>{{cite web|url=https://www.sharda.ac.in/about-us|title=Overview &#124; Sharda University|work=sharda.ac.in|accessdate=2011 July 31|publisher=[[Sharda University]]|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721152426/https://www.sharda.ac.in/about-us|url-status=dead}}</ref> |- | Shiv Nadar University | [[Greater Noida]] | {{No}} | 2011 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.snu.edu.in/about-snu/overview.asp|title=Shiv Nadar University Overview & Genesis|work=snu.edu.in|accessdate=2011 October 9|publisher=Shiv Nadar University|archive-date=2011-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20110424075230/http://snu.edu.in/about-snu/overview.asp|url-status=dead}}</ref> |- | [[Shri Venkateshwara University]] | [[Gajraula]] | {{No}} | 2010 | Technology |<ref>{{cite web|url=http://www.thesvu.com/introduction.html|title=.:Introduction:.|work=thesvu.com|accessdate=2011 July 31|publisher=[[Shri Venkateshwara University]]|archive-date=2011-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20110613234910/http://thesvu.com/introduction.html|url-status=dead}}</ref> |- | Swami Vivekanand Subharti University | [[Meerut]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/vivekanandsubharti.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Swami Vivekanand Subharti University |date=13–14 December 2010 |accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2008 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.subharti.org/theuniversity.aspx|title=Subharti University|work=subharti.org|accessdate=2011 July 31|publisher=Swami Vivekanand Subharti University|archive-date=2011-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20110814010042/http://www.subharti.org/theuniversity.aspx|url-status=dead}}</ref> |- | Shobhit University | [[Meerut]] | {{No}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/shobhit.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Shobhit University | accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2008 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.shobhituniversity.ac.in |title=Shobhit University |work=shobhituniversity.ac.in |accessdate=2011 July 31|publisher=Shobhit University Meerut}}</ref> |- | Teerthanker Mahaveer University | [[Moradabad]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/teerthankar_up.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Teerthanker Mahaveer University |date=21–23 July 2011 |accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2008 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.tmu.ac.in/aboutus.htm|title=Teerthanker Mahaveer University|work=tmu.ac.in|accessdate=2011 July 31|publisher=Teerthanker Mahaveer University|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721151534/http://tmu.ac.in/aboutus.htm|url-status=dead}}</ref> |- | [[The Glocal University]] | [[Saharanpur]] | {{No}} | 2012 | General |<ref>{{cite web |url= http://www.theglocaluniversity.in/ |title=Welcome to The Glocal University, Saharanpur |work=theglocaluniversity.in |accessdate=2013 February 18|publisher= Glocal University}}</ref> |- | Dev Sanskriti Vishwavidyalaya | rowspan = 6 | [[Uttarakhand]] | [[Haridwar]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/devsanskritharidwar.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Dev Sanskriti Vishwavidyalaya |date=3–5 July 2010 |accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2002 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.dsvv.ac.in/about/genesis/|title=Genesis &#124; Dev Sanskriti Vishwa Vidyalaya|work=dsvv.ac.in|accessdate=2011 August 1|publisher=Dev Sanskriti Vishwavidyalaya|archive-date=2011-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20110813213628/http://www.dsvv.ac.in/about/genesis/|url-status=dead}}</ref> |- | [[DIT University]] | [[Dehradun]] | {{yes}}<ref>http://www.ugc.ac.in/privateuniversitylist.aspx?id=34&Unitype=3</ref> | 2013 | Technology |<ref>{{cite web |url=http://www.dituniversity.edu.in/ |title=DIT University Dehradun |work=www.dituniversity.edu.in |accessdate=2013 December 1 |publisher=DIT University |archive-date=2013-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224184830/http://www.dituniversity.edu.in/ |url-status=dead }}</ref> |- | Himgiri Zee University | [[Dehradun]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/himgirinabh.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Himgiri Zee University |date=14–15 November 2009 |accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2003 | General |<ref>{{cite web|url=http://www.hnv.edu.in/aboutus.html|title=Himgiri Nabh Vishwavidyalaya|work=hnv.edu.in|accessdate=2011 August 1|publisher=Himgiri Zee University|archive-date=2011-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20110721154755/http://www.hnv.edu.in/aboutus.html|url-status=dead}}</ref> |- | [[ICFAI University, Dehradun]] | [[Dehradun]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/ICFAI_Dehradun.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for Institute of Chartered Financial Analysts of India University, Dehradun |date=18–19 April 2005 |accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2003 | Law, Science & Technology, Education, Finance, Management |<ref>{{cite web |url=http://www.iudehradun.edu.in/icfaiuniversity.aspx |title=The ICFAI University Dehradun |work=iudehradun.edu.in |accessdate=2011 August 1 |publisher=[[ICFAI University, Dehradun]] |archive-date=2011-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110814121640/http://iudehradun.edu.in/icfaiuniversity.aspx |url-status=dead }}</ref> |- | [[University of Petroleum and Energy Studies]] | [[Dehradun]] | {{Yes}}<ref>{{Cite web|url=http://www.ugc.ac.in/inside/privateuniversities/petroliumuni.pdf |format=PDF |publisher=[[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]]|title=Report of the UGC Expert Committee for University of Petroleum and Energy Studies |date=2004 May 21 |accessdate=2012 February 21}}</ref> | 2003 | Energy, oil |<ref>{{cite web |url= http://www.upes.ac.in/ |title=Welcome to the University of Petroleum & Energy Studies, Dehradun, India |work=upes.ac.in |accessdate=2011 August 1|publisher=[[University of Petroleum and Energy Studies]]}}</ref> |- | University of Patanjali | [[Haridwar]] | {{Yes}} | 2002 | [[Yoga]] |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url=http://patanjaliuniversity.com/index.htm |title=Patanjali University |work=patanjaliuniversity.com |accessdate=2011 August 1 |publisher=University of Patanjali |archive-date=2011-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110818233512/http://patanjaliuniversity.com/index.htm |url-status=dead }}</ref> |- |- | [[Techno India University]] | rowspan = 1 | [[West Bengal]] | [[New Town, Kolkata]] | {{No}} | 2012 | Science, Technology and Management |<ref>{{Cite web |url=http://www.technoindiauniversity.com/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-08-11 |archive-date=2012-08-16 |archive-url=https://archive.today/20120816231405/http://www.technoindiauniversity.com/ |url-status=dead }}</ref> |- | [[Adamas University]] | rowspan = 1 | [[West Bengal]] | [[Barasat]] | {{No}} | 2014 | Science, Technology and Management |<ref>http://adamasuniversity.ac.in/</ref> |- | [[JIS University]] | rowspan = 1 | [[West Bengal]] | [[Agarpara]] | {{No}} | 2014 | Science, Technology and Management |<ref name="ReferenceA">http://www.ugc.ac.in/privateuniversitylist.aspx?id=35&Unitype=3</ref> |- | [[Seacom Skills University]] | rowspan = 1 | [[West Bengal]] | [[Sattore]], [[Birbhum]] | {{No}} | 2014 | Science, Technology and Management |<ref>{{Cite web |url=http://www.seacomskillsuniversity.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-09-11 |archive-date=2017-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170619171227/http://seacomskillsuniversity.org/ |url-status=dead }}</ref> |- | University of Engineering and Management | rowspan = 1 | [[West Bengal]] | [[New Town, Kolkata]] | {{No}} | 2014 | Science, Technology and Management |<ref>{{Cite web |url=http://uem.edu.in/kolkata/index.php/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-09-11 |archive-date=2015-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150711085943/http://uem.edu.in/kolkata/index.php |url-status=dead }}</ref> |- | [[Neotia University]] | rowspan = 1 | [[West Bengal]] | [[Sarisha]] | {{No}} | 2015 | Science, Technology and Management |<ref name="ReferenceA"/> |- | [[Amity University (Kolkata)|Amity University]] | rowspan = 1 | [[West Bengal]] | [[New Town, Kolkata]] | {{No}} | 2015 | Science, Technology and Management |<ref>{{Cite web |url=http://amity.edu/kolkata/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-09-11 |archive-date=2015-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150527131540/http://amity.edu/Kolkata/ |url-status=dead }}</ref> |- | [[Sri Satya Sai University of Technology & Medical Sciences]] | | [[Sehore|Madhya Pradesh]] | {{Yes}} | 2014 | Technology & Medical Sciences |<ref name="http://www.ugc.ac.in"/><ref>{{cite web |url= http://www.sssutms.ac.in |title= About SSSUTMS |work= sssutms.ac.in |accessdate= 2014 |publisher= [[Sri Satya Sai University of Technology & Medical Sciences]] |archive-date= 2019-07-18 |archive-url= https://web.archive.org/web/20190718062555/http://www.sssutms.ac.in/ |url-status= dead }}</ref> |- |} ==അവലംബം== <references responsive="" />193 ↑ "About [[Era University]] [https://www.erauniversity.in/ മൂലതാളിൽ] നിന്നും 2011-07-28-ന് ആർക്കൈവ് ചെയ്തത്. ശേഖരിച്ചത് 2011 July 31. Check date values in: |accessdate= (help) [[വർഗ്ഗം:ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ സ്വകാര്യ സർവകലാശാലകളുടെയും കോളേജുകളുടെയും പട്ടിക]] dpqlbv8o5rr7pj4rvw9gs21wg4684q7 0 338370 4626858 3777855 2026-05-29T12:33:01Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626858 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|24 (2016 film)}} {{Infobox film | name = 24 | image = 24 (2016 film) poster.jpg | alt = <!-- see WP:ALT --> | caption = ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ പോസ്റ്റർ | director = [[Vikram Kumar|വിക്രം കുമാർ]] | producer = [[Suriya|സൂര്യ]] | writer = [[വിക്രം കുമാർ]] | starring = സൂര്യ<br>[[Samantha Ruth Prabhu|സാമന്ത]]<br>[[Nithya Menen|നിത്യ മേനോൻ]] | music = [[എ.ആർ. റഹ്മാൻ]] | cinematography = [[Tirru]]<br>Kiran Deohans<ref>{{cite web |url=http://tamilsaga.com/english/cinemadetail/866.html |title=Surya's 24 Audio To Be Launched In Sathyam Cinemas |publisher=Tamil Saga |date=6 April 2016 |accessdate=6 May 2016 |archive-date=2016-06-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160611023311/http://tamilsaga.com/english/cinemadetail/866.html |url-status=dead }}</ref> | editing = [[Prawin Pudi]] | studio = [[2D Entertainment]] | distributor = [[Eros International]]<ref>{{cite web | url=http://m.timesofindia.com/entertainment/tamil/movies/news/Theri-to-clash-with-24-on-Tamil-New-Year/articleshow/50730167.cms | title=Theri to clash with 24 on Tamil New Year? | work=The Times of India | date=26 January 2016 | accessdate=26 January 2016}}</ref><br>[[Studio Green]] | released = {{Film date|df=yes|2016|5|6}}<!--See Template:Film date for instructions on how to add multiple releases and references--> | runtime = 164 മിനിറ്റ് | country = {{IND}} | language = [[തമിഴ്]] | budget = {{INRConvert|75|c}}<ref>{{cite web | url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/suriya-opens-up-on-24-says-he-feels-responsible-to-make-films-that-have-longer-shelf-life/article8541283.ece | title=Suriya: What I’m doing is simple | work=The Hindu | date=30 April 2016}}</ref> | gross = {{INRconvert|157|c}}(28 days)<ref>[www.galaxyreporter.com/www.skylark pictures.com/www.moviezreview.in/24-movie-28-days-boxoffice}}</ref> }} [[വിക്രം കുമാർ]] തിരക്കഥയെഴുതി [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ|സംവിധാനം]] ചെയ്ത് 2016 മേയ് 6-ന് പ്രദർശനത്തിനെത്തിയ ഒരു [[ശാസ്ത്രം|ശാസ്ത്ര]]സാങ്കല്പിക [[തമിഴ്]] [[ചലച്ചിത്രം|ചലച്ചിത്രമാണ്]] '''24'''. [[Suriya|സൂര്യ]] നായകനായ ചിത്രത്തിൽ സാമന്ത, [[Nithya Menen|നിത്യ മേനോൻ]] എന്നിവർ നായികാവേഷങ്ങളിലെത്തുന്നു.<ref name=mb>{{cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/movies-music/review/24-movie-tamilmovie-surya-moviereview-malayalam-news-1.1042403 |title=പ്രോജക്ട് 24 സക്സസ് |publisher=[[മാതൃഭൂമി ദിനപത്രം]] |date=2016 മേയ് 6 |accessdate=2016 മേയ് 7 |archiveurl=https://archive.today/20160507153034/http://www.mathrubhumi.com/movies-music/review/24-movie-tamilmovie-surya-moviereview-malayalam-news-1.1042403 |archivedate=2016-05-07 |url-status=live }} {{Webarchive|url=https://archive.today/20160507153034/http://www.mathrubhumi.com/movies-music/review/24-movie-tamilmovie-surya-moviereview-malayalam-news-1.1042403 |date=2016-05-07 }}</ref> [[സമയം]] മനുഷ്യന്റെ നിയന്തണത്തിലായാൽ എന്തൊക്കെ സംഭവിക്കാം എന്നതാണ് ചിത്രത്തിന്റെ ഇതിവൃത്തം. [[ഹോളിവുഡ്]] ചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ പലപ്പോഴും ചർച്ചാവിഷയമായ 'ടൈം മെഷീൻ' എന്ന ഉപകരണത്തെക്കുറിച്ചാണ് ചിത്രം പറയുന്നത്. സമയത്തെ മുന്നോട്ടും പിന്നോട്ടും കൊണ്ടുപോകാൻ സാധിക്കുന്ന ഒരു [[ഘടികാരം|വാച്ചും]] അത് സ്വന്തമാക്കാനുള്ള പോരാട്ടങ്ങളുമാണ് ചിത്രത്തിന്റെ പ്രമേയം. 1990-ൽ ആരംഭിക്കുന്ന കഥ 26 വർഷം [[സമയയാത്ര|മുന്നോട്ടും പിന്നോട്ടും സഞ്ചരിച്ച്]] 1990-ൽ തന്നെ അവസാനിക്കുന്നു.<ref name=mm>{{cite web |url=http://www.manoramaonline.com/movies/movie-reviews/24-tamil-movie-review.html |title=പിന്നോട്ടോടി മുന്നോട്ടാഞ്ഞ് 24; റിവ്യൂ വായിക്കാം |publisher=[[മലയാള മനോരമ]] |date=2016 മേയ് 7 |accessdate=2016 മേയ് 7 |archiveurl=https://archive.today/20160507184920/http://www.manoramaonline.com/movies/movie-reviews/24-tamil-movie-review.html |archivedate=2016-05-07 |url-status=live }}</ref> മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന സൂര്യ ആദ്യമായി വില്ലൻ വേഷത്തിലെത്തുന്നു എന്ന പ്രത്യേകതയും ചിത്രത്തിനുണ്ട്. [[എ.ആർ. റഹ്മാൻ]] സംഗീതം നൽകിയ നാല് ഗാനങ്ങളാണ് ചിത്രത്തിലുള്ളത്. സൂര്യയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള 2ഡി എന്റർടെയിൻമെന്റ് നിർമ്മിച്ച ചിത്രം [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഇരുനൂറോളം തീയറ്ററുകളിലാണ് പ്രദർശനത്തിനെത്തിയത്.<ref name=des>{{cite web |url=http://www.deshabhimani.com/cinema/news-cinema-06-05-2016/558827 |title=സൂര്യയുടെ 24 പ്രദർശനത്തിനെത്തി. |publisher=[[ദേശാഭിമാനി ദിനപത്രം]] |date=2016 മേയ് 6 |accessdate=2016 മേയ് 7 |archiveurl=https://archive.today/20160507153202/http://www.deshabhimani.com/cinema/news-cinema-06-05-2016/558827 |archivedate=2016-05-07 |url-status=live }}</ref> == അഭിനയിച്ചവർ == * [[Suriya|സൂര്യ]] - മണികണ്ഠൻ, സേതുരാമൻ, അത്രേയൻ * [[സമന്താ അക്കിനേനി|സമന്താ]] - സത്യഭാമ (സത്യ) * [[Nithya Menen|നിത്യ മേനോൻ]] - പ്രിയ * അജയ് - മിത്രൻ * [[Saranya Ponvannan|ശരണ്യ]] - സത്യഭാമ * ചാർലി - ചെട്ടിയാർ * [[Girish Karnad|ഗിരീഷ് കർനാട്]] - സത്യയുടെ അപ്പൂപ്പൻ * മോഹൻ വി. രാമൻ - സത്യയുടെ അച്ഛൻ * സുധ - സത്യയുടെ അമ്മ * സത്യൻ - ശരവണൻ * അപ്പുക്കുട്ടി == സംഗീതം == [[Vairamuthu|വൈരമുത്തു]], [[Madhan Karky|മദൻ കർക്കി]] എന്നിവർ എഴുതിയ ഗാനങ്ങൾക്ക് സംഗീതം നൽകിയിരിക്കുന്നത് [[എ.ആർ. റഹ്മാൻ|എ.ആർ. റഹ്മാനാണ്]]. 2016 ഏപ്രിൽ 11-ന് ഇറോസ് ഇന്റർനാഷണലാണ് ഗാനങ്ങൾ പുറത്തിറക്കിയത്.<ref>{{Cite web|url=http://www.firstpost.com/bollywood/audio-launch-of-suriyas-24-actor-shares-stage-with-dad-sivakumar-and-brother-karthi-2724616.html|title=Audio launch of Suriya's '24': Actor shares stage with dad Sivakumar and brother Karthi - Firstpost|website=Firstpost|language=en-US|access-date=17 April 2016}}</ref> === ഗാനങ്ങൾ === {{Track listing | headline = 24 (തമിഴ്) [മോഷൻ പിക്ചർ സൗണ്ട് ട്രാക്ക്]<ref>{{Cite web|url=https://itunes.apple.com/in/album/24-tamil-original-motion-picture/id1101269863|title=24 (Tamil) [Original Motion Picture Soundtrack] - EP by A. R. Rahman on iTunes|website=iTunes|access-date=2016-04-17}}</ref> | extra_column = ആലാപനം | total_length =25:52 | lyrics_credits = അതെ | title1 = നാൻ ഉൻ | extra1 = [[Arijit Singh|അർജിത് സിങ്]], [[Chinmayi|ചിന്മയി]] | lyrics1 = [[Madhan Karky|മദൻ കർക്കി]] | length1 = 04:48 | title2 = മെയ് നിഗര | extra2 = [[Sid Sriram|സിദ് ശ്രീറാം]], സന മൊയ്തൂട്ടി, [[Jonita Gandhi|ജോനിത ഗാന്ധി]] | lyrics2 = കർക്കി | length2 = 05:16 | title3 = പുന്നഗൈ | extra3 = [[Haricharan|ഹരിചരൺ]], [[Shashaa Tirupati|ശശാ തിരുപ്പതി]] | lyrics3 = [[വൈരമുത്തു]] | length3 = 04:16 | title4 = ആരാരോ | extra4 = [[Shakthisree Gopalan|ശക്തിശ്രീ ഗോപാലൻ]] | lyrics4 = കർക്കി | length4 = 03:41 | title5 = മൈ ട്വിൻ ബ്രദർ | extra5 = ശ്രീനിവാസ കൃഷ്ണൻ, ഹൃദയ് ഗട്ടനി | lyrics5 = [[n/a|N/A]] | length5 = 03:28 | title6 = കാലം എൻ കാതലി | extra6 = [[Benny Dayal|ബെന്നി ദയാൽ]] | lyrics6 = വൈരമുത്തു |length6= 04:23 }} == പ്രദർശനം == ലോകമെമ്പാടും 2150 തീയറ്ററുകളിലാണ് ചിത്രം പ്രദർശിപ്പിക്കുവാൻ തീരുമാനിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=http://newstodaynet.com/entertainment/suriyas-24-release-over-2000-screens|title=Suriya's '24' to release in over 2,000 screens|website=News Today|access-date=29 April 2016|archive-date=2016-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20160429135038/http://newstodaynet.com/entertainment/suriyas-24-release-over-2000-screens|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160429135038/http://newstodaynet.com/entertainment/suriyas-24-release-over-2000-screens |date=2016-04-29 }}</ref> [[അമേരിക്ക|അമേരിക്കയിലെ]] 267 കേന്ദ്രങ്ങളിലും [[Andhra Pradesh|ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെയും]] [[Telangana|തെലങ്കാനയിലെയും]] 400 കേന്ദ്രങ്ങളിലും ചിത്രം പ്രദർശനത്തിനെത്തി.<ref>{{Cite web|url=http://www.thehansindia.com/posts/index/Cinema/2016-04-29/Will-Surya-bring-back-shine-to-dubbed-flicks-/224961|title=Will Surya bring back shine to dubbed flicks?|website=The Hans India|access-date=29 April 2016}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/suriyas-24-to-release-in-267-screens-across-us/article8534024.ece|title=Suriya’s 24 to release in 267 screens across U.S.|date=29 April 2016|newspaper=The Hindu|language=en-IN|issn=0971-751X|access-date=29 April 2016}}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} == പുറംകണ്ണികൾ == * {{IMDb title|4981966|24 (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)}} [[വർഗ്ഗം:ശാസ്ത്രസാങ്കല്പ്പിക_ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സമയയാത്ര]] [[വർഗ്ഗം:2016-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ തമിഴ് ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] o030kwc9rm01xt8y438w1qrgl9x2dga 0 339393 4626861 4626585 2026-05-29T14:43:56Z GV2010 217548 /* */ 4626861 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Roji M. John}} {{Infobox officeholder | image = File:Roji M John at Kodussery IMG 20260326 160534972 (cropped).jpg | name = റോജി എം. ജോൺ | native_name = | caption = | birth_date = {{birth date and age|1982|5|20|df=y}} | birth_place = [[ചെറുപുഴ]] | residence = [[കുറുമശ്ശേരി]] | death_date = | death_place = | constituency = [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] | constituency1 = [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] | office = സംസ്ഥാന ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start = [[മേയ് 18]] [[2026]] | term_end = | predecessor = [[ ആർ. ബിന്ദു]] | office1 = കേരള നിയമസഭാംഗം | term_start1 = [[മേയ് 21]] [[2016]] | term_end1 = | predecessor1 = [[ജോസ് തെറ്റയിൽ]] | successor = | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | religion = ക്രിസ്ത്യൻ സിറിയൻ കാത്തലിക് | father = ജോൺ എം.വി. | mother = എത്സമ്മ | spouse = [[ലിപ്സി പൗലോസ്]] | children = | website = | signature = | footnotes = | date = ജൂലൈ 26 | year = 2020 | source = http://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/231 കേരള നിയമസഭ }} 2016 മുതൽ [[അങ്കമാലി]]യിൽ നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗവും]] [[എൻ.എസ്.യു.ഐ]] മുൻ ദേശീയ പ്രസിഡൻറുമായിരുന്ന; കേരളത്തിന്റെ പതിനാറാം നിയമസഭയിലെ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയാണ് '''റോജി.എം.ജോൺ''' (ജനനം:20 മെയ് 1982)<ref>https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/220416/young-faces-to-fight-it-out-in-angamaly.html</ref><ref>https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2016/may/25/Roji-M-John-envisions-a-larger-Kochi-calls-Angamaly-the-gateway-907565.html</ref><ref>https://resultuniversity.com/election/angamaly-kerala-assembly-constituency#2016</ref> == ജീവിതരേഖ == [[കണ്ണൂർ]] [[ജില്ല]]യിലെ [[തളിപ്പറമ്പ്|പയ്യന്നൂർ]] താലൂക്കിലെ ചെറുപുഴ പഞ്ചായത്തിലെ തിരുമേനി മുള്ളൻമടയ്ക്കൽ എം.വി ജോണിൻ്റേയും എൽസമ്മയുടേയും മകനായി 1982 മെയ് 20ന് ജനിച്ചു. തിരുമേനി ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം എസ്.എച്ച്.കോളേജ് തേവര, ജെ.എൻ.യു.ഹൈദരാബാദ് എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു. എം.എ.എം.എംഫിൽ ആണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത. <ref>http://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/231</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഒരു [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] രാഷ്ടീയ പ്രവർത്തകനാണ് റോജി.എം.ജോൺ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥി വിഭാഗമായ [[എൻ.എസ്.യു.ഐ]] വിന്റെ മുൻ ദേശീയ അദ്ധ്യക്ഷനായ ഇദ്ദേഹം 2016- മുതൽ [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള സാമാജികനാണ്. <ref> http://zeenews.india.com/news/kerala/roji-m-john-and-mohammed-mohsins-journey-from-jnu-to-kerala-assembly_1887337.html</ref> .<ref> http://indianexpress.com/article/india/india-others/roji-m-john-elected-new-president-of-nsui/</ref> '''പ്രധാന പദവികൾ''' * 2001 യൂണിയൻ ചെയർമാൻ, എസ്.എച്ച്.കോളേജ്, തേവര * 2005 എൻ.എസ്.യു.ഐ. കൗൺസിലർ ജെ.എൻ.യു. * 2006 സെക്രട്ടറി, എൻ.എസ്.യു.ഐ, ജെ.എൻ.യു * 2011 വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, എൻ.എസ്.യു.ഐ * 2014-2019 ദേശീയ പ്രസിഡൻറ്, എൻ.എസ്.യു.ഐ * 2016-തുടരുന്നു നിയമസഭാംഗം, അങ്കമാലി * <ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/result/election2016/en/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-13 |archive-date=2021-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210923051446/https://www.mathrubhumi.com/result/election2016/en/index.html |url-status=dead }}</ref>2026 മേയ് വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭയിൽ മന്ത്രി. ==അവലംബം== {{reflist}} {{Fourteenth KLA}} [[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 20-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] n8wl5de1mcw8lm94l98mh3xmojxm4xv 4626863 4626861 2026-05-29T14:46:09Z GV2010 217548 4626863 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Roji M. John}} {{Infobox officeholder | image = File:Roji M John at Kodussery IMG 20260326 160534972 (cropped).jpg | name = റോജി എം. ജോൺ | native_name = | caption = | birth_date = {{birth date and age|1982|5|20|df=y}} | birth_place = [[ചെറുപുഴ]] | residence = [[കുറുമശ്ശേരി]] | death_date = | death_place = | constituency = [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] | constituency1 = [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] | office = സംസ്ഥാന ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start = [[മേയ് 18]] [[2026]] | term_end = | predecessor = [[ ആർ. ബിന്ദു]] | office1 = കേരള നിയമസഭാംഗം | term_start1 = [[മേയ് 21]] [[2016]] | term_end1 = | predecessor1 = [[ജോസ് തെറ്റയിൽ]] | successor = | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | religion = ക്രിസ്ത്യൻ സിറിയൻ കാത്തലിക് | father = ജോൺ എം.വി. | mother = എത്സമ്മ | spouse = [[ലിപ്സി പൗലോസ്]] | children = | website = | signature = | footnotes = | date = ജൂലൈ 26 | year = 2020 | source = http://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/231 കേരള നിയമസഭ }} 2016 മുതൽ [[അങ്കമാലി]]യിൽ നിന്നുള്ള [[നിയമസഭ| നിയമസഭാംഗവും]] [[എൻ.എസ്.യു.ഐ]] മുൻ ദേശീയ പ്രസിഡൻറുമായിരുന്ന; കേരളത്തിന്റെ പതിനാറാം നിയമസഭയിലെ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയാണ് '''റോജി.എം.ജോൺ''' (ജനനം:20 മെയ് 1982)<ref>https://www.deccanchronicle.com/nation/politics/220416/young-faces-to-fight-it-out-in-angamaly.html</ref><ref>https://www.newindianexpress.com/cities/kochi/2016/may/25/Roji-M-John-envisions-a-larger-Kochi-calls-Angamaly-the-gateway-907565.html</ref><ref>https://resultuniversity.com/election/angamaly-kerala-assembly-constituency#2016</ref> == ജീവിതരേഖ == [[കണ്ണൂർ]] [[ജില്ല]]യിലെ [[തളിപ്പറമ്പ്|പയ്യന്നൂർ]] താലൂക്കിലെ ചെറുപുഴ പഞ്ചായത്തിലെ തിരുമേനി മുള്ളൻമടയ്ക്കൽ എം.വി ജോണിൻ്റേയും എൽസമ്മയുടേയും മകനായി 1982 മെയ് 20ന് ജനിച്ചു. തിരുമേനി ഹയർ സെക്കൻഡറി സ്കൂളിലെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം എസ്.എച്ച്.കോളേജ് തേവര, ജെ.എൻ.യു.ഹൈദരാബാദ് എന്നിവിടങ്ങളിലായിരുന്നു. എം.എ.എം.എംഫിൽ ആണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത. <ref>http://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/231</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == ഒരു [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] രാഷ്ടീയ പ്രവർത്തകനാണ് റോജി.എം.ജോൺ കോൺഗ്രസ്സിന്റെ വിദ്യാർത്ഥി വിഭാഗമായ [[എൻ.എസ്.യു.ഐ]] വിന്റെ മുൻ ദേശീയ അദ്ധ്യക്ഷനായ ഇദ്ദേഹം 2016- മുതൽ [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള സാമാജികനാണ്. <ref> http://zeenews.india.com/news/kerala/roji-m-john-and-mohammed-mohsins-journey-from-jnu-to-kerala-assembly_1887337.html</ref> .<ref> http://indianexpress.com/article/india/india-others/roji-m-john-elected-new-president-of-nsui/</ref> '''പ്രധാന പദവികൾ''' * 2001 യൂണിയൻ ചെയർമാൻ, എസ്.എച്ച്.കോളേജ്, തേവര * 2005 എൻ.എസ്.യു.ഐ. കൗൺസിലർ ജെ.എൻ.യു. * 2006 സെക്രട്ടറി, എൻ.എസ്.യു.ഐ, ജെ.എൻ.യു * 2011 വൈസ് പ്രസിഡൻറ്, എൻ.എസ്.യു.ഐ * 2014-2019 ദേശീയ പ്രസിഡൻറ്, എൻ.എസ്.യു.ഐ * 2016-തുടരുന്നു നിയമസഭാംഗം, അങ്കമാലി * <ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/result/election2016/en/index.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-13 |archive-date=2021-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210923051446/https://www.mathrubhumi.com/result/election2016/en/index.html |url-status=dead }}</ref>2026 മേയ് വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭയിൽ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി . ==അവലംബം== {{reflist}} {{Fourteenth KLA}} [[വർഗ്ഗം:1982-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 20-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] 8c3qghpm8z5wo45blt6b6h07kh2j5kh 0 339458 4626890 4616077 2026-05-29T17:17:54Z GV2010 217548 /* */ 4626890 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|N. Jayaraj}} {{Infobox officeholder |name = എൻ. ജയരാജ് |image = |caption = | office = കേരള നിയമസഭാ ചീഫ് വിപ്പ് | term_start = 2021 | term_end = 2026 |predecessor = [[കെ. രാജൻ]] |successor = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] |office2 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരളനിയമസഭയിലെ]] അംഗം |constituency2 =[[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] |term_start2 = [[മേയ് 13]] [[2006]] |term_end2 = |predecessor2 = [[ജോർജ് ജെ. മാത്യു]] |successor2 = | salary = | birth_date ={{Birth date and age|1956|01|01|mf=y}} | birth_place =[[ചമ്പക്കര]] | residence =[[കറുകച്ചാൽ]] | death_date = | death_place = | party = [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] | religion = [[ഹിന്ദു മതം]] |father =[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]] |mother=കെ. ലീലാ ദേവി | spouse =എസ്. ഗീത | children =ഒരു മകൾ | website = | footnotes = | date = ഓഗസ്റ്റ് 28 | year = 2020 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/47%20Jayaraj%20N.pdf നിയമസഭ }} പ്രമുഖ കേരളാ കോൺഗ്ഗ്രസ്‌ (എം) നേതാവും [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നുള്ള നിയമസഭാ സമാജികനുമാണ് '''എൻ. ജയരാജ്'''. മുൻ മന്ത്രിയും പ്രമുഖ [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] നേതാവുമായിരുന്ന ശ്രീ.[[കെ. നാരായണക്കുറുപ്പ്]] അദ്ദേഹത്തിൻറെ പിതാവാണ്. [[എൻ.എസ്.എസ്. ഹിന്ദു കോളേജ്, ചങ്ങനാശ്ശേരി|പെരുന്ന എൻ‌.എസ്‌.എസ്. ഹിന്ദു കോളേജിലെ]] കോളേജ് ലക്ചററായിരുന്നു. [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലേക്ക്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്നതിന് മുമ്പ് രണ്ടുതവണ കോട്ടയം ജില്ലാ പഞ്ചായത്തിൽ അംഗമായിരുന്നു. പാരിസ്ഥിതിക പ്രശ്‌നങ്ങളിൽ സജീവ പങ്കാളിയും പരിസ്ഥിതി മാസികയായ 'ഇല'യുടെ ജനറൽ എഡിറ്ററുമാണ്. == അവലംബം == {{Reflist}} {{Fourteenth KLA}} {{DEFAULTSORT:ജയരാജ്}} [[വർഗ്ഗം:1956-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 1-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] 4o875y52wgx8open978eodol6zyajdu 0 339836 4626935 4621406 2026-05-29T18:39:06Z Akbarali 17542 /* തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ */ 4626935 wikitext text/x-wiki {{PU|N. Samsudheen}} {{Infobox Indian politician | name = എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ | image = N Shamsudheen.jpg | caption = | office = പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ-ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി,</br> [[കേരള സർക്കാർ]] | term_start = 19 മെയ് 2026 | term_end = | constituency = [[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]] | predecessor = [[വി.ശിവൻകുട്ടി]] (പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം)</br> [[വി. അബ്ദുൽറഹ്മാൻ]] (ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമം) | successor = | birth_date = {{birth date and age|1969|5|31|df=y}} | birth_place = [[തിരൂർ]] | residence = [[തിരൂർ]], [[മലപ്പുറം ജില്ല]], [[കേരളം]] | party = [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|മുസ്ലീം ലീഗ്]] | father = | mother = | spouse = റാഫിത കെ.പി. | children = ഒരു മകൾ | website = | footnotes = | date = ജൂലൈ 13 | year = 2020 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/105%20N%20Samsudheen.pdf നിയമസഭ| | office1 = കേരള [[നിയമസഭാംഗം]] | constituency1 = [[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]] | predecessor1 = [[ജോസ് ബേബി]] | termstart1 = [[മേയ് 14]] [[2011]] | governor = [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]] | 1blankname = വകുപ്പുകൾ | 1namedata = [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതു വിദ്യാഭ്യാസം]], സാക്ഷരതാ പ്രസ്ഥാനം, [[വഖഫ്]], [[ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനം]], ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമം | parents = മുഹമ്മദ് കുട്ടി (അച്ഛൻ) മറിയക്കുട്ടി (അമ്മ) }} കേരളത്തിന്റെ നിലവിലെ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ മന്ത്രിയും പതിനാറാം നിയമസഭയിലെ [[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]] മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള സാമാജികനുമാണ് '''എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ'''<ref>{{Cite web|url=http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/105%20N%20Samsudheen.pdf|title=നിയമസഭ|access-date=ജൂലൈ 17, 2020|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref>. [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിലെ]] ഘടക കക്ഷിയായ [[മുസ്‌ലിം ലീഗ്|മുസ്ലിംലീഗിന്റെ]] പ്രതിനിധിയായ അദ്ദേഹം [[സി.പി.ഐ|സിപി.ഐ]]യിലെ കെ.പി സുരേഷ് രാജിനെ 12325 വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. കഴിഞ്ഞ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഷംസുദ്ദീന് 8270 വോട്ടിന്റെ ഭൂരിപക്ഷമായിരുന്നു. പതിനാലാം നിയമസഭയിലും പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിലും അദ്ദേഹം മണ്ണാർക്കാട് മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുകയുണ്ടായി. ==കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്== {| class="wikitable" |+കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് !വർഷം !മണ്ഡലം !മുഖ്യ എതിരാളി !ഭൂരിപക്ഷം (വോട്ടുകൾ) !ജയം/പരാജയം |- |2011 |മണ്ണാർക്കാട് |വി. ചാമുണ്ണി ([[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]]) |8270 |ജയം |- |2016 |മണ്ണാർക്കാട് |കെ.പി. സുരേഷ് രാജ് ([[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]]) |12325 |ജയം |- |2021 |മണ്ണാർക്കാട് |കെ.പി. സുരേഷ് രാജ് ([[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]]) |5870 |ജയം |- |2026 |മണ്ണാർക്കാട് |മൻസിൽ അബൂബക്കർ ([[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]]) |25903 |ജയം |} == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable" |+ !ക്രമം !വർഷം !മണ്ഡലം !ആകെ വോട്ടുകൾ !പോൾ ചെയ്ത വോട്ടുകൾ !വിജയിച്ച സ്ഥാനാർഥി !പാർട്ടി !ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ !മുഖ്യ എതിരാളി !ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ !പാർട്ടി |- |1 |2016<ref>{{Cite web|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/2016-election-results.html|title=Kerala Assembly Election Results in 2016|access-date=2020-07-17}}</ref> |[[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] |1,89,231 |1,47,869 |എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ |[[മുസ്ലീം ലീഗ്]] |73,163 |[[കെ.പി. സുരേഷ് രാജ്]] |60,838 |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]] |- |2 |2011<ref>{{Cite web|url=https://www.elections.in/kerala/assembly-constituencies/mannarkkad.html|title=Mannarkkad Election and Results 2018, Candidate list, Winner, Runner-up, Current MLA and Previous MLAs|access-date=2020-07-17}}</ref> |[[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം]] |1,66,275 |1,21,195 |എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ |[[മുസ്ലീം ലീഗ്]] |60,191 | [[വി. ചാമുണ്ണി]] |51,921 |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]] |} ==അവലംബം== {{Reflist}} {{Fourteenth KLA}} {{DEFAULTSORT:ഷംസുദ്ദീൻ}} [[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1969-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] rap7h2a6walv1k0mibg37lht2cjewyk 0 347739 4626986 3626039 2026-05-30T07:32:30Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626986 wikitext text/x-wiki ശാസ്ത്ര പരീക്ഷണങ്ങളും ശാസ്ത്ര പ്രൊജക്ടുകളും ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്ന [[സോഫ്റ്റ്‌വെയർ|സോഫ്റ്റ്‌വെയറും]] [[ഹാർഡ്‌വെയർ (വിവക്ഷകൾ)|ഹാർഡ്‌വെയറും]] അടങ്ങിയ ഒരു ഫ്രെയിംവർക്ക് ആണു എക്സ്പ് ഐയ്സ് (ExpEYES, Experiments for Young Engineers and Scientists) .[[ഡെൽഹി|ഡൽഹി]] ആസ്ഥാനമായ് പ്രവർത്തിക്കുന്ന [[ഇന്റർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ആക്സിലെറേറ്റർ സെന്റർ|ഇന്റർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ആക്സിലെറേറ്റർ സെന്ററിന്റെ(IUAC)]] [[ഫീനിക്സ്]] എന്ന സംരംഭത്തിന്റെ ഭാഗമായാണു എക്സ്പ് ഐയ്സ് നിർമ്മിച്ചത്. വിദ്യാർഥികൾക്കും അധ്യാപകർക്കും വേണ്ടി കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് പരീക്ഷണശാല ഉപകരണങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ 2005 ൽ തുടങ്ങിയ പദ്ധതി ആണു ഫീനിക്സ്(PHOENIX ,Physics with Home-made Equipment and Innovative Experiments). എക്സ്പ് ഐയ്സ് എന്ന ഉപകരണത്തെ കംമ്പ്യൂട്ടറുമായ് ഒരു [[യൂണിവേഴ്സൽ സീരിയൽ ബസ്സ്|യു.എസ്.ബി]] വഴി ബന്ധിപ്പിച്ചാണു ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്. [[സിഗ്നൽ ജെനറേറ്റർ|സിഗ്നൽ ജെനറേറ്റ]]<nowiki/>റും [[ഓസിലോസ്കോപ്പ്|ഓസിലോസ്കോപ്പും]] എക്സ്പ് ഐയ്സിന്റെ മൂല ക്രമീകരണങ്ങളിൽ തന്നെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഇന്റർ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ആക്സിലെറേറ്റർ സെന്ററിലെ ശാസ്ത്രജ്ഞരായ ബി.പി.അജിത് കുമാർ ,വി.വി.വി സത്യനാരായണ വിവര സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധനായ സി.ഇ.പ്രമോദ് ഫിസിക്സ് അധ്യാപകനായ ജോർജ് കസ്നാദർ തുടങ്ങിയവരാണു എക്സ്പ് ഐയ്സിന്റെ സൃഷ്ടിക്ക് പിറകിൽ.[[എക്സ്പ് ഐയ്സ് ജൂനിയർ]] എന്ന പേരിലാണു ഈ ഉപകരണം വിപണിയിൽ ലഭ്യമാവുന്നത്. == ഹാർഡ്‌വെയർ == [[സ്വതന്ത്ര ഹാർഡ്‌വെയർ]] നിയമങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്ന ഉപകരണം ആണു എക്സ്പ് ഐയ്സ്.[[മൈക്രോകൺട്രോളർ]]<nowiki/>അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു [[ഇലക്ട്രോണിക്സ്|ഇലക്ട്രോണിക്]] സർക്യൂട്ട് ആണു എക്സ്പ് ഐയ്സിന്റെ പ്രധാനഭാഗം. വോൾട്ടേജ് സമയം തുടങ്ങിയവ അളക്കുന്നതും ലഭിച്ച വിവരങ്ങൾ തിരിച് കംമ്പ്യൂട്ടറിലേക്ക് അയക്കുന്നതും [[മൈക്രോകൺട്രോളർ]] ആണു.ഇങ്ങനെ ലഭിച്ച വിവരങ്ങൾ പൈത്തൺ കോഡ് ഉപയോഗിച്ച് വിശകലനം ചെയ്യുകയും സ്ക്രീനിൽ തെളിയിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.ഒരു യു.എസ്.ബി ഉപയോഗിച്ചാണു എക്സ്പ് ഐയ്സ് കംമ്പ്യൂട്ടറുമായ് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത്.എക്സ്പ് ഐയ്സ് പ്രവർത്തിക്കനാവശ്യമായ [[വൈദ്യുതി]] ലഭ്യമാവുന്നത് ഈ [[യൂണിവേഴ്സൽ സീരിയൽ ബസ്സ്|യു.എസ്.ബി]] വഴിയാണു. ഈ ഉപകരണത്തിൽ വിവിധങ്ങളായ ഇൻപുട്ട് ടെർമിനലുകൾ ഉണ്ട്.ഈ ടെർമിനലുകളിലൂടെയുള്ള [[വോൾട്ടത]] നിരീക്ഷിക്കാനും നിയന്ത്രിക്കാനും ഈ ഉപകരണത്തിനു കഴിയും.താപനില ശബ്ദം തുടങ്ങിയ രാശികൾ അളക്കാൻ അവയെ ആദ്യം ഇലക്ട്രിക് സിഗ്നലുകൾ ആക്കേണ്ടതുണ്ട്. സ്വതന്ത്ര ലൈസൻസ് ആയത് കൊണ്ട് തന്നെ ഹാർഡ്‌വെയറിൽ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്നതിനും മാറ്റിയ പതിപ്പ് പ്രചരിപ്പിക്കുന്നതിനും നിയമതടസ്സങ്ങൾ ഒന്നുമില്ല.[[പ്രമാണം:എക്സ്പ്_ഐയ്സ്.jpg|ലഘുചിത്രം|258x258ബിന്ദു|എക്സ്പ് ഐയ്സ് ബ്ലോക്ക് ഡയഗ്രം]] == സോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ == എക്സ്പ് ഐയ്സിന്റെ സോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് പൈത്തൺ കംമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷ ഉപയോഗിച്ചാണു.[[സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ|സ്വതന്ത്ര സോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ]] നയങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്നതിനാൽ ആർക്കു വേണമെങ്കിലും സോഫ്‌റ്റ്‌വെയറിന്റെ മൂലരൂപം പരിഷ്കരിക്കാവുന്നതാണു. [[പൈത്തൺ (പ്രോഗ്രാമിങ്ങ് ഭാഷ)|പൈത്തൺ]] ഇന്റെർപ്രെട്ടറിന്റെ 2.7 മുതലുള്ള വെർഷനുകൾ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്തിട്ടുള്ള ഏത് കംമ്പ്യൂട്ടറിലും എക്സ്പ് ഐയ്സ് ഉപയോഗിക്കാവുന്നതാണ് .കൂടാതെ ഗ്നു/ലിനക്സ് പതിപ്പുകളായ [[ഡെബിയൻ]] [[ഉബുണ്ടു]](വെർഷൻ 13.04 നു ശേഷം ഉള്ളത്.)എന്നിവയിൽ എക്സ്പ് ഐയ്സ് പ്രവർത്തിക്കാനാവിശ്യമായ [[കമ്പ്യൂട്ടർ സോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ|സോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ]] മൂല ക്രമീകരണങ്ങളിൽ തന്നെ ഉൾകൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്നു.കംമ്പ്യൂട്ടറിൽ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാതെ ഒരു തത്സമയ സി.ഡി ഉപയോഗിച്ചും എക്സ്പ് ഐയ്സ് പ്രവർത്തിപ്പിക്കാവുന്നതാണു. == അവലംബങ്ങൾ == http://expeyes.in/ https://expeyes.wordpress.com/articles-about-expeyes-from-the-web/experimental-physics-with-phoenix-and-python/ http://www.iuac.res.in/~elab/expeyes/Documents/eyesj-a4.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160328090416/http://www.iuac.res.in/~elab/expeyes/Documents/eyesj-a4.pdf |date=2016-03-28 }} http://scipy.in/2012/static/slides/expeyes.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151022173316/http://scipy.in/2012/static/slides/expeyes.pdf |date=2015-10-22 }} http://www.raspberry-pi-geek.com/Archive/2014/07/Trying-out-the-ExpEYES-science-and-experimentation-kit ‌‌__സൂചിക__ __ഉള്ളടക്കംഇടുക__ ‌‌__സൂചിക__ [[വർഗ്ഗം:സോഫ്റ്റ്‌വെയർ]] dutrd6av3u120xnsix8g8bjkl16f41n 2 355544 4626987 4611898 2026-05-30T07:59:03Z Vijayanrajapuram 21314 4626987 wikitext text/x-wiki <center class="usermessage plainlinks" >'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Vijayanrajapuram&action=edit&section=new എന്നോട് സം‌വദിക്കാം] | [http://ml.wikipedia.org/wiki/Special:Emailuser/Vijayanrajapuram എനിക്ക് ഇ-സന്ദേശമയക്കാം]'''</center> ==ഞാൻ== [[File:Jimmy Wales and Vijayanrajapuram 2026.jpg|thumb|With Jimmy Wales at KLF 2026]] * Rtd. Headmaster, Dept. of Education, Govt. of Kerala * കാര്യനിർവാഹകൻ - [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]] * [[schoolwiki:sw/994|സ്റ്റേറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ - സ്കൂൾവിക്കി]] * [[incubator:Special:Contributions/Vijayanrajapuram|വിക്കിവോയോജ്]] വൊളണ്ടിയർ {{ഉദ്ധരണി| എരിയേണം ദീപനാളം പോൽ</br> വിരിയേണം പ്രഭയെന്നുമേ</br> ചൊരിയേണമറിവിന്നഗ്നി; കനൽ-</br> ച്ചിരിനാളമായതു നിൽക്കണം.</br> --------- വിജയൻ രാജപുരം }} ==എന്റെ സംഭാവനകൾ== * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=3000&user=Vijayanrajapuram വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ] * [https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Vijayanrajapuram&lang=ml&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=none&limit=1000 മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ആരംഭിച്ച താളുകൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/Vijayanrajapuram തിരുത്തലുകൾ] [https://xtools.wmflabs.org/adminstats/ml.wikipedia.org/2020-11-01/2021-07-27 അഡ്മിൻ തിരുത്തലുകൾ] [https://pageviews.toolforge.org/userviews/?project=ml.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&range=latest-2000&sort=views&direction=1&view=list&user=Vijayanrajapuram Reading Counter] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/ചിത്രഗാലറി|ചിത്രഗാലറി]] *'''[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പണിപ്പെട്ടി|പണിപ്പെട്ടി]]''' *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/സ്ലേറ്റ്|സ്ലേറ്റ്]] <br> {{Usertalkback|you=watched|me=watched|small=no|runon=no|icon=lang}} ==താരകം== {{award2| border=#d13b06| color=#defe92| image=Barnstar Ente gramam.svg| size=150px| topic=എന്റെ ഗ്രാമം 2024| text= 2024 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EG2024| എന്റെ ഗ്രാമം 2024]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ഗ്രാമങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് താരകം സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:39, 18 ജനുവരി 2025 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2021| text= 2021 നവംബർ 1 മുതൽ നവംബർ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2021| ഏഷ്യൻ മാസം 2021]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :----[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:23, 1 ഡിസംബർ 2021 (UTC) }} {| style="background-color:#fdffe7; border: 1px solid #1e90ff;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |<font color=darkgreen> '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം'''</font> |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം --[[ഉപയോക്താവ്:Wikiking666|<span style="color:red;font-size:16px;"> '''Wikiking666'''</span>]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Wikiking666|<span style="color:Skyblue;font-size:16px;">[Talk]</span>]] 13:33, 21 ജൂലൈ 2022 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Classical Barnstar.png | size=180px| topic=സംഗീതത്തെ ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിന്. 2021| text= ആരും എഴുതാൻ മടിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് ഒരു താരകം! [[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|^{<b>Talkies ♫♫} </b>]] 09:12, 18 ജൂലൈ 2021 (UTC) }} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം :) നന്ദി .. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:53, 31 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Flower pot (7965479110).jpg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആശംസകൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:48, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#e9e6f2| image=Wiki Loves Women South Asia 2020-ml.svg | size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2020| text= 2020 ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW20|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 06:41, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2019| text= 2019 നവംബർ 1 മുതൽ ഡിസംബർ 7 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2019| ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:39, 8 ഡിസംബർ 2019 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wiki Loves Women logo.svg| size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2019| text= 2019 ഫെബ്രുവരി 10 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW19|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:23, 1 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC) }} ==[[WP:TIGER| പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഡിറ്റത്തോൺ 2018]]ലെ മികച്ച പ്രകടനത്തിന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ!== {{award2| border=red| color=gold | Barnstar for Project Tiger Ediatathon 2018 Malayalam 02.png| size=200px| topic='''വിക്കിപ്പുലി താരകം - 2018'''| text=[[WP:TIGER|പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ ലേഖനനിർമ്മാണയജ്ഞം 2018]]നു വേണ്ടി മികച്ച ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കൂടുതൽ സമ്പന്നമാക്കിയതിനു് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. : [[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|കൈതപ്പൂമണം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 20:07, 21 ജൂൺ 2018 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Marie Curie c1920.jpg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2018| text= 2018 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN18|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 02:32, 5 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Diwali lamp.jpg| size=180px| topic=ആയിരം വിക്കി ദീപങ്ങൾ താരകം 2018| text= 2017 ഡിസംബർ 1 മുതൽ 2018 ജനുവരി 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:TWL| ആയിരം വിക്കിദീപങ്ങൾ]]''' പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:03, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) എന്റ്റേയും ചെറിയൊരു കൈയ്യൊപ്പ് ..! :--[[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|Kaitha Poo Manam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 08:08, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)~ }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Sun_Wiki.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2017| text= 2017 നവംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2017| ഏഷ്യൻ മാസം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:27, 2 ഡിസംബർ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Women_in_Red_logo.svg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2017| text= 2017 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN17|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:02, 1 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) :ആശംസകൾ മാഷെ --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 21:02, 4 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1E90FF| color=#fdffe7| image=Ecologia.jpg| size=80px| topic=ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017| text= 2017 ജൂൺ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WED17|ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]]'''ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. ഈ താരകം ഭാവിയിലേക്കുള്ള സംഭാവനകൾക്ക് ഒരു പ്രചോദനമായിത്തീരട്ടെയെന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. സ്നേഹമോടെ --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:56, 1 ജൂലൈ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Logo Wikipedia en el aula.png| size=150px| topic=വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017 താരകം| text= 2017 ആഗസ്റ്റ് 31 മുതൽ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EDU17| വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:11, 1 നവംബർ 2017 (UTC) }} #തിരിച്ചുവിടുക [[വിക്കിപീഡിയ:TWA/ബാഡ്ജ്/7ഫലകം2]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ കാര്യനിർവാഹകർ]] tpyfwp5mwbcltb58zd2ecfr42mfmqn5 4626988 4626987 2026-05-30T07:59:27Z Vijayanrajapuram 21314 4626988 wikitext text/x-wiki <center class="usermessage plainlinks" >'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Vijayanrajapuram&action=edit&section=new എന്നോട് സം‌വദിക്കാം] | [http://ml.wikipedia.org/wiki/Special:Emailuser/Vijayanrajapuram എനിക്ക് ഇ-സന്ദേശമയക്കാം]'''</center> ==ഞാൻ== [[File:Jimmy Wales and Vijayanrajapuram 2026.jpg|thumb|With Jimmy Wales at KLF 2026]] * Rtd. Headmaster, Dept. of Education, Govt. of Kerala * കാര്യനിർവാഹകൻ - [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]] * [[schoolwiki:sw/994|സ്റ്റേറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ - സ്കൂൾവിക്കി]] * [[incubator:Special:Contributions/Vijayanrajapuram|വിക്കിവോയേജ്]] വൊളണ്ടിയർ {{ഉദ്ധരണി| എരിയേണം ദീപനാളം പോൽ</br> വിരിയേണം പ്രഭയെന്നുമേ</br> ചൊരിയേണമറിവിന്നഗ്നി; കനൽ-</br> ച്ചിരിനാളമായതു നിൽക്കണം.</br> --------- വിജയൻ രാജപുരം }} ==എന്റെ സംഭാവനകൾ== * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=3000&user=Vijayanrajapuram വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ] * [https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Vijayanrajapuram&lang=ml&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=none&limit=1000 മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ആരംഭിച്ച താളുകൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/Vijayanrajapuram തിരുത്തലുകൾ] [https://xtools.wmflabs.org/adminstats/ml.wikipedia.org/2020-11-01/2021-07-27 അഡ്മിൻ തിരുത്തലുകൾ] [https://pageviews.toolforge.org/userviews/?project=ml.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&range=latest-2000&sort=views&direction=1&view=list&user=Vijayanrajapuram Reading Counter] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/ചിത്രഗാലറി|ചിത്രഗാലറി]] *'''[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പണിപ്പെട്ടി|പണിപ്പെട്ടി]]''' *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/സ്ലേറ്റ്|സ്ലേറ്റ്]] <br> {{Usertalkback|you=watched|me=watched|small=no|runon=no|icon=lang}} ==താരകം== {{award2| border=#d13b06| color=#defe92| image=Barnstar Ente gramam.svg| size=150px| topic=എന്റെ ഗ്രാമം 2024| text= 2024 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EG2024| എന്റെ ഗ്രാമം 2024]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ഗ്രാമങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് താരകം സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:39, 18 ജനുവരി 2025 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2021| text= 2021 നവംബർ 1 മുതൽ നവംബർ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2021| ഏഷ്യൻ മാസം 2021]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :----[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:23, 1 ഡിസംബർ 2021 (UTC) }} {| style="background-color:#fdffe7; border: 1px solid #1e90ff;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |<font color=darkgreen> '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം'''</font> |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം --[[ഉപയോക്താവ്:Wikiking666|<span style="color:red;font-size:16px;"> '''Wikiking666'''</span>]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Wikiking666|<span style="color:Skyblue;font-size:16px;">[Talk]</span>]] 13:33, 21 ജൂലൈ 2022 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Classical Barnstar.png | size=180px| topic=സംഗീതത്തെ ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിന്. 2021| text= ആരും എഴുതാൻ മടിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് ഒരു താരകം! [[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|^{<b>Talkies ♫♫} </b>]] 09:12, 18 ജൂലൈ 2021 (UTC) }} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം :) നന്ദി .. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:53, 31 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Flower pot (7965479110).jpg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആശംസകൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:48, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#e9e6f2| image=Wiki Loves Women South Asia 2020-ml.svg | size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2020| text= 2020 ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW20|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 06:41, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2019| text= 2019 നവംബർ 1 മുതൽ ഡിസംബർ 7 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2019| ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:39, 8 ഡിസംബർ 2019 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wiki Loves Women logo.svg| size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2019| text= 2019 ഫെബ്രുവരി 10 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW19|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:23, 1 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC) }} ==[[WP:TIGER| പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഡിറ്റത്തോൺ 2018]]ലെ മികച്ച പ്രകടനത്തിന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ!== {{award2| border=red| color=gold | Barnstar for Project Tiger Ediatathon 2018 Malayalam 02.png| size=200px| topic='''വിക്കിപ്പുലി താരകം - 2018'''| text=[[WP:TIGER|പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ ലേഖനനിർമ്മാണയജ്ഞം 2018]]നു വേണ്ടി മികച്ച ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കൂടുതൽ സമ്പന്നമാക്കിയതിനു് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. : [[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|കൈതപ്പൂമണം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 20:07, 21 ജൂൺ 2018 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Marie Curie c1920.jpg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2018| text= 2018 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN18|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 02:32, 5 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Diwali lamp.jpg| size=180px| topic=ആയിരം വിക്കി ദീപങ്ങൾ താരകം 2018| text= 2017 ഡിസംബർ 1 മുതൽ 2018 ജനുവരി 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:TWL| ആയിരം വിക്കിദീപങ്ങൾ]]''' പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:03, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) എന്റ്റേയും ചെറിയൊരു കൈയ്യൊപ്പ് ..! :--[[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|Kaitha Poo Manam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 08:08, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)~ }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Sun_Wiki.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2017| text= 2017 നവംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2017| ഏഷ്യൻ മാസം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:27, 2 ഡിസംബർ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Women_in_Red_logo.svg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2017| text= 2017 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN17|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:02, 1 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) :ആശംസകൾ മാഷെ --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 21:02, 4 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1E90FF| color=#fdffe7| image=Ecologia.jpg| size=80px| topic=ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017| text= 2017 ജൂൺ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WED17|ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]]'''ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. ഈ താരകം ഭാവിയിലേക്കുള്ള സംഭാവനകൾക്ക് ഒരു പ്രചോദനമായിത്തീരട്ടെയെന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. സ്നേഹമോടെ --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:56, 1 ജൂലൈ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Logo Wikipedia en el aula.png| size=150px| topic=വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017 താരകം| text= 2017 ആഗസ്റ്റ് 31 മുതൽ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EDU17| വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:11, 1 നവംബർ 2017 (UTC) }} #തിരിച്ചുവിടുക [[വിക്കിപീഡിയ:TWA/ബാഡ്ജ്/7ഫലകം2]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ കാര്യനിർവാഹകർ]] qdnk4q2jst5a4w8lb3p486dwpts9o6a 4626989 4626988 2026-05-30T08:00:18Z Vijayanrajapuram 21314 4626989 wikitext text/x-wiki <center class="usermessage plainlinks" >'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Vijayanrajapuram&action=edit&section=new എന്നോട് സം‌വദിക്കാം] | [http://ml.wikipedia.org/wiki/Special:Emailuser/Vijayanrajapuram എനിക്ക് ഇ-സന്ദേശമയക്കാം]'''</center> ==ഞാൻ== [[File:Jimmy Wales and Vijayanrajapuram 2026.jpg|With Jimmy Wales at KLF 2026|നടുവിൽ|ചട്ടരഹിതം|300x300ബിന്ദു]] * Rtd. Headmaster, Dept. of Education, Govt. of Kerala * കാര്യനിർവാഹകൻ - [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]] * [[schoolwiki:sw/994|സ്റ്റേറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ - സ്കൂൾവിക്കി]] * [[incubator:Special:Contributions/Vijayanrajapuram|വിക്കിവോയേജ്]] വൊളണ്ടിയർ {{ഉദ്ധരണി| എരിയേണം ദീപനാളം പോൽ</br> വിരിയേണം പ്രഭയെന്നുമേ</br> ചൊരിയേണമറിവിന്നഗ്നി; കനൽ-</br> ച്ചിരിനാളമായതു നിൽക്കണം.</br> --------- വിജയൻ രാജപുരം }} ==എന്റെ സംഭാവനകൾ== * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=3000&user=Vijayanrajapuram വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ] * [https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Vijayanrajapuram&lang=ml&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=none&limit=1000 മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ആരംഭിച്ച താളുകൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/Vijayanrajapuram തിരുത്തലുകൾ] [https://xtools.wmflabs.org/adminstats/ml.wikipedia.org/2020-11-01/2021-07-27 അഡ്മിൻ തിരുത്തലുകൾ] [https://pageviews.toolforge.org/userviews/?project=ml.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&range=latest-2000&sort=views&direction=1&view=list&user=Vijayanrajapuram Reading Counter] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/ചിത്രഗാലറി|ചിത്രഗാലറി]] *'''[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പണിപ്പെട്ടി|പണിപ്പെട്ടി]]''' *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/സ്ലേറ്റ്|സ്ലേറ്റ്]] <br> {{Usertalkback|you=watched|me=watched|small=no|runon=no|icon=lang}} ==താരകം== {{award2| border=#d13b06| color=#defe92| image=Barnstar Ente gramam.svg| size=150px| topic=എന്റെ ഗ്രാമം 2024| text= 2024 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EG2024| എന്റെ ഗ്രാമം 2024]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ഗ്രാമങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് താരകം സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:39, 18 ജനുവരി 2025 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2021| text= 2021 നവംബർ 1 മുതൽ നവംബർ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2021| ഏഷ്യൻ മാസം 2021]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :----[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:23, 1 ഡിസംബർ 2021 (UTC) }} {| style="background-color:#fdffe7; border: 1px solid #1e90ff;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |<font color=darkgreen> '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം'''</font> |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം --[[ഉപയോക്താവ്:Wikiking666|<span style="color:red;font-size:16px;"> '''Wikiking666'''</span>]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Wikiking666|<span style="color:Skyblue;font-size:16px;">[Talk]</span>]] 13:33, 21 ജൂലൈ 2022 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Classical Barnstar.png | size=180px| topic=സംഗീതത്തെ ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിന്. 2021| text= ആരും എഴുതാൻ മടിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് ഒരു താരകം! [[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|^{<b>Talkies ♫♫} </b>]] 09:12, 18 ജൂലൈ 2021 (UTC) }} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം :) നന്ദി .. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:53, 31 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Flower pot (7965479110).jpg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആശംസകൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:48, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#e9e6f2| image=Wiki Loves Women South Asia 2020-ml.svg | size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2020| text= 2020 ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW20|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 06:41, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2019| text= 2019 നവംബർ 1 മുതൽ ഡിസംബർ 7 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2019| ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:39, 8 ഡിസംബർ 2019 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wiki Loves Women logo.svg| size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2019| text= 2019 ഫെബ്രുവരി 10 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW19|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:23, 1 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC) }} ==[[WP:TIGER| പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഡിറ്റത്തോൺ 2018]]ലെ മികച്ച പ്രകടനത്തിന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ!== {{award2| border=red| color=gold | Barnstar for Project Tiger Ediatathon 2018 Malayalam 02.png| size=200px| topic='''വിക്കിപ്പുലി താരകം - 2018'''| text=[[WP:TIGER|പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ ലേഖനനിർമ്മാണയജ്ഞം 2018]]നു വേണ്ടി മികച്ച ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കൂടുതൽ സമ്പന്നമാക്കിയതിനു് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. : [[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|കൈതപ്പൂമണം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 20:07, 21 ജൂൺ 2018 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Marie Curie c1920.jpg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2018| text= 2018 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN18|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 02:32, 5 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Diwali lamp.jpg| size=180px| topic=ആയിരം വിക്കി ദീപങ്ങൾ താരകം 2018| text= 2017 ഡിസംബർ 1 മുതൽ 2018 ജനുവരി 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:TWL| ആയിരം വിക്കിദീപങ്ങൾ]]''' പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:03, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) എന്റ്റേയും ചെറിയൊരു കൈയ്യൊപ്പ് ..! :--[[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|Kaitha Poo Manam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 08:08, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)~ }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Sun_Wiki.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2017| text= 2017 നവംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2017| ഏഷ്യൻ മാസം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:27, 2 ഡിസംബർ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Women_in_Red_logo.svg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2017| text= 2017 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN17|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:02, 1 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) :ആശംസകൾ മാഷെ --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 21:02, 4 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1E90FF| color=#fdffe7| image=Ecologia.jpg| size=80px| topic=ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017| text= 2017 ജൂൺ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WED17|ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]]'''ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. ഈ താരകം ഭാവിയിലേക്കുള്ള സംഭാവനകൾക്ക് ഒരു പ്രചോദനമായിത്തീരട്ടെയെന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. സ്നേഹമോടെ --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:56, 1 ജൂലൈ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Logo Wikipedia en el aula.png| size=150px| topic=വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017 താരകം| text= 2017 ആഗസ്റ്റ് 31 മുതൽ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EDU17| വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:11, 1 നവംബർ 2017 (UTC) }} #തിരിച്ചുവിടുക [[വിക്കിപീഡിയ:TWA/ബാഡ്ജ്/7ഫലകം2]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ കാര്യനിർവാഹകർ]] p0dzq6gl6hhxsg4eu3u8nq9d576mmbm 4626990 4626989 2026-05-30T08:00:54Z Vijayanrajapuram 21314 /* ഞാൻ */ 4626990 wikitext text/x-wiki <center class="usermessage plainlinks" >'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Vijayanrajapuram&action=edit&section=new എന്നോട് സം‌വദിക്കാം] | [http://ml.wikipedia.org/wiki/Special:Emailuser/Vijayanrajapuram എനിക്ക് ഇ-സന്ദേശമയക്കാം]'''</center> ==ഞാൻ== [[File:Jimmy Wales and Vijayanrajapuram 2026.jpg|With Jimmy Wales at KLF 2026|നടുവിൽ|പകരം=With Jimmy Wales at KLF 2026|ചട്ടം]] * Rtd. Headmaster, Dept. of Education, Govt. of Kerala * കാര്യനിർവാഹകൻ - [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]] * [[schoolwiki:sw/994|സ്റ്റേറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ - സ്കൂൾവിക്കി]] * [[incubator:Special:Contributions/Vijayanrajapuram|വിക്കിവോയേജ്]] വൊളണ്ടിയർ {{ഉദ്ധരണി| എരിയേണം ദീപനാളം പോൽ</br> വിരിയേണം പ്രഭയെന്നുമേ</br> ചൊരിയേണമറിവിന്നഗ്നി; കനൽ-</br> ച്ചിരിനാളമായതു നിൽക്കണം.</br> --------- വിജയൻ രാജപുരം }} ==എന്റെ സംഭാവനകൾ== * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=3000&user=Vijayanrajapuram വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ] * [https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Vijayanrajapuram&lang=ml&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=none&limit=1000 മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ആരംഭിച്ച താളുകൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/Vijayanrajapuram തിരുത്തലുകൾ] [https://xtools.wmflabs.org/adminstats/ml.wikipedia.org/2020-11-01/2021-07-27 അഡ്മിൻ തിരുത്തലുകൾ] [https://pageviews.toolforge.org/userviews/?project=ml.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&range=latest-2000&sort=views&direction=1&view=list&user=Vijayanrajapuram Reading Counter] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/ചിത്രഗാലറി|ചിത്രഗാലറി]] *'''[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പണിപ്പെട്ടി|പണിപ്പെട്ടി]]''' *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/സ്ലേറ്റ്|സ്ലേറ്റ്]] <br> {{Usertalkback|you=watched|me=watched|small=no|runon=no|icon=lang}} ==താരകം== {{award2| border=#d13b06| color=#defe92| image=Barnstar Ente gramam.svg| size=150px| topic=എന്റെ ഗ്രാമം 2024| text= 2024 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EG2024| എന്റെ ഗ്രാമം 2024]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ഗ്രാമങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് താരകം സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:39, 18 ജനുവരി 2025 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2021| text= 2021 നവംബർ 1 മുതൽ നവംബർ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2021| ഏഷ്യൻ മാസം 2021]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :----[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:23, 1 ഡിസംബർ 2021 (UTC) }} {| style="background-color:#fdffe7; border: 1px solid #1e90ff;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |<font color=darkgreen> '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം'''</font> |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം --[[ഉപയോക്താവ്:Wikiking666|<span style="color:red;font-size:16px;"> '''Wikiking666'''</span>]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Wikiking666|<span style="color:Skyblue;font-size:16px;">[Talk]</span>]] 13:33, 21 ജൂലൈ 2022 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Classical Barnstar.png | size=180px| topic=സംഗീതത്തെ ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിന്. 2021| text= ആരും എഴുതാൻ മടിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് ഒരു താരകം! [[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|^{<b>Talkies ♫♫} </b>]] 09:12, 18 ജൂലൈ 2021 (UTC) }} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം :) നന്ദി .. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:53, 31 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Flower pot (7965479110).jpg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആശംസകൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:48, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#e9e6f2| image=Wiki Loves Women South Asia 2020-ml.svg | size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2020| text= 2020 ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW20|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 06:41, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2019| text= 2019 നവംബർ 1 മുതൽ ഡിസംബർ 7 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2019| ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:39, 8 ഡിസംബർ 2019 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wiki Loves Women logo.svg| size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2019| text= 2019 ഫെബ്രുവരി 10 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW19|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:23, 1 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC) }} ==[[WP:TIGER| പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഡിറ്റത്തോൺ 2018]]ലെ മികച്ച പ്രകടനത്തിന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ!== {{award2| border=red| color=gold | Barnstar for Project Tiger Ediatathon 2018 Malayalam 02.png| size=200px| topic='''വിക്കിപ്പുലി താരകം - 2018'''| text=[[WP:TIGER|പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ ലേഖനനിർമ്മാണയജ്ഞം 2018]]നു വേണ്ടി മികച്ച ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കൂടുതൽ സമ്പന്നമാക്കിയതിനു് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. : [[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|കൈതപ്പൂമണം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 20:07, 21 ജൂൺ 2018 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Marie Curie c1920.jpg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2018| text= 2018 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN18|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 02:32, 5 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Diwali lamp.jpg| size=180px| topic=ആയിരം വിക്കി ദീപങ്ങൾ താരകം 2018| text= 2017 ഡിസംബർ 1 മുതൽ 2018 ജനുവരി 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:TWL| ആയിരം വിക്കിദീപങ്ങൾ]]''' പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:03, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) എന്റ്റേയും ചെറിയൊരു കൈയ്യൊപ്പ് ..! :--[[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|Kaitha Poo Manam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 08:08, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)~ }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Sun_Wiki.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2017| text= 2017 നവംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2017| ഏഷ്യൻ മാസം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:27, 2 ഡിസംബർ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Women_in_Red_logo.svg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2017| text= 2017 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN17|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:02, 1 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) :ആശംസകൾ മാഷെ --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 21:02, 4 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1E90FF| color=#fdffe7| image=Ecologia.jpg| size=80px| topic=ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017| text= 2017 ജൂൺ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WED17|ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]]'''ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. ഈ താരകം ഭാവിയിലേക്കുള്ള സംഭാവനകൾക്ക് ഒരു പ്രചോദനമായിത്തീരട്ടെയെന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. സ്നേഹമോടെ --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:56, 1 ജൂലൈ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Logo Wikipedia en el aula.png| size=150px| topic=വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017 താരകം| text= 2017 ആഗസ്റ്റ് 31 മുതൽ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EDU17| വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:11, 1 നവംബർ 2017 (UTC) }} #തിരിച്ചുവിടുക [[വിക്കിപീഡിയ:TWA/ബാഡ്ജ്/7ഫലകം2]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ കാര്യനിർവാഹകർ]] cndv9v7oaf0tbhrjeonl1hu4y8hwmn5 4626991 4626990 2026-05-30T08:01:30Z Vijayanrajapuram 21314 4626991 wikitext text/x-wiki <center class="usermessage plainlinks" >'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Vijayanrajapuram&action=edit&section=new എന്നോട് സം‌വദിക്കാം] | [http://ml.wikipedia.org/wiki/Special:Emailuser/Vijayanrajapuram എനിക്ക് ഇ-സന്ദേശമയക്കാം]'''</center> ==ഞാൻ== [[File:Jimmy Wales and Vijayanrajapuram 2026.jpg|With Jimmy Wales at KLF 2026|നടുവിൽ|പകരം=With Jimmy Wales at KLF 2026|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു]] * Rtd. Headmaster, Dept. of Education, Govt. of Kerala * കാര്യനിർവാഹകൻ - [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]] * [[schoolwiki:sw/994|സ്റ്റേറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ - സ്കൂൾവിക്കി]] * [[incubator:Special:Contributions/Vijayanrajapuram|വിക്കിവോയേജ്]] വൊളണ്ടിയർ {{ഉദ്ധരണി| എരിയേണം ദീപനാളം പോൽ</br> വിരിയേണം പ്രഭയെന്നുമേ</br> ചൊരിയേണമറിവിന്നഗ്നി; കനൽ-</br> ച്ചിരിനാളമായതു നിൽക്കണം.</br> --------- വിജയൻ രാജപുരം }} ==എന്റെ സംഭാവനകൾ== * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=3000&user=Vijayanrajapuram വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ] * [https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Vijayanrajapuram&lang=ml&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=none&limit=1000 മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ആരംഭിച്ച താളുകൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/Vijayanrajapuram തിരുത്തലുകൾ] [https://xtools.wmflabs.org/adminstats/ml.wikipedia.org/2020-11-01/2021-07-27 അഡ്മിൻ തിരുത്തലുകൾ] [https://pageviews.toolforge.org/userviews/?project=ml.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&range=latest-2000&sort=views&direction=1&view=list&user=Vijayanrajapuram Reading Counter] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/ചിത്രഗാലറി|ചിത്രഗാലറി]] *'''[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പണിപ്പെട്ടി|പണിപ്പെട്ടി]]''' *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/സ്ലേറ്റ്|സ്ലേറ്റ്]] <br> {{Usertalkback|you=watched|me=watched|small=no|runon=no|icon=lang}} ==താരകം== {{award2| border=#d13b06| color=#defe92| image=Barnstar Ente gramam.svg| size=150px| topic=എന്റെ ഗ്രാമം 2024| text= 2024 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EG2024| എന്റെ ഗ്രാമം 2024]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ഗ്രാമങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് താരകം സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:39, 18 ജനുവരി 2025 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2021| text= 2021 നവംബർ 1 മുതൽ നവംബർ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2021| ഏഷ്യൻ മാസം 2021]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :----[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:23, 1 ഡിസംബർ 2021 (UTC) }} {| style="background-color:#fdffe7; border: 1px solid #1e90ff;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |<font color=darkgreen> '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം'''</font> |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം --[[ഉപയോക്താവ്:Wikiking666|<span style="color:red;font-size:16px;"> '''Wikiking666'''</span>]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Wikiking666|<span style="color:Skyblue;font-size:16px;">[Talk]</span>]] 13:33, 21 ജൂലൈ 2022 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Classical Barnstar.png | size=180px| topic=സംഗീതത്തെ ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിന്. 2021| text= ആരും എഴുതാൻ മടിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് ഒരു താരകം! [[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|^{<b>Talkies ♫♫} </b>]] 09:12, 18 ജൂലൈ 2021 (UTC) }} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം :) നന്ദി .. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:53, 31 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Flower pot (7965479110).jpg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആശംസകൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:48, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#e9e6f2| image=Wiki Loves Women South Asia 2020-ml.svg | size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2020| text= 2020 ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW20|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 06:41, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2019| text= 2019 നവംബർ 1 മുതൽ ഡിസംബർ 7 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2019| ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:39, 8 ഡിസംബർ 2019 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wiki Loves Women logo.svg| size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2019| text= 2019 ഫെബ്രുവരി 10 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW19|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:23, 1 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC) }} ==[[WP:TIGER| പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഡിറ്റത്തോൺ 2018]]ലെ മികച്ച പ്രകടനത്തിന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ!== {{award2| border=red| color=gold | Barnstar for Project Tiger Ediatathon 2018 Malayalam 02.png| size=200px| topic='''വിക്കിപ്പുലി താരകം - 2018'''| text=[[WP:TIGER|പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ ലേഖനനിർമ്മാണയജ്ഞം 2018]]നു വേണ്ടി മികച്ച ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കൂടുതൽ സമ്പന്നമാക്കിയതിനു് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. : [[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|കൈതപ്പൂമണം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 20:07, 21 ജൂൺ 2018 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Marie Curie c1920.jpg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2018| text= 2018 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN18|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 02:32, 5 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Diwali lamp.jpg| size=180px| topic=ആയിരം വിക്കി ദീപങ്ങൾ താരകം 2018| text= 2017 ഡിസംബർ 1 മുതൽ 2018 ജനുവരി 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:TWL| ആയിരം വിക്കിദീപങ്ങൾ]]''' പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:03, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) എന്റ്റേയും ചെറിയൊരു കൈയ്യൊപ്പ് ..! :--[[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|Kaitha Poo Manam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 08:08, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)~ }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Sun_Wiki.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2017| text= 2017 നവംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2017| ഏഷ്യൻ മാസം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:27, 2 ഡിസംബർ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Women_in_Red_logo.svg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2017| text= 2017 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN17|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:02, 1 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) :ആശംസകൾ മാഷെ --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 21:02, 4 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1E90FF| color=#fdffe7| image=Ecologia.jpg| size=80px| topic=ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017| text= 2017 ജൂൺ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WED17|ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]]'''ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. ഈ താരകം ഭാവിയിലേക്കുള്ള സംഭാവനകൾക്ക് ഒരു പ്രചോദനമായിത്തീരട്ടെയെന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. സ്നേഹമോടെ --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:56, 1 ജൂലൈ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Logo Wikipedia en el aula.png| size=150px| topic=വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017 താരകം| text= 2017 ആഗസ്റ്റ് 31 മുതൽ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EDU17| വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:11, 1 നവംബർ 2017 (UTC) }} #തിരിച്ചുവിടുക [[വിക്കിപീഡിയ:TWA/ബാഡ്ജ്/7ഫലകം2]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ കാര്യനിർവാഹകർ]] dg9402u2t1p8lhcp56rx6z02weoztwh 4626992 4626991 2026-05-30T08:02:31Z Vijayanrajapuram 21314 4626992 wikitext text/x-wiki <center class="usermessage plainlinks" >'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Vijayanrajapuram&action=edit&section=new എന്നോട് സം‌വദിക്കാം] | [http://ml.wikipedia.org/wiki/Special:Emailuser/Vijayanrajapuram എനിക്ക് ഇ-സന്ദേശമയക്കാം]'''</center> ==ഞാൻ== [[File:Jimmy Wales and Vijayanrajapuram 2026.jpg|With Jimmy Wales at KLF 2026|പകരം=With Jimmy Wales at KLF 2026|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|ഇടത്ത്‌]] * Rtd. Headmaster, Dept. of Education, Govt. of Kerala * കാര്യനിർവാഹകൻ - [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]] * [[schoolwiki:sw/994|സ്റ്റേറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ - സ്കൂൾവിക്കി]] * [[incubator:Special:Contributions/Vijayanrajapuram|വിക്കിവോയേജ്]] വൊളണ്ടിയർ {{ഉദ്ധരണി| എരിയേണം ദീപനാളം പോൽ</br> വിരിയേണം പ്രഭയെന്നുമേ</br> ചൊരിയേണമറിവിന്നഗ്നി; കനൽ-</br> ച്ചിരിനാളമായതു നിൽക്കണം.</br> --------- വിജയൻ രാജപുരം }} ==എന്റെ സംഭാവനകൾ== * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=3000&user=Vijayanrajapuram വിക്കിമീഡിയ കോമൺസിൽ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ] * [https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Vijayanrajapuram&lang=ml&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=none&limit=1000 മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിൽ ആരംഭിച്ച താളുകൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/Vijayanrajapuram തിരുത്തലുകൾ] [https://xtools.wmflabs.org/adminstats/ml.wikipedia.org/2020-11-01/2021-07-27 അഡ്മിൻ തിരുത്തലുകൾ] [https://pageviews.toolforge.org/userviews/?project=ml.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&range=latest-2000&sort=views&direction=1&view=list&user=Vijayanrajapuram Reading Counter] *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/ചിത്രഗാലറി|ചിത്രഗാലറി]] *'''[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പണിപ്പെട്ടി|പണിപ്പെട്ടി]]''' *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/സ്ലേറ്റ്|സ്ലേറ്റ്]] <br> {{Usertalkback|you=watched|me=watched|small=no|runon=no|icon=lang}} ==താരകം== {{award2| border=#d13b06| color=#defe92| image=Barnstar Ente gramam.svg| size=150px| topic=എന്റെ ഗ്രാമം 2024| text= 2024 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EG2024| എന്റെ ഗ്രാമം 2024]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ഗ്രാമങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് താരകം സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:39, 18 ജനുവരി 2025 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2021| text= 2021 നവംബർ 1 മുതൽ നവംബർ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2021| ഏഷ്യൻ മാസം 2021]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :----[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:23, 1 ഡിസംബർ 2021 (UTC) }} {| style="background-color:#fdffe7; border: 1px solid #1e90ff;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |<font color=darkgreen> '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം'''</font> |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം --[[ഉപയോക്താവ്:Wikiking666|<span style="color:red;font-size:16px;"> '''Wikiking666'''</span>]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Wikiking666|<span style="color:Skyblue;font-size:16px;">[Talk]</span>]] 13:33, 21 ജൂലൈ 2022 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Classical Barnstar.png | size=180px| topic=സംഗീതത്തെ ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിന്. 2021| text= ആരും എഴുതാൻ മടിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് ഒരു താരകം! [[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|^{<b>Talkies ♫♫} </b>]] 09:12, 18 ജൂലൈ 2021 (UTC) }} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം :) നന്ദി .. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:53, 31 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Flower pot (7965479110).jpg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആശംസകൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:48, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#e9e6f2| image=Wiki Loves Women South Asia 2020-ml.svg | size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2020| text= 2020 ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW20|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 06:41, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2019| text= 2019 നവംബർ 1 മുതൽ ഡിസംബർ 7 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2019| ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:39, 8 ഡിസംബർ 2019 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wiki Loves Women logo.svg| size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2019| text= 2019 ഫെബ്രുവരി 10 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW19|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:23, 1 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC) }} ==[[WP:TIGER| പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഡിറ്റത്തോൺ 2018]]ലെ മികച്ച പ്രകടനത്തിന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ!== {{award2| border=red| color=gold | Barnstar for Project Tiger Ediatathon 2018 Malayalam 02.png| size=200px| topic='''വിക്കിപ്പുലി താരകം - 2018'''| text=[[WP:TIGER|പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ ലേഖനനിർമ്മാണയജ്ഞം 2018]]നു വേണ്ടി മികച്ച ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കൂടുതൽ സമ്പന്നമാക്കിയതിനു് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. : [[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|കൈതപ്പൂമണം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 20:07, 21 ജൂൺ 2018 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Marie Curie c1920.jpg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2018| text= 2018 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN18|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 02:32, 5 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Diwali lamp.jpg| size=180px| topic=ആയിരം വിക്കി ദീപങ്ങൾ താരകം 2018| text= 2017 ഡിസംബർ 1 മുതൽ 2018 ജനുവരി 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:TWL| ആയിരം വിക്കിദീപങ്ങൾ]]''' പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:03, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) എന്റ്റേയും ചെറിയൊരു കൈയ്യൊപ്പ് ..! :--[[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|Kaitha Poo Manam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 08:08, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)~ }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Sun_Wiki.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2017| text= 2017 നവംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2017| ഏഷ്യൻ മാസം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:27, 2 ഡിസംബർ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Women_in_Red_logo.svg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2017| text= 2017 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN17|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:02, 1 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) :ആശംസകൾ മാഷെ --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 21:02, 4 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1E90FF| color=#fdffe7| image=Ecologia.jpg| size=80px| topic=ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017| text= 2017 ജൂൺ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WED17|ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]]'''ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. ഈ താരകം ഭാവിയിലേക്കുള്ള സംഭാവനകൾക്ക് ഒരു പ്രചോദനമായിത്തീരട്ടെയെന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. സ്നേഹമോടെ --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:56, 1 ജൂലൈ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Logo Wikipedia en el aula.png| size=150px| topic=വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017 താരകം| text= 2017 ആഗസ്റ്റ് 31 മുതൽ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EDU17| വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:11, 1 നവംബർ 2017 (UTC) }} #തിരിച്ചുവിടുക [[വിക്കിപീഡിയ:TWA/ബാഡ്ജ്/7ഫലകം2]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ കാര്യനിർവാഹകർ]] 9yuh9b3b4cwr0g0lmn95o0hb2urw4zf 4626993 4626992 2026-05-30T08:09:06Z Vijayanrajapuram 21314 4626993 wikitext text/x-wiki <center class="usermessage plainlinks" >'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Vijayanrajapuram&action=edit&section=new എന്നോട് സം‌വദിക്കാം] | [http://ml.wikipedia.org/wiki/Special:Emailuser/Vijayanrajapuram എനിക്ക് ഇ-സന്ദേശമയക്കാം]'''</center> ==ഞാൻ== [[File:Jimmy Wales and Vijayanrajapuram 2026.jpg|With Jimmy Wales at KLF 2026|പകരം=With Jimmy Wales at KLF 2026|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|ഇടത്ത്‌]] * Rtd. Headmaster, Dept. of Education, Govt. of Kerala * കാര്യനിർവാഹകൻ - [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]] * [[schoolwiki:sw/994|സ്റ്റേറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ - സ്കൂൾവിക്കി]] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=3000&user=Vijayanrajapuram കോമൺസിൽ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ] * [https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Vijayanrajapuram&lang=ml&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=none&limit=1000 വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർത്ത ലേഖനങ്ങൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/Vijayanrajapuram തിരുത്തലുകൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/adminstats/ml.wikipedia.org/2020-11-01/2021-07-27 അഡ്മിൻ തിരുത്തലുകൾ] *[https://pageviews.toolforge.org/userviews/?project=ml.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&range=latest-2000&sort=views&direction=1&view=list&user=Vijayanrajapuram Reading Counter] * [[incubator:Special:Contributions/Vijayanrajapuram|വിക്കിവോയേജ്]] വൊളണ്ടിയർ {{ഉദ്ധരണി| എരിയേണം ദീപനാളം പോൽ</br> വിരിയേണം പ്രഭയെന്നുമേ</br> ചൊരിയേണമറിവിന്നഗ്നി; കനൽ-</br> ച്ചിരിനാളമായതു നിൽക്കണം.</br> --------- വിജയൻ രാജപുരം }} ==എന്റെ സംഭാവനകൾ== *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/ചിത്രഗാലറി|ചിത്രഗാലറി]] *'''[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പണിപ്പെട്ടി|പണിപ്പെട്ടി]]''' *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/സ്ലേറ്റ്|സ്ലേറ്റ്]] <br> {{Usertalkback|you=watched|me=watched|small=no|runon=no|icon=lang}} ==താരകം== {{award2| border=#d13b06| color=#defe92| image=Barnstar Ente gramam.svg| size=150px| topic=എന്റെ ഗ്രാമം 2024| text= 2024 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EG2024| എന്റെ ഗ്രാമം 2024]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ഗ്രാമങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് താരകം സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:39, 18 ജനുവരി 2025 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2021| text= 2021 നവംബർ 1 മുതൽ നവംബർ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2021| ഏഷ്യൻ മാസം 2021]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :----[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:23, 1 ഡിസംബർ 2021 (UTC) }} {| style="background-color:#fdffe7; border: 1px solid #1e90ff;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |<font color=darkgreen> '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം'''</font> |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം --[[ഉപയോക്താവ്:Wikiking666|<span style="color:red;font-size:16px;"> '''Wikiking666'''</span>]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Wikiking666|<span style="color:Skyblue;font-size:16px;">[Talk]</span>]] 13:33, 21 ജൂലൈ 2022 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Classical Barnstar.png | size=180px| topic=സംഗീതത്തെ ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിന്. 2021| text= ആരും എഴുതാൻ മടിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് ഒരു താരകം! [[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|^{<b>Talkies ♫♫} </b>]] 09:12, 18 ജൂലൈ 2021 (UTC) }} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം :) നന്ദി .. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:53, 31 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Flower pot (7965479110).jpg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആശംസകൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:48, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#e9e6f2| image=Wiki Loves Women South Asia 2020-ml.svg | size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2020| text= 2020 ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW20|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 06:41, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2019| text= 2019 നവംബർ 1 മുതൽ ഡിസംബർ 7 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2019| ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:39, 8 ഡിസംബർ 2019 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wiki Loves Women logo.svg| size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2019| text= 2019 ഫെബ്രുവരി 10 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW19|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:23, 1 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC) }} ==[[WP:TIGER| പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഡിറ്റത്തോൺ 2018]]ലെ മികച്ച പ്രകടനത്തിന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ!== {{award2| border=red| color=gold | Barnstar for Project Tiger Ediatathon 2018 Malayalam 02.png| size=200px| topic='''വിക്കിപ്പുലി താരകം - 2018'''| text=[[WP:TIGER|പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ ലേഖനനിർമ്മാണയജ്ഞം 2018]]നു വേണ്ടി മികച്ച ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കൂടുതൽ സമ്പന്നമാക്കിയതിനു് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. : [[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|കൈതപ്പൂമണം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 20:07, 21 ജൂൺ 2018 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Marie Curie c1920.jpg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2018| text= 2018 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN18|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 02:32, 5 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Diwali lamp.jpg| size=180px| topic=ആയിരം വിക്കി ദീപങ്ങൾ താരകം 2018| text= 2017 ഡിസംബർ 1 മുതൽ 2018 ജനുവരി 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:TWL| ആയിരം വിക്കിദീപങ്ങൾ]]''' പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:03, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) എന്റ്റേയും ചെറിയൊരു കൈയ്യൊപ്പ് ..! :--[[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|Kaitha Poo Manam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 08:08, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)~ }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Sun_Wiki.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2017| text= 2017 നവംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2017| ഏഷ്യൻ മാസം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:27, 2 ഡിസംബർ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Women_in_Red_logo.svg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2017| text= 2017 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN17|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:02, 1 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) :ആശംസകൾ മാഷെ --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 21:02, 4 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1E90FF| color=#fdffe7| image=Ecologia.jpg| size=80px| topic=ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017| text= 2017 ജൂൺ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WED17|ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]]'''ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. ഈ താരകം ഭാവിയിലേക്കുള്ള സംഭാവനകൾക്ക് ഒരു പ്രചോദനമായിത്തീരട്ടെയെന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. സ്നേഹമോടെ --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:56, 1 ജൂലൈ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Logo Wikipedia en el aula.png| size=150px| topic=വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017 താരകം| text= 2017 ആഗസ്റ്റ് 31 മുതൽ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EDU17| വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:11, 1 നവംബർ 2017 (UTC) }} #തിരിച്ചുവിടുക [[വിക്കിപീഡിയ:TWA/ബാഡ്ജ്/7ഫലകം2]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ കാര്യനിർവാഹകർ]] badxta1l5oggfcpahkbnrgzmeidf12a 4626994 4626993 2026-05-30T08:11:55Z Vijayanrajapuram 21314 /* എന്റെ സംഭാവനകൾ */ 4626994 wikitext text/x-wiki <center class="usermessage plainlinks" >'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Vijayanrajapuram&action=edit&section=new എന്നോട് സം‌വദിക്കാം] | [http://ml.wikipedia.org/wiki/Special:Emailuser/Vijayanrajapuram എനിക്ക് ഇ-സന്ദേശമയക്കാം]'''</center> ==ഞാൻ== [[File:Jimmy Wales and Vijayanrajapuram 2026.jpg|With Jimmy Wales at KLF 2026|പകരം=With Jimmy Wales at KLF 2026|ലഘുചിത്രം|300x300ബിന്ദു|ഇടത്ത്‌]] * Rtd. Headmaster, Dept. of Education, Govt. of Kerala * കാര്യനിർവാഹകൻ - [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]] * [[schoolwiki:sw/994|സ്റ്റേറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ - സ്കൂൾവിക്കി]] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=3000&user=Vijayanrajapuram കോമൺസിൽ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ] * [https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Vijayanrajapuram&lang=ml&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=none&limit=1000 വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർത്ത ലേഖനങ്ങൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/Vijayanrajapuram തിരുത്തലുകൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/adminstats/ml.wikipedia.org/2020-11-01/2021-07-27 അഡ്മിൻ തിരുത്തലുകൾ] *[https://pageviews.toolforge.org/userviews/?project=ml.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&range=latest-2000&sort=views&direction=1&view=list&user=Vijayanrajapuram Reading Counter] * [[incubator:Special:Contributions/Vijayanrajapuram|വിക്കിവോയേജ്]] വൊളണ്ടിയർ {{ഉദ്ധരണി| എരിയേണം ദീപനാളം പോൽ</br> വിരിയേണം പ്രഭയെന്നുമേ</br> ചൊരിയേണമറിവിന്നഗ്നി; കനൽ-</br> ച്ചിരിനാളമായതു നിൽക്കണം.</br> --------- വിജയൻ രാജപുരം }} *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/ചിത്രഗാലറി|ചിത്രഗാലറി]] *'''[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പണിപ്പെട്ടി|പണിപ്പെട്ടി]]''' *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/സ്ലേറ്റ്|സ്ലേറ്റ്]] <br> {{Usertalkback|you=watched|me=watched|small=no|runon=no|icon=lang}} ==താരകം== {{award2| border=#d13b06| color=#defe92| image=Barnstar Ente gramam.svg| size=150px| topic=എന്റെ ഗ്രാമം 2024| text= 2024 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EG2024| എന്റെ ഗ്രാമം 2024]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ഗ്രാമങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് താരകം സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:39, 18 ജനുവരി 2025 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2021| text= 2021 നവംബർ 1 മുതൽ നവംബർ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2021| ഏഷ്യൻ മാസം 2021]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :----[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:23, 1 ഡിസംബർ 2021 (UTC) }} {| style="background-color:#fdffe7; border: 1px solid #1e90ff;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |<font color=darkgreen> '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം'''</font> |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം --[[ഉപയോക്താവ്:Wikiking666|<span style="color:red;font-size:16px;"> '''Wikiking666'''</span>]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Wikiking666|<span style="color:Skyblue;font-size:16px;">[Talk]</span>]] 13:33, 21 ജൂലൈ 2022 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Classical Barnstar.png | size=180px| topic=സംഗീതത്തെ ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിന്. 2021| text= ആരും എഴുതാൻ മടിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് ഒരു താരകം! [[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|^{<b>Talkies ♫♫} </b>]] 09:12, 18 ജൂലൈ 2021 (UTC) }} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം :) നന്ദി .. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:53, 31 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Flower pot (7965479110).jpg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആശംസകൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:48, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#e9e6f2| image=Wiki Loves Women South Asia 2020-ml.svg | size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2020| text= 2020 ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW20|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 06:41, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2019| text= 2019 നവംബർ 1 മുതൽ ഡിസംബർ 7 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2019| ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:39, 8 ഡിസംബർ 2019 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wiki Loves Women logo.svg| size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2019| text= 2019 ഫെബ്രുവരി 10 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW19|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:23, 1 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC) }} ==[[WP:TIGER| പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഡിറ്റത്തോൺ 2018]]ലെ മികച്ച പ്രകടനത്തിന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ!== {{award2| border=red| color=gold | Barnstar for Project Tiger Ediatathon 2018 Malayalam 02.png| size=200px| topic='''വിക്കിപ്പുലി താരകം - 2018'''| text=[[WP:TIGER|പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ ലേഖനനിർമ്മാണയജ്ഞം 2018]]നു വേണ്ടി മികച്ച ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കൂടുതൽ സമ്പന്നമാക്കിയതിനു് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. : [[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|കൈതപ്പൂമണം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 20:07, 21 ജൂൺ 2018 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Marie Curie c1920.jpg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2018| text= 2018 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN18|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 02:32, 5 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Diwali lamp.jpg| size=180px| topic=ആയിരം വിക്കി ദീപങ്ങൾ താരകം 2018| text= 2017 ഡിസംബർ 1 മുതൽ 2018 ജനുവരി 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:TWL| ആയിരം വിക്കിദീപങ്ങൾ]]''' പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:03, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) എന്റ്റേയും ചെറിയൊരു കൈയ്യൊപ്പ് ..! :--[[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|Kaitha Poo Manam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 08:08, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)~ }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Sun_Wiki.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2017| text= 2017 നവംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2017| ഏഷ്യൻ മാസം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:27, 2 ഡിസംബർ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Women_in_Red_logo.svg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2017| text= 2017 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN17|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:02, 1 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) :ആശംസകൾ മാഷെ --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 21:02, 4 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1E90FF| color=#fdffe7| image=Ecologia.jpg| size=80px| topic=ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017| text= 2017 ജൂൺ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WED17|ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]]'''ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. ഈ താരകം ഭാവിയിലേക്കുള്ള സംഭാവനകൾക്ക് ഒരു പ്രചോദനമായിത്തീരട്ടെയെന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. സ്നേഹമോടെ --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:56, 1 ജൂലൈ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Logo Wikipedia en el aula.png| size=150px| topic=വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017 താരകം| text= 2017 ആഗസ്റ്റ് 31 മുതൽ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EDU17| വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:11, 1 നവംബർ 2017 (UTC) }} #തിരിച്ചുവിടുക [[വിക്കിപീഡിയ:TWA/ബാഡ്ജ്/7ഫലകം2]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ കാര്യനിർവാഹകർ]] 44ldv26sgpzo5k0zbz3fi568co8m8i7 4626995 4626994 2026-05-30T08:13:10Z Vijayanrajapuram 21314 4626995 wikitext text/x-wiki <center class="usermessage plainlinks" >'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Vijayanrajapuram&action=edit&section=new എന്നോട് സം‌വദിക്കാം] | [http://ml.wikipedia.org/wiki/Special:Emailuser/Vijayanrajapuram എനിക്ക് ഇ-സന്ദേശമയക്കാം]'''</center> ==ഞാൻ== [[File:Jimmy Wales and Vijayanrajapuram 2026.jpg|With Jimmy Wales at KLF 2026|പകരം=With Jimmy Wales at KLF 2026|ലഘുചിത്രം|400x400px|ഇടത്ത്‌]] * Rtd. Headmaster, Dept. of Education, Govt. of Kerala * കാര്യനിർവാഹകൻ - [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]] * [[schoolwiki:sw/994|സ്റ്റേറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ - സ്കൂൾവിക്കി]] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=3000&user=Vijayanrajapuram കോമൺസിൽ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ] * [https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Vijayanrajapuram&lang=ml&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=none&limit=1000 വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർത്ത ലേഖനങ്ങൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/Vijayanrajapuram തിരുത്തലുകൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/adminstats/ml.wikipedia.org/2020-11-01/2021-07-27 അഡ്മിൻ തിരുത്തലുകൾ] *[https://pageviews.toolforge.org/userviews/?project=ml.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&range=latest-2000&sort=views&direction=1&view=list&user=Vijayanrajapuram Reading Counter] * [[incubator:Special:Contributions/Vijayanrajapuram|വിക്കിവോയേജ്]] {{ഉദ്ധരണി| എരിയേണം ദീപനാളം പോൽ</br> വിരിയേണം പ്രഭയെന്നുമേ</br> ചൊരിയേണമറിവിന്നഗ്നി; കനൽ-</br> ച്ചിരിനാളമായതു നിൽക്കണം.</br> --------- വിജയൻ രാജപുരം }} *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/ചിത്രഗാലറി|ചിത്രഗാലറി]] *'''[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പണിപ്പെട്ടി|പണിപ്പെട്ടി]]''' *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/സ്ലേറ്റ്|സ്ലേറ്റ്]] <br> {{Usertalkback|you=watched|me=watched|small=no|runon=no|icon=lang}} ==താരകം== {{award2| border=#d13b06| color=#defe92| image=Barnstar Ente gramam.svg| size=150px| topic=എന്റെ ഗ്രാമം 2024| text= 2024 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EG2024| എന്റെ ഗ്രാമം 2024]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ഗ്രാമങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് താരകം സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:39, 18 ജനുവരി 2025 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2021| text= 2021 നവംബർ 1 മുതൽ നവംബർ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2021| ഏഷ്യൻ മാസം 2021]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :----[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:23, 1 ഡിസംബർ 2021 (UTC) }} {| style="background-color:#fdffe7; border: 1px solid #1e90ff;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |<font color=darkgreen> '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം'''</font> |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം --[[ഉപയോക്താവ്:Wikiking666|<span style="color:red;font-size:16px;"> '''Wikiking666'''</span>]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Wikiking666|<span style="color:Skyblue;font-size:16px;">[Talk]</span>]] 13:33, 21 ജൂലൈ 2022 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Classical Barnstar.png | size=180px| topic=സംഗീതത്തെ ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിന്. 2021| text= ആരും എഴുതാൻ മടിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് ഒരു താരകം! [[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|^{<b>Talkies ♫♫} </b>]] 09:12, 18 ജൂലൈ 2021 (UTC) }} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം :) നന്ദി .. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:53, 31 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Flower pot (7965479110).jpg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആശംസകൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:48, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#e9e6f2| image=Wiki Loves Women South Asia 2020-ml.svg | size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2020| text= 2020 ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW20|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 06:41, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2019| text= 2019 നവംബർ 1 മുതൽ ഡിസംബർ 7 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2019| ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:39, 8 ഡിസംബർ 2019 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wiki Loves Women logo.svg| size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2019| text= 2019 ഫെബ്രുവരി 10 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW19|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:23, 1 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC) }} ==[[WP:TIGER| പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഡിറ്റത്തോൺ 2018]]ലെ മികച്ച പ്രകടനത്തിന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ!== {{award2| border=red| color=gold | Barnstar for Project Tiger Ediatathon 2018 Malayalam 02.png| size=200px| topic='''വിക്കിപ്പുലി താരകം - 2018'''| text=[[WP:TIGER|പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ ലേഖനനിർമ്മാണയജ്ഞം 2018]]നു വേണ്ടി മികച്ച ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കൂടുതൽ സമ്പന്നമാക്കിയതിനു് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. : [[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|കൈതപ്പൂമണം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 20:07, 21 ജൂൺ 2018 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Marie Curie c1920.jpg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2018| text= 2018 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN18|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 02:32, 5 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Diwali lamp.jpg| size=180px| topic=ആയിരം വിക്കി ദീപങ്ങൾ താരകം 2018| text= 2017 ഡിസംബർ 1 മുതൽ 2018 ജനുവരി 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:TWL| ആയിരം വിക്കിദീപങ്ങൾ]]''' പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:03, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) എന്റ്റേയും ചെറിയൊരു കൈയ്യൊപ്പ് ..! :--[[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|Kaitha Poo Manam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 08:08, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)~ }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Sun_Wiki.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2017| text= 2017 നവംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2017| ഏഷ്യൻ മാസം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:27, 2 ഡിസംബർ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Women_in_Red_logo.svg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2017| text= 2017 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN17|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:02, 1 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) :ആശംസകൾ മാഷെ --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 21:02, 4 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1E90FF| color=#fdffe7| image=Ecologia.jpg| size=80px| topic=ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017| text= 2017 ജൂൺ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WED17|ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]]'''ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. ഈ താരകം ഭാവിയിലേക്കുള്ള സംഭാവനകൾക്ക് ഒരു പ്രചോദനമായിത്തീരട്ടെയെന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. സ്നേഹമോടെ --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:56, 1 ജൂലൈ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Logo Wikipedia en el aula.png| size=150px| topic=വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017 താരകം| text= 2017 ആഗസ്റ്റ് 31 മുതൽ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EDU17| വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:11, 1 നവംബർ 2017 (UTC) }} #തിരിച്ചുവിടുക [[വിക്കിപീഡിയ:TWA/ബാഡ്ജ്/7ഫലകം2]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ കാര്യനിർവാഹകർ]] lazu1ax9my5jzq966xhkiuvg9i9w89v 4626996 4626995 2026-05-30T08:14:29Z Vijayanrajapuram 21314 4626996 wikitext text/x-wiki <center class="usermessage plainlinks" >'''[http://ml.wikipedia.org/w/index.php?title=User_talk:Vijayanrajapuram&action=edit&section=new എന്നോട് സം‌വദിക്കാം] | [http://ml.wikipedia.org/wiki/Special:Emailuser/Vijayanrajapuram എനിക്ക് ഇ-സന്ദേശമയക്കാം]'''</center> ==ഞാൻ== [[File:Jimmy Wales and Vijayanrajapuram 2026.jpg|With Jimmy Wales at KLF 2026|പകരം=With Jimmy Wales at KLF 2026|ലഘുചിത്രം|400x400px|ഇടത്ത്‌]] * Rtd. Headmaster, Dept. of Education, Govt. of Kerala * കാര്യനിർവാഹകൻ - [[വിക്കിപീഡിയ:കാര്യനിർവാഹകർ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയ]] * [[schoolwiki:sw/994|സ്റ്റേറ്റ് കോർഡിനേറ്റർ - സ്കൂൾവിക്കി]] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:ListFiles?limit=3000&user=Vijayanrajapuram കോമൺസിൽ ചേർത്ത ചിത്രങ്ങൾ] * [https://tools.wmflabs.org/xtools/pages/?user=Vijayanrajapuram&lang=ml&wiki=wikipedia&namespace=0&redirects=none&limit=1000 വിക്കിപീഡിയയിൽ ചേർത്ത ലേഖനങ്ങൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/ec/ml.wikipedia.org/Vijayanrajapuram തിരുത്തലുകൾ] *[https://xtools.wmflabs.org/adminstats/ml.wikipedia.org/2020-11-01/2021-07-27 അഡ്മിൻ തിരുത്തലുകൾ] *[https://pageviews.toolforge.org/userviews/?project=ml.wikipedia.org&platform=all-access&agent=user&namespace=0&redirects=0&range=latest-2000&sort=views&direction=1&view=list&user=Vijayanrajapuram Reading Counter] * [[incubator:Special:Contributions/Vijayanrajapuram|വിക്കിവോയേജ്]] {{ഉദ്ധരണി| എരിയേണം ദീപനാളം പോൽ</br> വിരിയേണം പ്രഭയെന്നുമേ</br> ചൊരിയേണമറിവിന്നഗ്നി; കനൽ-</br> ച്ചിരിനാളമായതു നിൽക്കണം.</br> --------- വിജയൻ രാജപുരം }} *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/ചിത്രഗാലറി|ചിത്രഗാലറി]] *'''[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/പണിപ്പെട്ടി|പണിപ്പെട്ടി]]''' *[[ഉപയോക്താവ്:Vijayanrajapuram/സ്ലേറ്റ്|സ്ലേറ്റ്]] <!------- {{Usertalkback|you=watched|me=watched|small=no|runon=no|icon=lang}} ------> ==താരകം== {{award2| border=#d13b06| color=#defe92| image=Barnstar Ente gramam.svg| size=150px| topic=എന്റെ ഗ്രാമം 2024| text= 2024 ഡിസംബർ മാസത്തിൽ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EG2024| എന്റെ ഗ്രാമം 2024]]''' തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് ഗ്രാമങ്ങളെപ്പറ്റിയുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് താരകം സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 14:39, 18 ജനുവരി 2025 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2021| text= 2021 നവംബർ 1 മുതൽ നവംബർ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2021| ഏഷ്യൻ മാസം 2021]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :----[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 17:23, 1 ഡിസംബർ 2021 (UTC) }} {| style="background-color:#fdffe7; border: 1px solid #1e90ff;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" |<font color=darkgreen> '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം'''</font> |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" |കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം --[[ഉപയോക്താവ്:Wikiking666|<span style="color:red;font-size:16px;"> '''Wikiking666'''</span>]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Wikiking666|<span style="color:Skyblue;font-size:16px;">[Talk]</span>]] 13:33, 21 ജൂലൈ 2022 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Classical Barnstar.png | size=180px| topic=സംഗീതത്തെ ചിട്ടപ്പെടുത്തുന്നതിന്. 2021| text= ആരും എഴുതാൻ മടിക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് ഒരു താരകം! [[User:Challiyan|'''<span style="color:red">Challiovsky</span> ''']] [[User talk:Challiyan|^{<b>Talkies ♫♫} </b>]] 09:12, 18 ജൂലൈ 2021 (UTC) }} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Administrator Barnstar Hires.png|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''കാര്യനിർവാഹകർക്കുള്ള താരകം''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | കാര്യനിർവാഹകനെന്ന നിലയിൽ വിക്കീപീഡിയയിൽ താങ്കൾ നടത്തുന്ന അക്ഷീണ യത്നങ്ങൾക്കും സേവനങ്ങൾക്കും ഒരു താരകം :) നന്ദി .. [[ഉപയോക്താവ്:Malikaveedu|Malikaveedu]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Malikaveedu|സംവാദം]]) 08:53, 31 ഒക്ടോബർ 2020 (UTC) |} {| style="background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Flower pot (7965479110).jpg|100px]] |style="font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;" | '''ആശംസകൾ''' |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | പുതിയ കാര്യനിർവാഹകന് ഹൃദയംഗമമായ ആശംസകൾ :-) --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:48, 7 ഓഗസ്റ്റ് 2020 (UTC) |} {{award2| border=#1e90ff| color=#e9e6f2| image=Wiki Loves Women South Asia 2020-ml.svg | size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2020| text= 2020 ഫെബ്രുവരി 1 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW20|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2020ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Meenakshi nandhini|Meenakshi nandhini]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Meenakshi nandhini|സംവാദം]]) 06:41, 11 ഏപ്രിൽ 2020 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wikipedia Asian Month Logo.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2019| text= 2019 നവംബർ 1 മുതൽ ഡിസംബർ 7 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2019| ഏഷ്യൻ മാസം 2019]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. തുടർന്നും ലേഖനങ്ങൾ എഴുതാൻ ഈ ചെറിയ ഉപഹാരം പ്രചോദനമാവട്ടെ എന്നാശംസിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 11:39, 8 ഡിസംബർ 2019 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Wiki Loves Women logo.svg| size=180px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2019| text= 2019 ഫെബ്രുവരി 10 മുതൽ മാർച്ച് 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WLW19|വിക്കി ലൗസ് വിമെൻ 2019ൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:23, 1 ഏപ്രിൽ 2019 (UTC) }} ==[[WP:TIGER| പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ എഡിറ്റത്തോൺ 2018]]ലെ മികച്ച പ്രകടനത്തിന് അഭിനന്ദനങ്ങൾ!== {{award2| border=red| color=gold | Barnstar for Project Tiger Ediatathon 2018 Malayalam 02.png| size=200px| topic='''വിക്കിപ്പുലി താരകം - 2018'''| text=[[WP:TIGER|പ്രോജക്റ്റ് ടൈഗർ ലേഖനനിർമ്മാണയജ്ഞം 2018]]നു വേണ്ടി മികച്ച ലേഖനങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ച് മലയാളം വിക്കിപീഡിയയെ കൂടുതൽ സമ്പന്നമാക്കിയതിനു് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. : [[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|കൈതപ്പൂമണം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 20:07, 21 ജൂൺ 2018 (UTC)}} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Marie Curie c1920.jpg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2018| text= 2018 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN18|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 02:32, 5 ഏപ്രിൽ 2018 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Diwali lamp.jpg| size=180px| topic=ആയിരം വിക്കി ദീപങ്ങൾ താരകം 2018| text= 2017 ഡിസംബർ 1 മുതൽ 2018 ജനുവരി 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:TWL| ആയിരം വിക്കിദീപങ്ങൾ]]''' പദ്ധതിയിൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :--[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:03, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC) എന്റ്റേയും ചെറിയൊരു കൈയ്യൊപ്പ് ..! :--[[ഉപയോക്താവ്:Kaitha Poo Manam|Kaitha Poo Manam]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Kaitha Poo Manam|സംവാദം]]) 08:08, 1 ഫെബ്രുവരി 2018 (UTC)~ }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Sun_Wiki.svg| size=150px| topic=ഏഷ്യൻ മാസം താരകം 2017| text= 2017 നവംബർ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WAM2017| ഏഷ്യൻ മാസം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:27, 2 ഡിസംബർ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Women_in_Red_logo.svg| size=150px| topic=വനിതാദിന പുരസ്കാരം 2017| text= 2017 മാർച്ച് 1 മുതൽ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WHMIN17|വനിതാദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞത്തിൽ]]''' പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 05:02, 1 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) :ആശംസകൾ മാഷെ --[[ഉപയോക്താവ്:Manojk|മനോജ്‌ .കെ]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Manojk|സംവാദം]]) 21:02, 4 ഏപ്രിൽ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1E90FF| color=#fdffe7| image=Ecologia.jpg| size=80px| topic=ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017| text= 2017 ജൂൺ 1 മുതൽ 30 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:WED17|ലോക പരിസ്ഥിതിദിന തിരുത്തൽ യജ്ഞം-2017]]'''ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് സ്നേഹപൂർവ്വം സമ്മാനിക്കുന്നു. ഈ താരകം ഭാവിയിലേക്കുള്ള സംഭാവനകൾക്ക് ഒരു പ്രചോദനമായിത്തീരട്ടെയെന്ന് ആശംസിക്കുന്നു. സ്നേഹമോടെ --[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 01:56, 1 ജൂലൈ 2017 (UTC) }} {{award2| border=#1e90ff| color=#fdffe7| image=Logo Wikipedia en el aula.png| size=150px| topic=വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017 താരകം| text= 2017 ആഗസ്റ്റ് 31 മുതൽ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നടന്ന '''[[വിക്കിപീഡിയ:EDU17| വിദ്യാഭ്യാസ തിരുത്തൽ യജ്ഞം 2017]]''' ൽ പങ്കെടുത്ത് വിലയേറിയ ലേഖനങ്ങൾ സംഭാവന ചെയ്തതിന് എല്ലാ വിക്കിക്കൂട്ടുകാരുടേയും പേരിൽ സമ്മാനിക്കുന്നു. :---[[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 03:11, 1 നവംബർ 2017 (UTC) }} #തിരിച്ചുവിടുക [[വിക്കിപീഡിയ:TWA/ബാഡ്ജ്/7ഫലകം2]] [[വർഗ്ഗം:വിക്കിപീഡിയ കാര്യനിർവാഹകർ]] ffnb50wfyodbpxnu8kz5zygtps2p500 0 365554 4626860 3832328 2026-05-29T13:28:22Z EUPBR 208363 4626860 wikitext text/x-wiki {{Infobox airline | airline = airBaltic | image = | logo = AirBaltic Logo.svg | logo_size = 260 | IATA = BT | ICAO = BTI | callsign = AIR BALTIC | founded = {{Start date and age|df=yes|1995|08|28}} | commenced = {{Start date and age|df=yes|1995|10|01}} | aoc = | hubs = {{nowrap|[[Riga International Airport]]}} | secondary_hubs = <div> * [[Tallinn Airport]] * [[Vilnius Airport]]</div> | focus_cities = | frequent_flyer = PINS | fleet_size = 22 | destinations = 80 | parent = [[Government of Latvia]] | num_employees = | headquarters = {{nowrap|[[Mārupe municipality]], [[Latvia]]}} | key_people = Martin Gauss ([[CEO]])<ref>{{cite news|title= SINGAPORE: AirBaltic CEO: PW1500G spare engine supply for CS300 improved|first= Jens|last= Flottau|publisher= [[Air Transport World]]|date= {{Date|2018-2-6}}|url= http://atwonline.com/engines/singapore-airbaltic-ceo-pw1500g-spare-engine-supply-cs300-improved|archive-url= https://web.archive.org/web/20180206185657/http://atwonline.com/engines/singapore-airbaltic-ceo-pw1500g-spare-engine-supply-cs300-improved|archive-date= 6 February 2018}}</ref> | revenue = {{gain}} €503 million (2019) | profit = {{loss}} €-7.7 million (2019) | website = {{url|airbaltic.com}} }} എഎസ് എയർ ബാൾട്ടിക് കോർപ്പറേഷൻ എന്ന ഔദ്യോഗിക നാമമുള്ള എയർ ബാൾട്ടിക് ലാത്വിയയുടെ സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള പതാക വാഹക എയർലൈനാണ്, റിഗയുടെ സമീപമുള്ള മരുപെ മുനിസിപ്പാലിറ്റിയിലെ റിഗ ഇന്റർനാഷണൽ എയർപോർട്ടിലാണ് പ്രധാന ഓഫീസ്. .<ref>"[http://www.airbaltic.com/public/offices_and_representatives.html airBaltic in Riga] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100127040058/http://www.airbaltic.com/public/offices_and_representatives.html |date=2010-01-27 }}." AirBaltic. Retrieved on 16 January 2010. "Air Baltic Corporation AS Registration number: 40003245752 ADMINISTRATION RIGA INTERNATIONAL AIRPORT Marupes county, LV-1053, Latvia"</ref> എയർ ബാൾട്ടിക്കിൻറെ പ്രധാന ഹബ് റിഗ ഇന്റർനാഷണൽ എയർപോർട്ടിലാണ്, ടല്ലിൻ എയർപോർട്ടിലും വിൽനിയസ് എയർപോർട്ടിലും മറ്റു ബേസുകൾ ഉണ്ട്.<ref>{{cite web |url=https://www.cleartrip.com/flight-booking/air-baltic-airlines.html |title=Cheap Air Baltic Flights Booking |publisher=Cleartrip.com |accessdate=07 March 2017 |archive-date=2019-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221164154/https://www.cleartrip.com/flight-booking/air-baltic-airlines.html |url-status=dead }}</ref> ==ചരിത്രം== 1995 ഓഗസ്റ്റ്‌ 28-നു സ്കാണ്ടിനെവിയൻ എയർലൈൻസും ലാത്വിയൻ സർക്കാരും ചേർന്ന് സംയുക്ത സംരംഭമായി ആരംഭിച്ചതാണ് എയർ ബാൾട്ടിക്. 1995 ഒക്ടോബർ 1-നു ആദ്യ എയർ ബാൾട്ടിക് വിമാനമായ ഒരു സാബ് 340 വിമാനം റിഗയിൽ എത്തി, ആ വിമാനം എയർ ബാൾട്ടിക്കിൻറെ ആദ്യ യാത്രാവിമാനമായി, പ്രവർത്തനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. <ref>{{cite web |author= |url=http://www.airbaltic.com/public/company_history.html |title=Company history |publisher=Airbaltic.com |date= |accessdate=07 March 2017 |archive-date=2008-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081123165935/http://www.airbaltic.com/public/company_history.html |url-status=dead }}</ref> അതുവരെ ലിമിറ്റഡ് ലയബിലിറ്റി കമ്പനിയായിരുന്ന എയർ ബാൾട്ടിക് 1999-ൽ ജോയിന്റ് സ്റ്റോക്ക് കമ്പനിയായി. <ref name="Hist">"[http://www.airbaltic.com/public/company_history.html Company history] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081123165935/http://www.airbaltic.com/public/company_history.html |date=2008-11-23 }}." AirBaltic. Retrieved on 22 November 2011.</ref> 2011 ഓഗസ്റ്റിൽ നഷ്ടങ്ങൾ കൂടി കൂടി വരുന്ന എയർ ബാൾട്ടിക് 60 മില്യൺ ലാറ്റ്സ് മൂലധനം ആവശ്യപ്പെട്ടു, അതിൻറെ സാമ്പത്തിക നിലയേയും രാഷ്ട്രീയ വിവാദങ്ങൾക്കും കാരണമാവുകയും ചെയ്തു. <ref>{{cite web|url=http://www.baltictimes.com/news/articles/29348/ |title=AirBaltic in need of massive investment as losses mount |publisher=Baltictimes.com |date=2011-08-19 |accessdate=07 March 2017}}</ref> and suffered speculation about its financial position<ref>{{cite web |author=Toomas Hõbemägi |url=http://www.balticbusinessnews.com/article/2011/6/27/antonov-airbaltic-will-continue-its-business |title=Antonov: airBaltic will continue its business |publisher=Balticbusinessnews.com |date=2011-06-27 |accessdate=07 March 2017 |archive-date=2011-07-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110701094116/http://www.balticbusinessnews.com/article/2011/6/27/antonov-airbaltic-will-continue-its-business |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|author=Toomas Hõbemägi |url=http://www.balticbusinessnews.com/?PublicationId=a19ae3be-7d4c-4e7c-a415-d978a0175287&ref=rss |title=Tallinn Airport: airBaltic owes us money |publisher=Balticbusinessnews.com |date=2011-09-14 |accessdate=07 March 2017}}</ref><ref>{{cite web|author=Toomas Hõbemägi |url=http://www.balticbusinessnews.com/?PublicationId=39c3b956-c0ca-416b-b36f-3743c2d1350e&ref=rss |title=Bookinghouse stops selling tickets to airBaltic flights |publisher=Balticbusinessnews.com |date=2011-06-28 |accessdate=07 March 2017}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.baltictimes.com/news/articles/29539/ |title=airBaltic starts cancelling flights |publisher=Baltictimes.com |date=2011-09-13 |accessdate=07 March 2017}}</ref> and political scandals throughout 2011.<ref>{{cite web|url=http://www.bakutoday.net/former-latvian-president-unleashed-on-the-head-of-airbaltic-corruption-fighters.html |title=Former Latvian president unleashed on the head of airBaltic corruption fighters |publisher=Bakutoday.net |date= |accessdate=07 March 2017 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120325211517/http://www.bakutoday.net/former-latvian-president-unleashed-on-the-head-of-airbaltic-corruption-fighters.html |archivedate=2012-03-25}}</ref><ref>{{cite web|author= |url=http://www.baltictimes.com/news/articles/29554/ |title=Suspected illegal activity haunts airBaltic |publisher=Baltictimes.com |date=2011-09-14 |accessdate=07 March 2017}}</ref> In mid-September 2011, the company announced plans to lay off around half its employees and cancel around 700 flights a month to avoid possible grounding.<ref>{{cite web |author=Toomas Hõbemägi |url=http://balticbusinessnews.com/article/2011/9/16/airbaltic-starts-massive-layoffs |title=airBaltic starts massive layoffs |publisher=Balticbusinessnews.com |date=2011-09-16 |accessdate=07 March 2017 |archive-date=2011-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110916205618/http://balticbusinessnews.com/article/2011/9/16/airbaltic-starts-massive-layoffs |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.intelliguide.com/news/?ID=1539512&eid=4acrnLWVgPM= |title=Update: AirBaltic cancels flights through December |publisher=Intelliguide.com |date= |accessdate=07 March 2017 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120402132950/http://www.intelliguide.com/news/?ID=1539512&eid=4acrnLWVgPM= |archivedate=April 2, 2012 }}</ref> എയർലൈൻസ്‌ പൂട്ടാതിരിക്കാനായി 2011 സെപ്റ്റംബർ പകുതിയിൽ കമ്പനി പകുതിയോളം ജീവനക്കാരെ പിരിച്ചുവിടുകയും മാസത്തിൽ 700 വിമാനങ്ങൾ റദ്ദാക്കുകയും ചെയ്തു. മാത്രമല്ല പേര് വെളിപ്പെടുത്താത്ത ഒരു നിക്ഷേപകൻ 9.6 മില്യൺ യൂറോ നൽകി 59110 ഓഹരികൾ വാങ്ങാൻ തയ്യാറായി എന്നും കമ്പനി പ്രഖ്യാപ്പിച്ചു. 2011 ഒക്ടോബർ 4-നു പദ്ധതികൾ റദ്ദാക്കി, എയർലൈനിൻറെ മൂലധനത്തിൽ നിക്ഷേപം നടുത്തുന്നതിനായാണ് ഇത് ചെയ്തത്. ലാത്വിയ സർക്കാരും ബിഎഎസ്സും എയർ ബാൾട്ടിക്കിൽ തങ്ങളുടെ ഓഹരികളുടെ അനുപാതത്തിൽ 100 മില്യൺ ലാറ്റ്സ് എയർലൈനിൻറെ മൂലധനത്തിൽ നിക്ഷേപിക്കും. ഈ ധാരണ പ്രകാരം എയർലൈനിൻറെ ദീർഘകാല പ്രസിഡന്റ്റും സിഇഒയുമായിരുന്ന ഫ്ലിക്ക് സ്ഥാനങ്ങൾ രാജിവച്ചു. ഹങ്കറിയിലെ എയർലൈനായ മലെവിൻറെ മുൻ സിഇഒ ആയ മാർട്ടിൻ ഗോസ് എയർ ബാൾട്ടിക്കിന്റെ പുതിയ സിഇഒ ആയി. ==കോഡ്ഷെയർ ധാരണകൾ== എയർ ബാൾട്ടിക്കുമായി കോഡ്ഷെയർ ധാരണകളുള്ള എയർലൈനുകൾ ഇവയാണ്: ഐഗീൻ എയർലൈൻസ്‌, എയറോഫ്ലോട്ട്, എയർ ബെർലിൻ, എയർ ഫ്രാൻസ്, എയർ സെർബിയ, അലിറ്റാലിയ, ഓസ്ട്രിയൻ എയർലൈൻസ്‌, ബെലാവിയ, ബ്രിട്ടീഷ്‌ എയർവേസ്, ബ്രസ്സൽസ് എയർലൈൻസ്‌, ചെക്ക് എയർലൈൻസ്‌, എത്തിഹാദ് എയർവേസ്, ജോർജിയൻ എയർവേസ്, ഐബീരിയ, കെഎൽഎം, എൽഒടി പോളിഷ് എയർലൈൻസ്‌, സ്കാണ്ടിനെവിയൻ എയർലൈൻസ്‌, ടരോം, ഉക്രൈൻ ഇന്റർനാഷണൽ എയർലൈൻസ്‌, ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ എയർവേസ്. ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== [[വർഗ്ഗം:വിമാനസർവീസുകൾ]] prg8cuk8k365xihz6mkvt5c7s34tnn3 0 371247 4626964 2522447 2026-05-30T04:46:39Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626964 wikitext text/x-wiki {{PU|Aeneid}} {{Greek myth}} [[File:Aeneas' Flight from Troy by Federico Barocci.jpg|thumb|300px|''Aeneas Flees Burning Troy'', [[Federico Barocci]], 1598 [[Galleria Borghese]], Rome]] [[വിർജിൽ]](പ്യൂബ്ലിയസ് വെർജീലിയസ് മാരോ) ബി.സി 29-ആമാണ്ടിനും ബി.സി 19-ആമാണ്ടിനും ഇടയിൽ [[Latin|ലത്തീൻ ഭാഷയിൽ]] രചിച്ച ഇതിഹാസകാവ്യമാണ് '''ഈനിഡ്'''.('''''Aeneid''''' {{IPAc-en|ᵻ|ˈ|n|iː|ɪ|d}}; {{lang-la|Aeneis}} {{IPA-la|ae̯ˈneːɪs|}})<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=7NVFUi7G6TEC&printsec=frontcover#v=onepage&q=29-19%20BC&f=false|last=Magill|first=Frank N.|page=226|title=The Ancient World: Dictionary of World Biography, Volume 1|publisher=[[Routledge]]|year=2003|isbn=1135457409}}</ref> 12 വാല്യങ്ങളുള്ള ഈ ഇതിഹാസം [[റോമാ സാമ്രാജ്യം|റോമാ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ]] ദേശീയ ഇതിഹാസമാണ്. ഡാക്റ്റൈലിക ഷഡ്‌വൃത്തത്തിൽ (dactylic hexameter) 9,896 വരികളുള്ള <ref>{{cite book |last=Gaskell |first=Philip |date=1999 |title=Landmarks in Classical Literature |url=https://books.google.com/books?id=8wx2JHE_7j0C&pg=PA161 |location=Chicago |publisher=Fitzroy Dearborn |page=161 |isbn=1-57958-192-7}}</ref> ഇതിലെ ആദ്യത്തെ ആറ് വാല്യങ്ങൾ, നായകനായ [[ഏനീയസ്|ഈനിയസ്]] [[ട്രോയ്]] നഗരത്തിൽനിന്നും പോകുന്നതും ബാക്കി വാല്യങ്ങൾ ലാറ്റിനുകളുമായുള്ള യുദ്ധത്തെയും വർണ്ണിക്കുന്നു. ലത്തീൻ ഭാഷയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഇതിഹാസകാവ്യമാണ് ഈനിഡ്.<ref>{{Cite web |url=http://anjalilibrary.com/malayalam-book/964-%E0%B4%88%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B4%A1%E0%B5%8D |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2017-04-16 |archive-date=2019-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190720112920/http://anjalilibrary.com/malayalam-book/964-%E0%B4%88%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B4%A1%E0%B5%8D |url-status=dead }}</ref>. രാജാവായ അഞ്ചീസെസിന്റെ(Anchises)യും ദേവതയായ വീനസിന്റേയും മകനാണ്‌ ഏനിയസ്. ഹോമറിന്റെ ഇലിയാഡിലെയും കഥാപാത്രവുമായ ഏനിയസ്, ഈനിഡിൽ റോമുലസിന്റെയും റിമസിന്റെയും പിതാമഹനാണ്‌. ==അവലംബം== {{അവലംബങ്ങൾ}} [[File:Aeneae exsilia.svg|right|thumb|300px|Map of Aeneas's journey]] [[വർഗ്ഗം:ഇതിഹാസങ്ങൾ]] npffeg3nj9u29xql0pt8nnxqvp8ykwb 0 373124 4627005 4620249 2026-05-30T10:36:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627005 wikitext text/x-wiki {{Use mdy dates|date=January 2015}} ലോകമെമ്പാടുമായി ഏറ്റവും കൂടുതൽ കോപ്പി സംഗീത ആൽബങ്ങളും ഗാനങ്ങളും (Records) വിറ്റഴിച്ച സംഗീത കലാകാരന്മാരുടെ പട്ടികയാണിത്.ഏറ്റവും കുറഞ്ഞത് 7.5 കോടി വിറ്റഴിച്ചവരാണ് ഈ പട്ടികയിൽ ഉള്ളത്. == കലാകാരന്മാർ അവരുടെ വിറ്റുവരവിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ == === 25 കോടിയും അതിലധികവും === <!-- DO NOT ADD ANY MORE IMAGES OR REPLACE THE ARTISTS. WE ARE TO HAVE SEVEN IMAGES OF THE TOP CERTIFIED ARTISTS ONLY, WITH THE ONE HAVING THE MOST CERTIFIED SALES AT THE TOP. --><gallery> File:The Beatles members at New York City in 1964.jpg|[[The Beatles]] File:Michael Jackson in 1988.jpg|[[Michael Jackson]] File:Rihanna_concert_in_Washington_DC_(2).jpg|[[Rihanna]] File:Elvis_Presley_promoting_Jailhouse_Rock.jpg|[[Elvis Presley]] File:Elton John 2011 Shankbone 2.JPG|[[Elton John]] File:Madonna Rebel Heart Tour 2015 - Stockholm (23051472299) (cropped).jpg|[[Madonna (entertainer)|Madonna]] File:LedZeppelinmontage.jpg|[[Led Zeppelin]] </gallery> {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" style="width:130px;"| കലാകാരൻ ! scope="col" style="width:122px;"| രാജ്യം / മാർക്കറ്റ് ! scope="col" style="width:122px;"| കാലഘട്ടം ! scope="col" style="width:122px;"| Release-year of first charted record ! scope="col" style="width:122px;"| സംഗീത ശൈലി ! scope="col" style="width:325px;"|ലഭ്യമായ വിറ്റുവരവ്<br /><small>([[List of music recording certifications|from available markets]])</small>{{efn|name=cert}} ! scope="col" style="width:130px;"| അവകാശപ്പെടുന്ന വിറ്റുവരവ് |- ! scope="row" | [[The Beatles]] | United Kingdom | 1960–1970<ref name="Allmusic: The Beatles (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/the-beatles-mn0000754032/biography|title=Allmusic: The Beatles (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Unterberger|first=Richie|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1962<ref name="Allmusic: The Beatles (Biography)"/> | [[Rock music|Rock]] / [[Pop music|Pop]]<ref name="Allmusic: The Beatles (Biography)"/> | <small>{{ntsh|277.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 277.6 million'''| *[[Recording Industry Association of America|US]]: 217.250 million<ref name="RIAA Certifications">{{cite web|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/|title=RIAA: Searchable Database|publisher=[[Recording Industry Association of America]]|accessdate=September 23, 2011}}</ref> * [[Recording Industry Association of Japan|JPN]]: 4.950 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications">{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/f/data/cert/gd.html|title=RIAJ: Gold Disc Certifications|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015}}</ref> * [[Bundesverband Musikindustrie|GER]]: 8 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * [[British Phonographic Industry|UK]]: 18.945 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications">{{cite web|url=https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|title=Certified Awards Search|publisher=[[British Phonographic Industry]]|accessdate=September 7, 2018|archive-date=2018-10-21|archive-url=https://archive.today/20181021092428/https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|url-status=dead}}</ref> * [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]: 3.890 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)">{{cite web|url=http://www.infodisc.fr/Album_Certifications.php|title=InfoDisc: Les Certifications depuis 1973|trans-title=InfoDisc: Certifications from 1973|language=French|work=Syndicat National de l'Édition Phonographique|publisher=InfoDisc.fr|accessdate=March 4, 2016}}</ref><ref name="SNEP Certifications">{{cite web|url=http://www.snepmusique.com/les-disques-dor/|title=SNEP: Les Certifications|work=[[Syndicat National de l'Édition Phonographique]]|publisher=SNEP|accessdate=February 21, 2014|language=French|archive-date=2016-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20160803181121/http://www.snepmusique.com/les-disques-dor/|url-status=dead}}</ref> * [[Music Canada|CAN]]: 14.455 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications">{{cite web|url=https://musiccanada.com/gold-platinum/|title=Music Canada: Gold & Platinum searchable database|publisher=[[Music Canada]]|accessdate=July 1, 2014}}</ref> * [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: 3.060 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications">{{cite web|url=http://www.mediafire.com/view/iz289ceh69cyg6x/Australia's+Music+Charts+1988-2010+%28Certified+sales%29.pdf|title=Australia's Music Charts 1988–2010|work=[[Australian Recording Industry Association]]|publisher=Moonlight Publishing|accessdate=January 12, 2016}}</ref> * [[Pro-Música Brasil|BRA]]: 550,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications">{{cite web|url=https://pro-musicabr.org.br/home/certificados/|title=PMB: Certificados|publisher=[[Pro-Música Brasil]]|accessdate=October 27, 2018|language=Portuguese|archive-date=2017-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20170119021240/https://pro-musicabr.org.br/home/certificados/|url-status=dead}}</ref> * [[NVPI|NLD]]: 295,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina">{{Cite news|url=https://nvpi.nl/nvpi-audio/marktinformatie/goud-platina/|title=NVPI: Goud/Platina|publisher=[[NVPI]]|accessdate=July 4, 2018|archive-date=2018-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180823060828/https://nvpi.nl/nvpi-audio/marktinformatie/goud-platina/|url-status=dead}}</ref> * [[Federation of the Italian Music Industry|ITA]]: 530,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * [[Productores de Música de España|SPA]]: 1.250 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish Certifications ">{{cite web|url=http://www.promusicae.es/listas/semanales|title=PROMUSICAE Charts: Home > Weekly charts|publisher=[[Productores de Música de España]]|language=Spanish|accessdate=November 8, 2013}}</ref><ref name="Spanish certifications 1991-1995">{{cite book|url=http://www.mediafire.com/?vqzno2c0fe48zam|title=Sólo éxitos: año a año : 1991-1995|publisher=Iberautor Promociones Culturales|isbn=978-84-8048-639-2|author=Salaverri, Fernando|date=2005|pages=928–939|accessdate=31 July 2013}}</ref> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]] 485,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * [[IFPI Denmark|DEN]]: 315,000{{efn|name=cert}}<ref name="Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 01-2001)">{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=3&y=2001&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 01-2001)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 13, 2018}}</ref><ref name="Certificeringer marts – maj 2010">{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fcertificeringer-marts-maj-2010|title=Certificeringer marts – maj 2010|work=[[IFPI Denmark]]|date=May 31, 2010|accessdate=September 29, 2016|archive-date=2018-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180613184538/http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fcertificeringer-marts-maj-2010|url-status=bot: unknown}}</ref><ref name="IFPI Denmark: Certificeringer">{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=search/node/|title=IFPI Denmark: Søg Certificeringer|work=[[IFPI Denmark]]|accessdate=October 24, 2017}}</ref> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWI]]: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications">{{cite web|url=http://hitparade.ch/search_certifications.asp?search|title=Hitparade.ch: Edelmetall|work=[[Schweizer Hitparade]]|publisher=Hung Medien|accessdate=July 22, 2017}} ''Note that the certifications for DVDs need to be retrieved by selecting the years at"http://hitparade.ch/awards.asp"''</ref> * [[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|ARG]]: 1.606 million{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums">{{cite web|url=http://www.capif.org.ar/Default.asp?PerDesde_MM=0&PerDesde_AA=0&PerHasta_MM=0&PerHasta_AA=0&interprete=&album=&LanDesde_MM=1&LanDesde_AA=1980&LanHasta_MM=12&LanHasta_AA=2010&Galardon=O&Tipo=1&ACCION2=+Buscar+&ACCION=Buscar&CO=5&CODOP=ESOP|title=CAPIF: Discos de Oro y Platino (albums)|publisher=[[CAPIF]]|accessdate=September 27, 2017|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110706084844/http://www.capif.org.ar/Default.asp?PerDesde_MM=0&PerDesde_AA=0&PerHasta_MM=0&PerHasta_AA=0&interprete=&album=&LanDesde_MM=1&LanDesde_AA=1980&LanHasta_MM=12&LanHasta_AA=2010&Galardon=O&Tipo=1&ACCION2=+Buscar+&ACCION=Buscar&CO=5&CODOP=ESOP|archivedate=July 6, 2011|df=mdy-all}}</ref><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs">{{cite web|url=http://www.capif.org.ar/Default.asp?PerDesde_MM=0&PerDesde_AA=0&PerHasta_MM=0&PerHasta_AA=0&interprete=&album=&LanDesde_MM=0&LanDesde_AA=0&LanHasta_MM=0&LanHasta_AA=0&Galardon=P&Tipo=0&ACCION2=+Buscar+&ACCION=Buscar&CO=5&CODOP=ESOP|title=CAPIF: Discos de Oro y Platino (albums and DVDs)|publisher=[[CAPIF]]|accessdate=September 27, 2017|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110531185849/http://www.capif.org.ar/Default.asp?PerDesde_MM=0&PerDesde_AA=0&PerHasta_MM=0&PerHasta_AA=0&interprete=&album=&LanDesde_MM=0&LanDesde_AA=0&LanHasta_MM=0&LanHasta_AA=0&Galardon=P&Tipo=0&ACCION2=+Buscar+&ACCION=Buscar&CO=5&CODOP=ESOP|archivedate=May 31, 2011|df=mdy-all}}</ref> * [[Belgian Entertainment Association|BEL]]: 390,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003">{{cite web|url=http://www.ultratop.be/xls/Awards%201997.htm|title=Awards 1997–2003|work=[[Belgian Entertainment Association]]|publisher=[[Ultratop]]|accessdate=February 4, 2011}}</ref><ref name="Belgian Certifications 1995-present">{{cite web|url=http://www.ultratop.be/nl/goud-platina/1995/albums|title=Ultratop: Goud En Platina|publisher=[[Ultratop]]|accessdate=May 31, 2018}}</ref> * [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Polish Music Charts|POL]]: 175,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * [[Recorded Music NZ|NZ]]: 660,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications">{{cite web|url=http://www.radioscope.net.nz/index.php?option=com_content&task=view&id=79&Itemid=62|title=Radioscope: Latest Gold / Platinum Albums|publisher=Radioscope|accessdate=March 17, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110724195817/http://www.radioscope.net.nz/index.php?option=com_content&task=view&id=79&Itemid=62|archivedate=July 24, 2011}}</ref>}}</small> | style="text-align:center;"|1 billion<ref>{{cite news|url=https://www.newsweek.com/beatles-indian-retreat-open-public-10-402842|title=The Beatles' Indian Retreat Is Open To The Public for $10|last=Conor|first=Gaffey|date=December 9, 2015|work=[[Newsweek]]|accessdate=December 1, 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/business-19800654|title=The Beatles at 50: From Fab Four to fabulously wealthy|last=Hotten|first=Russell|date=October 4, 2012|work=[[BBC News]]|accessdate=January 28, 2013}}</ref><br>600 million<ref>{{cite news|url=http://www.newyorker.com/culture/culture-desk/did-thriller-really-sell-a-hundred-million-copies|title=Did 'Thriller' Really Sell a Hundred Million Copies|date=January 4, 2013|work=[[The New Yorker]]|last=Wyman|first=Bill|accessdate=June 20, 2016}}</ref> |- ! scope="row" | [[Michael Jackson]] | United States | 1964–2009<ref name="Allmusic: Michael Jackson (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/michael-jackson-mn0000467203/biography|title=Allmusic: Michael Jackson (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Huey|first=Steve|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1971<ref name="Allmusic: Michael Jackson (Biography)"/> | Pop / Rock / Dance / Soul / [[Rhythm and blues|R&B]]<ref name="Allmusic: Michael Jackson (Biography)"/> |<small>{{ntsh|231}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 231 million'''| * US: 145.3 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 4.650 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications">{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/f/data/cert/hs.html|title=RIAJ: Digital Certifications|language=Japanese|publisher=Recording Industry Association of Japan|accessdate=November 8, 2015}}</ref> * GER: 11.275 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 30.245 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 11.375 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)">{{cite web|url=http://www.infodisc.fr/Chanson_Certifications.php|title=InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)|publisher=InfoDisc|accessdate=March 4, 2016}}</ref> * CAN: 4.670 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 6.775 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/><ref>{{cite web|url=http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20090805-0000/issue1010.pdf|title=ARIA Report 6th July 2009 (Issue 1010)|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=April 4, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20090805-0000/issue1011.pdf|title=ARIA Report 13th July 2009 (Issue 1011)|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=April 4, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/3224|title=ARIA: ARIA Catalogue Albums Chart (19/01/2015)|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=January 17, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150202134010/http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/3224|archivedate=February 2, 2015|df=mdy-all}}</ref> * BRA: 280,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 2.105 million<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 1.245 million{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.995 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002">{{cite book|url=http://www.mediafire.com/?7q55521w7go6vh6|title=Sólo éxitos: año a año : 2000-2002|publisher=Iberautor Promociones Culturales|isbn=978-84-8048-639-2|author=Salaverri, Fernando|date=2005|pages=952–966|accessdate=31 July 2013}}</ref> * SWE: 1.310 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 1.409 million{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu">{{cite web|url=http://hitlisten.nu/|title=Hitlisten.nu|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=May 12, 2018}}</ref><ref name="Guld og platin i august">{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-august|title=Guld og platin i august|work=[[IFPI Denmark]]|date=May 9, 2004|accessdate=May 12, 2018|archive-date=2018-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20180714104319/http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-august|url-status=bot: unknown}}</ref> * SWI: 910,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 3.670 million{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 124,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 665,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 1.197 million{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 530,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 384,127<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 912,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|1 billion<ref>{{cite news|url=https://www.riaa.com/michael-jacksons-thriller-first-ever-30x-multi-platinum-riaa-certification/|title=Michael Jackson's 'Thriller' First Ever 30X Multi-Platinum RIAA Certification|work=RIAA|date=December 16, 2015|accessdate=January 10, 2022}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.huffpost.com/entry/new-michael-jackson-song_n_5250500|title=New Michael Jackson Song, 'Love Never Felt So Good,' Features Justin Timberlake|work=The Huffington Post|date=May 1, 2014|accessdate=January 10, 2022}}</ref><br>600 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/michael-jackson/5649814/Michael-Jackson-100-facts-about-the-king-of-pop.html|title=Michael Jackson: 100 facts about the king of pop|date=June 29, 2009|work=[[The Daily Telegraph]]|accessdate=January 30, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.chinadaily.com.cn/showbiz/2009-06/27/content_8330241.htm|title=50 facts about Michael Jackson that made him a legend|first=China Daily|last=Agencies|date=June 27, 2009|work=[[China Daily]]|accessdate=September 11, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Elvis Presley]] | United States | 1954–1977<ref name="Allmusic: Elvis Presley (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/elvis-presley-mn0000180228/biography|title=Allmusic: Elvis Presley (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Unterberger|first=Richie|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1954<ref name="Allmusic: Elvis Presley (Biography)"/> | [[Rock and roll]] / Pop / [[Country music|Country]]<ref name="Allmusic: Elvis Presley (Biography)"/> | <small>{{ntsh|224.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 224.6 million'''| * US: 199.150 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 1.2 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 14.055 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.590 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.925 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.797 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1997/albums-chart|title=1997 ARIA Album Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref> * BRA: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 555,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 105,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990">{{cite book|url=http://www.mediafire.com/?x263f6daopkswo8|title=Sólo éxitos: año a año : 1979-1990|publisher=Iberautor Promociones Culturales|isbn=978-84-8048-639-2|author=Salaverri, Fernando|date=2005|pages=913–929|accessdate=31 July 2013}}</ref><ref name="Spanish certifications 1996-1999">{{cite book|url=http://www.mediafire.com/?pd758fesp2w7i7f|title=Sólo éxitos: año a año : 1996-1999|publisher=Iberautor Promociones Culturales|isbn=978-84-8048-639-2|author=Salaverri, Fernando|date=2005|pages=940–952|accessdate=31 July 2013}}</ref> * SWE 380,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 120,000{{efn|name=cert}}<ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=15&y=2001&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 15-2001)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 6, 2014}}</ref><ref name="Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 01-2003)">{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=2&y=2003&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 02-2003)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 13, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=42&y=2003&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 42-2003)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 6, 2014}}</ref> * SWI: 185,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * [[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|MEX]]: 105,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications">{{cite web|url=http://amprofon.com.mx/en/pages/certificaciones.php|title=Amprofon Certificaciones|publisher=[[AMPROFON]]|language=Spanish|accessdate=March 20, 2018|archive-date=2018-09-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20180914235930/http://amprofon.com.mx/en/pages/certificaciones.php|url-status=dead}}</ref> * ARG: 110,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * BEL: 115,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 205,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Musiikkituottajat – IFPI Finland|FIN]]: 213,945{{efn|name=cert}}<ref name="Finnish Certifications">{{cite web|url=http://ifpi.fi/tilastot/kultalevyt/|title=Tilastot: Kulta- ja platinalevyt|publisher=[[Musiikkituottajat – IFPI Finland]]|accessdate=June 22, 2017}}</ref> * NZ: 117,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|600 million<ref>{{cite news|url=https://www.thecourier.co.uk/fp/lifestyle/entertainment/music/rocktalk/490438/40-years-wonder-elvis-presley/|title=40 years on, the wonder of Elvis Presley|work=[[The Courier (Dundee)|The Courier of Dundee]]|last=Alexander|first=Michael|date=August 16, 2017|accessdate=August 16, 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.scotsman.com/lifestyle/in-pictures-when-elvis-presley-landed-at-prestwick-airport-1-4042750|title=In pictures: When Elvis Presley landed at Prestwick airport|work=[[The Scotsman]]|last=O'Neill|first=Emma|date=March 3, 2016|accessdate=22 January 2018|archive-date=2019-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190331042737/https://www.scotsman.com/lifestyle/in-pictures-when-elvis-presley-landed-at-prestwick-airport-1-4042750|url-status=dead}}</ref><br>500 million<ref>{{cite news|url=http://www.ibtimes.com/elvis-presley-quotes-10-things-he-said-remember-icon-anniversary-his-death-2054613|title=Elvis Presley Quotes: 10 Things He Said To Remember The Icon On Anniversary Of His Death|last=Salo|first=Jackie|date=August 15, 2015|work=[[International Business Times]]|accessdate=October 20, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Madonna (entertainer)|Madonna]] | United States | 1979–present<ref name="Allmusic: Madonna (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/madonna-mn0000237205/biography|title=Allmusic: Madonna (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1982<ref name="Allmusic: Madonna (Biography)"/> | Pop / Dance / [[electronic music|Electronica]]<ref name="Allmusic: Madonna (Biography)"/> | <small>{{ntsh|173.5}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 173.5 million'''| * US: 85.675 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 6.450 million {{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 12.4 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 29.845 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 12.81 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 6.030 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 4.787 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/94|title=ARIA Catalogue Albums Chart|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=October 6, 2012|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121006023207/http://www.ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/94|archivedate=October 6, 2012|df=}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mediafire.com/download/4gsk409n2ncgs0b/Australia's+Music+Charts+1988-2010+%28Madonna%29.pdf|title=Australia's Music Charts 1988-210 (Madonna)|publisher=Moonlight Publishing|format=PDF|accessdate=December 25, 2015}}</ref> * BRA: 3.440 million{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 1.735 million<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 2.815 million<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 1.070 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 407,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin november/december/januar">{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-novemberdecemberjanuar|title=Guld og platin november/december/januar|work=[[IFPI Denmark]]|date=February 19, 2007|accessdate=May 12, 2018|archive-date=2018-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20180714103453/http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-novemberdecemberjanuar|url-status=bot: unknown}}</ref><ref name="Guld og platin i marts">{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-marts|title=Guld og platin i marts|work=[[IFPI Denmark]]|date=April 13, 2006|accessdate=June 6, 2014|archive-date=2018-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621015927/http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-marts|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-platin-januar-2010|title=Guld & platin januar 2010|work=[[IFPI Denmark]]|accessdate=April 6, 2016|archive-date=2018-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621015901/http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-platin-januar-2010|url-status=bot: unknown}}</ref> * SWI: 1.080 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 510,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 1.098<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 740,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 602,500{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 530,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 652,686<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 417,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|300 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-45112992|title=Madonna at 60: The Queen of Pop in seven charts|date=August 15, 2018|first=Clara|last=Guibourg|work=[[BBC News]]|accessdate=August 15, 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.abc.net.au/news/2015-06-22/madonna-announces-tour-of-australia-and-new-zealand/6563146|title=Madonna announces first tour to Australia in over two decades, first ever concert in New Zealand|date=July 28, 2015|first=Candice|last=Marshall|work=[[ABC News (Australia)|ABC News of Australia]]|accessdate=July 8, 2016}}</ref><br/>275 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/celebritynews/8751794/Madonna-healthy-pop-star-admits-to-weakness-for-sticky-toffee-pudding.html|title=Madonna: healthy pop star admits to 'weakness' for sticky toffee pudding|work=[[The Daily Telegraph]]|date=September 9, 2011|accessdate=April 22, 2013}}</ref> |- ! scope="row" | [[Elton John]] | United Kingdom | 1964–present<ref name="Allmusic: Elton John (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/elton-john-mn0000796734/biography|title=Allmusic: Elton John (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1969<ref name="Allmusic: Elton John (Biography)"/> | Pop / Rock<ref name="Allmusic: Elton John (Biography)"/> |<small>{{ntsh|184.5}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 184.5 million'''| * US: 129.850 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.1 million {{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 7.9 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 24.395 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 4.825 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 5.975 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.982 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="1990 ARIA Album Chart">{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1990/albums-chart|title=1990 ARIA Album Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref> * BRA: 835,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 975,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.2 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 740,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 195,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 01-2003)"/><ref name="Forårets guld- og platincertificeringer">{{cite web|url=http://ifpi.dk/?q=content%2Ffor%C3%A5rets-guld-og-platincertificeringer|title=Forårets guld- og platincertificeringer|work=[[IFPI Denmark]]|date=June 13, 2007|accessdate=November 29, 2018|archive-date=2012-03-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120320131622/http://ifpi.dk/?q=content%2Ffor%C3%A5rets-guld-og-platincertificeringer|url-status=bot: unknown}}</ref> * SWI: 1.313 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 128,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 565,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 765,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 163,481<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 285,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|300 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2017/04/24/elton-john-hospitalised-contracting-potentially-deadly-infection/|title=Elton John 'overwhelmed' by fans' kindness after contracting 'potentially deadly' infection|last1=Henderson|first1=Barney|last2=Boyle|first2=Danny|work=[[The Daily Telegraph]]|date=April 25, 2017|accessdate=January 3, 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-42804061|title=Elton John to make statement on future|last=Savage|first=Mark|work=[[BBC News]]|date=January 24, 2018|accessdate=January 24, 2018}}</ref><br>250 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-23935217|title=Sir Elton John wins first Brits Icon award|last=Savage|first=Mark|work=[[BBC News]]|date=September 2, 2013|accessdate=February 16, 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.fox5vegas.com/story/30319794/elton-john-adds-more-las-vegas-shows-in-2016|title=Elton John adds more Las Vegas shows in 2016|last=Archuleta|first=Jon|work=[[KVVU-TV]]|date=October 22, 2015|accessdate=February 16, 2016|archive-date=2018-01-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180123132153/http://www.fox5vegas.com/story/30319794/elton-john-adds-more-las-vegas-shows-in-2016|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Led Zeppelin]] | United Kingdom | 1968–1980<ref name="Allmusic: Led Zeppelin (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/led-zeppelin-mn0000139026/biography|title=Allmusic: Led Zeppelin (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1969<ref name="Allmusic: Led Zeppelin (Biography)"/> | Hard rock / [[Blues rock]] / [[Folk rock]]<ref name="Allmusic: Led Zeppelin (Biography)"/> | <small>{{ntsh|140.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 140.1 million'''| * US: 114.1 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 400,000 {{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 3.775 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 9.530 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.310 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="Certifications Albums – Année 2013">{{Cite news|url=http://www.snepmusique.com/wp-content/uploads/2014/02/Certifications_Albums_2013.pdf|title=Certifications Albums – Année 2013|work=[[Syndicat National de l'Édition Phonographique]]|accessdate=March 3, 2014}}</ref> * CAN: 4.710 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.8 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite web|url=http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/2928|title=ARIA: ARIA Albums Chart (10/11/2014)|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=November 7, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141108091357/http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/2928|archivedate=November 8, 2014|df=mdy-all}}</ref><ref>{{cite web|url=http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20150805-0000/Issue1328.pdf|title=The ARIA Report: ARIA Top 100 Albums – Week Commencing 10th August 2015|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=September 20, 2015}}</ref> * BRA: 820,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 595,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 450,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWI: 211,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 360,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * POL: 120,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|300 million<ref>{{cite news|url=https://www.bostonglobe.com/arts/movies/2012/10/12/new-concert-documentary-offers-celebration-day-for-led-zeppelin-fans/33Ho2TGcMbRsgjPODQLPaN/story.html|title='Celebration Day' for Led Zeppelin fans|last=Morse|first=Steve|date=October 12, 2012|work=[[Boston Globe]]|accessdate=January 30, 2013}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.theage.com.au/good-weekend/jimmy-page-reflects-on-led-zeppelin-20140925-10fhsk.html|title=Jimmy Page reflects on Led Zeppelin|last=Cornwell|first=Jane|date=September 27, 2014|work=[[The Age]]|accessdate=May 16, 2015}}</ref><br />200 million<ref>{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/music/ct-led-zeppelin-copyright-trial-verdict-20160623-story.html|title=Jury finds Led Zeppelin didn't steal 'Stairway to Heaven' riff|work=[[Chicago Tribune]]|last=Kot|first=Greg|date=June 23, 2016|accessdate=May 16, 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.seattlepi.com/lifestyle/blogcritics/article/Music-DVD-CD-Review-Led-Zeppelin-Celebration-4118573.php|title=Music DVD/CD Review: Led Zeppelin – Celebration Day|work=[[Seattle Post-Intelligencer]]|last=Barbrick|first=Greg|date=December 14, 2012|accessdate=May 16, 2014}}</ref> |- ! scope="row" | [[Rihanna]] | [[Barbados]]<br />United States | 2005–present<ref name="Allmusic: Rihanna (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/rihanna-mn0000367188/biography|title=Allmusic: Rihanna (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Jason|last=Birchmeier|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 2005<ref name="Allmusic: Rihanna (Biography)"/> | R&B / Pop / Dance / Hip-hop<ref name="Allmusic: Rihanna (Biography)"/> | <small>{{ntsh|269.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 269.4 million'''| * US: 196.55 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.4 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 10.075 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 35.9 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.465 million<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 3.120 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 9.430 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 705,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 1.645 million{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.470 million<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 2.480 million<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 1.452<ref name="Certificeringer marts – maj 2010"/><ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/><ref name="Forårets guld- og platincertificeringer"/><ref name="Guld og platin i marts (31/03/2008)">{{cite web|url=http://ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-marts-0|title=Guld og platin i marts (31/03/2008)|work=[[IFPI Denmark]]|date=March 31, 2008|accessdate=June 6, 2014|archive-date=2018-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621015805/http://ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-marts-0|url-status=bot: unknown}}</ref><ref name="Guld og platin i september">{{cite web|url=http://ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-september-1|title=Guld og platin i september|work=[[IFPI Denmark]]|date=October 6, 2008|accessdate=June 6, 2014|archive-date=2018-07-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723004153/http://ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-september-1|url-status=bot: unknown}}</ref> * SWI: 860,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 680,000<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2017">{{cite web|url=https://www.facebook.com/pg/CertificacionesAmprofon/photos/?tab=album&album_id=557737664350849|title=AMPROFON: Certificaciones 2017|publisher=[[AMPROFON]]|accessdate=January 18, 2017}}</ref><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2019 (Facebook)"/> * BEL: 660,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 135,000<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 520,000<ref name="Polish Certifications"/> * IRE: 240,000<ref name="Irish certification-database"/> * NZ: 682,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|250 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-45609656|title=Rihanna appointed as ambassador by Barbados|date=September 22, 2018|work=[[BBC News]]|accessdate=December 14, 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/music/news/rihanna-barbados-ambassador-role-culture-tourism-fenty-beauty-album-release-date-a8549856.html|title=Rihanna 'proud' to accept new Barbados ambassador role|last=O'Connor|first=Roisin|date=September 22, 2018|work=[[The Independent]]|accessdate=December 14, 2018}}</ref><br>230 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-42079257|title=Cyntoia Brown: Rihanna and Kim Kardashian back jailed teen|last=Seales|first=Rebecca|date=November 22, 2017|work=[[BBC News]]|accessdate=November 22, 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.news.com.au/lifestyle/relationships/dating/rihanna-and-the-other-female-stars-living-the-life-dating-billionaires/news-story/f7f7f65fcb86a4ad7701d33e3c29ba85|title=Rihanna and the other female stars living the life dating billionaires|last=Sullivan|first=Rebecca|date=June 29, 2017|work=[[News.com.au]]|accessdate=August 10, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Pink Floyd]] | United Kingdom | 1965–1996, 2014<ref name="Allmusic: Pink Floyd (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/pink-floyd-mn0000346336/biography|title=Allmusic: Pink Floyd (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Unterberger|first=Richie|accessdate=August 24, 2013}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/music/2014/jul/07/pink-floyd-new-album-2014-the-endless-river|title=Pink Floyd to release a new album in 2014, entitled The Endless River|work=[[The Guardian]]|last=Michaels|first=Sean|date=July 7, 2014|accessdate=January 2, 2015}}</ref> | 1967<ref name="Allmusic: Pink Floyd (Biography)"/> | [[Progressive rock]] / [[Psychedelic rock]]<ref name="Allmusic: Pink Floyd (Biography)"/> |<small>{{ntsh|120.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 120.7 million'''| * US: 78 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/riaj/open/open-record!file?fid=863|title=RIAJ: The Record: January 1995 (Page 6)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304082527/http://www.riaj.or.jp/riaj/open/open-record!file?fid=863|url-status=dead}}</ref> * GER: 7.5 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 12.120 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 6.360 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 6.790 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.962 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 515,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 435,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 2.145 million{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 625,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 220,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök">{{Cite news|url=http://www.sverigetopplistan.se/|title=Sverige Toplistan: Sök|work=Sverige Toplistan|language=Swedish|accessdate=November 18, 2013}}''Note: To retrieve the certifications, type in artist's name in the box of "Sök", and then click on "Visa" of the desired album/single/video''</ref> * SWI: 390,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 582,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 115,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 460,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 600,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 787,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|250 million<ref>{{cite news|url=https://news.sky.com/story/pink-floyds-waters-angry-at-music-streaming-10357847|title=Pink Floyd's Waters Angry At Music Streaming|work=[[Sky News]]|date=May 28, 2015|accessdate=August 13, 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.newsweek.com/royal-mail-marks-50-years-pink-floyd-special-stamps-463753|title=Royal Mail Marks 50 Years of Pink Floyd With Special Stamps|last=Ahmed|first=Tufayel|work=[[Newsweek]]|date=May 26, 2016|accessdate=August 13, 2016}}</ref><br>200 million<ref>{{cite news|url=https://www.timesofmalta.com/articles/view/20160908/arts-entertainment/pink-floyd-drummer-fears-for-young-musicians-trying-to-break-through.624446|title=Pink Floyd drummer fears for young musicians trying to break through|work=[[The Times (Malta)|The Times]]|date=September 8, 2016|accessdate=February 20, 2017}}</ref> |- |} * The column for certified sales includes markets, the databases of which contain certifications representing figures of 100,000 and more. === 20 കോടിയ്ക്കും 24.9 കോടിയ്ക്കും ഇടയിൽ === <!-- DO NOT ADD ANY MORE IMAGES OR REPLACE THE ARTISTS. WE ARE TO HAVE SEVEN IMAGES OF THE TOP CERTIFIED ARTISTS ONLY, WITH THE ONE HAVING THE MOST CERTIFIED SALES AT THE TOP. --><gallery> File:Eminem DJ Hero.jpg|[[Eminem]] File:Taylor Swift RED Tour 2013 (cropped).jpg|[[Taylor Swift]] File:Queen - montagem.png|[[Queen (band)|Queen]] File:MariahGMA cropped.jpg|[[Mariah Carey]] File:Whitney Houston Welcome Home Heroes 1 cropped.jpg|[[Whitney Houston]] File:Céline Dion 2012.jpg|[[Celine Dion]] File:ACDC In Tacoma 2009.jpg|[[AC/DC]] </gallery> <!--When adding to this page, please ensure that your claims are sourced. This means that you must provide the location of the claim. All sources must be published by third party reliable sources. It cannot be pages in Wikipedia or forums on web pages nor can they be Artists' official sites. Unsourced additions will be removed immediately--> {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" style="width:130px;"| Artist ! scope="col" style="width:122px;"| Country / Market ! scope="col" style="width:122px;"| Period active ! scope="col" style="width:122px;"| Release-year of first charted record ! scope="col" style="width:122px;"| Genre ! scope="col" style="width:325px;"| [[Music recording sales certification|Total certified units]]<br /><small>([[List of music recording certifications|from available markets]])</small>{{efn|name=cert}} ! scope="col" style="width:130px;"| Claimed sales |- ! scope="row" | [[Eminem]] | United States | 1996–present<ref name="Allmusic: Eminem (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/eminem-mn0000157676/biography|title=Allmusic: Eminem (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1999<ref name="Allmusic: Eminem (Biography)"/> | [[Hip hop music|Hip-hop]]<ref name="Allmusic: Eminem (Biography)"/> | <small>{{ntsh|226.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 226.7 million'''| * [[Recording Industry Association of America|US]]: 164.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * [[Recording Industry Association of Japan|JPN]]: 2.9 million <ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * [[Bundesverband Musikindustrie|GER]]: 6.7 million<ref name="BVMI Certifications"/> * [[British Phonographic Industry|UK]]: 31.425 million<ref name="BPI certifications"/> * [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]: 3.338 million<ref name="SNEP Certifications"/><ref name="Certifications Albums – Année 2013"/> * [[Music Canada|CAN]]: 4.210 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: 6.542 million<ref name="Australian Certifications"/> * [[Associação Brasileira dos Produtores de Discos|BRA]]: 240,000<ref name="PMB Certifications"/> * [[NVPI|NLD]]: 250,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * [[Federation of the Italian Music Industry|ITA]]: 890,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * [[Productores de Música de España|SPA]]: 290,000<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: 910,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * [[IFPI Danmark|DEN]]: 906,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWI]]: 805,000<ref name="Swiss Certifications"/> * [[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|MEX]]: 365,000<ref name="AMPROFON Certifications"/> * [[Belgian Entertainment Association|BEL]]: 505,000<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: 362,500<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Polish Music Charts|POL]]: 250,000<ref name="Polish Certifications"/> * [[Musiikkituottajat – IFPI Finland|FIN]]: 124,547<ref name="Finnish Certifications"/> * [[Irish Recorded Music Association|IRE]]: 285,000{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * [[Recorded Music NZ|NZ]]: 705,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|220 million<ref>{{cite news|url=https://www.thenational.ae/arts-culture/television/the-defiant-ones-partners-who-put-the-word-out-about-hip-hop-revolution-1.714746|title=‘The Defiant Ones’ - partners who put the word out about hip-hop revolution|last=Kennedy|first=Greg|work=[[The National (Abu Dhabi)|The National of Abu Dhabi]]|date=March 21, 2018|accessdate=March 21, 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.egypttoday.com/Article/4/57214/Again-Eminem-a-Hit-Maker|title=Again: Eminem a Hit Maker|last=Marie|first=Mustafa|work=[[Egypt Today]]|date=September 6, 2018|accessdate=September 6, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Taylor Swift]] | United States | 2006–present<ref name="Allmusic: Taylor Swift (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/taylor-swift-mn0000472102/biography|title=Allmusic: Taylor Swift (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Leahey|first=Andrew|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 2006<ref name="Allmusic: Taylor Swift (Biography)"/> | Pop / [[Pop rock]] / [[Country music|Country]] / [[Country pop]] / <ref name="Allmusic: Taylor Swift (Biography)"/> | <small>{{ntsh|202.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 202.4 million'''| * US: 172.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 3.050 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 1.850 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 11.3 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 300,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 4.9 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 6.055 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 670,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SWE: 280,000<ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 160,000><ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * MEX: 510,000<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2017"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2018">{{cite web|url=https://www.facebook.com/media/set/?set=a.783296021795011.1073741859.167176543406965&type=3|title=AMPROFON: Certificaciones 2018|publisher=[[AMPROFON]]|accessdate=February 10, 2018}}</ref> * AUT: 100,000<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 442,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|200 million<ref>{{cite news|url=https://www.indiatoday.in/education-today/gk-current-affairs/story/taylor-swift-quotes-357202-2016-12-13|title=10 Life mantras by Taylor Swift to live by|work=[[India Today]]|date=December 13, 2016|accessdate=February 7, 2019}}</ref><br>175 million<ref>{{cite news|url=https://www.nst.com.my/news/2015/09/taylor-made-%E2%80%9880s-sounds|title=Taylor-made ‘80s sounds|work=[[New Straits Times]]|date=December 30, 2014|accessdate=July 8, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Queen (band)|Queen]] | United Kingdom | 1971–present<ref name="Allmusic: Queen (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/queen-mn0000858827/biography|title=Allmusic: Queen (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1973<ref name="Allmusic: Queen (Biography)"/> | Rock<ref name="Allmusic: Queen (Biography)"/> | <small>{{ntsh|141.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 141.2 million'''| * US: 69.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 3.4 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/><ref name="RIAJ 1 Million Seller Database (2004)">{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/million_list/2004.html |script-title=ja:年度別ミリオンセラー一覧　2004年 |trans-title=2004 Million Seller List|language=Japanese|publisher=Recording Industry Association of Japan|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131103051645/http://www.riaj.or.jp/data/others/million_list/2004.html|archivedate=November 3, 2013}}</ref> * GER: 12.525 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 33.9 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 4.810 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 2.470 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.742 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 970,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 1.990 million{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 1.070{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.9 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/> * SWE: 190,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 545,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * SWI: 1.256 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * [[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|ARG]]: 1.080 million{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 190,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 900,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 890,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 366,152<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 485,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|200 million<ref>{{cite news|url=http://www.heraldscotland.com/arts_ents/13196977.20_facts_about_Queen_to_quote_at_their_Hydro_gig/|title=The 20 Queen facts you can share with your mates at the Hydro|last=Castle|first=Jill|date=January 13, 2015|work=[[The Herald (Glasgow)|The Herald of Glasgow]]|accessdate=January 25, 2015}}</ref><br/>170 million<ref>{{cite news|url=https://dailynewshungary.com/queen-adam-lambert-perform-budapest/|title=Queen + Adam Lambert to perform in Budapest|last=Vass|first=Eszter|date=April 20, 2017|work=[[List of newspapers in Hungary|Daily News Hungary]]|accessdate=June 1, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Mariah Carey]] | United States | 1988–present<ref name="Allmusic: Mariah Carey (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/mariah-carey-mn0000262255/biography|title=Allmusic: Mariah Carey (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ankeny|first=Jason|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1990<ref name="Allmusic: Mariah Carey (Biography)"/> | [[Contemporary R&B|R&B]] / Pop / Soul / [[Hip hop music|Hip-hop]]<ref name="Allmusic: Mariah Carey (Biography)"/> | <small>{{ntsh|140.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 140.6 million'''| * US: 93.1 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 14.5 million {{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/><ref name="Japan's 1 Million Seller Database"/> * GER: 4.250 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 11.020 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 4.690 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 4.1 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.585 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.mediafire.com/download/lbn84spw2v0dz83/Australia's+Music+Charts+1988-2010+%28Mariah+Carey%29%282%29.pdf|title=Australia's Music Charts 1988–2010 (Mariah Carey)|publisher=Moonlight Publishing|format=PDF|accessdate=December 25, 2015}}</ref> * BRA: 835,000<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 1.425 million<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1 million<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 425,000<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 280,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=52&y=2016&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-4 (UGE 51-2016)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=January 18, 2016}}</ref> * SWI: 515,000<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 175,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 200,000<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 240,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|200 million<ref>{{cite web|url=http://www.latimes.com/travel/deals/la-tr-las-vegas-mariah-carey-caesars-palace-christmas-show-20170724-story.html|title=Mariah Carey will return to Vegas for a handful of Christmastime concerts|first=Jay|last=Jones|work=[[Los Angeles Times]]|date=July 25, 2017|accessdate=July 26, 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.usnews.com/news/entertainment/articles/2017-02-17/mariah-carey-confirms-new-beau-vents-frustration-over-nye|title=Mariah Carey Confirms New Beau; Talks New Single, Tour|last=Isaza|first=Marcella|work=[[U.S. News & World Report]]|date=February 17, 2017|accessdate=May 13, 2017}}</ref><br>175 million<ref>{{cite news|url=http://www.abc.net.au/news/2012-01-05/mariah-carey-asks-fans-to-pray-for-sick-husband/3759532|title=Mariah Carey asks fans to pray for sick husband|last=Reporter|first=AFP|work=[[ABC News (Australia)|ABC News of Australia]]|date=January 5, 2012|accessdate=May 22, 2014}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/arts/music/for-mariah-carey-the-angel-is-in-the-details/article4305605/|title=For Mariah Carey, the angel is in the details|last=Wheeler|first=Brad|work=[[The Globe and Mail]]|date=February 10, 2010|accessdate=February 19, 2013}}</ref> |- ! scope="row" | [[Whitney Houston]] | United States | 1977–2012<ref name="Allmusic: Whitney Houston (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/whitney-houston-mn0000820434/biography|title=Allmusic: Whitney Houston (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Huey|first=Steve|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1984<ref name="Allmusic: Whitney Houston (Biography)"/> | R&B / Soul / Pop<ref name="Allmusic: Whitney Houston (Biography)"/> |<small>{{ntsh|132.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 132.2 million'''| * US: 92.775 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 4.3 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ: Digital Certifications (January 2014)">{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/f/data/cert/hs.html|title=RIAJ: Digital Certifications (January 2014)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015}}</ref> * GER: 5.6 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 15.605 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.275 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.430 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.755 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/><ref>{{Cite news|url=http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20120316-0000/Issue1148.pdf|title=ARIA Top 100 Albums – Week Commencing 27th February 2012 Issue No.1148 (for single "I Will Always Love You" and albums "The Bodyguard Soundtrack", "Whitney Houston")|work=[[Australian Recording Industry Association]]|date=February 27, 2012|accessdate=January 19, 2013}}</ref> * BRA: 1.025{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 780,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 170,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.260 million<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/> * SWE: 1.035 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 210,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/> * SWI: 845,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 215,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 535,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 190,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 247,222<ref name="Finnish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|200 million<ref>{{cite news|url=http://entertainment.time.com/2013/08/09/whitney-houston-10-career-defining-moments/|title=Whitney Houston: 10 Career-Defining Moments|first=Melissa|last=Locker|work=[[Time (magazine)|Time]]|date=August 8, 2013|accessdate=October 15, 2013|archive-date=2013-10-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20131022094238/http://entertainment.time.com/2013/08/09/whitney-houston-10-career-defining-moments/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.latimes.com/entertainment/movies/moviesnow/la-et-mn-whitney-houston-documentary-20160428-story.html|title=Two Whitney Houston documentaries are in production, but only one has the estate's blessing|work=[[Los Angeles Times]]|first=Amy|last=Kaufman|date=April 28, 2016|accessdate=March 19, 2017}}</ref><br/>170 million<ref>{{Cite news|url=http://www.abc.net.au/news/2012-02-12/tribute-planned-for-whitney-houston/3825682|title=Music world stunned at Whitney Houston's death|work=[[ABC News (Australia)|ABC News of Australia]]|date=April 2, 2012|accessdate=February 19, 2013}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-23431936|title=Whitney Houston's grave marked with famous lyrics|work=[[BBC News]]|date=July 24, 2013|accessdate=February 19, 2013}}</ref> |- ! scope="row" | [[Celine Dion]] | Canada | 1981–present<ref name="Allmusic: Celine Dion (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/celine-dion-mn0000186185/biography|title=Allmusic: Celine Dion (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Proefrock|first=Stacia|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1981<ref name="Allmusic: Celine Dion (Biography)"/> | Pop<ref name="Allmusic: Celine Dion (Biography)"/> |<small>{{ntsh|130}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 130 million'''| * US: 56.550 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 7.150 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/million_list/1995.html |script-title=ja:年度別ミリオンセラー一覧　1995年 |trans-title=1995 million-seller list|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131103052144/http://www.riaj.or.jp/data/others/million_list/1995.html|archivedate=November 3, 2013}}</ref><ref name="RIAJ Digital certification for July 2010">{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w100820.html|title=RIAJ: Digital Certifications (July 2010)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915104730/http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w100820.html|archivedate=September 15, 2013}}</ref> * GER: 8 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 15.915 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 15.768 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/><ref name="Certifications Albums – Année 2013"/> * CAN: 12.245 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.302 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 505,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 2.180 million<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 1 million<ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 1.105 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 430,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 01-2003)"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=47&y=2003&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 47-2003)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 6, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=22&y=2008&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 22-2008)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 6, 2014}}</ref> * SWI: 1.685 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> *[[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|ARG]]: 340,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * BEL: 2.160 million{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 440,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 680,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * [[Musiikkituottajat – IFPI Finland|FIN]]: 356,183<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 192,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|200 million<ref>{{cite news|url=http://www.newsweek.com/celine-dion-salutes-her-gabonese-imitator-484860|title=Celine Dion Salutes Her Gabonese Imitator|last=Conor|first=Gaffey|work=[[Newsweek]]|date=July 28, 2016|accessdate=February 21, 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.thestar.com/entertainment/music/2013/08/22/cline_dion_joins_twitter.html|title=Céline Dion joins Twitter|last=Ptashnick|first=Victoria|work=[[Toronto Star]]|date=August 22, 2013|accessdate=February 2, 2014|archive-date=2020-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20200304165228/https://www.thestar.com/entertainment/music/2013/08/22/cline_dion_joins_twitter.html|url-status=dead}}</ref><br>175 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/books/non_fictionreviews/3670909/Learning-to-love-Celine-Dion.html|title=Learning to love Celine Dion|date=February 2, 2008|accessdate=January 27, 2013|last=Sandhu|first=Sukhdev|work=[[The Daily Telegraph]]}}</ref><ref>{{cite news|url=http://gulfnews.com/arts-entertainment/music/celine-dion-taking-chances-tour-to-heights-1.450430|title=Celine Dion: Taking Chances tour to heights|last=Barhat|first=Vikram Singh|work=[[Gulf News]]|date=March 6, 2008|accessdate=February 20, 2013|archive-date=2013-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20130517174153/http://gulfnews.com/arts-entertainment/music/celine-dion-taking-chances-tour-to-heights-1.450430|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[AC/DC]] | Australia | 1973–present<ref name="Allmusic: AC/DC (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/ac-dc-mn0000574772/biography|title=Allmusic: AC/DC (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1975<ref name="Allmusic: AC/DC (Biography)"/> | [[Hard rock]] / [[Blues rock]] / [[Rock and roll]]<ref name="Allmusic: AC/DC (Biography)"/> | <small>{{ntsh|115.5}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 115.5 million'''| * US: 79.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 10.3 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 5.9 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 4.180 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.490 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 7.740 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * ITA: 875,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.355 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 260,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref>{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=content/pladebranchen08-offentligg%C3%B8res-i-dag|title=Pladebranchen.08 offentliggøres i dag|work=[[IFPI Denmark]]|date=August 27, 2009|accessdate=May 19, 2017}}</ref> * SWI: 894,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 594,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 380,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * FIN: 321,169<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 140,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|200 million<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-29932369|title=AC/DC: Rock's 'kick in the guts'|work=[[BBC News]]|date=November 6, 2014|accessdate=October 20, 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.irishtimes.com/culture/books/ac-dc-s-music-is-the-best-antidepressant-there-is-1.2269405|title='AC/DC's music is the best antidepressant there is'|first=Ronan|last=McGreevy|work=[[The Irish Times]]|date=July 1, 2015|accessdate=October 20, 2015}}</ref><br>150 million<ref>{{cite web|url=https://www.scotsman.com/news/ac-dc-fans-salute-musical-celebration-of-bon-scott-s-wild-life-and-times-1-1741251|title=AC/DC fans salute musical celebration of Bon Scott's wild life and times|work=[[The Scotsman]]|date=July 16, 2011|accessdate=January 19, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.heraldscotland.com/msps-tell-ac-dc-we-salute-you-1.897995|title=MSPs tell AC/DC ... We Salute You|first=Martin|last=Williams|work=[[The Herald (Glasgow)|The Herald of Glasgow]]|date=December 20, 2008|accessdate=January 19, 2013}}</ref> |- ! scope="row" | [[The Rolling Stones]] | United Kingdom | 1962–present<ref name="Allmusic: The Rolling Stones (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/the-rolling-stones-mn0000894465/biography|title=Allmusic: The Rolling Stones (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1963<ref name="Allmusic: The Rolling Stones (Biography)"/> | Rock / [[Blues rock]] <ref name="Allmusic: The Rolling Stones (Biography)"/> |<small>{{ntsh|99.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 99.3 million'''| * US: 74.750 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 950,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 3.8 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 9.370 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.377 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.025 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 417,500{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 610,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 230,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 690,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 310,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 238,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 718,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 120,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 140,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 190,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|200 million<ref>{{Cite web|url=http://www.seattletimes.com/entertainment/rolling-stones-celebrate-50-years-on-stage/|title=Rolling Stones celebrate 50 years on stage|work=[[The Seattle Times]]|last1=Lawless|first1=Jill|last2=Dixon|first2=Louise|date=July 13, 2013|accessdate=November 10, 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/entertainment-us-rollingstones/hbo-documentary-will-celebrate-50-years-of-the-rolling-stones-idUSBRE8701QN20120801|title=HBO documentary will celebrate 50 years of the Rolling Stones|first=Jill|last=Serjeant|work=[[Reuters]]|date=August 2, 2012|accessdate=January 9, 2013}}</ref> |- |} === 12 കോടിയ്ക്കും 19.9 കോടിയ്ക്കും ഇടയിൽ === <!-- DO NOT ADD ANY MORE IMAGES OR REPLACE THE ARTISTS. WE ARE TO HAVE SEVEN IMAGES OF THE TOP CERTIFIED ARTISTS ONLY, WITH THE ONE HAVING THE MOST CERTIFIED SALES AT THE TOP. --><gallery> File:12_-_Ed_Sheeran.jpg|[[Ed Sheeran]] File:Garth Brooks on World Tour (crop).png|[[Garth Brooks]] File:Justin_Bieber_in_2015.jpg|[[Justin Bieber]] File:The Eagles in performance, 2008.jpg|[[Eagles (band)|Eagles]] File:Bruno Mars, Las Vegas 2010.jpg|[[Bruno Mars]] File:Kanye West at the 2009 Tribeca Film Festival.jpg|[[Kanye West]] File:Billy Joel Shankbone NYC 2009.jpg|[[Billy Joel]] </gallery> <!--When adding to this page, please ensure that your claims are sourced. This means that you must provide the location of the claim. All sources must be published by third party reliable sources. It cannot be pages in Wikipedia or forums on web pages nor can they be Artists' official sites. Unsourced additions will be removed immediately--> {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" style="width:130px;"| Artist ! scope="col" style="width:122px;"| Country / Market ! scope="col" style="width:122px;"| Period active ! scope="col" style="width:122px;"| Release-year of first charted record ! scope="col" style="width:122px;"| Genre ! scope="col" style="width:325px;"| [[Music recording sales certification|Total certified units]]<br /><small>([[List of music recording certifications|from available markets]])</small>{{efn|name=cert}} ! scope="col" style="width:130px;"| Claimed sales |- ! scope="row" | [[Garth Brooks]] | United States | 1989–present<ref name="Allmusic: Garth Brooks (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/garth-brooks-mn0000798248/biography|title=Allmusic: Garth Brooks (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1989<ref name="Allmusic: Garth Brooks (Biography)"/> | Country<ref name="Allmusic: Garth Brooks (Biography)"/> | <small>{{ntsh|156.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 156.1 million'''| * [[Recording Industry Association of America|US]]: 149.4 million<ref name="RIAA Certifications"/> * [[British Phonographic Industry|UK]]: 520,000<ref name="BPI certifications"/> * [[Music Canada|CAN]]: 5.730 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1995/albums-chart|title=1995 ARIA Album Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref> * [[Irish Recorded Music Association|IRE]]: 120,000{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/>}}</small> | style="text-align:center;"|160 million<ref>{{cite news|url=http://www.cbc.ca/news/canada/edmonton/garth-brooks-sells-51-000-tickets-for-edmonton-shows-1.3889633|title=Garth Brooks sells 51,000 tickets for Edmonton shows|date=December 10, 2016|work=[[CBC News]]|accessdate=September 24, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Ed Sheeran]] | United Kingdom | 2004–present<ref name="Allmusic: Ed Sheeran (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/ed-sheeran-mn0002639628/biography|title=Allmusic: Ed Sheeran (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=February 24, 2018}}</ref> | 2011<ref name="Allmusic: Ed Sheeran (Biography)"/> | Pop / Folk pop <ref name="Allmusic: Ed Sheeran (Biography)"/> | <small>{{ntsh|161.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 161.9 million'''| * US: 76.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 350,000<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 8.6 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 44.660 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.691 million<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 9.240 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 8.750 million<ref name="Australian Certifications"/> * NLD: 330,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 2.940 million<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 920,000<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 1.360 million<ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 3.050 million<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * SWI: 655,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 180,000<ref name="AMPROFON Certifications"/> * BEL: 685,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 370,000<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 360,000<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 1.320 million<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|150 million<ref>{{cite news|url=https://journalstar.com/entertainment/music/ed-sheeran-becomes-ivor-novello-board-member/article_69646f57-7973-55cd-9c72-2e0c46795cec.html|title=Ed Sheeran becomes Ivor Novello board member|work=[[Lincoln Journal Star]]|date=March 25, 2019|accessdate=March 25, 2019}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=സെപ്റ്റംബർ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! scope="row" | [[Eagles (band)|Eagles]] | United States | 1971–1980, 1994–present<ref name="Allmusic: Eagles (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/eagles-mn0000144847/biography|title=Allmusic: Eagles (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ruhlmann|first=William|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1972<ref name="Allmusic: Eagles (Biography)"/> | Rock<ref name="Allmusic: Eagles (Biography)"/> | <small>{{ntsh|149.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 149.6 million'''| * US: 127.9 million<ref name="RIAA Certifications"/> * [[Recording Industry Association of Japan|JPN]]: 600,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * [[Bundesverband Musikindustrie|GER]]: 925,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 8.235 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]: 2.040 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 4.2 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.395 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="ARIA: ARIA Albums Chart (19/01/2015)">{{cite web|url=http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/3208|title=ARIA: ARIA Albums Chart (19/01/2015)|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=January 17, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150403105654/http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/3208|archivedate=April 3, 2015|df=mdy-all}}</ref> * [[NVPI|NLD]]: 540,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * [[Federation of the Italian Music Industry|ITA]]: 230,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * [[Productores de Música de España|SPA]]: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: 140,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * [[IFPI Denmark|DEN]]: 185,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWI]]: 290,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * [[Musiikkituottajat – IFPI Finland|FIN]]: 124,749<ref name="Finnish Certifications"/> * [[Recorded Music NZ|NZ]]: 352,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|150 million<ref>{{cite news|url=https://www.chicagotribune.com/suburbs/aurora-beacon-news/lifestyles/ct-abn-heartache-tonight-0727-story.html|title=RiverEdge offers Eagles tribute band, fireworks makeup date July 27|last=Randall G.|first=Mielke|date=July 18, 2018|work=[[Chicago Tribune]]|accessdate=July 18, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Billy Joel]] | United States | 1964–present<ref name="Allmusic: Billy Joel (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/billy-joel-mn0000085915/biography|title=Allmusic: Billy Joel (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1971<ref name="Allmusic: Billy Joel (Biography)"/> | Pop / Rock<ref name="Allmusic: Billy Joel (Biography)"/> |<small>{{ntsh|118.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 118.2 million'''| * US: 102.350 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 2 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w090620.html|title=RIAJ: Digital Certifications (May 2009)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=April 14, 2012|archive-date=2011-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20111011182014/http://riaj.or.jp/data/others/chart/w090620.html|url-status=dead}}</ref> * GER: 1.250 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 6.115 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 925,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.275 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.687{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * NLD: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * AUT: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 162,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|150 million<ref>{{cite news|url=https://www.bostonglobe.com/arts/music/2018/01/23/billy-joel-will-back-fenway-august/K4YNVmPE6QB7DiEb31qMPK/story.html|title=Billy Joel will be back at Fenway in August|last=Shanahan|first=Mark|date=January 23, 2018|work=[[Boston Globe]]|accessdate=January 27, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[U2]] | Ireland | 1976–present<ref name="Allmusic: U2 (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/u2-mn0000219203/biography|title=Allmusic: U2 (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1980<ref name="Allmusic: U2 (Biography)"/> | Rock<ref name="Allmusic: U2 (Biography)"/> |<small>{{ntsh|109.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 109.7 million'''| * US: 53.1 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.450 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 5.525 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 19.620 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 5.225 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 7.155 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 4.412 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/><ref>{{cite web|url=http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/2797|title=ARIA: ARIA Catalogue Albums Chart (22/09/2014)|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=September 20, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141108092907/http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/2797|archivedate=November 8, 2014|df=mdy-all}}</ref> * [[Associação Brasileira dos Produtores de Discos|BRA]]: 2.675 million{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 945,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 980,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 2.295 million<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 515,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 568,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Forårets guld- og platincertificeringer"/><ref name="Pladebranchen.08 offentliggøres i dag">{{cite web|url=http://ifpi.dk/?q=content%2Fpladebranchen08-offentligg%C3%B8res-i-dag|title=Pladebranchen.08 offentliggøres i dag|work=[[IFPI Denmark]]|date=November 2, 2005|accessdate=November 29, 2018|archive-date=2018-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180616203942/http://ifpi.dk/?q=content%2Fpladebranchen08-offentligg%C3%B8res-i-dag|url-status=bot: unknown}}</ref> * SWI: 696,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * [[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|MEX]]: 835,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * [[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|ARG]]: 806,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * [[Belgian Entertainment Association|BEL]]: 750,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: 522,500{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Polish Music Charts|POL]]: 370,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * [[Musiikkituottajat – IFPI Finland|FIN]]: 235,460<ref name="Finnish Certifications"/> * IRE: 316,000{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * NZ: 775,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|150 million<ref>{{cite news|url=https://www.irishtimes.com/life-and-style/people/former-u2-manager-paul-mcguinness-cracking-crime-on-the-c%C3%B4te-d-azur-1.2237369|title=Former U2 manager Paul McGuinness: Cracking crime on the Côte d’Azur|last=Marlowe|first=Lara|date=June 7, 2015|work=[[The Irish Times]]|accessdate=October 8, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Phil Collins]] | United Kingdom | 1980–2011, 2015–present<ref name="Allmusic: Phil Collins (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/phil-collins-mn0000337119/biography|title=Allmusic: Phil Collins (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ruhlmann|first=William|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1981<ref name="Allmusic: Phil Collins (Biography)"/> | Rock / [[Progressive rock]] / [[Adult contemporary music|Adult contemporary]]<ref name="Allmusic: Phil Collins (Biography)"/> | <small>{{ntsh|89.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 89.9 million'''| * US: 39.850 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 800,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 13.8 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 16.050 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 6.410 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.375 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.522{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 1.370 million{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 1.050 million<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 2.150 million<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 245,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 145,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=5&y=2005&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 05-2005)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 4, 2019}}</ref> * SWI: 973,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 1.044 million<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 330,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 440,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * FIN: 182,581<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 132,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|150 million<ref>{{cite news|url=http://edition.cnn.com/2015/10/29/entertainment/phil-collins-ends-retirement-feat/|title=Phil Collins' fans rejoice: Artist announces end of retirement|last=Payne|first=Ed|date=October 29, 2015|work=[[CNN]]|accessdate=October 30, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Aerosmith]] | United States | 1970–present<ref name="Allmusic: Aerosmith (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/aerosmith-mn0000604852/biography|title=Allmusic: Aerosmith (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1973<ref name="Allmusic: Aerosmith (Biography)"/> | Hard rock<ref name="Allmusic: Aerosmith (Biography)"/> | <small>{{ntsh|85.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 85.6 million'''| * US: 70.250 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 2.7 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 2 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 3.710 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 225,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.950 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 225,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite news|url=http://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1990/singles-chart|title=1990 ARIA Singes Chart: Annual Charts|work=ARIA|accessdate=June 30, 2017}}</ref> * BRA: 600,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/> * SWE: 260,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 135,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * SWI: 145,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 230,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 338,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * AUT: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 101,722<ref name="Finnish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|150 million<ref>{{cite news|url=https://www.wral.com/aerosmith-is-headed-to-las-vegas/17771270/|title=Aerosmith is headed to Las Vegas|last=Melas|first=Chloe|date=August 15, 2018|work=[[WRAL-TV]]|accessdate=August 15, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[ABBA]] | [[Sweden]] | 1972–1982<ref name="Allmusic: ABBA (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/abba-mn0000922728/biography|title=Allmusic: ABBA (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ankeny|first=Jason|accessdate=August 24, 2013}}</ref> | 1972<ref name="Allmusic: ABBA (Biography)"/> | Pop / [[Disco]]<ref name="Allmusic: ABBA (Biography)"/> |<small>{{ntsh|63.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 63.7 million'''| * US: 12.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.5 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ Digital certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/riaj/open/open-record!file?fid=683|title=RIAJ: The Record: July 2001 (Gold Album-Page 8)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|archive-date=2015-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222141258/http://www.riaj.or.jp/riaj/open/open-record!file?fid=683|url-status=dead}}</ref><ref name="RIAJ: Gold and Platinum Database (February 2009)">{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/200902.html|title=RIAJ: Gold and Platinum Database (February 2009)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915165357/http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/200902.html|archivedate=September 15, 2013}}</ref> * GER: 10.450 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 20.530 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.750 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 2.785 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 6.127 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="ABBA's Australian certifications at Billboard Magazine (September 8, 1979 issue)">{{cite book|url=https://books.google.com/?id=6CMEAAAAMBAJ&pg=PT46&lpg=PT46&dq=abba+platinum+australia&q=abba%20platinum%20australia|title=ABBA's Australian certifications at Billboard Magazine (September 8, 1979 issue)|work=Billboard|date=September 8, 1979|accessdate=April 25, 2010|author1=Nielsen Business Media, Inc}}</ref> * BRA: 275,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 1.390 million{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 120,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.005 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * SWE: 800,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 600,000{{efn|name=cert}}<ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=25&y=2004&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 25-2004)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 6, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=51&y=2008&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 51-2008)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 13, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=52&y=2008&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 52-2011)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 6, 2014}}</ref> * SWI: 600,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 260,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 238,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 380,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 175,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 656,319<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 297,500{{efn|name=cert}}<ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/><ref>{{Cite news|url=http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=2489|title=The Official NZ Music Charts: Top 40 Albums (28 April 2014)|work=[[Recorded Music NZ]]|accessdate=March 17, 2015|archive-date=2017-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170704123057/http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=2489|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=1422|title=The Official NZ Music Charts: Top 40 Albums (19 March 2007)|work=[[Recorded Music NZ]]|accessdate=March 17, 2015|archive-date=2019-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20191028155440/https://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=1422|url-status=dead}}</ref>}}</small> | style="text-align:center;"|150 million<ref>{{cite news|url=http://www.chronicle.lu/category/things-to-see-do/27952-abba-tribute-announced-for-river-moselle|title=ABBA Tribute Announced for River Moselle|last=|first=|date=January 19, 2019|work=The Luxembourg Chronicle|accessdate=February 4, 2019}}</ref><br/>100 million<ref>{{cite news|url=http://www.registercitizen.com/general-news/20100316/abba-hollies-genesis-enter-rock-hall-in-nyc-bash|title=ABBA, Hollies, Genesis enter Rock Hall in NYC bash|date=March 16, 2010|work=[[List of newspapers published by 21st Century Media|The Register Citizen of Torrington]]|accessdate=April 16, 2013|archive-date=2017-06-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630052657/http://www.registercitizen.com/general-news/20100316/abba-hollies-genesis-enter-rock-hall-in-nyc-bash|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Frank Sinatra]] | United States | 1935–1995<ref name="Allmusic: Frank Sinatra (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/frank-sinatra-mn0000792507/biography|title=Allmusic: Frank Sinatra (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ruhlmann|first=William|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1939<ref name="Allmusic: Frank Sinatra (Biography)"/> | Pop / [[Swing music|Swing]]<ref name="Allmusic: Frank Sinatra (Biography)"/> | <small>{{ntsh|37.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 37.7 million'''| * US: 28.2 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 1 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 5.685 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 600,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/> * CAN: 650,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 315,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="1993 ARIA Album Chart">{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1993/albums-chart|title=1993 ARIA Album Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref> * BRA: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 110,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 130,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * ARG: 188,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/>}}</small> | style="text-align:center;"|150 million<ref>{{cite news|url=http://www.euronews.com/2016/01/13/exhibition-traces-of-the-life-of-an-american-icon-frank-sinatra|title=Exhibition traces of the life of an American icon: Frank Sinatra|date=January 13, 2016|work=[[Euronews]]|accessdate=June 28, 2016}}</ref> |- ! scope="row" | [[Barbra Streisand]] | United States | 1960–present<ref name="Allmusic: Barbra Streisand (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/barbra-streisand-mn0000855531/biography|title=Allmusic: Barbra Streisand (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ruhlmann|first=William|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1963<ref name="Allmusic: Barbra Streisand (Biography)"/> | Pop / Adult contemporary<ref name="Allmusic: Barbra Streisand (Biography)"/> | <small>{{ntsh|98.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 98.2 million'''| * US: 82.450 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 750,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 5.825 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.150 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 2.650 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.152 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * NLD: 710,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 120,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * FIN: 186,501{{efn|name=cert}}<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 142,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|145 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/music/live-music-reviews/10094172/Barbra-Streisand-O2-Arena-review.html|title=Barbra Streisand, O2 Arena, review|work=[[The Daily Telegraph]]|date=June 2, 2013|accessdate=June 24, 2017|last=Helen Brown|first=Helen}}</ref> |- ! scope="row" | [[Justin Bieber]] | Canada<br />United States | 2008–present<ref name="Allmusic: Justin Bieber (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/justin-bieber-mn0002165952/biography|title=Allmusic: Justin Bieber (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Matt|last=Collar|accessdate=March 24, 2016}}</ref> | 2009<ref name="Allmusic: Justin Bieber (Biography)"/> | Pop / Teen pop, Dance pop<ref name="Allmusic: Justin Bieber (Biography)"/> | <small>{{ntsh|156.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 156.2 million'''| * US: 104.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 850,000 <ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 4.2 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 21.525 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.098<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 5.860 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 5.005 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 870,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 2.045 million<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 900,000<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 2.020 million<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 2.7 million<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * SWI: 115,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 2.970 million<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2017"/> * BEL: 450,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * POL: 370,000<ref name="Polish Certifications"/> * AUT: 155,000<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 652,500<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|140 million<ref>{{cite news|url=https://www.vanguardngr.com/2018/11/justin-bieber-confirms-he-is-a-married-man/|title=Justin Bieber confirms he is a ‘married man’|work=[[Vanguard (Nigeria)|Vanguard of Nigeria]]|date=November 24, 2018|accessdate=November 24, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bruce Springsteen]] | United States | 1972–present<ref name="Allmusic: Bruce Springsteen (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/bruce-springsteen-mn0000530745/biography|title=Allmusic: Bruce Springsteen (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ruhlmann|first=William|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1973<ref name="Allmusic: Bruce Springsteen (Biography)"/> | Rock<ref name="Allmusic: Bruce Springsteen (Biography)"/> | <small>{{ntsh|103.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 103.2 million'''| * US: 76.150 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 4.325 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 7.805 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.887 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.2 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.362 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 740,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 650,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.730 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 810,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 255,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/><ref name="Guld og platin i april">{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-april-0|title=Guld og platin i april|work=[[IFPI Denmark]]|date=May 27, 2009|accessdate=June 6, 2014|archive-date=2018-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180621042754/http://www.ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-april-0|url-status=bot: unknown}}</ref> * SWI: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 155,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 290,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * FIN: 449,800<ref name="Finnish Certifications"/> * IRE: 189,500{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * NZ: 375,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|135 million<ref>{{cite news|url=https://globalnews.ca/news/4702940/springsteen-on-broadway-movie-trailer/|title=Bruce Springsteen releases moving trailer for one-man show ‘Springsteen On Broadway’|work=[[Global News]]|date=November 27, 2018|accessdate=November 27, 2018|last=Wallis|first=Adam}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kanye West]] | United States | 1996–present<ref name="Allmusic: Kanye West (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/kanye-west-mn0000361014/biography|title=Allmusic: Kanye West (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Jason|last=Birchmeier|accessdate=May 27, 2014}}</ref> | 2004<ref name="Allmusic: Kanye West (Biography)"/> | Hip-hop / Electronic / Pop rock<ref name="Allmusic: Kanye West (Biography)"/> | <small>{{ntsh|133.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 133.3 million'''| * US: 110.750 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000<ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/201010.html|title=RIAJ: Gold/Platinum database: October 2010|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915132526/http://www.riaj.or.jp/data/others/gold/201010.html|archivedate=September 15, 2013}}</ref> * GER: 1.350<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 16.760 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 1.180 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.135 million<ref name="Australian Certifications"/> * ITA: 185,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SWE: 160,000<ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 605,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=2&y=2009&list=t40|title=Hitlisten.nu: Track Top-40 (Uge 02-2009)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 13, 2018}}</ref> * NZ: 112,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|132 million<ref>{{cite news|first=Javier|last=Encalada|title=UPDATED: (Inflatable) Kanye has arrived at Splendour|url=https://www.northernstar.com.au/news/a-10m-sculpture-of-kanye-wests-sad-face-will-head-/3186316/|work=[[The Northern Star]]|date=July 19, 2017|accessdate=July 25, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bruno Mars]] | United States | 2004–present<ref name="Allmusic: Bruno Mars (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/bruno-mars-mn0001032082/biography|title=Allmusic: Bruno Mars (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=David|last=Jeffries|accessdate=January 26, 2015}}</ref> | 2010<ref name="Allmusic: Bruno Mars (Biography)"/> | Pop rock / R&B<ref name="Allmusic: Bruno Mars (Biography)"/> | <small>{{ntsh|154.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 154.9 million'''| * US: 114.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.2 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 3.6 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 17 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.950 million<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 5.240 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 6.265 million<ref name="Australian Certifications"/> * ITA: 775,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 490,000<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 440,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 525,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=12&y=2011&list=t40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 12-2011)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=January 26, 2015}}</ref> * SWI: 415,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 1.050 million<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2019 (Facebook)"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2018"/> * BEL: 360,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 180,000<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 592,500<ref name="New Zealand's Certifications"/> * [[Philippine Association of the Record Industry|PHL]]: 330,000<ref>{{cite web|url=http://www.pari.com.ph/awardsgoldplatinum.html|title=PARI: List of PARI Gold, Platinum & Diamond Awardees|work=[[Philippine Association of the Record Industry]]|publisher=PARI|accessdate=August 30, 2015}}</ref>}}</small> | style="text-align:center;"|130 million<ref>{{cite news|first=Nicky|last=VanValkenburgh|title=Exclusive Preview: Rio 2' flies high|url=http://www.greenvilleonline.com/story/life/family/parent/2014/04/11/upstate-parent-rio/7611939/|work=[[The Greenville News]]|date=April 11, 2014|accessdate=July 30, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lady Gaga]] | United States | 2005–present<ref name="Allmusic: Lady Gaga (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/lady-gaga-mn0000994823/biography|title=Allmusic: Lady Gaga (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=September 9, 2013}}</ref> | 2008<ref name="Allmusic: Lady Gaga (Biography)"/> | Pop / Dance / Electronic<ref name="Allmusic: Lady Gaga (Biography)"/> | <small>{{ntsh|110}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 110 million'''| * [[Recording Industry Association of America|US]]: 72.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * [[Recording Industry Association of Japan|JPN]]: 5.4 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * [[Bundesverband Musikindustrie|GER]]: 4.1 million<ref name="BVMI Certifications"/> * [[British Phonographic Industry|UK]]: 13.585 million<ref name="BPI certifications"/> * [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]: 2.620 million<ref name="SNEP Certifications"/> * [[Music Canada|CAN]]: 2.64 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: 3.565 million<ref name="Australian Certifications"/> * [[Associação Brasileira dos Produtores de Discos|BRA]]: 470,000<ref name="PMB Certifications"/> * [[NVPI|NLD]]: 130,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * [[Federation of the Italian Music Industry|ITA]]: 1.150{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * [[Productores de Música de España|SPA]]: 490,000<ref name="Spanish Certifications"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: 680,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * [[IFPI Denmark|DEN]]: 515,000<ref name="Certificeringer marts – maj 2010"/><ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWI]]: 445,000<ref name="Swiss Certifications"/> * [[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|MEX]]: 420,000<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2017"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2018"/> * [[Belgian Entertainment Association|BEL]]: 345,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: 227,500<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Polish Music Charts|POL]]: 150,000<ref name="Polish Certifications"/> * [[Irish Recorded Music Association|IRE]]: 165,000<ref name="Irish certification-database"/> * [[Recorded Music NZ|NZ]]: 412,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|124 million<ref>{{cite web|url=https://www.adelaidenow.com.au/lady-gaga-and-robbie-williams-leave-adelaide-off-australian-tour-itineraries/news-story/0deff4e81726a8fc58c706331a08c4ec|title=Lady Gaga and Robbie Williams leave Adelaide off Australian tour itineraries|first=Sam|last=Kelton|work=[[The Advertiser (Adelaide)|The Advertiser of Adelaide]]|date=February 20, 2014|accessdate=October 12, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Metallica]] | United States | 1981–present<ref name="Allmusic: Metallica (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/metallica-mn0000446509/biography|title=Allmusic: Metallica (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1983<ref name="Allmusic: Metallica (Biography)"/> | Heavy metal / [[Thrash metal]]<ref name="Allmusic: Metallica (Biography)"/> | <small>{{ntsh|101.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 101.7 million'''| * US: 73.3 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 900,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 9.525 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 3.935 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 940,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 3.885 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.637 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/><ref name="ARIA: ARIA Catalogue Albums Chart (07/10/2013)">{{cite web|url=http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/1569|title=ARIA: ARIA Catalogue Albums Chart (07/10/2013)|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=September 6, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140906203553/http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/1569|archivedate=September 6, 2014|df=mdy-all}}</ref> * BRA: 380,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 460,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 205,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 420,000<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 675,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 365,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/> * SWI: 560,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 430,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2017"/> * [[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|ARG]]: 874,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 385,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 340,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 735,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * [[Musiikkituottajat&nbsp;– IFPI Finland|FIN]]: 530,676<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 315,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|120 million<ref>{{cite news|url=http://www.arkansasonline.com/news/2018/feb/26/metallica-sets-north-little-rock-stop-2019-tour/|title=Metallica sets 2019 North Little Rock stop on latest tour|work=[[Arkansas Democrat-Gazette]]|date=February 26, 2018|accessdate=May 3, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bee Gees]] | United Kingdom <br>Australia<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=_NNmFiUnSmUC&pg=PA2006-IA448#v=onepage&q&f=false|page=448|title=The Encyclopedia of Popular Music|author=Colin Larkin|publisher=Omnibus Press|date=27 May 2011|isbn=9780857125958}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=i6RMBAAAQBAJ&pg=PA283|page=283|title=Rock 'N' Roll Gold Rush|author=Maury Dean|publisher=Algora Publishing|date=2003|isbn=9780875862071}}</ref> | 1963–2003<br />2009–2012<ref name="Allmusic: Bee Gees (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/bee-gees-mn0000043714/biography|title=Allmusic: Bee Gees (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Eder|first=Bruce|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1963<ref name="Allmusic: Bee Gees (Biography)"/> | Pop / Disco<ref name="Allmusic: Bee Gees (Biography)"/> |<small>{{ntsh|69.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 69.3 million'''| * US: 42.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ: The Record: July 1996">{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/riaj/open/open-record!file?fid=827|title=RIAJ: The Record: July 1996 (Page 5)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304091612/http://www.riaj.or.jp/riaj/open/open-record!file?fid=827|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/riaj/open/open-record!file?fid=817|title=RIAJ: The Record: November 1996 (Page 4)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304113620/http://www.riaj.or.jp/riaj/open/open-record!file?fid=817|url-status=dead}}</ref> * GER: 6.675 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 9.565 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.4 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.215 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.187 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 540,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 450,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWI: 415,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 188,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * AUT: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 380,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|120 million<ref>{{cite news|first=Hollie|last=McKay|title=Barry Gibb honors brothers at sold out show, reveals Bee Gees' best song|url=http://www.foxnews.com/entertainment/2014/06/05/barry-gibb-honors-brothers-at-sold-out-show-reveals-bee-gees-best-song.html|work=[[Fox News Channel]]|date=June 5, 2014|accessdate=February 22, 2017}}</ref> |- |} === 10 കോടിയ്ക്കും 11.9 കോടിയ്ക്കും ഇടയിൽ === <!-- DO NOT ADD ANY MORE IMAGES OR REPLACE THE ARTISTS. WE ARE TO HAVE SEVEN IMAGES OF THE TOP CERTIFIED ARTISTS ONLY, WITH THE ONE HAVING THE MOST CERTIFIED SALES AT THE TOP. --><gallery> |[[Drake (musician)|Drake]] File:Katy_Perry_DNC_July_2016_(cropped).jpg|[[Katy Perry]] File:Maroon_5_2016.jpg|[[Maroon 5]] File:Jay-Z @ Shawn 'Jay-Z' Carter Foundation Carnival (crop 2).jpg|[[Jay-Z]] File:Adele 2016.jpg|[[Adele]] File:Chris Brown (6936274970).jpg|[[Chris Brown]] File:Lil Wayne (23513397583).jpg|[[Lil Wayne]] </gallery> <!--When adding to this page, please ensure that your claims are sourced. This means that you must provide the location of the claim. All sources must be published by third party reliable sources. It cannot be pages in Wikipedia or forums on web pages nor can they be Artists' official sites. Unsourced additions will be removed immediately--> {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" style="width:130px;"| Artist ! scope="col" style="width:122px;"| Country / Market ! scope="col" style="width:122px;"| Period active ! scope="col" style="width:122px;"| Release-year of first charted record ! scope="col" style="width:122px;"| Genre ! scope="col" style="width:325px;"| [[Music recording sales certification|Total certified units]]<br /><small>([[List of music recording certifications|from available markets]])</small>{{efn|name=cert}} ! scope="col" style="width:130px;"| Claimed sales |- ! scope="row" | [[Drake (musician)|Drake]] | Canada | 2001–present<ref name="Allmusic: Drake (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/drake-mn0001035294/biography|title=Allmusic: Drake (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andy|last=Kellman|accessdate=September 26, 2018}}</ref> | 2009<ref name="Allmusic: Drake (Biography)"/> | Hip-hop / R&B / Pop<ref name="Allmusic: Drake (Biography)"/> | <small>{{ntsh|267.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 267.4 million'''| * US: 219.4 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 2.050 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 26.8 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.199 million<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 7.280 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.325 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 290,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 1.295 million<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 500,000<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 1.190 million<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 1.505<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * MEX: 960,000<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref>{{cite web|url=https://www.facebook.com/media/set/?set=a.974694689321809&type=3|title=AMPROFON: Certificaciones 2018 (September)|publisher=[[AMPROFON]]|accessdate=September 14, 2018}}</ref> * BEL: 235,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * NZ: 390,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|107 million<ref>{{cite news|url=https://leadership.ng/2019/02/19/drake-buys-400000-diamond-encrusted-iphone-case/|title=Drake Buys $400,000 Diamond Encrusted Iphone Case|first=Chinwe|last=Madugba|work=[[Leadership (newspaper)|Leadership of Nigeria]]|date=February 19, 2019|accessdate=February 19, 2019}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! scope="row" | [[Maroon 5]] | United States | 1994–present<ref name="Allmusic: Maroon 5 (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/maroon-5-mn0000285232/biography|title=Allmusic: Maroon 5 (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andrew|last=Leahey|accessdate=November 20, 2017}}</ref> | 2002<ref name="Allmusic: Maroon 5 (Biography)"/> | Pop rock / Funk rock / Dance-pop<ref name="Allmusic: Maroon 5 (Biography)"/> | <small>{{ntsh|112.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 112.7 million'''| * US: 79.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 2 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 2.550<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 11.860 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.042<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 4.405 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.5 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 1.050 million<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 965,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 310,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 850,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 672,500{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/> * MEX: 3.605 million<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2019 (Facebook)">{{cite web|url=https://www.facebook.com/pg/CertificacionesAmprofon/photos/?ref=page_internal|title=AMPROFON: Certificaciones 2019 (Facebook)|publisher=[[AMPROFON]]|accessdate=June 27, 2019}}</ref> * BEL: 105,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * NZ: 375,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|101 million<ref>{{cite news|url=https://indianexpress.com/article/sports/sport-others/super-bowl-53-maroon-5-halftime-5537250/|title=Maroon 5 to play Super Bowl halftime show|first=Reuters|last=Reporter|work=[[The Indian Express]]|date=January 14, 2019|accessdate=January 14, 2019}}</ref> |- ! scope="row" | [[Katy Perry]] | United States | 2001–present<ref name="Allmusic: Katy Perry (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/katy-perry-mn0000859589/biography|title=Allmusic: Katy Perry (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andrew|last=Leahey|accessdate=March 5, 2014}}</ref> | 2008<ref name="Allmusic: Katy Perry (Biography)"/> | Pop<ref name="Allmusic: Katy Perry (Biography)"/> | <small>{{ntsh|139.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 139.2 million'''| * US: 105 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 400,000<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 3.8 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 13.210 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 867,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 6.320 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 5.3 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 685,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 790,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 180,000<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 600,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 235,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * SWI: 160,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 960,000<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2017"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2018"/> * BEL: 135,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 247,500<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 360,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-television-americanidol-perry/pop-star-katy-perry-to-join-abcs-american-idol-reboot-idUSKCN18C2PS|title=Pop star Katy Perry to join ABC's 'American Idol' reboot|work=[[Reuters]]|first=Piya|last=Sinha-Roy|date=May 17, 2017|accessdate=June 15, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Jay-Z]] | United States | 1996–present<ref name="Allmusic: Jay-Z (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/jay-z-mn0000224257/biography|title=Allmusic: Jay-Z (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Jason|last=Birchmeier|accessdate=February 20, 2014}}</ref> | 1996<ref name="Allmusic: Jay-Z (Biography)"/> | Hip-hop<ref name="Allmusic: Jay-Z (Biography)"/> | <small>{{ntsh|109.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 109.7 million'''| * US: 91.2 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.050 million<ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 2 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 11.520 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 400,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 1.730 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.260<ref name="Australian Certifications"/> * ITA: 215,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SWE: 130,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 140,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * BEL: 100,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/music/concerts/jay-z-reclaims-hip-hop-throne-v-festival-hylands-park-review/|title=Jay Z reclaims the hip-hop throne: V Festival, Hylands Park, review|first=James|last=Lachno|work=[[The Daily Telegraph]]|date=August 21, 2017|accessdate=February 3, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Adele]] | United Kingdom | 2006–present<ref name="Allmusic: Adele (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/adele-mn0000503460/biography|title=Allmusic: Adele (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Davis|last=Jeffries|accessdate=December 4, 2015}}</ref> | 2008<ref name="Allmusic: Adele (Biography)"/> | Pop, soul<ref name="Allmusic: Adele (Biography)"/> | <small>{{ntsh|108.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 108.2 million'''| * US: 61 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 4.7 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 21.550 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 7.360 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.955 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 1.310 million<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 380,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 1.570 million{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 800,000<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 320,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 1.032 million<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * MEX: 1.750 million<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2019 (Facebook)"/> * SWI: 510,000<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 795,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * POL: 300,000<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 151,639<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 622,500<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/music/ct-adele-united-center-review-20160710-column.html|title=Adele's best conversation is with her band at United Center|first=Greg Kot|last=Kot|work=[[Chicago Tribune]]|date=July 11, 2016|accessdate=July 11, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Chris Brown]] | United States | 2005–present<ref name="Allmusic: Chris Brown (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/chris-brown-mn0000266063/biography|title=Allmusic: Chris Brown (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andy|last=Kellman|accessdate=February 26, 2018}}</ref> | 2005<ref name="Allmusic: Chris Brown (Biography)"/> | Pop / R&B, Hip-hop <ref name="Allmusic: Chris Brown (Biography)"/> | <small>{{ntsh|108}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 108 million'''| * US: 88.550 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 500,000<ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 450,000<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 12.7 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 970,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.8 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 570,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 140,000<ref name="FIMI Certifications"/> * SWE: 330,000<ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 382,500<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * MEX: 360,000<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2019 (Facebook)"/> * NZ: 275,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite web|url=https://www.thelocal.fr/20190122/american-singer-chris-brown-arrested-in-paris-on-suspicion-of-rape|title=American singer Chris Brown 'arrested in Paris on suspicion of rape'|work=[[The Local]]|date=January 22, 2019|accessdate=January 22, 2019}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lil Wayne]] | United States | 1996–present<ref name="Allmusic: Lil Wayne (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/lil-wayne-mn0000272689/biography|title=Allmusic: Lil Wayne (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=David|last=Jeffries|accessdate=December 8, 2015}}</ref> | 1999<ref name="Allmusic: Lil Wayne (Biography)"/> | Hip-hop<ref name="Allmusic: Lil Wayne (Biography)"/> | <small>{{ntsh|102.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 102.3 million'''| * US: 97.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 300,000<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 3.1 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 100,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 320,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 630,000<ref name="Australian Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://beta.latimes.com/business/realestate/hot-property/la-fi-hotprop-lil-wayne-miami-mansion-sold-20170621-story.html|title=Lil Wayne gets $10 million for Miami Beach home with skate park and shark lagoon|first=Neal|last=Leitereg|work=[[Los Angeles Times]]|date=June 21, 2017|accessdate=January 10, 2018}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! scope="row" | [[Beyoncé]] | United States | 1997–present<ref name="Allmusic: Beyonce (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/beyonc%C3%A9-mn0000761179/biography|title=Allmusic: Beyonce (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andrew|last=Leahey|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 2002<ref name="Allmusic: Beyonce (Biography)"/><ref>{{cite web|url=http://www.officialcharts.com/artist/_/beyonce/|title=Official Charts Company: Beyoncé|publisher=Official Charts Company|accessdate=April 17, 2014}}</ref> | R&B / Pop<ref name="Allmusic: Beyonce (Biography)"/> | <small>{{ntsh|93.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 93.1 million'''| * US: 63.950 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.7 million <ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 1.550 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 17.270 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 560,000<ref name="SNEP Certifications"/><ref name="Certifications Albums – Année 2013"/> * CAN: 1.635 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.290 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 390,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 340,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.230 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="PROMUSICAE: Conciones Top 20 Anual 2007">{{cite web|url=http://www.promusicae.es/files/imagenes/file/TOP20ANO2007DESCARGASCANCIONESYTONOS.PDF|title=PROMUSICAE: Conciones Top 20 Anual 2007|language=Spanish|publisher=[[PROMUSICAE]]|accessdate=2014-11-13|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130621054947/http://www.promusicae.es/files/imagenes/file/TOP20ANO2007DESCARGASCANCIONESYTONOS.PDF|archivedate=June 21, 2013}}</ref> * SWE: 120,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 372,500<ref name="Certificeringer marts – maj 2010"/><ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=5&y=2009&list=t40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 05-2009)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 6, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=4&y=2010&list=t40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 04-2010)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 6, 2014}}</ref> * SWI: 165,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 110,000<ref name="AMPROFON Certifications"/> * BEL: 135,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * POL: 110,000<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 210,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-people-beyonce/beyonces-father-confirms-the-birth-of-her-twins-in-twitter-message-idUSKBN199047|title=Beyonce's father confirms the birth of her twins in Twitter message|first=Bernie|last=Woodall|work=[[Reuters]]|date=June 18, 2017|accessdate=August 8, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Coldplay]] | United Kingdom | 1996–present<ref name="Allmusic: Coldplay (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/coldplay-mn0000775877/biography|title=Allmusic: Coldplay (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andrew|last=Leahey|accessdate=December 18, 2015}}</ref> | 1999<ref name="Allmusic: Coldplay (Biography)"/> | Alternative rock, Pop rock, Pop<ref name="Allmusic: Coldplay (Biography)"/> | <small>{{ntsh|86.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 86.6 million'''| * US: 31.6 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 750,000<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 4.850 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 27.545 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.013<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 3.585 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.865 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 340,000<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 390,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 3.075 million{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.030 million<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 750,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 1,064 million<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * SWI: 570,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 1.890 million<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2017"/> * ARG: 528,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 765,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 197,500<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 320,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * IRE: 210,000{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * NZ: 345,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite web|url=https://www.thewestonmercury.co.uk/what-s-on/latest-films-reviews/win-tickets-to-see-coldplay-film-in-weston-super-mare-1-5772613|title=Win tickets to see Coldplay film in Weston|first=Sam|last=Frost|work=[[The Weston & Somerset Mercury]]|date=November 9, 2018|accessdate=November 9, 2018|archive-date=2019-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190509022751/https://www.thewestonmercury.co.uk/what-s-on/latest-films-reviews/win-tickets-to-see-coldplay-film-in-weston-super-mare-1-5772613|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[B'z]] | Japan | 1988–present<ref name="Allmusic: B'z (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/bz-mn0000316445/biography|title=Allmusic: B'z (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Alexey|last=Eremenko|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1988<ref name="Allmusic: B'z (Biography)"/> | Rock / Pop rock / Hard rock<ref name="Allmusic: B'z (Biography)"/> | <small>{{ntsh|85.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 85.9 million'''| * JPN: 85.95 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/><ref name="Japan's 1 Million Seller Database">{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/f/data/others/mil.html|title=年度別ミリオンセラー一覧 (Million Seller List by Year)|publisher=Recording Industry Association of Japan|language=Japanese|accessdate=November 8, 2015}}</ref>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.rafu.com/2017/10/meeting-of-the-masters/|title=Meeting of the Masters|work=[[Rafu Shimpo]]|first=Mikey Hirano|last=Culross|date=October 11, 2017|accessdate=December 1, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bon Jovi]] | United States | 1983–present<ref name="Allmusic: Bon Jovi (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/bon-jovi-mn0000069534/biography|title=Allmusic: Bon Jovi (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1983<ref name="Allmusic: Bon Jovi (Biography)"/> | Hard rock / [[Glam metal]]<ref name="Allmusic: Bon Jovi (Biography)"/> | <small>{{ntsh|85.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 85.4 million'''| * US: 49.9 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 4.4 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 5.650 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 9.890 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 825,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 4.735 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.030 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite web|url=http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20080220-0000/issue935.pdf|title=ARIA Report 28th January 2008 (Issue 935)|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=April 8, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mediafire.com/view/?pg9xv4quxb41n8w|title=Bon Jovi's Australian certifications sent by ARIA team|work=ARIA|accessdate=May 18, 2015|archive-date=2015-08-22|archive-url=https://archive.today/20150822134305/https://www.mediafire.com/view/?pg9xv4quxb41n8w|url-status=dead}}</ref> * BRA: 435,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 710,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 210,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.620 million<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 365,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * SWI: 1.275 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 358,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 290,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 725,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 120,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 422,500<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 210,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://news.sky.com/story/jon-bon-jovi-touring-is-much-more-civil-now-11517364|title=Jon Bon Jovi: Touring is much more civil now|work=[[Sky News]]|date=October 4, 2018|accessdate=October 4, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Linkin Park]] | United States | 1996–present<ref name="Allmusic: Linkin Park (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/linkin-park-mn0000289599/biography|title=Allmusic: Linkin Park (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andrew|last=Leahey|accessdate=August 8, 2017}}</ref> | 2000<ref name="Allmusic: Linkin Park (Biography)"/> | Alternative rock / Nu metal / Rap rock<ref name="Allmusic: Linkin Park (Biography)"/> | <small>{{ntsh|85.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 85.4 million'''| * US: 62.6 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.550 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 6.2 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 7.445 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.025<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 1.330 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.485 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 595,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 850,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 175,000<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 165,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 385,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * SWI: 435,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 225,000<ref name="AMPROFON Certifications"/> * BEL: 140,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 260,000<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 220,000<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 120,469<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 252,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/obituaries/chester-bennington-linkin-park-lead-singer-fans-death-suicide-childhood-chris-cornell-nu-metal-a7858551.html|title=Chester Bennington: Lead singer of Linkin Park remembered|work=[[The Independent]]|first=Phil|last=Shaw|date=July 25, 2017|accessdate=August 8, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Fleetwood Mac]] | United Kingdom<br /> United States | 1967–present<ref name="Allmusic: Fleetwood Mac (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/fleetwood-mac-mn0000182900/biography|title=Allmusic: Fleetwood Mac (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1968<ref name="Allmusic: Fleetwood Mac (Biography)"/> | Rock / Pop<ref name="Allmusic: Fleetwood Mac (Biography)"/> | <small>{{ntsh|83.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 83.2 million'''| * US: 56.250 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 3.5 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 15.345 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 800,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * AUS: 2.767 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * CAN: 2.950 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * NLD: 590,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWI: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * NZ: 572,500{{efn|name=cert}}<ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/><ref>{{cite news|url=http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=1231|title=The Official New Zealand Music Charts: 29 June 2003|work=[[Recording Industry Association of New Zealand]]|accessdate=August 4, 2014|date=June 29, 2003|archive-date=2017-07-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20170704125955/http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=1231|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=2269|title=The Official New Zealand Music Charts: 16 September 2013|work=[[Recording Industry Association of New Zealand]]|accessdate=August 4, 2014|date=September 16, 2013|archive-date=2015-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20150919232801/http://nztop40.co.nz/chart/albums?chart=2269|url-status=dead}}</ref>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-awards-grammys-musicares/bill-clinton-repays-a-favor-to-fleetwood-mac-at-musicares-ceremony-idUSKBN1FG05X|title=Bill Clinton repays a favor to Fleetwood Mac at MusiCares ceremony|first=Jill|last=Serjeant|work=[[Reuters]]|date=January 27, 2018|accessdate=January 27, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Britney Spears]] | United States | 1998–present<ref name="Allmusic: Britney Spears (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/britney-spears-mn0000628467/biography|title=Allmusic: Britney Spears (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Huey|first=Steve|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1998<ref name="Allmusic: Britney Spears (Biography)"/> | Pop / Dance / [[Dance-pop]]<ref name="Allmusic: Britney Spears (Biography)"/> | <small>{{ntsh|82.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 82.7 million'''| * US: 46.2 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 2.1 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ: Digital Certifications (January 2014)"/> * GER: 5.350 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 11.150 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.732 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.680 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.165 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 380,000<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 665,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 990,000<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 1.010 million<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 285,000{{efn|name=cert}}<ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin i april (01/05/2008)">{{cite web|url=http://www.ifpi.dk/?q=content/guld-og-platin-i-april|title=Guld og platin i april (01/05/2008)|work=[[IFPI Denmark]]|date=May 1, 2008|accessdate=June 6, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140308132532/http://ifpi.dk/?q=content%2Fguld-og-platin-i-april|archivedate=2014-03-08|url-status=live}}</ref> * SWI: 485,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 1.175 million{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 248,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 935,000<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 365,000<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 210,000<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 143,627<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 240,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/newsbeat/article/37105479/britney-spears-to-perform-at-mtv-video-music-awards-for-first-time-in-10-years|title=Britney Spears to perform at MTV Video Music Awards for first time in 10 years|work=[[BBC News]]|date=August 17, 2016|accessdate=February 2, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Rod Stewart]] | United Kingdom | 1964–present<ref name="Allmusic: Rod Stewart (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/rod-stewart-mn0000293896/biography|title=Allmusic: Rod Stewart (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1969<ref name="Allmusic: Rod Stewart (Biography)"/> | Rock / Pop<ref name="Allmusic: Rod Stewart (Biography)"/> | <small>{{ntsh|80.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 80.2 million'''| * US: 44.650 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 3.8 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 19.490 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.8 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 4.055 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.610 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 980,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 140,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 290,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * SWE: 440,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 524,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * AUT: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 220,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * IRE: 195,000{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * NZ: 285,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2016/06/18/sir-rod-stewart-i-was-conceived-in-an-anderson-bomb--shelter-dur/|title=Sir Rod Stewart: 'I was conceived in an Anderson bomb shelter during the Second World War'|first=Hannah|last=Furness|work=[[The Daily Telegraph]]|date=June 18, 2016|accessdate=January 3, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Backstreet Boys]] | United States | 1993–present<ref name="Allmusic: Backstreet Boys (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/backstreet-boys-mn0000765595/biography|title=Allmusic: Backstreet Boys (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1995<ref name="Allmusic: Backstreet Boys (Biography)"/> | Pop<ref name="Allmusic: Backstreet Boys (Biography)"/> | <small>{{ntsh|76.5}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 76.5 million'''| * US: 44.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 5.4 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/million_list/2001.html |script-title=ja:年度別ミリオンセラー一覧　2001年 |trans-title=2001 Million Seller List|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131103051544/http://www.riaj.or.jp/data/others/million_list/2001.html|archivedate=November 3, 2013}}</ref> * GER: 7 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 4.875 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 325,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 3.510 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.855 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 1.625 million<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 830,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 1.850 million<ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 655,000<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 165,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=4&y=2001&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 04-2001)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 13, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=3&y=2002&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 03-2002)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 13, 2018}}</ref> * SWI: 415,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 1.475 million{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 740,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * BEL: 450,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 325,000<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 300,000<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 171,390<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 132,500<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.irishexaminer.com/breakingnews/entertainment/backstreet-boys-star-nick-carter-heartbroken-after-wife-suffers-miscarriage-868148.html|title=Backstreet Boys star Nick Carter ‘heartbroken’ after wife suffers miscarriage|first=Press|last=Association|work=[[Irish Examiner]]|date=September 11, 2018|accessdate=September 11, 2018|archive-date=2019-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221151329/https://www.irishexaminer.com/breakingnews/entertainment/backstreet-boys-star-nick-carter-heartbroken-after-wife-suffers-miscarriage-868148.html|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Guns N' Roses]] | United States | 1985–present<ref name="Allmusic: Guns N' Roses (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/guns-n-roses-p4416/biography|title=Allmusic: Guns N' Roses (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=December 15, 2011}}</ref> | 1987<ref name="Allmusic: Guns N' Roses (Biography)"/> | Hard rock / Heavy metal<ref name="Allmusic: Guns N' Roses (Biography)"/> | <small>{{ntsh|76.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 76.9 million'''| * US: 48.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.7 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 4.1 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 7.650 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1 million<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 3.520 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.410{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/><ref name="ARIA: ARIA Albums Chart (19/01/2015)"/> * BRA: 1.9 million{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 705,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 710,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 450,000<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * SWE: 485,000<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=28&y=2006&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 28-2006)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=August 8, 2018}}</ref> * SWI: 365,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 760,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 1.248 million{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 165,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 365,000<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 160,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * IRE: 105,000{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * NZ: 270,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.khaleejtimes.com/guns-n-roses-at-ad-grand-prix|title=Guns N' Roses at AD Grand Prix|work=[[Khaleej Times]]|date=May 8, 2018|accessdate=May 8, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[George Strait]] | United States | 1981–present<ref name="Allmusic: George Strait (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/george-strait-mn0000944084/biography|title=Allmusic: George Strait (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=June 8, 2014}}</ref> | 1984<ref name="Allmusic: George Strait (Biography)"/> | Country<ref name="Allmusic: George Strait (Biography)"/> | <small>{{ntsh|72.8}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 72.8 million'''| * US: 72.150 million<ref name="RIAA Certifications"/> * CAN: 705,000<ref name="Music Canada Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.upi.com/Entertainment_News/Music/2015/09/23/George-Strait-debuts-new-single-ahead-of-forthcoming-album/8591443038111/|title=George Strait debuts new single ahead of forthcoming album|first=Annie|last=Martin|work=[[United Press International]]|date=September 23, 2015|accessdate=October 11, 2016}}</ref> |- ! scope="row" | [[Eric Clapton]] | United Kingdom | 1962–present<ref name="Allmusic: Eric Clapton (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/eric-clapton-mn0000187478/biography|title=Allmusic: Eric Clapton (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=William|last=Ruhlmann|accessdate=December 15, 2018}}</ref> | 1970<ref name="Allmusic: Eric Clapton (Biography)"/> | Rock, Blues<ref name="Allmusic: Eric Clapton (Biography)"/> | <small>{{ntsh|70.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 70.7 million'''| * US: 47.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 3.950 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 3.030 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 7.190 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.475 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 2.275 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.045 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 715,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 745,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 700,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 320,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * SWI: 385,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 420,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 285,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 145,000<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 129,679{{efn|name=cert}}<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 102,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.koeln.de/koeln/was_ist_los/topevents/eric_clapton_711602.html|title=Eric Clapton|language=German|work=koeln.de|date=July 2, 2018|accessdate=December 15, 2018|archive-date=2018-12-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215224156/https://www.koeln.de/koeln/was_ist_los/topevents/eric_clapton_711602.html|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Neil Diamond]] | United States | 1966–present<ref name="Allmusic: Neil Diamond (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/neil-diamond-mn0000864209/biography|title=Allmusic: Neil Diamond (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ruhlmann|first=William|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1966<ref name="Allmusic: Neil Diamond (Biography)"/> | Pop / Rock<ref name="Allmusic: Neil Diamond (Biography)"/> |<small>{{ntsh|68.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 68.9 million'''| * US: 55.9 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 1 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 7.370 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/> * CAN: 1.725 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.085 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="1996 ARIA Album Chart">{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1996/albums-chart|title=1996 ARIA Album Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref> * NLD: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * NZ: 132,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://news.sky.com/story/neil-diamond-to-stop-touring-after-parkinsons-diagnosis-11219060|title=Neil Diamond to stop touring after Parkinson's diagnosis|work=[[Sky News]]|date=January 23, 2018|accessdate=January 24, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Santana (band)|Santana]] | United States | 1966–present<ref name="Allmusic: Santana (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/santana-mn0000295756/biography|title=Allmusic: Santana (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=William|last=Ruhlmann|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1969<ref name="Allmusic: Santana (Biography)"/> | Rock<ref name="Allmusic: Santana (Biography)"/> | <small>{{ntsh|65.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 65.3 million'''| * US: 50.295 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 2.4 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 3.080 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.510 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 1.660 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 855,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 375,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 540,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 450,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 375,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 405,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 158,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 190,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 145,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 205,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 135,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite web|url=http://www.jacksonville.com/entertainment/music/2017-10-19/echoes-woodstock-santana-one-few-big-names-still-road|title=Echoes of Woodstock: Santana one of the few big names still on the road|work=[[The Florida Times-Union]]|first=Tom|last=Szaroleta|date=October 19, 2017|accessdate=October 19, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Prince (musician)|Prince]] | United States | 1976–2016<ref name="Allmusic: Prince (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/prince-mn0000361393/biography|title=Allmusic: Prince (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1978<ref name="Allmusic: Prince (Biography)"/> | [[Funk]] / R&B / Pop / Soul / Rock<ref name="Allmusic: Prince (Biography)"/> | <small>{{ntsh|65.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 65.1 million'''| * US: 48.950 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 2.4 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 7.245 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.110 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 1 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.120{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * NLD: 670,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 700,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 100,000<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * AUT: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 182,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-music-prince/purple-reigns-at-london-exhibition-charting-princes-career-idUSKBN1CV2CN|title=Purple reigns at London exhibition charting Prince's career|first=Mark|last=Hanrahan|work=[[Reuters]]|date=October 26, 2017|accessdate=October 26, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kenny Rogers]] | United States | 1958–present<ref name="Allmusic: Kenny Rogers (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/kenny-rogers-mn0000069986/biography|title=Allmusic: Kenny Rogers (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Vinopal & Erlewine|first=David & Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1975<ref name="Allmusic: Kenny Rogers (Biography)"/> | Country / Pop<ref name="Allmusic: Kenny Rogers (Biography)"/> | <small>{{ntsh|61.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 61.6 million'''| * US: 54.050 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w090720.html|title=RIAJ: Digital Certifications (June 2009)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915155927/http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w090720.html|archivedate=September 15, 2013}}</ref> * UK: 2.720 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 4.6 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 100,000{{efn|name=cert}}<ref>{{cite web|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2004.htm|title=ARIA Charts – Accreditations – 2004 Albums|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=August 1, 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.aria.com.au/pages/AlbumAccreds2015.htm|title=ARIA Charts – Accreditations – 2015 Albums|publisher=Australian Recording Industry Association|accessdate=August 1, 2015}}</ref> * SPA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1979-1990"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.co.uk/news/business-39784924|title=Kenny Rogers prepares to hang up his microphone|work=[[BBC News]]|date=May 7, 2017|last=Gordon|first=Dave|accessdate=December 24, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Paul McCartney]] | United Kingdom | 1960–present<ref name="Allmusic: Paul McCartney (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/paul-mccartney-mn0000029884/biography|title=Allmusic: Paul McCartney (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1970<ref name="Allmusic: Paul McCartney (Biography)"/> | Rock<ref name="Allmusic: Paul McCartney (Biography)"/> | <small>{{ntsh|61.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 61.6 million'''| * US: 41.450 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 1.525 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 13.465 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.305 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 1.955 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 465,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * SPA: 640,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * SWE: 210,000{{efn|name=cert}}<ref name="Sverige Toplistan: Sök"/><ref>{{cite web|url=http://www.ifpi.se/wp/wp-content/uploads/guld-platina-1987-1998.pdf|title=IFPI Sweden: Certifications for 1987–1998|publisher=IFPI Sweden|accessdate=April 17, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110616145338/http://www.ifpi.se/wp/wp-content/uploads/guld-platina-1987-1998.pdf|archivedate=June 16, 2011}}</ref> * DEN: 210,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://ftw.usatoday.com/2013/12/paul-mccartney-brooklyn-nets-tshirt|title=Paul McCartney wanted a free Brooklyn Nets T-shirt more than anything|first=Chris|last=Strauss|work=[[USA Today]]|date=December 17, 2013|accessdate=February 21, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Simon & Garfunkel]] | United States | 1956–2004<ref name="Allmusic: Simon & Garfunkel (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/simon-garfunkel-mn0000038936/biography|title=Allmusic: Simon & Garfunkel (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Unterberger|first=Richie|accessdate=February 27, 2018}}</ref> | 1964<ref name="Allmusic: Simon & Garfunkel (Biography)"/> | Folk rock<ref name="Allmusic: Simon & Garfunkel (Biography)"/> | <small>{{ntsh|59.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 59.7 million'''| * US: 42.6 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 700,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 2.325 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 7.080 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.9 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/> * CAN: 1.425 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 390,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * NLD: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SWE: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 450,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * AUT: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * FIN: 163,350{{efn|name=cert}}<ref name="Finnish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.kidderminstershuttle.co.uk/news/10081485.The_singer_with_Art/|title=The singer with Art|first=Andy|last=Welch|work=[[The Shuttle]]|date=December 1, 2012|accessdate=February 27, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Janet Jackson]] | United States | 1982–present<ref name="Allmusic: Janet Jackson (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/janet-jackson-mn0000208774/biography|title=Allmusic: Janet Jackson (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Huey|first=Steve|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1982<ref name="Allmusic: Janet Jackson (Biography)"/> | R&B / Pop<ref name="Allmusic: Janet Jackson (Biography)"/> | <small>{{ntsh|52.5}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 52.5 million'''| * US: 39.750 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.6 million {{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 1.4 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 4.760 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.475 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 1.460 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.155{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * NLD: 400,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 150,000<ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 105,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 170,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.lehighvalleylive.com/entertainment/index.ssf/2017/05/janet_jackson_will_finally_mak.html|title=Janet Jackson finally plans to make up postponed Bethlehem concert|first=Andrew|last=Doerfler|work=[[The Express-Times]]|date=May 2, 2017|accessdate=May 8, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Julio Iglesias]] | Spain | 1968–present<ref name="Allmusic: Julio Iglesias (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/julio-iglesias-mn0000102985/biography|title=Allmusic: Julio Iglesias (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1968<ref name="Allmusic: Julio Iglesias (Biography)"/> | [[Latin pop|Latin]]<ref name="Allmusic: Julio Iglesias (Biography)"/> | <small>{{ntsh|51.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 51.2 million'''| * US: 11 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 800,000{{efn|name=cert}}<ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=WQ8EAAAAMBAJ&lpg=PA108&dq=Gold%20and%20Platinum%20certifications%20in%20Spain&pg=PA110#v=onepage&q=Gold%20and%20Platinum%20certifications%20in%20Spain&f=false|title=Julio Iglesias 30th Anniversary|work=Billboard|accessdate=September 23, 2011|date=May 27, 2000|publisher=Nielsen Business Media, Inc}}</ref> * GER: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 1.620 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * FRA: 6.1 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * CAN: 1.5 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 505,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * BRA: 12.475 million{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * NLD: 1.2 million{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * ITA: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * SPA: 8.7 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * SWE: 290,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * MEX: 2.975 million{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * ARG: 3.220 million{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * BEL: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * FIN: 131,636{{efn|name=cert}}<ref name="Finnish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.ctvnews.ca/julio-iglesias-was-a-bad-singer-at-start-of-his-career-1.928203|title=Julio Iglesias was a 'bad singer' at start of his career|work=[[CTV News]]|date=August 24, 2012|accessdate=March 17, 2016|last=Staff|first=CTVNews.ca|archive-date=2019-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221151327/https://www.ctvnews.ca/julio-iglesias-was-a-bad-singer-at-start-of-his-career-1.928203|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Chicago (band)|Chicago]] | United States | 1967–present<ref name="Allmusic: Chicago (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/chicago-mn0000110161/biography|title=Allmusic: Chicago (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ruhlmann|first=William|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1969<ref name="Allmusic: Chicago (Biography)"/> | Rock / Pop<ref name="Allmusic: Chicago (Biography)"/> | <small>{{ntsh|48.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 48.4 million'''| * US: 44.150 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/f/data/cert/hs.html|title=RIAJ: Digital downloads: February 2014|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015}}</ref> * GER: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 1.490 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/> * CAN: 1.865 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * NLD: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.rollingstone.com/music/news/5-things-you-didnt-know-about-chicago-20160408|title=5 Things You Didn't Know About Chicago|work=[[Rolling Stone]]|date=April 8, 2016|accessdate=July 25, 2017|archive-date=2018-01-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20180124135854/https://www.rollingstone.com/music/news/5-things-you-didnt-know-about-chicago-20160408|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Dire Straits]] | United Kingdom | 1977–1995<ref name="Allmusic: Dire Straits (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/dire-straits-mn0000167517/biography|title=Allmusic: Dire Straits (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1978<ref name="Allmusic: Dire Straits (Biography)"/> | Rock <ref name="Allmusic: Dire Straits (Biography)"/> | <small>{{ntsh|47.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 47.3 million'''| * US: 15.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 3.750 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 12.4 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 5.3 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.575 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.190 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 175,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 900,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 535,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.380 million{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/> * SWE: 360,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 285,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/> * SWI: 1 million{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * FIN: 471,530<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 155,000{{efn|name=cert}}<ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.thecourier.co.uk/fp/lifestyle/entertainment/music/rocktalk/516848/dire-straits-reunion-not-horizon-says-band-founder-john-illsley-ahead-tayside-gigs/|title=Dire Straits reunion ‘not on the horizon’, says band founder John Illsley ahead of Tayside gigs|first=Michael|last=Alexander|work=[[The Courier (Dundee)|The Courier of Dundee]]|date=October 20, 2017|accessdate=March 13, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bob Dylan]] | United States | 1959–present<ref name="Allmusic: Bob Dylan (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/bob-dylan-mn0000066915/biography|title=Allmusic: Bob Dylan (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1963<ref name="Allmusic: Bob Dylan (Biography)"/> | [[Folk music|Folk]] / Rock<ref name="Allmusic: Bob Dylan (Biography)"/> | <small>{{ntsh|45.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 45.7 million'''| * US: 35.6 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 625,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 6.330 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 800,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 1.5 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 480,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * ITA: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SWI: 175,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * NZ: 105,000{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.irishtimes.com/culture/music/bob-dylan-makes-no-mention-of-nobel-prize-at-las-vegas-concert-1.2829616|title=Bob Dylan makes no mention of Nobel prize at Las Vegas concert|work=[[The Irish Times]]|date=October 14, 2016|accessdate=July 28, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Def Leppard]] | United Kingdom | 1977–present<ref name="Allmusic: Def Leppard (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/def-leppard-mn0000193320/biography|title=Allmusic: Def Leppard (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1979<ref name="Allmusic: Def Leppard (Biography)"/> | Hard rock / Heavy metal<ref name="Allmusic: Def Leppard (Biography)"/> | <small>{{ntsh|42.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 42.3 million'''| * US: 36.150 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * UK: 1.960 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 200,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/> * CAN: 2.995 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 385,000<ref name="Australia's pre 1997 certifications"/><ref>{{cite web|url=http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20060720-0000/issue850.pdf|title=ARIA Report Issue #850|publisher=ARIA|date=June 19, 2006|accessdate=February 11, 2010}}</ref> * SWE: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/uk-wales-south-east-wales-22280880|title=Def Leppard sponsor Rhiwbina rugby under-10s in Cardiff|date=April 29, 2013|first=Kevin|last=Leonard|work=[[BBC News]]|accessdate=May 28, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Cher]] | United States | 1964–present<ref name="Allmusic: Cher (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/cher-mn0000107090/biography|title=Allmusic: Cher (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Eder|first=Bruce|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1965<ref name="Allmusic: Cher (Biography)"/> | Pop / Rock / Dance / Folk<ref name="Allmusic: Cher (Biography)"/> | <small>{{ntsh|41.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 41.3 million'''| * US: 21.9 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 4.175 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 6.770 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.525 million{{efn|name=cert}}<ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 1.380 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.530 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{Cite news|url=http://www.mediafire.com/view/?xaij7r71ngxbgqe|title=Cher's Australia's certifications sent by ARIA team|work=ARIA|accessdate=February 26, 2013|archive-date=2013-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20131103173028/https://www.mediafire.com/view/?xaij7r71ngxbgqe|url-status=dead}}</ref> * BRA: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 375,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/><ref>{{Cite news|url=http://www.americanradiohistory.com/hd2/IDX-Business/Music/Archive-Cash-Box-IDX/60s/1967/CB-1967-02-04-OCR-Page-0058.pdf|title=Cash Box magazine: Cash Box Great Britain (Issue February 4, 1967 page 58)|work=[[Cashbox (magazine)|Cashbox]]|date=February 4, 1967|accessdate=January 9, 2017}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.americanradiohistory.com/Archive-Cash-Box/60s/1967/CB-1967-02-04.pdf|title=Cash Box magazine: Cash Box Great Britain (PDF of Full Issue February 4, 1967 page 58)|work=[[Cashbox (magazine)|Cashbox]]|date=February 4, 1967|accessdate=January 9, 2017}}</ref> * ITA: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="Billboard magazine: Believe in the Album (Issue January 22, 2000 page 2)">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=sA0EAAAAMBAJ&lpg=PP1&hl=es&pg=PP2#v=onepage&q&f=false|title=Billboard magazine: Believe in the Album (Issue January 22, 2000 page 2)|work=Billboard|date=January 22, 2000|accessdate=November 17, 2012}}</ref> * SPA: 600,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/><ref name="Billboard magazine: Believe in the Album (Issue January 22, 2000 page 2)"/> * SWE: 850,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * SWI: 295,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * DEN: 370,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Billboard magazine: Believe in the Album (Issue January 22, 2000 page 2)"/> * ARG: 106,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Julio Iglesias 30th Anniversary"/> * BEL: 275,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/> * AUT: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 150,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.mediafire.com/view/b1l57842fpfp59p/NZ_chart_book_Cher.pdf|title=Scapolo, Dean (2007). The Complete New Zealand Music Charts 1966–2006|publisher=[[RIANZ]]|accessdate=April 7, 2014}}</ref>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/theater/news/ct-ent-cher-musical-chicago-20170927-story.html|title=Believe: 'The Cher Show' to premiere in Chicago|work=[[Chicago Tribune]]|date=September 28, 2017|accessdate=September 28, 2017|first=Chris|last=Jones}}</ref> |- ! scope="row" | [[Genesis (band)|Genesis]] | United Kingdom | 1967–1999<br />2006–present<ref name="Allmusic: Genesis (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/genesis-mn0000199995/biography|title=Allmusic: Genesis (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Eder|first=Bruce|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1969<ref name="Allmusic: Genesis (Biography)"/> | [[Progressive rock]] / [[Pop rock]]<ref name="Allmusic: Genesis (Biography)"/> |<small>{{ntsh|40.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 40.2 million'''| * US: 21.650 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 5.875 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 7.325 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.460 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 805,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * NLD: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * SWE: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/news/book-excerpt-phil-collins-not-dead-yet/|title=Book excerpt: Phil Collins' "Not Dead Yet"|work=[[CBS News]]|date=October 22, 2016|accessdate=June 24, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Olivia Newton-John]] | Australia | 1966–present<ref name="Allmusic: Olivia Newton-John (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/olivia-newton-john-mn0000473554/biography|title=Allmusic: Olivia Newton-John (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1966<ref name="Allmusic: Olivia Newton-John (Biography)"/> | Pop<ref name="Allmusic: Olivia Newton-John (Biography)"/> | <small>{{ntsh|35.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 35.9 million'''| * US: 27 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 3.950 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 3.025 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 450,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/><ref>{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1991/singles-chart|title=1991 ARIA Singles Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref> * NLD: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.theaustralian.com.au/business/media/newtonjohns-new-battle-with-cancer-25-years-after-initial-diagnosis/news-story/a4b6814c50741afff4b6aebb885225f5|title=Newton-John's new battle with cancer 25 years after initial diagnosis|work=[[The Australian]]|date=June 1, 2017|accessdate=June 18, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[James Taylor]] | United States | 1968–present<ref name="Allmusic: James Taylor (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/james-taylor-mn0000204386/biography|title=Allmusic: James Taylor (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Ruhlmann|first=William|accessdate=November 7, 2015}}</ref> | 1970<ref name="Allmusic: James Taylor (Biography)"/> | Rock / Pop<ref name="Allmusic: James Taylor (Biography)"/> | <small>{{ntsh|36.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 36.1 million'''| * US: 35.250 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 655,000{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.cbsnews.com/news/james-taylor-on-career-kennedy-center-honors/|title=James Taylor on career, Kennedy Center Honors|work=[[CBS News]]|date=December 28, 2016|accessdate=July 24, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Stevie Wonder]] | United States | 1961–present<ref name="Allmusic: Stevie Wonder (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/stevie-wonder-mn0000622805/biography|title=Allmusic: Stevie Wonder (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Huey|first=Steve|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1962<ref name="Allmusic: Stevie Wonder (Biography)"/> | [[Funk music|Funk]] / R&B / Soul<ref name="Allmusic: Stevie Wonder (Biography)"/> |<small>{{ntsh|35.5}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 35.5 million'''| * US: 21.650 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.050 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 8.785 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.4 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 1.550 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * NLD: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1979-1990"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite web|url=http://www.nola.com/music/index.ssf/2015/01/stevie_wonders_songs_in_the_ke.html|title=Stevie Wonder's 'Songs in the Key of Life' tour coming to New Orleans|first=Keith|last=Spera|work=[[The Times-Picayune]]|date=January 15, 2015|accessdate=November 12, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[David Bowie]] | United Kingdom | 1962–2016<ref name="Allmusic: David Bowie (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/david-bowie-mn0000531986/biography|title=Allmusic: David Bowie (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=January 11, 2016}}</ref> | 1967<ref name="Allmusic: David Bowie (Biography)"/> | [[Art rock]] / Glam rock / Pop<ref name="Allmusic: David Bowie (Biography)"/> | <small>{{ntsh|34.8}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 34.8 million'''| * US: 13.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 525,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 13.895 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.380 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 2.315 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 635,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="1990 ARIA Album Chart"/> * NLD: 465,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 445,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 170,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * NZ: 142,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://www.belfasttelegraph.co.uk/life/rebel-rebel-we-profile-singing-legend-david-bowie-34329294.html|title=Rebel, rebel: We profile singing legend David Bowie|first=Andy|last=Gill|work=[[The Belfast Telegraph]]|date=January 2, 2016|accessdate=January 11, 2016}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tina Turner]] | United States | 1955–present<ref name="Allmusic: Tina Turner (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/tina-turner-mn0000597309/biography|title=Allmusic: Tina Turner (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Bush|first=John|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1975<ref name="Allmusic: Tina Turner (Biography)"/> | Rock / Pop<ref name="Allmusic: Tina Turner (Biography)"/> | <small>{{ntsh|33.8}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 33.8 million'''| * US: 12.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 6.050 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 8.585 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.135 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 1.560 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 480,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * NLD: 565,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 700,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/> * SWE: 330,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 565,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 190,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 630,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 120,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 241,954<ref name="Finnish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=http://time.com/3597835/tina-turner-unpublished-photos/|title=Tina Turner: Unpublished Photos of the Queen of Rock 'n' Roll|work=[[Time (magazine)|Time]]|date=November 10, 2014|accessdate=May 9, 2015|last=Ben|first=Cosgrove|archive-date=2019-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190601055141/http://time.com/3597835/tina-turner-unpublished-photos/|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Linda Ronstadt]] | United States | 1967–present<ref name="Allmusic: Linda Ronstadt (Overview)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/linda-ronstadt-mn0000686897/biography|title=Allmusic: Linda Ronstadt (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1968<ref name="Allmusic: Linda Ronstadt (Overview)"/> | Rock / Folk / Country<ref name="Allmusic: Linda Ronstadt (Overview)"/> | <small>{{ntsh|33.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 33.2 million'''| * US: 31.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 435,000{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/> * CAN: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 665,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-28540954|title=Linda Ronstadt receives White House honour|work=[[BBC News]]|date=July 29, 2014|accessdate=February 14, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Donna Summer]] | United States | 1968–2012<ref name="Allmusic: Donna Summer (Overview)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/donna-summer-mn0000661524/biography|title=Allmusic: Donna Summer (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|last=Huey|first=Steve|accessdate=August 25, 2013}}</ref> | 1974<ref name="Allmusic: Donna Summer (Overview)"/> | Pop / Disco / R&B<ref name="Allmusic: Donna Summer (Overview)"/> | <small>{{ntsh|31}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 31 million'''| * US: 24.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 3.795 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 900,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 1.550 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * BRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1996-1999"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.independent.ie/entertainment/music/14-of-the-best-sunshinefilled-songs-that-scream-summer-30271794.html|title=14 of the best sunshine-filled songs that scream Summer|work=[[Irish Independent]]|date=May 16, 2014|accessdate=February 25, 2015|last=Sweeney|first=Eamon}}</ref> |- ! scope="row" | [[The Beach Boys]] | United States | 1961–present<ref name="Allmusic: The Beach Boys (Overview)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/the-beach-boys-mn0000041874/biography|title=Allmusic: The Beach Boys (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|first=John|last=Bush|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1962<ref name="Allmusic: The Beach Boys (Overview)"/> | Rock / Pop / [[Surf music|Surf Rock]]<ref name="Allmusic: The Beach Boys (Overview)"/> | <small>{{ntsh|30.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 30.7 million'''| * US: 25.6 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 3.610 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 492,500{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * SPA: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://www.washingtontimes.com/news/2016/aug/17/beach-boys-member-al-jardine-touring-brian-wilson/|title=The Beach Boys Al Jardine: ‘No, You’re the Greatest’|first=Keith|last=Valcourt|work=[[The Washington Times]]|date=August 17, 2016|accessdate=May 16, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[The Who]] | United Kingdom | 1964–present<ref name="Allmusic: The Who (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/the-who-mn0000577627/biography|title=Allmusic: The Who (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Eder & Erlewine|first=Bruce & Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1965<ref name="Allmusic: The Who (Biography)"/> | Rock / Hard rock<ref name="Allmusic: The Who (Biography)"/> | <small>{{ntsh|27.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 27.6 million'''| * US: 22.150 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 4.605 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/> * CAN: 425,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * ITA: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-28087350|title=The Who say UK tour begins 'long goodbye'|work=[[BBC News]]|date=June 30, 2014|accessdate=March 22, 2017|last=Tim|first=Masters}}</ref> |- ! scope="row" | [[Barry White]] | United States | 1972–2003<ref name="Allmusic: Barry White (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/barry-white-mn0000149044/biography|title=Allmusic: Barry White (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Hogen|first=Ed|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1973<ref name="Allmusic: Barry White (Biography)"/> | R&B / Soul<ref name="Allmusic: Barry White (Biography)"/> |<small>{{ntsh|21.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 21.7 million'''| * US: 16.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 3.665 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.1 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * SPA: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * BEL: 175,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/>}}</small> | style="text-align:center;"|100 million<ref>{{cite news|url=https://pilotonline.com/entertainment/music/behind-the-groove/article_de49c46d-7985-5e7a-a069-c3bae7cbafcc.html|title=When the Need for You Was Strong: Barry White Introduces Gloria Scott|work=[[The Virginian-Pilot]]|date=February 6, 2013|accessdate=October 26, 2015|last=Ollison|first=Rashod|archive-date=2018-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20181029112224/https://pilotonline.com/entertainment/music/behind-the-groove/article_de49c46d-7985-5e7a-a069-c3bae7cbafcc.html|url-status=dead}}</ref> |} === 8 കോടിയ്ക്കും 9.9 കോടിയ്ക്കും ഇടയിൽ === <!-- DO NOT ADD ANY MORE IMAGES OR REPLACE THE ARTISTS. WE ARE TO HAVE SEVEN IMAGES OF THE TOP CERTIFIED ARTISTS ONLY, WITH THE ONE HAVING THE MOST CERTIFIED SALES AT THE TOP. --><gallery> File:Nicki Minaj 3, 2012.jpg|[[Nicki Minaj]] File:Flo_Rida_(6924266548).jpg|[[Flo Rida]] File:ShaniaTwainJunoAwardsMar2011.jpg|[[Shania Twain]] File:P!nk Live 2013.jpg|[[Pink (singer)|Pink]] File:Justin Timberlake by Gage Skidmore 2.jpg|[[Justin Timberlake]] File:Van Halen 2008 (crop).jpg|[[Van Halen]] File:Ayumi Hamasaki 2007.jpg|[[Ayumi Hamasaki]] </gallery> <!--When adding to this page, please ensure that your claims are sourced. This means that you must provide the location of the claim. All sources must be published by third party reliable sources. It cannot be pages in Wikipedia or forums on web pages nor can they be Artists' official sites. Unsourced additions will be removed immediately--> {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" style="width:130px;"| Artist ! scope="col" style="width:122px;"| Country / Market ! scope="col" style="width:122px;"| Period active ! scope="col" style="width:122px;"| Release-year of first charted record ! scope="col" style="width:122px;"| Genre ! scope="col" style="width:325px;"| [[Music recording sales certification|Total certified units]]<br /><small>([[List of music recording certifications|from available markets]])</small>{{efn|name=cert}} ! scope="col" style="width:130px;"| Claimed sales |- ! scope="row" | [[Shania Twain]] | Canada | 1993–present<ref name="Allmusic: Shania Twain (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/shania-twain-mn0000161808/biography|title=Allmusic: Shania Twain (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1993<ref name="Allmusic: Shania Twain (Biography)"/> | [[Country pop]]<ref name="Allmusic: Shania Twain (Biography)"/> | <small>{{ntsh|77.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 77.4 million'''| * [[Recording Industry Association of America|US]]: 54.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * [[Recording Industry Association of Japan|JPN]]: 300,000<ref name="RIAJ certifications"/> * [[Bundesverband Musikindustrie|GER]]: 1.750 million<ref name="BVMI Certifications"/> * [[British Phonographic Industry|UK]]: 7.695 million<ref name="BPI certifications"/> * [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]: 975,000<ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * [[Music Canada|CAN]]: 6.880 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: 2.360 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * [[Associação Brasileira dos Produtores de Discos|BRA]]: 475,000<ref name="PMB Certifications"/> * [[NVPI|NLD]]: 540,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * [[Productores de Música de España|SPA]]: 100,000<ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: 330,000<ref name="Swedish Certifications"/> * [[IFPI Denmark|DEN]]: 210,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWI]]: 310,000<ref name="Swiss Certifications"/> * [[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|MEX]]: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * [[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|ARG]]: 120,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * [[Belgian Entertainment Association|BEL]]: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: 115,000<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Recorded Music NZ|NZ]]: 402,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|90 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/2017/08/25/dont-impress-much-shania-twain-reveals-brad-pitts-naked-body/|title='That don't impress me much': Shania Twain reveals Brad Pitt's naked body inspired lyrics|work=[[The Daily Telegraph]]|first=Harriet|last=Alexander|date=August 25, 2017|accessdate=August 30, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Pink (singer)|Pink]] | United States | 1995–present<ref name="Allmusic: Pink (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/p%21nk-mn0001878899/biography|title=Allmusic: Pink (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Steve|last=Huey|accessdate=January 6, 2018}}</ref> | 2000<ref name="Allmusic: Pink (Biography)"/> | Pop, Pop rock, R&B<ref name="Allmusic: Pink (Biography)"/> | <small>{{ntsh|73.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 73.1 million'''| * US: 32.225 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 400,000<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 5.825 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 15.365 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.198 million<ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 4.330 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 9.975 million<ref name="Australian Certifications"/> * NLD: 215,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * [[Federation of the Italian Music Industry|ITA]]: 425,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SWE: 530,000<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 635,000<ref name="Swiss Certifications"/> * DEN: 336,500<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * MEX: 390,000<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2019 (Facebook)"/> * BEL: 235,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 417,500<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Polish Music Charts|POL]]: 150,000<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 517,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|90 million<ref>{{cite news|url=https://6abc.com/entertainment/pink-is-getting-star-on-hollywood-walk-of-fame/5111031/|title=Pink is getting star on Hollywood Walk of Fame|first=Matt|last=O'Donnell|work=[[WPVI-TV]]|date=January 29, 2019|accessdate=January 29, 2019}}</ref> |- ! scope="row" | [[The Carpenters]] | United States | 1969–1983<ref name="Allmusic: Carpenters (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/carpenters-mn0000051909/biography|title=Allmusic: Carpenters (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1969<ref name="Allmusic: Carpenters (Biography)"/> | Pop<ref name="Allmusic: Carpenters (Biography)"/> | <small>{{ntsh|46.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 46.1 million'''| * US: 34.6 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 2.9 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certification for July 2010"/><ref>{{Cite news|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w100820.html|title=RIAJ: Gold and Platinum database (June 2009)|work=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915104730/http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w100820.html|archivedate=September 15, 2013}}</ref> * GER: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 8.010 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 275,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * BRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|90 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/karen-carpenter-and-the-mystery-of-the-missing-album/|title=Karen Carpenter and the mystery of the missing album|first=Neil|last=McCormick|work=[[The Daily Telegraph]]|date=February 4, 2016|accessdate=November 28, 2016}}</ref> |- ! scope="row" | [[Lionel Richie]] | United States | 1968–present<ref name="Allmusic: Lionel Richie (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/lionel-richie-mn0000243474/biography|title=Allmusic: Lionel Richie (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Huey|first=Steve|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1981<ref name="Allmusic: Lionel Richie (Biography)"/> | Pop / R&B<ref name="Allmusic: Lionel Richie (Biography)"/> | <small>{{ntsh|41}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 41 million'''| * US: 28.650 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 1.050 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 6.755 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.4 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.380 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 260,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite web|url=https://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/2377|title=ARIA Catalogue Albums Chart (05/05/2014)|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=September 6, 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140907142933/https://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/2377|archivedate=September 7, 2014}}</ref> * BRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 180,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 150,000<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * SWI: 145,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|90 million<ref>{{cite news|url=http://www.sundaytimes.lk/190331/magazine/music-news-342561.html|title=New role for Lionel Ritchie with Prince’s Trust|first=Miles|last=Brohier|work=[[The Sunday Times (Sri Lanka)|The Sunday Times of Sri Lanka]]|date=March 31, 2019|accessdate=March 31, 2019}}</ref> |- ! scope="row" | [[Earth, Wind & Fire]] | United States | 1969–present<ref name="Allmusic: Earth, Wind & Fire (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/earth-wind-fire-mn0000135273/biography|title=Allmusic: Earth, Wind & Fire (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Steve|last=Huey|accessdate=October 3, 2014}}</ref> | 1971<ref name="Allmusic: Earth, Wind & Fire (Biography)"/> | Funk / R&B / Soul<ref name="Allmusic: Earth, Wind & Fire (Biography)"/> | <small>{{ntsh|36.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 36.4 million'''| * US: 31.8 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w110620.html|title=RIAJ: Digital Certifications (May 2011)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915123442/http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w110620.html|archivedate=September 15, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://riaj.or.jp/data/others/chart/w130520.html|title=RIAJ: Digital Certifications (April 2013)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130810025511/http://riaj.or.jp/data/others/chart/w130520.html|archivedate=August 10, 2013}}</ref> * UK: 3,085 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 500,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 360,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * NLD: 250,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/>}}</small> | style="text-align:center;"|90 million<ref>{{cite web|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/music/ct-maurice-white-dead-20160204-column.html|title=Earth, Wind & Fire founder Maurice White dead at 74|work=[[Chicago Tribune]]|first=Greg|last=Kot|date=February 4, 2016|accessdate=October 3, 2016}}</ref> |- ! scope="row" | [[Johnny Cash]] | United States | 1954–2003<ref name="Allmusic: Johnny Cash (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/johnny-cash-mn0000816890/biography|title=Allmusic: Johnny Cash (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=February 13, 2016}}</ref> | 1956<ref name="Allmusic: Johnny Cash (Biography)"/> | Country / Rock and roll / Gospel<ref name="Allmusic: Johnny Cash (Biography)"/> | <small>{{ntsh|31.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 31.1 million'''| * US: 25.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 550,000{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 3.910 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 490,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 522,500{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|90 million<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-25725837|title=More Johnny Cash material will be released says son|work=[[BBC News]]|first=Rebecca|last=Jones|date=January 14, 2014|accessdate=September 13, 2016}}</ref> |- ! scope="row" | [[Justin Timberlake]] | United States | 1992–present<ref name="Allmusic: Justin Timberlake (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/justin-timberlake-mn0000312890/biography|title=Allmusic: Justin Timberlake (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=February 6, 2018}}</ref> | 2002<ref name="Allmusic: Justin Timberlake (Biography)"/> | Pop, R&B, [[Neo soul]]<ref name="Allmusic: Justin Timberlake (Biography)"/> | <small>{{ntsh|68.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 68.4 million'''| * US: 43.2 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 3.050 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 13.380 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 678,000<ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 2.720 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.520 million<ref name="Australian Certifications"/> * NLD: 105,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 395,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 120,000<ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 210,000<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 575,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/> * SWI: 250,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 450,000<ref name="AMPROFON Certifications"/> Five More Hours * BEL: 300,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * POL: 190,000<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 185,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|88 million<ref>{{cite news|url=https://ottawacitizen.com/entertainment/local-arts/from-teen-idol-to-prince-of-pop-5-things-to-love-about-justin-timberlake-as-he-hits-ottawa|title=Concert preview: From teen idol to Prince of Pop: 5 things to love about Justin Timberlake|work=[[Ottawa Citizen]]|first=Lynn|last=Saxberg|date=October 5, 2018|accessdate=October 5, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nicki Minaj]] | United States | 2008–present<ref name="Allmusic: Nicki Minaj (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/nicki-minaj-mn0001013175/biography|title=Allmusic: Nicki Minaj (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=David|last=Jeffries|accessdate=September 9, 2017}}</ref> | 2010<ref name="Allmusic: Nicki Minaj (Biography)"/> | Hip-hop, Pop<ref name="Allmusic: Nicki Minaj (Biography)"/> | <small>{{ntsh|97.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 97.9 million'''| * US: 76.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 450,000<ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 1.150 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 11.360 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 566,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 1,880 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.780 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 310,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 510,000<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 220,000<ref name="Spanish Certifications"/> * SWE: 420,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 250,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * SWI: 120,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 150,000<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2017"/> * NZ: 247,500<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|85 million<ref>{{cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/entertainment/139266-stevie-wonder-mariah-carey-others-to-perform-at-bet-awards.html|title=Stevie Wonder, Mariah Carey, others to perform at BET Awards|first=Micheal|last=Abimboye|work=[[Premium Times]]|date=June 21, 2013|accessdate=September 9, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[R.E.M.]] | United States | 1980–2011<ref name="Allmusic: R.E.M. (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/rem-mn0000325459/biography|title=Allmusic: R.E.M. (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1983<ref name="Allmusic: R.E.M. (Biography)"/> | Alternative rock<ref name="Allmusic: R.E.M. (Biography)"/> | <small>{{ntsh|43.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 43.3 million'''| * US: 21.650 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 4.275 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 8.765 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.450 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.650 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.030{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 100,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 225,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 1.1 million<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 500,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 155,000{{efn|name=cert}}<ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/> * SWI: 450,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 158,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 185,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Irish Recorded Music Association|IRE]]: 127,500{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * NZ: 105,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> |style="text-align:center;"|85 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/music/artists/best-rem-songs1/|title=10 of the best R.E.M songs|work=[[The Daily Telegraph]]|first=Lowenna|last=Waters|date=October 12, 2017|accessdate=May 18, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Flo Rida]] | United States | 2007–present<ref name="Allmusic: Flo Rida (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/flo-rida-mn0000921924/biography|title=Allmusic: Flo Rida (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andy|last=Kellman|accessdate=March 14, 2016}}</ref> | 2007<ref name="Allmusic: Flo Rida (Biography)"/> | Hip-hop, [[Hip house]], [[Electronic dance music|EDM]]<ref name="Allmusic: Flo Rida (Biography)"/> | <small>{{ntsh|77.8}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 77.8 million'''| * US: 55.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 650,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 3.9 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 8.160 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 225,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 3.090 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.605 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * ITA: 360,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 140,000<ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 780,000<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 420,000<ref name="Swiss Certifications"/> * DEN: 205,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * MEX: 330,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * AUT: 195,000<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 247,500<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite news|url=http://www.timesfreepress.com/news/life/entertainment/story/2018/mar/09/flo-rida-dustlynch-bret-michaels-wallflowers/465410/|title=Flo Rida, Dustin Lynch, Bret Michaels, Wallflowers complete Riverbend lineup|work=[[Chattanooga Times Free Press]]|first=Barry|last=Courter|date=March 9, 2018|accessdate=March 14, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Van Halen]] | United States | 1978–present<ref name="Allmusic: Van Halen (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/van-halen-mn0000260206/biography|title=Allmusic: Van Halen (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1978<ref name="Allmusic: Van Halen (Biography)"/> | Hard rock / Heavy metal<ref name="Allmusic: Van Halen (Biography)"/> | <small>{{ntsh|64.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 64.7 million'''| * US: 57.8 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.3 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ: Digital Certifications (January 2014)"/> * GER: 1.5 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 940,000<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 400,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/> * CAN: 2.450 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * BRA: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 200,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite web|url=http://www.billboard.com/articles/news/6465504/van-halen-first-live-album-david-lee-roth|title=Van Halen to Release First Concert Album With David Lee Roth|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|first=Stacey|last=Anderson|date=February 7, 2015|accessdate=February 11, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Ayumi Hamasaki]] | Japan | 1998–present<ref name="Allmusic: Ayumi Hamasaki (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/ayumi-hamasaki-mn0000758915/biography|title=Allmusic: Ayumi Hamasaki (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Alexey|last=Eremenko|accessdate=January 28, 2017}}</ref> | 1998<ref name="Allmusic: Ayumi Hamasaki (Biography)"/> | [[J-pop]] / Pop / dance / electronic<ref name="Allmusic: Ayumi Hamasaki (Biography)"/> | <small>{{ntsh|64.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 64.3 million'''| * JPN: 64.3 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/><ref name="Japan's 1 Million Seller Database"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite news|url=http://www.oricon.co.jp/news/2015631/full/|title=【オリコン】浜崎あゆみ、ソロ初の総売上5000万枚超え「ファンのみんなの記録」 [First solo artist with over 50 million in sales]|work=[[Oricon]]|date=August 8, 2012|accessdate=January 28, 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.oricon.co.jp/pressrelease/98448/|title=15年間ありがとう！「ケータイランキング」発表！アーティスト1位はEXILE、楽曲はGReeeeN「キセキ」～レコチョクのケータイ向け「着うた（R）」「着うたフル（R）」サービス12/15終了|work=[[Oricon]]|date=December 13, 2016|accessdate=January 28, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Red Hot Chili Peppers]] | United States | 1983–present<ref name="Allmusic: Red Hot Chili Peppers (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/red-hot-chili-peppers-mn0000883318/biography|title=Allmusic: Red Hot Chili Peppers (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Greg|last=Prato|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1987<ref name="Allmusic: Red Hot Chili Peppers (Biography)"/> | [[Funk rock]] / Alternative rock<ref name="Allmusic: Red Hot Chili Peppers (Biography)"/> | <small>{{ntsh|60.8}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 60.8 million'''| * US: 32.250 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 2.6 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 3.050 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 11.695 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.420 million<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.020 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.625 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/><ref>{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1993/singles-chart|title=1993 ARIA Singles Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref> * BRA: 515,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 660,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 635,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 640,000<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 390,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 405,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * DEN: 227,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/> * BEL: 195,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * ARG: 406,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * AUT: 247,500{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Polish Music Charts|POL]]: 245,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * [[Musiikkituottajat&nbsp;– IFPI Finland|FIN]]: 171,951<ref name="Finnish Certifications"/> * NZ: 285,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite web|url=https://www.abc.net.au/news/2019-02-18/red-hot-chili-peppers-bassist-flea-entertains-crowd-in-hobart/10820776|title=Red Hot Chili Peppers bassist Flea entertains crowd in Hobart during band's sound problems|work=[[ABC News (Australia)|ABC News of Australia]]|first=Siobhan|last=Galea|date=February 19, 2019|accessdate=February 19, 2019}}</ref> |- ! scope="row" | [[Foreigner (band)|Foreigner]] | United States<br />United Kingdom | 1976–present<ref name="Allmusic: Foreigner (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/foreigner-mn0000987621/biography|title=Allmusic: Foreigner (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|first=Greg|last=Prato|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1977<ref name="Allmusic: Foreigner (Biography)"/> | Rock / Hard Rock<ref name="Allmusic: Foreigner (Biography)"/> | <small>{{ntsh|49.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 49.3 million'''| * US: 45.1 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 1.5 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 1.3 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 400,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 700,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 105,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * NLD: 150,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SWI: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/arts/music/bands-keep-on-rocking-without-key-members-but-is-it-still-the-same/article38282738/|title=Bands keep on rocking without key members. But is it still the same?|first=Brad|last=Wheeler|work=[[The Globe and Mail]]|date=March 13, 2018|accessdate=June 13, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[George Michael]] | United Kingdom | 1981–2016<ref name="Allmusic: George Michael (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/george-michael-mn0000545074/biography|title=Allmusic: George Michael (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Deming|first=Mark|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1984<ref name="Allmusic: George Michael (Biography)"/> | Pop<ref name="Allmusic: George Michael (Biography)"/> | <small>{{ntsh|49.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 49.9 million'''| * US: 20.8 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 2.4 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 14.750 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.217 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 1.870 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.205 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 350,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 1.140 million<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 850,000<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 310,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 400,000<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=20&y=2004&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (UGE 20-2004|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=January 18, 2017}}</ref> * SWI: 335,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 118,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 315,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 140,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 340,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 140,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite news|url=http://www.wcvb.com/article/freedom-singer-george-michael-d-at-53/8535920|title='Freedom' singer and ex-Wham! member George Michael died from heart failure, says manager|first=Abigail|last=Elise|work=[[WCVB-TV]]|date=December 25, 2016|accessdate=December 25, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[The Doors]] | United States | 1965–1973<ref name="Allmusic: The Doors (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/the-doors-mn0000114342/biography|title=Allmusic: The Doors (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Richie|last=Unterberger|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1967<ref name="Allmusic: The Doors (Biography)"/> | [[Psychedelic rock]]<ref name="Allmusic: The Doors (Biography)"/> | <small>{{ntsh|48.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 48.2 million'''| * US: 37.6 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 1.750 million{{efn|name=cert}}<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 2.240 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 1.9 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.780 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.022 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 100,000<ref name="PMB Certifications"/> * ITA: 155,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWI: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * AUT: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite news|url=https://www.mercurynews.com/2010/04/01/ray-manzarek-discusses-new-doors-documentary-film/|work=[[The Mercury News]]|title=Ray Manzarek discusses new Doors documentary film|first=Jim|last=Harrington|date=April 1, 2010|accessdate=October 7, 2014}}</ref> |- ! scope="row" | [[Meat Loaf]] | United States | 1968–present<ref name="Allmusic: Meat Loaf (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/meat-loaf-mn0000339624/biography|title=Allmusic: Meat Loaf (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|first=Jason|last=Ankeny|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1977<ref name="Allmusic: Meat Loaf (Biography)"/> | Rock / Hard rock<ref name="Allmusic: Meat Loaf (Biography)"/> | <small>{{ntsh|45.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 45.1 million'''| * US: 25.6 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 2.350 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 10.565 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 3.380 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.522 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * NLD: 425,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SWE: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 115,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * AUT: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite web|url=http://www.chron.com/entertainment/article/Reports-Meat-Loaf-collapses-onstage-in-Canada-8283211.php|title=Meat Loaf collapses onstage in Canada|work=[[Houston Chronicle]]|first=Matt|last=Wyatt|date=June 17, 2016|accessdate=June 19, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Reba McEntire]] | United States | 1975–present<ref name="Allmusic: Reba McEntire (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/reba-mcentire-mn0000409968/biography|title=Allmusic: Reba McEntire (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|first=William|last=Ruhlmann|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1987<ref name="Allmusic: Reba McEntire (Biography)"/> | Country / Country Pop<ref name="Allmusic: Reba McEntire (Biography)"/> | <small>{{ntsh|42.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 42.7 million'''| * US: 41.9 million<ref name="RIAA Certifications"/> * CAN: 850,000<ref name="Music Canada Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite news|url=http://news.nationalpost.com/arts/music/three-decades-after-her-first-hit-reba-mcentire-now-60-is-poised-for-a-comeback|title=Three decades after her first hit, Reba McEntire — now 60 — is poised for a comeback|first=Sarah|last=Boesveld|date=April 13, 2015|work=[[National Post]]|accessdate=July 25, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tom Petty]] | United States | 1976–2017<ref name="Allmusic: Tom Petty (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/tom-petty-mn0000612716/biography|title=Allmusic: Tom Petty (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1977<ref name="Allmusic: Tom Petty (Biography)"/> | Rock<ref name="Allmusic: Tom Petty (Biography)"/> | <small>{{ntsh|34.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 34.7 million'''| * US: 31.250 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 500,000<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 1.060 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 1.7 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * SWE: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite news|url=http://www.abc.net.au/news/2017-10-03/tom-petty-dies-key-moments-in-40-year-career/9011182|title=Tom Petty: Highlights from four decades in rock'n'roll|work=[[ABC News (Australia)|ABC News of Australia]]|date=October 3, 2017|accessdate=October 5, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Johnny Hallyday]] | France | 1957–2017<ref name="Allmusic: Johnny Hallyday (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/johnny-hallyday-mn0000255733/biography|title=Allmusic: Johnny Hallyday (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Huey|first=Steve|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1960<ref name="Allmusic: Johnny Hallyday (Biography)"/> | Rock / Pop<ref name="Allmusic: Johnny Hallyday (Biography)"/> | <small>{{ntsh|27.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 27.9 million'''| * FRA: 27.147 million{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/><ref name="Certifications Albums – Année 2013"/><ref>{{Cite news|url=http://www.snepmusique.com/wp-content/uploads/2014/02/Certifications_Vid%C3%A9o_2013.pdf|title=Certifications Vidéos – Année 2013|work=[[Syndicat National de l'Édition Phonographique]]|accessdate=March 3, 2014}}</ref> * SWI: 268,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 540,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/>}}</small> | style="text-align:center;"|80 million<ref>{{cite news|url=http://www.billboard.com/articles/news/7717349/johnny-hallyday-battling-cancer|title=Legendary French Singer Johnny Hallyday Is Being Treated for Cancer|first=Lars|last=Brandle|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=March 8, 2017|accessdate=March 18, 2017}}</ref> |} === 7.5 കോടിയ്ക്കും കോടിയ്ക്കും 7.9 ഇടയിൽ === <!-- DO NOT ADD ANY MORE IMAGES OR REPLACE THE ARTISTS. WE ARE TO HAVE SEVEN IMAGES OF THE TOP CERTIFIED ARTISTS ONLY, WITH THE ONE HAVING THE MOST CERTIFIED SALES AT THE TOP. --><gallery> File:Journey publicity photo 2013.jpg|[[Journey (band)|Journey]] File:Tim McGraw October 24 2015.jpg|[[Tim McGraw]] File:Black Eyed Peas at Walmart meeting.jpg|[[The Black Eyed Peas]] File:Usher Cannes 2016 retusche.jpg|[[Usher (singer)|Usher]] File:Christina Aguilera Sanremo.jpg|[[Christina Aguilera]] File:Robbie Williams.jpg|[[Robbie Williams]] </gallery> <!--When adding to this page, please ensure that your claims are sourced. This means that you must provide the location of the claim. All sources must be published by third party reliable sources. It cannot be pages in Wikipedia or forums on web pages nor can they be Artists' official sites. Unsourced additions will be removed immediately--> {| class="wikitable plainrowheaders sortable" |- ! scope="col" style="width:130px;"| Artist ! scope="col" style="width:122px;"| Country / Market ! scope="col" style="width:122px;"| Period active ! scope="col" style="width:122px;"| Release-year of first charted record ! scope="col" style="width:122px;"| Genre ! scope="col" style="width:325px;"| [[Music recording sales certification|Total certified units]]<br /><small>([[List of music recording certifications|from available markets]])</small>{{efn|name=cert}} ! scope="col" style="width:130px;"| Claimed sales |- ! scope="row" | [[The Black Eyed Peas]] | United States | 1995–present<ref name="Allmusic: The Black Eyed Peas (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/the-black-eyed-peas-mn0000091983/biography|title=Allmusic: The Black Eyed Peas (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Andy|last=Kellman|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 1998<ref name="Allmusic: The Black Eyed Peas (Biography)"/> | Hip-hop / R&B / Dance<ref name="Allmusic: The Black Eyed Peas (Biography)"/> | <small>{{ntsh|59.4}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 59.4 million'''| * [[Recording Industry Association of America|US]]: 31.4 million<ref name="RIAA Certifications"/> * [[Recording Industry Association of Japan|JPN]]: 1.250 million<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * [[Bundesverband Musikindustrie|GER]]: 3.3 million<ref name="BVMI Certifications"/> * [[British Phonographic Industry|UK]]: 11.4 million<ref name="BPI certifications"/> * [[Syndicat National de l'Édition Phonographique|FRA]]: 2.650 million<ref name="SNEP Certifications"/> * [[Music Canada|CAN]]: 2.7 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: 3.270 million<ref name="Australian Certifications"/> * [[Associação Brasileira dos Produtores de Discos|BRA]]: 255,000<ref name="PMB Certifications"/> * [[NVPI|NLD]]: 160,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * [[Federation of the Italian Music Industry|ITA]]: 365,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * [[Productores de Música de España|SPA]]: 460,000<ref name="Spanish Certifications"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: 300,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * [[IFPI Denmark|DEN]]: 166,000{{efn|name=cert}}<ref name="Certificeringer marts – maj 2010"/><ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|SWI]]: 460,000<ref name="Swiss Certifications"/> * [[Asociación Mexicana de Productores de Fonogramas y Videogramas|MEX]]: 390,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * [[Belgian Entertainment Association|BEL]]: 460,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * [[Irish Recorded Music Association|IRE]]: 135,000{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * [[Recorded Music NZ|NZ]]: 340,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|76 million<ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/music/news/the-black-eyed-peas-will-reunite-for-new-album-says-william/|title=The Black Eyed Peas will reunite for new album, says will.i.am|work=[[The Daily Telegraph]]|date=April 6, 2016|accessdate=June 20, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Journey (band)|Journey]] | United States | 1973–present<ref name="Allmusic: Journey (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/journey-mn0000291043/biography|title=Allmusic: Journey (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=William|last=Ruhlmann|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 1975<ref name="Allmusic: Journey (Biography)"/> | Rock / Soft rock<ref name="Allmusic: Journey (Biography)"/> | <small>{{ntsh|62.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 62.7 million'''| * US: 59.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/><ref>{{cite web|url=http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w101020.html|title=RIAJ: Digital Certifications (September 2010)|language=Japanese|publisher=[[Recording Industry Association of Japan]]|accessdate=November 8, 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130915153303/http://www.riaj.or.jp/data/others/chart/w101020.html|archivedate=September 15, 2013}}</ref> * UK: 2 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 725,000<ref name="Music Canada Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/av/13646674/watch-again-friday-s-programme|title=Watch again- Friday's programme|work=[[BBC News]] |date=June 3, 2011 |accessdate=May 8, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tim McGraw]] | United States | 1990–present<ref name="Allmusic: Tim McGraw (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/tim-mcgraw-mn0000592954/biography|title=Allmusic: Tim McGraw (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Steve|last=Huey|accessdate=June 9, 2018}}</ref> | 1994<ref name="Allmusic: Tim McGraw (Biography)"/> | Country<ref name="Allmusic: Tim McGraw (Biography)"/> | <small>{{ntsh|61.8}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 61.8 million'''| * US: 60.150 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 200,000<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 1.535 million<ref name="Music Canada Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/envelope/la-en-mn-songs-tim-mcgraw-20181209-story.html|title=Tim McGraw didn't imagine himself writing a song for the mountain climbing film 'Free Solo' — until he saw it|first=Michael|last=Ordona|work=[[Los Angeles Times]]|date=December 6, 2018|accessdate=December 6, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Usher (singer)|Usher]] | United States | 1991–present<ref name="Allmusic: Usher (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/usher-mn0000303506/biography|title=Allmusic: Usher (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Lynda|last=Lane|accessdate=January 6, 2016}}</ref> | 1994<ref name="Allmusic: Usher (Biography)"/> | R&B / Pop<ref name="Allmusic: Usher (Biography)"/> | <small>{{ntsh|58.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 58.9 million'''| * US: 41.435 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 750,000 <ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 1.150<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 9.325 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 210,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 1.730 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 3.837 million<ref name="Australian Certifications"/> * SWE: 105,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 137,500{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/> * SWI: 170,000<ref name="Swiss Certifications"/> * NZ: 150,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/taking-on-a-boxing-icon|title=R&B star Usher toughens up to play boxer Sugar Ray Leonard in Hands Of Stone|first=Alison|last=de Souza|work=[[The Straits Times]]|date=August 24, 2016|accessdate=August 25, 2017|archive-date=2020-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200803065941/https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/taking-on-a-boxing-icon|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Christina Aguilera]] | United States | 1993–present<ref name="Allmusic: Christina Aguilera (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/christina-aguilera-mn0000780258/biography|title=Allmusic: Christina Aguilera (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=September 24, 2018}}</ref> | 1999<ref name="Allmusic: Christina Aguilera (Biography)"/> | R&B / Pop / Rock<ref name="Allmusic: Christina Aguilera (Biography)"/> |<small>{{ntsh|58.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 58.2 million'''| * US: 37.7 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 600,000<ref name="RIAJ certifications"/><ref name="RIAJ Digital certifications"/> * GER: 2.075 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 8.470 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 575,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.940 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.620 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 100,000<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 170,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 175,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 310,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 500,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 220,500{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/> * SWI: 225,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 885,000<ref name="AMPROFON Certifications"/> * [[Argentine Chamber of Phonograms and Videograms Producers|ARG]]: 100,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * BEL: 240,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: 140,000<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 195,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.getsurrey.co.uk/whats-on/music-nightlife-news/christina-aguilera-announces-wembley-arena-15916697|title=Christina Aguilera announces Wembley Arena show on UK tour and here's how to get tickets|first=Jonathan|last=Yates|work=[[Surrey Advertiser]]|date=March 4, 2019|accessdate=March 4, 2019}}</ref> |- ! scope="row" | [[R. Kelly]] | United States | 1989–present<ref name="Allmusic: R. Kelly (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/r-kelly-mn0000319347/biography|title=Allmusic: R. Kelly (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=May 14, 2018}}</ref> | 1991<ref name="Allmusic: R. Kelly (Biography)"/> | R&B / Soul / Hip-hop<ref name="Allmusic: R. Kelly (Biography)"/> | <small>{{ntsh|55.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 55.9 million'''| * US: 46.9 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 1.4 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 5.620 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 825,000<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 300,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 140,000<ref name="Australian Certifications"/> * NLD: 365,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SWI: 100,000<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 275,000<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite web|url=https://www.cbsnews.com/news/r-kelly-interview-full-coverage-of-the-gayle-king-interview-with-r-kelly-on-cbs-2019-03-08/|title=The Gayle King Interview with R. Kelly|first=Gayle|last=King|work=[[CBS News]]|date=March 9, 2019|accessdate=March 9, 2019}}</ref> |- ! scope="row" | [[Robbie Williams]] | United Kingdom | 1990–present<ref name="Allmusic: Robbie Williams (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/robbie-williams-mn0000227697/biography|title=Allmusic: Robbie Williams (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=January 27, 2015}}</ref> | 1996<ref name="Allmusic: Robbie Williams (Biography)"/> | Pop rock<ref name="Allmusic: Robbie Williams (Biography)"/> |<small>{{ntsh|54}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 54 million'''| * US: 500,000<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 10.275 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 28.750 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.695 million<ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 250,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.905 million<ref name="Australian Certifications"/> * NLD: 1.205 million<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 385,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 440,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 445,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 676,500{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/><ref name="Forårets guld- og platincertificeringer"/> * SWI: 998,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 1.595 million{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 462,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 600,000<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 917,500<ref name="Austrian Certifications"/> * [[Polish Music Charts|POL]]: 140,000<ref name="Polish Certifications"/> * [[Musiikkituottajat – IFPI Finland|FIN]]: 235,743<ref name="Finnish Certifications"/> * IRE: 135,000{{efn|name=cert}}<ref name="Irish certification-database"/> * NZ: 445,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.ibtimes.co.uk/hidden-success-robbie-williams-ahead-heavy-entertainment-show-album-release-1583342|title=The hidden success of Robbie Williams ahead of Heavy Entertainment Show album release|first=Alicia|last=Adejobi|work=[[International Business Times]]|date=September 26, 2016|accessdate=August 22, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Shakira]] | [[Colombia]] | 1988–present<ref name="Allmusic: Shakira (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/shakira-mn0000790797/biography|title=Allmusic: Shakira (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Steve|last=Huey|accessdate=January 26, 2019}}</ref> | 1995<ref name="Allmusic: Shakira (Biography)"/> | Latin pop / Pop/ Pop rock<ref name="Allmusic: Shakira (Biography)"/> | <small>{{ntsh|52.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 52.3 million'''| * US: 23.520 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 4.750 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 4.9 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.902 million<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 980,000 <ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.5 million<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 460,000<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 380,000 <ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 845,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 3.380 million<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/> * SWE: 690,000<ref name="Swedish Certifications"/><ref name="Sverige Toplistan: Sök"/> * DEN: 225,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Hitlisten.nu"/><ref name="Guld og platin i august"/><ref name="Guld og platin november/december/januar"/> * SWI: 815,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 4.165 million<ref name="AMPROFON Certifications"/><ref name="AMPROFON: Certificaciones 2019 (Facebook)"/> * ARG: 716,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * BEL: 470,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 355,000<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 215,000<ref name="Polish Certifications"/> * FIN: 123,950<ref name="Finnish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.houstonpress.com/music/women-who-should-be-in-the-rock-and-roll-hall-of-fame-11274035|title=Women Who Should Be In The Rock & Roll Hall Of Fame - Shakira|work=[[Houston Press]]|date=April 10, 2019|first=Matthew|last=Keever|accessdate=April 10, 2019}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kenny G]] | United States | 1982–present<ref name="Allmusic: Kenny G (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/kenny-g-mn0000068934/biography|title=Allmusic: Kenny G (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Scott|last=Yanow|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 1984<ref name="Allmusic: Kenny G (Biography)"/> | [[Smooth jazz]]<ref name="Allmusic: Kenny G (Biography)"/> | <small>{{ntsh|52.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 52.1 million'''| * US: 48.1 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 700,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * UK: 360,000<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 950,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 245,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="1993 ARIA Album Chart"/> * BRA: 1.350 million{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * SPA: 450,000<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite web|url=https://www.sacbee.com/entertainment/casino/article139871823.html|title=How would you define his music? Kenny G simply says it’s jazz.|first=Mel|last=Shields|work=[[The Sacramento Bee]]|date=March 23, 2017|accessdate=July 25, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Tupac Shakur]] | United States | 1991–1996<ref name="Allmusic: 2 Pac (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/2pac-mn0000921895/biography|title=Allmusic: 2 Pac (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephan|last=Erlewine|accessdate=July 9, 2017}}</ref> | 1991<ref name="Allmusic: 2 Pac (Biography)"/> | Hip-hop<ref name="Allmusic: 2 Pac (Biography)"/> | <small>{{ntsh|52.1}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 52.19 million'''| * US: 46.2 million<ref name="RIAA Certifications"/> * GER: 650,000<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 4.095 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 820,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 430,000<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1996/singles-chart|title=1996 ARIA Singles Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-40525347|title=Tupac blamed race in Madonna breakup letter|work=[[BBC News]]|date=July 6, 2017|accessdate=July 9, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Enya]] | Ireland | 1982–present<ref name="Allmusic: Enya (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/enya-mn0000988471/biography|title=Allmusic: Enya (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 1987<ref name="Allmusic: Enya (Biography)"/> | [[New-age music|New-age]] / [[Celtic music|Celtic]]<ref name="Allmusic: Enya (Biography)"/> | <small>{{ntsh|51.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 51.2 million'''| * US: 26.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 4.6 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 4.3 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 5.550 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 775,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 1.540 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.505{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="Australia's pre 1997 certifications"/> * BRA: 1.650 million{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 730,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 1.760 million<ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/> * SWE: 390,000<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 01-2001)"/><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=3&y=2001&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 03-2001)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 13, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://hitlisten.nu/default.asp?w=2&y=2010&list=a40|title=Hitlisten.nu: Album Top-40 (Uge 02-2010)|work=[[Tracklisten]]|publisher=Hitlisten.nu|accessdate=June 13, 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ifpi.dk/?q=content%2Fpladebranchen08-offentligg%C3%B8res-i-dag|title=Pladebranchen.08 offentliggøres i dag|work=[[IFPI Denmark]]|date=August 27, 2009|accessdate=November 29, 2019|archive-date=2018-06-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20180616203942/http://ifpi.dk/?q=content%2Fpladebranchen08-offentligg%C3%B8res-i-dag|url-status=bot: unknown}}</ref> * SWI: 370,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 390,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/> * BEL: 510,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 185,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 120,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 135,000<ref name="New Zealand's Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-34614590|title=Enya says tour would be 'very possible'|work=[[BBC News]]|date=October 23, 2015|first=Mark|last=Savage|accessdate=October 27, 2016}}</ref> |- ! scope="row" | [[Alabama (American band)|Alabama]] | United States | 1972–present<ref name="Allmusic: Alabama (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/alabama-mn0000936206/biography|title=Allmusic: Alabama (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 1980<ref name="Allmusic: Alabama (Biography)"/> | Country / Pop rock<ref name="Allmusic: Alabama (Biography)"/> | <small>{{ntsh|48}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 48 million'''| * US: 46.8 million<ref name="RIAA Certifications"/> * CAN: 1.2 million<ref name="Music Canada Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/article/us-music-alabama/alabama-country-music-star-jeff-cook-suffering-from-parkinsons-idUSKBN17D2MT|title=Alabama country music star Jeff Cook suffering from Parkinson's|work=[[Reuters]]|date=April 12, 2017|first=Jill|last=Serjeant|accessdate=December 17, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Nirvana (band)|Nirvana]] | United States | 1987–1994<ref name="Allmusic: Nirvana (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/nirvana-mn0000357406/biography|title=Allmusic: Nirvana (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 1990<ref name="Allmusic: Nirvana (Biography)"/> | [[Grunge]] / Alternative rock<ref name="Allmusic: Nirvana (Biography)"/> | <small>{{ntsh|47.9}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 47.9 million'''| * US: 26.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 1.3 million{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 1.5 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 6.870 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 2.5 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 2.970 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 1.362{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref name="ARIA: ARIA Catalogue Albums Chart (07/10/2013)"/><ref name="1996 ARIA Album Chart"/><ref>{{Cite news|url=http://pandora.nla.gov.au/pan/23790/20111030-0001/Issue1132.pdf|title=The ARIA Report: 7th November 2011 (Issue No.1132)|work=ARIA|accessdate=January 29, 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ariacharts.com.au/annual-charts/1992/singles-chart|title=1992 ARIA Singles Chart|work=ARIA|accessdate=February 24, 2018}}</ref> * BRA: 725,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 250,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 600,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 450,000<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish Certifications"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/> * SWE: 380,000<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 205,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/> * SWI: 190,000<ref name="Swiss Certifications"/> * MEX: 475,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 522,000<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 375,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 230,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * POL: 345,000{{efn|name=cert}}<ref name="Polish Certifications"/> * NZ: 215,000<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-25413509|title=Nirvana to be elevated to Rock and Roll Hall of Fame|work=[[BBC News]]|date=December 17, 2013|accessdate=July 30, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bryan Adams]] | Canada | 1979–present<ref name="Allmusic: Bryan Adams (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/ryan-adams-mn0000808336/biography|title=Allmusic: Bryan Adams (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1979<ref name="Allmusic: Bryan Adams (Biography)"/> | Rock<ref name="Allmusic: Bryan Adams (Biography)"/> | <small>{{ntsh|47.3}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 47.3 million'''| * US: 22 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 650,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 4.350 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 9.135 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 650,000<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 5.120 million<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 2.010 million{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/><ref>{{cite news|url=http://www.mediafire.com/download/edszgdzat36pl66/Australian+certifications+for+Bryan+Adams.pdf|title=Australian certifications for Bryan Adams|format=PDF|work=ARIA|accessdate=June 13, 2016}}</ref> * BRA: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 500,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * SPA: 450,000 {{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 440,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * DEN: 170,000{{efn|name=cert}}<ref name="IFPI Denmark: Certificeringer"/><ref name="Guld og platin i august"/> * SWI: 805,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * BEL: 375,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1997-2003"/><ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * FIN: 183,444<ref name="Finnish Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{Cite news|url=http://www.chicagotribune.com/entertainment/theater/ct-ae-pretty-woman-premiere-0311-story.html|title=An exclusive behind the scenes look at the 'Pretty Woman' musical, coming to Chicago|first=Chris|last=Jones|work=[[Chicago Tribune]]|date=March 9, 2018|accessdate=March 21, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bob Seger]] | United States | 1961–present<ref name="Allmusic: Bob Seger (Biography)">{{Cite news|url=https://www.allmusic.com/artist/bob-seger-mn0000072041/biography|title=Allmusic: Bob Seger (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=October 7, 2018}}</ref> | 1969<ref name="Allmusic: Bob Seger (Biography)"/> | Rock / Pop rock / Rock and Roll<ref name="Allmusic: Bob Seger (Biography)"/> | <small>{{ntsh|47.2}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 47.2 million'''| * US: 44.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 2.560 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.nbc4i.com/news/local-news/bob-seger-s-final-concert-tour-coming-to-columbus-in-2019/1457103295|title=Bob Seger's final concert tour coming to Columbus in 2019|first=NBC4|last=Staff|work=[[WCMH-TV]]|date=September 18, 2018|accessdate=October 7, 2018|archive-date=2019-04-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20190425080057/https://www.nbc4i.com/news/local-news/bob-seger-s-final-concert-tour-coming-to-columbus-in-2019/1457103295|url-status=dead}}</ref> |- ! scope="row" | [[Bob Marley]] | [[Jamaica]] | 1962–1981<ref name="Allmusic: Bob Marley (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/bob-marley-mn0000071514/biography|title=Allmusic: Bob Marley (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|first=Jason|last=Ankeny|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 1975<ref name="Allmusic: Bob Marley (Biography)"/> | [[Reggae]]<ref name="Allmusic: Bob Marley (Biography)"/> | <small>{{ntsh|42}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 42 million'''| * US: 21.850 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 1.750 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 9.740 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 4.735 million<ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 600,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 350,000<ref>{{cite web|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2004.htm|title=ARIA: ARIA Charts – Accreditations – 2004 Albums|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=July 20, 2014}}</ref><ref>{{cite web|url=http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/1169|title=ARIA: ARIA Catalogue Albums Chart (20/05/2013)|publisher=[[Australian Recording Industry Association]]|accessdate=July 20, 2014|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140222162418/http://ariacharts.com.au/chart/catalogue-albums/1169|archivedate=February 22, 2014|df=}}</ref> * NLD: 420,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 325,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 450,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/><ref name="Spanish certifications 1996-1999"/><ref name="Spanish certifications 2000-2002"/> * SWE: 120,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swedish Certifications"/> * SWI: 303,000{{efn|name=cert}}<ref name="Swiss Certifications"/> * ARG: 376,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 225,000<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/> * AUT: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="Austrian Certifications"/> * NZ: 432,500{{efn|name=cert}}<ref name="New Zealand's Certifications"/><ref name="Radioscope New Zealand's certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=http://www.billboard.com/articles/business/6561234/music-and-marketing-genius-of-bob-marley-34-years-after-his-passing|title=The Music and Marketing Genius of Bob Marley, 34 Years After His Passing|first=Patricia|last=Meschino|work=[[Billboard (magazine)|Billboard]]|date=May 11, 2015|accessdate=June 18, 2015}}</ref> |- ! scope="row" | [[The Police]] | United Kingdom | 1977–1986<br>2007–2008<ref name="Allmusic: The Police (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/the-police-mn0000413524/biography|title=Allmusic: The Police (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Stephen|last=Erlewine|accessdate=September 10, 2014}}</ref> | 1978<ref name="Allmusic: The Police (Biography)"/> | Pop / Rock<ref name="Allmusic: The Police (Biography)"/> | <small>{{ntsh|39.6}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 39.6 million'''| * US: 23.150 million<ref name="RIAA Certifications"/> * JPN: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="RIAJ certifications"/> * GER: 1.775 million<ref name="BVMI Certifications"/> * UK: 8.760 million<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 3.340 million<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/><ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (singles)"/> * CAN: 875,000<ref name="Music Canada Certifications"/> * AUS: 407,500{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * BRA: 140,000{{efn|name=cert}}<ref name="PMB Certifications"/> * NLD: 250,000<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ITA: 125,000{{efn|name=cert}}<ref name="FIMI Certifications"/> * SPA: 300,000{{efn|name=cert}}<ref name="Spanish certifications 1991-1995"/><ref name="Spanish certifications 1979-1990"/> * MEX: 100,000{{efn|name=cert}}<ref name="AMPROFON Certifications"/> * ARG: 228,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/><ref name="Argentina's Certifications for albums and DVDs"/> * BEL: 115,000{{efn|name=cert}}<ref name="Belgian Certifications 1995-present"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.scotsman.com/news/interview-sting-on-bringing-his-debut-musical-to-scotland-1-4744945|title=Interview: Sting on bringing his debut musical to Scotland|first=Janet|last=Christie|work=[[The Scotsman]]|date=May 26, 2018|accessdate=May 26, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Barry Manilow]] | United States | 1973–present<ref name="Allmusic: Barry Manilow (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/barry-manilow-mn0000018977/biography|title=Allmusic: Barry Manilow (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|first=Steve|last=Huey|accessdate=August 28, 2013}}</ref> | 1973<ref name="Allmusic: Barry Manilow (Biography)"/> | Pop / Soft rock<ref name="Allmusic: Barry Manilow (Biography)"/> | <small>{{ntsh|36.5}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 36.5 million'''|* US: 33.3 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 2.825 million<ref name="BPI certifications"/> * CAN: 400,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/entertainment-arts-21193841|title=Barry Manilow Broadway comeback hit by bronchitis|work=[[BBC News]]|date=January 25, 2013|accessdate=August 4, 2017}}</ref> |- ! scope="row" | [[Kiss (band)|Kiss]] | United States | 1972–present<ref name="Allmusic: Kiss (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/kiss-mn0000084209/biography|title=Allmusic: Kiss (Biography)|publisher=[[AllMusic]]|last=Erlewine|first=Stephen|accessdate=August 26, 2013}}</ref> | 1974<ref name="Allmusic: Kiss (Biography)"/> | Hard rock / Heavy metal<ref name="Allmusic: Kiss (Biography)"/> | <small>{{ntsh|28}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 28 million'''| * US: 26 million<ref name="RIAA Certifications"/> * CAN: 1.495 million{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/> * UK: 100,000<ref name="BPI certifications"/> * AUS: 130,000{{efn|name=cert}}<ref name="Australian Certifications"/> * NLD: 200,000{{efn|name=cert}}<ref name="NVPI: Goud/Platina"/> * ARG: 112,000{{efn|name=cert}}<ref name="Argentina's Certifications for albums"/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.arkansasonline.com/news/2017/sep/22/rooted-in-enjoyment-20170922/|title=Rooted In Enjoyment|first=Becca|last=Martin-Brown|work=[[Arkansas Democrat-Gazette]]|date=September 22, 2017|accessdate=May 11, 2018}}</ref> |- ! scope="row" | [[Aretha Franklin]] | United States | 1956–2018<ref name="Allmusic: Aretha Franklin (Biography)">{{Cite news|url=http://www.allmusic.com/artist/aretha-franklin-mn0000927555/biography|title=Allmusic: Aretha Franklin (Overview)|publisher=[[AllMusic]]|first=Richie|last=Unterberger|accessdate=August 31, 2013}}</ref> | 1961<ref name="Allmusic: Aretha Franklin (Biography)"/> | Soul / Jazz / Blues / R&B<ref name="Allmusic: Aretha Franklin (Biography)"/> | <small>{{ntsh|25.7}} {{hidden|<br />'''Total available certified units: 25.7 million'''| * US: 23.5 million<ref name="RIAA Certifications"/> * UK: 1.840 million{{efn|name=cert}}<ref name="BPI certifications"/> * FRA: 275,000{{efn|name=cert}}<ref name="InfoDisc Les Certifications depuis 1973 (albums)"/><ref name="SNEP Certifications"/> * CAN: 150,000{{efn|name=cert}}<ref name="Music Canada Certifications"/><br/>}}</small> | style="text-align:center;"|75 million<ref>{{cite news|url=https://www.rollingstone.com/music/music-news/aretha-franklin-will-what-happens-718930/|title=Aretha Franklin’s Estate Is Worth $80 Million. What Happens Now?|first=Amy|last=Wang|work=[[Rolling Stone]]|date=September 5, 2018|accessdate=September 5, 2018}}</ref> |- |} == See also == * [[ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിറ്റഴിക്കപ്പെട്ട ആൽബങ്ങളുടെ പട്ടിക]] * List of best-selling singles * List of best-selling girl groups * List of highest-certified music artists in the United States == അവലംബം == ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} [[വർഗ്ഗം:ജനപ്രിയ സംഗീതം]] lrhqpfqbkg8wr1selujslg6rkm1wrdx 0 385297 4626866 4086052 2026-05-29T15:55:43Z Monsieur X 113521 4626866 wikitext text/x-wiki {{automatic taxobox | fossil_range = [[Late Jurassic]], {{Fossil range|167.7|161.2}} | image = Xuanhuaceratops niei head.png | image_caption = Artist's impression of a ''Xuanhuaceratops'' profile | display_parents = 2 | parent_authority = [[Zhao Xijin|Zhao]], 2006 | taxon = Xuanhuaceratops | authority = Zhao ''et al.'', 2006 | type_species = {{extinct}}'''''Xuanhuaceratops niei''''' | type_species_authority = Zhao ''et al.'', 2006 }} അന്ത്യ ജുറാസിക് കാലത്തു ജീവിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ദിനോസർ]] ആണ് '''സവാന്ഹാസെററ്റോപ്സ്'''. ചൈനയിൽ നിന്നും ആണ് ഫോസിൽ കണ്ടു കിട്ടിയിട്ടുള്ളത്.<ref>Holtz, Thomas R. Jr. (2011) ''Dinosaurs: The Most Complete, Up-to-Date Encyclopedia for Dinosaur Lovers of All Ages'', [http://www.geol.umd.edu/~tholtz/dinoappendix/HoltzappendixWinter2010.pdf Winter 2010 Appendix.]</ref> ==ഫോസിൽ== തലക്ക് പിൻ ഭാഗത്തായി അസ്ഥിയുടെ ആവരണം ആയ ഫ്രിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. 4 വ്യത്യസ്ത [[ഫോസിൽ|ഫോസിലുകൾ]] കണ്ടു കിട്ടിയിട്ടുണ്ട് . നാലും തലയോട്ടിയുടെ ഭാഗങ്ങൾ ആണ് ഫോസിൽ ആയി കിട്ടിയിട്ടുള്ളത് .<ref>Weishampel ''et al.'' (2004) "Dinosaur Distribution." In: Weishampel, D.B., Dodson, P., & Osmolska, H. (Eds.). ''The Dinosauria'' (2nd Edition). Berkeley: University of California Press. Pp.&nbsp;517–606 [https://books.google.ca/books?id=vtZFDb_iw40C&pg=PA515&source=gbs_toc_r&cad=4#v=onepage&q&f=false Full text.]</ref> ==ആഹാര രീതി== തത്തകളുടെ പോലെയുള്ള ഒരു ചുണ്ടായിരുന്നു ഇവയ്ക്ക്. മറ്റു സെറാടോപിയ ദിനോസറുകളെ പോലെ സസ്യഭോജി ആയ ഇവ ഇതുപയോഗിച്ച് ഇവ കോൻ, പൈൻ എന്നി സസ്യങ്ങൾ ആയിരിക്കണം ഭക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടാവുക എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ==കുടുംബം== സെറാടോപിയ എന്ന കുടുംബത്തിൽ പെട്ട ദിനോസർ ആണ്. രണ്ടു കാലിൽ സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന സസ്യഭോജികൾ ആയിരുന്നു ഇവ. ==അവലംബം== {{Reflist}} ==ഇതും കാണുക== *[[സെറാടോപിയ]] ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== http://www.prehistoric-wildlife.com/species/x/xuanhuaceratops.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170919152312/http://www.prehistoric-wildlife.com/species/x/xuanhuaceratops.html |date=2017-09-19 }} [[വർഗ്ഗം:സെറാടോപ്‌സിയാ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ ദിനോസറുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജുറാസ്സിക് കാലത്തെ ദിനോസറുകൾ]] dckwnxytvw0ozvo0zeqg1f4nxyzzol6 0 390377 4626948 4567425 2026-05-29T22:24:23Z CommonsDelinker 756 "Sapienza_University_of_Rome.png" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Elcobbola|Elcobbola]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: [[:c:COM:NETCOPYRIGHT|Copyright violation]], found elsewhere on the web and unlikely to be own wor 4626948 wikitext text/x-wiki {{Infobox university|name=സാപ്പിയൻസ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് റോം|native_name=Sapienza – Università di Roma|latin_name=Studium Urbis|image= |motto=''Il futuro è passato qui''|mottoeng=The future has passed here|established=1303|type=[[Public university|Public]]|endowment=|staff=8,000|rector=Dr. Eugenio Gaudio|students=112,564<ref>{{cite web|url=http://anagrafe.miur.it/cerca.php?misure%5B%5D=iscr&filtra-anno-accademico=2011&filtra-tipo-laurea=LTLVTULSLM&filtra-area=&filtra-classe=&filtra-regione-univ=12&filtra-universita=26&filtra-facolta=&filtra-regione-sede=&filtra-provincia-sede=&filtra-comune-sede=&filtra-cittadinanza=&filtra-tipo-nazionalita=&filtra-regione-res=&filtra-provincia-res=&filtra-tipo-diploma=&filtra-fascia-voto-diploma=&filtra-anno-diploma=&filtra-fascia-eta=&filtra-sesso=&filtra-anno-corso=&filtra-parola-chiave=&module=Anagrafe&action=Risultati&gruppo%5B%5D=anno-accademico&gruppo%5B%5D=universita&gruppo%5B%5D=classe&gruppi_js=anno-accademico%3Auniversita%3Aclasse|title=Anagrafe Nazionale Studenti|work=miur.it|access-date=2017-10-07|archive-date=2023-11-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20231109003452/https://anagrafe.miur.it/cerca.php?misure%5B%5D=iscr&filtra-anno-accademico=2011&filtra-tipo-laurea=LTLVTULSLM&filtra-area=&filtra-classe=&filtra-regione-univ=12&filtra-universita=26&filtra-facolta=&filtra-regione-sede=&filtra-provincia-sede=&filtra-comune-sede=&filtra-cittadinanza=&filtra-tipo-nazionalita=&filtra-regione-res=&filtra-provincia-res=&filtra-tipo-diploma=&filtra-fascia-voto-diploma=&filtra-anno-diploma=&filtra-fascia-eta=&filtra-sesso=&filtra-anno-corso=&filtra-parola-chiave=&module=Anagrafe&action=Risultati&gruppo%5B%5D=anno-accademico&gruppo%5B%5D=universita&gruppo%5B%5D=classe&gruppi_js=anno-accademico%3Auniversita%3Aclasse|url-status=dead}}</ref>|undergrad=|postgrad=|doctoral=|city=[[Rome]]|country=[[Italy]]|campus=[[Urban area|Urban]]|colors={{color box|gold}} {{color box|red}}<ref>{{cite web|url=http://www.uniroma1.it/ateneo/chi-siamo/identit%C3%A0-visiva-e-marchio|title=Sapienza University of Rome – Identity Guidelines|access-date=2017-10-07|archive-date=2012-08-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20120825123932/http://www.uniroma1.it/ateneo/chi-siamo/identit%C3%A0-visiva-e-marchio|url-status=dead}}</ref>|athletics=CUS Roma|affiliations=[[European Spatial Development Planning]], [[Partnership of a European Group of Aeronautics and Space Universities]], [[CINECA]], [[Santander Network]], [[Institutional Network of the Universities from the Capitals of Europe]], [[Mediterranean Universities Union]].|mascot=|website=[http://en.uniroma1.it/ uniroma1.it]|logo=[[File:uniroma1.png|225]]}}'''സാപ്പിയൻസ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് റോം''' (ഇറ്റാലിയൻ: Sapienza – Università di Roma) അല്ലെങ്കിൽ സാപ്പിയെൻസ<ref>[http://www.uniroma1.it/documenti/identita/linee_guida_scrittura.pdf Official Sapienza University of Rome name and logos writing guidelines] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090117222006/http://www.uniroma1.it/documenti/identita/linee_guida_scrittura.pdf|date=17 January 2009}}</ref>അഥവാ "യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് റോം" എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലിയിലെ]] [[റോം|റോമിൽ]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ഗവേഷക സർവകലാശാലയാണ്. മുൻകാലത്ത് "Università degli Studi di Roma "La Sapienza" എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന 1303 ൽ സ്ഥാപിതമായ ഈ സർവ്വകലാശാല, അംഗത്വവിവരമനുസരിച്ച് യൂറോപ്പിലെ ഏറ്റവും വലിയ സർവ്വകലാശാലയും വിദൂരപഠന സ്കൂളുകൾകൂടി<ref>{{cite web|url=http://www.uniroma1.it/ateneo/chi-siamo|title=Chi siamo - Sapienza - Università di Roma|work=uniroma1.it}}</ref> പരിഗണിച്ചാൽ മൂന്നാമത്തെ വലിയ സർവ്വകലാശാലയും ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ സർവ്വകലാശാലകളിലൊന്നുമാണ്. ഏറ്റവും അന്തസ്സുള്ള ഇറ്റാലിയൻ സർവ്വകലാശാലകളിലൊന്നായി കരുതപ്പെടുന്ന ഇത് ദേശീയ റാങ്കിങ്ങിലും ദക്ഷിണ യൂറോപ്പ്യൻ റാങ്കിങ്ങിലും ഒന്നാം സ്ഥാനത്ത് നിൽക്കുന്ന സർവകലാശാലയാണ്.<ref>http://cwur.org/2016/Sapienza-University-of-Rome.php</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:സർവ്വകലാശാലകൾ]] ktpqtydl9w4ztji9o059lus8w509i7j 0 402828 4626997 4108383 2026-05-30T08:18:21Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626997 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = എയ്ഡൻ ഗില്ലൻ | image = Aidan Gillen (headshot).jpg | birth_name = എയ്ഡൻ മർഫി | birth_date = {{Birth date and age|1968|04|24|df=yes}} | birth_place = ഡ്രംകോണ്ട്ര, [[ഡബ്ലിൻ]], [[അയർലണ്ട്]] | children = 2 | occupation = നടൻ | years_active = 1985 മുതൽ }} '''എയ്ഡൻ ഗില്ലൻ''' (ജനനം: എയ്ഡൻ മർഫി, 1972 ഏപ്രിൽ 24 ന്) ഒരു [[അയർലന്റ്|ഐറിഷ്]] നടനാണ്. [[എച്ച് ബി ഒ|എച്ബിഓ]] പരമ്പര [[ഗെയിം ഓഫ് ത്രോൺസ്|ഗെയിം ഓഫ് ത്രോൺസിലെ]], [[പീറ്റർ ബെയ്ലിഷ്|പീറ്റർ "ലിറ്റിൽഫിംഗർ‍ " ബെയ്ലിഷ്]] , എച്ബിഓ പരമ്പര [[ദ വയർ|ദ വയറിലെ]], ടോമി കാർസെറ്റി, ചാനൽ 4 പരമ്പര ക്വീർ ആസ് ഫോക്കിലെ സ്റ്റുവർട്ട് അലൻ ജോൻസ് എന്നീ കഥാപാത്രങ്ങളെ അദ്ദേഹം അവിസ്മരണീയമാക്കി. സംഗീത പരിപാടിയായ [[അദെർ വോയിസ്|അദെർ വോയിസിൻ്റെ]] 10 മുതൽ 13 വരെയുള്ള സീസണുകളിൽ അദ്ദേഹം അവതാരകനായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. മൂന്ന് [[ഐറിഷ് ഭാഷ|ഐറിഷ്]] ഫിലിം ആന്റ് ടെലിവിഷൻ അവാർഡുകളും ഗില്ലൻ നേടിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://www.rte.ie/ten/2012/0212/iftas2012.html |title=IFTA winners 2012 announced |publisher=RTÉ |accessdate=15 August 2012 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120429103636/http://www.rte.ie/ten/2012/0212/iftas2012.html |archivedate=29 April 2012 |df=dmy }}</ref> ഒരു [[ബ്രിട്ടീഷ്]] ഇൻഡിപെൻഡൻറ് ടെലിവിഷൻ അവാർഡ്, ബ്രിട്ടീഷ് ഇൻഡിപെൻഡൻറ് ഫിലിം അവാർഡ്, ടോണി അവാർഡിനുള്ള നാമനിർദ്ദേശം എന്നിവയും ഗില്ലനു ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://winteriscoming.net/2016/02/02/current-aidan-gillen-and-future-richard-e-grant-game-of-thrones-actors-discuss-their-careers/|title=Current (Aidan Gillen) and future (Richard E. Grant) Game of Thrones Actors discuss their careers|first=David|last=Harris|work=Winter is Coming|date=2 February 2016|accessdate=6 April 2016}}</ref> == ചെറുപ്പകാലം == [[ഡബ്ലിൻ|ഡബ്ലിനിലെ]] [[ഡ്രംകോണ്ട്ര]]<nowiki/>യിലാണ് ഗില്ലൻ ജനിച്ചത്. ഗ്ലാസ്നെവിൽവിലെ സെന്റ് വിൻസന്റ്സ് സി. ബി. യെസിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം വിദ്യാഭ്യാസം നേടി. കൗമാരക്കാരനായിരിക്കെ ഡബ്ലിൻ യൂത്ത് തിയേറ്റർ മുഖേനയാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ അഭിനയ ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. == കരിയർ == ചാനൽ 4 അവതരിപ്പിച്ച ശ്രദ്ധേയ പരമ്പര ക്വീർ ആസ് ഫോക് ഫോക്കിലും അതിൻറെ രണ്ടാം പതിപ്പിലും ഗില്ലൻ, സ്റ്റുവർട്ട് അലൻ ജോൺസ് എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചു. ഈ പ്രകടനത്തിന് അദ്ദേഹത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് അക്കാഡമി ടെലിവിഷൻ അവാർഡ് നാമനിർദ്ദേശം ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. ഹരോൾഡ് പിന്ററുടെ "ദ കെയർടേക്കർ" എന്ന നാടകത്തിലെ പ്രശസ്തമായ ബ്രോഡ് വേ കഥാപാത്രത്തിന് അദ്ദേഹം ടോണി അവാർഡിന് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref>{{cite web|url=http://broadwayworld.com/tonyawardspersoninfo.php?nomname=Aidan%2520Gillen|title=Aidan Gillen Tony Award|publisher=Broadwayworld|accessdate=15 August 2012}}</ref> ദ കെയർടേക്കറിലെ പ്രകടനത്തോടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ട ഗില്ലൻ, 2004 ൽ എച്ബിഓ അവതരിപ്പിച്ച ശ്രദ്ധേയമായ പരമ്പര ദ വയറിലെ ടോമി കാർസെറ്റി എന്ന കഥാപാത്രം കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ നിയോഗിക്കപ്പെട്ടു. ഈ പ്രകടനത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള ഐറിഷ് ഫിലിം ആൻഡ് ടെലിവിഷൻ അവാർഡ് ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. 2008-ൽ, സൺഡേ ട്രൈബ്യൂൺ ഗില്ലനെ "ഐറിഷ് കൾട്ട് ഹീറോ" ആയി അദ്ദേഹം തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2009 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ചലച്ചിത്രം 12 റൗണ്ട്സിൽ അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. 2011 ൽ, എച്ബിഓ പരമ്പര ഗെയിം ഓഫ് ത്രോൺസിൽ പീറ്റർ "ലിറ്റിൽഫിംഗർ‍" ബെയ്ലിഷ് എന്ന വേഷം അവിസ്മരണീയമാക്കിയ ഗില്ലൻ തന്റെ രണ്ടാമത്തെ ഐറിഷ് ഫിലിം ആന്റ് ടെലിവിഷൻ അവാർഡ് നാമനിർദ്ദേശം നേടിയെടുക്കുകയുണ്ടായി.<ref>{{cite web|url=http://aidangillen.livejournal.com/93324.html |archive-url=https://archive.today/20121203164814/http://aidangillen.livejournal.com/93324.html |url-status=dead |archive-date=3 December 2012 |title=Aidan Gillen – Nominated for TWO IFTA awards |publisher=Live Journal |accessdate=15 August 2012 }}</ref> പരമ്പരയിലെ സംപ്രേഷണം ചെയ്ത ഏഴു സീസണുകളിലും അദ്ദേഹം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.<ref>{{cite news|last=Dresdale|first=Andrea|date=12 April 2015|title='Game of Thrones' Premiere: What to Expect from Season 5|url=http://abcnews.go.com/Entertainment/game-thrones-premiere-expect-season/story?id=30228111|newspaper=ABC News|publisher=Go.com|access-date=24 April 2015}}</ref> ബ്രിട്ടിഷ് ക്രൈം ത്രില്ലർ ചിത്രമായ‌ ബ്ലിറ്റ്സിൽ ബാരി വെയിസ് എന്ന പോലീസുകാരന്റെ വേഷം ഗില്ലൻ അവതരിപ്പിച്ചു. 2012-ൽ ഗില്ലൻ [[ദ ഡാർക്ക്‌ നൈറ്റ്‌ റൈസസ്|ദ ഡാർക്ക് നൈറ്റ് റൈസസ്]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ സി.ഐ.എ ഏജന്റ് ബിൽ വിൽസൺ എന്ന കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിക്കുക വഴി ഒരു പ്രധാന ഹോളിവുഡ് ചിത്രത്തിലും അദ്ദേഹം മുഖം കാണിച്ചു.<ref name="independent">{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/news/people/profiles/lost-soul-aidan-gillen-is-taking-on-an-existential-crisis-in-the-spiky-mister-john-8812098.html|title=Lost soul: Aidan Gillen is taking on an existential crisis in the spiky Mister John|publisher=''[[The Independent]]''|last=Mottram|first=James|date=14 September 2013|accessdate=8 February 2017}}</ref>ദ മേസ് റണ്ണർ ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ രണ്ടാമത്തെ ചിത്രമായ [[മേസ് റണ്ണർ: ദി സ്കോച്ച് ട്രയൽസ്|മേസ് റണ്ണർ: ദി സ്കോച്ച് ട്രയൽസിൽ]] ജാൻസൺ എന്ന വേഷവും അദ്ദേഹം കൈകാര്യം ചെയ്തു.<ref name="'Game of Thrones' Actor to Play Villain in 'Maze Runner' Sequel (Exclusive)">{{cite web|last1=Kit|first1=Borys|title='Game of Thrones' Actor to Play Villain in 'Maze Runner' Sequel (Exclusive)|url=http://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/game-thrones-actor-play-villain-734722|work=[[The Hollywood Reporter]]|accessdate=31 August 2016|language=en|date=26 September 2014}}</ref>  == സ്വകാര്യ ജീവിതം == 2001-ൽ ഒലിവിയ ഒ’ഫ്ലനഗനെ വിവാഹം കഴിച്ചു. ഈ ദമ്പതികൾക്ക് രണ്ട് കുട്ടികളുണ്ട്. അവർ 2014 ൽ വേർപിരിഞ്ഞു.<ref>{{cite web|url=http://www.herald.ie/entertainment/tv-radio/hot-off-the-wire-2238716.html|title=Hot off the Wire|publisher=Herald|accessdate=16 August 2012|archive-date=2011-11-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20111101215238/http://www.herald.ie/entertainment/tv-radio/hot-off-the-wire-2238716.html|url-status=dead}}</ref> 2009 ൽ, ഗില്ലൻ ദ വയറിലെ പ്രകടനത്തിന് ഒരു ഐറിഷ് ഫിലിം ആന്റ് ടെലിവിഷൻ അവാർഡ് കരസ്ഥമാക്കിയപ്പോൾ, ആ പുരസ്കാരം അദ്ദേഹത്തിനും ഭാര്യയ്ക്കും കുട്ടികൾക്കും വേണ്ടി സമർപ്പിച്ചു. ഗില്ലൻറെ നിലവിലെ പങ്കാളി ഗായിക കാമിൽ ഓ'സള്ളിവൻ ആണ്.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2017/may/06/aidan-gillen-interview-game-of-thrones | title=Aidan Gillen: ‘My best kiss? Up against a caravan in County Sligo as a teenager’ |publisher=The Guardian | date=6 May 2017 | first=Rosanna |last=Greenstreet}}</ref>  == അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങളുടെയും ടിവി പരിപാടികളുടെയും പട്ടിക == === ചലച്ചിത്രം === {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" ! വർഷം ! പേര് ! കഥാപാത്രം ! കുറിപ്പ് |- | 1985 |''ദ ഡ്രിപ്'' |യുവാവ് |ഷോർട്ട് ഫിലിം |- | 1987 |''ദി ലോൺലി പാഷൻ ഓഫ് ജൂഡിത്ത് ഹിയീൻ'' |യുവാവ് |എയ്ഡൻ മർഫി എന്ന പേരിൽ |- | 1988 |''ദി കൊറിയർ'' |കുട്ടി |എയ്ഡൻ മർഫി എന്ന പേരിൽ |- | 1995 |''സർക്കിൾ ഓഫ് ഫ്രണ്ട്സ്'' |എയ്ഡൻ ലിഞ്ച് |- | 1996 |''സെയിം മദേർസ് സൺ'' |ജെറാർഡ് ക്വിഗ്ലി |- | 1997 |''മോജോ'' |ബേബി |- | 1998 |''ഗോൾഡ്‌ ഇൻ ദി സ്ട്രീട്സ്'' |പാഡി |- | 1998 |''അമേസിങ്ങ് ഗ്രേസ്'' |യുവാവ് |ഷോർട്ട് ഫിലിം |- | 1999 |''ബഡ്ഡി ബോയ്‌'' |ഫ്രാൻസിസ് | |- | 2000 |''ദ സെക്കന്റ്‌ ഡെത്ത്'' |പൂൾ പ്ലെയർ |ഷോർട്ട് ഫിലിം |- | 2000 |''ദ ലോ ഡൌൺ'' |ഫ്രാങ്ക് |- | 2001 |''മൈ കിംഗ്ഡം'' |ബാരി പുട്ട്ണം | |- | 2001 |''റോബർട്സൺ മേജർ'' |വില്യം റോബർട്ട്സൺ |ഷോർട്ട് ഫിലിം |- | 2002 |''ദ ഫൈനൽ കർട്ടൻ'' |ഡേവ് ടർണർ |- | 2003 |''ഫോട്ടോ ഫിനിഷ്'' |ജോ വൈൽഡ് |- | 2003 |''ഷാങ്ഹായ് നൈറ്റ്സ്'' |ലോർഡ്‌ നെൽസൺ രാത്ബോൺ |- | 2003 |''ബേണിങ്ങ് ദ ബെഡ്'' |സ്റ്റീഫൻ |ഷോർട്ട് ഫിലിം |- | 2006 |''ട്രബിൾ വിത്ത്‌ സെക്സ്'' |കോണർ |- | 2008 |''ബ്ലാക്ക്‌ഔട്ട്‌'' |കാൾ |- | 2009 |''12 റൌണ്ട്സ്'' |മൈൽസ് ജാക്സൺ |- | 2009 |''സ്പൻക് ബബ്ബിൾ'' |ഡെസ്സി |ഷോർട്ട് ഫിലിം |- | 2009 |''റണ്ണേർസ്'' |ടെറി |ഷോർട്ട് ഫിലിം |- | 2010 |''ട്രെക്ക്ലെ ജൂനിയർ'' |'''എയ്ഡൻ''' |- | 2011 |''വേക്ക് വുഡ്'' |പാട്രിക് ഡാലി |- | 2011 |''ബ്ലിട്സ്'' |ബാരി വെയ്സ് |- | 2012 |''[[ദ ഡാർക്ക്‌ നൈറ്റ്‌ റൈസസ്]]'' |സി.ഐ.എ ഏജന്റ് ബിൽ വിൽസൺ<ref name="Novel">''The Dark Knight Rises'' novelization</ref> |- | 2012 |''ഷാഡോ ഡാൻസർ'' |ജെറി |- | 2012 |''എക്കി മുക്ക്'' |ലിറ്റിൽ വൺ |ഷോർട്ട് ഫിലിം |- | 2012 |''ദ ഗുഡ് മാൻ'' |മൈക്കൽ |- | 2013 |''സ്ക്രാപ്പർ'' |റെ | |- | 2013 |''ദ നോട്ട്'' |ലാർസ് |ഷോർട്ട് ഫിലിം |- | 2013 |''മിസ്റ്റർ ജോൺ'' |ജെറി ഡിവൈൻ |- | 2013 |''ബെനീത് ദ ഹാർവെസ്റ്റ് സ്കൈ'' |ക്ലൈറ്റൺ |- | 2013 |''സോങ്ങ്'' |ഡാൻ |ഷോർട്ട് ഫിലിം |- | 2014 |''കാൽവരി'' |ഡോ ഫ്രാങ്ക് ഹാർട്ട് |- | 2014 |''സ്റ്റിൽ'' |കാർവർ |- | 2014 |''സോങ്ങ്'' |ഡാൻ |ഷോർട്ട് ഫിലിം |- | 2014 |''അംബീഷൻ''<ref>{{Cite web|url=https://www.wired.co.uk/news/archive/2014-10/16/ambition-movie|title=Game of Thrones star takes lead in hard sci-fi 'Ambition' (Wired UK)|publisher=Wired|access-date=2017-12-16|archive-date=2016-03-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20160305015927/http://www.wired.co.uk/news/archive/2014-10/16/ambition-movie|url-status=dead}}</ref> |മാസ്റ്റർ |ഷോർട്ട് ഫിലിം |- | 2015 |''യു ആർ അഗ്ലി ടൂ'' |വിൽ |- | 2015 |''മേസ് റണ്ണർ: ദി സ്കോച്ച് ട്രയൽസ്'' |ജാൻസൻ |- | 2016 |''സിംഗ് സ്ട്രീറ്റ്'' |റോബർട്ട് |- | 2017 |''ദ ലവേർസ്'' | റോബർട്ട് |- | 2017 |''കിംഗ്‌ ആർതർ :ലെജന്റ് ഓഫ് ദ സ്വോഡ്'' |ഗൂസ് ഫാറ്റ് ബിൽ |- | 2018 | ''മേസ് റണ്ണർ: ദ ഡെത്ത് ക്യുവർ'' | ജാൻസൻ | പോസ്റ്റ്-പ്രൊഡക്ഷൻ |- | 2018 | ''ബൊഹീമിയൻ റാപ്സഡി'' | ജോൺ റീഡ് | ചിത്രീകരണം പുരോഗമിക്കുന്നു |} === ടെലിവിഷൻ === {| class="wikitable sortable" style="margin-bottom: 10px;" ! വർഷം ! പേര് ! കഥാപാത്രം ! കുറിപ്പ് |- | 1982 |''വാണ്ടർലി വാഗൺ'' |ഷാഡോ |- | 1990 |''ദ പ്ലേ ഓൺ വൺ'' |ഹാരി |"കില്ലിംഗ് ടൈം" എന്ന എപ്പിസോഡിൽ |- | 1992 |''ആൻ അൺജെൻൻ്റിമാൻലി ആക്റ്റ്'' |മറീൻ വിൽകോക്സ് |ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്രം |- | 1993 |''എ ഹാൻഡ്‌ഫുൾ ഓഫ് സ്റ്റാർസ്'' |ടോണി |ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്രം |- | 1993 |''ബെൽഫ്രൈ'' |ഡൊമിനിക് |ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്രം |- | 1993 |''ദ ബിൽ'' |ജെഫ് ബാരറ്റ് |"പ്ലേ ദ ഗെയിം" എന്ന എപ്പിസോഡിൽ |- | 1993 |''സ്ക്രീൻ പ്ലേ'' |ഗ്യ്പൊ |"സേഫ്" എന്ന എപ്പിസോഡിൽ |- | 1994 |''ഇൻ സസ്പീഷിയസ് സെർക്കംസ്റ്റാൻസസ്'' |ജെയിംസ് ക്രോസിയർ |"ടു എൻകറേജ് ദ അതേർസ്" എന്ന എപ്പിസോഡിൽ |- | 1999–2000 |''ക്വീർ ആസ് ഫോക്'' |സ്റ്റുവർട്ട് അലൻ ജോൺസ് | 10 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 2000 |''ദ ഡാർക്ക്‌ലിംഗ്'' |ജെഫ് ഒബോൾഡ് |ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്രം |- | 2000 |''ലോർണ ഡൂൺ'' |കാർവർ ''ഡൂൺ'' |ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്രം |- | 2001 |''ഡൈസ്'' |ഗ്ലെൻ ടെയ്ലർ |2 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 2002 |''ഫസ്റ്റ് കമ്യൂണിയൻ ഡേ'' |സീമസ് |ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്രം |- | 2003 |''അഗത ക്രിസ്റ്റിസ് പൊയ്റോട്ട്'' |അംയാസ് ക്രെയ്ൽ |"ഫൈവ് ലിറ്റിൽ പിഗ്സ്" എന്ന എപ്പിസോഡിൽ |- | 2004–08 |''ദ വയർ'' |ടോമി കാർസെറ്റി |35 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 2005 |''ലോ ആൻഡ്‌ ഓർഡർ: ട്രയൽ ബൈ ജൂറി'' |ജിമ്മി കോൾബി |"വിജിലാന്റെ" എന്ന എപ്പിസോഡിൽ |- | 2005 |''ദ ലാസ്റ്റ് ഡിറ്റക്ടീവ്'' |സ്റ്റീവ് ഫാളോൺ |"വില്ലെൻസൻ കോൺഫിഡൻഷ്യൽ" എന്ന എപ്പിസോഡിൽ |- | 2005 |''വാക്ക് അവെ ആൻഡ്‌ ഐ സ്റ്റംബിൾ'' |പോൾ |ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്രം |- | 2009 |''ഫ്രീ ഫോൾ'' |ഗസ് |ടെലിവിഷൻ ചലച്ചിത്രം |- | 2010 |''തോൺ'' |ഫിൽ ഹെൻഡിക്ക്സ് |6 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 2010 |''ഐഡന്റിറ്റി'' |ഡിറ്റക്ടീവ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജോൺ ബ്ലൂം |6 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 2010–11 |''ലവ്/ഹേറ്റ്'' |ജോൺ ബോയ് പവർ | 10 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 2011–17 |''[[ഗെയിം ഓഫ് ത്രോൺസ്]]'' |പീറ്റർ "ലിറ്റിൽഫിംഗർ‍" ബെയ്ലിഷ്  |41 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 2011–13 |''അദർ വോയിസ്‌സ്'' |അവതാരകൻ |- | 2013 |''മെയ്‌ ഡേ'' |എവർലെറ്റ് ന്യൂകോംബ് | 5 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 2015 |''ചാർളി'' |ചാൾസ് ജെ ഹോഗി | 3 എപ്പിസോഡുകൾ |- | 2017 |''[[പീക്കി ബ്ലൈൻഡേർസ്]]'' | അബറാമ ഗോൾഡ് |- | 2018 |''ബ്ലു ബുക്ക്‌'' | ജെ. അലൻ ഹൈനെക് |} == അവലംബം == {{Reflist|30em}} [[വർഗ്ഗം:1968-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്റെർനെറ്റ് മീമുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] n7b4zapqadzjyq5czfrtq8ak8idm496 0 407185 4626862 4626593 2026-05-29T14:45:24Z GV2010 217548 /* */ 4626862 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder |name=ആർ. ബിന്ദു | office = കേരളത്തിന്റെ ഉന്നതവിദ്യഭ്യാസം, സാമൂഹ്യക്ഷേമം വകുപ്പു മന്ത്രി | term_start = [[മേയ് 20]] [[2021]] | term_end = [[മേയ് 18]] [[2026]] | predecessor = [[കെ.ടി. ജലീൽ]], [[കെ.കെ. ശൈലജ]] | successor = [[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] (സാമൂഹ്യ ക്ഷേമം) [[റോജി എം. ജോൺ]] (ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസം) | office2 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]] | term_start2 = [[മേയ് 20]] [[2021]] | term_end2 = [[മേയ് 18]] [[2026]] | constituency2 = [[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] | predecessor2 = [[കെ.യു. അരുണൻ]] | successor2 = |office3 = [[മേയർ]], [[തൃശ്ശൂർ കോർപ്പറേഷൻ]] | term_start3 = ഒക്ടോബർ 7, 2005 | term_end3 = ഒക്ടോബർ 6, 2010 |constituency3 = [[കാനാട്ടുകര]] |predecessor3 = [[ജോസ് കാട്ടൂക്കാരൻ]] |successor3 = [[ഐ.പി. പോൾ]] |party=[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | birth_date = | birth_place = [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] | death_date = | death_place = |spouse=[[എ. വിജയരാഘവൻ]] |children=എ. ഹരികൃഷ്ണൻ |residence=[[കാനാട്ടുകര]] |image=R Bindu.png }} കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ (മാർക്സിസ്റ്റ്) നേതാവും [[:വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ|പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ]] ഉന്നതവിദ്യാഭ്യസവകുപ്പ് മന്ത്രിയും [[തൃശ്ശൂർ കോർപ്പറേഷൻ|തൃശ്ശൂർ മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷന്റെ]] മുൻ [[മേയർ|മേയറുമാണ്]] '''ആർ. ബിന്ദു'''.<ref>{{cite news|url=http://www.hindu.com/2010/01/13/stories/2010011352910300.htm|title=Lalur residents to block road|date=13 January 2010|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=13 February 2010|archive-date=2010-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20100118093445/http://www.hindu.com/2010/01/13/stories/2010011352910300.htm|url-status=dead}}</ref> തൃശൂരിലെ [[ശ്രീ കേരള വർമ്മ കോളേജ്|ശ്രീ കേരളവർമ കോളേജിൽ]] ഇംഗ്ലീഷ് പ്രൊഫസർ കൂടിയായിരുന്നു ബിന്ദു. [[ഇന്ത്യൻ പാർലമെന്റ്]] മെമ്പറും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിയുടെ]] അഖിലറ്റിന്ത്യാ നേതാവും കൂടിയായ [[എ. വിജയരാഘവൻ]] ആണ് ഭർത്താവ്.<ref name="hindu_oct05">{{cite news|url=http://www.hindu.com/2005/10/07/stories/2005100711070300.htm|title=Bindu elected Thrissur Mayor|date=7 October 2005|publisher=[[The Hindu]]|accessdate=13 February 2010|archive-date=2006-03-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20060307220511/http://www.hindu.com/2005/10/07/stories/2005100711070300.htm|url-status=dead}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://india.gov.in/govt/rajyasabhampbiodata.php?mpcode=103|title=Detailed Profile: Shri A. Vijayaraghavan|accessdate=13 February 2010|publisher=[[Government of India]]}}</ref> [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽനിന്ന്]] കേരളനിയമസഭയിലേക്ക് അവർ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{commons category|R. Bindu}} {{DEFAULTSORT:ബിന്ദു}} * [http://www.hindu.com/2009/11/13/stories/2009111352790300.htm Uproarious scenes at Thrissur Corporation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091118075633/http://www.hindu.com/2009/11/13/stories/2009111352790300.htm |date=2009-11-18 }} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ - അപൂർണ്ണലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുമുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിന്റെ മേയർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ വനിതാ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സാമൂഹികക്ഷേമവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] {{Bio-stub}} 1n8g501toi4jvgvf2gx9jnjbbe8cqjf 2 417489 4626966 4626524 2026-05-30T05:25:02Z ListeriaBot 105900 Wikidata list updated [V2] 4626966 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q6256. } |columns=label:Article }} {| class='wikitable sortable' ! Article |- | [[കാനഡ]] |- | [[ജപ്പാൻ]] |- | [[നോർവെ]] |- | [[ഇംഗ്ലണ്ട്]] |- | [[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്]] |- | [[ഹംഗറി]] |- | [[സ്പെയിൻ]] |- | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] |- | [[ബെൽജിയം]] |- | [[ലക്സംബർഗ്]] |- | [[ഫിൻലാന്റ്]] |- | [[സ്വീഡൻ]] |- | [[ഡെന്മാർക്ക്]] |- | [[പോളണ്ട്]] |- | [[ലിത്വാനിയ]] |- | [[ഇറ്റലി]] |- | [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]] |- | [[ഓസ്ട്രിയ]] |- | [[ഗ്രീസ്]] |- | [[തുർക്കി]] |- | [[പോർച്ചുഗൽ]] |- | [[നെതർലന്റ്സ്]] |- | [[ഉറുഗ്വേ]] |- | [[ഈജിപ്റ്റ്|ഈജിപ്റ്റ്‌]] |- | [[മെക്സിക്കോ]] |- | [[കെനിയ]] |- | [[എത്യോപ്യ]] |- | [[ഘാന]] |- | [[ഫ്രാൻസ്]] |- | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] |- | [[ചൈന]] |- | [[ബ്രസീൽ]] |- | [[റഷ്യ]] |- | [[ജർമ്മനി]] |- | [[ബെലാറുസ്]] |- | [[ഐസ്‌ലാന്റ്]] |- | [[എസ്റ്റോണിയ]] |- | [[ലാത്വിയ|ലാത്‌വിയ]] |- | [[ഉക്രൈൻ]] |- | [[ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക്|ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌]] |- | [[സ്ലോവാക്യ]] |- | [[സ്ലൊവീന്യ]] |- | [[മൊൾഡോവ]] |- | [[റൊമാനിയ]] |- | [[ബൾഗേറിയ]] |- | [[വടക്ക് മാസിഡോണിയ|നോർത്ത് മാസിഡോണിയ]] |- | [[അൽബേനിയ]] |- | [[ഗ്രീൻലാൻഡ്]] |- | [[ക്രൊയേഷ്യ]] |- | [[ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിന]] |- | [[അസർബെയ്ജാൻ]] |- | [[അൻഡോറ]] |- | [[സൈപ്രസ്]] |- | [[ജോർജ്ജിയ (രാജ്യം)|ജോർജ്ജിയ]] |- | [[കസാഖ്സ്ഥാൻ|ഖസാഖ്‌സ്ഥാൻ]] |- | [[മാൾട്ട]] |- | [[മൊണാക്കോ]] |- | [[മൊണ്ടിനെഗ്രോ|മോണ്ടെനെഗ്രൊ]] |- | [[വത്തിക്കാൻ നഗരം]] |- | [[സാൻ മരീനോ]] |- | [[ക്യൂബ]] |- | [[ബെലീസ്]] |- | [[ബാർബേഡോസ്|ബർബാഡോസ്]] |- | [[ഇന്തോനേഷ്യ]] |- | [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]] |- | [[അൾജീറിയ]] |- | [[ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ]] |- | [[ചിലി]] |- | [[സിംഗപ്പൂർ]] |- | [[ലിക്റ്റൻ‌സ്റ്റൈൻ]] |- | [[ബഹ്റൈൻ]] |- | [[അർമേനിയ]] |- | [[സെർബിയ]] |- | [[ഓസ്ട്രേലിയ]] |- | [[അർജന്റീന]] |- | [[പെറു]] |- | [[ഉത്തര കൊറിയ]] |- | [[കംബോഡിയ]] |- | [[കിഴക്കൻ ടിമോർ]] |- | [[ഛാഡ്]] |- | [[ന്യൂസീലൻഡ്]] |- | [[ഇന്ത്യ]] |- | [[തുവാലു]] |- | [[ടോങ്ക]] |- | [[സമോവ]] |- | [[സോളമൻ ദ്വീപുകൾ]] |- | [[വാനുവാടു]] |- | [[പാപുവ ന്യൂ ഗിനിയ]] |- | [[പലാവു]] |- | [[നൗറു]] |- | [[ഫെഡറേറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഓഫ് മൈക്രോനേഷ്യ|മൈക്രോനേഷ്യ]] |- | [[മാർഷൽ ദ്വീപുകൾ]] |- | [[കിരീബാസ്]] |- | [[മംഗോളിയ]] |- | [[ഫിജി]] |- | [[വെനസ്വേല|വെനിസ്വേല]] |- | [[സുരിനാം]] |- | [[പരഗ്വെ]] |- | [[ഗയാന]] |- | [[ഇക്വഡോർ]] |- | [[കുറകാവോ]] |- | [[സിന്റ് മാർട്ടൻ]] |- | [[കുക്ക് ദ്വീപുകൾ]] |- | [[കിങ്ഡം ഓഫ് നെതർലാന്റ്സ്]] |- | [[നിയുവെ]] |- | [[സോമാലിലാന്റ്]] |- | ''[[:d:Q157734|Muscat and Oman]]'' |- | ''[[:d:Q165763|Principality of Waldeck]]'' |- | [[ബോസ്നിയ (പ്രദേശം)|Bosnia]] |- | [[പലസ്തീൻ (രാജ്യം)|പലസ്തീൻ രാജ്യം]] |- | ''[[:d:Q12191529|Emirate of Lengeh]]'' |- | ''[[:d:Q16881283|Sultanate of Muscat]]'' |- | ''[[:d:Q107258515|Pahlavi Iran]]'' |- | ''[[:d:Q131588685|അൽ ഖവാസിം എമിറേറ്റ്]]'' |- | ''[[:d:Q139656941|ចនាសបុរៈ]]'' |- | [[കൊളംബിയ]] |- | [[ബൊളീവിയ]] |- | [[ട്രിനിഡാഡ് ടൊബാഗോ]] |- | [[സെന്റ് വിൻസന്റ് ആൻഡ് ഗ്രനഡീൻസ്|സെയ്ന്റ് വിൻസന്റ് ഗ്രനഡീൻസ്]] |- | [[സെയ്ന്റ് ലൂസിയ]] |- | [[സെന്റ് കിറ്റ്‌സ് ആൻഡ് നെവിസ്|സെയ്ന്റ് കിറ്റ്സ് നീവസ്]] |- | [[ജമൈക്ക]] |- | [[ഗ്രനേഡ]] |- | [[ഗ്വാട്ടിമാല]] |- | [[ബഹാമാസ്]] |- | [[ആന്റീഗയും ബാർബ്യൂഡയും|ആന്റിഗ്വ ബർബുഡ]] |- | [[ഹോണ്ടുറാസ്]] |- | [[ഡൊമനിക്ക]] |- | [[ഡൊമനിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്]] |- | [[ഹെയ്റ്റി]] |- | [[എൽ സാൽവദോർ]] |- | [[ഇറാൻ]] |- | [[ഇറാഖ്‌]] |- | [[കോസ്റ്റ റീക്ക]] |- | [[ഇസ്രയേൽ]] |- | [[പാനമ|പനാമ]] |- | [[യെമൻ]] |- | [[ജോർദാൻ]] |- | [[നിക്കരാഗ്വ]] |- | [[കിർഗ്ഗിസ്ഥാൻ]] |- | [[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റ്‌]] |- | [[ലാവോസ്]] |- | [[ലെബനാൻ]] |- | [[മാലിദ്വീപ്]] |- | [[മലേഷ്യ]] |- | [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]] |- | [[നേപ്പാൾ]] |- | [[ഒമാൻ]] |- | [[പാകിസ്താൻ]] |- | [[ഖത്തർ]] |- | [[സൗദി അറേബ്യ]] |- | [[ശ്രീലങ്ക]] |- | [[സിറിയ]] |- | [[താജിക്കിസ്ഥാൻ]] |- | [[തായ്‌വാൻ]] |- | [[തായ്‌ലാന്റ്|തായ് ലാന്റ്]] |- | [[തുർക്‌മെനിസ്ഥാൻ]] |- | [[ഐക്യ അറബ് എമിറേറ്റുകൾ]] |- | [[വിയറ്റ്നാം]] |- | [[ദക്ഷിണ കൊറിയ]] |- | [[അഫ്ഗാനിസ്താൻ]] |- | [[ബംഗ്ലാദേശ്]] |- | [[മാലി]] |- | [[അംഗോള]] |- | [[ഭൂട്ടാൻ]] |- | [[ബ്രൂണൈ]] |- | [[ടാൻസാനിയ]] |- | [[ഫിലിപ്പീൻസ്]] |- | [[മദ്ധ്യ ആഫ്രിക്കൻ റിപ്പബ്ലിക്ക്]] |- | [[ടോഗോ]] |- | [[ടുണീഷ്യ]] |- | [[സാംബിയ]] |- | [[സിംബാബ്‌വെ]] |- | [[ദക്ഷിണ സുഡാൻ]] |- | [[ബെനിൻ]] |- | [[ബോട്സ്വാന]] |- | [[ബർക്കിനാ ഫാസോ]] |- | [[ബറുണ്ടി]] |- | [[കൊമോറസ്]] |- | [[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ]] |- | [[ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ]] |- | [[ജിബൂട്ടി]] |- | [[ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനി]] |- | [[എരിട്രിയ]] |- | [[ഗാബോൺ]] |- | [[ഗാംബിയ]] |- | [[ഗിനി]] |- | [[ഗിനി-ബിസൗ]] |- | [[ഐവറി കോസ്റ്റ്]] |- | [[കാമറൂൺ]] |- | [[കേപ്പ് വേർഡ്]] |- | [[ലെസോത്തോ]] |- | [[ലൈബീരിയ]] |- | [[ലിബിയ]] |- | [[മഡഗാസ്കർ]] |- | [[മലാവി]] |- | [[മൗറിത്താനിയ]] |- | [[മൗറീഷ്യസ്]] |- | [[മൊറോക്കൊ]] |- | [[മൊസാംബിക്ക്]] |- | [[നമീബിയ]] |- | [[നൈജർ]] |- | [[നൈജീരിയ]] |- | [[യുഗാണ്ട|ഉഗാണ്ട]] |- | [[റുവാണ്ട]] |- | [[സാവോ ടോം ആൻഡ് പ്രിൻസിപ്പെ]] |- | [[സെനെഗൽ]] |- | [[സെയ്‌ഷെൽസ്|സെയ് ഷെൽസ്]] |- | [[സീറാ ലിയോൺ]] |- | [[സൊമാലിയ]] |- | [[സുഡാൻ]] |- | [[ഇസ്വാറ്റിനി]] |- | [[കൊസോവോ|കൊസോവ്]] |- | [[അരൂബ]] |- | [[നോർതേൺ സൈപ്രസ്]] |} {{Wikidata list end}} 36mrx3bh93dkt5nlxtt9r9t2dxhw5xp 0 469788 4626943 4522288 2026-05-29T20:04:33Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626943 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Anvita Abbi | image = Anvita Abbi.jpg | imagesize = | caption = ഇന്ത്യൻ തദ്ദേശീയ ഭാഷകളിലെ ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞനും പണ്ഡിതനുമാണെങ്കിൽ അൻവിത അബ്ബി. ഫോട്ടോ എടുത്തത് സുഭാഷിഷ് പാനിഗ്രാഹി, 2019 | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1949|01|09}} | birth_place = [[Agra]], India | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | othername = | occupation = Scholar and linguist | yearsactive = | spouse = | domesticpartner = | children = | parents = | influences = | influenced = | website = www.andamanese.net | awards = [[Padma Shri]]<br />''Rashtriya Lok Bhasha Sammaan''<br />All India Institute of Advanced Study Fellowship<br />Gold Medal - Delhi University<br />[[SOAS, University of London|SOAS]] ''Leverhume Professor''<br />[[Max Planck Institute of Evolutionary Anthropology|Max Planck Institute]] Visiting Scientist/> Kenneth Hale Award - Linguistic Society of America (2015) }} ഇന്ത്യക്കാരിയായ ഒരു [[linguistics|ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞ]]യും തെക്കേ എഷ്യയിലെ ന്യൂനസംഖ്യാഭാഷാകളെപ്പറ്റിയുള്ള പരിജ്ഞാനത്തിൽ വിദഗ്ദ്ധയുമാണ് '''പ്രൊഫസർ അൻവിത അബ്ബി (Professor Anvita Abbi)'''. (ജനനം 9 ജനുവരി 1949).<ref name="Lsi">{{cite web | url=http://www.lsi.org.in/lsi.img/Prof.%20Abbi.pdf | title=Lsi | publisher=Lsi | date=2013 | accessdate=27 October 2014 | archive-date=2014-07-14 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140714065103/http://lsi.org.in/lsi.img/Prof.%20Abbi.pdf | url-status=dead }}</ref> 2013 - ൽ ഇവർക്ക് [[Padma Shri|പദ്മശ്രീ]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.<ref name="Padma 2013">{{cite web | url=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838 | title=Padma 2013 | publisher=Press Information Bureau, Government of India | date=25 January 2013 | accessdate=10 October 2014}}</ref> <!-- ==Biography== Anvita Abbi was born on 9 January 1949, in [[Agra]],<ref name="JNU CV">{{cite web | url=http://www.jnu.ac.in/Faculty/anvita/Abbi.pdf | title=JNU CV | publisher=JNU CV | date=2014 | accessdate=27 October 2014}}</ref><ref name="Andamanese CV">{{cite web | url=http://www.andamanese.net/Anvita%20Abbi%20CV.pdf | title=Andamanese CV | publisher=Andamanese | date=2014 | accessdate=27 October 2014}}</ref> the land of [[Taj Mahal]], in family that had produced a number of Hindi writers.<ref name="JNU Profile">{{cite web | url=http://www.jnu.ac.in/Faculty/Abbi/ | title=JNU Profile | publisher=JNU | date=2014 | accessdate=27 October 2014}}</ref> After schooling at local institutions, Anvita graduated in Economics (BA Hons) from the [[University of Delhi]] in 1968.<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /> Subsequently, she secured a master's degree (MA) in [[Linguistics]] from the same University with first division and first rank in 1970<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /> and continued her studies to obtain a PhD from the [[Cornell University]], Ithaca, USA, in 1975,<ref name="Faculty Profile">{{cite web | url=http://www.jnu.ac.in/FacultyStaff/ShowProfile.asp?SendUserName=anvita | title=Faculty Profile | publisher=JNU | date=2014 | accessdate=27 October 2014}}</ref> her major for the doctoral studies being General Linguistics and the minor in South Asian Linguistics.<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /> she works as assistant professor at Centre for Linguistics, School of Language, Literature and Culture Studies.<ref name="HRELP">{{cite web | url=http://www.hrelp.org/aboutus/staff/index.php?pid=925 | title=Hans Rausing Endangered Languages Project | publisher=Hans Rausing Endangered Languages Project | date=2011 | accessdate=27 October 2014}}</ref> Abbi lives in New Delhi, at the Dakshinapuram campus of [[Jawaharlal Nehru University, Delhi|JNU]].<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /> ==Legacy== [[File:Great Andamanese couple.jpg|thumb|Great Andamanese couple - an 1876 photograph]] Anvita Abbi is credited with extensive research on the six language families in India<ref name="HRELP" /> and the languages and culture of the [[Great Andamanese]]<ref name="Andamanese Intro">{{cite web | url=http://www.andamanese.net/AnvitaAbbi.html | title=Andamanese Intro | publisher=Andamanese | date=2014 | accessdate=27 October 2014}}</ref> which she did as a part of the ''Endangered Languages Documentation Project'' (ELDP) project on ''Vanishing Voices of the Great Andamanese'' (VOGA),<ref name="Vanishing Voices of the Great Andamanese">{{cite web | url=http://elar.soas.ac.uk/deposit/0014 | title=Vanishing Voices of the Great Andamanese | publisher=SOAS, University of London | date=2014 | accessdate=27 October 2014}}</ref><ref name="Terra Lingua">{{cite web | url=http://www.terralingua.org/bcdconservation/?p=125 | title=Terra Lingua | publisher=Terra Lingua | date=2014 | accessdate=27 October 2014}}</ref> [[SOAS, University of London]].<ref name="ELDP">{{cite web | url=http://www.hrelp.org/grants/ | title=ELDP | publisher=HRELP | date=2014 | accessdate=27 October 2014}}</ref> Her studies of 2003-2004 have helped in identifying the distinct characteristics of two Great Andamanese languages, [[Jarawa language (Andaman Islands)|Jarawa]] and [[Önge language|Onge]] which promoted the concept of a sixth language family of India.<ref name="Andamanese Intro"/><ref name="JNU Research">{{cite web | url=http://www.jnu.ac.in/Faculty/Abbi/ResearchWorks.htm | title=JNU Research | publisher=JNU Research | date=2014 | accessdate=27 October 2014}}</ref> Later researches on [[Andamanese people|Andamanese]] people by other scholars have reported to have confirmed her Professor Abbi's findings by discovering two distinct [[haplogroups]] of the region, viz. M31 and M32.<ref name="HRELP" /> She resumed her research on the topic in 2006, concentrating on the [[morpho-syntax]] and lexicon of three dying languages of Andaman Islands and is reported to have unearthed the evidences proving that Great Andamenese belongs to a linguistically different language family.<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Research" /> She has brought also out an English-Great Andamanese-Hindi Dictionary.<ref name="A Dictionary of the Great Andamanese Language: English-Great Andamanese-Hindi" /> Her current project covers the grammar and the evolution of [[Great Andamanese languages|Great Andamanese]] languages and its people.<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="HRELP" /> A teacher at the JNU, Abbi has assisted 20 PhD and 29 MPhil students in their researches.<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="HRELP" /> --> ==വഹിച്ച സ്ഥാനങ്ങൾ== നിരവധി പ്രമുഖസ്ഥാങ്ങൾ അലങ്കരിച്ചിട്ടുള്ളവരാണ് അൻവിത. അവയിൽ ചിലത്: *Director, Center of Oral and Tribal Literature Sahtiya Akademi,New Delhi India. *Adjunct Professor, Simon Fraser University, British Columbia, Vancouver, Canada and the President of the Linguistic society of India. <ref name="JNU Positions">{{cite web | url=http://www.jnu.ac.in/Faculty/Abbi/Mem_Exp.htm | title=JNU Positions | publisher=JNU | date=2014 | accessdate=27 October 2014}}</ref> She has served as an advisor to institutions such as [[UNESCO]] (since 2002) and [[Sahitya Akademi]]. She is also a life member of the ''Linguistic Society of India'' at their [[Dravidian Linguistics Association]] wing and has also sat on the editorial board of two journals, ''Indian Linguistics'' (1991–95) and the ''International Journal of Dravidian Linguistics''<ref name="IJDL">{{cite journal | url=http://linguistlist.org/pubs/journals/get-journals.cfm?JournalID=14100 | title=International Journal of Dravidian Linguistics | journal=International Journal of Dravidian Linguistics | ISSN=0378-2484 | access-date=2019-03-28 | archive-date=2019-07-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20190710142200/http://linguistlist.org/pubs/journals/get-journals.cfm?JournalID=14100 | url-status=dead }}</ref> (1992–96).<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Positions" /> മറ്റു സ്ഥാനങ്ങളിൽ ചിലത്:<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Positions" /> {{Div col|colwidth=30em}} * Chairperson, Centre of Linguistics and English, [[Jawaharlal Nehru University, Delhi|Jawaharlal Nehru University]], New Delhi - 1995-97 and since 2007 * Proctor - [[Jawaharlal Nehru University, Delhi|Jawaharlal Nehru University]] * Member of the [[University Grants Commission (India)|University Grants Commission]] (UGC) Review Committee- 1996 * Member - Advisory Committee - [[Central Institute of Indian Languages]], Mysore - [[Ministry of Human Resource Development]], India - 1996 & 1999 * Member - Advisory Board - [[Sahitya Akademi]] for ''Bhasha Samman awards'' in Tribal and Lesser known languages - since 2002 * Advisor - [[Linguapax Institute]], [[UNESCO]], since 2000 * Member - Board of Directors - [[Terralingua]], Washington DC, USA - 1998, 2001-2004 and 2004-2006. * Member - Review Committee - [[Dravidian University]], [[Kuppam]], Andhra Pradesh - 2006 * External member - Centre of German Studies - Jawaharlal Nehru University - 1990-2002 * External member - Centre of East Asian Studies - Jawaharlal Nehru University - 1990-2002 * External member - Centre of French studies - Jawaharlal Nehru University - 1990-2002 * Member - Governing body - [[Daulat Ram College]] - 1995-2001 * Member - Advisory Board - International University of Hindi, Wardha - 1998-2000 * External Member - Faculty of Arts, [[University of Delhi]], Delhi - 1995-2000 * Member - Bifurcation Committee - Centre of Afro-Asian Studies * Member - Academic Council - Jawaharlal Nehru University - 1995-1997 * Member - Telecommunication Committee - Jawaharlal Nehru University - 1995-1996 * Member - Equivalence Committee - Jawaharlal Nehru University - 1986-1988 * President - Music Society - Jawaharlal Nehru University - 1982-1986 * Advisor - Konkani Survey - Konkani Academy, Goa - 1991-1992 * Advisor - Post Graduate Hindi Linguistics Courses - [[University of Delhi]] - 1991-1992 * Director - South Asia Media Centre - [[Kansas State University]], Kansas - 1975-76 * Member - Advisory Board - Sahitya Akademi for (Classical Language selection) {{div col end}} ==മറ്റു സ്ഥാനങ്ങൾ== ലോകത്തെ പല സർവ്വകലാശാലകളിലും സന്ദർശകപദവി ഇവർ വഹിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="JNU Memberships">{{cite web | url=http://www.jnu.ac.in/Faculty/Abbi/Visiting_Pro.htm | title=JNU Memberships | publisher=JNU | date=2014 | accessdate=27 October 2014 | archive-date=2014-10-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141028124859/http://www.jnu.ac.in/Faculty/Abbi/Visiting_Pro.htm | url-status=dead }}</ref> താഴെയുള്ള സർവ്വകലാശാലകളിൽ അവർ പഠിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്:<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> {{Div col|colwidth=30em}} * [[Kansas State University]] - 1986<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * Advanced Centre of Linguistics, [[Osmania University]], Hyderabad - 1990<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * South Asia Institute, [[University of Heidelberg]], Heidelberg - 1998<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * [[United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization]] (UNESCO), the Basque country, Spain - 2000<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * [[Cornell University]]<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * [[University of Syracuse]]<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * [[University of Illinois]]<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * [[University of Texas]]<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * [[University of California]], Berkeley campus<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * University of California, Santa Barbara campus<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * [[Ohio State University]], Columbus<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * [[Rutgers University]], New Jersey<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * [[Stuttgart University]]<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * [[Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology|Max Planck Institute]]<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * [[University of Heidelberg]], Germany<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * [[University of Toulouse]], France<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * University of Vitoria Gasteiz, The Basque Country, Spain<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * Universitas Bung Hatta, Padang, Indonesia<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> * [[Kobe University]], Japan<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Memberships" /> {{div col end}} Anvita Abbi, an honorary life member of the [[Linguistic Society of America]]<ref name="Faculty Profile" /> and the [[Dravidian Linguistics Association]],<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Positions" /> sits on the Advisory Board of [[Terralingua]] and the [[UNESCO]].<ref name="Faculty Profile" /><ref name="HRELP" /> She has also served as a Director Board member of Terralingua during 1998-2008.<ref name="Faculty Profile" /> ==പ്രഭാഷണങ്ങൾ== Anvita Abbi has presented papers and delivered keynote addresses at various platforms and at many institutions of repute.<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="HRELP" /> A random selection of her lectures are: {| class="wikitable" |- ! Venue !! Date || Topic || Country |- | Cairns Institute, [[James Cook University]] || 8 November 2010 || The endangered languages of the Andaman Islands: Reconstructing the knowledge-base of the Pre Neolithic tribes of India<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="HRELP" /> || Australia |- | Cairns Institute, [[James Cook University]] || 11 January 2011 || Semantics of inalienability and grammaticalization of body part terms in [[Great Andamanese languages|Great Andamanese]]<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="HRELP" /> || Australia |- | Max Planck Institute of Evolutionary Anthropology || 18 September 2010 || In search of language contact between [[Jarawa language (Andaman Islands)|Jarawa]] and [[Aka-Bea]]: the languages of South Andaman<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="HRELP" /> || Germany |- | [[University of Würzburg]] || 1 July 2010 || Contact language in Northeast India<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="HRELP" /> || Germany |- | [[University of Oslo]] || 23 September 2010 || Hindi as a contact language of India<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="HRELP" /> || Norway |} ==പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ== Anvita Abbi is credited with 19 books, authored, coauthored and edited.<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Profile" /><ref name="Academia">{{cite web | url=https://jnu.academia.edu/AnvitaAbbi | title=Academia | publisher=Academia | date=2014 | accessdate=27 October 2014}}</ref><ref name="Amazon">{{cite web | url=https://www.amazon.com/Anvita-Abbi/e/B001ICJ0VE | title=Amazon | publisher=Amazon | date=2014 | accessdate=27 October 2014}}</ref> Her writings cover the typology, structures and ethno linguistic aspects of languages and their documentation.<ref name="HRELP" /> Her work spanned the entire Indian subcontinent<ref name="JNU Publications">{{cite web | url=http://www.jnu.ac.in/Faculty/Abbi/Publications.htm | title=JNU Publications | publisher=JNU | date=2014 | accessdate=27 October 2014}}</ref> and the most known among her works is her project, ''Vanishing Voices of the Great Andamanese''.<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Profile" /><ref name="Vanishing Voices of the Great Andamanese" /> * Endangered Languages of the Andaman Islands<ref name="Endangered Languages of the Andaman Islands">{{cite web | url=https://www.amazon.com/Endangered-Languages-Andaman-Islands-CD/dp/3895868663 | title=Endangered Languages of the Andaman Islands | publisher=Lincom Europa | date=1 January 2006 | accessdate=28 October 2014 | author=Anvita Abbi | pages=117 | ISBN=978-3895868665}}</ref> * A Manual of Linguistic Fieldwork and Structures of Indian Languages<ref name="A Manual of Linguistic Fieldwork and Structures of Indian Languages">{{cite web | url=https://www.amazon.com/Manual-Linguistic-Indian-Language-Structures/dp/3895864013 | title=A Manual of Linguistic Fieldwork and Structures of Indian Languages | publisher=Lincom Europa | date=1 January 2001 | accessdate=28 October 2014 | author=Anvita Abbi | ISBN=978-3895864018}}</ref> * Language Structure and Language Dynamics in South Asia (Select papers from the SALA XVIII)<ref name="Language Structure and Language Dynamics in South Asia">{{cite web | url=https://www.amazon.com/Linguistic-Structure-Language-Dynamics-South/dp/8120817656 | title=Language Structure and Language Dynamics in South Asia | date=1 January 2001 | accessdate=28 October 2014 |author1=Anvita Abbi |author2=R.S. Gupta |author3=Ayesha Kidwai |author4=R. S. Gupta |author5=Ayesha Kidwai | pages=432 | ISBN=978-8120817654}}</ref> * Languages of Tribal and Indigenous Peoples of India. The Ethnic Space<ref name="Languages of Tribal and Indigenous Peoples of India. The Ethnic Space">{{cite web | url=https://www.amazon.ca/Languages-Tribal-Indigenous-Peoples-India/dp/812081374X | title=Languages of Tribal and Indigenous Peoples of India. The Ethnic Space | publisher=Motilal Banarsidass | date=1 July 1997 | accessdate=28 October 2014 | author=Anvita Abbi | pages=508 | ISBN=978-8120813748}}</ref> * Language and The State. Perspectives on the Eighth Schedule<ref name="Language and The State. Perspectives on the Eighth Schedule">{{cite web | url=http://trove.nla.gov.au/work/15816099?versionId=18567589 | title=Language and The State. Perspectives on the Eighth Schedule | publisher=Creative Books | date=1995 | accessdate=28 October 2014 |author1=R.S. Gupta |author2=Anvita Abbi |author3=Kailash S. Aggarwal | pages=225 | ISBN=8186318208}}</ref> * Semantic Universals in Indian Languages<ref name="Semantic Universals in Indian Languages">{{cite book | url=https://books.google.com/books/about/Semantic_universals_in_Indian_languages.html?id=wlljAAAAMAAJ&redir_esc=y | title=Semantic Universals in Indian Languages | publisher=Indian Institute of Advanced Study | date=1994 | accessdate=28 October 2014 | author=Anvita Abbi | pages=113}}</ref> * India as a Linguistic Area Revisited<ref name="India as a Linguistic Area Revisited">{{cite web | OCLC=470322193 | url=http://www.worldcat.org/title/india-as-a-linguistic-area-revisited/oclc/470322193 | title=India as a Linguistic Area Revisited | publisher=Pergamon Press | date=1991 | accessdate=28 October 2014 | author=Anvita Abbi}}</ref> * Reduplication in South Asian Languages. An Areal, Topological and Historical Study<ref name="Reduplication in South Asian Languages. An Areal, Topological and Historical Study">{{cite book | url=http://linguistlist.org/people/personal/get-personal-page2.cfm?PersonID=2525 | title=Reduplication in South Asian Languages. An Areal, Topological and Historical Study | publisher=Allied | author=Anvita Abbi | year=1991 | location=New Delhi | access-date=2019-03-28 | archive-date=2016-03-04 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304121017/http://linguistlist.org/people/personal/get-personal-page2.cfm?PersonID=2525 | url-status=dead }}</ref> * Studies in Bilingualism<ref name="Studies in Bilingualism">{{cite book | url=https://www.amazon.co.uk/Studies-Bilingualism-Anvita-Abbi/dp/B002A9P3A6 | title=Studies in Bilingualism | publisher=Bahri Publications | author=Anvita Abbi | year=1986 | asin=B002A9P3A6}}</ref> * Semantic Theories and Language Teaching<ref name="Semantic Theories and Language Teaching">{{cite web | url=http://www.abebooks.com/Semantic-Theories-Language-Teaching-Abbi-Anvita/858708610/bd | title=Semantic Theories and Language Teaching | publisher=Allied | date=1986 | accessdate=28 October 2014 | author=Anvita Abbi | ISBN=9788170230809}}</ref> * Semantic Grammar of Hindi. A Study of Reduplication<ref name="Semantic Grammar of Hindi. A Study of Reduplication">{{cite web | url=https://www.amazon.co.uk/Semantic-Grammar-Hindi-Study-Reduplication/dp/8170340209 | title=Semantic Grammar of Hindi. A Study of Reduplication | publisher=Bahri Publications | date=1980 | accessdate=28 October 2014 | author=Anvita Abbi | ISBN=978-8170340201}}</ref> * A Dictionary of the Great Andamanese Language: English-Great Andamanese-Hindi<ref name="A Dictionary of the Great Andamanese Language: English-Great Andamanese-Hindi">{{cite book | url=https://www.amazon.com/Dictionary-Great-Andamanese-Language-Andamanese-Hindi/dp/9350361256 | title=A Dictionary of the Great Andamanese Language: English-Great Andamanese-Hindi | publisher=Ratna Sagar | author=Anvita Abbi | date=30 October 2011 | pages=480 | isbn=978-9350361252}}</ref> * A Grammar of the Great Andamanese Language. An Ethnolinguistic Study. 2013. Brill Publications. Leiden. {{ISBN|978-90-04-23527-4}} (hardback); 978-90-04-24612-6 * Unwritten Languages of India (edited) 2017. Sahitya Akademi Publications, Delhi. {{ISBN|978-81-260-5266-0}} Her Hindi short story anthology, ''Mutthhi Bhar Pahcaan'', was published in 1969.<ref name="Short Story">{{cite web | url=https://edulibs.org/get_paper.php?id=7419525 | title=Short Story | publisher=EDU Libs | date=2014 | accessdate=28 October 2014 | archive-date=2014-10-28 | archive-url=https://archive.today/20141028095340/https://edulibs.org/get_paper.php?id=7419525 | url-status=dead }}</ref> * Mutthhi Bhar Pahcaan (A Handful of Recognition). A collection of short stories 1969. Radhakrishan Prakashan, Delhi. Anvita Abbi has also published over 80 articles in national and international peer reviewed journals.<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU Profile" /> Some of her notable articles are: * Vanishing Voices of the Great Andamanese (VOGA)<ref name="Vanishing Voices of the Great Andamanese" /> * Universal Grammar, Language Evolution, and Documenting an Ancient Language. Language Documentation and Linguistic Theory<ref name="Universal Grammar, Language Evolution, and Documenting an Ancient Language">{{cite journal | url=http://store.soas.ac.uk/browse/extra_info.asp?compid=1&modid=1&catid=214&prodid=976 | title=Universal Grammar, Language Evolution, and Documenting an Ancient Language | author=Anvita Abbi | journal=SOAS | year=2011 | volume=3 | access-date=2019-03-28 | archive-date=2014-11-10 | archive-url=https://web.archive.org/web/20141110133320/http://store.soas.ac.uk/browse/extra_info.asp?compid=1&modid=1&catid=214&prodid=976 | url-status=dead }}</ref> * Is Great Andamanese genealogically and typologically distinct from Onge and Jarawa?<ref name="Is Great Andamanese genealogically and typologically distinct from Onge and Jarawa?">{{cite journal | url=http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0388000108000065 | title=Is Great Andamanese genealogically and typologically distinct from Onge and Jarawa? | author=Anvita Abbi | journal=Language Sciences | year=2009 | volume=31 | issue=6 | pages=791–812 | doi=10.1016/j.langsci.2008.02.002}}</ref> ==അവാർഡുകളും പുരസ്കാരങ്ങളും== Anvita Abbi has been honoured by several institutions and establishments.<ref name="HRELP" /><ref name="JNU awards">{{cite web | url=http://www.jnu.ac.in/Faculty/Abbi/Awards.htm | title=JNU awards | publisher=JNU | date=2014 | accessdate=27 October 2014}}</ref> She has held the position of the Visiting Scientist at the [[Max Planck Institute of Evolutionary Anthropology]], [[Leipzig]], Germany for three years, 200, 2003 and 2010.<ref name="Faculty Profile" /><ref name="HRELP" /> She was a ''Leverhume Professor'' at the [[SOAS, University of London]] in 2011<ref name="Faculty Profile" /> and a fellow of Humanities and Social Sciences at the [[Cornell University]], New York, USA in 1990 and a visiting fellow of the [[La Trobe University]], Melbourne in 2003.<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="Faculty Profile" /><ref name="HRELP" /><ref name="JNU awards" /> Abbi was a visiting professor at the Cairns Institute, [[James Cook University]], Australia during 2010-2011.<ref name="Faculty Profile" /><ref name="HRELP" /> Some of the other honours she has received are: * ''Rashtriya Lok Bhasha Sammaan'' - Gandhi Hindustani Sahitya Sabha - 2003<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="Faculty Profile" /><ref name="HRELP" /><ref name="JNU awards" /> * Fellowship - All India Institute of Advanced Study, Shimla - 2001<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU awards" /> * Gold Medal - Delhi University - 1970<ref name="JNU CV" /><ref name="Andamanese CV" /><ref name="JNU awards" /> In 2013, the [[Government of India]] honoured Anvita Abbi by awarding her the civilian award of [[Padma Shri]].<ref name="Padma 2013" /><ref name="Faculty Profile" /> ==ഇവയും കാണുക== * [[Great Andamanese people]] * [[Jarawa language (Andaman Islands)]] * [[Önge language]] * [[Lists of endangered languages]] {{portal|India}} ==അവലംബം== {{reflist|colwidth=30em}} ==അധികവായനയ്ക്ക്== * {{cite web | url=http://elar.soas.ac.uk/deposit/0014 | title=Vanishing Voices of the Great Andamanese | publisher=SOAS, University of London | date=2014 | accessdate=27 October 2014}} * {{cite web | url=https://www.amazon.com/Endangered-Languages-Andaman-Islands-CD/dp/3895868663 | title=Endangered Languages of the Andaman Islands | publisher=Lincom Europa | date=1 January 2006 | accessdate=28 October 2014 | author=Anvita Abbi | pages=117 | ISBN=978-3895868665}} * {{cite web | url=https://www.amazon.com/Manual-Linguistic-Indian-Language-Structures/dp/3895864013 | title=A Manual of Linguistic Fieldwork and Structures of Indian Languages | publisher=Lincom Europa | date=1 January 2001 | accessdate=28 October 2014 | author=Anvita Abbi | ISBN=978-3895864018}} * {{cite web | url=https://www.amazon.com/Linguistic-Structure-Language-Dynamics-South/dp/8120817656 | title=Language Structure and Language Dynamics in South Asia | date=1 January 2001 | accessdate=28 October 2014 |author1=Anvita Abbi |author2=R.S. Gupta |author3=Ayesha Kidwai |author4=R. S. Gupta |author5=Ayesha Kidwai | pages=432 | ISBN=978-8120817654}} * {{cite web | url=https://www.amazon.ca/Languages-Tribal-Indigenous-Peoples-India/dp/812081374X | title=Languages of Tribal and Indigenous Peoples of India. The Ethnic Space | publisher=Motilal Banarsidass | date=1 July 1997 | accessdate=28 October 2014 | author=Anvita Abbi | pages=508 | ISBN=978-8120813748}} * {{cite web | url=http://trove.nla.gov.au/work/15816099?versionId=18567589 | title=Language and The State. Perspectives on the Eighth Schedule | publisher=Creative Books | date=1995 | accessdate=28 October 2014 |author1=R.S. Gupta |author2=Anvita Abbi |author3=Kailash S. Aggarwal | pages=225 | ISBN=8186318208}} * {{cite book | url=https://books.google.com/books/about/Semantic_universals_in_Indian_languages.html?id=wlljAAAAMAAJ&redir_esc=y | title=Semantic Universals in Indian Languages | publisher=Indian Institute of Advanced Study | date=1994 | accessdate=28 October 2014 | author=Anvita Abbi | pages=113}} * {{cite web | OCLC=470322193 | url=http://www.worldcat.org/title/india-as-a-linguistic-area-revisited/oclc/470322193 | title=India as a Linguistic Area Revisited | publisher=Pergamon Press | date=1991 | accessdate=28 October 2014 | author=Anvita Abbi}} * {{cite book | url=http://linguistlist.org/people/personal/get-personal-page2.cfm?PersonID=2525 | title=Reduplication in South Asian Languages. An Areal, Topological and Historical Study | publisher=Allied | author=Anvita Abbi | year=1991 | location=New Delhi | access-date=2019-03-28 | archive-date=2016-03-04 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304121017/http://linguistlist.org/people/personal/get-personal-page2.cfm?PersonID=2525 | url-status=dead }} * {{cite book | url=https://www.amazon.co.uk/Studies-Bilingualism-Anvita-Abbi/dp/B002A9P3A6 | title=Studies in Bilingualism | publisher=Bahri Publications | author=Anvita Abbi | year=1986 | asin=B002A9P3A6}} * {{cite web | url=http://www.abebooks.com/Semantic-Theories-Language-Teaching-Abbi-Anvita/858708610/bd | title=Semantic Theories and Language Teaching | publisher=Allied | date=1986 | accessdate=28 October 2014 | author=Anvita Abbi | ISBN=9788170230809}} * {{cite web | url=https://www.amazon.co.uk/Semantic-Grammar-Hindi-Study-Reduplication/dp/8170340209 | title=Semantic Grammar of Hindi. A Study of Reduplication | publisher=Bahri Publications | date=1980 | accessdate=28 October 2014 | author=Anvita Abbi | ISBN=978-8170340201}} * {{cite book | url=https://www.amazon.com/Dictionary-Great-Andamanese-Language-Andamanese-Hindi/dp/9350361256 | title=A Dictionary of the Great Andamanese Language: English-Great Andamanese-Hindi | publisher=Ratna Sagar | author=Anvita Abbi | date=30 October 2011 | pages=480 | isbn=978-9350361252}} * Mutthhi Bhar Pahcaan (A Handful of Recognition). A collection of short stories 1969. Radhakrishan Prakashan, Delhi. == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{cite web | url=http://www.theindianpanorama.com/2013/04/08/president-confers-padma-awards/ | title=Padma Awards List | publisher=Indian Panorama | date=2014 | accessdate=12 October 2014 | archive-date=2021-05-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210516200146/https://www.theindianpanorama.com/2013/04/08/president-confers-padma-awards/ | url-status=dead }} * {{cite web | url=https://www.youtube.com/watch?v=dR5WNevm5-c | title=Padma Shri awarded Anvita Abbi's live interview on National Channel DD1 | publisher=Doordarshan | work=YouTube video | date=13 February 2013 | accessdate=28 October 2014}} {{Authority control}} n9v2teeowh2hbq40poq31ffotggy73s 0 487829 4626859 4611825 2026-05-29T12:56:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626859 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Akira Yoshino}} {{Infobox scientist |name = അകിര യോഷിനോ |native_name = 吉野 彰 |image = Akira Yoshino 20170920 (cropped 2).jpg |birth_date = {{birth date and age|1948|1|30|df=y}} |birth_place = [[സ്യൂട്ട]], [[ജപ്പാൻ]] |death_date = |death_place = |education = [[Kyoto University|ക്യോട്ടോ സർവകലാശാല]] {{small|([[Bachelor of Science|BS]], [[Master of Science|MS]])}}<br>[[Osaka University]] {{small|([[Doctor of Philosophy|PhD]])}} |awards = [[IEEE Medal for Environmental and Safety Technologies|പരിസ്ഥിതി, സുരക്ഷാ സാങ്കേതികവിദ്യകൾക്കായുള്ള ഐ‌ഇ‌ഇഇ മെഡൽ]] {{small|(2012)}}<br>[[Global Energy Prize|ആഗോള ഊർജ്ജ സമ്മാനം]] {{small|(2013)}}<br>[[Charles Stark Draper Prize|ചാൾസ് സ്റ്റാർക്ക് ഡ്രെപ്പർ പ്രൈസ്]] {{small|(2014)}}<br>[[Japan Prize|ജപ്പാൻ പ്രൈസ്]] {{small|(2018)}}<br>[[Nobel Prize|നോബൽ സമ്മാനം]] {{small|(2019)}} |fields = [[Electrochemistry|ഇലക്ട്രോകെമിസ്ട്രി]] |workplaces = [[Asahi Kasei|ആസാഹി കസേ]]<br>[[Meijo University|മെജോ സർവകലാശാല]] }} ഒരു ജാപ്പനീസ് രസതന്ത്രജ്ഞനായ '''അകിര യോഷിനോ''' (吉野 彰 യോഷിനോ അകിര, ജനനം 30 ജനുവരി 1948). [[Asahi Kasei|ആസാഹി കെയ്‌സി]] കോർപ്പറേഷന്റെ ഫെലോയും [[Meijo University|മെജോ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി]] പ്രൊഫസറുമാണ്. ആദ്യത്തെ സുരക്ഷിതവും ഉൽ‌പാദനക്ഷമവുമായ [[ലിഥിയം-അയൺ ബാറ്ററി|ലിഥിയം അയൺ ബാറ്ററി]] അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ചു.<ref name="NYT-20191009"></ref> ഇത് [[മൊബൈൽ ഫോൺ|സെല്ലുലാർ ഫോണുകളിലും]] [[ലാപ്‌ടോപ്പ്]] കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിച്ചു. 2019-ൽ രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിക്കുകയുണ്ടായി.<ref name="NYT-20191009">{{cite news |last=Specia |first=Megan |title=Nobel Prize in Chemistry Honors Work on Lithium-Ion Batteries - John B. Goodenough, M. Stanley Whittingham and Akira Yoshino were recognized for research that has “laid the foundation of a wireless, fossil fuel-free society.” |url=https://www.nytimes.com/2019/10/09/science/nobel-prize-chemistry.html |date=9 October 2019 |work=[[The New York Times]] |accessdate=9 October 2019 }}</ref> == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == 1948 ജനുവരി 30 ന് [[Suita|സ്യൂട്ടയിൽ]] യോഷിനോ ജനിച്ചു.<ref>https://www.asahi-kasei.co.jp/asahi/jp/news/2013/pdf/ze140108.pdf</ref> ഒസാക്ക സിറ്റിയിലെ കിറ്റാനോ ഹൈസ്കൂളിൽ നിന്ന് ബി.എസ്. (1970) ബിരുദം നേടി. [[ക്യോട്ടോ യൂണിവേഴ്സിറ്റി|ക്യോട്ടോ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ]] നിന്ന് ഒരു എം.എസ്. എഞ്ചിനീയറിംഗ് (1972), 2005-ൽ [[Osaka University|ഒസാക്ക യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ]] നിന്ന് എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ ഡോക്ടറേറ്റ് എന്നിവ നേടി (ഒരു ഡിസേർട്ടേഷൻ പിഎച്ച്ഡി)<ref>{{cite web|url=https://www.asianscientist.com/2018/06/features/akira-yoshino-japan-prize-2018/|title=Akira Yoshino: Inventing The Lithium Ion Battery|date=1 June 2018|publisher=}}</ref><ref>[http://www.asahi-kasei.co.jp/asahi/en/r_and_d/interview/yoshino/pdf/lithium-ion_battery.pdf Profile of Akira Yoshino and Overview of His Invention of the Lithium-ion Battery]</ref> തന്റെ കോളേജ് പഠനകാലത്ത്, രസതന്ത്രത്തിൽ [[Nobel Laureate|നൊബേൽ സമ്മാന ജേതാവായ]] ആദ്യത്തെ ഏഷ്യൻ വ്യക്തിയായ [[Kenichi Fukui|കെനിചി ഫുക്കുയി]] പഠിപ്പിച്ച ഒരു കോഴ്‌സിൽ യോഷിനോ പങ്കെടുത്തിരുന്നു.<ref name="中日20180930">{{Cite web |author=[[芦原千晶]] |date=2018-9-30 |url=https://www.chunichi.co.jp/article/feature/koukousei/list/CK2018093002000011.html |title=＜あの頃＞　リチウムイオン電池開発の研究者・吉野彰さん |work=[[中日新聞]] |publisher= |accessdate=2019-10-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191009143825/https://www.chunichi.co.jp/article/feature/koukousei/list/CK2018093002000011.html |archivedate=2019-10-09}}</ref> == കരിയർ == യോഷിനോ തന്റെ അക്കാദമികേതര ജീവിതം മുഴുവൻ ആസാഹി കെയ്‌സി കോർപ്പറേഷനിൽ ചെലവഴിച്ചു.<ref name="profile">{{cite web |title=Profile of Dr. Akira Yoshino |url=https://www.asahi-kasei.co.jp/asahi/en/news/2019/pdf/e191009.pdf |website=Asahi Kasei |accessdate=10 October 2019}}</ref>1972-ൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ ഉടൻ തന്നെ യോഷിനോ ആസാഹി കെയ്‌സിയിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref name="profile2" /> 1982-ൽ കവാസാക്കി ലബോറട്ടറിയിൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച അദ്ദേഹം 1992-ൽ അയോൺ ബാറ്ററികളുടെ ഉൽപ്പന്ന വികസന മാനേജരായി സ്ഥാനക്കയറ്റം നേടി.<ref name="profile2" /> 1994-ൽ, എൽ‌ഐ‌ബി നിർമ്മാതാക്കളായ എ ആൻഡ് ടി ബാറ്ററി കോർപ്പറേഷന്റെ സാങ്കേതിക വികസനത്തിന്റെ മാനേജരായി.<ref name="profile2" /> ആസാഹി കസെയുടെയും തോഷിബയുടെയും സംയുക്ത സംരംഭ കമ്പനിയാണ്. ആസാഹി കസെയ് 2003-ൽ അദ്ദേഹത്തെ ഒരു ഫെലോ ആക്കുകയും 2005-ൽ സ്വന്തം ലബോറട്ടറിയുടെ ജനറൽ മാനേജരാക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="profile2" /> 2017 മുതൽ, അദ്ദേഹം [[Meijo University|മെജോ സർവകലാശാലയിൽ]] പ്രൊഫസറാണ്. ആസാഹി കെയ്‌സിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പദവി ഓണററി ഫെലോ ആയി മാറി.<ref name="profile2" /> == ലിഥിയം അയൺ സെക്കൻഡറി ബാറ്ററിയുടെ കണ്ടുപിടിത്തം == 1981-ൽ പോളിയാസെറ്റിലീൻ ഉപയോഗിച്ച് റീചാർജ് ചെയ്യാവുന്ന ബാറ്ററികളെക്കുറിച്ച് യോഷിനോ ഗവേഷണം ആരംഭിച്ചു.<ref>{{cite news |last=Fehrenbacher |first=Katie |title=A conversation with a lithium-ion battery pioneer |url=https://www.greenbiz.com/article/conversation-lithium-ion-battery-pioneer |date=26 April 2018 |publisher=GreenBiz |accessdate=10 October 2019 |quote=''"It was over 35 years ago, in 1981, when I started my research on batteries....This research initiative started not fully focused on batteries. It started from the study on polyacetylene"''}}</ref> [[Hideki Shirakawa|ഹിഡെകി ഷിരാകാവ]] കണ്ടെത്തിയ ഇലക്ട്രോകണ്ടക്റ്റീവ് പോളിമറാണ് [[Polyacetylene|പോളിയാസെറ്റിലീൻ]], പിന്നീട് (2000 ൽ) ഇതിന് [[രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം|രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം]] ലഭിക്കുകയുണ്ടായി.<ref name="profile2">{{cite web |title=Profile of Akira Yoshino, Dr.Eng., and Overview of His Invention of the Lithium-ion Battery |url=https://www.asahi-kasei.co.jp/asahi/en/r_and_d/interview/yoshino/pdf/lithium-ion_battery.pdf |website=Asahi Kasei |accessdate=10 October 2019 |archive-date=2020-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200212052122/https://www.asahi-kasei.co.jp/asahi/en/r_and_d/interview/yoshino/pdf/lithium-ion_battery.pdf |url-status=dead }}</ref> 1983-ൽ [[Lithium cobalt oxide|ലിഥിയം കോബാൾട്ട് ഓക്സൈഡ്]] (LiCoO2) [[cathode|കാഥോഡായും]] പോളിഅസെറ്റിലീൻ [[anode|ആനോഡായും]]<ref name="profile2" /> ഉപയോഗിച്ച് ഒരു പ്രോട്ടോടൈപ്പ് റീചാർജ് ചെയ്യാവുന്ന ബാറ്ററി യോഷിനോ നിർമ്മിച്ചു. (1979-ൽ സ്റ്റാൻ‌ഫോർഡ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിൽ ഗോഡ്‌ഷാൽ<ref>N. A. Godshall, I. D. Raistrick, and R. A. Huggins, Journal of the Electrochemical Society, Abstract 162, Vol. 126, p. 322C; "Thermodynamic Investigations of Ternary Lithium-Transition Metal-Oxide Systems for Lithium Batteries" (August 1979).</ref><ref>N. A. Godshall, I. D. Raistrick, and R. A. Huggins, Journal of the Electrochemical Society, Extended Abstract 162, Vol. 79-2, pp. 420-422; "Thermodynamic Investigations of Ternary Lithium-Transition Metal-Oxide Systems for Lithium Batteries" (October 1979).</ref><ref>Ned A. Godshall, "Electrochemical and Thermodynamic Investigation of Ternary Lithium -Transition Metal-Oxide Cathode Materials for Lithium Batteries: Li₂MnO₄ spinel, LiCoO₂, and LiFeO₂", Presentation at 156th Meeting of the Electrochemical Society, Los Angeles, CA, (17 October 1979).</ref> ഓക്‌സ്‌ഫോർഡ് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ [[ജോൺ ബി. ഗുഡെനോഫ്|ജോൺ ഗുഡ്‌നഫും]] [[Koichi Mizushima (scientist)|കൊയിച്ചി മിസുഷിമയും]] ചേർന്ന് കണ്ടുപിടിച്ചു.) ഈ പ്രോട്ടോടൈപ്പിൽ, ആനോഡ് മെറ്റീരിയലിൽ ലിഥിയം അടങ്ങിയിട്ടില്ല. ചാർജ് ചെയ്യുന്ന സമയത്ത് ലിഥിയം അയോണുകൾ LiCoO2 കാഥോഡിൽ നിന്ന് ആനോഡിലേക്ക് മാറുന്നു. ആധുനിക [[ലിഥിയം-അയൺ ബാറ്ററി|ലിഥിയം അയൺ ബാറ്ററിയുടെ]] (LIB) നേരിട്ടുള്ള മുന്നോടിയാണിത്.<ref name="profile2" /> പോളിയാസെറ്റിലൈനിന് കുറഞ്ഞ യഥാർത്ഥ സാന്ദ്രത ഉണ്ടായിരുന്നു. അതിനർത്ഥം ഉയർന്ന ശേഷിക്ക് വലിയ ബാറ്ററി അളവ് ആവശ്യമാണ്. മാത്രമല്ല അസ്ഥിരതയുടെ പ്രശ്നങ്ങളുമുണ്ടായിരുന്നു. അതിനാൽ യോഷിനോ കാർബണിക വസ്തുക്കളെ ആനോഡായി ഉപയോഗിച്ചു. 1985-ൽ എൽഐബിയുടെ ആദ്യത്തെ പ്രോട്ടോടൈപ്പ് നിർമ്മിച്ച് അടിസ്ഥാന പേറ്റന്റ് നേടി.<ref name="profile2" /><ref name="Basic1">{{Ref patent | title = Secondary Battery | country=US | number=4668595 | gdate = 9 May 1986| inventor=Yoshino; Akira| assign1=Ashahi Kasei}}, Priority Data 10 May 1985, by Espacenet Patent search</ref><ref name="Basic2">{{Cite web |url=http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO1&Sect2=HITOFF&d=PALL&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsrchnum.htm&r=1&f=G&l=50&s1=4%2C668%2C595.PN.&OS=PN%2F4%2C668%2C595&RS=PN%2F4%2C668%2C595 |title=JP 2642206 |access-date=2019-10-11 |archive-date=2020-03-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200322130319/http://patft.uspto.gov/netacgi/nph-Parser?Sect1=PTO1&Sect2=HITOFF&d=PALL&p=1&u=%2Fnetahtml%2FPTO%2Fsrchnum.htm&r=1&f=G&l=50&s1=4%2C668%2C595.PN.&OS=PN%2F4%2C668%2C595&RS=PN%2F4%2C668%2C595 |url-status=dead }}, by USPTO PATENT FULL-TEXT AND IMAGE DATABASE</ref> നിലവിലെ ലിഥിയം അയൺ ബാറ്ററിയുടെ ജനനമായിരുന്നിത്.<ref name="profile2" /> ഈ കോൺഫിഗറേഷനിലെ എൽ‌ഐ‌ബി 1991-ൽ സോണിയും 1992-ൽ എ ആൻഡ് ടി ബാറ്ററിയും (ആസാഹി കെയ്‌സിയുടെയും തോഷിബയുടെയും സംയുക്ത സംരംഭ കമ്പനിയായ) വാണിജ്യവൽക്കരിച്ചു.<ref>{{cite web |author=Masaki Yoshio, Akiya Kozawa, and Ralph J. Brodd |title=Introduction: Development of Lithium-Ion Batteries |url=https://link.springer.com/content/pdf/bfm%3A978-0-387-34445-4%2F1.pdf |date=2009 |publisher=Springer |accessdate=10 October 2019 |page=xvii}}</ref> കണ്ടുപിടിത്ത പ്രക്രിയയുടെ വെല്ലുവിളികളെയും ചരിത്രത്തെയും യോഷിനോ 2014 മുതൽ ഒരു പുസ്തക അധ്യായത്തിൽ വിവരിച്ചു.<ref>{{cite book |last1=Yoshino |first1=Akira |title=Lithium-Ion Batteries: Advances and Applications, chapter 1 |date=2014 |publisher=Elsevier |isbn=978-0-444-59513-3 |page=1-20 |edition=1 |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780444595133000017 |accessdate=2019-10-09}}</ref> എൽ‌ഐ‌ബിയുടെ ഈ കോൺഫിഗറേഷനിൽ 1991-ൽ സോണിയും 1992-ൽ A&T ബാറ്ററിയും ([[Asahi Kasei|ആസാഹി കെയ്‌സിയുടെയും]] [[തോഷിബ|തോഷിബയുടെയും]] സംയുക്ത സംരംഭ കമ്പനിയായ) വാണിജ്യവൽക്കരിച്ചു.<ref>{{cite web |author=Masaki Yoshio, Akiya Kozawa, and Ralph J. Brodd |title=Introduction: Development of Lithium-Ion Batteries |url=https://link.springer.com/content/pdf/bfm%3A978-0-387-34445-4%2F1.pdf |date=2009 |publisher=Springer |accessdate=10 October 2019 |page=xvii}}</ref> കണ്ടുപിടിത്ത പ്രക്രിയയുടെ വെല്ലുവിളികളെയും ചരിത്രത്തെയും യോഷിനോ 2014 മുതൽ ഒരു പുസ്തക അധ്യായത്തിൽ വിവരിച്ചു.<ref>{{cite book |last1=Yoshino |first1=Akira |title=Lithium-Ion Batteries: Advances and Applications, chapter 1 |date=2014 |publisher=Elsevier |isbn=978-0-444-59513-3 |page=1-20 |edition=1 |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780444595133000017 |accessdate=2019-10-09}}</ref> ഒരു പ്രത്യേക സ്ഫടിക ഘടനയുള്ള കാർബണിക വസ്തുക്കൾ ആനോഡ് മെറ്റീരിയലായി അനുയോജ്യമാണെന്ന് യോഷിനോ കണ്ടെത്തി.<ref name="Basic1" /><ref name="Basic2" /> ആദ്യ തലമുറയിലെ വാണിജ്യ എൽ‌ഐബികളിൽ ഉപയോഗിച്ച ആനോഡ് മെറ്റീരിയലായിരുന്നു ഇത്. കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ ഉയർന്ന സെൽ വോൾട്ടേജ് പ്രാപ്തമാക്കുന്നതിന് ഒരു നിഷ്‌ക്രിയമായ പാളി രൂപീകരിച്ച യോഷിനോ അലുമിനിയം ഫോയിൽ കറന്റ് കളക്ടർ<ref>{{Cite web|url=http://techon.nikkeibp.co.jp/members/02db/200007/28642/ |title=Article of Tech-On |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120322030545/http://techon.nikkeibp.co.jp/members/02db/200007/28642/ |archivedate=22 March 2012 }}, JP 2128922, Yoshino; Akira, "Nonaqueous secondary Battery", Application date 28 May 1984, issued 2 May 1997, assigned to Asahi Kasei</ref> വികസിപ്പിക്കുകയും ഫംഗ്ഷണൽ സെപ്പറേറ്റർ മെംബ്രൺ<ref>{{Cite web|url=http://worldwide.espacenet.com/publicationDetails/biblio?FT=D&date=19970820&DB=EPODOC&locale=en_EP&CC=JP&NR=2642206B2&KC=B2 |title=JP 2642206}}, Yoshino; Akira, "Battery", Application date 28 May 1989, issued 2 May 1997, assigned to Asahi Kasei</ref> വികസിപ്പിക്കുകയും അധിക സുരക്ഷയ്ക്കായി പോസിറ്റീവ് ടെമ്പറേച്ചർ കോഫിഫിഷ്യന്റ് (പിടിസി) ഉപകരണം<ref>{{Cite web|url=http://worldwide.espacenet.com/publicationDetails/biblio?FT=D&date=20000424&DB=EPODOC&locale=en_EP&CC=JP&NR=3035677B2&KC=B2 |title=JP 3035677}}, Yoshino; Akira, " Secondary battery equipped with safety element", Application date 13 September 1991, issued 25 February 2000, assigned to Asahi Kasei</ref> ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref name="profile2" /> ഓർഗാനിക് ഇലക്ട്രോലൈറ്റിന്റെ കുറഞ്ഞ ചാലകത ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും വലിയ ഇലക്ട്രോഡ് ഉപരിതല വിസ്തീർണ്ണം നൽകാനും ഉയർന്ന വൈദ്യുത ഡിസ്ചാർജ് പ്രാപ്തമാക്കാനും യോബിനോയാണ് എൽഐബിയുടെ കോയിൽ-വൂണ്ട് സ്ട്രക്ചർ ആവിഷ്കരിച്ചത്.<ref name="profile2" /> 1986-ൽ ഒരു കൂട്ടം എൽ‌ഐ‌ബി പ്രോട്ടോടൈപ്പുകളുടെ നിർമ്മാണത്തിനായി യോഷിനോ നിയോഗിച്ചു.<ref name="profile2" /> ആ പ്രോട്ടോടൈപ്പുകളിൽ നിന്നുള്ള സുരക്ഷാ പരിശോധന വസ്തുതയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി, [[United States Department of Transportation|യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ട്രാൻസ്പോർട്ടേഷൻ]] (DOT) ഒരു സന്ദേശം നൽകിയതിൽ ബാറ്ററികൾ മെറ്റാലിക് ലിഥിയം ബാറ്ററിയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.<ref>Lithium-ion secondary battery (Japanese) 2nd edition, chapter2 "History of development of lithium-ion secondary battery", P27-33, Nikkan Kogyo Shimbun (1996)</ref> ==തിരിച്ചറിയൽ== *1998 [[Chemical Society of Japan|കെമിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഓഫ് ജപ്പാനിൽ]] നിന്നുള്ള കെമിക്കൽ ടെക്നോളജി സമ്മാനം <ref name="profile" /> *1999: [[Electrochemical Society|ഇലക്ട്രോകെമിക്കൽ സൊസൈറ്റിയിൽ]] നിന്നുള്ള ബാറ്ററി ഡിവിഷൻ ടെക്നോളജി അവാർഡ്<ref name="profile" /> *2001: വ്യവസായത്തിലെ ഇച്ചിമുര സമ്മാനങ്ങൾ - മികച്ച നേട്ടത്തിനുള്ള സമ്മാനം<ref name="profile" /> *2003: വിദ്യാഭ്യാസ, സാംസ്കാരികം, കായികം, ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക മന്ത്രിയുടെ ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വിദ്യയ്ക്കുള്ള അഭിനന്ദനം ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വിദ്യയ്ക്കുള്ള സമ്മാനം, വികസന വിഭാഗം<ref name="profile" /> *2004: ജപ്പാൻ സർക്കാരിൽ നിന്ന് [[Medals of Honor (Japan)#Purple ribbon|പർപ്പിൾ റിബണിനൊപ്പം മെഡൽ]]<ref name="profile" /> *2011: ജപ്പാനിലെ മെറ്റീരിയൽ സയൻസ് ആൻഡ് ടെക്നോളജി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഫൗണ്ടേഷനിൽ നിന്നുള്ള [[Yamazaki-Teiichi Prize|യമസാക്കി-ടീചി സമ്മാനം]]<ref name="yamazaki">{{cite web|url=http://www.mst.or.jp/prize/2011/zairyou_en.html|title=MST　山崎貞一賞　-　トップページ|website=www.mst.or.jp|access-date=2019-10-11|archive-date=2012-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20120330111502/http://www.mst.or.jp/prize/2011/zairyou_en.html|url-status=dead}}</ref> *2011: [[NEC|എൻ‌ഇസി]] സി & സി ഫൗണ്ടേഷനിൽ നിന്നുള്ള [[C&C Prize|സി & സി സമ്മാനം]]<ref name="C&C">{{cite web|url=http://www.candc.or.jp/en/2011/group_a.html|title=NEC C&C Foundation|website=www.candc.or.jp}}</ref> *2012 : [[IEEE Medal for Environmental and Safety Technologies|ഐ‌ഇ‌ഇ‌ഇയിൽ നിന്നുള്ള പരിസ്ഥിതി, സുരക്ഷാ സാങ്കേതികവിദ്യകൾക്കായുള്ള ഐ‌ഇ‌ഇഇ മെഡൽ]]<ref name="IEEE">[https://web.archive.org/web/20100619212548/http://ieee.org/about/awards/bios/envsaf_recipients.html The reason for the award-winning of the IEEE Medal and prize winners], [[John B. Goodenough]] and [[Rachid Yazami]] were awarded jointly.</ref> *2013 : [[Global Energy Prize|ആഗോള ഊർജ്ജ സമ്മാനം]]<ref>{{cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2013/06/23/national/russia-honors-lithium-ion-scientist/|title=Russia honors lithium-ion scientist|date=23 June 2013|publisher=|via=Japan Times Online|access-date=2019-10-11|archive-date=2019-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20191009145732/https://www.japantimes.co.jp/news/2013/06/23/national/russia-honors-lithium-ion-scientist/|url-status=dead}}</ref> *2014 : [[Charles Stark Draper Prize|ചാൾസ് സ്റ്റാർക്ക് ഡ്രെപ്പർ പ്രൈസ്]]<ref>{{cite web|url=https://news.utexas.edu/2014/01/06/goodenough-wins-highest-engineering-honor|title=UT Austin's John B. Goodenough Wins Engineering's Highest Honor for Pioneering Lithium-Ion Battery|date=6 January 2014|access-date=10 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160514211211/http://news.utexas.edu/2014/01/06/goodenough-wins-highest-engineering-honor|archive-date=14 May 2016|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> *2018 : [[Japan Prize|ജപ്പാൻ പ്രൈസ്]]<ref>{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/brucelee/2018/04/30/10-lessons-on-how-to-innovate-from-this-years-japan-prize-winners/|title=10 Lessons On How To Innovate From This Year's Japan Prize Winners|first=Bruce Y.|last=Lee|publisher=}}</ref> *2019 : [[European Inventor Award|യൂറോപ്യൻ ഇൻവെന്റർ അവാർഡ്]]<ref>{{Cite web|url=https://www.epo.org/learning-events/european-inventor/finalists/2019/yoshino.html|title=Akira Yoshino (JP)|first=European Patent|last=Office|website=www.epo.org}}</ref> *2019 : [[Nobel Prize in Chemistry|രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാനം]]<ref name="NYT-20191009" /> ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [https://www.chemistryworld.com/careers/the-father-of-lithium-ion-batteries/3009106.article The father of lithium-ion batteries (Chemistry World, July 2018)] {{Japanese Nobel laureates}} {{Nobel Prize in Chemistry Laureates 2001-2025}} {{2019_Nobel_Prize_winners}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1948-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജപ്പാനീസ് രസതന്ത്രജ്ഞർ]] [[വർഗ്ഗം:പർപ്പിൾ റിബണുള്ള മെഡൽ ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:രസതന്ത്രത്തിനുള്ള നോബൽ സമ്മാന ജേതാക്കൾ]] 0qaaglm6lv22roa1xzm4vn7x78zqpbd 0 490306 4627002 4009511 2026-05-30T10:06:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627002 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Encryption}} {{Redirect|Encrypt|the film|Encrypt (film)}} {{About|algorithms for encryption and decryption|an overview of cryptographic technology in general|Cryptography|the album by Pro-jekt|Encryption (album)}} {{Information security}} [[ഗൂഢാലേഖനവിദ്യ|ക്രിപ്‌റ്റോഗ്രഫിയിൽ]], അംഗീകൃത കക്ഷികൾക്ക് മാത്രമേ ആക്‌സസ്സുചെയ്യാനാകൂ, അംഗീകാരമില്ലാത്തവർക്ക് കഴിയില്ല എന്ന തരത്തിൽ ഒരു സന്ദേശമോ വിവരമോ എൻകോഡുചെയ്യുന്ന പ്രക്രിയയാണ് '''എൻക്രിപ്ഷൻ'''. എൻ‌ക്രിപ്ഷൻ‌ തന്നെ ഇടപെടലിനെ തടയുന്നില്ല, പക്ഷേ ഇന്റർ‌സെപ്റ്ററിലേക്ക് മനസ്സിലാക്കാവുന്ന ഉള്ളടക്കത്തെ നിരസിക്കുന്നു. ഒരു എൻ‌ക്രിപ്ഷൻ സ്കീമിൽ, പ്ലെയിൻ‌ടെക്സ്റ്റ് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഉദ്ദേശിച്ച വിവരമോ സന്ദേശമോ എൻ‌ക്രിപ്ഷൻ അൽ‌ഗോരിതം ഉപയോഗിച്ച് ഒരു എൻ‌ക്രിപ്റ്റ് ചെയ്യുന്നു - ഒരു സൈഫർ - ജനറേറ്റ് ചെയ്യുന്ന സൈഫർ‌ടെക്സ്റ്റ് ഡീക്രിപ്റ്റ് ചെയ്താൽ മാത്രമേ വായിക്കാൻ കഴിയൂ. സാങ്കേതിക കാരണങ്ങളാൽ, ഒരു എൻ‌ക്രിപ്ഷൻ സ്കീം സാധാരണയായി ഒരു അൽ‌ഗോരിതം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഒരു കപട-റാൻഡം എൻ‌ക്രിപ്ഷൻ കീ ഉപയോഗിക്കുന്നു. താക്കോൽ കൈവശം വയ്ക്കാതെ സന്ദേശം ഡീക്രിപ്റ്റ് ചെയ്യുന്നത് തത്ത്വത്തിൽ സാധ്യമാണ്, പക്ഷേ, നന്നായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത എൻ‌ക്രിപ്ഷൻ സ്കീമിനായി, ഗണ്യമായ കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ റിസോഴ്സുകളും കഴിവുകളും ആവശ്യമാണ്. അംഗീകൃത സ്വീകർത്താവിന് സ്വീകർത്താക്കൾക്ക് ഒറിജിനേറ്റർ നൽകിയ കീ ഉപയോഗിച്ച് സന്ദേശം എളുപ്പത്തിൽ ഡീക്രിപ്റ്റ് ചെയ്യാൻ കഴിയും, പക്ഷേ അനധികൃത ഉപയോക്താക്കൾക്ക് അല്ല. ==തരങ്ങൾ== ===സൈമെട്രിക്ക് കീ=== സമമിതി-കീ സ്കീമുകളിൽ, <ref>{{Cite web |url=http://iaktueller.de/Collatz.py |title=Symmetric-key encryption software |access-date=2019-11-01 |archive-date=2017-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170802093059/http://iaktueller.de/Collatz.py |url-status=dead }}</ref>എൻക്രിപ്ഷനും ഡീക്രിപ്ഷൻ കീകളും ഒന്നുതന്നെയാണ്. സുരക്ഷിതമായ ആശയവിനിമയം നേടുന്നതിന് ആശയവിനിമയ കക്ഷികൾക്ക് ഒരേ കീ ഉണ്ടായിരിക്കണം. ജർമ്മൻ മിലിട്ടറിയുടെ എനിഗ്മ മെഷീൻ ഒരു സമമിതി കീയുടെ(Symmetric key) ഉദാഹരണമാണ്. ഓരോ ദിവസവും പ്രധാന ക്രമീകരണങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. മെഷീൻ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്ന് സഖ്യകക്ഷികൾ കണ്ടെത്തിയപ്പോൾ, ഒരു നിശ്ചിത ദിവസത്തെ പ്രക്ഷേപണത്തിനായി എൻക്രിപ്ഷൻ കീ കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞാലുടൻ സന്ദേശങ്ങളിൽ എൻകോഡുചെയ്‌ത വിവരങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു. ==പൊതു കീ== [[File:Public key encryption keys.png|thumb|സെർവറുകളിൽ എൻക്രിപ്ഷൻ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ചിത്രം പബ്ലിക് കീ എൻക്രിപ്ഷൻ.]] പബ്ലിക് കീ എൻ‌ക്രിപ്ഷൻ സ്കീമുകളിൽ, ആർക്കും സന്ദേശങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും എൻ‌ക്രിപ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതിനുമായി എൻ‌ക്രിപ്ഷൻ കീ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, സ്വീകരിക്കുന്ന കക്ഷിക്ക് മാത്രമേ സന്ദേശങ്ങൾ വായിക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കുന്ന ഡീക്രിപ്ഷൻ കീയിലേക്ക് ആക്സസ് ഉള്ളൂ. <ref>Bellare, Mihir. "Public-Key Encryption in a Multi-user Setting: Security Proofs and Improvements." Springer Berlin Heidelberg, 2000. Page 1.</ref> പബ്ലിക് കീ എൻ‌ക്രിപ്ഷൻ ആദ്യമായി ഒരു രഹസ്യ പ്രമാണത്തിൽ 1973 ൽ വിവരിച്ചു; <ref>{{cite web|url=http://www.gchq.gov.uk/history/pke.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100519084635/http://www.gchq.gov.uk/history/pke.html|title=Public-Key Encryption - how GCHQ got there first!|publisher=gchq.gov.uk|archivedate=May 19, 2010}}</ref> അതിനുമുമ്പ് എല്ലാ എൻ‌ക്രിപ്ഷൻ സ്കീമുകളും സമമിതി-കീ ആയിരുന്നു (സ്വകാര്യ കീ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു). <ref name="Goldreich">[[Oded Goldreich|Goldreich, Oded.]] Foundations of Cryptography: Volume 2, Basic Applications. Vol. 2. Cambridge university press, 2004.</ref>: 478 പിന്നീട് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചെങ്കിലും, ഡിഫിയുടെയും ഹെൽമാന്റെയും സൃഷ്ടികൾ, ഒരു വലിയ വായനക്കാരുള്ള ഒരു ജേണലിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു, രീതിശാസ്ത്രത്തിന്റെ മൂല്യം വ്യക്തമായി വിവരിച്ചു <ref>{{citation | first1=Whitfield | last1=Diffie | first2=Martin | last2=Hellman | title=New directions in cryptography| pages=644–654| publisher=IEEE transactions on Information Theory| volume=22 | date=1976 }}</ref> ഈ രീതി ഡിഫി ഹെൽമാൻ കീ എക്സ്ചേഞ്ച് എന്നറിയപ്പെട്ടു. പൊതുവായി ലഭ്യമായ പബ്ലിക് കീ എൻ‌ക്രിപ്ഷൻ ആപ്ലിക്കേഷൻ പ്രെറ്റി ഗുഡ് പ്രൈവസി (പി‌ജി‌പി) 1991 ൽ ഫിൽ സിമ്മർമാൻ എഴുതി [[സോഴ്സ് കോഡ്(കമ്പ്യൂട്ടിംഗ്)|സോഴ്സ് കോഡ്]] ഉപയോഗിച്ച് സൗജന്യമായി വിതരണം ചെയ്തു; ഇത് 2010 ൽ [[സിമാന്റെക്]] വാങ്ങിയതാണ്, ഇത് പതിവായി അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web |url=http://www.computerworld.com/s/article/9176121/Symantec_buys_encryption_specialist_PGP_for_300M |title=Symantec buys encryption specialist PGP for $300M |access-date=2019-11-02 |archive-date=2014-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140704095759/http://www.computerworld.com/s/article/9176121/Symantec_buys_encryption_specialist_PGP_for_300M |url-status=dead }}</ref> ==അവലംബം== 4jutelvlub3atomy7u22inxo91trodw 0 517147 4627010 4287290 2026-05-30T11:53:14Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627010 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|ഐസ് -196°C}} {{Infobox book | <!-- See Wikipedia:WikiProject_Novels or Wikipedia:WikiProject_Books --> |name = ഐസ് -196°C |image = |caption = ഐസ് -196°Cന്റെ പുറം ചട്ട |author = [[ജി.ആർ. ഇന്ദുഗോപൻ]] |published = {{plainlist| * 2005 onwards ([[D.C. Books]]) }} |country = [[ഇന്ത്യ]] |language = [[മലയാളം]] |genre = നോവൽ |publisher = [[ഡിസി ബുക്ക്സ് ]] | isbn = 81-264-1036-1 }} [[ജി.ആർ. ഇന്ദുഗോപൻ]] എഴുതിയ മലയാളത്തിലെ സയൻസ് ഫിക്ഷൻ നോവലാണ് '''ഐസ്-196°C'''.<ref>{{Cite web|url=https://mrjc.in/index.php/malayalapachcha/article/view/208|title=malayalapachcha|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2022-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20221122123914/https://mrjc.in/index.php/malayalapachcha/article/view/208|url-status=dead}}</ref> ഒരേ മനുഷ്യൻ, ഒരേ ജീവിതകാലത്തു് രണ്ടു ജന്മങ്ങളിലായി കടന്നുപോകുന്ന അപൂർവ്വവും അദ്ഭുതകരവുമായൊരു പരസ്പരപ്രതികാരത്തിന്റെ കഥയാണിത്. == പ്രമേയം == കുട്ടിക്കാലത്ത് ഒരേ വീട്ടിൽ താമസിച്ച് ഒരേ ഭക്ഷണം കഴിച്ച് ഒരേ കലാലയത്തിൽ പഠിച്ച് ഒരേ സ്ഥാപനത്തിൽ ജോലി ചെയ്ത ബിന്ദുവും രശ്മിയും എന്ന് പേരായ രണ്ട് പേർ. ഇടക്കാലത്ത് അവർ തമ്മിൽ പിണങ്ങുന്നു. ആ പിണക്കത്തിന്റെ കാരണം അവരുടെ ഒരു കൂട്ടുകാരിയാണ്. അവിടെ നിന്ന് ഒരേ ജീവിതകാലത്തു് രണ്ടു ജന്മങ്ങളിലായി പ്രതികാരത്തിനു ദാഹിച്ചു കഴിയുന്ന, ശാസ്ത്രീയ പിൻബലത്തിൽ കാര്യങ്ങൾ മുന്നോട്ട് പോകുന്ന അത്ഭുങ്ങളാണ് കഥയുടെ ഇതിവൃത്തം.<ref>{{Cite web|url=http://anjalilibrary.com/malayalam-book/1684-%E0%B4%90%E0%B4%B8%E0%B5%8D-196%C2%B0c|title=www.anjalilibrary.com/|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2020-08-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805013028/https://anjalilibrary.com/malayalam-book/1684-%E0%B4%90%E0%B4%B8%E0%B5%8D-196%C2%B0c|url-status=dead}}</ref> ഭാവി നമുക്കായി കരുതിവച്ചിരിക്കുന്ന ശാസ്ത്രസാങ്കേതികവിദ്യയുടെ അദ്ഭുതലോകമാണു് കഥാഗതിയെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നത്. 2003 മുതൽ 2050 വരെയുള്ള കാലഘട്ടം.<ref>{{Cite web|url=https://www.indulekha.com/ice-196-c-malayalam-novel-g-r-indugopan|title=indulekha.com|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2022-05-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220517000129/https://www.indulekha.com/ice-196-c-malayalam-novel-g-r-indugopan|url-status=dead}}</ref> മലയാളസാഹിത്യത്തിൽ ഐസ്-196°C ഒരു പരീക്ഷണം തന്നെയായിരുന്നു. മനുഷ്യനെയും മനസ്സിനെയും നമ്മെയുമൊക്കെ നിയന്ത്രിക്കാൻ പോകുന്ന ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള, നിഷേധിക്കാനാകാത്ത വരുംകാല ശാസ്ത്രസത്യത്തിന്റെ ശക്തിയെക്കുറിച്ചാണ് നോവൽ സംസാരിക്കുന്നത്.നാനോ നോവൽ എന്ന് ടൈറ്റിലിൽ പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും അത് വലിപ്പം കൊണ്ടല്ല മറിച്ച് [[നാനോടെക്നോളജി|നാനോടെക്നൊളജി]] ഉപയോഗിച്ചു കൊണ്ട് ഭാവിയിൽ നടക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള വിഷയം പ്രതിപാദിക്കുന്നത് കൊണ്ടാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://mrjc.in/index.php/malayalapachcha/article/view/208|title=malayalapachcha|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2022-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20221122123914/https://mrjc.in/index.php/malayalapachcha/article/view/208|url-status=dead}}</ref> നോവലിനെ കുറിച്ചുള്ള പഠനം നിർവ്വഹിച്ചിരിക്കുന്നത് [[കെ. ബാബു ജോസഫ്|ഡോ. കെ. ബാബു ജോസഫ്]] ആണ്. ==അവലംബം== {{reflist}} {{novel-stub}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നോവലുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ശാസ്ത്രസാഹിത്യകൃതികൾ]] 6oinheqby0r87daifetmmrdqtpa3akb 0 533663 4626926 4611937 2026-05-29T18:26:05Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626926 wikitext text/x-wiki {{Infobox football club | clubname = അറ്റലാന്റ | image = AtalantaBC.svg | image_size = 150px | fullname = Atalanta Bergamasca Calcio [[Società per azioni|S.p.A.]] | nickname = ''La Dea'' (The [[Atalanta|Goddess]])<br/>''Gli [[Bergamasque Alps|Orobici]]''<br/>''I Nerazzurri'' (The Black and Blues) | founded = {{start date and years ago|df=yes|1907|10|17}} | ground = [[Stadio Atleti Azzurri d'Italia|Gewiss Stadium]] | capacity = 21,300<ref>{{cite web|url=http://www.calciogoal.it/completati-i-lavori-allo-stadio-dellatalanta-impianto-senza-barriere-gioiello-architettonico-foto/|title=COMPLETATI I LAVORI ALLO STADIO DELL'ATALANTA, IMPIANTO SENZA BARRIERE GIOIELLO ARCHITETTONICO – (FOTO)|date=31 August 2015}}</ref> | chrtitle = President<ref>{{cite web|url=http://www.legaseriea.it/en/serie-a-tim/teams/atalanta|title=The Club – ATALANTA Lega Serie A|website=Legaseriea.it|publisher=Lega Serie A|access-date=26 August 2017|archive-date=2017-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20171220044504/http://www.legaseriea.it/en/serie-a-tim/teams/atalanta|url-status=dead}}</ref> | chairman = [[Antonio Percassi]] | mgrtitle = Head coach | manager = [[Gian Piero Gasperini]] | league = {{Italian football updater|Atalanta}} | season = {{Italian football updater|Atalanta2}} | position = {{Italian football updater|Atalanta3}} | current = 2020–21 Atalanta B.C. season | website = https://www.atalanta.it | pattern_la1 = _atalanta2021C | pattern_b1 = _atalanta2021C | pattern_ra1 = _atalanta2021C | pattern_sh1 = _atalanta2021C | pattern_so1 = _atalanta2021C | leftarm1 = 000000 | body1 = 141414 | rightarm1 = 000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _atalanta2021A | pattern_b2 = _atalanta2021A | pattern_ra2 = _atalanta2021A | pattern_sh2 = _atalanta2021A | pattern_so2 = _atalanta2021A | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_la3 = _atalanta2021T | pattern_b3 = _atalanta2021T | pattern_ra3 = _atalanta2021T | pattern_sh3 = _atalanta2021T | pattern_so3 = _atalanta2021T | leftarm3 = 4c6e98 | body3 = 4c6e98 | rightarm3 = 4c6e98 | shorts3 = 4c6e98 | socks3 = 4c6e98 }} [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലിയിലെ]] ലോംബാർഡിയിലെ ബെർഗാമോ ആസ്ഥാനമായുള്ള ഒരു പ്രൊഫഷണൽ ഫുട്ബോൾ ക്ലബ്ബാണ് '''അറ്റലാന്റ ബെർഗമാസ്ക കാൽസിയോ'''. 2010–11ൽ സീരി ബിയിൽ നിന്ന് പ്രമോഷൻ നേടിയ ക്ലബ്ബ് ഇപ്പോൾ ഇറ്റാലിയൻ ഫുട്ബോളിലെ പ്രഥമ ലീഗായ [[സീരി എ|സീരി അ]] യിൽ കളിക്കുന്നു. 1907 ൽ ബെർഗമോയിലെ ലൈസിയോ ക്ലാസിക്കോ പൗലോ സർപി എന്ന ഹൈസ്കൂളിലെ വിദ്യാർത്ഥികൾ ചേർന്നാണ് അറ്റലാന്റ ക്ലബ്ബിനു രൂപംനൽകിയത്. ലാ ഡിയ, നെരാസുരി, ഒറോബിസി എന്നും ഇതിനു വിളിപ്പേരുകളുണ്ട്. നീലയും കറുപ്പും ലംബമായി വരയുള്ള ഷർട്ടുകൾ, കറുത്ത ഷോർട്ട്സ്, കറുത്ത സോക്സ് എന്നിവയടങ്ങുന്ന കിറ്റിൽ ആണ് ക്ലബ് കളിക്കുന്നത്. 21,300 സീറ്റുകളുള്ള ഗെവിസ് സ്റ്റേഡിയത്തിലാണ് ക്ലബ്ബ് ഹോം മത്സരങ്ങൾ കളിക്കുന്നത്. ഇറ്റലിയിൽ, അറ്റലാന്റയെ ചിലപ്പോൾ റെജീന ഡെല്ലെ പ്രൊവിൻഷ്യൽ (പ്രൊവിൻഷ്യൽ ക്ലബ്ബുകളുടെ രാജ്ഞി) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. തലസ്ഥാനത്ത് അധിഷ്ഠിതമല്ലാത്ത ഇറ്റാലിയൻ ക്ലബ്ബുകളിൽ ഏറ്റവും സ്ഥിരത പുലർത്തുന്നുവെന്നതിന്റെ അടയാളമായാണ് ഇത്. സീരി അ യിൽ 60 സീസണുകളും സീരി ബി യിൽ 28 സീസണുകളും സീരി സി യിൽ ഒരു സീസണും അറ്റലാന്റ കളിച്ചു. സമീപത്തുള്ള ക്ലബ് ബ്രെസിയയാണ് അറ്റലാന്റയുടെ ചിരകാല വൈരി. യൂറോപ്പിലെ മികച്ച ലീഗുകളിൽ കളിച്ച നിരവധി ശ്രദ്ധേയമായ പ്രതിഭകളെ സൃഷ്ടിച്ച യൂത്ത് അക്കാദമി എന്ന നിലയിലിലും അറ്റലാന്റ പ്രശസ്തമാണ്. <ref name="youth">{{Cite web|url=https://bleacherreport.com/articles/2682063-how-ac-milan-and-others-have-benefitted-from-atalantas-production-line|title=How AC Milan and Others Have Benefitted from Atalanta's Production Line|access-date=31 January 2021|date=16 December 2016|website=bleacherreport.com}}</ref> സീരി ബി യിൽ മത്സരിക്കുമ്പോൾ 1963 ൽ കോപ്പ ഇറ്റാലിയ നേടുകയും 1988 ൽ കപ്പ് വിന്നേഴ്സ് കപ്പിന്റെ സെമി ഫൈനലിലെത്തുകയും ചെയ്തു. ഒരു പ്രധാന യുവേഫ മത്സരത്തിൽ ആദ്യ ഡിവിഷനിൽ ഉൾപ്പെടാത്ത ഒരു ക്ലബ്ബിന്റെ എക്കാലത്തെയും മികച്ച പ്രകടനമാണിത് (കാർഡിഫ് സിറ്റിക്കൊപ്പം). നാല് തവണ [[യുവേഫ യൂറോപ്പ ലീഗ്|യുവേഫ യൂറോപ്പ ലീഗിൽ]] (മുമ്പ് യുവേഫ കപ്പ് എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന) മത്സരിച്ച അറ്റലാന്റ 1990–91 സീസണിൽ ക്വാർട്ടർ ഫൈനലിലെത്തി. 2018–19 സീസണിൽ സീരി അ യിൽ ക്ലബ് മൂന്നാം സ്ഥാനത്തെത്തി അതിന്റെ ഏറ്റവും മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവെക്കുകയും, ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി 2019–20 [[യുവേഫ ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ്|യുവേഫ ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗിലേക്ക്]] യോഗ്യത നേടുകയും ചെയ്തു. അടുത്ത സീസണിലും തുടർച്ചയായ രണ്ടാം തവണ മൂന്നാം സ്ഥാനം നേടുകയും യുവേഫ ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗിന്റെ ക്വാർട്ടർ ഫൈനലിൽ എത്തുകയും ചെയ്തു. == കളിക്കാർ == === നിലവിലെ സ്ക്വാഡ് === {{updated|1 February 2021}}<ref>{{cite web |title=Rosa |url=https://www.atalanta.it/rosa/ |website=atalanta.it |publisher=Atalanta Bergamasca Calcio |access-date=10 September 2020 |archive-date=2023-02-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230210120415/https://www.atalanta.it/rosa/ |url-status=dead }}</ref><ref name=legarosa>{{cite web |url=http://www.legaseriea.it/en/serie-a/teams/atalanta/team |title=Squad - ATALANTA |publisher=Lega Serie A |website=legaseriea.it |access-date=13 December 2020 |archive-date=2022-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220320150737/https://www.legaseriea.it/en/serie-a/teams/atalanta/team |url-status=dead }}</ref> <!-- Please include only players whose bid were confirmed by official announcements from the club (http://www.atalanta.it) --> {{Fs start}} {{Fs player|no=1 |nat=SRB|pos=GK|name=[[Boris Radunović]]}} {{Fs player|no=2 |nat=ITA|pos=DF|name=[[Rafael Tolói]]|other=[[Captain (association football)|captain]]}}<ref name=captains>{{cite web |url=https://www.football-italia.net/163726/gasperini-atalanta-have-many-captains |title=Gasperini: 'Atalanta have many captains' |date=19 December 2020 |website=Football Italia |access-date=19 December 2020}}</ref> {{Fs player|no=3 |nat=DEN|pos=DF|name=[[Joakim Mæhle]]}} {{Fs player|no=4 |nat=CRO|pos=DF|name=[[Boško Šutalo]]}} {{Fs player|no=6 |nat=ARG|pos=DF|name=[[José Luis Palomino]]}} {{Fs player|no=7 |nat=NED|pos=FW|name=[[Sam Lammers]]}} {{Fs player|no=8 |nat=GER|pos=DF|name=[[Robin Gosens]]}} {{Fs player|no=9 |nat=COL|pos=FW|name=[[Luis Muriel]]}} {{Fs player|no=11|nat=SUI|pos=MF|name=[[Remo Freuler]]|other=[[Vice-captain (association football)|vice-captain]]}}<ref name=captains/> {{Fs player|no=13|nat=ITA|pos=DF|name=[[Mattia Caldara]]|other=on loan from [[A.C. Milan|Milan]]}} {{Fs player|no=15|nat=NED|pos=MF|name=[[Marten de Roon]]|other=[[Vice-captain (association football)|3rd captain]]}}<ref name=captains/> {{Fs player|no=17|nat=ARG|pos=DF|name=[[Cristian Romero (footballer, born 1998)|Cristian Romero]]|other=on loan from [[Juventus F.C.|Juventus]]}} {{Fs player|no=18|nat=UKR|pos=MF|name=[[Ruslan Malinovskyi]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=19|nat=ALB|pos=DF|name=[[Berat Djimsiti]]}} {{Fs player|no=20|nat=UKR|pos=MF|name=[[Viktor Kovalenko (footballer)|Viktor Kovalenko]]}} {{Fs player|no=31|nat=ITA|pos=GK|name=[[Francesco Rossi (footballer, born 1991)|Francesco Rossi]]}} {{Fs player|no=32|nat=ITA|pos=MF|name=[[Matteo Pessina]]}} {{Fs player|no=33|nat=NED|pos=DF|name=[[Hans Hateboer]]}} {{Fs player|no=40|nat=ITA|pos=DF|name=[[Matteo Ruggeri]]}} {{Fs player|no=57|nat=ITA|pos=GK|name=[[Marco Sportiello]]}} {{Fs player|no=59|nat=RUS|pos=MF|name=[[Aleksei Miranchuk]]}} {{Fs player|no=72|nat=SVN|pos=FW|name=[[Josip Iličić]]}} {{Fs player|no=88|nat=CRO|pos=MF|name=[[Mario Pašalić]]}} {{Fs player|no=91|nat=COL|pos=FW|name=[[Duván Zapata]]}} {{Fs player|no=95|nat=ITA|pos=GK|name=[[Pierluigi Gollini]]}} {{Fs end}} === കരാർ പ്രകാരം ഉള്ള മറ്റ് കളിക്കാർ === {{updated|1 February 2021}} <!-- to be sorted by 1) Role 2) Surname 3) Name --> {{Fs start}} {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=GK|name=Alessandro Pavan}} {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Fabio Eguelfi]]}} {{Fs mid}} {{Fs player|no=—|nat=CIV|pos=MF|name=Willy Braciano Ta Bi}} {{Fs end}} === വായ്പക്ക് കൊടുത്ത കളിക്കാർ === {{updated|1 February 2021}} <!-- to be sorted by 1) Role 2) Surname 3) Name --> {{Fs start}} {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=GK|name=[[Lorenzo Babbi]]|other=at [[Piacenza Calcio 1919|Piacenza]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/ufficiale-piacenza-arriva-lorenzo-babbi-in-prestito-secco-dall-atalanta-1425989</ref> {{Fs player|no=–|nat=ITA|pos=GK|name=[[Marco Carnesecchi]]|other=at [[U.S. Cremonese|Cremonese]] until 30 June 2021}}<ref>{{cite web |url=https://www.calcioatalanta.it/2021/01/05/ufficiale-carnesecchi-e-un-nuovo-giocatore-della-cremonese/ |title=Ufficiale – Carnesecchi è un nuovo giocatore della Cremonese |website=calcioatalanta.it |date=5 January 2021 |language=it |access-date=2021-02-21 |archive-date=2021-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210622132642/https://www.calcioatalanta.it/2021/01/05/ufficiale-carnesecchi-e-un-nuovo-giocatore-della-cremonese/ |url-status=dead }}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=GK|name=[[Stefano Mazzini]]|other=at [[Carrarese Calcio|Carrarese]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/atalanta/?action=read&idnet=dHV0dG9hdGFsYW50YS5jb20tNTAyNzk</ref> {{Fs player | no=—| nat=SEN |pos=GK | name=[[Khadim Ndiaye]]|other=at [[Vis Pesaro]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/live-tmw-serie-c-le-ufficialita-di-oggi-fermana-preso-il-centrocampista-graziano-1481048</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=GK|name=[[Alessandro Santopadre]]|other=at [[Potenza Calcio|Potenza]] until 30 June 2021}}<ref>{{cite web|publisher=Atalanta|url=https://www.atalanta.it/news/il-riepilogo-dei-trasferimenti-al-27-9/|title=IL RIEPILOGO DEI TRASFERIMENTI AL 27/9|date=27 September 2020|language=it}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Alberto Alari]]|other=at [[Ravenna F.C.|Ravenna]] until 30 June 2021}}<ref name="tuttomercatoweb.com">https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/live-tmw-serie-c-le-ufficialita-di-oggi-albinoleffe-ceduto-rasi-alla-vibonese-1427100</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Raoul Bellanova]]|other=at [[Delfino Pescara 1936|Pescara]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-atalanta-ceduti-in-prestito-al-pescara-i-giovani-bellanova-e-capone-1436538</ref> {{Fs player | no= | nat=ITA | pos=DF | name=[[Federico Bergonzi]]|other=at [[Feralpisalò]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/live-tmw-serie-c-le-ufficialita-di-oggi-feralpisalo-dall-atalanta-arriva-bergonzi-1429507</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Davide Bettella]]|other=at [[A.C. Monza|Monza]] until 30 June 2022}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-monza-colpo-bettella-in-difesa-arriva-in-prestito-biennale-dall-atalanta-1431189</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Giorgio Brogni]]|other=at [[Feralpisalò]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/atalanta/?action=read&idtmw=1426224</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Riccardo Burgio]]|other=at [[A.C. Renate|Renate]] until 30 June 2021}}<ref>{{Cite web |url=http://www.primativvu.it/ufficiale-riccardo-burgio-passa-al-renate/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-21 |archive-date=2021-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210127151035/http://www.primativvu.it/ufficiale-riccardo-burgio-passa-al-renate/ |url-status=dead }}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Nicolò Cambiaghi]]|other=at [[A.C. Reggiana 1919|Reggiana]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-reggiana-colpo-sulla-fascia-dall-atalanta-arriva-cambiaghi-1422216</ref> {{Fs player|no=—|nat=GER|pos=DF|name=[[Lennart Czyborra]]|other=at [[Genoa C.F.C.|Genoa]] until 30 June 2022}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/atalanta/?action=read&idtmw=1430587</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Alessio Girgi]]|other=at [[F.C. Legnago Salus|Legnago]] until 30 June 2021}}<ref>{{cite web|publisher=Tutto Atalanta|url=https://www.tuttoatalanta.com/calciomercato/ta24-mercato-il-terzino-girgi-passa-al-legnago-in-prestito-50234|title=TA24 MERCATO - Il terzino Girgi passa al Legnago in prestito|date=28 August 2020|language=it}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=BRA|pos=DF|name=[[Rodrigo Guth]]|other=at [[Delfino Pescara 1936|Pescara]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-pescara-in-difesa-arriva-il-brasiliano-guth-dall-atalanta-1441916</ref> {{Fs player|no=—|nat=CZE|pos=DF|name=[[David Heidenreich (footballer)|David Heidenreich]]|other=at {{flagicon|CZE}} [[FK Teplice]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-atalanta-heidenreich-fa-ritorno-al-teplice-1416562</ref> {{Fs player|no=—|nat=BRA|pos=DF|name=[[Roger Ibañez]]|other=at [[A.S. Roma|Roma]] until 30 June 2021}}<ref>{{cite web|publisher=[[A.S. Roma|Roma]]|url=https://www.asroma.com/en/news/2020/1/roma-complete-ibanez-addition|title=ROMA COMPLETE IBANEZ ADDITION|date=27 January 2020|access-date=2021-02-21|archive-date=2020-03-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20200316040646/https://www.asroma.com/en/news/2020/1/roma-complete-ibanez-addition|url-status=dead}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=CRO|pos=DF|name=[[Anton Krešić]]|other=at [[Calcio Padova|Padova]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/ufficiale-padova-rinnovato-il-prestito-di-kresic-dall-atalanta-1425330</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Federico Mattiello]]|other=at [[Spezia Calcio|Spezia]] until 30 June 2021}}<ref name="ReferenceA">https://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-spezia-doppio-colpo-presi-mattiello-e-piccoli-dall-atalanta-1432656</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Christian Mora]]|other=at [[U.S. Alessandria Calcio 1912|Alessandria]] until 30 June 2022}}<ref>{{cite web|publisher=[[U.S. Alessandria Calcio 1912|Alessandria]]|url=http://www.alessandriacalcio.it/grigi-arriva-christian-mora/|title=GRIGI: ARRIVA CHRISTIAN MORA.|date=24 September 2020|language=it|access-date=2021-02-21|archive-date=2021-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116124603/https://www.alessandriacalcio.it/grigi-arriva-christian-mora/|url-status=dead}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Caleb Okoli]]|other=at [[S.P.A.L.]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.atalanta.it/news/caleb-okoli-alla-spal/</ref> {{Fs player|no=—|nat=POL|pos=DF|name=[[Arkadiusz Reca]]|other=at [[F.C. Crotone|Crotone]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-reca-e-un-nuovo-calciatore-del-crotone-arriva-dall-atalanta-1436995</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Matteo Salvi (footballer)|Matteo Salvi]]|other=at [[U.S. Pistoiese 1921|Pistoiese]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/ufficiale-pistoiese-arriva-matteo-salvi-in-prestito-secco-dall-atalanta-1424945</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Marco Varnier]]|other=at [[A.C. Pisa 1909|Pisa]] until 30 June 2021}}<ref name="ReferenceB">https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-pisa-due-graditi-ritorni-confermati-i-prestiti-di-varnier-e-vido-dall-atalanta-1430901</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Eyob Zambataro]]|other=at [[S.S. Monopoli 1966|Monopoli]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/ufficiale-monopoli-dall-atalanta-arriva-il-laterale-zambataro-in-prestito-1424505</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Enrico Zanoni]]|other=at [[Ravenna F.C.|Ravenna]] until 30 June 2021}}<ref name="tuttomercatoweb.com"/> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=DF|name=[[Nadir Zortea]]|other=at [[U.S. Cremonese|Cremonese]] until 30 June 2021}}<ref>{{Cite web|url=https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-cremonese-arriva-il-difensore-zortea-dall-atalanta-1274637|title=UFFICIALE: Cremonese, arriva il difensore Zortea dall'Atalanta - TUTTOmercatoWEB.com|website=Tuttomercatoweb.com}}</ref> {{Fs mid}} {{Fs player|no=—|nat=ALB|pos=MF|name=[[Isnik Alimi]]|other=at {{flagicon|CRO}} [[HNK Šibenik|Sibenik]] until 30 June 2021}}<ref>{{Cite web |url=https://www.sibenik.in/nogomet/iz-talijanske-atalante-na-jednogodisnju-posudbu-na-subicevac-stize-isnik-alimi/127335.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-21 |archive-date=2022-05-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519221914/https://www.sibenik.in/nogomet/iz-talijanske-atalante-na-jednogodisnju-posudbu-na-subicevac-stize-isnik-alimi/127335.html |url-status=dead }}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Thomas Bolis]]|other=at [[Ravenna F.C.|Ravenna]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/live-tmw-serie-c-le-ufficialita-di-oggi-casertana-anche-zito-risolve-il-contratto-1438192</ref> {{Fs player|no=—|nat=ECU|pos=MF|name=[[Bryan Cabezas]]|other=at {{flagicon|ECU}} [[Club Sport Emelec|Emelec]] until 30 June 2021}}<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-atalanta-nuovo-prestito-per-cabezas-va-al-club-sport-emelec-1201366|title=UFFICIALE: Atalanta, nuovo prestito per Cabezas: va al Club Sport Emelec - TUTTOmercatoWEB.com}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Marco Carraro]]|other=at [[Frosinone Calcio|Frosinone]] until 30 June 2022}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-frosinone-arriva-il-centrocampista-carraro-dall-atalanta-1441907</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Andrea Colpani]]|other=at [[A.C. Monza|Monza]] until 30 June 2022}}<ref>{{Cite web|title=Nuovo innesto a centrocampo: ecco Andrea Colpani - Associazione Calcio Monza S.p.A.|url=https://www.monzacalcio.com/it/news/1910/|access-date=22 August 2020|website=www.monzacalcio.com|language=it|archive-date=2020-08-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20200822140450/https://www.monzacalcio.com/it/news/1910/|url-status=dead}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Jacopo Da Riva]]|other=at [[Vicenza Calcio|Vicenza]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-vicenza-dall-atalanta-arriva-il-centrocampista-da-riva-1441925</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Enrico Del Prato]]|other=at [[Reggina 1914|Reggina]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-reggina-arriva-in-prestito-delprato-dall-atalanta-1431296</ref> {{Fs player | no= | nat=ITA | pos=MF | name=[[Sebastiano Finardi]]|other=at [[A.S. Giana Erminio|Giana Erminio]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/live-tmw-serie-c-le-ufficialita-di-oggi-finardi-alla-giana-per-jelenic-biennale-a-padova-1429507</ref> {{Fs player|no=—|nat=SUI|pos=MF|name=[[Nicolas Haas]]|other=at [[Empoli F.C.|Empoli]] until 30 June 2021}}<ref>{{Cite web |url=https://empolifc.com/nicolas-haas-e-un-nuovo-calciatore-dellempoli/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-21 |archive-date=2020-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201125022905/https://empolifc.com/nicolas-haas-e-un-nuovo-calciatore-dellempoli/ |url-status=dead }}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ALB|pos=MF|name=[[Erdis Kraja]]|other=at [[U.S. Grosseto 1912|Grosseto]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/live-tmw-serie-c-le-ufficialita-di-oggi-novara-peralta-passa-alla-ternana-1429507</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Alessandro Mallamo]]|other=at [[Pordenone Calcio|Pordenone]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-pordenone-dall-atalanta-arriva-mallamo-in-prestito-1428608</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Filippo Melegoni]]|other=at [[Genoa C.F.C.|Genoa]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-filippo-melegoni-riparte-dal-genoa-depositato-il-contratto-del-classe-99-1433181</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Simone Muratore]]|other=at [[A.C. Reggiana 1919|Reggiana]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-reggiana-arriva-simone-muratore-in-prestito-dall-atalanta-1428051</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Matteo Pedrini]]|other=at [[A.S. Bisceglie Calcio 1913|Bisceglie]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttocalciopuglia.com/bisceglie/ufficiale-bisceglie-dall-atalanta-arriva-il-giovane-pedrini-44780</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Lorenzo Peli]]|other=at [[Como 1907|Como]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-reggina-addio-anticipato-con-peli-il-classe-2000-torna-al-como-1479090</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=MF|name=[[Luca Valzania]]|other=at [[U.S. Cremonese|Cremonese]] until 30 June 2021}}<ref>{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-cremonese-ritorna-valzania-in-prestito-dall-atalanta-1428929|title=UFFICIALE: Cremonese, ritorna Valzania in prestito dall'Atalanta}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=GAM|pos=FW|name=[[Musa Barrow]]|other=at [[Bologna F.C. 1909|Bologna]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.calcioefinanza.it/2020/01/17/musa-barrow-stipendio-bologna/</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=FW|name=[[Christian Capone]]|other=at [[Delfino Pescara 1936|Pescara]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-atalanta-ceduti-in-prestito-al-pescara-i-giovani-bellanova-e-capone-1436538</ref> {{Fs player|no=—|nat=GAM|pos=FW|name=[[Ebrima Colley]]|other=at [[Hellas Verona]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-hellas-verona-preso-ebrima-colley-dall-atalanta-in-prestito-con-diritto-di-riscatto-1436191</ref> {{Fs player|no=—|nat=DEN|pos=FW|name=[[Andreas Cornelius]]|other=at [[Parma Calcio 1913|Parma]] until 30 June 2021}}<ref name="UFFICIALE: Parma, presi Cornelius e">{{cite web|url=https://m.tuttomercatoweb.com/serie-a/ufficiale-parma-presi-cornelius-e-kulusevski-dall-atalanta-1270279|access-date=18 July 2019|title=UFFICIALE: Parma, presi Cornelius e Kulusevski dall'Atalanta}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=FW|name=[[Salvatore Elia]]|other=at [[A.C. Perugia Calcio|Perugia]] until 30 June 2021}}<ref>{{Cite web |url=https://www.acperugiacalcio.com/elia-e-biancorosso/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-02-21 |archive-date=2023-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230325212453/https://www.acperugiacalcio.com/elia-e-biancorosso/ |url-status=dead }}</ref> {{Fs player|no=—|nat=CIV|pos=FW|name=[[Emmanuel Latte Lath]]|other=at [[Aurora Pro Patria 1919|Pro Patria]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-c/live-tmw-serie-c-le-ufficialita-di-oggi-pro-patria-dall-atalanta-arriva-latte-lath-1429507</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=FW|name=[[Gabriel Lunetta]]|other=at [[A.C. Reggiana 1919|Reggiana]] until 30 June 2021}}<ref>https://www.tuttomercatoweb.com/serie-b/ufficiale-reggiana-rinnovato-il-prestito-di-gabriel-lunetta-con-l-atalanta-1426903</ref> {{Fs player|no=|nat=ITA|pos=FW|name=[[Roberto Piccoli]]|other=at [[Spezia Calcio|Spezia]] until 30 June 2021}}<ref name="ReferenceA"/> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=FW|name=[[Marco Tumminello]]|other=at [[S.P.A.L.]] until 30 June 2021}}<ref name=tumminello-spal>{{Cite web|last=|first=|date=2021-01-22|title=Marco Tumminello è un nuovo giocatore della SPAL|trans-title=Marco Tumminello is a new player for SPAL|url=https://www.spalferrara.it/marco-tumminello-e-un-nuovo-giocatore-della-spal/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122121727/https://www.spalferrara.it/marco-tumminello-e-un-nuovo-giocatore-della-spal/|archive-date=2021-01-22|access-date=2021-01-22|website=S.P.A.L. Official Website|language=it-IT}}</ref> {{Fs player|no=—|nat=ITA|pos=FW|name=[[Luca Vido]]|other=at [[A.C. Pisa 1909|Pisa]] until 30 June 2021}}<ref name="ReferenceB"/> {{Fs end}} == ബഹുമതികൾ == === ആഭ്യന്തര ബഹുമതികൾ === * '''കോപ്പ ഇറ്റാലിയ''' : '''വിജയികൾ:''' 1962–63 : ''റണ്ണേഴ്സ് അപ്പ് (3):'' ''1986–87'', ''1995–96'', ''2018–19'' * '''സീരി ബി''' : '''വിജയികൾ (6): <ref>(Italian record shared with [[Genoa C.F.C.]])</ref>''' 1927–28, 1939–40, 1958–59, 1983–84, 2005–06, 2010–11 : ''രണ്ടാം സ്ഥാനക്കാർ (4):'' ''1936–37'', ''1970–71'', ''1976–77'', ''1999–2000'' * '''സീരി സി 1 നോർത്ത്''' : '''വിജയികൾ:''' 1981–82 === യൂറോപ്പ് === {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; text-align: center;" |- !Series!!Years!!Last!!Promotions!!Relegations |- |align=center|'''[[Serie A|A]]''' |'''60'''||[[2020–21 Serie A|2020–21]]|| - ||{{decrease}} 12 ([[1928–29 Divisione Nazionale|1929]], [[1937–38 Serie A|1938]], [[1957–58 Serie A|1958]], [[1968–69 Serie A|1969]], [[1972–73 Serie A|1973]], [[1978–79 Serie A|1979]], [[1986–87 Serie A|1987]], [[1993–94 Serie A|1994]], [[1997–98 Serie A|1998]], [[2002–03 Serie A|2003]], [[2004–05 Serie A|2005]], [[2009–10 Serie A|2010]]) |- |align=center|'''[[Serie B|B]]''' |'''28'''||[[2010–11 Serie B|2010–11]]||{{increase}} 13 ([[1927–28 Prima Divisione|1928]], [[1936–37 Serie B|1937]], [[1939-40 Serie B|1940]], [[1958–59 Serie B|1959]], [[1970–71 Serie B|1971]], [[1976–77 Serie B|1977]], [[1983–84 Serie B|1984]], [[1987–88 Serie B|1988]], [[1994–95 Serie B|1995]], [[1999–2000 Serie B|2000]], [[2003–04 Serie B|2004]], [[2005–06 Serie B|2006]], [[2010–11 Serie B|2011]])||{{decrease}} 1 ([[1980–81 Serie B|1981]]) |- |align=center|'''[[Serie C|C]]''' |'''1'''||[[1981–82 Serie C1|1981–82]]||{{increase}} 1 ([[1981–82 Serie C1|1982]])||never |- !colspan=5|89 years of professional football in Italy since 1929 |} == കിറ്റ് വിതരണക്കാരും ഷർട്ട് സ്പോൺസർമാരും == {| class="wikitable" style="text-align: center" !കാലയളവ് ! കിറ്റ് നിർമ്മാതാവ് ! ഷർട്ട് സ്പോൺസർ |- | 1976–80 | അംബ്രോ | ''ഒന്നുമില്ല'' |- | 1980–81 | ലെ കോക്ക് സ്പോർട്ടിഫ് | മനിഫത്തുറ സെബീന |- | 1981–84 | പ്യൂമ | rowspan="4" | ഇരിക്കുക |- | 1984–86 | NR |- | 1986–87 | N2 |- | 1987–89 | ലതാസ് |- | 1989–91 | NR | rowspan="3" | തമോയിൽ |- | 1991–94 | ലോട്ടോ |- | 1994-95 | rowspan="6" | അസിക്സ് |- | 1995–00 | ചിലത് |- | 2000–02 | ഓർട്ടോബെൽ |- | 2002–05 | പ്രൊമാടെക് |- | 2005–06 | സിറ്റ്-ഇൻ സ്പോർട്ട് - എലെസൈറ്റ് |- | 2006–07 | rowspan="2" | സിറ്റ്-ഇൻ സ്പോർട്ട് - ഡൈഹത്‌സു |- | 2007-10 | rowspan="3" | പിശക് |- | 2010–11 | AXA - ഡൈഹത്‌സു |- | 2011–14 | AXA - കൊണിക്ക മിനോൾട്ട |- | 2014–<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> ഫെബ്രുവരി 2017 | rowspan="2" | നൈക്ക് | സ്യൂസെഗാസ് - കൊണിക്ക മിനോൾട്ട / സ്റ്റോൺ സിറ്റി / മോഡസ് എഫ്എം - എലെട്രോകനാലി (തിരികെ) |- | ഫെബ്രുവരി–<br /><br /><br /><br /><nowiki></br></nowiki> ജൂൺ 2017 | ടിഡബ്ല്യുഎസ് - മോഡസ് എഫ്എം - എലെട്രോകനാലി (പിന്നിലേക്ക്) |- | 2017–18 | rowspan="4" | ജോമ | വെരാറ്റൂർ - മോഡസ് എഫ്എം - എലെട്രോകനാലി (പിന്നിൽ) - റാഡിസി ഗ്രൂപ്പ് (യൂറോപ്പ ലീഗ് കിറ്റുകൾ) |- | 2018–19 | റാഡിസി ഗ്രൂപ്പ് - യുപവർ - എലെട്രോകനാലി (പിന്നിൽ) - ഓട്ടോമ (സ്ലീവ്) |- | 2019–20 | റാഡിസി ഗ്രൂപ്പ് - യുപവർ - {{Illm|Gewiss|it}} (പിന്നിലേക്ക്) - ഓട്ടോമ (സ്ലീവ്) |- | 2020– | Plus500 <ref>{{Cite web|url=https://www.atalanta.it/news/plus500-is-atalanta-b-c-main-sponsor/|title=Plus500 is Atalanta's new main sponsor|date=19 August 2020|publisher=atalanta.it}}</ref> - റാഡിസി ഗ്രൂപ്പ് - ഗെവിസ് (പിന്നിലേക്ക്) - ഓട്ടോമ (സ്ലീവ്) |} == അവലംബം == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|http://www.atalanta.it/}} {{In lang|it}} * [http://www.atalantini.online/ Fans ദ്യോഗിക ആരാധക സൈറ്റ്] {{In lang|it}} * [http://www.tuttoatalanta.com/ ''ടുട്ടോ അറ്റലാന്റ'' : അറ്റലാന്റ ന്യൂസും ഗോസിപ്പും] {{In lang|it}} * [http://atalanta-calcio.ru/ റഷ്യൻ ആരാധകരുടെ സൈറ്റ്] {{In lang|ru}} 57s6ogv72649wb694hbzepzfnot6yv0 0 542377 4626891 4559262 2026-05-29T17:18:13Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626891 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = അമിത് പ്രഭാകർ മേദിയോ <br>Amit Prabhakar Maydeo | image = | image_size = | caption = | other_names = | birth_date = | birth_place = [[Girgaon]], Mumbai, India | death_date = | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = | occupation = Gastroenterologist | years_active = | spouse = | partner = | children = | parents = | awards = [[Padma Shri]] | website = | influences = | influenced = }} ഒരു ഇന്ത്യൻ ഗാസ്ട്രോഎൻട്രോലജിസ്റ്റും<ref name="Call Life">{{Cite web|url=http://call-life.com/index.php?content=13&dataid=7041|title=Call Life|access-date=25 October 2014|date=2014|publisher=Call Life|archive-date=2014-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20141025200741/http://call-life.com/index.php?content=13&dataid=7041|url-status=dead}}</ref> [[എൻഡോസ്കോപ്പി]] വിദഗ്ധനും, <ref name="ND TV">{{Cite web|url=http://www.ndtv.com/article/india/president-pranab-mukherjee-confers-padma-awards-356691|title=ND TV|access-date=25 October 2014|date=20 April 2013|publisher=ND TV}}</ref> ചികിത്സാ എൻ‌ഡോസ്കോപ്പി, എൻ‌ഡോസ്കോപ്പിക് റിട്രോഗ്രേഡ് ചോളൻ‌ജിയോപാൻ‌ക്രിയാറ്റോഗ്രഫി (ഇആർ‌സി‌പി) എന്നിവയിലെ മുൻ‌നിര പരിശ്രമങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ടയാളുമാണ് '''അമിത് പ്രഭാകർ മേദിയോ.'''<ref name="Bharat Top 10">{{Cite web|url=http://bharattop10.com/details.php?Detail_Id=330&catId=4|title=Bharat Top 10|access-date=25 October 2014|date=2013|publisher=Bharat Top 10|archive-url=https://web.archive.org/web/20141025202457/http://bharattop10.com/details.php?Detail_Id=330&catId=4|archive-date=25 October 2014}}</ref> <ref name="India Medical Times">{{Cite web|url=http://www.indiamedicaltimes.com/2013/01/26/dr-nandkishore-s-laud-dr-maharaj-k-bhan-in-padma-honours-list/|title=India Medical Times|access-date=25 October 2014|date=2013|publisher=India Medical Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605051437/http://www.indiamedicaltimes.com/2013/01/26/dr-nandkishore-s-laud-dr-maharaj-k-bhan-in-padma-honours-list/|archive-date=5 June 2014}}</ref> വൈദ്യശാസ്ത്രം, മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസം എന്നീ മേഖലകളിലെ സമഗ്ര സംഭാവനകളെ പരിഗണിച്ച് 2013-ൽ [[ഭാരത സർക്കാർ|ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ്]] [[പത്മശ്രീ]] നൽകി അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു. മകൻ ഡോ. രോഹൻ മേദിയോ ഔറംഗബാദിലെ എം‌ജി‌എം മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആശുപത്രിയിലെ സർജൻ കൂടിയാണ്. <ref name="Padma 2013">{{Cite web|url=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838|title=Padma 2013|access-date=10 October 2014|date=25 January 2013|publisher=Press Information Bureau, Government of India}}</ref> == ജീവചരിത്രം == {{Quote box|''പെട്ടെന്ന്, എന്റെ ചുമലിൽ ഒരു വലിയ ഭാരം അനുഭവപ്പെടുന്നു. അതേസമയം, വൈദ്യസഹായം ആവശ്യമുള്ളവരോടുള്ള എന്റെ ഉത്തരവാദിത്തം വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും എനിക്ക് തോന്നുന്നു, [[പത്മശ്രീ]] അവാർഡിനെക്കുറിച്ച് കേട്ട ഡോ. മേദിയോ പറഞ്ഞു..<ref name="TOI" /> | align = right | width = 21em }}അമിത് പ്രഭാകർ മേദിയോ തെക്കൻ മുംബൈ പ്രദേശത്തുള്ള ഗിർഗാവോണിലെ സാമ്പത്തികമായി പിന്നാക്കം നിൽക്കുന്ന ഒരു കുടുംബത്തിലാണ് ജനിച്ചത്.<ref name="TOI1">{{Cite web|url=http://mobilepaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=8&sectid=edid=&edlabel=MMIR&mydateHid=29-01-2013&pubname=Mirror+-+Mumbai&edname=&articleid=Ar00801&publabel=MM|title=TOI|access-date=25 October 2014|date=2013|publisher=TOI|archive-url=https://web.archive.org/web/20141025215959/http://mobilepaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=8&sectid=edid=&edlabel=MMIR&mydateHid=29-01-2013&pubname=Mirror+-+Mumbai&edname=&articleid=Ar00801&publabel=MM|archive-date=25 October 2014}}</ref> വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രാഥമിക സ്പെഷ്യലൈസേഷൻ ശസ്ത്രക്രിയയിലായിരുന്നു, പക്ഷേ ഒരു ജർമ്മൻ ഹോസ്പിറ്റലിലെ ഇന്റേൺഷിപ്പ് അദ്ദേഹത്തെ എൻഡോസ്കോപ്പിയിലെ ഇൻവേസീവ് സാങ്കേതികത പരിചയപ്പെടുത്തി. ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ എൻ‌ഡോസ്കോപ്പിക് സെന്റർ, ബൽ‌ഡോട്ട ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഡൈജസ്റ്റീവ് സയൻസസ്, <ref name="Baldota">{{Cite web|url=http://www.globalhospitalsindia.com/mumbai/Institutes/14/overview.aspx|title=Baldota|access-date=25 October 2014|date=2014|publisher=Baldota|archive-url=https://web.archive.org/web/20141025204424/http://www.globalhospitalsindia.com/mumbai/Institutes/14/overview.aspx|archive-date=25 October 2014}}</ref> സ്ഥാപിച്ചതിന്റെ ബഹുമതി മേദിയോയ്ക്ക് ആണ്. ഇന്ത്യയിൽ എൻ‌ഡോസ്കോപ്പി എന്ന ആശയം അവതരിപ്പിച്ചതും വിഷയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആദ്യത്തെ വിദ്യാഭ്യാസ കോഴ്‌സ് ആരംഭിച്ചതും അദ്ദേഹമാണെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. <ref name="TOI">{{Cite web|url=http://mobilepaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=8&sectid=edid=&edlabel=MMIR&mydateHid=29-01-2013&pubname=Mirror+-+Mumbai&edname=&articleid=Ar00801&publabel=MM|title=TOI|access-date=25 October 2014|date=2013|publisher=TOI|archive-url=https://web.archive.org/web/20141025215959/http://mobilepaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=8&sectid=edid=&edlabel=MMIR&mydateHid=29-01-2013&pubname=Mirror+-+Mumbai&edname=&articleid=Ar00801&publabel=MM|archive-date=25 October 2014}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20141025215959/http://mobilepaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=8&sectid=edid=&edlabel=MMIR&mydateHid=29-01-2013&pubname=Mirror+-+Mumbai&edname=&articleid=Ar00801&publabel=MM "TOI"]. TOI. 2013. Archived from [http://mobilepaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=8&sectid=edid=&edlabel=MMIR&mydateHid=29-01-2013&pubname=Mirror+-+Mumbai&edname=&articleid=Ar00801&publabel=MM the original] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141025215959/http://mobilepaper.timesofindia.com/mobile.aspx?article=yes&pageid=8&sectid=edid=&edlabel=MMIR&mydateHid=29-01-2013&pubname=Mirror+-+Mumbai&edname=&articleid=Ar00801&publabel=MM |date=2014-10-25 }} on 25 October 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 October</span> 2014</span>.</cite></ref> ചികിത്സാ എൻ‌ഡോസ്കോപ്പി, എൻ‌ഡോസ്കോപ്പിക് റിട്രോഗ്രേഡ് ചോളൻ‌ജിയോപാൻ‌ക്രിയാറ്റോഗ്രഫി (ഇആർ‌സി‌പി) എന്നിവയിൽ നൂതനമായ വഴിത്തിരിവുണ്ടാക്കുന്ന ജോലികൾ ചെയ്തതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. <ref name="Bharat Top 11">{{Cite web|url=http://bharattop10.com/details.php?Detail_Id=330&catId=4|title=Bharat Top 10|access-date=25 October 2014|date=2013|publisher=Bharat Top 10|archive-url=https://web.archive.org/web/20141025202457/http://bharattop10.com/details.php?Detail_Id=330&catId=4|archive-date=25 October 2014}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20141025202457/http://bharattop10.com/details.php?Detail_Id=330&catId=4 "Bharat Top 10"]. Bharat Top 10. 2013. Archived from [http://bharattop10.com/details.php?Detail_Id=330&catId=4 the original] on 25 October 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 October</span> 2014</span>.</cite></ref> <ref name="India Medical Times1">{{Cite web|url=http://www.indiamedicaltimes.com/2013/01/26/dr-nandkishore-s-laud-dr-maharaj-k-bhan-in-padma-honours-list/|title=India Medical Times|access-date=25 October 2014|date=2013|publisher=India Medical Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605051437/http://www.indiamedicaltimes.com/2013/01/26/dr-nandkishore-s-laud-dr-maharaj-k-bhan-in-padma-honours-list/|archive-date=5 June 2014}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://web.archive.org/web/20140605051437/http://www.indiamedicaltimes.com/2013/01/26/dr-nandkishore-s-laud-dr-maharaj-k-bhan-in-padma-honours-list/ "India Medical Times"]. India Medical Times. 2013. Archived from [http://www.indiamedicaltimes.com/2013/01/26/dr-nandkishore-s-laud-dr-maharaj-k-bhan-in-padma-honours-list/ the original] on 5 June 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 October</span> 2014</span>.</cite></ref> പാൻക്രിയാറ്റിക്, കോമൺ പിത്തരസം (സിബിഡി) കല്ലുകളുടെ ചികിത്സയിൽ പുതിയ പ്രോട്ടോക്കോളുകൾ വികസിപ്പിച്ചതായും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗവേഷണങ്ങൾ ഉദ്ധരിക്കുന്നു. അമിത് മേദിയോ<ref name="Padma 2013a">{{Cite web|url=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838|title=Padma 2013|access-date=10 October 2014|date=25 January 2013|publisher=Press Information Bureau, Government of India}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838 "Padma 2013"]. Press Information Bureau, Government of India. 25 January 2013<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">10 October</span> 2014</span>.</cite></ref> മുംബൈയിലെ ബ്രീച്ച് കാൻഡിയിലെ ഭുലഭൈ ദേശായി റോഡിൽ ആണ് താമസിക്കുന്നത്.<ref name="Call Life1">{{Cite web|url=http://call-life.com/index.php?content=13&dataid=7041|title=Call Life|access-date=25 October 2014|date=2014|publisher=Call Life|archive-date=2014-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20141025200741/http://call-life.com/index.php?content=13&dataid=7041|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://call-life.com/index.php?content=13&dataid=7041 "Call Life"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141025200741/http://call-life.com/index.php?content=13&dataid=7041 |date=2014-10-25 }}. Call Life. 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 October</span> 2014</span>.</cite></ref> == സ്ഥാനങ്ങൾ == സൊസൈറ്റി ഓഫ് ഗ്യാസ്ട്രോ ഇന്റസ്റ്റൈനൽ എൻ‌ഡോസ്കോപ്പി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ മുൻ പ്രസിഡണ്ടായ <ref name="Credihealth1">{{Cite web|url=http://www.credihealth.com/doctor/2036-amit-maydeo/education|title=Credihealth|access-date=25 October 2014|date=2014|publisher=Credihealth|archive-date=2015-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923211057/http://www.credihealth.com/doctor/2036-amit-maydeo/education|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.credihealth.com/doctor/2036-amit-maydeo/education "Credihealth"]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Credihealth. 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 October</span> 2014</span>.</cite></ref> അമിത് പ്രഭാകർ മെയ്ദിയോ, <ref name="SGEI">{{Cite web|url=http://www.sgei.co.in/|title=SGEI|access-date=25 October 2014|date=2014|publisher=SGEI|archive-date=2021-05-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20210507134105/https://www.sgei.co.in/|url-status=dead}}</ref> ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് എൻ‌ഡോസ്കോപ്പി മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടറാണ്, കൂടാതെ അദ്ദേഹം അതുപോലുള്ള പ്രമുഖ സ്ഥാനങ്ങളും വഹിക്കുന്നു: * ഡയറക്ടർ - ബൽ‌ഡോട്ട ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഡൈജസ്റ്റീവ് സയൻസസ്, ഗ്ലോബൽ ഹോസ്പിറ്റൽ, മുംബൈ <ref name="TOI"/> <ref name="Credihealth2">{{Cite web|url=http://www.credihealth.com/doctor/2036-amit-maydeo/education|title=Credihealth|access-date=25 October 2014|date=2014|publisher=Credihealth}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.credihealth.com/doctor/2036-amit-maydeo/education "Credihealth"]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Credihealth. 2014<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">25 October</span> 2014</span>.</cite></ref> * കൺസൾട്ടന്റ്, ഗ്യാസ്ട്രോഎൻട്രോളജിസ്റ്റ് - [[ബ്രീച്ച് കാൻഡി ആശുപത്രി|ബ്രീച്ച് കാൻഡി ഹോസ്പിറ്റൽ]], മുംബൈ * ഓണററി കൺസൾട്ടന്റ് ഗ്യാസ്ട്രോഎൻട്രോളജിസ്റ്റ് - [[ജസ്ലോക് ഹോസ്പിറ്റൽ|ജാസ്ലോക്ക് ഹോസ്പിറ്റൽ]], മുംബൈ * കൺസൾട്ടന്റ് ഗ്യാസ്ട്രോഎൻട്രോളജിസ്റ്റ് - പ്രിൻസ് അലി ഖാൻ ഹോസ്പിറ്റൽ, മുംബൈ ഡയറക്ടറുടെ ശേഷിയിൽ എൽകോം ഇൻസ്ട്രുമെന്റ് ഇൻഡസ്ട്രീസ്, സെന്റർ ഫോർ ഡൈജസ്റ്റീവ്, കിഡ്നി ഡിസീസസ് ഇന്ത്യ എന്നീ രണ്ട് സ്ഥാപനങ്ങളുമായി മേദിയോ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. <ref name="Zauba">{{Cite web|url=https://www.zauba.com/director/AMIT-PRABHAKAR-MAYDEO/00068609/|title=Zauba|access-date=25 October 2014|date=2014|publisher=Zauba}}</ref> <ref name="Company Info">{{Cite web|url=http://companyinfoz.com/director/amit-prabhakar-maydeo-00068609|title=Company Info|access-date=25 October 2014|date=2014|publisher=Company Info}}</ref> == ഇതും കാണുക == * [[Endoscopic retrograde cholangiopancreatography]] == അവലംബം == {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{cite web | url=http://www.theindianpanorama.com/2013/04/08/president-confers-padma-awards/ | title=Padma Awards List | publisher=Indian Panorama | date=2014 | access-date=12 October 2014 | archive-date=2021-05-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210516200146/https://www.theindianpanorama.com/2013/04/08/president-confers-padma-awards/ | url-status=dead }} *[https://www.gastrodoctor.in/doctor/dr-amit-maydeo/ Dr Amit maydeo/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220116101625/https://www.gastrodoctor.in/doctor/dr-amit-maydeo/ |date=2022-01-16 }} verified gastroenterologist information at Gastro Doctor India. {{Padma Shri Award Recipients in Medicine}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] aguk6vn8mt1tul5w2blzju1uc96bdiw 0 545874 4626950 3585142 2026-05-29T23:26:10Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626950 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ആൻ ഏഞ്ചൽ അറ്റ് മൈ ടേബിൾ | image = Angel_at_my_table_movie_poster.jpg | director = [[ജെയിൻ കാമ്പിയോൺ]] | producer = [[ഗ്രാൻറ് മേജർ]]<br />ബ്രിഡ്ജറ്റ് ഇകിൻ | writer = [[Laura Jones (screenwriter)|ലോറാ ജോൺസ്]] | based_on = {{Based on|''To the Is-Land'' & <br />''An Angel at My Table'' & <br />''The Envoy from Mirror City''|[[Janet Frame]]}} | starring = [[കെറി ഫോക്സ്]] | music = [[ഡോൺ മക്ഗ്ലാഷൻ]] | cinematography = [[സ്റ്റുവാർട്ട് ഡ്രൈബർഗ്]] | editing = [[വെറോണിക്ക ജാനറ്റ്]] | studio = [[Australian Broadcasting Corporation|ABC]]<br />[[Television New Zealand]]<br />[[Channel 4]]<br />Hibiscus Films | distributor = Sharmill Films (Australia)<br />[[Artificial Eye]] (United Kingdom) | released = {{Film date|1990|9|5|[[Venice Film Festival]]|1990|9|20|Australia|df=y}} | runtime = 158 minutes | country = Australia<br />New Zealand<br />United Kingdom | language = ഇംഗ്ലീഷ് | budget = | gross = $1,054,638 {{small|(US and Canada)}}<ref>{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=angelatmytable.htm|title=An Angel at My Table (1991)|work=[[Box Office Mojo]]|publisher=[[Amazon.com]]|access-date=9 October 2011}}</ref> }}'''ആൻ ഏഞ്ചൽ അറ്റ് മൈ ടേബിൾ''', [[ജെയിൻ കാമ്പിയോൺ|ജെയ്ൻ കാമ്പിയൻ]] സംവിധാനം ചെയ്ത 1990 ലെ ഒരു ജീവചരിത്ര നാടകീയ ചലച്ചിത്രമാണ്. ജാനറ്റ് ഫ്രെയിമിന്റെ മൂന്ന് ആത്മകഥകളായ ടു ദി ഈസ്-ലാൻഡ് (1982), ആൻ ഏഞ്ചൽ അറ്റ് മൈ ടേബിൾ (1984), ദി എൻ‌വോയ് ഫ്രം മിറർ സിറ്റി (1984) എന്നിവ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് ചിത്രം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടത്.<ref>Hunter Cordaiy, "An Angel at My Table", ''Cinema Papers'', November 1990 p 32-36</ref> മികച്ച പ്രതികരണം നേടിയ ഈ ചിത്രം ന്യൂസിലാന്റ് ഫിലിം ആൻഡ് ടെലിവിഷൻ അവാർഡുകൾ, ടൊറന്റോ ഇന്റർനാഷണൽ ഫിലിം ഫെസ്റ്റിവൽ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി അവാർഡുകൾ നേടിയതോടൊപ്പം വെനീസ് ചലച്ചിത്രമേളയിൽ രണ്ടാം സമ്മാനവും ലഭിച്ചു.<ref>{{cite web|url=http://www.nzonscreen.com/title/an-angel-at-my-table-1990-0e1/background#critique_0|title=Background - An Angel at My Table - Film - NZ On Screen|access-date=8 January 2018|website=nzonscreen.com|archive-date=2021-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210612113030/https://www.nzonscreen.com/title/an-angel-at-my-table-1990-0e1/background#critique_0|url-status=dead}}</ref> == അവലംബം == sm5ys0e6c59wh8aihnolfociwyq9azo 0 572907 4626959 4004880 2026-05-30T03:42:09Z ~2026-32302-45 218532 /* */ 4626959 wikitext text/x-wiki {{Orphan|date=നവംബർ 2023}} {{Infobox ethnic group|group=Kalasha|image=File:Kalash Girls); Tahsin Shah 04.jpg|caption=Kalash girls photographed in April 2016|population=c. 7,000 (incl. Urchuniwar people)<ref>{{cite web |title=Languages of Hindukush |url=https://uoch.edu.pk/index.php/languages-of-hindukush/ |website=University of Chitral |access-date=24 April 2022 |archive-date=2022-02-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220209224834/https://uoch.edu.pk/index.php/languages-of-hindukush/ |url-status=dead }}</ref><ref name=Ayub-Mezzavilla-etal-2015/>|popplace=[[Chitral District]], [[Pakistan]]|rels=Majority [[Ancient Hinduism]]<ref name=West-2010-a>{{cite book |last=West |first=Barbara A. |title=Encyclopedia of the Peoples of Asia and Oceania |date=19 May 2010 |publisher=[[Infobase Publishing]] |lang=en |isbn=9781438119137 |page=357 |url=https://books.google.com/books?id=pCiNqFj3MQsC&pg=PA357}}</ref>{{efn| The Kalasha are a unique people living in just three valleys near Chitral, Pakistan, the capital of North-West Frontier Province, which borders Afghanistan. Unlike their neighbors in the Hindu Kush Mountains on both the Afghani and Pakistani sides of the border the Kalasha have not converted to [[Islam]]. During the mid-20th&nbsp;century a few Kalasha villages in Pakistan were forcibly converted to this dominant religion, but the people fought the conversion and, once official pressure was removed, the vast majority continued to practice their own religion. : Their religion is a form of Buddhism that recognizes many gods and spirits and has been related to the religion of the Ancient Greeks, who mythology says are the ancestors of the contemporary Kalash ... However, it is much more likely, given their Indo-Aryan language, that the religion of the Kalasha is much more closely aligned to the Hinduism of their Indian neighbors that to the religion of Alexander the Great and his armies.<ref name=West-2010-a/>}}<ref name=Bezhan-2017>{{cite web |last=Bezhan |first=Frud |date=19 April 2017 |title=Pakistan's forgotten pagans get their due |publisher=[[Radio Free Europe/Radio Liberty]] |lang=en |url=https://www.rferl.org/a/28439107.html |access-date=11 July 2017 |quote=About half of the Kalash practice a form of ancient Hinduism infused with old pagan and animist beliefs.}}</ref> / [[Animism]];<ref name=Searle-2013/><ref name=Camerapix-1998/><ref name=Sheehan-1993/> Minority [[Islam]]<ref name=Ahmed-1986/>|langs=[[Kalasha-mun|Kalasha]], [[Khowar language|Khowar]]|related=[[Nuristanis]], other [[Indo-Aryan peoples]]|native_name=|native_name_lang=}}[[പാകിസ്ഥാൻ|പാകിസ്ഥാനിലെ]] ഏറ്റവും ചെറിയ വംശീയ ന്യുനപക്ഷ സമൂഹം ആണ് കലാഷികൾ. പാകിസ്താനിലെ വെള്ളക്കാർ എന്നാണ് ഇവർ അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇവരുടെ ജനസംഖ്യ എന്ന് പറയുന്നത് വെറും 5000 മാത്രമാണ്. പാകിസ്ഥാനിലെ ഖൈബർ-പഖ്തൂൺഖ്വ പ്രവിശ്യയിലെ ചിത്രാൽ ജില്ലയിൽ താമസിക്കുന്ന കലാഷി ജനത ഇന്തോ - ഗ്രീക്ക് വംശം ആണ്.<ref name="West-2010-b">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=pCiNqFj3MQsC&pg=PA357|title=Encyclopedia of the Peoples of Asia and Oceania|last=West|first=Barbara A.|date=19 May 2010|publisher=[[Infobase Publishing]]|isbn=9781438119137|page=357|lang=en}}</ref>{{efn|The Kalasha are a unique people living in just three valleys near Chitral, Pakistan, the capital of North-West Frontier Province, which borders Afghanistan ... However, it is much more likely, given their Indo-Aryan language, that the religion of the Kalasha is much more closely aligned to the Hinduism of their Indian neighbors that to the religion of Alexander the Great and his armies.<ref name=West-2010-b/>}} kalash language എന്ന ഭാഷയാണ് ഇവർ സംസാരിക്കുന്നത്. ഈ ഭാഷ [[ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷകൾ|ഇന്തോ-ആര്യൻ ഭാഷ]] കുടുംബത്തിലെ ദാർദിക് ഉപഗ്രൂപ്പിൽ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു ഭാഷയാണ്.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=QpjKpK7ywPIC&dq=The+term+Dardic+is+stated+to+be+only+a+geographical+convention+and+not+a+linguistic+expression&pg=PA295|title=Kashmir and It's People: Studies in the Evolution of Kashmiri Society|last=Kaw|first=M. K.|date=2004|publisher=APH Publishing|isbn=978-81-7648-537-1|pages=295|language=en|quote=The term Dardic is stated to be only a geographical convention and not a linguistic expression.}}</ref><ref name="Verbeke-2017">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=aoJ1DwAAQBAJ&dq=dardic+term&pg=PA2|title=Argument structure in Kashmiri: Form and function of pronominal suffixation|last=Verbeke|first=Saartje|date=2017-11-20|publisher=BRILL|isbn=978-90-04-34678-9|pages=2|lang=en}}</ref>{{efn|Nowadays, the term "Dardic" is used as an areal term that refers to a number of Indo-Aryan languages, without claiming anything specific about their mutual relatedness.<ref name=Verbeke-2017/>}} ഇവരുടെ വസ്ത്രധാരണം വളരെ അധികം പ്രേത്യേകത ഉള്ളതാണ് കൗറി ഷെല്ലുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച കറുത്ത വസ്ത്രമാണ് സ്ത്രീകൾ ധരിക്കുന്നത്. പുരുഷന്മാർ പാകിസ്താനി കമീസ് ധരിക്കുന്നു. കുട്ടികൾ നാലു വയസ്സിനു ശേഷം മുതിർന്നവരുടെ വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നു. ഇവരുടെ വിശ്വാസ കഥകൾ [[ഗ്രീക്ക് ജനത|ഗ്രീക്കുമായി]] ബന്ധപെട്ടു കിടക്കുമ്പോൾ ആചാരങ്ങൾ [[വേദ കാലഘട്ടം|വേദകാല]] ജനങ്ങളേടെതുമായി സാമ്യം ഉള്ളതാണ്. ഇവരുടെ ദൈവങ്ങൾക്ക് [[ഹിന്ദുമതം|ഹിന്ദുമത]] ദേവതകളുമായി സാമ്യം ഉണ്ട്‌. [[ഇന്ദ്രൻ]] ഇന്ദർ വരെന്ദർ എന്ന പേരിലും [[മഹാദേവൻ]] മഹാനന്ദിയൊ എന്ന പേരിലും അറിയപെടുന്നു. ഇന്നത്തെ പാകിസ്താനിലെ പടിഞ്ഞാറൻ ഭാഗങ്ങളിലും [[ഹിന്ദുകുഷ്]] പർവത നിരകളിലും ആണ് ഈ ജനവിഭാഗം ഉള്ളത്. == അവലംബം == ==കുറിപ്പുകൾ== {{notelist}} [[വർഗ്ഗം:ഇൻഡോ-ആര്യൻ ജനങ്ങൾ]] 6b5d562kt0ld8rh62828va3cq16h9v9 0 582403 4626965 4545806 2026-05-30T05:00:11Z ~2026-27714-20 217410 4626965 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox film | name = ആദിപുരുഷ് | image = Adipurush poster.jpeg | caption = പോസ്റ്റർ | director = ഓം റൗത്ത് | producer = ഭൂഷൺ കുമാർ<br/ >കൃഷ്ണകുമാർ<br/ >ഓം റൗത്ത്<br/ >പ്രസാദ് സുതാർ<br/ >രാജേഷ് നായർ | starring = [[പ്രഭാസ്]]<br/ >[[കൃതി സനോൻ]]<br/ >[[സൈഫ് അലി ഖാൻ]]<br/ >സണ്ണി സിംഗ്<br/>ദേവദത്ത് നാഗ് | cinematography = കാർത്തിക് പലാനി | editing = അപൂർവ മോട്ടിവാലെ<br/ >ആശിഷ് മാത്രെ | music = '''അങ്ക്:'''<br/ >സഞ്ചിത് ബൽഹാര<br/ >അങ്കിത് ബൽഹാര<br/ >'''ഗാനം:'''<br/ >അജയ് - അതുൽ | studio = T-Series<br/ >റെട്രോ ഫയലുകൾ | distributor = എ എ ഫിലിംസ്<br/ >(ഉത്തര ഇന്ത്യ)<br/ >യുവി ക്രിയേഷൻസ് (തെലുങ്ക്) | released = 16 ജൂൺ 2023 | country = ഇന്ത്യ | language = ഹിന്ദി<br/ >തെലുങ്ക് | budget = ₹500 -700 കോടി | box_office = ₹425 കോടി }} രാമായണത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നിർമ്മിച്ച ഇന്ത്യൻ ഇതിഹാസ പുരാണ ചിത്രമാണ് '''ആദിപുരുഷ്'''.<ref>https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/prabhas-spotted-in-mumbai-to-start-shooting-for-adipurush-in-march-trending-pic-1773879-2021-02-28</ref> ഓം റൗത്ത് രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിക്കുന്ന ചിത്രം നിർമ്മിക്കുന്നത് ടി-സീരീസും റെട്രോഫിലിസും ചേർന്നാണ്. ഹിന്ദി, തെലുങ്ക് ഭാഷകളിൽ ഒരേസമയം ചിത്രീകരിച്ച ഈ ചിത്രത്തിൽ രാമനായി പ്രഭാസും ജാനകിയായി കൃതി സനോനും ലങ്കേഷായി സെയ്ഫ് അലി ഖാനും അഭിനയിക്കുന്നു.<ref>https://variety.com/2022/film/news/prabhas-adipurush-om-raut-ramayana-1235186861/</ref><ref>https://www.ndtv.com/entertainment/prabhas-big-announcement-adipurush-a-3d-action-drama-2281106</ref><ref>https://www.newindianexpress.com/entertainment/telugu/2020/aug/21/prabhas-3d-epic-adipurush-adds-penguin-cinematographer-kharthik-palani-2186172.html</ref><ref>https://www.hindustantimes.com/bollywood/kriti-sanon-to-play-sita-opposite-prabhas-ram-in-adipurush-shoot-to-begin-in-january/story-KioAhwU2B3nA0aSqRmAZwM.html</ref><ref>https://www.newindianexpress.com/entertainment/hindi/2021/jan/19/motion-capture-work-on-prabhas-saif-ali-khans-adipurush-begins-2252225.html</ref> 2020 ഓഗസ്റ്റിൽ ഒരു ഔദ്യോഗിക മോഷൻ പോസ്റ്ററിലൂടെയാണ് ആദിപുരുഷ് പ്രഖ്യാപിച്ചത്. പ്രിൻസിപ്പൽ ഫോട്ടോഗ്രഫി 2021 ഫെബ്രുവരിയിൽ ആരംഭിച്ച് 2021 നവംബറിൽ അവസാനിച്ചു, പ്രാഥമികമായി മുംബൈയിൽ നടക്കുന്നു, തുടർന്ന് പോസ്റ്റ്-പ്രൊഡക്ഷൻ ജോലികൾ. ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീതം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത് അജയ്-അതുൽ ആണ്. ആദിപുരുഷിന് ₹600-700 കോടിയോളം ചിലവിട്ടിട്ടുണ്ട്, ഇന്ത്യയിൽ ഇതുവരെ നിർമ്മിച്ചതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും ചെലവേറിയ ചിത്രമാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-reviews/2023/06/16/adipurush-malayalam-movie-review.html|title=കുട്ടികൾക്കു കാണാം; ശരാശരി അനുഭവമായി ‘ആദിപുരുഷ്’; റിവ്യൂ|access-date=2023-06-16|last=|language=ml}}</ref> ആദിപുരുഷ് 2023 ജൂൺ 16-ന് പുറത്തിറങ്ങി. ചിത്രത്തിന്റെ സംവിധാനം, തിരക്കഥ, സംഭാഷണം, ഛായാഗ്രഹണം, ഇതിഹാസത്തിൽ നിന്നുള്ള വികലമാക്കൽ, വിഷ്വൽ ഇഫക്റ്റുകൾ എന്നിവയെ വിമർശിച്ച നിരൂപകരിൽ നിന്ന് മോശം നിരൂപണങ്ങളാണ് ഇതിന് ലഭിച്ചത്. ചിത്രം കാണാൻ [[ഹനുമാൻ]] എത്തുമെന്നും അതിനായി തീയറ്ററിൽ സീറ്റ്‌ ഒഴിച്ചിടണമെന്നുമുള്ള ആവശ്യം വിമർശനത്തോടൊപ്പം പരിഹാസങ്ങളും ഏറ്റുവാങ്ങി.ഈ ചിത്രം രാമായണത്തിന്റെ ഒരു മോശം പുനഃസൃഷ്ടിയായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ശക്തമായ ഓപ്പണിംഗ് വാരാന്ത്യമുണ്ടായിട്ടും, സിനിമ അതിന്റെ വേഗത നിലനിർത്താൻ സാധിച്ചില്ല. ചിത്രം ബോക്സോഫീസിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. == അഭിനേതാക്കൾ == *[[പ്രഭാസ്]] - രാമൻ *[[കൃതി സനോൻ]] - സീത *[[സൈഫ് അലി ഖാൻ]] - രാവണൻ *സണ്ണി സിംഗ് - ലക്ഷ്മണൻ *ദേവദത്ത നാഗേ - ഹനുമാൻ *വത്സൽ ഷേത്ത് - ഇന്ദ്രജിത്ത്<ref>{{Cite web|date=28 August 2022|title=Adipurush (ആദിപുരുഷ്) 2023 Movie Cast, Trailer, Story|url=https://ww1.filmyzap.com/adipurush-2023-movie/|access-date=26 August 2022|website=FilmyZap|archive-date=2023-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20230516200952/https://ww1.filmyzap.com/adipurush-2023-movie/|url-status=dead}}</ref> *സോണൽ ചൗഹാൻ *തൃപ്തി തോരാട്മൽ == റിലീസ് == ആദിപുരുഷ് 2023 ജൂൺ 16ന് ഹിന്ദിയിലും തെലുങ്കിലും തമിഴ്, [[കന്നഡ]], മലയാളം ഭാഷകളിലെ ഡബ്ബ് ചെയ്ത പതിപ്പുകൾക്കൊപ്പം തിയറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്യാൻ ഷെഡ്യൂൾ ചെയ്തിരുന്നു. ഇത് 2022 ഓഗസ്റ്റ് 11 ന് റിലീസ് ചെയ്യാൻ നേരത്തെ ഷെഡ്യൂൾ ചെയ്തിരുന്നെങ്കിലും ''ലാൽ സിംഗ് ഛദ്ദ'' എന്ന അമീർ ഖാൻ ചിത്രത്തിൻ്റെ റിലീസ് കാരണം പിന്നീട് മാറ്റിവച്ചു. ''വീരസിംഹ റെഡ്ഡി'', ''വാൾട്ടയർ വീരയ്യ'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളുമായുള്ള ക്ലാഷ് റിലീസ് ഒഴിവാക്കാനും ചിത്രത്തിൻ്റെ ടീസർ പുറത്തിറങ്ങിയതിന് ശേഷമുള്ള കടുത്ത പ്രതികരണത്തെത്തുടർന്ന് വിഷ്വൽ ഇഫക്‌റ്റുകൾ പുനർനിർമ്മിക്കുന്നതിനുമായി, ചിത്രത്തിൻ്റെ റിലീസ് വീണ്ടും മാറ്റിവച്ചു. 2023 ജൂൺ 16-ന് ചിത്രം റിലീസ് ചെയ്തു.<ref>https://www.ndtv.com/entertainment/adipurush-prabhas-and-saif-ali-khans-film-to-release-on-this-date-2327185</ref><ref>https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/prabhas-adipurush-akshay-kumars-ram-setu-deepika-padukone-mahabharat-bollywoods-upcoming-mythological-films-to-look-forward-to/photostory/79552035.cms</ref><ref>https://www.ndtv.com/entertainment/aamir-khan-announces-new-release-date-for-laal-singh-chaddha-thanks-adipurush-makers-2769822</ref><ref>https://www.news18.com/news/movies/adipurush-prabhas-saif-ali-khan-kriti-sanon-starrer-postponed-to-give-complete-visual-experience-to-viewers-6324859.html</ref><ref>https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/prabhas-saif-ali-khan-kriti-sanon-starrer-adipurush-release-3d-january-12-2023/</ref> ==മാർക്കറ്റിംഗ്== ചിത്രത്തിന്റെ ടീസർ 2022 ഒക്ടോബർ 2 ന് ഗാന്ധി ജയന്തി ദിനത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങി. വിഎഫ്‌എക്‌സിന്റെയും സിജിഐയുടെയും നിലവാരം കുറഞ്ഞതിന് ടീസറിന് കനത്ത വിമർശനമാണ് ലഭിച്ചത്.<ref>https://www.outlookindia.com/art-entertainment/-disappointing-adipurush-trends-as-bad-vfx-in-teaser-upsets-all-netizens-compare-saif-ali-khan-s-ravana-look-to-khilji-news-227384</ref><ref>https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/as-adipurush-faces-backlash-on-poor-cgi-ny-vfxwalla-clarifies-that-they-didnt-work-on-the-prabhas-starrer-saif-ali-khan-8188707/</ref><ref>https://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/adipurush-director-om-raut-defends-teaser-amid-criticism-of-vfx-says-he-s-not-surprised-with-negative-reaction-101664883348305.html</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] 7bln8hf1x5tt9u3z3i5ehcf16sbh8w5 0 583711 4627003 4021067 2026-05-30T10:09:53Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627003 wikitext text/x-wiki {{pu|Endometriosis}} {{Infobox medical condition (new) | name = എൻഡോമെട്രിയോസിസ് | image = Endometriosis.jpg | caption = Endometriosis as seen during [[laparoscopic surgery]] | field = [[Gynecology]] | symptoms = [[Pelvic pain]], [[endometriosis and infertility|infertility]]<ref name=Bulletti2010/> | complications = | onset = 20-40 years old<ref name=WH2014/><ref name="Mc2013">{{cite book| vauthors = McGrath PJ, Stevens BJ, Walker SM, Zempsky WT |title=Oxford Textbook of Paediatric Pain|date=2013|publisher=OUP Oxford|isbn=9780199642656|page=300|url=https://books.google.com/books?id=xWyrAAAAQBAJ&pg=PA300|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170910181816/https://books.google.com/books?id=xWyrAAAAQBAJ&pg=PA300|archive-date=2017-09-10}}</ref> | duration = Long term<ref name=Bulletti2010/> | causes = Unknown<ref name=Bulletti2010/> | risks = Family history<ref name=WH2014/> | diagnosis = Based on symptoms, [[medical imaging]], [[tissue biopsy]]<ref name=WH2014/> | differential = [[Pelvic inflammatory disease]], [[irritable bowel syndrome]], [[interstitial cystitis]], [[fibromyalgia]]<ref name=Bulletti2010/> | prevention = [[combined oral contraceptive pill|Combined birth control pills]], exercise, avoiding alcohol and caffeine<ref name=WH2014/> | treatment = [[NSAID]]s, continuous birth control pills, [[intrauterine device with progestogen]], surgery<ref name=WH2014/> | medication = | prognosis = | frequency = 10.8 million (2015)<ref name=GBD2015Pre>{{cite journal |title=Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 |journal=Lancet |volume=388 |issue=10053 |pages=1545–1602 |date=October 2016 |pmid=27733282 |pmc=5055577 |doi=10.1016/S0140-6736(16)31678-6|doi-access=free|last1=Vos |first1=Theo |last2=Allen |first2=Christine |last3=Arora |first3=Megha |last4=Barber |first4=Ryan M. |last5=Bhutta |first5=Zulfiqar A. |last6=Brown |first6=Alexandria |last7=Carter |first7=Austin |last8=Casey |first8=Daniel C. |last9=Charlson |first9=Fiona J. |last10=Chen |first10=Alan Z. |last11=Coggeshall |first11=Megan |last12=Cornaby |first12=Leslie |last13=Dandona |first13=Lalit |last14=Dicker |first14=Daniel J. |last15=Dilegge |first15=Tina |last16=Erskine |first16=Holly E. |last17=Ferrari |first17=Alize J. |last18=Fitzmaurice |first18=Christina |last19=Fleming |first19=Tom |last20=Forouzanfar |first20=Mohammad H. |last21=Fullman |first21=Nancy |last22=Gething |first22=Peter W. |last23=Goldberg |first23=Ellen M. |last24=Graetz |first24=Nicholas |last25=Haagsma |first25=Juanita A. |last26=Hay |first26=Simon I. |last27=Johnson |first27=Catherine O. |last28=Kassebaum |first28=Nicholas J. |last29=Kawashima |first29=Toana |last30=Kemmer |first30=Laura |display-authors=1 }}</ref> | deaths = ≈100 (0.0 to 0.1 per 100,000, 2015)<ref name=GBD2015Pre/><ref name=GBD2015De>{{cite journal | vauthors = Wang H, Naghavi M, Allen C, Barber RM, Bhutta ZA, Carter A, etal | collaboration = GBD 2015 Mortality and Causes of Death Collaborators | title = Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015 | journal = Lancet | volume = 388 | issue = 10053 | pages = 1459–1544 | date = October 2016 | pmid = 27733281 | pmc = 5388903 | doi = 10.1016/S0140-6736(16)31012-1 }}</ref> | alt = }} സ്ത്രീകളുടെ പ്രത്യുത്പാദന വ്യവസ്ഥയെ ബാധിക്കുന്ന ഒരു രോഗമാണ് '''എൻഡോമെട്രിയോസിസ്''', അതിൽ ഗർഭാശയത്തിൻറെ ഉള്ളിൽ പൊതിയുന്ന [[കലകൾ (ജീവശാസ്ത്രം)|ടിഷ്യു]] പാളിയായ എൻഡോമെട്രിയത്തിലെ [[കോശം|കോശങ്ങൾക്ക്]] സമാനമായ കോശങ്ങൾ [[ഗർഭപാത്രം|ഗര്ഭപാത്രത്തിന്]] പുറത്ത് വളരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/endometri/Pages/default.aspx|title=Endometriosis: Overview|access-date=20 May 2017|website=nichd.nih.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20170518203025/https://www.nichd.nih.gov/health/topics/endometri/Pages/default.aspx|archive-date=18 May 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/endometri/conditioninfo/Pages/default.aspx|title=Endometriosis: Condition Information|access-date=20 May 2017|website=nichd.nih.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20170430215956/https://www.nichd.nih.gov/health/topics/endometri/conditioninfo/Pages/default.aspx|archive-date=30 April 2017}}</ref> മിക്കപ്പോഴും ഇത് [[അണ്ഡാശയം|അണ്ഡാശയങ്ങളിലും]] ഫാലോപ്യൻ ട്യൂബുകളിലും ഗർഭാശയത്തിനും അണ്ഡാശയത്തിനും ചുറ്റുമുള്ള ടിഷ്യുകളിലാണ് കാണപ്പെടുക; അപൂർവ സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഇത് ശരീരത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിലും സംഭവിക്കാം. <ref name="WH2014">{{Cite web|url=https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/endometriosis|title=Endometriosis|access-date=20 May 2017|date=13 February 2017|website=womenshealth.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20170513091846/https://www.womenshealth.gov/a-z-topics/endometriosis|archive-date=13 May 2017}}</ref> പെൽവിക് വേദന, കനത്ത ആർത്തവം, മലവിസർജ്ജന സമയത്തെ വേദന, വന്ധ്യത എന്നിവ ചില ലക്ഷണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref name="Bulletti2010">{{Cite journal|title=Endometriosis and infertility|journal=Journal of Assisted Reproduction and Genetics|volume=27|issue=8|pages=441–7|date=August 2010|pmid=20574791|pmc=2941592|doi=10.1007/s10815-010-9436-1}}</ref> ബാധിച്ചവരിൽ പകുതിയോളം പേർക്കും വിട്ടുമാറാത്ത പെൽവിക് വേദനയുണ്ടാവാം, 70% പേർക്കും [[ആർത്തവം|ആർത്തവസമയത്താണ്]] വേദന ഉണ്ടാകുന്നത്. <ref name="Bulletti2010" /> ലൈംഗികബന്ധത്തിനിടെയുള്ള വേദനയും സാധാരണമാണ്. <ref name="Bulletti2010" /> രോഗബാധിതരിൽ പകുതിയോളം ആളുകളിൽ വന്ധ്യത സംഭവിക്കുന്നു. <ref name="Bulletti2010" /> ഏകദേശം 25% വ്യക്തികൾക്ക് രോഗലക്ഷണങ്ങളില്ല, തൃതീയ കേന്ദ്രത്തിൽ വന്ധ്യത ചികിത്സയ്ക്ക് എത്തുന്നവരിൽ 85% പേർക്ക് വേദന ഒരു ലക്ഷണമല്ല. <ref name="Bulletti2010" /> <ref>{{Cite journal|title=Suggestive evidence that pelvic endometriosis is a progressive disease, whereas deeply infiltrating endometriosis is associated with pelvic pain|journal=Fertility and Sterility|volume=55|issue=4|pages=759–65|date=April 1991|pmid=2010001|doi=10.1016/s0015-0282(16)54244-7}}</ref> എൻഡോമെട്രിയോസിസിന് സാമൂഹികവും മാനസികവുമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. <ref name="Cul2013">{{Cite journal|title=The social and psychological impact of endometriosis on women's lives: a critical narrative review|journal=Human Reproduction Update|volume=19|issue=6|pages=625–39|date=1 November 2013|pmid=23884896|doi=10.1093/humupd/dmt027}}</ref> രോഗ കാരണം പൂർണ്ണമായും വ്യക്തമല്ല.<ref name=zondervan32212520>{{cite journal | vauthors = Zondervan KT, Becker CM, Missmer SA | title = Endometriosis | journal = The New England Journal of Medicine | volume = 382 | issue = 13 | pages = 1244–1256 | date = March 2020 | pmid = 32212520 | doi = 10.1056/NEJMra1810764 | s2cid = 214644045 }}</ref> എൻഡോമെട്രിയോസിസിന്റെ ഭാഗങ്ങളിൽ ഓരോ മാസവും രക്തസ്രാവമുണ്ടാകുന്നു (ആർത്തവകാലം), ഇത് വീക്കം, പാടുകൾ എന്നിവയ്ക്ക് കാരണമാകുന്നു. <ref name="Bulletti2010"/><ref name="WH2014" /> എൻഡോമെട്രിയോസിസ് മൂലമുണ്ടാകുന്ന വളർച്ച [[അർബുദം|കാൻസർ]] അല്ല. <ref name="WH2014" /> രോഗനിർണയം സാധാരണയായി [[മെഡിക്കൽ ഇമേജിംഗ്|മെഡിക്കൽ ഇമേജിംഗുമായി]] ചേർന്ന് രോഗലക്ഷണങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്; <ref name="WH2014" /> എന്നിരുന്നാലും, രോഗനിർണ്ണയത്തിനുള്ള ഏറ്റവും ഉറപ്പുള്ള മാർഗ്ഗമാണ് ബയോപ്സി. <ref name="WH2014" /> പെൽവിക് ഇൻഫ്‌ളമേറ്ററി ഡിസീസ്, ഇറിറ്റബിൾ ബവൽ സിൻഡ്രോം, ഇന്റർസ്റ്റീഷ്യൽ സിസ്റ്റിറ്റിസ്, ഫൈബ്രോമയാൾജിയ എന്നിവയും സമാന ലക്ഷണങ്ങളുള്ള മറ്റ് കാരണങ്ങളാണ്. <ref name="Bulletti2010" /> എൻഡോമെട്രിയോസിസ് സാധാരണയായി തെറ്റായി രോഗനിർണ്ണയം ചെയ്യപ്പെടുന്നു, സ്ത്രീകൾ പലപ്പോഴും അവരുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ നിസ്സാരമോ സാധാരണമോ ആണെന്ന് തെറ്റായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. <ref name="Cul2013"/> എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ഉള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് കൃത്യമായ രോഗനിർണയം ലഭിക്കുന്നതിന് വലിയ കാലതാമസം കാണിക്കുന്നു. <ref>{{Cite journal|display-authors=6|title=Impact of endometriosis on quality of life and work productivity: a multicenter study across ten countries|journal=Fertility and Sterility|volume=96|issue=2|pages=366–373.e8|date=August 2011|pmid=21718982|pmc=3679489|doi=10.1016/j.fertnstert.2011.05.090}}</ref> വായിലൂടെ കഴിക്കുന്ന ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് എൻഡോമെട്രിയോസിസ് സാധ്യത കുറയ്ക്കുമെന്ന് താൽക്കാലിക തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. <ref name="WH2014" /> <ref name="Ver2011">{{Cite journal|title=Oral contraceptives and risk of endometriosis: a systematic review and meta-analysis|journal=Human Reproduction Update|volume=17|issue=2|pages=159–70|date=1 March 2011|pmid=20833638|doi=10.1093/humupd/dmq042}}</ref> വ്യായാമം ചെയ്യുന്നതും വലിയ അളവിൽ മദ്യം ഒഴിവാക്കുന്നതും പ്രതിരോധത്തിന് കാരണമാകാം. <ref name="WH2014" /> എൻഡോമെട്രിയോസിസിന് ചികിത്സയില്ല, എന്നാൽ നിരവധി ചികിത്സകൾ രോഗലക്ഷണങ്ങൾ മെച്ചപ്പെടുത്തും. <ref name="Bulletti2010"/> ഇതിൽ [[അനാൽജെസിക്ക്|അനാൾജെസിക്കുകൾ]], ഹോർമോൺ ചികിത്സകൾ അല്ലെങ്കിൽ ശസ്ത്രക്രിയ എന്നിവ ഉൾപ്പെടാം. <ref name="WH2014" /> ശുപാർശ ചെയ്യുന്ന അനാൾജെസിക്ക് മരുന്നുകൾ സാധാരണയായി നാപ്രോക്സെൻ പോലെയുള്ള നോൺ-സ്റ്റിറോയിഡൽ ആൻറി-ഇൻഫ്ലമേറ്ററി മരുന്നാണ് (NSAID). <ref name="WH2014" /> ഗർഭനിരോധന ഗുളികയുടെ സജീവ ഘടകം തുടർച്ചയായി കഴിക്കുന്നത് അല്ലെങ്കിൽ പ്രോജസ്റ്റോജൻ ഉള്ള ഒരു ഗർഭാശയ ഉപകരണം ഉപയോഗിക്കുന്നതും ഉപയോഗപ്രദമാകും. <ref name="WH2014" /> ഗൊണാഡോട്രോപിൻ-റിലീസിംഗ് ഹോർമോൺ അഗോണിസ്റ്റ് (GnRH അഗോണിസ്റ്റ്) വന്ധ്യതയുള്ളവർക്ക് ഗർഭിണിയാകാനുള്ള കഴിവ് മെച്ചപ്പെടുത്തും. <ref name="WH2014" /> മറ്റ് ചികിത്സകളിലൂടെ രോഗലക്ഷണങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തവരെ ചികിത്സിക്കാൻ എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ശസ്ത്രക്രിയയിലൂടെ നീക്കം ചെയ്യുന്നത് ഉപയോഗിക്കാം. <ref name="WH2014"/> 2015 ലെ കണക്ക് പ്രകാരം ആഗോള തലത്തിൽ 10.8 ദശലക്ഷം ആളുകക്ക് രോഗം ബാധിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ് പറയുന്നത്. മറ്റ് സ്രോതസ്സുകൾ കണക്കാക്കുന്നത് പൊതു സ്ത്രീ ജനസംഖ്യയുടെ 6 മുതൽ 10% വരെയും <ref name="Bulletti2010"/> ലക്ഷണമില്ലാത്ത സ്ത്രീകളിൽ 2 മുതൽ 11% വരെയും <ref name="zondervan32212520"/> ബാധിക്കപ്പെടുന്നു എന്നാണ്. കൂടാതെ, ഒരു സാധാരണ ജനസംഖ്യയിൽ 11% സ്ത്രീകൾക്ക് മാഗ്നെറ്റിക് റെസൊണൻസ് ഇമേജിംഗിൽ ([[എം.ആർ.ഐ. സ്കാൻ|എംആർഐ]]) കാണാവുന്ന എൻഡോമെട്രിയോസിസ് കണ്ടുപിടിക്കപ്പെടാത്ത അവസ്ഥയുണ്ട്. <ref name="bucklewis21719000">{{Cite journal|title=Incidence of endometriosis by study population and diagnostic method: the ENDO study|journal=Fertil. Steril.|volume=96|issue=2|pages=360–5|date=August 2011|pmid=21719000|pmc=3143230|doi=10.1016/j.fertnstert.2011.05.087}}</ref> <ref name="Risk">{{Cite journal|title=Risk for and consequences of endometriosis: A&nbsp;critical epidemiologic review|journal=Best Practice & Research. Clinical Obstetrics & Gynaecology|volume=51|pages=1–15|date=August 2018|pmid=30017581|doi=10.1016/j.bpobgyn.2018.06.001|url=https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:39cf959c-3942-4d04-b99f-7be23c31217f}}</ref> മുപ്പതുകളിലും നാൽപ്പതുകളിലും പ്രായമുള്ളവരിലാണ് എൻഡോമെട്രിയോസിസ് കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത്; എന്നിരുന്നാലും, എട്ട് വയസ്സ് മുതൽ പെൺകുട്ടികളിൽ ഇത് ആരംഭിക്കാം. <ref name="WH2014"/> 1920-കളിൽ ആണ് എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ഒരു പ്രത്യേക അവസ്ഥയാണെന്ന് ആദ്യമായി നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ടതു. <ref name="Bro2012" /> അതിനുമുമ്പ്, എൻഡോമെട്രിയോസിസും അഡെനോമിയോസിസും ഒരുമിച്ച് കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. <ref name="Bro2012" /> ആരാണ് രോഗം ആദ്യം വിവരിച്ചതെന്ന് വ്യക്തമല്ല. <ref name="Bro2012">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Wu0gfwFUfz8C&pg=PA3|title=Endometriosis: Science and Practice|vauthors=Brosens I|date=2012|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9781444398496|page=3}}</ref> == അടയാളങ്ങളും ലക്ഷണങ്ങളും == [[പ്രമാണം:Blausen_0349_Endometriosis.png|ലഘുചിത്രം| എൻഡോമെട്രിയോസിസ് കാണിക്കുന്ന ഒരു ഡ്രോയിംഗ്]] വേദനയും വന്ധ്യതയും സാധാരണ ലക്ഷണങ്ങളാണ്, എന്നിരുന്നാലും 20-25% സ്ത്രീകളും ലക്ഷണമില്ലാത്തവരാണ്. <ref name="Bulletti2010"/> സാധാരണ ലീഷ്യൻ ഉള്ള സ്ത്രീകളിൽ 50%, സിസ്റ്റിക് അണ്ഡാശയ ലീഷ്യൻ ഉള്ള സ്ത്രീകളിൽ 10%, ആഴത്തിലുള്ള എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ഉള്ള സ്ത്രീകളിൽ 5% എന്നിവർക്ക് വേദന ഉണ്ടാകുന്നില്ല. <ref name="Koninckx Ussia Mashiach Vilos 2021 pp. 1035–1036">{{Cite journal|title=Endometriosis Can Cause Pain at a Distance|journal=Journal of Obstetrics and Gynaecology Canada|volume=43|issue=9|pages=1035–1036|date=September 2021|pmid=34481578|doi=10.1016/j.jogc.2021.06.002|publisher=Elsevier BV}}</ref> === പെൽവിക് വേദന === ആവർത്തിച്ചുള്ള പെൽവിക് വേദനയാണ് എൻഡോമെട്രിയോസിസിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷണം. പെൽവിസിന്റെ ഇരുവശത്തും, താഴത്തെ പുറകിലും മലാശയ പ്രദേശത്തും, കാലുകൾക്ക് താഴെയും സംഭവിക്കുന്ന നേരിയ വേദന മുതൽ കഠിനമായ അല്ലെങ്കിൽ കുത്തൽ വേദന വരെയാകാം. ഒരു വ്യക്തിക്ക് അനുഭവപ്പെടുന്ന വേദനയുടെ അളവ് എൻഡോമെട്രിയോസിസിന്റെ വ്യാപ്തിയുമായോ ഘട്ടവുമായോ (1 മുതൽ 4 വരെ) ദുർബലമായിമാത്രം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, ചില വ്യക്തികൾക്ക് വിപുലമായ എൻഡോമെട്രിയോസിസ് അല്ലെങ്കിൽ എൻഡോമെട്രിയോസിസ് വടുക്കൾ ഉണ്ടായിട്ടും വേദനയോ ഇല്ല, എന്നാൽ മറ്റ് ചിലർക്ക് വളരെ കുറഞ്ഞ എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ആണെങ്കിലും കഠിനമായ വേദന കാണാറുണ്ട്. <ref name="Stratton2011">{{Cite journal|title=Chronic pelvic pain and endometriosis: translational evidence of the relationship and implications|journal=Human Reproduction Update|volume=17|issue=3|pages=327–46|year=2011|pmid=21106492|pmc=3072022|doi=10.1093/humupd/dmq050}}</ref> ഏറ്റവും കഠിനമായ വേദന സാധാരണയായി ആർത്തവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ആർത്തവത്തിന് ഒരാഴ്ച മുമ്പും, ആർത്തവത്തിന് ഒരാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷവും വേദന ആരംഭിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ അത് സ്ഥിരമായിരിക്കാം. വേദന ദുർബലമാക്കുകയും വൈകാരിക സമ്മർദ്ദത്തിന് കാരണമാവുകയും ചെയ്യും. <ref>{{Cite journal|date=July 2011|title=Are aromatase inhibitors effective in endometriosis treatment?|journal=Expert Opinion on Investigational Drugs|volume=20|issue=7|pages=917–31|doi=10.1517/13543784.2011.581226|pmid=21529311}}</ref> === വന്ധ്യത === [[വന്ധ്യത|വന്ധ്യതയുള്ള]] സ്ത്രീകളിൽ മൂന്നിലൊന്നിന് എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ഉണ്ട്. <ref name="Bulletti2010"/> എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ഉള്ളവരിൽ ഏകദേശം 40% വന്ധ്യതയുള്ളവരാണ്. <ref name="Bulletti2010" /> വന്ധ്യതയുടെ രോഗനിർണ്ണയം രോഗത്തിന്റെ ഘട്ടത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.uptodate.com/contents/treatment-of-infertility-in-women-with-endometriosis|title=Treatment of infertility in women with endometriosis|access-date=2017-12-18|website=uptodate.com}}</ref> === മറ്റുള്ളവ === വയറിളക്കം അല്ലെങ്കിൽ [[മലബന്ധം]], വിട്ടുമാറാത്ത ക്ഷീണം, ഓക്കാനം, ഛർദ്ദി, മൈഗ്രെയിനുകൾ, കുറഞ്ഞ ഗ്രേഡ് പനി, കനത്ത (44%) കൂടാതെ/അല്ലെങ്കിൽ ക്രമരഹിതമായ ആർത്തവം (60%), ഹൈപ്പോഗ്ലൈസീമിയ, ലൈംഗിക ബന്ധത്തിൽ ഏർപ്പെടുമ്പോൾ വേദന എന്നിവയാണ് മറ്റ് ലക്ഷണങ്ങൾ. <ref>{{Cite journal|title=Bowel endometriosis: colorectal surgeon's perspective in a multidisciplinary surgical team|journal=World Journal of Gastroenterology|volume=20|issue=42|pages=15616–23|date=November 2014|pmid=25400445|pmc=4229526|doi=10.3748/wjg.v20.i42.15616}}</ref> <ref>{{Cite journal|title=Endometriosis can evade diagnosis|url=https://archive.org/details/sim_rn_2008-09_71_9/page/28|journal=Rn|volume=71|issue=9|pages=28–32; quiz 33|date=September 2008|pmid=18833741}}</ref> <ref name="NIH">{{Cite web|url=https://www.nichd.nih.gov/health/topics/endometri/conditioninfo/symptoms|title=What are the symptoms of endometriosis?|access-date=2018-10-04|last=<!--Not stated-->|website=National Institutes of Health}}</ref> എൻഡോമെട്രിയോസിസും ചിലതരം അർബുദങ്ങളും തമ്മിൽ ബന്ധമുണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് ചിലതരം [[അണ്ഡാശയ അർബുദം|അണ്ഡാശയ ക്യാൻസറുകൾ]], നോൺ-ഹോഡ്ജ്കിൻസ് ലിംഫോമ, ബ്രെയിൻ ക്യാൻസർ മുതലായവ. <ref name="pmid22361336">{{Cite journal|display-authors=6|title=Association between endometriosis and risk of histological subtypes of ovarian cancer: a pooled analysis of case-control studies|journal=The Lancet. Oncology|volume=13|issue=4|pages=385–94|date=April 2012|pmid=22361336|pmc=3664011|doi=10.1016/S1470-2045(11)70404-1}}</ref> <ref>Nezhat F. [http://hcp.obgyn.net/endometriosis/content/article/1760982/2066478 Article by Prof. Farr Nezhat, MD, FACOG, FACS, University of Columbia, May 1, 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121102233810/http://hcp.obgyn.net/endometriosis/content/article/1760982/2066478|date=November 2, 2012}}</ref> <ref>{{Cite journal|title=[Women with endometriosis: are they different from others?]|language=fr|journal=Gynécologie, Obstétrique & Fertilité|volume=33|issue=4|pages=239–46|date=April 2005|pmid=15894210|doi=10.1016/j.gyobfe.2005.03.010|trans-title=Women with endometriosis: are they different from others?}}</ref> എൻഡോമെട്രിയോസിസിന് എൻഡോമെട്രിയൽ ക്യാൻസറുമായി ബന്ധമില്ല. <ref name="pmid21925719">{{Cite journal|title=Gynecological conditions and the risk of endometrial cancer|journal=Gynecologic Oncology|volume=123|issue=3|pages=537–41|date=December 2011|pmid=21925719|doi=10.1016/j.ygyno.2011.08.022}}</ref> അപൂർവ്വമായി, എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ശരീരത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളിൽ എൻഡോമെട്രിയം പോലെയുള്ള ടിഷ്യു കാണുന്നതിന് കാരണമാകും. ശ്വാസകോശത്തിലോ പ്ലൂറയിലോ എൻഡോമെട്രിയം പോലുള്ള ടിഷ്യു ഇംപ്ലാന്റ് ചെയ്യുമ്പോൾ തൊറാസിക് എൻഡോമെട്രിയോസിസ് സംഭവിക്കുന്നു. ചുമയ്ക്കുമ്പോൾ രക്തം വരിക, ശ്വാസകോശ കൊളാപ്സ്, അല്ലെങ്കിൽ പ്ലൂറൽ സ്പേസിലേക്ക് രക്തസ്രാവം എന്നിവ ഇതിന്റെ പ്രകടനങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref name="zondervan32212520"/><ref>{{Cite journal|title=Thoracic endometriosis syndrome: CT and MRI features|url=https://archive.org/details/sim_clinical-radiology_2014-03_69_3/page/323|journal=Clinical Radiology|volume=69|issue=3|pages=323–30|date=March 2014|pmid=24331768|doi=10.1016/j.crad.2013.10.014}}</ref> സമ്മർദ്ദം എൻഡോമെട്രിയോസിസിന്റെ ഒരു കാരണമോ അനന്തരഫലമോ ആകാം. <ref name="stress">{{Cite journal|title=Is Stress a Cause or a Consequence of Endometriosis?|journal=Reproductive Sciences|volume=27|issue=1|pages=39–45|date=January 2020|pmid=32046437|doi=10.1007/s43032-019-00053-0}}</ref> === സങ്കീർണതകൾ === ==== ശാരീരിക ആരോഗ്യം ==== എൻഡോമെട്രിയോസിസിന്റെ സങ്കീർണതകളിൽ ആന്തരിക പാടുകൾ, അഡീഷനുകൾ, പെൽവിക് സിസ്റ്റുകൾ, അണ്ഡാശയത്തിലെ ചോക്ലേറ്റ് സിസ്റ്റുകൾ, റപ്റ്റഡ് സിസ്റ്റുകൾ, പെൽവിക് അഡീഷനുകളുടെ ഫലമായുണ്ടാകുന്ന മലവിസർജ്ജന, മൂത്രനാളി തടസ്സങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite journal|title=[A case report. Endometriosis caused colonic ileus, ureteral obstruction and hypertension]|language=sv|journal=Läkartidningen|volume=98|issue=18|pages=2208–12|date=May 2001|pmid=11402601|url=http://lup.lub.lu.se/record/1121619|trans-title=A case report. Endometriosis caused colonic ileus, ureteral obstruction and hypertension}}</ref> എൻഡോമെട്രിയോസിസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വന്ധ്യത എൻഡോമെട്രിയോസിസ് മൂലമുണ്ടാകുന്ന വടുക്കൾ രൂപീകരണവും ശരീരഘടനാപരമായ വികലങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കാം. <ref name="WH2014"/> ഒവേറിയൻ എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ഡീസിഡുവലൈസേഷൻ, കുരു കൂടാതെ/അല്ലെങ്കിൽ വിള്ളൽ എന്നിവ വഴി ഗർഭധാരണത്തെ സങ്കീർണ്ണമാക്കിയേക്കാം. <ref name="Ueda">{{Cite journal|title=A retrospective analysis of ovarian endometriosis during pregnancy|journal=Fertility and Sterility|volume=94|issue=1|pages=78–84|date=June 2010|pmid=19356751|doi=10.1016/j.fertnstert.2009.02.092}}</ref> എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ബാധിച്ച 12,000 സ്ത്രീകളിൽ 20 വർഷമെടുത്ത് നടത്തിയ പഠനത്തിൽ, എൻഡോമെട്രിയോസിസ് രോഗനിർണയം ചെയ്ത 40 വയസ്സിന് താഴെയുള്ള വ്യക്തികൾക്ക് അതേ പ്രായത്തിലുള്ള ആരോഗ്യമുള്ള വരെക്കാൾ ഹൃദയസംബന്ധമായ പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത 3 മടങ്ങ് കൂടുതലാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. <ref>{{Cite journal|title=Women with endometriosis show higher risk for heart disease|journal=BMJ|volume=353|pages=i1851|date=April 2016|pmid=27036948|doi=10.1136/bmj.i1851}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://newsroom.heart.org/news/women-with-endometriosis-at-higher-risk-for-heart-disease|title=Women with endometriosis at higher risk for heart disease {{!}} American Heart Association|access-date=2018-07-03|website=newsroom.heart.org}}</ref> എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ഇല്ലാത്തവരുമായി താരതമ്യപ്പെടുത്തുമ്പോൾ ഉള്ള സ്ത്രീകളിൽ അണ്ഡാശയ, സ്തന, തൈറോയ്ഡ് കാൻസർ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത 1% അല്ലെങ്കിൽ അതിൽ കുറവായിരിക്കും. <ref name="Kvaskoff Mahamat-Saleh Farland Shigesi pp. 393–420">{{Cite journal|display-authors=6|title=Endometriosis and cancer: a systematic review and meta-analysis|journal=Human Reproduction Update|volume=27|issue=2|pages=393–420|date=February 2021|pmid=33202017|doi=10.1093/humupd/dmaa045|publisher=Oxford University Press (OUP)}}</ref> ==== മാനസികാരോഗ്യം ==== "എൻഡോമെട്രിയോസിസ് വിഷാദരോഗവും ഉത്കണ്ഠാ രോഗങ്ങളും വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ഉയർന്ന അപകടസാധ്യതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു". <ref>{{Cite journal|last=Jia|first=Shuang-zheng|last2=Leng|first2=Jin-hua|last3=Shi|first3=Jing-hua|last4=Sun|first4=Peng-ran|last5=Lang|first5=Jing-he|date=December 2012|title=Health-related quality of life in women with endometriosis: a systematic review|journal=Journal of Ovarian Research|language=en|volume=5|issue=1|page=29|doi=10.1186/1757-2215-5-29|pmid=23078813|pmc=3507705|issn=1757-2215}}</ref> എൻഡോമെട്രിയോസിസ് രോഗികൾ അനുഭവിക്കുന്ന പെൽവിക് വേദനയാണ് ഭാഗിക കാരണമെന്ന് പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. == അപകടസാധ്യത ഘടകങ്ങൾ == === ജനിതകശാസ്ത്രം === എൻഡോമെട്രിയോസിസ് എന്നത് ജനിതകവും പാരിസ്ഥിതികവുമായ ഘടകങ്ങളാൽ സ്വാധീനിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു പാരമ്പര്യ രോഗമാണ്. <ref name="Fauser2011">{{Cite journal|display-authors=6|title=Contemporary genetic technologies and female reproduction|journal=Human Reproduction Update|volume=17|issue=6|pages=829–47|year=2011|pmid=21896560|pmc=3191938|doi=10.1093/humupd/dmr033}}</ref> എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ഉള്ള ആളുകളുടെ കുട്ടികൾക്കോ സഹോദരങ്ങൾക്കോ എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്; കുറഞ്ഞ പ്രൊജസ്ട്രോണിന്റെ അളവ് ജനിതകമാകാം, ഇത് ഹോർമോൺ അസന്തുലിതാവസ്ഥയ്ക്ക് കാരണമായേക്കാം. <ref name="emed">Kapoor D, Davila W (2005). [http://www.emedicine.com/med/topic3419.htm Endometriosis], {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071111045258/http://www.emedicine.com/MED/topic3419.htm|date=2007-11-11}} ''eMedicine''.</ref><ref>{{Cite journal|title=Endometriosis|journal=Lancet|volume=364|issue=9447|pages=1789–99|year=2004|pmid=15541453|doi=10.1016/S0140-6736(04)17403-5}}</ref> === സാധ്യമായ സ്ഥലങ്ങൾ === മിക്കപ്പോഴും, എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ഇനിപ്പറയുന്നവയിൽ കാണപ്പെടുന്നു: * [[അണ്ഡാശയം|അണ്ഡാശയങ്ങൾ]] * ഫാലോപ്യൻ ട്യൂബുകൾ * ഗർഭാശയത്തെ നിലനിർത്തുന്ന ടിഷ്യുകൾ ([[സ്നായുക്കൾ|ലിഗമെന്റുകൾ]]) * ഗര്ഭപാത്രത്തിന്റെ പുറംഭാഗം <ref name="WH2014"/> സാധ്യത കുറഞ്ഞ പെൽവിക് സൈറ്റുകൾ: * [[യോനി]] * [[ഗർഭാശയമുഖം]] * [[ഭഗം|വൾവ]] * [[മനുഷ്യരിലെ പചനവ്യൂഹം|കുടൽ]] * മൂത്രാശയം * മലാശയം <ref name="WH2014"/> == രോഗനിർണയം == [[പ്രമാണം:Douglas_endometriose.jpg|ലഘുചിത്രം| ഡഗ്ലസിന്റെ സഞ്ചിയിലും വലത് സാക്രൂട്ടറിൻ ലിഗമെന്റിലുമുള്ള എൻഡോമെട്രിയോട്ടിക് മുറിവുകളുടെ ലാപ്രോസ്കോപ്പിക് ചിത്രം]] ഒരു ആരോഗ്യ ചരിത്രവും ശാരീരിക പരിശോധനയും ആരോഗ്യ പരിപാലന പരിശീലകനെ എൻഡോമെട്രിയോസിസ് സംശയിക്കാൻ ഇടയാക്കും. എൻഡോമെട്രിയോസിസ് പരിശോധനയുടെ ആദ്യപടിയായി അൾട്രാസൗണ്ട് ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് നടപടിക്രമം (TVUS) നടത്തുന്നതിന് വ്യക്തമായ പ്രയോജനമുണ്ട്. <ref name="Van den Bosch Van Schoubroeck 2018 pp. 16–24">{{Cite journal|title=Ultrasound diagnosis of endometriosis and adenomyosis: State of the art|journal=Best Practice & Research. Clinical Obstetrics & Gynaecology|volume=51|pages=16–24|date=August 2018|pmid=29506961|doi=10.1016/j.bpobgyn.2018.01.013|publisher=Elsevier BV|url=https://lirias.kuleuven.be/handle/123456789/621035}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=January 2022}}</ref> പല രോഗികൾക്കും രോഗനിർണയത്തിൽ കാര്യമായ കാലതാമസമുണ്ട്. യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ ശരാശരി 11.7 വർഷത്തെ കാലതാമസമാണ് പഠനങ്ങൾ കാണിക്കുന്നത്. യുകെയിലെ രോഗികൾക്ക് ശരാശരി 8 വർഷവും നോർവേയിൽ 6.7 വർഷവും കാലതാമസമുണ്ട്. <ref name="ReferenceA">{{Cite journal|title=Management of endometriosis in general practice: the pathway to diagnosis|journal=The British Journal of General Practice|volume=57|issue=539|pages=470–6|date=June 2007|pmid=17550672|pmc=2078174}}</ref> രോഗനിർണയം നടത്തുന്നതിന് മുമ്പ് മൂന്നിലൊന്ന് സ്ത്രീകളും അവരുടെ ജിപിയെ ആറോ അതിലധികമോ തവണ സന്ദർശിച്ചിരുന്നതായി സൂചിപ്പിക്കുന്നു. <ref name="ReferenceA" /> എൻഡോമെട്രിയോസിസിന്റെ ഏറ്റവും സാധാരണമായ സൈറ്റുകൾ അണ്ഡാശയങ്ങളാണ്, തുടർന്ന് ഡഗ്ലസ് പൗച്ച്, ബ്രോഡ് ലിഗമെന്റുകളുടെ പിൻഭാഗത്തെ ലീഫ്, സാക്രൂട്ടറിൻ ലിഗമെന്റുകൾ എന്നിവയാണ്. ആഴത്തിൽ നുഴഞ്ഞുകയറുന്ന എൻഡോമെട്രിയോസിസിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ടി.വി.യു.എസ്., ട്രസ്, എം.ആർ.ഐ എന്നിവയാണ് ഉയർന്ന സെൻസിറ്റിവിറ്റിയും പ്രത്യേകതയും ഉള്ള നോൺ-ഇൻവേസിവ് ഡയഗ്നോസിസ് സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ. <ref name="Zhang He Shen 2020 p.">{{Cite journal|title=Comparison of physical examination, ultrasound techniques and magnetic resonance imaging for the diagnosis of deep infiltrating endometriosis: A systematic review and meta-analysis of diagnostic accuracy studies|journal=Experimental and Therapeutic Medicine|volume=20|issue=4|pages=3208–3220|date=October 2020|pmid=32855690|pmc=7444323|doi=10.3892/etm.2020.9043|publisher=Spandidos Publications}}</ref> === ലാപ്രോസ്കോപ്പി === [[പ്രമാണം:Endometrioma.jpg|ലഘുചിത്രം| 67 x 40 എംഎം എൻഡോമെട്രിയോമ കാണിക്കുന്ന ട്രാൻസ്‌വാജിനൽ അൾട്രാസോണോഗ്രാഫി, അൽപ്പം ഗ്രയിനിയും പൂർണ്ണമായും അനക്കോയിക് ഉള്ളടക്കവും കൊണ്ട് മറ്റ് തരത്തിലുള്ള [[ഓവേറിയൻ സിസ്റ്റ്|അണ്ഡാശയ സിസ്റ്റുകളിൽ]] നിന്ന് ഇത് വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നു.]] പെൽവിക്/അബ്‌ഡോമിനൽ എൻഡോമെട്രിയോസിസിന്റെ വ്യാപ്തിയും തീവ്രതയും കൃത്യമായി കണ്ടുപിടിക്കാനുള്ള ഒരേയൊരു മാർഗ്ഗമാണ് ലാപ്രോസ്കോപ്പി. <ref name="Imaging">{{Cite journal|title=Imaging modalities for the non-invasive diagnosis of endometriosis|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|volume=2|pages=CD009591|date=February 2016|pmid=26919512|doi=10.1002/14651858.cd009591.pub2|pmc=7100540}}</ref> പൊക്കിൾ, ഹെർണിയ സഞ്ചികൾ, ഉദരഭിത്തി, ശ്വാസകോശം, വൃക്കകൾ എന്നിവ പോലുള്ള പെൽവിക് സൈറ്റുകൾക്ക് ലാപ്രോസ്കോപ്പി ബാധകമായ പരിശോധനയല്ല. <ref name="Imaging" /> ലീഷ്യൻ ബാഹ്യമായി ദൃശ്യമാകുന്നില്ലെങ്കിൽ (ഉദാഹരണത്തിന്, യോനിയിലെ എൻഡോമെട്രിയോട്ടിക് നോഡ്യൂൾ) അല്ലെങ്കിൽ അധിക വയറുവേദനയില്ലെങ്കിൽ ലാപ്രോസ്കോപ്പി ദൃശ്യവൽക്കരണം അനുവദിക്കുന്നു. <ref name="Imaging"/> വളർച്ചകൾ (ലീഷ്യൻ) ദൃശ്യമാകുന്നില്ലെങ്കിൽ, രോഗനിർണയത്തിന് ഒരു ബയോപ്സി എടുക്കണം. <ref name="John2013">{{Cite journal|title=Consensus on current management of endometriosis|journal=Human Reproduction|volume=28|issue=6|pages=1552–68|date=June 2013|pmid=23528916|doi=10.1093/humrep/det050}}</ref> രോഗനിർണ്ണയത്തിനുള്ള ശസ്ത്രക്രിയയും അതേ സമയം തന്നെ എൻഡോമെട്രിയോസിസിന്റെ ശസ്ത്രക്രിയാ ചികിത്സയും അനുവദിക്കുന്നു. ലാപ്രോസ്‌കോപ്പിക് നടപടിക്രമത്തിനിടയിൽ, ലീഷ്യൻ ഇരുണ്ട നീല, കറുപ്പ്, ചുവപ്പ്, വെള്ള, മഞ്ഞ, തവിട്ട് അല്ലെങ്കിൽ പിഗ്മെന്റില്ലാത്തതായി കാണപ്പെടും. മുറിവുകൾ വലുപ്പത്തിൽ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. <ref name="pmid20436318" /> പെൽവിസിന്റെ ചുവരുകൾക്കുള്ളിൽ ചിലത് ദൃശ്യമാകണമെന്നില്ല, കാരണം വന്ധ്യതയുള്ള സ്ത്രീകളിൽ സാധാരണയായി കാണപ്പെടുന്ന പെരിറ്റോണിയം 6-13% കേസുകളിൽ ബയോപ്സിയിൽ എൻഡോമെട്രിയോസിസ് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. <ref>{{Cite journal|title=Histologic study of peritoneal endometriosis in infertile women|journal=Fertility and Sterility|volume=53|issue=6|pages=984–8|date=June 1990|pmid=2351237|doi=10.1016/s0015-0282(16)53571-7}}</ref> ആദ്യകാല എൻഡോമെട്രിയോസിസ് സാധാരണയായി പെൽവിക്, ഇൻട്രാ അബ്ഡൊമിനൽ അവയവങ്ങളുടെ ഉപരിതലത്തിലാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. <ref name="pmid20436318">{{Cite journal|title=Invasive and noninvasive methods for the diagnosis of endometriosis|journal=Clin Obstet Gynecol|volume=53|issue=2|pages=413–9|date=June 2010|pmid=20436318|pmc=2880548|doi=10.1097/GRF.0b013e3181db7ce8}}</ref> ആരോഗ്യ പരിരക്ഷാ ദാതാക്കൾ എൻഡോമെട്രിയോസിസിന്റെ പ്രദേശങ്ങളെ ഇംപ്ലാന്റുകൾ, മുറിവുകൾ അല്ലെങ്കിൽ നോഡ്യൂളുകൾ എന്നിങ്ങനെ വ്യത്യസ്ത പേരുകളിൽ വിളിക്കാം. അണ്ഡാശയത്തിനുള്ളിൽ എൻഡോമെട്രിയോമ അല്ലെങ്കിൽ "ചോക്കലേറ്റ് സിസ്റ്റുകൾ", "ചോക്കലേറ്റ്" എന്നിങ്ങനെ വലിയ ലീഷ്യൻ കാണപ്പെടാം. അവയിൽ കട്ടിയുള്ള തവിട്ട് കലർന്ന ദ്രാവകം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു, കൂടുതലും പഴയ രക്തം. <ref name="pmid20436318" /> === അൾട്രാസൗണ്ട് === എൻഡോമെട്രിയോമയുടെ രോഗനിർണയത്തിലും ആഴത്തിലുള്ള എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ശസ്ത്രക്രിയക്ക് മുമ്പും യോനിയിലെ അൾട്രാസൗണ്ട് പരിശോധനയ്ക്ക് ഒരു ക്ലിനിക്കൽ മൂല്യമുണ്ട്. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.sbu.se/en/publications/sbu-assesses/endometriosis--diagnosis-treatment-and-patient-experiences/|title=Endometriosis – Diagnosis, treatment and patient experiences|access-date=2018-06-13|date=2018-05-04|publisher=[[Swedish Agency for Health Technology Assessment and Assessment of Social Services]] (SBU)}}</ref> എൻഡോമെട്രിയോസിസിന്റെ വ്യക്തമായ ക്ലിനിക്കൽ സംശയമുള്ള വ്യക്തികളിൽ രോഗം പടരുന്നത് തിരിച്ചറിയുന്നതിന് ഇത് ബാധകമാണ്. <ref name=":0" /> വജൈനൽ അൾട്രാസൗണ്ട് ചെലവുകുറഞ്ഞതും എളുപ്പത്തിൽ ആക്സസ് ചെയ്യാവുന്നതും വൈരുദ്ധ്യങ്ങളില്ലാത്തതും തയ്യാറെടുപ്പ് ആവശ്യമില്ലാത്തതുമായ ഒരു നടപടിക്രമമാണ്. <ref name=":0" /> അൾട്രാസൗണ്ട് വിലയിരുത്തൽ പിൻഭാഗത്തെയും മുൻഭാഗത്തെയും പെൽവിക് കമ്പാർട്ടുമെന്റുകളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ, സോണോഗ്രാഫർക്ക് എൻഡോമെട്രിയോട്ടിക് നോഡ്യൂളുകൾക്കായി തിരയാൻ കഴിയും. <ref name=":2">{{Cite journal|title=A step‐by‐step guide to sonographic evaluation of deep infiltrating endometriosis|journal=Sonography|date=June 2018|volume=5|issue=2|pages=67–75|doi=10.1002/sono.12149}}</ref> ആഴത്തിൽ നുഴഞ്ഞുകയറുന്ന എൻഡോമെട്രിയോസിസിന്റെ സോണോഗ്രാഫിക് കണ്ടെത്തൽ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നത് ഡയഗ്നോസ്റ്റിക് ലാപ്രോസ്കോപ്പികളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കുക മാത്രമല്ല, മാനേജ്മെന്റിനെ നയിക്കുകയും ജീവിത നിലവാരം ഉയർത്തുകയും ചെയ്യും. <ref name=":2" /> === എംആർഐ === ലീഷ്യൻ കണ്ടെത്തുന്നതിനുള്ള മറ്റൊരു രീതിയാണ് എംആർഐ. <ref name="Imaging"/> എന്നിരുന്നാലും അതിന്റെ ചിലവും പരിമിതമായ ലഭ്യതയും കാരണം എംആർഐ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നില്ല. <ref name="Imaging" /><ref name="deependomri">{{Cite journal|title=MRI for the diagnosis and staging of deeply infiltrating endometriosis: a national survey of BSGE accredited endometriosis centres and review of the literature|journal=Br J Radiol|volume=93|issue=1114|page=20200690|date=October 2020|pmid=32706984|doi=10.1259/bjr.20200690|pmc=7548358}}</ref> === മാർക്കറുകൾ === എൻഡോമെട്രിയോസിസ് മാർക്കറുകളാണ് ഗവേഷണത്തിന്റെ ഒരു മേഖല. <ref name="May2010">{{Cite journal|title=Peripheral biomarkers of endometriosis: a systematic review|journal=Human Reproduction Update|volume=16|issue=6|pages=651–74|year=2010|pmid=20462942|pmc=2953938|doi=10.1093/humupd/dmq009}}</ref> 2010-ൽ, എൻഡോമെട്രിയോസിസിനുള്ള എല്ലാ നിർദ്ദിഷ്ട ബയോമാർക്കറുകളുടെയും കാര്യക്ഷമത വ്യക്തമല്ലായിരുന്നു, എന്നിരുന്നാലും ചിലത് പ്രതീക്ഷ നൽകുന്നതായി പറയുന്നു. <ref name="May2010"/> കഴിഞ്ഞ 20 വർഷമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു ബയോ മാർക്കർ CA-125 ആണ്. <ref name="May2010" /> എൻഡോമെട്രിയോസിസിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളുള്ളവരിൽ ഈ ബയോ മാർക്കർ ഉണ്ടെന്ന് 2016 ലെ ഒരു അവലോകനം കണ്ടെത്തി; കൂടാതെ, [[അണ്ഡാശയ അർബുദം|അണ്ഡാശയ അർബുദം നിരസിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ]], CA-125 പോസിറ്റീവ് ആകുന്നത് രോഗനിർണയം സ്ഥിരീകരിച്ചേക്കാം. <ref name="Hir2016">{{Cite journal|title=Diagnostic accuracy of cancer antigen 125 for&nbsp;endometriosis: a systematic review and meta-analysis|journal=BJOG|volume=123|issue=11|pages=1761–8|date=October 2016|pmid=27173590|doi=10.1111/1471-0528.14055|url=https://ora.ox.ac.uk/objects/uuid:d413105f-9fa2-43c8-9ee8-438c77725589}}</ref> എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ചികിത്സയ്ക്കിടെ CA-125 ലെവലുകൾ കുറയുന്നതായി കാണപ്പെടുന്നു, പക്ഷേ ഇത് രോഗ പ്രതികരണവുമായി ഒരു ബന്ധവും കാണിച്ചിട്ടില്ല. <ref name="May2010" /> == പ്രതിരോധം == പതിവ് വ്യായാമം, മദ്യം, കഫീൻ എന്നിവ ഒഴിവാക്കുന്നത് പോലെ, വായിലൂടെ കഴിക്കുന്ന ഗർഭനിരോധന മാർഗ്ഗങ്ങളുടെ ഉപയോഗം എൻഡോമെട്രിയോസിസ് വരാനുള്ള സാധ്യത കുറയ്ക്കുന്നതായി പരിമിതമായ തെളിവുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. <ref name="WH2014"/> <ref name="Ver2011"/> == ചികിത്സ == എൻഡോമെട്രിയോസിസിന് ചികിത്സയില്ലെങ്കിലും, വേദനയുടെ ചികിത്സയും എൻഡോമെട്രിയോസിസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വന്ധ്യതയുടെ ചികിത്സയും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. <ref name="TreatmentEKSNI">{{Cite web|url=http://www.nichd.nih.gov/health/topics/endometri/conditioninfo/Pages/treatment.aspx|title=What are the treatments for endometriosis|access-date=20 August 2013|publisher=Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development|archive-url=https://web.archive.org/web/20130803030403/http://www.nichd.nih.gov/health/topics/endometri/conditioninfo/Pages/treatment.aspx|archive-date=3 August 2013}}</ref> മിക്ക കേസുകളിലും, ആർത്തവവിരാമം (സ്വാഭാവികമോ ശസ്ത്രക്രിയയോ) പ്രക്രിയയെ കുറയ്ക്കും. <ref name="pmid20627430">{{Cite journal|title=EMAS position statement: Managing the menopause in women with a past history of endometriosis|journal=Maturitas|volume=67|issue=1|pages=94–7|date=September 2010|pmid=20627430|doi=10.1016/j.maturitas.2010.04.018}}</ref> ചെറുപ്പക്കാരിൽ, ചില ശസ്ത്രക്രിയാ ചികിത്സകൾ എൻഡോമെട്രിയോട്ടിക് ടിഷ്യു നീക്കം ചെയ്യാനും സാധാരണ ടിഷ്യുവിന് കേടുപാടുകൾ വരുത്താതെ അണ്ഡാശയത്തെ സംരക്ഷിക്കാനും ശ്രമിക്കുന്നു. <ref name="zondervan32212520"/><ref name="AFFDiagnosisandTreat">{{Cite journal|title=Diagnosis and treatment of endometriosis|journal=American Family Physician|volume=60|issue=6|pages=1753–62, 1767–8|date=October 1999|pmid=10537390|url=http://www.aafp.org/afp/1999/1015/p1753.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131029215107/http://www.aafp.org/afp/1999/1015/p1753.html|archivedate=2013-10-29}}</ref> രോഗലക്ഷണങ്ങളുടെയും പരിശോധനയുടെയും മറ്റ് സാധ്യതയുള്ള കാരണങ്ങളെ തള്ളിക്കളയുന്ന അൾട്രാസൗണ്ട് കണ്ടെത്തലുകളുടെയും സാന്നിധ്യത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വേദന കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഫാർമക്കോതെറാപ്പി ആരംഭിക്കാവുന്നതാണ്. <ref name="Women's Healthcare 2020">{{Cite web|url=https://www.npwomenshealthcare.com/update-on-pharmacologic-treatment-for-endometriosis-related-pain/|title=Update on pharmacologic treatment for endometriosis- related pain|access-date=2021-10-03|date=2020-06-07|website=Women's Healthcare|archive-date=2021-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20211003205203/https://www.npwomenshealthcare.com/update-on-pharmacologic-treatment-for-endometriosis-related-pain/|url-status=dead}}</ref> === ശസ്ത്രക്രിയ === ശസ്ത്രക്രിയ സാധാരണയായി ലാപ്രോസ്കോപ്പിക് ആയി (കീഹോൾ സർജറി വഴി) നടത്തണം. <ref name="John2013"/> എൻഡോമെട്രിയോസിസ്, ഇലക്ട്രോകോഗുലേഷൻ, <ref name="Vercellini Viganò Somigliana Fedele 2014 pp. 261–275">{{Cite journal|title=Endometriosis: pathogenesis and treatment|journal=Nature Reviews. Endocrinology|volume=10|issue=5|pages=261–75|date=May 2014|pmid=24366116|doi=10.1038/nrendo.2013.255|publisher=Springer Science and Business Media LLC}}</ref> അഡീഷനുകളുടെ ലിസിസ്, എൻഡോമെട്രിയോമകളുടെ വിഘടനം, സാധാരണ പെൽവിക് അനാട്ടമി സാധ്യമാകുന്നിടത്തോളം പുനഃസ്ഥാപിക്കൽ എന്നിവ ചികിത്സയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref name="John2013" /> <ref name="speroff">{{Cite book|title=Clinical Gynecologic Endocrinology and Infertility|url=https://archive.org/details/clinicalgynecolo0000sper|vauthors=Speroff L, Glass RH, Kase NG|publisher=Lippincott Willimas Wilkins|year=1999|isbn=0-683-30379-1|edition=6th|page=[https://archive.org/details/clinicalgynecolo0000sper/page/1057 1057]}}</ref> ലാപ്രോസ്കോപ്പിക് സർജറി ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ടിഷ്യുവും അഡീഷനുകളും നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനായി മുറിവുകളിലൂടെ ചെറിയ ഉപകരണങ്ങൾ തിരുകുന്നു. മുറിവുകൾ വളരെ ചെറുതായതിനാൽ, നടപടിക്രമത്തിന് ശേഷം ചർമ്മത്തിൽ ചെറിയ പാടുകൾ മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ, മിക്ക വ്യക്തികളും ശസ്ത്രക്രിയയിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ സുഖം പ്രാപിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.asrm.org/uploadedFiles/ASRM_Content/Resources/Patient_Resources/Fact_Sheets_and_Info_Booklets/endometriosis_infertility.pdf|title=Endometriosis and Infertility: Can Surgery Help?|access-date=31 Oct 2010|year=2008|publisher=American Society for Reproductive Medicine|archive-url=https://web.archive.org/web/20101011155943/http://www.asrm.org/uploadedFiles/ASRM_Content/Resources/Patient_Resources/Fact_Sheets_and_Info_Booklets/endometriosis_infertility.pdf|archive-date=2010-10-11}}</ref> എൻഡോമെട്രിയോസിസ് ചികിത്സിക്കുന്നതിനുള്ള ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ ശസ്ത്രക്രിയയാണ് എക്സിഷൻ എന്ന് പല എൻഡോമെട്രിയോസിസ് വിദഗ്ധരും വിശ്വസിക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.med.unc.edu/obgyn/migs/our-services/unc-center-for-endometriosis/|title=UNC Center for Endometriosis|access-date=2021-07-14|website=UNC Department of Obstetrics & Gynecology|language=en-US|archive-date=2021-07-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20210714043254/https://www.med.unc.edu/obgyn/migs/our-services/unc-center-for-endometriosis/|url-status=dead}}</ref> == സമൂഹവും സംസ്കാരവും == === പൊതു വ്യക്തികൾ === താഴെപ്പറയുന്നവർ ഉൾപ്പടെ നിരവധി വ്യക്തികൾ എൻഡോമെട്രിയോസിസിന്റെ അനുഭവത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചിട്ടുണ്ട്: * എമ്മ ബാർനെറ്റ് <ref>{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2020/oct/22/endometriosis-women-pain-diagnosis-report-mps|title=Endometriosis showed me we need better ways to talk about women's pain &#124; Emma Barnett|date=22 October 2020|website=[[TheGuardian.com]]}}</ref> * എമ്മ ബണ്ടൺ <ref>{{Cite web|url=https://www.her.ie/entertainment/nearly-broke-spice-girls-emma-bunton-describes-struggling-conceive-endometriosis-491098|title='Nearly broke me' Spice Girls' Emma Bunton describes struggling to conceive with endometriosis|access-date=May 28, 2021|last=Hayden, Jade|date=11 May 2020|website=[[Her.ie]]}}</ref> * ഡാനിയേൽ കോളിൻസ് <ref>{{Cite web|url=https://www.wtatennis.com/news/2211449/champions-corner-collins-unleashes-the-best-tennis-of-her-career-after-life-changing-surgery|title=Champions Corner: Collins unleashes the best tennis of her career after life-changing surgery|access-date=3 March 2022|website=Women's Tennis Association}}</ref> * ആബി ഫിങ്കനൗവർ <ref>{{Cite web|url=https://www.glamour.com/story/abby-finkenauer-endometriosis-caucus|title=Congresswoman Abby Finkenauer Opens Up About Her Struggle With Endometriosis|access-date=2021-12-17|date=2020-03-05|website=Glamour|language=en-US}}</ref> * [[വൂപ്പി ഗോൾഡ്ബെർഗ്|ഹൂപ്പി ഗോൾഡ്ബെർഗ്]] <ref>{{Cite web|url=https://www.endofound.org/blossom-ball-2009-whoopi-goldberg/|title=Blossom Ball 2009 – Whoopi Goldberg|access-date=January 21, 2021|date=November 27, 2007|publisher=[[Endometriosis Foundation of America]]}}</ref> * മെൽ ഗ്രെയ്ഗ് * ഹാൽസി * എമ്മ ഹെയ്സ് <ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/63246126|title=Emma Hayes: Chelsea manager has emergency hysterectomy because of endometriosis|access-date=28 December 2022|date=13 October 2022|website=BBC Sport|publisher=BBC}}</ref> * [[ജൂലിയൻ ഹഫ്|ജൂലിയൻ ഹോഗ്]] <ref>{{Cite web|url=https://www.today.com/health/julianne-hough-endometriosis-i-just-thought-it-was-normal-t116059|title=Julianne Hough opens up about endometriosis: 'I just thought it was normal'|access-date=January 21, 2021|last=Murray, Rheana|date=September 9, 2017|website=[[Today (American TV program)|Today]]}}</ref> * ബ്രിഡ്ജറ്റ് ഹസ്റ്റ്വെയ്റ്റ് <ref>{{Cite web|url=https://www.abc.net.au/triplej/programs/hack/pain-of-endometriosis-sucks-but-so-does-just-getting-a-diagnosis/10119888/|title=Endometriosis: The pain sucks, but so does just getting a diagnosis|access-date=January 21, 2021|last=Hustwaite, Bridget|authorlink=Bridget Hustwaite|date=August 14, 2018|website=[[Hack (radio program)|Hack]] on [[Triple J]]}}</ref> * [[പത്മ ലക്ഷ്മി]] <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=Gfixp0jUjKg|title=Padma Lakshmi shares her struggle with endometriosis|access-date=March 9, 2021|date=October 17, 2011|website=[[Redbook]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102201459/https://www.youtube.com/watch?v=Gfixp0jUjKg|archive-date=2 November 2020}}</ref> * ഡോളി പാർട്ടൺ <ref>{{Cite web|url=https://www.insider.com/celebrities-with-endometriosis-2019-3|title=12 celebrities who have opened up about having endometriosis|access-date=2021-08-06|website=Insider|language=en-US}}</ref> * [[ഡെയ്സി റിഡ്‍ലീ|ഡെയ്‌സി റിഡ്‌ലി]] <ref>{{Cite web|url=http://www.cosmopolitan.co.uk/entertainment/news/a43962/daisy-ridley-opened-up-about-her-struggle-with-endomitriosis/|title=Daisy Ridley opened up about her struggle with endometriosis|access-date=June 29, 2021|last=Scott, Ellen|date=June 12, 2016|website=[[Cosmopolitan (magazine)|Cosmopolitan]]}}</ref> * [[എമ്മ റോബർട്ട്സ്]] <ref>{{Cite web|url=https://www.self.com/story/emma-roberts-endometriosis-pregnancy/|title=Emma Roberts shares how her undiagnosed endometriosis affected her pregnancy journey|access-date=July 15, 2021|last=Nast, Condé|date=November 11, 2020|website=[[Self (magazine)|Self]]}}</ref> * കിർസ്റ്റൺ സ്റ്റോംസ് <ref>{{Cite web|url=http://blogs.orlandosentinel.com/entertainment_tv_tvblog/2012/08/general-hospital-kirsten-storms-opens-up-about-return.html|title='General Hospital': Kirsten Storms opens up about return – The TV Guy – Orlando Sentinel|access-date=2021-10-18|date=2012-12-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20121225185503/http://blogs.orlandosentinel.com/entertainment_tv_tvblog/2012/08/general-hospital-kirsten-storms-opens-up-about-return.html|archive-date=2012-12-25}}</ref> * ക്രിസ്സി ടീജൻ <ref>{{Cite web|url=https://people.com/health/chrissy-teigen-endometriosis-surgery-better-than-pain/|title=Chrissy Teigen says endometriosis surgery was 'a toughie' but better than 'the pain of endo'|access-date=July 15, 2021|last=Mazziotta, Julie|date=February 5, 2021|website=[[People (magazine)|People]]}}</ref> * എമ്മ വാട്കിൻസ് <ref>{{Cite web|url=https://www.perthnow.com.au/entertainment/yellow-wiggle-emma-watkins-opens-up-about-the-agony-of-endometriosis-ng-b881137647z|title=Yellow Wiggle Emma Watkins opens up about the agony of endometriosis|access-date=January 21, 2021|date=March 16, 2019|website=[[PerthNow]]}}</ref> * ലിയ വില്യംസൺ <ref>{{Cite web|url=https://www.womenshealthmag.com/uk/health/a42306525/leah-williamson-january-2023/|title=Leah Williamson, captain of the Lionesses, is our January cover star|access-date=28 December 2022|last=Dervish-O'Kane|first=Roisin|date=27 December 2022|website=Women's Health|publisher=Hearst UK}}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * {{Dmoz|Health/Women's_Health/Conditions_and_Diseases/Uterus/Endometriosis}} * [https://web.archive.org/web/20130130055039/http://www.womenshealth.gov/publications/our-publications/fact-sheet/endometriosis.cfm Endometriosis fact sheet] from womenshealth.gov * [https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/endometriosisEndometriosis Fact Sheet Endometriosis Fact Sheet]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=May 2022}} from the [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന|World Health Organization]] {{Medical resources}} {{Female diseases of the pelvis and genitals|state=collapsed}} {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:ആർത്തവചക്രം]] 3447r8mcyx6crym8miz55onk1axh3jh 0 583909 4626949 4613543 2026-05-29T23:07:07Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626949 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist | name = ഡോ. ആലീസ് ഹാമിൽട്ടൺ | image = Alice Hamilton.jpg | alt = | caption = | birth_date = {{Birth date|1869|02|27}} | birth_place = [[മാൻഹട്ടൻ]], ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റി, യു.എസ്. | death_date = {{Death date and age|1970|09|22|1869|02|27}} | death_place = [[Hadlyme North Historic District|Hadlyme, Connecticut]] | resting_place_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|type:landmark|display=inline,title}} --> | residence = | nationality = അമേരിക്കൻ | fields = [[തൊഴിൽ ആരോഗ്യം]], വ്യാവസായിക ടോക്സിക്കോളജി | workplaces = വുമൺസ് മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ ഓഫ് [[നോർത്ത് വെസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]];<br>മെമ്മോറിയൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ ഇൻഫെക്ഷ്യസ് ഡിസീസസ്<br>[[ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ]] | alma_mater = [[Miss Porter's School]] (1888)<ref name=Letters15>{{cite book |first=Barbara |last=Sicherman |title=Alice Hamilton, A Life in Letters |year=1984 |publisher=Harvard University Press |location=Cambridge, Massachusetts |isbn=0-674-01553-3 |page=[https://archive.org/details/alicehamiltonlif00sich/page/15 15] |url=https://archive.org/details/alicehamiltonlif00sich/page/15 }}</ref><br>[[University of Michigan]] (1893)<br>[[University of Leipzig]],<br>[[University of Munich]], and University of Frankfurt (1895)<br>[[Johns Hopkins University]] (1897)<br>[[University of Chicago]] (1899–1901)<ref name="McKeen134">{{cite book | editor-first=James McKeen|editor-last= Cattell| title =American Men of Science: A Biographical Dictionary | publisher =The Science Press | year =1906 | location =New York | page=134 | url =https://archive.org/stream/americanmenofsci01catt#page/134/mode/1up }}</ref> | thesis_title = | thesis_url = | thesis_year = | doctoral_advisor = കാര ലെനർ | academic_advisors = സൈമൺ ഫ്ലെക്‌സ്‌നർ | doctoral_students = | notable_students = | known_for = | influences = | influenced = | awards = ആൽബർട്ട് ലാസ്കർ പബ്ലിക് സർവീസ് അവാർഡ് (1947) | signature = <!--(filename only)--> | signature_alt = }} [[Category:Articles with hCards]] '''ആലീസ് ഹാമിൽട്ടൺ''' (ഫെബ്രുവരി 27, 1869 <ref name="ADNB">Corn, J. [http://www.anb.org/view/10.1093/anb/9780198606697.001.0001/anb-9780198606697-e-1200366 Hamilton, Alice] ''American National Biography''</ref> - സെപ്റ്റംബർ 22, 1970) ഒരു അമേരിക്കൻ ഫിസിഷ്യനും ഗവേഷണ ശാസ്ത്രജ്ഞയും എഴുത്തുകാരിയുമായിരുന്നു. തൊഴിൽപരമായി ആരോഗ്യമേഖലയിലെ പ്രമുഖ വിദഗ്ധയും വ്യാവസായിക വിഷശാസ്ത്ര മേഖലയിലെ മുൻഗാമിയുമായിരുന്നു അവർ. യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മിഷിഗൺ മെഡിക്കൽ സ്കൂളിലാണ് ഹാമിൽട്ടൺ പരിശീലനം നേടിയത്. 1897-ൽ [[നോർത്ത് വെസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി|നോർത്ത് വെസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ]] വുമൺസ് മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ പാത്തോളജി പ്രൊഫസറായി. 1919-ൽ [[ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാല|ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാലയിലെ]] ഫാക്കൽറ്റിയിലേക്ക് നിയമിതയായ ആദ്യ വനിതയായി. അവളുടെ ശാസ്ത്രീയ ഗവേഷണം തൊഴിൽപരമായ രോഗങ്ങളെയും വ്യാവസായിക ലോഹങ്ങളുടെയും [[സംയുക്തം|രാസ സംയുക്തങ്ങളുടെയും]] അപകടകരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള പഠനത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. അവളുടെ ശാസ്ത്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പുറമേ, ഹാമിൽട്ടൺ ഒരു സാമൂഹിക-ക്ഷേമ പരിഷ്കർത്താവും, മാനുഷികവാദിയും, സമാധാന പ്രവർത്തകയും, 1887 മുതൽ 1919 വരെ [[ഷിക്കാഗോ|ചിക്കാഗോയിലെ]] ഹൾ ഹൗസിലെ റസിഡന്റ്-വോളന്റിയറുമായിരുന്നു. ആൽബർട്ട് ലാസ്‌കർ പബ്ലിക് സർവീസ് അവാർഡ് ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ബഹുമതികളും അവാർഡുകളും അവർക്ക് ലഭിച്ചു. == ആദ്യകാല ജീവിതവും കുടുംബവും == മോണ്ട്‌ഗോമറി ഹാമിൽട്ടണിന്റെയും (1843-1909) ഗെർട്രൂഡിന്റെയും (നീ പോണ്ട്) ഹാമിൽട്ടണിന്റെയും (1840-1917) രണ്ടാമത്തെ കുട്ടിയായ ഹാമിൽട്ടൺ, 1869 ഫെബ്രുവരി 27-ന് ന്യൂയോർക്കിലെ ന്യൂയോർക്ക് നഗരത്തിലെ [[മാൻഹാട്ടൻ|മാൻഹട്ടനിൽ]] ജനിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/physicians/biography_137.html|title=Dr. Alice Hamilton|access-date=15 October 2015|website=Changing the face of medicine|publisher=National Library of Medicine|archive-url=https://web.archive.org/web/20151018130822/https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/physicians/biography_137.html|archive-date=18 October 2015}}</ref> ഐറിഷ് കുടിയേറ്റക്കാരനായ അവളുടെ മുത്തച്ഛൻ അലൻ ഹാമിൽട്ടൺ 1823-ൽ ഇന്ത്യാനയിലെ ഫോർട്ട് വെയ്‌നിലെ ഒരു കൂട്ടുകുടുംബത്തിനിടയിൽ അഭയം പ്രാപിക്കുകയും അവിടെ സ്ഥിരതാമസമാക്കിയതോടെ അവർ കുട്ടിക്കാലം അവിടെ ചെലവഴിക്കുകയും ചെയ്തു. 1828-ൽ ഇന്ത്യാന സുപ്രീം കോടതി ജസ്റ്റിസ് ജെസ്സി ലിഞ്ച് ഹോൾമാന്റെ മകൾ എമറിൻ ഹോൾമാനെ അദ്ദേഹം വിവാഹം കഴിച്ചു, ഫോർട്ട് വെയ്ൻ ബിസിനസുകാരനും ഭൂമി ഊഹക്കച്ചവടക്കാരനുമായി. ഫോർട്ട് വെയ്ൻ നഗരത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും അദ്ദേഹം ഒരിക്കൽ കൈവശപ്പെടുത്തിയ ഭൂമിയിലാണ് നിർമ്മിച്ചത്. ഫോർട്ട് വെയ്ൻ നഗരത്തിന്റെ മൂന്ന് ബ്ലോക്കുകളുള്ള ഹാമിൽട്ടൺ കുടുംബത്തിന്റെ വലിയ എസ്റ്റേറ്റിലാണ് ആലീസ് വളർന്നത്. <ref>The family compound included three homes: her grandparents' homestead, called Old House; Red House, the home of her uncle, Andrew Holman Hamilton, and his family; and White House, where Alice and her family lived. </ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|title=Alice Hamilton and the Development of Occupational Medicine National Historic Chemical Landmark|access-date=16 October 2015|website=ACS Chemistry for Life|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017085209/http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|archive-date=17 October 2015}}</ref> <ref>Sicherman, ''Alice Hamilton, A Life in Letters'', pp. 13–15.</ref> ഹാമിൽട്ടൺ കുടുംബം മിഷിഗണിലെ മക്കിനാക് ദ്വീപിൽ ധാരാളം വേനൽക്കാലങ്ങൾ ചെലവഴിച്ചു. ആലീസിന്റെ കുടുംബവും അവളുടെ അമ്മാവന്മാരും അമ്മായിമാരും കസിൻസും ഉൾപ്പെട്ട വിപുലീകൃത ഹാമിൽട്ടൺ കുടുംബത്തിലെ രണ്ടാമത്തെയും മൂന്നാമത്തെയും തലമുറകൾ പാരമ്പര്യമായി ലഭിച്ച സമ്പത്തിലാണ് ജീവിച്ചിരുന്നത്. <ref>Sicherman, ''Alice Hamilton, A Life in Letters'', pp. 14, 25.</ref> ആലീസിന്റെ പിതാവ് മോണ്ട്ഗോമറി ഹാമിൽട്ടൺ [[പ്രിൻസ്ടൺ സർവ്വകലാശാല|പ്രിൻസ്റ്റൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലും]] ഹാർവാർഡ് ലോ സ്കൂളിലും പഠിച്ചു . അദ്ദേഹം ജർമ്മനിയിൽ പഠിച്ചു, അവിടെ സമ്പന്നനായ ഒരു പഞ്ചസാര ഇറക്കുമതിക്കാരന്റെ മകളായ ഗെർട്രൂഡ് പോണ്ടിനെ കണ്ടുമുട്ടി. 1866-ൽ അവർ വിവാഹിതരായി. <ref name="Weber31">Weber, p. 31.</ref> <ref>Sicherman, ''Alice Hamilton, A Life in Letters'', pp. 15, 17.</ref> ആലീസിന്റെ പിതാവ് ഫോർട്ട് വെയ്‌നിലെ മൊത്തവ്യാപാര പലചരക്ക് വ്യാപാരത്തിൽ പങ്കാളിയായി, എന്നാൽ ഈ പങ്കാളിത്തം 1885-ൽ ഇല്ലാതാകുകയും പൊതുജീവിതത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറുകയും ചെയ്തു. ബിസിനസ് പരാജയം കുടുംബത്തിന് സാമ്പത്തിക നഷ്ടമുണ്ടാക്കിയെങ്കിലും, ആലീസിന്റെ അമ്മ ജെർട്രൂഡ് ഫോർട്ട് വെയ്ൻ കമ്മ്യൂണിറ്റിയിൽ സാമൂഹികമായി സജീവമായി തുടർന്നു. <ref name="Weber31" /> <ref>Sicherman, ''Alice Hamilton, A Life in Letters'', p. 18.</ref> <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/notableamericanw00sich/page/303|title=Notable American Women: The Modern Period, A Biographical Dictionary|last=Sicherman|first=Barbara|last2=Green|first2=Carol Hurd|publisher=Belknap Press of Harvard University|year=1980|isbn=9780674627321|location=Cambridge, Massachusetts|pages=[https://archive.org/details/notableamericanw00sich/page/303 303]}}</ref> [[പ്രമാണം:Hamilton_Sisters.jpg|പകരം=|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ഹാമിൽട്ടൺ സഹോദരിമാർ: എഡിത്ത്, ആലീസ്, മാർഗരറ്റ്, നോറ]] == വിദ്യാഭ്യാസം == [[പ്രമാണം:Alice_Hamilton1.jpg|ലഘുചിത്രം|201x201ബിന്ദു| 1893-ൽ ഹാമിൽട്ടൺ (24 വയസ്സ്), മിഷിഗൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ വർഷം]] [[പ്രമാണം:Theodate_Pope,_Alice_Hamilton,_and_a_student_believed_to_be_Agnes_Hamilton,_1888.jpg|പകരം=Theodate Pope, Alice Hamilton, and a student believed to be Agnes Hamilton, 1888. Courtesy of Miss Porter's School.|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|174x174ബിന്ദു| തിയോഡേറ്റ് പോപ്പ്, ആലീസ് ഹാമിൽട്ടൺ, ആഗ്നസ് ഹാമിൽട്ടൺ എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു വിദ്യാർത്ഥി, 1888. മിസ് പോർട്ടേഴ്സ് സ്കൂളിന്റെ കടപ്പാട്.]] ഹാമിൽട്ടണിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ ചെറുപ്പം മുതലേ കുട്ടികളെ വീട്ടിൽ ഇരുത്തി പഠിപ്പിച്ചു (ഹോം സ്കൂളിംഗ്‌). <ref name="Weber31">Weber, p. 31.</ref> ഹാമിൽട്ടൺ സ്ത്രീകൾക്കിടയിലെ കുടുംബ പാരമ്പര്യത്തെ പിന്തുടർന്ന്, 1886 മുതൽ 1888 വരെ കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ ഫാർമിംഗ്ടണിലുള്ള മിസ് പോർട്ടേഴ്സ് ഫിനിഷിംഗ് സ്കൂൾ ഫോർ യംഗ് ലേഡീസിൽ ( മിസ് പോർട്ടേഴ്സ് സ്കൂൾ എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു) ആലീസ് തന്റെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കി. ആലീസിനെ കൂടാതെ, അവളുടെ മൂന്ന് അമ്മായിമാരും, മൂന്ന് കസിൻസും, അവളുടെ മൂന്ന് സഹോദരിമാരും സ്കൂളിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികളായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|title=Alice Hamilton and the Development of Occupational Medicine National Historic Chemical Landmark|access-date=16 October 2015|website=ACS Chemistry for Life|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017085209/http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|archive-date=17 October 2015}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/notableamericanw00sich/page/303|title=Notable American Women: The Modern Period, A Biographical Dictionary|last=Sicherman|first=Barbara|last2=Green|first2=Carol Hurd|publisher=Belknap Press of Harvard University|year=1980|isbn=9780674627321|location=Cambridge, Massachusetts|pages=[https://archive.org/details/notableamericanw00sich/page/303 303]}}</ref> ഫോർട്ട് വെയ്നിൽ ഹാമിൽട്ടൺ സുഖകരമായ നല്ല ജീവിതം നയിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, ലോകത്തിന് ഉപയോഗപ്രദമായ ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള സേവനം നൽകാൻ അവർ ആഗ്രഹിച്ചു, സ്വയം സാമ്പത്തികമായി സഹായിക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗമായി അവർ മെഡിസിൻ പഠനം തിരഞ്ഞെടുത്തു. <ref name="Weber31">Weber, p. 31.</ref> കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ സ്‌കൂളിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യാനയിലേക്ക് മടങ്ങിയ ശേഷം, ഹാമിൽട്ടൺ ഫോർട്ട് വെയ്‌നിലെ ഒരു ഹൈസ്‌കൂൾ അധ്യാപികയ്‌ക്കൊപ്പം സയൻസും ഫോർട്ട് വെയ്ൻ കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിനിൽ അനാട്ടമിയും പഠിച്ചു, 1892-ൽ [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മിഷിഗൺ|യൂണിവേഴ്‌സിറ്റി ഓഫ് മിഷിഗൺ]] മെഡിക്കൽ സ്‌കൂളിൽ ചേർന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|title=Alice Hamilton and the Development of Occupational Medicine National Historic Chemical Landmark|access-date=16 October 2015|website=ACS Chemistry for Life|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017085209/http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|archive-date=17 October 2015}}</ref> <ref name="Weber32">Weber, p. 32.</ref> <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/notableamericanw00sich/page/303|title=Notable American Women: The Modern Period, A Biographical Dictionary|last=Sicherman|first=Barbara|last2=Green|first2=Carol Hurd|publisher=Belknap Press of Harvard University|year=1980|isbn=9780674627321|location=Cambridge, Massachusetts|pages=[https://archive.org/details/notableamericanw00sich/page/303 303]}}</ref> അവിടെ അവൾക്ക് "ശ്രദ്ധേയരായ ഒരു കൂട്ടം പുരുഷന്മാരോടൊപ്പം പഠിക്കാനുള്ള അവസരം ലഭിച്ചു. പഠനത്തിന്റെ അവസാന വർഷത്തിനിടയിൽ അവൾ ഡോ. ഡോക്കിന്റെ സ്റ്റാഫിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു, ചുറ്റിക്കറങ്ങുകയും ക്ലിനിക്കൽ ലബോറട്ടറി ജോലികൾ ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/exploringdangero00hami/page/44|title=Exploring the Dangerous Trades: The Autobiography of Alice Hamilton, M.D.|last=Hamilton|first=Alice|publisher=Northeastern University Press|year=1985|isbn=0-930350-81-2|location=Boston|pages=[https://archive.org/details/exploringdangero00hami/page/44 44–51]}}</ref> ഹാമിൽട്ടൺ 1893 <ref>{{Cite book|title=Indiana's 200: The People Who Shaped the Hoosier State|last=Jay|first=Stephen J.|publisher=Indiana Historical Society Press|year=2015|isbn=978-0-87195-387-2|editor-last=Gugin|editor-first=Linda C.|location=Indianapolis|page=148|chapter=Alice Hamilton|editor-last2=St. Clair|editor-first2=James E.}}</ref> ൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് മെഡിക്കൽ ബിരുദം നേടി. [[പ്രമാണം:Alice_Hamilton_in_an_anatomy_class.jpg|പകരം=Alice Hamilton in an anatomy class, ca. 1893|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ആലീസ് ഹാമിൽട്ടൺ ഒരു അനാട്ടമി ക്ലാസിൽ, ഏകദേശം. 1893]] 1893-94-ൽ, മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ ശേഷം, ഹാമിൽട്ടൺ മിനിയാപൊളിസിലെ നോർത്ത് വെസ്റ്റേൺ ഹോസ്പിറ്റൽ ഫോർ വുമൺ ആൻഡ് ചിൽഡ്രൻ ഹോസ്പിറ്റലിലും മസാച്യുസെറ്റ്‌സിലെ ബോസ്റ്റണിന്റെ സബർബൻ അയൽപക്കത്തുള്ള റോക്‌സ്ബറിയിൽ ന്യൂ ഇംഗ്ലണ്ട് ഹോസ്പിറ്റലിലും ഇന്റേൺഷിപ്പ് പൂർത്തിയാക്കി. . <ref>{{Cite web|url=http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|title=Alice Hamilton and the Development of Occupational Medicine National Historic Chemical Landmark|access-date=16 October 2015|website=ACS Chemistry for Life|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017085209/http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|archive-date=17 October 2015}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/womenmedicineenc00wind|title=Women in Medicine: An Encyclopedia|last=Windsor|first=Laura Lynn|publisher=ABC-CLIO|year=2002|location=Santa Barbara, CA|pages=[https://archive.org/details/womenmedicineenc00wind/page/n109 89]–91|url-access=limited}}</ref> <ref name="Weber33">Weber, p. 33.</ref> ഒരു മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീസ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ തനിക്ക് താൽപ്പര്യമില്ലെന്ന് ഹാമിൽട്ടൺ നേരത്തെ തന്നെ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു, കൂടാതെ ഫ്രെഡറിക് ജോർജ്ജ് നോവിയുടെ റസിഡന്റ് ബിരുദധാരിയായും ലാബ് അസിസ്റ്റന്റും ആയി [[ബാക്ടീരിയോളജി]] പഠിക്കാൻ 1895 ഫെബ്രുവരിയിൽ മിഷിഗൺ സർവകലാശാലയിൽ തിരിച്ചെത്തി. <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/notableamericanw00sich/page/303|title=Notable American Women: The Modern Period, A Biographical Dictionary|last=Sicherman|first=Barbara|last2=Green|first2=Carol Hurd|publisher=Belknap Press of Harvard University|year=1980|isbn=9780674627321|location=Cambridge, Massachusetts|pages=[https://archive.org/details/notableamericanw00sich/page/303 303]}}</ref> <ref name="Weber33" /> പൊതുജനാരോഗ്യത്തിൽ അവൾ താൽപ്പര്യം വളർത്തിയെടുക്കാനും തുടങ്ങി. 1895 അവസാനത്തോടെ, ആലീസും അവളുടെ മൂത്ത സഹോദരി എഡിത്തും ജർമ്മനിയിലേക്ക് പോയി. ആലിസ് മിഷിഗണിലെ പ്രൊഫസർമാരുടെ ഉപദേശപ്രകാരം ബാക്ടീരിയോളജിയും പാത്തോളജിയും പഠിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു, എഡിത്ത് ക്ലാസിക്കുകൾ പഠിക്കാനും പ്രഭാഷണങ്ങളിൽ പങ്കെടുക്കാനും ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നു. <ref>In 1894 Edith Hamilton, a fellow in Latin at [[Bryn Mawr College]], was awarded the Mary E. Garrett European Fellowship that provided the funds to enable the two sisters to pursue further studies abroad for an academic year. </ref> <ref name="Weber43">Weber, p. 43.</ref> ഹാമിൽട്ടൺ സഹോദരിമാർ വിദേശത്ത് പഠിക്കാനുള്ള അവരുടെ ശ്രമങ്ങളിൽ ചില എതിർപ്പുകൾ നേരിട്ടു. ആലീസിനെ [[ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ട്|ഫ്രാങ്ക്ഫർട്ടിൽ]] സ്വാഗതം ചെയ്‌തെങ്കിലും, [[ബെർലിൻ|ബെർലിനിൽ]] പഠിക്കാനുള്ള അവളുടെ അഭ്യർത്ഥനകൾ നിരസിക്കപ്പെട്ടു, രണ്ട് സഹോദരിമാർ [[മ്യൂണിക്ക്|മ്യൂണിക്കിലെയും]] [[ലീപ്സിഗ്|ലീപ്‌സിഗിലെയും]] സർവ്വകലാശാലകളിൽ പഠിച്ചപ്പോൾ അവൾക്ക് സ്ത്രീകളോട് കാണിക്കുന്ന ചില മുൻവിധികൾ അനുഭവപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/womenmedicineenc00wind|title=Women in Medicine: An Encyclopedia|last=Windsor|first=Laura Lynn|publisher=ABC-CLIO|year=2002|location=Santa Barbara, CA|pages=[https://archive.org/details/womenmedicineenc00wind/page/n109 89]–91|url-access=limited}}</ref> {{Cite web|url=https://www.sciencehistory.org/historical-profile/alice-hamilton|title=Alice Hamilton|access-date=21 March 2018|website=Science History Institute}}<nowiki></ref></nowiki> <ref>Hamilton described their experiences in Germany in her autobiography. </ref> 1896 സെപ്റ്റംബറിൽ ആലീസ് അമേരിക്കയിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തിയപ്പോൾ [[ജോൺസ് ഹോപ്കിൻസ് സർവകലാശാല|ജോൺസ് ഹോപ്കിൻസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ ഒരു വർഷത്തോളം ബിരുദാനന്തര ബിരുദ പഠനം തുടർന്നു. അവിടെ അവൾ സൈമൺ ഫ്ലെക്‌സ്നറിനൊപ്പം പാത്തോളജിക്കൽ അനാട്ടമിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. വില്യം എച്ച് വെൽച്ചിൽ നിന്നും വില്യം ഓസ്ലറിൽ നിന്നും പഠിക്കാനുള്ള അവസരവും അവൾക്കുണ്ടായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|title=Alice Hamilton and the Development of Occupational Medicine National Historic Chemical Landmark|access-date=16 October 2015|website=ACS Chemistry for Life|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017085209/http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|archive-date=17 October 2015}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/notableamericanw00sich/page/303|title=Notable American Women: The Modern Period, A Biographical Dictionary|last=Sicherman|first=Barbara|last2=Green|first2=Carol Hurd|publisher=Belknap Press of Harvard University|year=1980|isbn=9780674627321|location=Cambridge, Massachusetts|pages=[https://archive.org/details/notableamericanw00sich/page/303 303]}}</ref> <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/exploringdangero00hami/page/44|title=Exploring the Dangerous Trades: The Autobiography of Alice Hamilton, M.D.|last=Hamilton|first=Alice|publisher=Northeastern University Press|year=1985|isbn=0-930350-81-2|location=Boston|pages=[https://archive.org/details/exploringdangero00hami/page/44 44–51]}}</ref> == കരിയർ == === ചിക്കാഗോയിലെ ഹൾ ഹൗസിൽ ആദ്യകാലങ്ങൾ === 1897-ൽ ഹാമിൽട്ടൺ [[നോർത്ത് വെസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റി|നോർത്ത് വെസ്റ്റേൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിലെ]] വുമൺസ് മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ പാത്തോളജി പ്രൊഫസറാകാനുള്ള ഒരു ഓഫർ സ്വീകരിച്ചു. ഇല്ലിനോയിയിലെ ചിക്കാഗോയിലേക്ക് താമസം മാറിയ ഉടൻ, ഹാമിൽട്ടൺ സാമൂഹ്യ പരിഷ്കർത്താവായ [[ജെയ്ൻ ആഡംസ്|ജെയ്ൻ ആഡംസും]] എലൻ ഗേറ്റ്സ് സ്റ്റാറും ചേർന്ന് സ്ഥാപിച്ച സെറ്റിൽമെന്റ് ഹൗസായ ഹൾ ഹൗസിൽ അംഗമാകാനും താമസിക്കാനുമുള്ള ദീർഘകാല അഭിലാഷം നിറവേറ്റി. <ref>{{Cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/physicians/biography_137.html|title=Dr. Alice Hamilton|access-date=15 October 2015|website=Changing the face of medicine|publisher=National Library of Medicine|archive-url=https://web.archive.org/web/20151018130822/https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/physicians/biography_137.html|archive-date=18 October 2015}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|title=Alice Hamilton and the Development of Occupational Medicine National Historic Chemical Landmark|access-date=16 October 2015|website=ACS Chemistry for Life|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017085209/http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|archive-date=17 October 2015}}</ref> <ref>Sicherman, ''Alice Hamilton: A Life in Letters'', p. 111.</ref> ഹാമിൽട്ടൺ പകൽ സമയത്ത് മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ പഠിപ്പിക്കുകയും ഗവേഷണം നടത്തുകയും ചെയ്തപ്പോൾ <ref>{{Cite web|url=http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html#designation-acknowledgments|title=Alice Hamilton and the Development of Occupational Medicine|access-date=2 May 2017|website=National Historic Chemical Landmarks|publisher=American Chemical Society|archive-url=https://web.archive.org/web/20170829161049/https://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html#designation-acknowledgments|archive-date=29 August 2017}}</ref> 1897 മുതൽ 1919 വരെ അവളുടെ മുഴുവൻ സമയ വസതിയായ ഹൾ ഹൗസിൽ അവൾ സജീവമായ ജീവിതം തുടർന്നു. ഹാമിൽട്ടൺ ജെയ്ൻ ആഡംസിന്റെ പേഴ്‌സണൽ ഫിസിഷ്യൻ ആയിത്തീർന്നു, ഇംഗ്ലീഷും കലയും പഠിപ്പിക്കാൻ ഹൾ ഹൗസിൽ അവളുടെ സമയം സ്വമേധയാ ചെയ്തു. അവർ പുരുഷന്മാരുടെ ഫെൻസിങ്, അത്‌ലറ്റിക് ക്ലബുകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകി, ഒരു നല്ല ശിശു ക്ലിനിക്ക് നടത്തി, രോഗികളെ അവരുടെ വീടുകളിൽ സന്ദർശിച്ചു. <ref name="Weber34">Weber, p. 34.</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.nwhm.org/online-exhibits/progressiveera/hamilton.html|title=Alice Hamilton|access-date=1 May 2017|publisher=National Women's History Museum|archive-url=https://web.archive.org/web/20161230141742/https://www.nwhm.org/online-exhibits/progressiveera/hamilton.html|archive-date=2016-12-30|url-status=dead}}</ref> ഹൾ ഹൗസിലെ മറ്റ് നിവാസികളിൽ ആലീസിന്റെ സഹോദരി നോറയും അവളുടെ സുഹൃത്തുക്കളായ റേച്ചലും വിക്ടർ യാരോസും ഉൾപ്പെടുന്നു . <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/exploringdangero00hami/page/44|title=Exploring the Dangerous Trades: The Autobiography of Alice Hamilton, M.D.|last=Hamilton|first=Alice|publisher=Northeastern University Press|year=1985|isbn=0-930350-81-2|location=Boston|pages=[https://archive.org/details/exploringdangero00hami/page/44 44–51]}}</ref> 1919-ൽ [[ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ|ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്‌കൂളിൽ]] അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായി ഹാമിൽട്ടൺ ചിക്കാഗോയിൽ നിന്ന് മാറിത്താമസിച്ചെങ്കിലും, അവൾ ഹൾ ഹൗസിൽ തിരിച്ചെത്തി, 1935 ൽ ജെയ്ൻ ആഡംസിന്റെ മരണം വരെ എല്ലാ മാസവും മാസങ്ങളോളം താമസിച്ചു. അവളുടെ സഹവാസത്തിലൂടെയും ഹൾ ഹൗസിലെ ജോലിയിലൂടെയും കമ്മ്യൂണിറ്റിയിലെ ദരിദ്രരായ താമസക്കാരോടൊപ്പം താമസിക്കുന്നതിലൂടെയും, കാർബൺ മോണോക്സൈഡ്, [[ഈയം വിഷബാധ|ലെഡ് വിഷബാധ]] എന്നിവയിലൂടെ തൊഴിലാളികളുടെ ആരോഗ്യത്തിൽ അപകടകരമായ വ്യാപാരങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങൾക്ക് ഹാമിൽട്ടൺ സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു. തൽഫലമായി, തൊഴിലാളികൾ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന പ്രശ്നങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് തൊഴിൽപരമായ പരിക്കുകൾ, രോഗങ്ങൾ എന്നിവയിൽ അവർക്ക് കൂടുതൽ താൽപ്പര്യമുണ്ടായി. <ref>{{Cite book|title=Indiana's 200: The People Who Shaped the Hoosier State|last=Jay|first=Stephen J.|publisher=Indiana Historical Society Press|year=2015|isbn=978-0-87195-387-2|editor-last=Gugin|editor-first=Linda C.|location=Indianapolis|page=148|chapter=Alice Hamilton|editor-last2=St. Clair|editor-first2=James E.}}</ref> <ref name="Trades">{{Cite book|url=https://archive.org/details/exploringdangero00hami/page/114|title=Exploring the Dangerous Trades: The Autobiography of Alice Hamilton|last=Hamilton|first=Alice|publisher=Little, Brown, and Company|year=1943|isbn=0-930350-81-2|location=Boston|page=[https://archive.org/details/exploringdangero00hami/page/114 114]}}</ref> അമേരിക്കൻ തൊഴിലാളികളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി മെഡിക്കൽ സയൻസിലും സാമൂഹിക പരിഷ്കരണത്തിലും അവളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ എങ്ങനെ ലയിപ്പിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഹാമിൽട്ടൺ ആലോചിക്കാൻ ഈ അനുഭവം കാരണമായി. 1902-ൽ വുമൺസ് മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ അടച്ചുപൂട്ടിയപ്പോൾ, ലുഡ്വിഗ് ഹെക്ടോണുമായി ചേർന്ന് മെമ്മോറിയൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ ഇൻഫെക്ഷ്യസ് ഡിസീസസിൽ ബാക്‌ടീരിയോളജിസ്റ്റായി ഹാമിൽട്ടൺ ചുമതലയേറ്റു. <ref>{{Cite book|title=Indiana's 200: The People Who Shaped the Hoosier State|last=Jay|first=Stephen J.|publisher=Indiana Historical Society Press|year=2015|isbn=978-0-87195-387-2|editor-last=Gugin|editor-first=Linda C.|location=Indianapolis|page=148|chapter=Alice Hamilton|editor-last2=St. Clair|editor-first2=James E.}}</ref> <ref name="NAW304" /> ഈ സമയത്ത്, അവർ ബാക്ടീരിയോളജിസ്റ്റ് റൂത്ത് ടണ്ണിക്ലിഫുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ചു. <ref name="Morantz-Sanchez">{{Cite book|url=https://archive.org/details/sympathysciencew01mora|title=Sympathy & science : women physicians in American medicine|last=Morantz-Sanchez|first=Ruth Markell|date=Oct 12, 2005|publisher=University of North Carolina Press|isbn=978-0807848906|edition=2nd|page=[https://archive.org/details/sympathysciencew01mora/page/161 161]|access-date=25 September 2018|url-access=registration}}</ref> വ്യാവസായിക രോഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഗവേഷണത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഹാമിൽട്ടൺ ചിക്കാഗോയിൽ ടൈഫോയ്ഡ് പകർച്ചവ്യാധിയെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിച്ചു. <ref name="NAW304">Sicherman and Green, p. 304.</ref> ഈ മേഖലയിലെ ഹാമിൽട്ടന്റെ ആദ്യകാല ഗവേഷണങ്ങളിൽ ഹൾ ഹൗസിന് ചുറ്റുമുള്ള സമൂഹത്തിൽ ടൈഫോയിഡിന്റെയും ക്ഷയരോഗത്തിന്റെയും കാരണങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. {{Cite web|url=https://www.sciencehistory.org/historical-profile/alice-hamilton|title=Alice Hamilton|access-date=21 March 2018|website=Science History Institute}}<nowiki></ref></nowiki> 1902-ൽ ടൈഫോയിഡിനെക്കുറിച്ചുള്ള അവളുടെ പ്രവർത്തനം, പ്രദേശത്തെ ചീഫ് സാനിറ്ററി ഇൻസ്പെക്ടറെ ചിക്കാഗോ ബോർഡ് ഓഫ് ഹെൽത്ത് മാറ്റുന്നതിലേക്ക് നയിച്ചു. <ref name="DaleyCollection">{{Cite web|url=http://www.uic.edu/depts/lib/specialcoll/services/rjd/findingaids/AHamiltonf.html|title=Alice Hamilton Collection|access-date=16 October 2015|website=Richard J. Daley Library Special Collections and University Archives, University of Illinois at Chicago|archive-url=https://web.archive.org/web/20151001170628/http://www.uic.edu/depts/lib/specialcoll/services/rjd/findingaids/AHamiltonf.html|archive-date=1 October 2015}}</ref> പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തെ [[വ്യവസായവിപ്ലവം|വ്യാവസായിക വിപ്ലവം]] ജോലിസ്ഥലത്തെ പുതിയ അപകടങ്ങൾക്ക് കാരണമായതിനാൽ വ്യാവസായിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം (ജോലി സംബന്ധമായ അസുഖങ്ങൾ) കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമർഹിച്ചു. 1907-ൽ ഹാമിൽട്ടൺ വിദേശത്ത് നിന്ന് നിലവിലുള്ള ഇത് സംബന്ധിച്ച രചനകൾ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യാൻ തുടങ്ങി. വ്യാവസായിക വൈദ്യശാസ്ത്രം അമേരിക്കയിൽ അത്രയധികം ആരും പഠിക്കുന്നില്ലെന്ന് ശ്രദ്ധിച്ചു. ഈ സാഹചര്യം മാറ്റാൻ അവർ തയ്യാറായി, 1908 <ref name="MMWR1999">{{Cite journal|title=Alice Hamilton, M.D.|journal=MMWR Weekly|date=11 June 1999|volume=48|issue=22|page=462|url=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/MM4822bx.HTM|accessdate=16 October 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151216100927/http://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/MM4822bx.htm|archivedate=16 December 2015}}</ref> ൽ ഈ വിഷയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തന്റെ ആദ്യ ലേഖനം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. === മെഡിക്കൽ ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്റർ === 1910-ൽ ഇല്ലിനോയിസ് ഗവർണർ ചാൾസ് എസ്. ഡെനീൻ അവളെ പുതിയതായി രൂപീകരിച്ച തൊഴിൽ രോഗങ്ങൾക്കുള്ള ഇല്ലിനോയി കമ്മീഷനിലേക്ക് മെഡിക്കൽ ഇൻവെസ്റ്റിഗേറ്ററായി നിയമിച്ചതോടെയാണ് ഹാമിൽട്ടൺ പൊതുജനാരോഗ്യത്തിലും ജോലിസ്ഥല സുരക്ഷയിലും തന്റെ നീണ്ട ജീവിതം ആരംഭിച്ചത്. {{Cite web|url=https://www.sciencehistory.org/historical-profile/alice-hamilton|title=Alice Hamilton|access-date=21 March 2018|website=Science History Institute}}<nowiki></ref></nowiki> <ref>{{Cite web|url=http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html#designation-acknowledgments|title=Alice Hamilton and the Development of Occupational Medicine|access-date=2 May 2017|website=National Historic Chemical Landmarks|publisher=American Chemical Society|archive-url=https://web.archive.org/web/20170829161049/https://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html#designation-acknowledgments|archive-date=29 August 2017}}</ref> <ref name="Stebner">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jDuFeO9tlbkC&pg=PA137|title=The women of Hull House : a study in spirituality, vocation, and friendship|last=Stebner|first=Eleanor J.|date=1997|publisher=State University of New York Press|isbn=9780791434871|location=New York|pages=128–139|access-date=9 October 2018}}</ref> വ്യാവസായിക വിഷങ്ങളായ ലെഡും മറ്റ് വിഷവസ്തുക്കളും കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള കമ്മീഷന്റെ അന്വേഷണങ്ങൾക്ക് ഹാമിൽട്ടൺ നേതൃത്വം നൽകി. <ref>{{Cite book|title=Indiana's 200: The People Who Shaped the Hoosier State|last=Jay|first=Stephen J.|publisher=Indiana Historical Society Press|year=2015|isbn=978-0-87195-387-2|editor-last=Gugin|editor-first=Linda C.|location=Indianapolis|page=148|chapter=Alice Hamilton|editor-last2=St. Clair|editor-first2=James E.}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2014/04/28/alice-hamilton/|title=A Voice in the Wilderness: Alice Hamilton and the Illinois Survey {{!}} NIOSH Science Blog {{!}} Blogs {{!}} CDC|access-date=12 November 2016|website=blogs.cdc.gov|archive-url=https://web.archive.org/web/20161113033928/https://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2014/04/28/alice-hamilton/|archive-date=13 November 2016}}</ref> തൊഴിലാളികളെ ലെഡ് വിഷബാധയ്ക്കും മറ്റ് രോഗങ്ങൾക്കും വിധേയരാക്കുന്ന വ്യാവസായിക പ്രക്രിയകളുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്ന കമ്മീഷന്റെ റിപ്പോർട്ടായ "ഇല്ലിനോയിസ് സർവേ"യും അവർ രചിച്ചു. കമ്മീഷന്റെ ശ്രമങ്ങളുടെ ഫലമായി 1911-ൽ ഇല്ലിനോയിസിലും 1915-ൽ ഇന്ത്യാനയിലും മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ തൊഴിൽപരമായ രോഗനിയമങ്ങളും ആദ്യമായി തൊഴിലാളികളുടെ നഷ്ടപരിഹാര നിയമങ്ങൾ പാസാക്കപ്പെട്ടു. തൊഴിലാളികളെ സംരക്ഷിക്കാൻ തൊഴിലുടമകൾ സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകൾ എടുക്കണമെന്ന് പുതിയ നിയമങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/womenmedicineenc00wind|title=Women in Medicine: An Encyclopedia|last=Windsor|first=Laura Lynn|publisher=ABC-CLIO|year=2002|location=Santa Barbara, CA|pages=[https://archive.org/details/womenmedicineenc00wind/page/n109 89]–91|url-access=limited}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/niosh/awards/hamilton/HamHist.html|title=Alice Hamilton Science Awards|access-date=15 October 2015|website=Centers for Disease Control and Prevention|publisher=The National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH)|archive-url=https://web.archive.org/web/20150921073843/http://www.cdc.gov/niosh/awards/hamilton/hamhist.html|archive-date=21 September 2015}}</ref> 1916 ആയപ്പോഴേക്കും ഹാമിൽട്ടൺ ലെഡ് വിഷബാധയിൽ അമേരിക്കയുടെ മുൻനിര അധികാരിയായി മാറി. <ref name="NAW304">Sicherman and Green, p. 304.</ref> അടുത്ത ദശകത്തിൽ അവർ വിവിധ സംസ്ഥാന, ഫെഡറൽ ആരോഗ്യ സമിതികൾക്കായി നിരവധി പ്രശ്നങ്ങൾ അന്വേഷിച്ചു. [[അനിലിൻ|അനിലിൻ ഡൈകൾ]], [[കാർബൺ മോണോക്സൈഡ്|കാർബൺ മോണോക്‌സൈഡ്]], [[രസം (മൂലകം)|മെർക്കുറി]], [[ടെട്രാ ഈതൈൽ ലെഡ്|ടെട്രെഥൈൽ ലെഡ്]], [[റേഡിയം]], [[ബെൻസീൻ]], കാർബൺ ഡൈസൾഫൈഡ്, [[ഹൈഡ്രജൻ സൾഫൈഡ്]] വാതകങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പദാർത്ഥങ്ങളുടെ ഫലങ്ങൾ പരിശോധിച്ചുകൊണ്ട് ഹാമിൽട്ടൺ തൊഴിൽപരമായ വിഷ വൈകല്യങ്ങളിൽ തന്റെ പര്യവേക്ഷണങ്ങൾ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. 1925-ൽ, ഗ്യാസോലിനിലെ ലെഡിന്റെ ഉപയോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പബ്ലിക് ഹെൽത്ത് സർവീസ് കോൺഫറൻസിൽ, ലെഡിന്റെ ഉപയോഗത്തിനെതിരെ അവർ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുകയും അത് ആളുകൾക്കും പരിസ്ഥിതിക്കും ഉണ്ടാക്കുന്ന അപകടത്തെക്കുറിച്ച് അവർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്തു. <ref name="Why" /> എന്നിരുന്നാലും, ലെഡ് ഗ്യാസോലിൻ അനുവദിക്കപ്പെട്ടു. <ref name="Jacobson">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=bveEPjMxP3cC&pg=PA76|title=Atmospheric pollution : history, science, and regulation|last=Jacobson|first=Mark Z.|date=2002|publisher=Cambridge University Press|isbn=0521010446|pages=75–80}}</ref> <ref name="Kovarik">{{Cite journal|last=Kovarik|first=William|title=Ethyl-leaded gasoline: How a classic occupational disease became an international public health disaster|journal=International Journal of Occupational and Environmental Health|date=2005|volume=11|issue=4|pages=384–397|doi=10.1179/oeh.2005.11.4.384|pmid=16350473}}</ref> 1988-ലെ അമേരിക്കയിലെ EPA കണക്കാക്കിയത്, കഴിഞ്ഞ 60 വർഷത്തിനിടയിൽ 68 ദശലക്ഷം കുട്ടികൾ ലെഡ് ഇന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഉയർന്ന വിഷബാധയേറ്റു എന്നാണ്. <ref name="Why">{{Cite web|url=http://www.todayifoundout.com/index.php/2011/11/why-lead-used-to-be-added-to-gasoline/|title=Why lead used to be added to gasoline|access-date=2017-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20171003081233/http://www.todayifoundout.com/index.php/2011/11/why-lead-used-to-be-added-to-gasoline/|archive-date=2017-10-03}}</ref> യുഎസ് ബ്യൂറോ ഓഫ് ലേബർ സ്റ്റാറ്റിസ്റ്റിക്സിന്റെ പ്രത്യേക അന്വേഷകയെന്ന നിലയിൽ വൈറ്റ് ലെഡിന്റെയും ലെഡ് ഓക്സൈഡിന്റെയും നിർമ്മാണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അവളുടെ പ്രവർത്തനം ഒരു "ലാൻഡ്മാർക്ക് പഠനം" ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. <ref> {{Cite web|url=https://www.sciencehistory.org/historical-profile/alice-hamilton|title=Alice Hamilton|access-date=21 March 2018|website=Science History Institute}}</ref> പ്രാഥമികമായി "ഷൂ ലെതർ എപ്പിഡെമിയോളജി" (ഫാക്‌ടറികളിൽ വ്യക്തിപരമായി സന്ദർശനം നടത്തുക, തൊഴിലാളികളുമായി അഭിമുഖം നടത്തുക, രോഗനിർണ്ണയിച്ച വിഷബാധ കേസുകളുടെ വിശദാംശങ്ങൾ സമാഹരിക്കുക) എന്നിവയെയും ടോക്സിക്കോളജിയിലെ ഉയർന്നുവരുന്ന ലബോറട്ടറി സയൻസിനെയും ആശ്രയിച്ച്, ഹാമിൽട്ടൺ ഒക്യുപേഷണൽ എപ്പിഡെമിയോളജിയിലും വ്യാവസായിക ശുചിത്വത്തിലും തുടക്കമിട്ടു. യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിൽ വ്യാവസായിക വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രത്യേക മേഖലയും അവർ സൃഷ്ടിച്ചു. അവളുടെ കണ്ടെത്തലുകൾ ശാസ്ത്രീയമായി ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നതും തൊഴിലാളികളുടെ ആരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി നിയമങ്ങളും പൊതു രീതികളും മാറ്റിമറിച്ച വ്യാപകമായ ആരോഗ്യ പരിഷ്കാരങ്ങളെ സ്വാധീനിച്ചു. <ref>{{Cite book|title=Indiana's 200: The People Who Shaped the Hoosier State|last=Jay|first=Stephen J.|publisher=Indiana Historical Society Press|year=2015|isbn=978-0-87195-387-2|editor-last=Gugin|editor-first=Linda C.|location=Indianapolis|page=148|chapter=Alice Hamilton|editor-last2=St. Clair|editor-first2=James E.}}</ref> <ref name="Weber35">Weber, p. 35.</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/niosh/awards/hamilton/HamHist.html|title=Alice Hamilton Science Awards|access-date=15 October 2015|website=Centers for Disease Control and Prevention|publisher=The National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH)|archive-url=https://web.archive.org/web/20150921073843/http://www.cdc.gov/niosh/awards/hamilton/hamhist.html|archive-date=21 September 2015}}</ref> ഒന്നാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത്, ന്യൂജേഴ്‌സിയിലെ ഒരു യുദ്ധോപകരണ പ്ലാന്റിലെ തൊഴിലാളികളെ ബാധിച്ച ഒരു നിഗൂഢമായ അസുഖം പരിഹരിക്കാൻ യുഎസ് സൈന്യം അവരെ ചുമതലപ്പെടുത്തി. ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്കൂളിലെ പ്രൊഫസറായ ജോർജ്ജ് മിനോട്ട് ഉൾപ്പെട്ട ഒരു ടീമിനെ അവർ നയിച്ചു. സ്ഫോടകവസ്തുവായ ട്രിനിട്രോടോലൂയീനുമായുള്ള (ടിഎൻടി) സമ്പർക്കത്തിലൂടെയാണ് തൊഴിലാളികൾ രോഗബാധിതരായതെന്ന് അവർ അനുമാനിച്ചു. ഓരോ ഷിഫ്റ്റിന്റെയും അവസാനം തൊഴിലാളികൾ നീക്കം ചെയ്യാനും കഴുകാനും ആവശ്യമായ സംരക്ഷണ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കാൻ അവർ ശുപാർശ ചെയ്തു. ഇത് ആ പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://tacomed.com/chapter-one-george-minot/alice-hamilton-a-pioneer-in-occupational-health/|title=Alice Hamilton a pioneer in occupational health|access-date=13 June 2017|website=Tacomed.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20171228171621/https://tacomed.com/chapter-one-george-minot/alice-hamilton-a-pioneer-in-occupational-health/|archive-date=28 December 2017}}</ref> അമേരിക്കൻ ഉരുക്ക് തൊഴിലാളികൾക്കിടയിലെ കാർബൺ മോണോക്സൈഡ് വിഷബാധ, തൊപ്പിക്കാരുടെ മെർക്കുറി വിഷബാധ, " ജാക്ക്ഹാമർ ഉപയോഗിക്കുന്ന തൊഴിലാളികൾ വികസിപ്പിച്ച കൈകളുടെ ദുർബലപ്പെടുത്തുന്ന അവസ്ഥ " എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള അവളുടെ പഠനങ്ങൾ ഹാമിൽട്ടന്റെ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന ഗവേഷണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.nwhm.org/online-exhibits/progressiveera/hamilton.html|title=Alice Hamilton|access-date=1 May 2017|publisher=National Women's History Museum|archive-url=https://web.archive.org/web/20161230141742/https://www.nwhm.org/online-exhibits/progressiveera/hamilton.html|archive-date=2016-12-30|url-status=dead}}</ref> യുഎസ് തൊഴിൽ വകുപ്പിന്റെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം, ഉയർന്ന സ്ഫോടകവസ്തുക്കൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന വ്യവസായങ്ങൾ , ഇൻഡ്യാനയിലെ ബെഡ്ഫോർഡ്, ചുണ്ണാമ്പുകല്ല് വെട്ടുന്നവർക്കിടയിലെ "ഡെഡ് ഫിംഗർ എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്പാസ്റ്റിക് അനീമിയ", ശവകുടീരങ്ങൾക്കിടയിൽ "പൾമണറി ക്ഷയരോഗത്തിന്റെ അസാധാരണ സംഭവങ്ങൾ" എന്നിവയും അവർ അന്വേഷിച്ചു. ക്വിൻസി, മസാച്യുസെറ്റ്‌സ് , വെർമോണ്ടിലെ ബാരെ എന്നിവിടങ്ങളിലെ ഗ്രാനൈറ്റ് മില്ലുകളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്ന കൊത്തുപണിക്കാരുടെ അസുഖങ്ങൾ എന്നിവയും അവർ അന്വേഷിച്ചു. <ref name="Weber37">Weber, p. 37.</ref> ഡസ്റ്റി ട്രേഡിലെ ക്ഷയരോഗത്തിൽ നിന്നുള്ള മരണനിരക്ക് ശാസ്ത്രീയ അന്വേഷണ സമിതിയിൽ ഹാമിൽട്ടൺ അംഗമായിരുന്നു, അവരുടെ ശ്രമങ്ങൾ "തുടർ പഠനങ്ങൾക്കും വ്യവസായങ്ങളിൽ വ്യാപകമായ പരിഷ്കരണത്തിനും അടിത്തറയിട്ടു." <ref name="Weber37" /> === സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങളും സമാധാന പ്രവർത്തകയും === ഹൾ ഹൗസിലെ അവളുടെ വർഷങ്ങളിൽ, [[സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങൾ|സ്ത്രീകളുടെ അവകാശങ്ങളിലും]] സമാധാന പ്രസ്ഥാനങ്ങളിലും ഹാമിൽട്ടൺ സജീവമായിരുന്നു. 1915- [[ഹേഗ്|ൽ ഹേഗിൽ]] നടന്ന ഇന്റർനാഷണൽ കോൺഗ്രസ് ഓഫ് വിമൻ സമ്മേളനത്തിലേക്ക് അവർ [[ജെയ്ൻ ആഡംസ്]], [[എമിലി ഗ്രീൻ ബാൾക്ക്|എമിലി ഗ്രീൻ ബാൽച്ച്]] എന്നിവർക്കൊപ്പം യാത്ര ചെയ്തു, <ref name="Hague1915">{{Cite web|url=http://womhist.alexanderstreet.com/hague/intro.htm|title=How Did Women Activists Promote Peace in Their 1915 Tour of Warring European Capitals?|access-date=16 October 2015|last=Sklar|first=Kathryn Kish|last2=Amidon|first2=Kari|website=Women and Social Movements in the United States|archive-url=https://web.archive.org/web/20140920082612/http://womhist.alexanderstreet.com/hague/intro.htm|archive-date=20 September 2014}}</ref> അവിടെ അവർ ഡച്ച് സമാധാനവാദിയും ഫെമിനിസ്റ്റും വോട്ടവകാശവാദിയുമായ [[ആലെറ്റാ ഹേരിയറ്റാ യാക്കൂബ്‌സ്|അലറ്റ ജേക്കബ്സിനെ]] കണ്ടുമുട്ടി. <ref name="Addams1915">{{Cite book|url=http://catalog.hathitrust.org/Record/000446799|title=Women at The Hague : The International Congress of Women and Its Results / by Three Delegates to the Congress from the United States, Jane Addams, Emily G. Balch, Alice Hamilton|last=Addams|first=Jane|last2=Balch|first2=Emily|last3=Hamilton|first3=Alice|date=1915|publisher=Macmillan|location=New York|archive-url=https://web.archive.org/web/20160308185058/http://catalog.hathitrust.org/Record/000446799|archive-date=2016-03-08}}</ref> <ref name="History">{{Cite web|url=http://www.history.com/this-day-in-history/international-congress-of-women-opens-at-the-hague|title=1915: International Congress of Women opens at The Hague|access-date=16 October 2015|website=This Day in History|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924085008/http://www.history.com/this-day-in-history/international-congress-of-women-opens-at-the-hague|archive-date=24 September 2015}}</ref> 1915 മെയ് 24-ന് ഗവൺമെന്റ് നേതാക്കളെ കാണുന്നതിനായി ജർമ്മനി സന്ദർശിച്ചപ്പോൾ ബെർലിനിലെ ബ്രാൻഡൻബർഗ് ഗേറ്റിന് മുന്നിൽ ആഡംസ്, ഹാമിൽട്ടൺ, ജേക്കബ്സ് എന്നിവരെ പിന്നീട് കണ്ടെത്തിയ ചരിത്രദൃശ്യങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു.  അവർ ജർമ്മൻ അധിനിവേശ ബെൽജിയവും സന്ദർശിച്ചു. <ref name="NAW304">Sicherman and Green, p. 304.</ref> 1919 മെയ് മാസത്തിൽ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ [[സൂറിച്ച്|സൂറിച്ചിൽ]] നടന്ന രണ്ടാമത്തെ അന്താരാഷ്ട്ര വനിതാ കോൺഗ്രസിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ഹാമിൽട്ടൺ ആഡംസിനൊപ്പം യൂറോപ്പിലേക്ക് മടങ്ങി. <ref name="NAW304">Sicherman and Green, p. 304.</ref> <ref name="Sklar53–55">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4FUxisSKqRUC&pg=PA245|title=Social Justice Feminists in the United States and Germany: A Dialogue in Documents, 1885–1933|last=Sklar|first=Kathryn Kish|last2=Schüler|first2=Anja|last3=Strasser|first3=Susan|date=1998|publisher=Cornell University Press|isbn=9780801484698|location=Ithaca|pages=53–55|archive-url=https://web.archive.org/web/20160529064100/https://books.google.com/books?id=4FUxisSKqRUC&pg=PA245|archive-date=2016-05-29}}</ref> കൂടാതെ, ഹാമിൽട്ടൺ, ആഡംസ്, ജേക്കബ്സ്, അമേരിക്കൻ ക്വാക്കർ കരോലിന എം. വുഡ് എന്നിവർ ജർമ്മനിയിൽ ഭക്ഷ്യസഹായം വിതരണം ചെയ്യുന്നതിനും ക്ഷാമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ അന്വേഷിക്കുന്നതിനുമായി ഒരു മാനുഷിക ദൗത്യത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു. <ref name="Sklar245-255">Sklar, Schüler, and Strasser, pp. 53–55.</ref> === ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്കൂളിലെ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസർ === [[പ്രമാണം:Dr._Alice_Hamilton.jpg|പകരം=Alice Hamilton during her first year at Harvard, 1919|ലഘുചിത്രം| ആലീസ് ഹാമിൽട്ടൺ, 1919, ഹാർവാർഡിലെ ആദ്യ വർഷത്തിൽ]] 1919 ജനുവരിയിൽ, [[ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാല|ഹാർവാർഡ്]] [[ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ|മെഡിക്കൽ സ്കൂളിൽ]] പുതുതായി രൂപീകരിച്ച ഇൻഡസ്ട്രിയൽ മെഡിസിൻ വകുപ്പിൽ (1925 ന് ശേഷം സ്കൂൾ ഓഫ് പബ്ലിക് ഹെൽത്ത്) അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായി ഹാമിൽട്ടൺ ഒരു സ്ഥാനം സ്വീകരിച്ചു. {{Cite web|url=https://www.sciencehistory.org/historical-profile/alice-hamilton|title=Alice Hamilton|access-date=21 March 2018|website=Science History Institute}}</ref> <ref name="NAW304">Sicherman and Green, p. 304.</ref> അതെക്കുറിച്ച് "അതെ, ഞാൻ ഹാർവാർഡ് ഫാക്കൽറ്റിയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതയാണ്-എന്നാൽ നിയമിക്കപ്പെടേണ്ട ആദ്യത്തെ ആളല്ല!" <ref name="Fee">{{Cite journal|first=Elizabeth|last=Fee|first2=Theodore M.|last2=Brown|title=Alice Hamilton: Settlement Physician, Occupational Health Pioneer|journal=American Journal of Public Health|date=November 2001|volume=91|issue=11|page=1767|doi=10.2105/AJPH.91.11.1767|pmc=1446873|pmid=11684598}}</ref> എന്നവർ പറഞ്ഞു. ഹാർവാർഡിലെ അവളുടെ വർഷങ്ങളിൽ, 1919 മുതൽ 1935-ൽ വിരമിക്കുന്നതുവരെ, ഹാമിൽട്ടണിന് ഒരിക്കലും ഫാക്കൽറ്റി പ്രൊമോഷൻ ലഭിച്ചില്ല, കൂടാതെ മൂന്ന് വർഷത്തെ നിയമനങ്ങളുടെ ഒരു പരമ്പര മാത്രമാണ് അവർക്ക് ലഭിച്ചത്. അവരുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം, അവർ പ്രതിവർഷം ഒരു സെമസ്റ്റർ പഠിപ്പിച്ച അർദ്ധസമയ നിയമനങ്ങൾ അവളുടെ ഗവേഷണം തുടരാനും ഓരോ വർഷവും നിരവധി മാസങ്ങൾ ഹൾ ഹൗസിൽ ചെലവഴിക്കാനും അവരെ അനുവദിച്ചു. ഒരു സ്ത്രീ എന്ന നിലയിലും ഹാമിൽട്ടൺ വിവേചനം നേരിട്ടു. അവർ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു, ഹാർവാർഡ് യൂണിയനിൽ പ്രവേശിക്കാനോ ഫാക്കൽറ്റി ക്ലബിൽ പങ്കെടുക്കാനോ ഫുട്ബോൾ ടിക്കറ്റുകളുടെ ക്വാട്ട സ്വീകരിക്കാനോ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. കൂടാതെ, സർവ്വകലാശാലയുടെ പ്രാരംഭ ചടങ്ങുകളിൽ പുരുഷ ഫാക്കൽറ്റി അംഗങ്ങൾ ചെയ്തതുപോലെ ഹാമിൽട്ടനെ മാർച്ച് ചെയ്യാൻ അനുവദിച്ചില്ല. <ref>{{Cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/physicians/biography_137.html|title=Dr. Alice Hamilton|access-date=15 October 2015|website=Changing the face of medicine|publisher=National Library of Medicine|archive-url=https://web.archive.org/web/20151018130822/https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/physicians/biography_137.html|archive-date=18 October 2015}}</ref> <ref name="Jay149">Jay, p. 149.</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.acs.org/content/dam/acsorg/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton/alice-hamilton-and-the-development-of-occupational-medicine-commemorative-booklet.pdf|title=A National Chemical Landmark: Alice Hamilton and the Development of Occupational Medicine, September 21, 2002|access-date=2 May 2017|date=2002|publisher=American Chemical Society|archive-url=https://web.archive.org/web/20171029121523/https://www.acs.org/content/dam/acsorg/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton/alice-hamilton-and-the-development-of-occupational-medicine-commemorative-booklet.pdf|archive-date=29 October 2017}}</ref> ഹാമിൽട്ടൺ ഹാർവാർഡിന്റെ ഒരു വിജയകരമായ ധനസമാഹരണക്കാരിയായിത്തീർന്നു, കാരണം അവർ അപകടകരമായ തൊഴിലുകളെക്കുറിച്ച് എഴുതുകയും ഗവേഷണം നടത്തുകയും ചെയ്തു. അരിസോണയിലെ ചെമ്പ് ഖനികളിലെ തൊഴിലാളികളുമായും ഇൻഡ്യാനയിലെ ചുണ്ണാമ്പുകല്ല് ക്വാറികളിലെ കല്ലുവെട്ടുന്നവരുമായും ബന്ധപ്പെട്ട ഗവേഷണത്തെക്കുറിച്ച് "യുഎസ് ലേബർ ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിന്റെ നാഴികക്കല്ലായ റിപ്പോർട്ടുകൾ" പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്നതിനു പുറമേ, <ref name="Jay149">Jay, p. 149.</ref> ഹാമിൽട്ടൺ ''യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ വ്യാവസായിക വിഷങ്ങൾ'' (1925) എന്ന പുസ്തകം എഴുതി. അത് ഈ വിഷയത്തിലെ ആദ്യത്തെ അമേരിക്കൻ പാഠപുസ്തകമാണ്. ഈ വിഷയത്തിലും അനുബന്ധമായ മറ്റൊരു പാഠപുസ്തകമായ ''ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ടോക്സിക്കോളജി'' (1934) അവർ എഴുതി. <ref>{{Cite web|url=http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|title=Alice Hamilton and the Development of Occupational Medicine National Historic Chemical Landmark|access-date=16 October 2015|website=ACS Chemistry for Life|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017085209/http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|archive-date=17 October 2015}}</ref> <ref name="NAW305">Sicherman and Green, p. 305.</ref> 1925-ൽ [[വാഷിങ്ടൺ, ഡി.സി.|വാഷിംഗ്ടൺ ഡിസിയിൽ]] നടന്ന ടെട്രാതൈൽ ലീഡ് കോൺഫറൻസിൽ, ഗ്യാസോലിനിൽ [[ടെട്രാ ഈതൈൽ ലെഡ്|ടെട്രാഎഥൈൽ ലെഡ്]] ചേർക്കുന്നതിന്റെ ഒരു പ്രമുഖ വിമർശകനായിരുന്നു ഹാമിൽട്ടൺ. <ref name="Rosner">{{Cite journal|last=Rosner|first=David|last2=Markowitz|first2=Gerald|title=A 'Gift of God'?: The Public Health Controversy over Leaded Gasoline during the 1920s|journal=American Journal of Public Health|date=April 1985|volume=75|issue=4|pages=344–352|doi=10.2105/ajph.75.4.344|pmid=2579591|pmc=1646253}}</ref> <ref name="Tetraethyl">{{Cite journal|first=Alice|last=Hamilton|title=What Price Safety, Tetraethyl Lead Reveals a Flaw in Our Defenses|journal=The Survey Mid-Monthly|date=June 15, 1925|volume=54|pages=333–34}}</ref> <ref name="Dauvergne">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=5PEFBfoK9JIC&pg=PA74|title=The shadows of consumption : consequences for the global environment|last=Dauvergne|first=Peter|date=2010|publisher=MIT Press|isbn=978-0262514927|edition=First MIT Press paperback|location=Cambridge, Mass.|page=74|archive-url=https://web.archive.org/web/20160617164206/https://books.google.com/books?id=5PEFBfoK9JIC&pg=PA74|archive-date=2016-06-17}}</ref> ഹാമിൽട്ടൺ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ ശ്രമങ്ങളിൽ സജീവമായി തുടർന്നു. <ref name="NAW304">Sicherman and Green, p. 304.</ref> <ref name="Weber37">Weber, p. 37.</ref> പൗരസ്വാതന്ത്ര്യം, സമാധാനം, ജനന നിയന്ത്രണം, സ്ത്രീകൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുന്ന തൊഴിൽ നിയമനിർമ്മാണം എന്നിവയിലെ അവളുടെ പ്രത്യേക താൽപ്പര്യങ്ങൾ അവളുടെ വിമർശകരിൽ ചിലർ അവളെ ഒരു "സമൂലവും" "അതിക്രമകാരിയും" ആയി കണക്കാക്കാൻ കാരണമായി. <ref name="Jay149">Jay, p. 149.</ref> 1924 മുതൽ 1930 വരെ [[സർവ്വരാജ്യസഖ്യം|ലീഗ് ഓഫ് നേഷൻസ്]] ഹെൽത്ത് കമ്മിറ്റിയിലെ ഏക വനിതാ അംഗമായി അവർ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. <ref name="Hilgenkamp">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=DuCNxKlDLogC&pg=PA327|title=Environmental Health|last=Hilgenkamp|first=Kathryn|date=2011|publisher=Jones and Bartlett Learning|isbn=978-0763771089|page=327|access-date=16 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160430082840/https://books.google.com/books?id=DuCNxKlDLogC&pg=PA327|archive-date=30 April 2016}}</ref> അവർ 1924-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയനും 1933 ഏപ്രിലിൽ [[നാസി ജർമ്മനി|നാസി ജർമ്മനിയും]] സന്ദർശിച്ചു. ''ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിൽ'' പ്രസിദ്ധീകരിച്ച "യുവതയാണ് ഹിറ്റ്ലറുടെ ശക്തി" എന്ന ലേഖനം ഹാമിൽട്ടൺ എഴുതി. രണ്ട് ലോകമഹായുദ്ധങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള വർഷങ്ങളിൽ യുവാക്കളെ [[നാസിസം|നാസികൾ]] ചൂഷണം ചെയ്തതിനെക്കുറിച്ച് ലേഖനം വിവരിച്ചു. <ref name="NAW305">Sicherman and Green, p. 305.</ref> <ref name="Letters437">Sicherman, ''Alice Hamilton, A Life in Letters'', p. 437.</ref> നാസി വിദ്യാഭ്യാസത്തെ, പ്രത്യേകിച്ച് പെൺകുട്ടികൾക്കുള്ള ഗാർഹിക പരിശീലനത്തെയും അവർ വിമർശിച്ചു. <ref name="Perry">{{Cite book|title=Sources of the Western Tradition|last=Perry|first=Marvin|date=2003|publisher=Wadsworth|edition=5th|volume=II|location=Belmont, California}}</ref> == പിന്നീടുള്ള വർഷങ്ങൾ == 1935-ൽ ഹാർവാർഡിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച ശേഷം, ഹാമിൽട്ടൺ യുഎസ് ഡിവിഷൻ ഓഫ് ലേബർ സ്റ്റാൻഡേർഡിന്റെ മെഡിക്കൽ കൺസൾട്ടന്റായി. <ref>{{Cite journal|first=William T.|last=Moye|date=June 1986|title=BLS and Alice Hamilton: Pioneers in Industrial Health|url=http://www.bls.gov/opub/mlr/1986/06/art4full.pdf|journal=Monthly Labor Review|volume=109|issue=6|accessdate=12 November 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161203075515/http://www.bls.gov/opub/mlr/1986/06/art4full.pdf|archivedate=3 December 2016}}</ref> 1937-38-ൽ നടത്തിയ അവളുടെ അവസാന ഫീൽഡ് സർവേ, വിസ്കോസ് റേയോൺ വ്യവസായത്തെക്കുറിച്ച് അന്വേഷിച്ചു. കൂടാതെ <ref>{{Cite web|url=https://www.nwhm.org/online-exhibits/progressiveera/hamilton.html|title=Alice Hamilton|access-date=1 May 2017|publisher=National Women's History Museum|archive-url=https://web.archive.org/web/20161230141742/https://www.nwhm.org/online-exhibits/progressiveera/hamilton.html|archive-date=30 December 2016}}</ref> 1944 മുതൽ 1949 വരെ നാഷണൽ <ref name="NAW305">Sicherman and Green, p. 305.</ref> ലീഗിന്റെ പ്രസിഡന്റായി ഹാമിൽട്ടൺ സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ഹാമിൽട്ടൺ തന്റെ റിട്ടയർമെന്റ് വർഷങ്ങൾ കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ ഹാഡ്‌ലിമിൽ 1916-ൽ തന്റെ സഹോദരി മാർഗരറ്റിനൊപ്പം അവൾ വാങ്ങിയ വീട്ടിൽ ചെലവഴിച്ചു. വിരമിക്കുമ്പോഴും ഹാമിൽട്ടൺ സജീവ എഴുത്തുകാരിയായി തുടർന്നു. അവരുടെ ആത്മകഥ, ''എക്സ്പ്ലോറിംഗ് ദ ഡേഞ്ചറസ് ട്രേഡ്സ്'', 1943 <ref>{{Cite web|url=http://cwhf.org/inductees/science-health/alice-hamilton|title=Alice Hamilton|access-date=15 October 2015|website=Connecticut Women's Hall of Fame|archive-url=https://web.archive.org/web/20150911120611/http://www.cwhf.org/inductees/science-health/alice-hamilton|archive-date=11 September 2015}}</ref> ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഹാമിൽട്ടണും സഹ രചയിതാവ് ഹാരിയറ്റ് ലൂയിസ് ഹാർഡിയും ചേർന്ന് 1934-ൽ ഹാമിൽട്ടൺ ആദ്യം എഴുതിയ പാഠപുസ്തകമായ ''ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ടോക്സിക്കോളജി'' (1949) പരിഷ്കരിച്ചു. ഹാമിൽട്ടൺ, വായന, സ്കെച്ചിംഗ്, എഴുത്ത് തുടങ്ങിയ ഒഴിവുസമയ പ്രവർത്തനങ്ങളും കുടുംബത്തിനും സുഹൃത്തുക്കൾക്കും ഇടയിൽ സമയം ചെലവഴിക്കാനും ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref name="NAW305">Sicherman and Green, p. 305.</ref> <ref>Weber, pp. 38–39.</ref> == മരണവും പാരമ്പര്യവും == 1970 സെപ്തംബർ 22-ന് 101-ആം വയസ്സിൽ കണക്റ്റിക്കട്ടിലെ ഹാഡ്‌ലിമിലുള്ള അവരുടെ വീട്ടിൽ വെച്ച് ഹാമിൽട്ടൺ പക്ഷാഘാതം മൂലം മരിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|title=Alice Hamilton and the Development of Occupational Medicine National Historic Chemical Landmark|access-date=16 October 2015|website=ACS Chemistry for Life|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017085209/http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|archive-date=17 October 2015}}</ref> <ref name="NAW306">Sicherman and Green, p. 306.</ref> അവരെ ഹാഡ്‌ലിമിലെ കോവ് സെമിത്തേരിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. <ref>Alice Hamilton is buried in the same cemetery where the remains of her mother (Gertrude) and sisters (Norah, Alice, and Margaret) are interred, as well as those of Edith's life partner, Doris Fielding Reid, and Margaret's life partner, [[Clara Landsberg]]. </ref> <ref>Clara Landsberg, a close college and longtime family friend, studied in Europe with Margaret Hamilton for a summer in 1899. </ref> ഹാമിൽട്ടൺ അക്ഷീണയായ ഗവേഷകയും ജോലിസ്ഥലത്ത് വിഷവസ്തുക്കളുടെ ഉപയോഗത്തിനെതിരായ പ്രവർത്തകയും ആയിരുന്നു. <ref>Weber, p. 28.</ref> 1970-ൽ അവർ മരിച്ച് മൂന്ന് മാസത്തിനുള്ളിൽ, യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സിലെ ജോലിസ്ഥലത്തെ സുരക്ഷ മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനായി യുഎസ് കോൺഗ്രസ് ഒക്യുപേഷണൽ സേഫ്റ്റി ആൻഡ് ഹെൽത്ത് ആക്ട് പാസാക്കി. <ref name="Weber39">Weber, p. 39.</ref> == അംഗീകാരവും അവാർഡുകളും == * യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മിഷിഗൺ, മൗണ്ട് ഹോളിയോക്ക് കോളേജ്, സ്മിത്ത് കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് ഹാമിൽട്ടണിന് ഓണററി ബിരുദങ്ങൾ ലഭിച്ചു. <ref name="Weber39">Weber, p. 39.</ref> * ''അമേരിക്കൻ മെൻ ഇൻ സയൻസ്: എ ബയോഗ്രഫിക്കൽ ഡിക്ഷണറിയിൽ'' (1906) അവളെ ഉൾപ്പെടുത്തി. * 1935-ൽ [[എലീനർ റൂസ്‌വെൽറ്റ്]] ഹാമിൽട്ടന് ചി ഒമേഗ വനിതാ സാഹോദര്യത്തിന്റെ ദേശീയ നേട്ടത്തിനുള്ള അവാർഡ് സമ്മാനിച്ചു. <ref name="NationalAward">{{Cite web|url=http://viacs.hul.harvard.edu/via/deliver/deepcontent?recordId=olvwork20004468|title=Grimes, Roosevelt, and Hamilton, standing. Roosevelt is presenting Hamilton with an award.|access-date=2015-10-16|website=Harvard University Library|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304124702/http://viacs.hul.harvard.edu/via/deliver/deepcontent?recordId=olvwork20004468|archive-date=2016-03-04}}</ref> * 1947-ൽ ഹാമിൽട്ടൺ തന്റെ പൊതുസേവന സംഭാവനകൾക്ക് ആൽബർട്ട് ലാസ്‌കർ പബ്ലിക് സർവീസ് അവാർഡ് ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വനിതയായി. <ref name="Weber39" /> <ref name="Lasker">{{Cite web|url=http://www.laskerfoundation.org/awards/1947_p_description.htm|title=Albert Lasker Public Service Award|access-date=16 October 2015|website=Lasker Foundation|archive-url=https://web.archive.org/web/20130909172353/http://www.laskerfoundation.org/awards/1947_p_description.htm|archive-date=9 September 2013}}</ref> * 1948-ൽ അമേരിക്കൻ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ഹൈജീൻ അസോസിയേഷന്റെ ഡൊണാൾഡ് ഇ. കമ്മിംഗ്സ് മെമ്മോറിയൽ അവാർഡുകൾ ഹാമിൽട്ടണിന് ലഭിച്ചു. <ref>{{Citation|title=American Industrial Hygiene Association|date=2022-11-01|url=https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=American_Industrial_Hygiene_Association&oldid=1119459343|periodical=Wikipedia|language=en|access-date=2022-11-01}}</ref> 1993-ൽ, തൊഴിൽ, പരിസ്ഥിതി ശുചിത്വം എന്നീ മേഖലകളിലെ മികച്ച സ്ത്രീകളുടെ സംഭാവനകളെ അംഗീകരിക്കുന്നതിനായി അവളുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം സംഘടന ഒരു അവാർഡ് സ്ഥാപിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.aiha.org/get-involved/outreach/Pages/Alice-Hamilton-Award.aspx|title=Alice Hamilton Award|access-date=2022-11-01|date=2016-04-02|website=web.archive.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20160402152845/https://www.aiha.org/get-involved/outreach/Pages/Alice-Hamilton-Award.aspx|archive-date=2016-04-02}}</ref> * 1956-ൽ ''TIME'' മാസികയുടെ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ "വുമൺ ഓഫ് ദ ഇയർ" ആയി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. * 1973-ൽ ഹാമിൽട്ടൺ മരണാനന്തരം ദേശീയ വനിതാ ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിമിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി . <ref name="NWHF">{{Cite web|url=https://www.womenofthehall.org/inductee/alice-hamilton/|title=Alice Hamilton|access-date=15 October 2015|website=Nationanl Women's Hall of Fame|archive-url=https://web.archive.org/web/20150905205555/https://www.womenofthehall.org/inductee/alice-hamilton/|archive-date=5 September 2015}}</ref> * 1987 ഫെബ്രുവരി 27-ന് നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ ഒക്യുപേഷണൽ സേഫ്റ്റി ആൻഡ് ഹെൽത്ത് അതിന്റെ ഗവേഷണ സൗകര്യം ആലിസ് ഹാമിൽട്ടൺ ലബോറട്ടറി ഫോർ ഒക്യുപേഷണൽ സേഫ്റ്റി ആൻഡ് ഹെൽത്ത് ആയി സമർപ്പിച്ചു. ഈ മേഖലയിലെ മികച്ച ശാസ്ത്ര ഗവേഷണങ്ങളെ അംഗീകരിക്കുന്നതിനായി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് വാർഷിക ആലീസ് ഹാമിൽട്ടൺ അവാർഡ് നൽകാനും തുടങ്ങി. <ref name="AwardGiven">{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/niosh/awards/hamilton/|title=Alice Hamilton Awards for Occupational Safety and Health|access-date=15 October 2015|website=Centers for Disease Control and Prevention|publisher=The National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH)|archive-url=https://web.archive.org/web/20150905101209/http://www.cdc.gov/niosh/awards/hamilton/|archive-date=5 September 2015}}</ref> * 1995-ൽ യു.എസ് പോസ്റ്റൽ സർവീസ് ഹാമിൽട്ടൺ പൊതുജനാരോഗ്യത്തിന് നൽകിയ സംഭാവനകളെ അതിന്റെ ഗ്രേറ്റ് അമേരിക്കൻസ് സീരീസിൽ 55-സെന്റ് കൊമ്മെമ്മൊറേറ്റീവ് തപാൽ സ്റ്റാമ്പ് പുറത്തിറക്കി ആദരിച്ചു. <ref name="Postage">{{Cite web|url=http://arago.si.edu/category_2043110.html|title=Up 55-cent Hamilton|access-date=16 October 2015|website=Arago: People, Postage and the Post|archive-url=https://web.archive.org/web/20160203100105/http://arago.si.edu/category_2043110.html|archive-date=3 February 2016}}</ref> * 2000-ൽ ഇൻഡ്യാനയിലെ ഫോർട്ട് വെയ്ൻ നഗരം, നഗരത്തിലെ ഹെഡ്‌വാട്ടേഴ്‌സ് പാർക്കിൽ ആലീസ്, അവളുടെ സഹോദരി എഡിത്ത്, അവരുടെ കസിൻ ആഗ്നസ് എന്നിവരുടെ പ്രതിമകൾ സ്ഥാപിച്ചു. <ref name="Jay149">Jay, p. 149.</ref> * 2002 സെപ്തംബർ 21-ന്, അമേരിക്കൻ കെമിക്കൽ സൊസൈറ്റി ഹാമിൽട്ടനെയും ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ടോക്സിക്കോളജിയിലെ അവളുടെ പ്രവർത്തനത്തെയും ഒരു ദേശീയ ചരിത്രപരമായ കെമിക്കൽ ലാൻഡ്മാർക്ക് ആയി നിയമിച്ചു, ഒക്യുപേഷണൽ മെഡിസിൻ വികസിപ്പിക്കുന്നതിലെ അവളുടെ പങ്കിനെ മാനിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html#designation-acknowledgments|title=Alice Hamilton and the Development of Occupational Medicine|access-date=2 May 2017|website=National Historic Chemical Landmarks|publisher=American Chemical Society|archive-url=https://web.archive.org/web/20170829161049/https://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html#designation-acknowledgments|archive-date=29 August 2017}}</ref> * ഒരു പയനിയറിംഗ് വനിതാ പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകയായി ഹാമിൽട്ടൺ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite book|title=Beyond Nature's Housekeepers: American Women in Environmental History|url=https://archive.org/details/beyondnatureshou0000unge|last=Unger|first=Nancy|publisher=Oxford University Press|year=2012|location=Oxford and New York|pages=[https://archive.org/details/beyondnatureshou0000unge/page/87 87]–88}}</ref> സാൻ ഫ്രാൻസിസ്കോയിലെ കാലിഫോർണിയ സർവകലാശാലയിലെ ഒക്യുപേഷണൽ ആന്റ് എൻവയോൺമെന്റൽ മെഡിസിൻ വിഭാഗം, ഈ മേഖലകളിലെ അവളുടെ നേട്ടങ്ങളെ ആദരിച്ചുകൊണ്ട് ഒരു വാർഷിക പ്രഭാഷണം സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://oem.ucsf.edu/about/hamilton.html|title=Division of Occupational and Environmental Medicine, UCSF|access-date=21 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223173638/http://oem.ucsf.edu/about/hamilton.html|archive-date=2014-02-23}}</ref> 1997 മുതൽ അമേരിക്കൻ സൊസൈറ്റി ഫോർ എൻവയോൺമെന്റൽ ഹിസ്റ്ററി, ''എൻവയോൺമെന്റൽ ഹിസ്റ്ററി'' ജേണലിന് പുറത്ത് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുന്ന മികച്ച ലേഖനത്തിനുള്ള ആലീസ് ഹാമിൽട്ടൺ സമ്മാനം വർഷം തോറും നൽകിവരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://aseh.net/awards-funding/award-recipients/alice-hamilton-prize-for-best-article/view|title=Alice Hamilton Prize for Best Article|access-date=2 May 2017|publisher=American Society for Environmental History|archive-url=https://web.archive.org/web/20170917072529/http://aseh.net/awards-funding/award-recipients/alice-hamilton-prize-for-best-article/view|archive-date=17 September 2017}}</ref> * 2018 സെപ്റ്റംബർ 26-ന്, [[ഹാർവാർഡ് ടി.എച്ച്. ചാൻ സ്കൂൾ ഓഫ് പബ്ലിക് ഹെൽത്ത്|ഹാർവാർഡ് ടിഎച്ച് ചാൻ സ്കൂൾ ഓഫ് പബ്ലിക് ഹെൽത്തിന്റെ]] ഫ്രാൻകോയിസ്-സേവിയർ ബാഗ്‌നൗഡ് ബിൽഡിംഗിന്റെ ഫോയറിൽ ആലീസ് ഹാമിൽട്ടന്റെ ഒരു പ്രതിമ സ്ഥാപിച്ചു, കൂടാതെ മറ്റൊരു പ്രതിമ, പ്രാദേശിക ശിൽപിയായ റോബർട്ട് ഷൂറും ആട്രിയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചു. [[ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ|ഹാർവാർഡ് മെഡിക്കൽ സ്കൂളിലെ]] ടോസ്റ്റെസൺ മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസ കേന്ദ്രം. * എല്ലാ വർഷവും, [[ഹാർവാർഡ് ടി.എച്ച്. ചാൻ സ്കൂൾ ഓഫ് പബ്ലിക് ഹെൽത്ത്|ഹാർവാർഡ് ടിഎച്ച് ചാൻ സ്കൂൾ ഓഫ് പബ്ലിക് ഹെൽത്തിന്റെ]] കമ്മിറ്റി ഓൺ ദി അഡ്വാൻസ്‌മെന്റ് ഓഫ് വിമൻ ഫാക്കൽറ്റി (CAWF) പ്രത്യേകിച്ച് വാഗ്ദാനമുള്ള ജൂനിയർ ഫാക്കൽറ്റി സ്ത്രീകളെ അംഗീകരിക്കുന്നതിനായി വാർഷിക ആലീസ് ഹാമിൽട്ടൺ പ്രഭാഷണവും അവാർഡും സ്പോൺസർ ചെയ്യുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cdn1.sph.harvard.edu/wp-content/uploads/sites/2096/2017/02/Harvard-Final-Self-Study-April-2017.pdf|title=Final Self-Study Report, Harvard T.H. Chan School of Public Health|page=86}}</ref> == തിരഞ്ഞെടുത്ത പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ == പുസ്തകങ്ങൾ: * ''അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിലെ വ്യാവസായിക വിഷങ്ങൾ'' (1925) <ref name="NAW305">Sicherman and Green, p. 305.</ref> * ''ഇൻഡസ്ട്രിയൽ ടോക്സിക്കോളജി'' (1934' റെവ. 1949) <ref>{{Cite web|url=http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|title=Alice Hamilton and the Development of Occupational Medicine National Historic Chemical Landmark|access-date=16 October 2015|website=ACS Chemistry for Life|archive-url=https://web.archive.org/web/20151017085209/http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|archive-date=17 October 2015}}</ref> * ''അപകടകരമായ വ്യാപാരങ്ങൾ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുന്നു: ആലീസ് ഹാമിൽട്ടണിന്റെ ആത്മകഥ, MD'' (1943). <ref>{{Cite web|url=http://cwhf.org/inductees/science-health/alice-hamilton|title=Alice Hamilton|access-date=15 October 2015|website=Connecticut Women's Hall of Fame|archive-url=https://web.archive.org/web/20150911120611/http://www.cwhf.org/inductees/science-health/alice-hamilton|archive-date=11 September 2015}}</ref> ലേഖനങ്ങൾ: * "ഹിറ്റ്ലർ സംസാരിക്കുന്നു: അവന്റെ പുസ്തകം മനുഷ്യനെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു," ''അറ്റ്ലാന്റിക് മാസിക'' (ഏപ്രിൽ 1933) <ref name="Jay149">Jay, p. 149.</ref> * "ദി യൂത്ത് ആർ ഹിറ്റ്ലറുടെ ശക്തി," ''ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ്'', 1933 <ref name="Letters437">Sicherman, ''Alice Hamilton, A Life in Letters'', p. 437.</ref> * "തൊണ്ണൂറിലെ സ്ത്രീ അവളുടെ ലോകത്തെ നോക്കുന്നു," ''അറ്റ്ലാന്റിക് മാസിക'' (1961) <ref name="Weber39">Weber, p. 39.</ref> == കുറിപ്പുകൾ == {{Reflist|30em}} == റഫറൻസുകൾ == * {{Cite web|url=http://www.history.com/this-day-in-history/international-congress-of-women-opens-at-the-hague|title=1915: International Congress of Women Opens at The Hague|access-date=16 October 2015|website=This Day in History}} * {{Cite web|url=https://www.acs.org/content/dam/acsorg/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton/alice-hamilton-and-the-development-of-occupational-medicine-commemorative-booklet.pdf|title=A National Chemical Landmark: Alice Hamilton and the Development of Occupational Medicine, September 21, 2002|access-date=2 May 2017|date=2002|publisher=American Chemical Society}} * {{Cite web|url=https://blogs.cdc.gov/niosh-science-blog/2014/04/28/alice-hamilton/|title=A Voice in the Wilderness: Alice Hamilton and the Illinois Survey {{!}} NIOSH Science Blog {{!}} Blogs {{!}} CDC|access-date=12 November 2016|website=blogs.cdc.gov}} * {{Cite book|url=http://catalog.hathitrust.org/Record/000446799|title=Women at The Hague : The International Congress of Women and Its Results / by Three Delegates to the Congress from the United States, Jane Addams, Emily G. Balch, Alice Hamilton|last=Addams|first=Jane|last2=Balch|first2=Emily Green|last3=Hamilton|first3=Alice|publisher=Macmillan|year=1915|location=New York}} * {{Cite web|url=http://www.laskerfoundation.org/awards/1947_p_description.htm|title=Albert Lasker Public Service Award|access-date=16 October 2015|website=Lasker Foundation|archive-date=2013-09-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20130909172353/http://www.laskerfoundation.org/awards/1947_p_description.htm|url-status=dead}} * {{Cite web|url=https://www.sciencehistory.org/historical-profile/alice-hamilton|title=Alice Hamilton|access-date=21 March 2018|website=Science History Institute}} * {{Cite web|url=http://cwhf.org/inductees/science-health/alice-hamilton|title=Alice Hamilton|access-date=15 October 2015|website=Connecticut Women's Hall of Fame}} * {{Cite web|url=https://www.womenofthehall.org/inductee/alice-hamilton/|title=Alice Hamilton|access-date=15 October 2015|website=National Women's Hall of Fame}} * {{Cite web|url=https://www.nwhm.org/online-exhibits/progressiveera/hamilton.html|title=Alice Hamilton|access-date=1 May 2017|publisher=National Women's History Museum|archive-date=2016-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20161230141742/https://www.nwhm.org/online-exhibits/progressiveera/hamilton.html|url-status=dead}} * {{Cite web|url=https://www.cdc.gov/niosh/awards/hamilton/|title=Alice Hamilton Awards for Occupational Safety and Health|access-date=15 October 2015|website=Centers for Disease Control and Prevention|publisher=The National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH)}} * {{Cite web|url=http://www.uic.edu/depts/lib/specialcoll/services/rjd/findingaids/AHamiltonf.html|title=Alice Hamilton Collection|access-date=16 October 2015|publisher=Richard J. Daley Library Special Collections and University Archives, University of Illinois at Chicago}} * {{Cite web|url=http://www.acs.org/content/acs/en/education/whatischemistry/landmarks/alicehamilton.html|title=Alice Hamilton and the Development of Occupational Medicine National Historic Chemical Landmark|access-date=16 October 2015|website=ACS Chemistry for Life}} * {{Cite web|url=https://www.cdc.gov/niosh/awards/hamilton/HamHist.html|title=Alice Hamilton Science Awards|access-date=15 October 2015|website=Centers for Disease Control and Prevention|publisher=The National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH)}} * {{Cite journal|title=Alice Hamilton, M.D.|journal=MMWR Weekly|date=11 June 1999|volume=48|issue=22|page=462|url=https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/MM4822bx.HTM|accessdate=16 October 2015}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=5PEFBfoK9JIC&pg=PA74|title=The Shadows of Consumption: Consequences for the Global Environment|last=Dauvergne|first=Peter|publisher=MIT Press|year=2010|isbn=978-0262514927|edition=First MIT Press paperback|location=Cambridge, Massachusetts}} * {{Cite web|url=http://oem.ucsf.edu/about/hamilton.html|title=Division of Occupational and Environmental Medicine, UCSF|access-date=21 February 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140223173638/http://oem.ucsf.edu/about/hamilton.html|archive-date=23 February 2014}} * {{Cite web|url=https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/physicians/biography_137.html|title=Dr. Alice Hamilton|access-date=15 October 2015|website=Changing the Face of Medicine|publisher=National Library of Medicine}} *   * {{Cite journal|last=Fee|first=Elizabeth|last2=Brown|first2=Theodore M.|title=Alice Hamilton: Settlement Physician, Occupational Health Pioneer|journal=American Journal of Public Health|date=November 2001|volume=91|issue=11|page=1767|doi=10.2105/AJPH.91.11.1767|pmc=1446873|pmid=11684598}} * {{Cite web|url=http://viacs.hul.harvard.edu/via/deliver/deepcontent?recordId=olvwork20004468|title=Grimes, Roosevelt, and Hamilton, standing. Roosevelt is presenting Hamilton with an award.|access-date=2015-10-16|website=Harvard University Library|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304124702/http://viacs.hul.harvard.edu/via/deliver/deepcontent?recordId=olvwork20004468|archive-date=2016-03-04}} * {{Cite book|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.75264|title=Exploring the Dangerous Trades: The Autobiography of Alice Hamilton|last=Hamilton|first=Alice|publisher=Little, Brown, and Company|year=1943|location=Boston}} * {{Cite book|url=https://archive.org/details/exploringdangero00hami|title=Exploring the Dangerous Trades: The Autobiography of Alice Hamilton, M.D.|last=Hamilton|first=Alice|publisher=Northeastern University Press|year=1985|isbn=0-930350-81-2|location=Boston}} * {{Cite journal|last=Hamilton|first=Alice|title=What Price Safety, Tetraethyl Lead Reveals a Flaw in Our Defenses|journal=The Survey Mid-Monthly|date=15 June 1925|volume=54|pages=333–34}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=DuCNxKlDLogC&pg=PA327|title=Environmental Health|last=Hilgenkamp|first=Kathryn|date=2011|publisher=Jones and Bartlett Learning|isbn=978-0763771089|page=327|access-date=16 October 2015}} * Jay, Stephen J., "Alice Hamilton" in {{Cite book|title=Indiana's 200: The People Who Shaped the Hoosier State|publisher=Indiana Historical Society Press|year=2015|isbn=978-0-87195-387-2|editor-last=Gugin|editor-first=Linda C.|location=Indianapolis|pages=148–50|editor-last2=St. Clair|editor-first2=James E.}}<cite class="citation book cs1" id="CITEREFGuginSt._Clair2015">''Indiana's 200: The People Who Shaped the Hoosier State''. Indianapolis: Indiana Historical Society Press. pp.&nbsp;148–50. [[ഇന്റർനാഷണൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ബുക്ക് നമ്പർ|ISBN]]&nbsp;<nowiki><bdi>978-0-87195-387-2</bdi></nowiki>.</cite> *   * {{Cite journal|last=Moye|first=William T.|date=June 1986|title=BLS and Alice Hamilton: Pioneers in Industrial Health|url=http://www.bls.gov/opub/mlr/1986/06/art4full.pdf|journal=Monthly Labor Review|volume=109|issue=6|accessdate=12 November 2016}} * {{Cite book|title=Sources of the Western tradition|last=Perry|first=Marvin|date=2003|publisher=Wadsworth|edition=5th|volume=II|location=Belmont, California}} * {{Cite book|url=https://archive.org/details/alicehamiltonlif00sich|title=Alice Hamilton: A Life in Letters|last=Sicherman|first=Barbara|last2=Hamilton|first2=Alice|publisher=Harvard University Press|year=1984|isbn=0-674-01553-3|location=Cambridge, Massachusetts}} (Second publishing: University of Illinois Press, 2003. {{ISBN|0-252-07152-2}}) * Sicherman, Barbara, "Sense and Sensibility: A Case Study of Women's Victorian America," in {{Cite book|title=Reading in America: Literature and Social History|publisher=The Johns Hopkins University Press|year=1989|editor-last=Davidson|editor-first=Cathy N.|location=Baltimore, Maryland|page=213}}<cite class="citation book cs1" id="CITEREFDavidson1989">''Reading in America: Literature and Social History''. Baltimore, Maryland: The Johns Hopkins University Press. p.&nbsp;213.</cite> * {{Cite book|url=https://archive.org/details/notableamericanw00sich/page/303|title=Notable American Women: The Modern Period, A Biographical Dictionary|last=Sicherman|first=Barbara|last2=Green|first2=Carol Hurd|publisher=Belknap Press of Harvard University|year=1980|isbn=9780674627321|location=Cambridge, Massachusetts|pages=[https://archive.org/details/notableamericanw00sich/page/303 303–06]}} * {{Cite book|title=Adventures Abroad: North American Women at German-Speaking Universities, 1868–1915|url=https://archive.org/details/adventuresabroad0000sing|last=Singer|first=Sandra L.|publisher=Greenwood Publishing Group|year=2003|isbn=9780313096860|location=Westport, Connecticut}} * {{Cite web|url=http://womhist.alexanderstreet.com/hague/intro.htm|title=How Did Women Activists Promote Peace in Their 1915 Tour of Warring European Capitals?|access-date=16 October 2015|last=Sklar|first=Kathryn Kish|last2=Amidon|first2=Kari|website=Women and Social Movements in the United States}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=4FUxisSKqRUC&pg=PA245|title=Social Justice Feminists in the United States and Germany : A Dialogue in Documents, 1885–1933|last=Sklar|first=Kathryn Kish|last2=Schüler|first2=Anja|last3=Strasser|first3=Susan|date=1998|publisher=Cornell University Press|isbn=9780801484698|location=Ithaca, New York}} * {{Cite book|title=Beyond Nature's Housekeepers: American Women in Environmental History|url=https://archive.org/details/beyondnatureshou0000unge|last=Unger|first=Nancy C.|publisher=Oxford University Press|year=2012|location=Oxford and New York}} * {{Cite web|url=http://arago.si.edu/category_2043110.html|title=Up 55-cent Hamilton|access-date=16 October 2015|website=Arago: People, Postage and the Post}} * {{Cite journal|last=Weber|first=Catherine E. Forrest|title=Alice Hamilton, M.D.: Crusader Against Death on the Job|journal=Traces of Indiana and Midwestern History|volume=7|issue=4|pages=28–39|publisher=Indiana Historical Society|location=Indianapolis|date=Fall 1995}} * {{Cite book|title=Resting Places: The Burial Sites of More Than 14,000 Famous Persons|year=2001|url=https://archive.org/details/restingplacesbur0000wils|last=Wilson|first=Scott|publisher=McFarland & Company, Inc.|edition=3d ed. Kindle|pages=[https://archive.org/details/restingplacesbur0000wils/page/n13 2] (Kindle Location 19508)}} * {{Cite book|url=https://archive.org/details/womenmedicineenc00wind|title=Women in Medicine: An Encyclopedia|last=Windsor|first=Laura Lynn|publisher=ABC-CLIO|year=2002|location=Santa Barbara, California|pages=[https://archive.org/details/womenmedicineenc00wind/page/n109 89]–91|url-access=limited}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ ==   * [https://blogs.scientificamerican.com/voices/the-woman-who-founded-industrial-medicine/?sf222178419=1 ഇൻഡസ്ട്രിയൽ മെഡിസിൻ സ്ഥാപിച്ച സ്ത്രീ], സയന്റിഫിക് അമേരിക്കൻ, ഒക്ടോബർ 23, 2019 * [http://nrs.harvard.edu/urn-3:RAD.SCHL:sch00031 ഹാമിൽട്ടൺ, ആലീസ്, 1869-1970.] [http://nrs.harvard.edu/urn-3:RAD.SCHL:sch00031 ആലീസ് ഹാമിൽട്ടണിന്റെ പേപ്പറുകൾ, 1909-1987 (ഉൾപ്പെടെ), 1909-1965 (ബൾക്ക്): എ ഫൈൻഡിംഗ് എയ്ഡ്] [http://www.radcliffe.edu/schles ഷ്ലെസിംഗർ ലൈബ്രറി] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120509153246/http://www.radcliffe.edu/schles|date=2012-05-09}} ചെയ്തു , റാഡ്ക്ലിഫ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട്, ഹാർവാർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി. * Works by or about Alice Hamilton * [http://cwhf.org/inductees/science-health/alice-hamilton കണക്റ്റിക്കട്ട് വിമൻസ് ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിമിൽ ആലീസ് ഹാമിൽട്ടൺ] * നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ ഒക്യുപേഷണൽ സേഫ്റ്റി ആൻഡ് ഹെൽത്തിലെ [https://www.cdc.gov/niosh/awards/hamilton/HamHist.html ആലീസ് ഹാമിൽട്ടൺ] * [https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/MM4822bx.htm ആലീസ് ഹാമിൽട്ടൺ, എംഡി] - സെന്റർസ് ഫോർ ഡിസീസ് കൺട്രോൾ ആൻഡ് പ്രിവൻഷൻ (സിഡിസി) * [http://historymatters.gmu.edu/d/105/ അപകടകരമായ വ്യാപാര ഉദ്ധരണികൾ പര്യവേക്ഷണം ചെയ്യുന്നു] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230105092647/https://historymatters.gmu.edu/d/105/ |date=2023-01-05 }} * [http://www.shhofi-online.org/inductees/Bios/hamilton92.htm സേഫ്റ്റി ആൻഡ് ഹെൽത്ത് ഹാൾ ഓഫ് ഫെയിമിലെ ആലീസ് ഹാമിൽട്ടൺ പ്രൊഫൈൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126062908/http://www.shhofi-online.org/inductees/Bios/hamilton92.htm |date=2021-01-26 }} * [https://www.nlm.nih.gov/changingthefaceofmedicine/physicians/biography_137.html നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഹെൽത്തിലെ ആലീസ് ഹാമിൽട്ടൺ] * [https://www.hsph.harvard.edu/news/but-who-will-darn-the-stockings-if-women-are-going-to-be-bacteriologists/ ഡോ. ആലിസ് ഹാമിൽട്ടണിന്റെ ഓഡിയോ ക്ലിപ്പ്: "എന്നാൽ ആരാണ് സ്റ്റോക്കിംഗിനെ നശിപ്പിക്കുക?"] * [https://dralicehamilton.com/ ഡോ. ആലീസ് ഹാമിൽട്ടൺ] [[വർഗ്ഗം:ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാലാ അദ്ധ്യാപകർ]] [[വർഗ്ഗം:1970-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1869-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:Pages with unreviewed translations]] 9fux082p03wgzwcv3tdlmqbuth5113l 0 585207 4627004 4546326 2026-05-30T10:26:17Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627004 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}}   [[Category:Articles with hCards]] '''എറ്റ ഡ്രിസ്കോൾ പിസാനോ''' (Etta Driscoll Pisano) ഒരു അമേരിക്കൻ ബ്രെസ്റ്റ് ഇമേജിംഗ് ഗവേഷകയാണ്. ബെത്ത് ഇസ്രായേൽ ഡീക്കനെസ് മെഡിക്കൽ സെന്ററിൽ റേഡിയോളജി പ്രൊഫസറും അമേരിക്കൻ കോളേജ് ഓഫ് റേഡിയോളജിയിലെ ചീഫ് റിസർച്ച് ഡീനുമാണ് അവർ. 2008-ൽ നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് മെഡിസിൻ അംഗമായി അവർ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == പിസാനോ ന്യൂയോർക്ക് സിറ്റിയിലാണ് ജനിച്ചതെങ്കിലും ഫിലാഡൽഫിയയുടെ പ്രാന്തപ്രദേശത്താണ് വളർന്നത്. <ref name="x">{{Cite web|url=https://www.acadrad.org/wp-content/uploads/2017/06/Pisano-bio.05082017.pdf|title=Etta D. Pisano, MD|access-date=August 5, 2020|website=acadrad.org}}</ref> ഏഴ് മക്കളിൽ മൂത്തവളായി അവർ വളർന്നു, കൗമാരപ്രായത്തിൽ അമ്മ മരിച്ചതിനെത്തുടർന്ന്, വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ഒരു കരിയർ തുടരാൻ തീരുമാനിച്ചു. <ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.aur.org/uploadedFiles/Archives/Pisano-Tribute.pdf|title=Gold Medalist Tribute-Etta D. Pisano, MD|access-date=August 5, 2020|website=aur.org|archive-date=2020-12-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204021507/https://www.aur.org/uploadedFiles/Archives/Pisano-Tribute.pdf|url-status=dead}}</ref> റേഡിയോളജിസ്റ്റായ അവളുടെ അച്ഛൻ അവളെ പലപ്പോഴും തന്റെ ആശുപത്രിക്ക് ചുറ്റും കൊണ്ടുപോയി അവിടെ ജോലി ചെയ്യുന്ന വനിതാ ഡോക്ടർമാരെ പരിചയപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://www.carolinaalumnireview.com/carolinaalumnireview/20100304/MobilePagedReplica.action?pm=2&folio=22#pg24|title=A Brilliant Impatience|access-date=August 6, 2020|last=McNichol|first=Beth|date=2010|pages=2–4}}</ref> ഡ്യൂക്ക് യൂണിവേഴ്സിറ്റി സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിനിൽ ചേരുന്നതിന് മുമ്പ് പിസാനോ [[ഡാർട്‌മത് കോളേജ്|ഡാർട്ട്മൗത്ത് കോളേജിൽ]] നിന്ന് ഫിലോസഫിയിൽ ബിരുദം നേടി. <ref name="x" /> മെഡിക്കൽ സ്കൂൾ ഓപ്ഷനുകളെക്കുറിച്ച് അവളുടെ ഗൈഡൻസ് കൗൺസിലറുമായി ചർച്ച ചെയ്തപ്പോൾ, അവളുടെ ലിംഗഭേദം കാരണം അവൾ "സമയം പാഴാക്കുക"യാണെന്ന് അവളെ അറിയിച്ചു. അവൾ ഉപദേശം അവഗണിച്ചു, മെഡിക്കൽ, ലോ സ്കൂളുകളിൽ അപേക്ഷിച്ചു, ഹാർവാർഡ് ലോ സ്കൂൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള എല്ലാ സ്കൂളുകളിലും അവർക്ക് പ്രവേശനം നൽകാൻ തയാറായി. അവർ ഡ്യൂക്കിൽ ചേരാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും ആൽഫ ഒമേഗ ആൽഫ സൊസൈറ്റിയിൽ അംഗത്വം നേടുകയും ചെയ്തു, അവിടെ അവർ തന്റെ ഭർത്താവ് ജാൻ കിൽസ്ട്രയെ കണ്ടുമുട്ടുകയും വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു. <ref name=":1" /> ബേത്ത് ഇസ്രായേൽ ഡീക്കനെസ് മെഡിക്കൽ സെന്ററിൽ (ബിഐഡിഎംസി) റേഡിയോളജിയിൽ മെഡിക്കൽ റെസിഡൻസി പൂർത്തിയാക്കിയ പിസാനോ, ഒരു വർഷം അവരുടെ ബ്രെസ്റ്റ് ഇമേജിംഗ് ചീഫ് ആയും റേഡിയോളജി ഇൻസ്ട്രക്ടറായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=http://news.unchealthcare.org/som-vital-signs/2010/vital-signs-march-31-2010/dr-etta-pisano-accepts-appointment-at-MUSC|title=Dr. Pisano accepts appointment at the Medical University of South Carolina|access-date=August 6, 2020|date=April 1, 2010|website=unchealthcare.org|archive-date=2020-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809151339/http://news.unchealthcare.org/som-vital-signs/2010/vital-signs-march-31-2010/dr-etta-pisano-accepts-appointment-at-MUSC|url-status=dead}}</ref> == കരിയർ == 1989-ൽ UNC സ്കൂൾ ഓഫ് മെഡിസിനിൽ റേഡിയോളജിയിൽ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായി ബെത്ത് ഇസ്രായേൽ വിട്ട പിസാനോ 2005 വരെ <ref>{{Cite web|url=http://news.unchealthcare.org/som-vital-signs/2010/vital-signs-march-31-2010/dr-etta-pisano-accepts-appointment-at-MUSC|title=Dr. Pisano accepts appointment at the Medical University of South Carolina|access-date=August 6, 2020|date=April 1, 2010|website=unchealthcare.org|archive-date=2020-08-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809151339/http://news.unchealthcare.org/som-vital-signs/2010/vital-signs-march-31-2010/dr-etta-pisano-accepts-appointment-at-MUSC|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://news.unchealthcare.org/som-vital-signs/2010/vital-signs-march-31-2010/dr-etta-pisano-accepts-appointment-at-MUSC "Dr. Pisano accepts appointment at the Medical University of South Carolina"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200809151339/http://news.unchealthcare.org/som-vital-signs/2010/vital-signs-march-31-2010/dr-etta-pisano-accepts-appointment-at-MUSC |date=2020-08-09 }}. ''unchealthcare.org''. April 1, 2010<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 6,</span> 2020</span>.</cite></ref> ബ്രെസ്റ്റ് ഇമേജിംഗ് മേധാവിയായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. ചീഫ് ആയി കഴിഞ്ഞ വർഷം, യുവതികൾക്കുള്ള ഡിജിറ്റൽ മാമോഗ്രാഫിയുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പഠനമായ ഡിജിറ്റൽ മാമോഗ്രാഫിക് ഇമേജിംഗ് സ്ക്രീനിംഗ് ട്രയലിന്റെ പ്രധാന അന്വേഷകയായിരുന്നു പിസാനോ. <ref>{{Cite web|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2004/07/040723092156.htm|title=New Breast-imaging Technology Could Save More Women's Lives|access-date=August 6, 2020|date=July 23, 2004|website=sciencedaily.com}}</ref> അവർ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്സ്, കാനഡ, ജർമ്മനി എന്നിവിടങ്ങളിൽ ക്യാൻസർ പഠനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകി, <ref>{{Cite web|url=https://www.cancernetwork.com/view/digital-mammography-more-accurate-younger-women|title=Digital Mammography More Accurate in Younger Women|access-date=August 6, 2020|date=October 1, 2005|website=cancernetwork.com}}</ref> വയസ്സിന് താഴെയുള്ള സ്ത്രീകളിൽ ഡിജിറ്റൽ മാമോഗ്രഫി കൂടുതൽ കൃത്യമാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. ചീഫ് സ്ഥാനം ഒഴിയുമ്പോൾ, പിസാനോയെ അക്കാദമിക് കാര്യങ്ങളുടെ വൈസ് ഡീനായി നിയമിച്ചു <ref name="IoM">{{Cite web|url=http://news.unchealthcare.org/som-vital-signs/2008/october/uncs-pisano-rimer-elected-to-institute-of-medicine|title=UNC's Pisano, Rimer elected to Institute of Medicine|access-date=August 6, 2020|date=2008|website=news.unchealthcare.org|archive-date=2015-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20150928153501/https://news.unchealthcare.org/som-vital-signs/2008/october/uncs-pisano-rimer-elected-to-institute-of-medicine|url-status=dead}}</ref> കൂടാതെ കെനാൻ പ്രൊഫസർ ഓഫ് റേഡിയോളജി ആൻഡ് ബയോമെഡിക്കൽ എഞ്ചിനീയറിംഗ് പദവി നൽകി. <ref>{{Cite web|url=https://www.newswise.com//articles/unc-faculty-members-named-to-distinguished-professorships|title=UNC Faculty Members Named to Distinguished Professorships|access-date=August 6, 2020|date=February 9, 2006|website=newswise.com}}</ref> പിന്നീട് 2007-ൽ യുഎൻസിയുടെ സ്തനാർബുദ ഇമേജിംഗിലെ റിസർച്ച് എക്സലൻസിന്റെ കേന്ദ്രത്തിന്റെ ഉദ്ഘാടന ഡയറക്ടറായി അവർ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു <ref>{{Cite web|url=http://news.unchealthcare.org/news/2007/Mar/bricge|title=UNC and GE Healthcare partner to create Center for Research Excellence in Breast Cancer Imaging|access-date=August 6, 2020|date=March 5, 2007|website=news.unchealthcare.org}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ജനുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> . അടുത്ത വർഷം, പോൾ വാട്ട്കിൻസ് സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞതിന് ശേഷം അഞ്ച് വർഷത്തെ ക്ലിനിക്കൽ ആൻഡ് ട്രാൻസ്ലേഷണൽ സയൻസ് അവാർഡ് ഗ്രാന്റിന്റെ പ്രധാന അന്വേഷകയായി അവർ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=http://news.unchealthcare.org/som-vital-signs/2008/october/dr-pisano-to-serve-as-principle-investigator-for-ctsa|title=Dr. Pisano to serve as Principal Investigator for CTSA|access-date=August 6, 2020|date=2008|website=news.unchealthcare.org|archive-date=2020-09-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921005555/http://news.unchealthcare.org/som-vital-signs/2008/october/dr-pisano-to-serve-as-principle-investigator-for-ctsa|url-status=dead}}</ref> അവളുടെ ഗവേഷണത്തിന്റെ ഫലമായി, പിസാനോ അതേ വർഷം നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് മെഡിസിനിൽ അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. <ref name="IoM" /> സൗത്ത് കരോലിനയിലെ മെഡിക്കൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ (MUSC) ഡീൻഷിപ്പും വൈസ് പ്രസിഡന്റ് സ്ഥാനവും സ്വീകരിച്ചുകൊണ്ട് പിസാനോ 2010-ൽ UNC-യിലെ തന്റെ കാലാവധി അവസാനിപ്പിച്ചു. എം‌യു‌എസ്‌സി കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിൻ നയിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ വനിതയും രാജ്യത്തെ മെഡിക്കൽ സ്‌കൂളുകളുടെ ഡീൻമാരായ ചുരുക്കം ചില വനിതകളിൽ ഒരാളുമായി അവർ മാറി. <ref name="SC">{{Cite web|url=https://alumni.unc.edu/news/etta-pisano-leaving-for-deanship-in-s-c/|title=Etta Pisano Leaving for Deanship in S.C.|access-date=August 6, 2020|date=April 1, 2010|website=alumni.unc.edu}}</ref> പിസാനോ 2010 മുതൽ 2014 വരെ MUSC യിൽ ജോലി ചെയ്തു, സ്തനാർബുദ ഇമേജിംഗ് ഗവേഷണത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ അവർ ഇറങ്ങി. <ref>{{Cite web|url=https://scbiznews.com/news/education/49092/|title=MUSC president to choose new dean to replace Pisano in College of Medicine|access-date=August 6, 2020|last=Barker|first=Ashley|date=September 8, 2014|website=scbiznews.com|archive-date=2023-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20230110135330/https://scbiznews.com/news/education/49092/|url-status=dead}}</ref> അക്കാലത്ത്, സ്ത്രീകളുടെ ഇമേജിംഗിലെ മികച്ച 10 വിദഗ്ധരിൽ ഒരാളായും റേഡിയോളജിയിൽ ഏറ്റവും സ്വാധീനമുള്ള 20 വ്യക്തികളിൽ ഒരാളായും അവർ കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://radnet.bidmc.harvard.edu/education/profilesIndividual.asp|title=Where Are They Now?|access-date=August 6, 2020|website=radnet.bidmc.harvard.edu}}</ref> അടുത്ത വർഷം, പിസാനോ അവളുടെ അൽമ മെറ്ററായ ബിഐഡിഎംസിയിൽ റേഡിയോളജി ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റിലെ റിസർച്ച് വൈസ് ചെയർ ആയി നിയമിതയായി. <ref>{{Cite web|url=http://radnet.bidmc.harvard.edu/newsletters/Radical2015November.pdf|title=Radical Views Medical Center from the Department of Radiology|access-date=August 6, 2020|date=November 2015|website=radnet.bidmc.harvard.edu}}</ref> ഈ റോളിൽ, സ്തനാർബുദ പരിശോധനയ്‌ക്കായി രണ്ട് തരം ഡിജിറ്റൽ മാമോഗ്രാഫി താരതമ്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ആദ്യത്തെ ക്രമരഹിതമായ ട്രയലിന് അവർ നേതൃത്വം നൽകി. <ref>{{Cite web|url=https://medicalxpress.com/news/2017-09-tmist-breast-cancer-screening-trial.html|title=TMIST breast cancer screening trial begins to enroll nearly 165,000 women|access-date=August 6, 2020|date=September 26, 2017|website=medicalxpress.com}}</ref> 2017-ൽ, അമേരിക്കൻ കോളേജ് ഓഫ് റേഡിയോളജിയുടെ (ACR) അവരുടെ റിസർച്ച് ആൻഡ് ഇന്നൊവേഷൻ സെന്ററിന്റെ ചീഫ് സയൻസ് ഓഫീസറായി അവർ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://www.24x7mag.com/news/association-news/etta-pisano-named-acr-center-research-innovation-chief-science-officer/|title=Etta Pisano Named ACR Center for Research and Innovation Chief Science Officer|access-date=August 6, 2020|last=Forsythe-Stephens|first=Keri|date=September 1, 2017|website=24x7mag.com}}</ref> ACR-ന്റെ ആദ്യത്തെ വനിതാ ചീഫ് റിസർച്ച് ഓഫീസർ ആകുന്നതിന് മുമ്പ് പിസാനോ ഒരു വർഷം ഈ റോളിൽ തുടർന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://www.healthimaging.com/topics/cardiovascular-imaging/acr-appoints-1st-female-chief-research-officer-etta-pisano|title=ACR appoints 1st female chief research officer, Etta Pisano|access-date=August 6, 2020|last=Rohman|first=Melissa|date=October 4, 2018|website=healthimaging.com}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == പിസാനോയ്ക്കും ഭർത്താവിനും നാല് കുട്ടികളുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=http://www.carolinaalumnireview.com/carolinaalumnireview/20100304/MobilePagedReplica.action?pm=2&folio=22#pg24|title=A Brilliant Impatience|access-date=August 6, 2020|last=McNichol|first=Beth|date=2010|pages=2–4}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFMcNichol2010">McNichol, Beth (2010). [http://www.carolinaalumnireview.com/carolinaalumnireview/20100304/MobilePagedReplica.action?pm=2&folio=22#pg24 "A Brilliant Impatience"]. pp.&nbsp;2–4<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">August 6,</span> 2020</span>.</cite></ref> == റഫറൻസുകൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * Etta D. Pisano publications indexed by Google Scholar [[വർഗ്ഗം:ഹാർവാർഡ് സർവകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] lx0pc8qgrj0hixpqbgba477horpu0oa 0 585686 4626897 4545610 2026-05-29T17:30:10Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626897 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox journal | title = അമേരിക്കൻ ജേണൽ ഓഫ് നഴ്സിംഗ് | discipline = നഴ്സിംഗ് | editor = [[മൗറീൻ ഷോൺ കെന്നഡി]] | publisher = [[ലിപ്പിൻകോട്ട് വില്യംസ് & വിൽക്കിൻസ്]] | country = | history = 1900-present | frequency = പ്രതിമാസം | openaccess = [[Hybrid open access journal|Hybrid]] | license = | impact = 1.389 | impact-year = 2017 | ISSN = 0002-936X | eISSN = 1538-7488 | CODEN = AJNUAK | JSTOR = 0002936X | LCCN = 06036097 | OCLC = 1743347 | website = https://journals.lww.com/ajnonline/Pages/aboutthejournal.aspx | link1 = http://journals.lww.com/ajnonline/pages/currenttoc.aspx | link1-name = Online access | link2 = http://journals.lww.com/ajnonline/pages/issuelist.aspx | link2-name = Online archive }} [[Category:Articles with short description]] [[Category:Short description is different from Wikidata]] <div class="infobox-journal-search" style="display:none;"></div><templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"></templatestyles> '''''അമേരിക്കൻ ജേണൽ ഓഫ് നഴ്‌സിംഗ്''''' (AJN <ref name="eds" /> ) 1900-ൽ സ്ഥാപിതമായ പ്രതിമാസ [[വിദഗ്ദ്ധ നിരൂപണം|പിയർ-റിവ്യൂഡ്]] നഴ്സിംഗ് ജേണലാണ് . 2021ൽ മൗറീൻ ഷോൺ കെന്നഡി ആയിരുന്നു ചീഫ് എഡിറ്റർ <ref name="eds">{{Cite web|url=https://journals.lww.com/ajnonline/Pages/EditorialBoard.aspx|title=Editorial Boards|access-date=14 June 2021|last=|date=|website=AJN The American Journal of Nursing}}</ref> ലിപ്പിൻകോട്ട് വില്യംസും വിൽക്കിൻസും ആണ് ഇത് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. 2009-ൽ സ്പെഷ്യൽ ലൈബ്രറി അസോസിയേഷന്റെ ബയോമെഡിക്കൽ ആൻഡ് ലൈഫ് സയൻസസ് വിഭാഗം "കഴിഞ്ഞ 100 വർഷത്തിനുള്ളിൽ ബയോളജിയിലും മെഡിസിനിലും ഏറ്റവും സ്വാധീനിച്ച 100 ജേണലുകളിൽ" ഒന്നായി ജേണലിനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. <ref name="SLA">{{Cite web|url=http://dbiosla.org/publications/resources/dbio100.html|title=Top 100 Journals in Biology and Medicine|access-date=2 December 2014|date=April 2009|publisher=[[Special Libraries Association]]|archive-date=2023-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230111143857/http://dbiosla.org/publications/resources/dbio100.html|url-status=dead}}</ref> == ചരിത്രം == ''അമേരിക്കൻ ജേണൽ ഓഫ് നഴ്‌സിംഗ്'' അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക ജേണലായി 1900-ൽ യുണൈറ്റഡ് സ്റ്റേറ്റ്‌സിലെ അസോസിയേറ്റഡ് അലൂമ്‌നേ ഓഫ് ട്രെയിൻഡ് നഴ്‌സസ് സ്ഥാപിച്ചു, അത് പിന്നീട് അമേരിക്കൻ നഴ്‌സസ് അസോസിയേഷൻ (ANA) ആയി മാറി. <ref name="V1i1a">{{Cite journal|journal=American Journal of Nursing|volume=1|issue=1|pages=64–6|title=The editor|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-nursing_1900-10_1_1/page/64|jstor=3401659|year=1900|doi=10.1097/00000446-190010000-00021}}</ref> ഇസബെൽ ഹാംപ്ടൺ റോബ്, ലാവിനിയ ഡോക്ക്, മേരി ഇ പി ഡേവിസ്, സോഫിയ പാമർ എന്നിവർ ജേണലിന്റെ സ്ഥാപകരുടെ ബഹുമതി അർഹിക്കുന്നു. <ref name="Daly2005">{{Cite book|title=Professional Nursing: Concepts, Issues, and Challenges|last=Lambert|first=Vickie A.|last2=Lambert|first2=Clinton E.|publisher=[[Springer Publishing]]|year=2005|isbn=9780826125576|editor-last=Daly|editor-first=John|chapter=Ch. 2: The Evolution of Nursing Education and Practice in the U.S.|editor-last2=Jackson|editor-first2=Debra|chapter-url=https://archive.org/details/professionalnurs0000unse_c3p8}}</ref> മേരി മേ റോബർട്ട്സ് (1921–1949), നെൽ വി. ബീബി (1949–1956), ജീനെറ്റ് വി. വൈറ്റ് (1956–1957), എഡിത്ത് പി. ലൂയിസ് (1957–1959), ബാർബറ ജി. ഷട്ട് (1959–) എന്നിവരും മറ്റ് എഡിറ്റർമാരാണ്. 1971), തെൽമ എം. ഷോർ (1971-1981), മേരി ബി. മല്ലിസൺ (1981-1993), ലൂസിൽ എ. ജോയൽ (1993-1998), ഡയാന ജെ. മേസൺ (1998-2009), മൗറീൻ എസ്. കെന്നഡി (2009– നിലവിൽ) <ref>{{Cite web|url=https://journals.lww.com/ajnonline/Pages/EditorialBoard.aspx|title=Editorial Boards : AJN the American Journal of Nursing}}</ref> <ref name="Schorr">{{Cite book|title=American Nursing: A Biographical Dictionary|publisher=[[Springer Publishing]]|year=2004|isbn=9780826111470|editor-last=Bullough|editor-first=Vern L.|volume=3|pages=250–3|chapter=Thelma M. Schorr|editor-last2=Sentz|editor-first2=Lilli|chapter-url=https://books.google.com/books?id=KDWiFMNlOfIC&pg=PA250}}</ref> <ref name="Letter">{{Cite journal|last=Mason|first=DJ|date=September 2006|title=The ANA and the ''AJN'': A letter to the first editor of the ''AJN'', Sophia Palmer|journal=American Journal of Nursing|volume=106|issue=9|pages=10–1|type=editorial|jstor=29744536|doi=10.1097/00000446-200609000-00001}}</ref> ജേണൽ ആദ്യം പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത് ജെ ബി ലിപ്പിൻകോട്ട് & കമ്പനിയാണ് . <ref name="V1i1b">{{Cite journal|title=none|journal=American Journal of Nursing|volume=1|issue=1|at=Front matter}}</ref> 1996-ൽ ലിപ്പിൻകോട്ട് വില്യംസ് & വിൽക്കിൻസ് എഎൻഎയിൽ നിന്ന് ജേണൽ വാങ്ങി. == അമൂർത്തീകരണവും സൂചികയും == ജേണൽ സംഗ്രഹിച്ചതും സൂചികയിലാക്കിയതും: {{Columns-list|*[[Chemical Abstracts Service]]<ref name=CASSI>{{cite web |url=http://cassi.cas.org/search.jsp |title=CAS Source Index |publisher=[[American Chemical Society]] |work=[[Chemical Abstracts Service]] |access-date=2018-08-23 |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20100211180645/http://cassi.cas.org/ |archive-date=2010-02-11 |url-status=dead }}</ref> *[[CINAHL]]<ref name=CINAHL>{{cite web |url=https://www.ebscohost.com/nursing/products/cinahl-databases/cinahl-complete |title=CINAHL Complete Database Coverage List |publisher=[[EBSCO Information Services]] |work=[[CINAHL]] |access-date=2018-08-23}}</ref> *[[Current Contents]]/Social and Behavioral Sciences<ref name=ISI>{{cite web |url=http://mjl.clarivate.com/ |title=Master Journal List |publisher=[[Clarivate Analytics]] |work=Intellectual Property & Science |access-date=2018-08-23 |archive-date=2017-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171001015504/http://mjl.clarivate.com/ |url-status=dead }}</ref> *[[EBSCO Information Services|EBSCO databases]] *[[Embase]]<ref name=Embase>{{cite web |url=http://www.elsevier.com/solutions/embase/coverage |title=Embase Coverage |publisher=[[Elsevier]] |work=Embase |access-date=2018-08-23}}</ref> *[[Index Medicus]]/[[MEDLINE]]/[[PubMed]]<ref name=MEDLINE>{{cite web |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/nlmcatalog/0372646 |title=American Journal of Nursing |work=NLM Catalog |publisher=[[National Center for Biotechnology Information]] |access-date=2018-08-23}}</ref> *[[ProQuest|ProQuest databases]] *[[Scopus]]<ref name=Scopus>{{cite web |url=https://www.scopus.com/sourceid/27115 |title=Source details: American Journal of Nursing |publisher=[[Elsevier]] |work=Scopus preview |access-date=2018-08-23}}</ref> *[[Social Sciences Citation Index]]<ref name=ISI/>}} ''ജേണൽ സൈറ്റേഷൻ റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം'', ജേണലിന് 2017-ലെ ഇംപാക്ട് ഫാക്ടർ 1.389 ഉണ്ട്. <ref name="WoS">{{Cite book|title=2017 Journal Citation Reports|title-link=Journal Citation Reports|publisher=[[Clarivate Analytics]]|year=2018|edition=Social Sciences|series=[[Web of Science]]|chapter=American Journal of Nursing}}</ref> == റഫറൻസുകൾ == {{Reflist|30em}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * {{Cite book|url=http://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072281689|title=The Story of the American Journal of Nursing Company 1900/1960|last=Lewis|first=Edith Patton|publisher=The American Journal of Nursing Company|year=1960|edition=5th revision|location=New York|oclc=456313958|orig-year=First published in 1930 as ''Thirty Fruitful Years''}} * {{Cite journal|last=Wheeler|first=CE|title=The ''American Journal of Nursing'' and the socialization of a profession, 1900-1920|journal=[[Advances in Nursing Science]]|volume=7|issue=2|pages=20–34|date=January 1985|pmid=3917644|doi=10.1097/00012272-198501000-00006}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്|https://journals.lww.com/ajnonline/Pages/aboutthejournal.aspx}} 7ptfv8e9hqz3syi7ashod066bg7bl29 0 589758 4627009 4610336 2026-05-30T11:48:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627009 wikitext text/x-wiki {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox officeholder | name = Isaac Adewole | image = Prof. Isaac F. Adewole (cropped).jpg | office = [[Federal Ministry of Health (Nigeria)|Minister of Health]] | term_start = 11 November 2015 | term_end = 29 May 2019 | president = [[Muhammadu Buhari]] | predecessor = [[Onyebuchi Chukwu]] | successor = [[Osagie Ehanire]] | office1 = 11th [[Vice-Chancellor]] of the [[University of Ibadan]] | term_start1 = December 2010 | term_end1 = 30 November 2015 | deputy1 = [[Abel Idowu Olayinka]] | predecessor1 = [[Olufemi Bamiro]] | successor1 = [[Abel Idowu Olayinka]] | birth_date = {{Birth date and age|1954|05|05|df=yes}} | birth_place = [[Ilesa]], Southern Region, [[British Nigeria]] (now in [[Osun State, Nigeria]]) | nationality = [[Nigerian]] | residence = [[Ibadan]] | alma_mater = [[University of Ibadan]] | occupation = {{hlist|[[Obstetrics|Obstetrician]]|[[Gynecology|Gynecologist]]|[[Education|Academics]]|[[Academic administration|Educational administrator]]}} }} [[ഗൈനക്കോളജി]] ആൻഡ് ഒബ്‌സ്റ്റട്രിക്‌സിലെ ഒരു [[നൈജീരിയ]]ൻ പ്രൊഫസറാണ് '''ഐസക് ഫോളോറുൻസോ അഡെവോൾ''' എഫ്എഎസ് (ജനനം 5 മെയ് 1954) .<ref name=Saanu>{{cite web|url=http://tribuneonlineng.com/content/adewole-celebrating-quintessential-administrator-scholar-61|title=Adewole: Celebrating a quintessential administrator, scholar at 61|work=Nigerian Tribune|date=4 May 2015|author=Sunday Saanu|access-date=18 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151117015113/http://tribuneonlineng.com/content/adewole-celebrating-quintessential-administrator-scholar-61|archive-date=17 November 2015|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://tribuneonlineng.com/ui-sets-tone-selection-new-vc|title=UI sets tone for selection of new VC|work=Nigerian Tribune|access-date=18 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119094942/http://tribuneonlineng.com/ui-sets-tone-selection-new-vc|archive-date=19 November 2015|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title=PROFESSOR ISAAC FOLORUNSO ADEWOLE FAS RECEIVES AWARD OF THE ORDER OF RISING STAR, GOLD AND SILVER STAR OF JAPAN |url=https://www.com.ui.edu.ng/index.php/professor-isaac-folorunso-adewole-fas-receives-award-of-the-order-of-rising-star-gold-and-silver-star-of-japan |access-date=2022-04-28 |website=www.com.ui.edu.ng |archive-date=2022-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220302014247/https://www.com.ui.edu.ng/index.php/professor-isaac-folorunso-adewole-fas-receives-award-of-the-order-of-rising-star-gold-and-silver-star-of-japan |url-status=dead }}</ref> പ്രസിഡന്റ് മുഹമ്മദ് ബുഹാരിയുടെ കാബിനറ്റിന് കീഴിൽ 2015 നവംബർ മുതൽ 2019 മെയ് വരെ <ref name=autogenerated1>{{Cite web|url=https://www.premiumtimesng.com/news/headlines/342569-18-former-ministers-who-didnt-make-buharis-new-list.html|title=18 former ministers who didn't make Buhari's new list|website=Premiumtimesng.com|date=23 July 2019|access-date=8 November 2021}}</ref> നൈജീരിയയുടെ ആരോഗ്യ മന്ത്രിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ഇബാദാൻ സർവകലാശാലയുടെ മുൻ വൈസ് ചാൻസലറും കാൻസർ ഗവേഷണത്തിനും പരിശീലനത്തിനും വേണ്ടിയുള്ള ആഫ്രിക്കൻ ഓർഗനൈസേഷന്റെ പ്രസിഡന്റുമാണ്. സർവ്വകലാശാലയുടെ 11-ആമത്തെ സബ്‌സ്റ്റാന്റീവ് വൈസ് ചാൻസലറായി നിയമിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് <ref>{{Cite web |title=Search {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/search |access-date=2022-04-26 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> അദ്ദേഹം നൈജീരിയയിലെ ഏറ്റവും വലുതും പഴയതുമായ മെഡിക്കൽ സ്‌കൂളായ ഇബാദാൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയിലെ കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിനിൽ പ്രൊവോസ്റ്റായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. <ref>{{cite web|url=http://www.punchng.com/education/stakeholders-salute-ui-vc-at-60/|title=Stakeholders salute UI VC|work=The Punch News|access-date=18 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20140514081431/http://www.punchng.com/education/stakeholders-salute-ui-vc-at-60/|archive-date=14 May 2014|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web |title=Isaac Folorunso Adewole |url=https://frontend/topic/Isaac_Folorunso_Adewole |access-date=2022-04-28 |website=frontend |language=en }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഫെബ്രുവരി 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>ഹ്യൂമൻ പാപ്പിലോമ വൈറസ്, എച്ച്ഐവി, ഗൈനക്കോളജിക് ഓങ്കോളജി, അണ്ഡാശയ കാൻസർ, ഗർഭാശയ കാൻസർ, യോനി കാൻസർ, ഗർഭാശയ അർബുദം, വൾവാർ കാൻസർ എന്നിവയുൾപ്പെടെ സ്ത്രീ പ്രത്യുത്പാദന വ്യവസ്ഥയിലെ അർബുദങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന ഒരു പ്രത്യേക വൈദ്യശാസ്ത്ര മേഖലയിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗവേഷണ താൽപ്പര്യം. <ref>{{cite web|url=http://dawncommission.org/prof-isaac-folorunsho-adewole/|title=Prof Isaac Folorunsho Adewole|work=DAWN Commission|access-date=18 September 2015|archive-date=2015-11-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20151119015037/http://dawncommission.org/prof-isaac-folorunsho-adewole/|url-status=dead}}</ref>അഡെലെക്ക് യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയുടെ ഗവേണിംഗ് കൗൺസിൽ അംഗവും സെർവിക്കൽ ക്യാൻസർ നിയന്ത്രണ നയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ദേശീയ പാനലിന്റെ അധ്യക്ഷനുമാണ് അഡെവോൾ.<ref>{{cite web|url=http://www.adelekeuniversity.edu.ng/management/governing-council|title=Governing Council – Adeleke University|website=Adelekeuniversity.edu.ng|access-date=13 September 2015|archive-date=2015-08-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20150816194127/http://www.adelekeuniversity.edu.ng/management/governing-council|url-status=dead}}</ref> അസോസിയേഷൻ ഓഫ് കോമൺ‌വെൽത്ത് സർവ്വകലാശാലകളുടെ കൗൺസിൽ അംഗമായി നിയമിക്കപ്പെട്ട ഏക നൈജീരിയൻ പ്രൊഫസറാണ് അദ്ദേഹം.<ref>{{Cite web |title=The Association of Commonwealth Universities {{!}} ACU |url=https://www.acu.ac.uk/ |access-date=2022-04-26 |website=www.acu.ac.uk}}</ref><ref>{{cite web|url=http://newtelegraphonline.com/celebrating-ui-vc-60/|title=Celebrating UI VC at 60|work=New Telegraph|access-date=18 September 2015|archive-date=2015-11-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20151118235057/http://newtelegraphonline.com/celebrating-ui-vc-60/|url-status=dead}}</ref> സബ്-സഹാറൻ കറുത്ത ആഫ്രിക്കയിലെ സമഗ്രമായ ക്യാൻസർ സെന്ററായ ആഫ്രിക്കൻ കാൻസർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ടിന്റെ അന്താരാഷ്‌ട്ര ഉപദേശക സമിതിയിൽ അംഗമായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കാൻ അദ്ദേഹം നിയമിതനായി.<ref>{{cite web|url=http://thenationonlineng.net/ui-vc-gets-new-roles/|title=UI VC gets new roles|work=The Nation Nigeria|date=5 September 2013 |access-date=18 September 2015}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] plu5nfykgy6v51bejint5plidqee5db 0 601841 4626999 4613531 2026-05-30T08:59:22Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626999 wikitext text/x-wiki {{rough translation|1=ഇംഗ്ലീഷ്|listed=yes|date=2023 ഓഗസ്റ്റ്}} {{Infobox person | name = Elizabeth Hurley | image = Elizabeth Hurley in 2017.jpg | caption = Hurley in 2017 | other_names = | birth_name = Elizabeth Jane Hurley | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1965|6|10}} | birth_place = [[Basingstoke]], [[Hampshire]], England | alma_mater = [[London Studio Centre]] | occupation = {{hlist|Actress|model}} | years_active = 1987–present | height = <!--DO NOT add without a reliable source--> | spouse = {{marriage|Arun Nayar|2007|2011|reason=divorced}} | partner = {{ubl | [[Hugh Grant]] (1987–2000) | [[Shane Warne]] (2011–2013) }} | children = [[Damian Hurley]] | signature = Elizabeth Hurley signature.svg }} '''എലിസബത്ത് ജെയ്ൻ ഹർലി''' (ജനനം 10 ജൂൺ 1965) ഒരു ഇംഗ്ലീഷ് അഭിനേത്രിയും മോഡലുമാണ്. ഒരു അഭിനേത്രിയെന്ന നിലയിൽ, ''ഓസ്റ്റിൻ പവേഴ്‌സ്: ഇന്റർനാഷണൽ മാൻ ഓഫ് മിസ്റ്ററി'' (1997) എന്ന ചിത്രത്തിലെ വനേസ കെൻസിംഗ്ടൺ, ''ബെഡാസ്ലെഡിലെ'' ഡെവിൾ (2000) എന്നിവയായിരുന്നു അവരുടെ ഏറ്റവും അറിയപ്പെടുന്ന ചലച്ചിത്ര വേഷങ്ങൾ. <ref name="BBC">[http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/showbiz/1911350.stm "Liz Hurley: Life in the spotlight"]. BBC. Retrieved 31 March 2007.</ref> ഹർലിയുടെ ടെലിവിഷൻ വേഷങ്ങളിൽ ഇ! യഥാർത്ഥ പരമ്പര ''ദി റോയൽസ്'' (2015–2018), അതേ പേരിലുള്ള [[മാർവൽ കോമിക്സ്]] പരമ്പരയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ''റൺവേസിൽ'' (2019) മോർഗൻ ലെ ഫെയെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു ബിഗ് ബജറ്റ് ചിത്രത്തിലെ അവരുടെ ആദ്യ വേഷം ''പാസഞ്ചർ 57'' (1992) എന്ന ചിത്രത്തിലായിരുന്നു. 1994-ൽ ഹർലി തന്റെ ''ഫോർ വെഡ്ഡിംഗ്‌സ് ആന്റ് എ ഫ്യൂണറൽ'' എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ലണ്ടൻ പ്രീമിയറിലേക്ക് ഹഗ് ഗ്രാന്റിനൊപ്പം, <ref name="hit and myths2">Farndale, Nigel. ''Movie Connections: Four Weddings and a Funeral''. ''The Sunday Telegraph'', page 39. 16 September 2007. Retrieved 11 September 2007.</ref> കറുത്ത നിറത്തിലുള്ള വെർസേസ് വസ്ത്രം ധരിച്ച് സ്വർണ്ണ സേഫ്റ്റി പിന്നുകൾ ധരിച്ചു, അത് അവരുടെ തൽക്ഷണ മാധ്യമശ്രദ്ധ നേടി. <ref name="Lauder relationship">{{Cite web|url=http://www.fashionweekdaily.com/parties/fullstory.sps?inewsid=548687|title=Estée Lauder Lauds Elizabeth Hurley|access-date=11 August 2010|date=4 November 2008|website=Fashion Week Daily|archive-url=https://web.archive.org/web/20091021163932/http://www.fashionweekdaily.com/parties/fullstory.sps?inewsid=548687|archive-date=21 October 2009}}</ref> -ആം വയസ്സിൽ കമ്പനി ഹർലിക്ക് അവരുടെ ആദ്യത്തെ മോഡലിംഗ് ജോലി നൽകിയതുമുതൽ അവർ സൗന്ദര്യവർദ്ധക കമ്പനിയായ എസ്റ്റി ലോഡറുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. <ref name="Lauder non-exclusive">''[http://archives.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/07/lauder.hurley/index.html Murphy sidelines Hurley at Lauder] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080524182942/http://archives.cnn.com/2001/WORLD/europe/09/07/lauder.hurley/index.html|date=24 May 2008}}'' – CNN. Retrieved 15 June 2008.</ref> മുതൽ അവർ അവരെ അവരുടെ ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ പ്രതിനിധിയായും മോഡലായും അവതരിപ്പിച്ചു. ഹർലിയുടെ പേരിലുള്ള ഒരു [[wiktionary:eponym|ബീച്ച്വെയർ]] ലൈനുണ്ട്. <ref name="timesonline1">{{Cite web|url=http://women.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/women/celebrity/article7072529.ece|title=The naked ambition of Liz Hurley|access-date=5 March 2014|website=timesonline.co.uk|archive-date=2011-09-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20110908011447/http://women.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/women/celebrity/article7072529.ece|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://women.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/women/celebrity/article7072529.ece "The naked ambition of Liz Hurley"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110908011447/http://women.timesonline.co.uk/tol/life_and_style/women/celebrity/article7072529.ece |date=2011-09-08 }}. ''timesonline.co.uk''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 March</span> 2014</span>.</cite></ref> == ആദ്യകാല ജീവിതം == എലിസബത്ത് <ref>{{Cite web|url=https://www.astarsuntold.com/elizabeth-hurley-biography/|title=Elizabeth Hurley Wiki - Age, Height, Movies, Husband, Net Worth, Biography & Photos - Stars Untold|access-date=2022-04-11|date=2022-04-11|language=en-US|archive-date=2022-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220421063412/https://www.astarsuntold.com/elizabeth-hurley-biography/|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.astarsuntold.com/elizabeth-hurley-biography/ "Elizabeth Hurley Wiki - Age, Height, Movies, Husband, Net Worth, Biography & Photos - Stars Untold"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221205145437/https://www.astarsuntold.com/elizabeth-hurley-biography/ |date=2022-12-05 }}. 11 April 2022<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 April</span> 2022</span>.</cite></ref> ഹർലി 1965 ജൂൺ 10 ന് ഹാംഷെയറിലെ ബേസിംഗ്സ്റ്റോക്കിൽ ഏഞ്ചല മേരിയുടെയും ( നീ ടിറ്റ്) റോയ് ലിയോനാർഡ് ഹർലിയുടെയും ഇളയ മകളായി ജനിച്ചു. <ref name="Channel" /> അവരുടെ അച്ഛൻ റോയൽ ആർമി എജ്യുക്കേഷണൽ കോർപ്സിൽ ഒരു മേജറായിരുന്നു; <ref>The London Gazette, Supplement 44791, pg 1803, 14 February 1969</ref> <ref name="telegraphindia.com">{{Cite web|url=http://www.telegraphindia.com/1070302/asp/nation/story_7460690.asp|title=Calcutta : Nation|website=The Telegraph|archive-url=https://web.archive.org/web/20070304193506/http://www.telegraphindia.com/1070302/asp/nation/story_7460690.asp|archive-date=2007-03-04|access-date=2023-08-05|url-status=bot: unknown}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''The Telegraph''. Archived from [http://www.telegraphindia.com/1070302/asp/nation/story_7460690.asp the original] on 4 March 2007.</cite></ref> അവളുടെ അമ്മ കെംഷോട്ട് ജൂനിയർ സ്കൂളിലെ അധ്യാപികയായിരുന്നു. <ref name="Channel">''[http://www.thebiographychannel.co.uk/biography_story/1353:1555/1/Elizabeth_Hurley.htm Elizabeth Hurley] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070519063928/http://www.thebiographychannel.co.uk/biography_story/1353%3A1555/1/Elizabeth_Hurley.htm|date=19 May 2007}}'' – thebiographychannel.co.uk. Retrieved 31 March 2007.</ref> അവർക്ക് ഒരു മൂത്ത സഹോദരി, കേറ്റ്, ഒരു ഇളയ സഹോദരൻ മൈക്കൽ ഹർലി എന്നിവരുണ്ട്. <ref name="netglimse">{{Cite web|url=http://www.netglimse.com/celebs/bio/elizabeth_hurley.shtml|title=Elizabeth Hurley Biography|access-date=23 January 2011|year=2009|website=netglimse.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110202123335/http://www.netglimse.com/celebs/bio/elizabeth_hurley.shtml|archive-date=2011-02-02|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">. ''netglimse.com''. 2009. Archived from [http://www.netglimse.com/celebs/bio/elizabeth_hurley.shtml the original] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110202123335/http://www.netglimse.com/celebs/bio/elizabeth_hurley.shtml |date=2011-02-02 }} on 2 February 2011<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">23 January</span> 2011</span>.</cite></ref> ഹർലി ബേസിംഗ്സ്റ്റോക്കിലെ മിക്‌സഡ് സെക്കണ്ടറിയായ ഹാരിയറ്റ് കോസ്റ്റെല്ലോ സ്‌കൂളിൽ ചേർന്നു, കൗമാരപ്രായത്തിൽ തന്നെ അവർ പങ്ക് ഫാഷനിൽ ഏർപ്പെട്ടു, <ref>{{Cite web|url=http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/elizabeth-hurley/|title=Elizabeth Hurley - Fashion Designer|access-date=5 March 2014|website=Fashionmodeldirectory.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.fashionmodeldirectory.com/designers/elizabeth-hurley/ "Elizabeth Hurley - Fashion Designer"]. ''Fashionmodeldirectory.com''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">5 March</span> 2014</span>.</cite></ref> പിങ്ക് നിറം നൽകുകയും മൂക്ക് തുളയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. <ref name="BBC"/> "എനിക്ക് 16 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ - ഇത് ഏകദേശം 1981, 1982 - ഞാൻ വളർന്ന പ്രാന്തപ്രദേശമായ ബേസിംഗ്സ്റ്റോക്കിൽ ആയിരിക്കേണ്ട കാര്യം പങ്ക് ആയിരുന്നു," അവർ വിശദീകരിച്ചു. <ref name="punk">''[http://www.herald.ie/lifestyle/health-beauty/when-sellouts-reach-their-sellby-date-1445462.html When Sell-outs reach their sell-by date] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121108145449/http://www.herald.ie/lifestyle/health-beauty/when-sellouts-reach-their-sellby-date-1445462.html |date=2012-11-08 }}'' – herald.ie. Retrieved 4 August 2008.</ref> അവർ ചെറുപ്പത്തിൽ ന്യൂ ഏജ് സഞ്ചാരികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നതായും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=http://www.gossiprocks.com/elizabeth-hurley|title=Elizabeth Hurley|access-date=11 August 2010|date=10 June 1965|publisher=Gossip Rocks|archive-date=2011-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20110711113357/http://www.gossiprocks.com/elizabeth-hurley|url-status=dead}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[http://www.gossiprocks.com/elizabeth-hurley "Elizabeth Hurley"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711113357/http://www.gossiprocks.com/elizabeth-hurley |date=2011-07-11 }}. Gossip Rocks. 10 June 1965<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">11 August</span> 2010</span>.</cite></ref> ചെറുപ്പത്തിൽ നർത്തകിയാകാൻ ആഗ്രഹിച്ച അവർ [[ബാലെ]] ക്ലാസുകളിൽ ചേർന്നു. ഹർലി ആറാം ഫോമിൽ തുടരുകയും ലണ്ടൻ സ്റ്റുഡിയോ സെന്ററിൽ നൃത്തവും നാടകവും പഠിക്കുന്നതിന് മൂന്ന് വർഷം ചെലവഴിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് 1983-ൽ ഇംഗ്ലീഷ്, സോഷ്യോളജി, സൈക്കോളജി <ref>{{Cite book|title=Hugh Grant: The Unauthorised Biography|url=https://archive.org/details/hughgrantunautho0000jody|last=Tresidder|first=Jodie|publisher=Virgin Books|year=1997|isbn=9780753500699|edition=New|pages=[https://archive.org/details/hughgrantunautho0000jody/page/56 56]}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFTresidder1997">Tresidder, Jodie (1997). ''Hugh Grant: The Unauthorised Biography'' (New&nbsp;ed.). Virgin Books. p.&nbsp;56. [[ഇന്റർനാഷണൽ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ബുക്ക് നമ്പർ|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9780753500699|<bdi>9780753500699</bdi>]].</cite></ref> എന്നിവയിൽ എ-ലെവൽ കരസ്ഥമാക്കി. AWOL ഒരു ഗ്രീക്ക് ദ്വീപിലേക്ക് പോയതിന് ശേഷം 1986-ൽ അവരെ സ്കൂളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. <ref name="AMG">''[https://web.archive.org/web/20081220183802/http://movies.nytimes.com/person/34075/Elizabeth-Hurley/biography Elizabeth Hurley]'' – Allmovie. Retrieved 14 June 2008.</ref> ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:1965-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 10-ന് ജനിച്ചവർ]] 97pj4e857trnhgof349zpz626ii151z 0 624090 4626945 4484138 2026-05-29T20:48:00Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4626945 wikitext text/x-wiki [[കൊല്ലം|കൊല്ലത്തെ]] കടലോരമേഖലയിൽനിന്ന് കണ്ടെത്തിയ [[ചീര|ചീരയുടെ]] ഇനത്തിൽപ്പെട്ട പുതിയ സസ്യമാണ് '''അൾമാനിയ ജാനകീയേ'''. [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ]] ആൾമാനിയ ജനുസിലെ രണ്ടാമത്തെ സസ്യ ഇനം കണ്ടെത്തി രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷമാണ് പുതിയ കണ്ടെത്തൽ. ഈ സസ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം അന്താരാഷ്ട്ര ജേണലായ ’[[ഫൈറ്റോ ടാക്‌സ]]’യുടെ ജൂലൈ ലക്കത്തിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ വനിതാ സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞയായി ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിൽ ശാസ്ത്രവിഷയത്തിൽ ഡോക്ടറേറ്റ് നേടിയ ചുരുക്കം വനിതകളിൽ ഒരാളുമായ സസ്യശാസ്ത്രജ്ഞ [[ഇ.കെ. ജാനകി അമ്മാൾ|ജാനകി അമ്മാളിന്]] ആദരസൂചകമായാണ് സസ്യത്തിന് പേരുനൽകിയത്. <ref>https://phytotaxa.mapress.com/pt/article/view/phytotaxa.661.2.7</ref>[[അമരാന്തേസിയേ]] കുടുംബത്തിലാണ് ഈ പുതിയ സസ്യത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ==പ്രത്യേകതകൾ== പൂക്കളുടെ സ്വഭാവവും പൂമ്പൊടിയുടെ രൂപവും അൾമാനിയ ജാനകീയയെ മറ്റ് രണ്ട് സ്പീഷീസുകളായ അൽമാനിയ നോഡിഫ്ലോറ, ആൾമാനിയ മൾട്ടിഫ്ലോറ എന്നിവയിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുന്നു. കാസർകോട് ഗവൺമെന്റ് കോളേജ് പ്രിൻസിപ്പൽ അനിൽകുമാറും കോയമ്പത്തൂരിലെ പിഎസ്ജി കോളേജ് ഓഫ് ആർട്സ് ആൻഡ് സയൻസിലെ സസ്യശാസ്ത്ര വിഭാഗത്തിലെ അസിസ്റ്റന്റ് പ്രൊഫസറായ എസ് ആര്യയുമാണ് ഈ സസ്യത്തെ കണ്ടെത്തിയത് .<ref>https://dailyvoicekadakkal.com/2024/08/the-name-is-almania-janakia-discovered-in-kollam-the-third-of-the-almania-species-the-new-plant-belonging-to-the-spinach-species/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:ചീരകൾ]] [[വർഗ്ഗം:അൾമാനിയ]] nxrtdjrvg4ng03sf8lg1927jgys99c5 0 667104 4626934 4626674 2026-05-29T18:38:30Z Malikaveedu 16584 4626934 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = ഫാത്തിമ തഹ്‌ലിയ | native_name = | native_name_lang = ml | image = File:Fathima Thahiliya TOLERANCE & COEXISTENCE 2.0 FORUM 2019 Bangkok.jpg | caption = | office = [[കേരള നിയമസഭ]]ാംഗം | constituency = [[പേരാമ്പ്ര നിയമസഭാ മണ്ഡലം|പേരാമ്പ്ര]] | term_start = 2026 | predecessor = [[ടി. പി. രാമകൃഷ്ണൻ]] | office2 = [[മുസ്ലിം യൂത്ത് ലീഗ്]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി | term_start2 = 2024 | term_end2 = 2026 | office3 = [[കോഴിക്കോട് മുനിസിപ്പൽ കോർപ്പറേഷൻ]] കൗൺസിലർ | constituency3 = കുറ്റിച്ചിറ വാർഡ് | term_start3 = 2020 | term_end3 = 2026 | office4 = [[മുസ്ലിം സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷൻ]] ദേശീയ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് | term_start4 = 2019 | term_end4 = 2021 | party = [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] | birth_date = {{birth date and age|1993|9|5|df=y}} | birth_place = പെരുവയൽ, [[കോഴിക്കോട് ജില്ല]], [[കേരളം]], ഇന്ത്യ | citizenship = ഇന്ത്യൻ | spouse = ഷഹസാദ് | alma_mater = [[ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്, കോഴിക്കോട്]] {{small|(ബി.എ. എൽ.എൽ.ബി)}}<br>[[ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്, തൃശൂർ]] {{small|(എൽ.എൽ.എം., 2017)}} | occupation = അഭിഭാഷക, രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തക | website = }} ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകയും [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭാം]]<nowiki/>ഗവുമാണ് '''ഫാത്തിമ തഹിലിയ'''. [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗുമായി]] ബന്ധപ്പെട്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്ന അവർ കേരളത്തിലെ മുസ്ലീം യൂത്ത് ലീഗിന്റെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയാണ്. [[പേരാമ്പ്ര നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാമ്പ്ര നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്നു അവർ. [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായ [[ടി.പി. രാമകൃഷ്ണൻ|ടി.പി. രാമകൃഷ്ണനെതിരെ]] ആകെ 81,429 വോട്ടുകൾ നേടി. <ref>{{Cite news}}</ref> മുസ്ലിംലീഗിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യത്തെ വനിത നിയമസഭാംഗമാണ് ഫാത്തിമ തഹ്ലിയ. == വിദ്യാഭ്യാസം == [[സർക്കാർ നിയമ കലാലയം, കോഴിക്കോട്|കോഴിക്കോട് ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിൽ]] നിന്ന് എൽഎൽബി ബിരുദം നേടിയ അവർ 2017 ൽ [[തൃശ്ശൂർ ലോ കോളേജ്|തൃശൂർ ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിൽ]] നിന്ന് മാസ്റ്റർ ഓഫ് ലോ (എൽഎൽഎം) ബിരുദവും നേടി.<ref>{{Cite web|url=https://www.thenewsminute.com/kerala/fathima-thahiliya-makes-history-as-iumls-first-woman-mla|title=Fathima Thahiliya makes history as IUML’s first woman MLA|access-date=2026-05-04|last=Staff|first=T. N. M.|date=2026-05-05|website=The News Minute|language=en}}</ref> തൊഴിൽപരമായി അവർ ഒരു അഭിഭാഷകയാണ്. 2021 വരെ [[Muslim Students Federation (Kerala unit)|മുസ്ലീം സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡറേഷന്റെ]] ദേശീയ വൈസ് പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == 2026 ലെ കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പേരാമ്പ്ര നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്നു അവർ. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ (മാർക്സിസ്റ്റ്) സ്ഥാനാർത്ഥി ടി. പി. രാമകൃഷ്ണനെതിരെ അവർക്ക് ആകെ 81,429 വോട്ടുകൾ ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite news}}</ref> 2025 ഡിസംബറിൽ തദ്ധേശസ്വയഭരണസ്ഥാപങ്ങളിലേക്ക് നടന്ന തിരഞെടുപ്പിൽ കോഴിക്കോട് മുനിസിപ്പൽ കോർപറേഷനിലെ കുറ്റിച്ചിറ വാർഡിലെ കൗൺസിലറായി തഹ്ലിയ തിരഞെടുക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == അവലംബം == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:കോഴിക്കോട് സർവ്വകലാശാലയിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയിലെ വനിതാ പ്രതിനിധികൾ]] szeg3wwrfqv10f8ajvglouaoxr46ht3 0 667143 4626931 4619273 2026-05-29T18:34:22Z Malikaveedu 16584 4626931 wikitext text/x-wiki ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗവുമാണ് '''ടി.പി അഷ്റഫലി'''. [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗിലൂടെയാണ്]] അദ്ദേഹം രാഷ്ട്രീയ രംഗപ്രവേശം നടത്തിയത്.[[കൊണ്ടോട്ടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊണ്ടോട്ടി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026 ലെ കേരള നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗിന്റെ സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/candidateswise-S1133.htm|title=results.eci.gov.in/}}</ref> 2026-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് സംസ്ഥാനത്തുടനീളം വലിയ മുന്നേറ്റം നടത്തിയപ്പോൾ കൊണ്ടോട്ടിയിൽ ടി.പി. അഷ്‌റഫലി വലിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് ജയിച്ചത്. 2021-ൽ ടി.വി. ഇബ്രാഹിം നേടിയ 17,666 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തേക്കാൾ മൂന്നിരട്ടിയോളം വർദ്ധിപ്പിച്ചാണ് അഷ്‌റഫലി ഇത്തവണ വിജയിച്ചത്. ഇത് മണ്ഡലത്തിൽ മുസ്ലീം ലീഗിനുള്ള ശക്തമായ സ്വാധീനത്തെ അടിവരയിടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/t-p-ashrafali-130/|title=T.P. Ashrafali, KONDOTTY constituency, IUML, Kerala Assembly Election 2026: Profile & Affidavit|access-date=2026-05-10|language=en}}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] 8ox3u5zlu9m428px4rm28ybzr2egmft 0 667154 4626933 4619241 2026-05-29T18:36:14Z Malikaveedu 16584 4626933 wikitext text/x-wiki ഇന്ത്യയിലെ കേരളത്തിൽനിന്നുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി പ്രവർത്തകനാണ് '''മുഹമ്മദ് ഷിയാസ്'''.<ref>{{Cite web|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members.htm|title=Members - Kerala Legislature|access-date=2026-05-09}}</ref> 2026ൽ നടന്ന അസംബ്ലി തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കൊച്ചി നിയമസഭാമണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന എം.എൽ.എയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref>{{Cite web|url=http://www.niyamasabha.org/codes/members.htm|title=Members - Kerala Legislature|access-date=2026-05-09}}</ref> ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== എറണാകുളം ജില്ലയിൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തകനാണ് ഷിയാസ്. ഡി.സി.സി പ്രസിഡന്റ് എന്ന നിലയിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരിനെതിരെ വിവിധ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കും രാഷ്ട്രീയ പ്രചാരണങ്ങൾക്കും അദ്ദേഹം നേതൃത്വം നൽകി.<ref>{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=121|title=Mohammed Shiyas(Indian National Congress(INC)):Constituency- KOCHI(ERNAKULAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-09}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/mohammed-shiyas-121/|title=Mohammed Shiyas, KOCHI constituency, INC, Kerala Assembly Election 2026: Profile & Affidavit|access-date=2026-05-09|language=en}}</ref> 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ, 2016 മുതൽ എൽ.ഡി.എഫ് വിജയിച്ചിരുന്ന കൊച്ചി മണ്ഡലത്തിൽ കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി ഷിയാസ് വിജയിച്ചത്. കടുത്ത പോരാട്ടം നടന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 64,318 വോട്ടുകൾ നേടി ഷിയാസ് വിജയിച്ചു. സി.പി.ഐ.എം പ്രതിനിധിയും എം.എൽ.എ-യുമായ കെ.ജെ. മാക്സിയെ 8,188 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] 4gkot0nb6r2odvd9fe8dgexnn0snp77 0 667392 4626892 4622139 2026-05-29T17:18:40Z GV2010 217548 4626892 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = അപു ജോൺ ജോസഫ് | image = Apu John Joseph.jpg | caption = | office1 = Chief Whip of Kerala | termstart1 = 18 May 2026 | termend1 = | predecessor1 = [[N. Jayaraj]] | successor1 = | office2 = [[Member of the Legislative Assembly (India)|Member]] of the [[Kerala Legislative Assembly]] | termstart2 = {{Start date|2026|05|04|df=yes}} | termend2 = | predecessor2 = [[പി.ജെ. ജോസഫ് ]] | successor2 = | birth_date = {{Birth date and age|1973|05|31|df=yes}} | birth_place = [[Purapuzha]], [[Thodupuzha]], [[Idukki district]], [[Kerala]], [[India]] | party = [[കേരള കോൺഗ്രസ്. ജെ ]] | spouse = | children = | parents = [[P. J. Joseph]] (father) <br> Dr. Santha Joseph (mother) | education = [[Bachelor of Engineering]] | alma_mater = [[Kumaraguru College of Technology]], [[Coimbatore]] | occupation = {{hlist|Politician|Entrepreneur|Agriculturist}} | website = }} ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനും, സംരംഭകനും, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനുമാണ് '''അപു ജോൺ ജോസഫ്''' (ജനനം: 1973 മെയ് 31). നിലവിൽ [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിൽ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായി]] സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. 2026 മെയ് മുതൽ [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ നിയോജകമണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന അദ്ദേഹം [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗമാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://prsindia.org/mlatrack/apu-john-joseph|title=Apu John Joseph - MLA Track|access-date=18 May 2026|website=[[PRS Legislative Research]]}}</ref> [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിൽ നിന്നുള്ള ഇദ്ദേഹം , മുതിർന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാവ് [[പി.ജെ. ജോസഫ്|പി.ജെ. ജോസഫിന്റെ]] മകനാണ്. ==ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും== 1973 മെയ് 31 ന് കേരളത്തിലെ തൊടുപുഴയിലെ പുറപ്പുഴയിൽ ജനിച്ചു. മുതിർന്ന കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[പി.ജെ. ജോസഫ്|പി.ജെ. ജോസഫിന്റെയും]] ഡോ. ശാന്ത ജോസഫിന്റെയും മകനാണ് ഇദ്ദേഹം. <ref name="myneta">{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=565|title=Apu John Joseph Affidavit Information|access-date=18 May 2026|website=MyNeta (Association for Democratic Reforms)}}</ref> 1995-ൽ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ കോയമ്പത്തൂരിലെ [[Kumaraguru College of Technology|കുമാരഗുരു കോളേജ് ഓഫ് ടെക്‌നോളജിയിൽ]] ( [[ഭാരതിയാർ സർവ്വകലാശാല|ഭാരതിയാർ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയുമായി]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്‌തത്) നിന്ന് ഇലക്ട്രോണിക്‌സ് ആൻഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ ബാച്ചിലർ ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് (ബിഇ) ബിരുദം നേടി <ref name="myneta">{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=565|title=Apu John Joseph Affidavit Information|access-date=18 May 2026|website=MyNeta (Association for Democratic Reforms)}}</ref> മുഖ്യധാരാ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിനുമുമ്പ്, ഒരു കർഷകനായും പ്രാദേശിക ബിസിനസ് സംരംഭങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഒരു സംരംഭകനായും പ്രവർത്തിച്ചു. ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== കേരള കോൺഗ്രസിന്റെ സംഘടനാ വിഭാഗങ്ങളിലൂടെയാണ് ജോസഫ് പൊതുപ്രവർത്തനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന കോർഡിനേറ്ററായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]], പാർട്ടി ശക്തികേന്ദ്രമായ [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴയിൽ]] നിന്ന് മത്സരിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു, 1970 മുതൽ പത്ത് തവണ ഈ സീറ്റിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന തന്റെ പിതാവിന്റെ പിൻഗാമിയായി <ref name="constituency">{{Cite news}}</ref> ജോസഫ് 2026ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 44,291 വോട്ടുകളുടെ നിർണായക ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ വിജയിച്ചു, 84,796 വോട്ടുകൾ (മൊത്തം പോൾ ഷെയറിന്റെ 58.01%) നേടി, തന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത എതിരാളിയായ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] ന്റെ സിറിയക് ചാഴികാടനെ പരാജയപ്പെടുത്തി. <ref name="constituency" /> 2026 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യുണൈറ്റഡ് ഡെമോക്രാറ്റിക് ഫ്രണ്ട് (യുഡിഎഫ്)]] നേടിയ വൻ വിജയത്തെത്തുടർന്ന്, സഖ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[വി. ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ|വി ഡി സതീശൻ നയിച്ച മന്ത്രിസഭയ്ക്ക്]] കീഴിൽ [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിൽ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായി]] അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. <ref>{{Cite news}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇടുക്കി ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1973-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] ndc1115qxzjcs986wy2fbk6jeuvpafk 4626936 4626892 2026-05-29T18:41:54Z Malikaveedu 16584 4626936 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = അപു ജോൺ ജോസഫ് | image = Apu John Joseph.jpg | caption = | office1 = Chief Whip of Kerala | termstart1 = 18 മെയ് 2026 | termend1 = | predecessor1 = [[എൻ. ജയരാജ്]] | successor1 = | office2 = [[Member of the Legislative Assembly (India)|Member]] of the [[Kerala Legislative Assembly]] | termstart2 = {{Start date|2026|05|04|df=yes}} | termend2 = | predecessor2 = [[പി.ജെ. ജോസഫ് ]] | successor2 = | birth_date = {{Birth date and age|1973|05|31|df=yes}} | birth_place = [[പുറപ്പുഴ]], [[തൊടുപുഴ]], [[ഇടുക്കി ജില്ല]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | party = [[കേരള കോൺഗ്രസ്. ജെ ]] | spouse = | children = | parents = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] (പിതാവ്) <br> ഡോ. ശാന്ത ജോസഫ് (മാതാവ്) | education = [[Bachelor of Engineering]] | alma_mater = [[Kumaraguru College of Technology]], [[Coimbatore]] | occupation = {{hlist|Politician|Entrepreneur|Agriculturist}} | website = }} ഒരു ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരനും, സംരംഭകനും, സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനുമാണ് '''അപു ജോൺ ജോസഫ്''' (ജനനം: 1973 മെയ് 31). നിലവിൽ [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിൽ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായി]] സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു. 2026 മെയ് മുതൽ [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ നിയോജകമണ്ഡലത്തെ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന അദ്ദേഹം [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗമാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://prsindia.org/mlatrack/apu-john-joseph|title=Apu John Joseph - MLA Track|access-date=18 May 2026|website=[[PRS Legislative Research]]}}</ref> [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിൽ നിന്നുള്ള ഇദ്ദേഹം, മുതിർന്ന രാഷ്ട്രീയ നേതാവ് [[പി.ജെ. ജോസഫ്|പി.ജെ. ജോസഫിന്റെ]] മകനാണ്. ==ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും== 1973 മെയ് 31 ന് കേരളത്തിലെ തൊടുപുഴയിലെ പുറപ്പുഴയിൽ ജനിച്ചു. മുതിർന്ന കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാവും മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[പി.ജെ. ജോസഫ്|പി.ജെ. ജോസഫിന്റെയും]] ഡോ. ശാന്ത ജോസഫിന്റെയും മകനാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name="myneta">{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=565|title=Apu John Joseph Affidavit Information|access-date=18 May 2026|website=MyNeta (Association for Democratic Reforms)}}</ref> 1995-ൽ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ കോയമ്പത്തൂരിലെ [[Kumaraguru College of Technology|കുമാരഗുരു കോളേജ് ഓഫ് ടെക്‌നോളജിയിൽ]] ( [[ഭാരതിയാർ സർവ്വകലാശാല|ഭാരതിയാർ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയുമായി]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്‌തത്) നിന്ന് ഇലക്ട്രോണിക്‌സ് ആൻഡ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ എഞ്ചിനീയറിംഗിൽ ബാച്ചിലർ ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ് (ബിഇ) ബിരുദം നേടി <ref name="myneta">{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=565|title=Apu John Joseph Affidavit Information|access-date=18 May 2026|website=MyNeta (Association for Democratic Reforms)}}</ref> മുഖ്യധാരാ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിനുമുമ്പ്, ഒരു കർഷകനായും പ്രാദേശിക ബിസിനസ് സംരംഭങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന ഒരു സംരംഭകനായും പ്രവർത്തിച്ചു. ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== കേരള കോൺഗ്രസിന്റെ സംഘടനാ വിഭാഗങ്ങളിലൂടെയാണ് ജോസഫ് പൊതുപ്രവർത്തനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് അദ്ദേഹം കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന കോർഡിനേറ്ററായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ചു. [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]], പാർട്ടി ശക്തികേന്ദ്രമായ [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴയിൽ]] നിന്ന് മത്സരിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു, 1970 മുതൽ പത്ത് തവണ ഈ സീറ്റിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന തന്റെ പിതാവിന്റെ പിൻഗാമിയായി <ref name="constituency">{{Cite news}}</ref> ജോസഫ് 2026ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 44,291 വോട്ടുകളുടെ നിർണായക ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ വിജയിച്ചു, 84,796 വോട്ടുകൾ (മൊത്തം പോൾ ഷെയറിന്റെ 58.01%) നേടി, തന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത എതിരാളിയായ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] ന്റെ സിറിയക് ചാഴികാടനെ പരാജയപ്പെടുത്തി. <ref name="constituency" /> 2026 ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യുണൈറ്റഡ് ഡെമോക്രാറ്റിക് ഫ്രണ്ട് (യുഡിഎഫ്)]] നേടിയ വൻ വിജയത്തെത്തുടർന്ന്, സഖ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[വി. ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ|വി ഡി സതീശൻ നയിച്ച മന്ത്രിസഭയ്ക്ക്]] കീഴിൽ [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിൽ]] [[ചീഫ് വിപ്പ്|ചീഫ് വിപ്പായി]] അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. <ref>{{Cite news}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇടുക്കി ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1973-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മേയ് 31-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] n0sf0ht2hp2wniyauqg01w4okixxr4e 3 668556 4626870 4626697 2026-05-29T16:48:54Z Ranjithsiji 22471 /* ഉപയോക്തൃതാളിലെ ലേഖനം */ പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4626870 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: PK Shihab | PK Shihab | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 17:08, 28 മേയ് 2026 (UTC) == ഉപയോക്തൃതാളിലെ ലേഖനം == [[വിക്കിപീഡിയ:ഉപയോക്തൃതാൾ]] കാണുക. ഈ നയം അനുസരിക്കുന്നരീതിൽ ഈ താൾ മാറ്റിയെഴുതേണ്ടതാണ്. അല്ലാത്തപക്ഷം ഒഴിവാക്കപ്പെടും. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 16:48, 29 മേയ് 2026 (UTC) fs183eqrrbjb3wusoql2becit3oomed 4626896 4626870 2026-05-29T17:27:51Z PK Shihab 218478 /* ഉപയോക്തൃതാളിലെ ലേഖനം */ മറുപടി 4626896 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: PK Shihab | PK Shihab | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 17:08, 28 മേയ് 2026 (UTC) == ഉപയോക്തൃതാളിലെ ലേഖനം == [[വിക്കിപീഡിയ:ഉപയോക്തൃതാൾ]] കാണുക. ഈ നയം അനുസരിക്കുന്നരീതിൽ ഈ താൾ മാറ്റിയെഴുതേണ്ടതാണ്. അല്ലാത്തപക്ഷം ഒഴിവാക്കപ്പെടും. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 16:48, 29 മേയ് 2026 (UTC) :ഒന്നു വ്യക്തമായി പറഞ്ഞു തരുമോ [[ഉപയോക്താവ്:PK Shihab|PK Shihab]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:PK Shihab|സംവാദം]]) 17:27, 29 മേയ് 2026 (UTC) s3nvq4poyzetx4m6zasn2oi20jgsdur 4626899 4626896 2026-05-29T17:38:15Z PK Shihab 218478 /* ഉപയോക്തൃതാളിലെ ലേഖനം */ മറുപടി 4626899 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: PK Shihab | PK Shihab | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 17:08, 28 മേയ് 2026 (UTC) == ഉപയോക്തൃതാളിലെ ലേഖനം == [[വിക്കിപീഡിയ:ഉപയോക്തൃതാൾ]] കാണുക. ഈ നയം അനുസരിക്കുന്നരീതിൽ ഈ താൾ മാറ്റിയെഴുതേണ്ടതാണ്. അല്ലാത്തപക്ഷം ഒഴിവാക്കപ്പെടും. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 16:48, 29 മേയ് 2026 (UTC) :ഒന്നു വ്യക്തമായി പറഞ്ഞു തരുമോ [[ഉപയോക്താവ്:PK Shihab|PK Shihab]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:PK Shihab|സംവാദം]]) 17:27, 29 മേയ് 2026 (UTC) ::താങ്കൾക്ക് ശെരിയാക്കി നൽകാൻ സാധിക്കുമോ [[ഉപയോക്താവ്:PK Shihab|PK Shihab]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:PK Shihab|സംവാദം]]) 17:38, 29 മേയ് 2026 (UTC) clxsbxstjib56rxofvuh9q783dvlsyi 2 668559 4626869 4626730 2026-05-29T16:46:58Z Ranjithsiji 22471 ലേഖനമെഴുതാനുള്ള സ്ഥലമല്ല 4626869 wikitext text/x-wiki {{SD|ഉപയോക്തൃതാളിന്റെ ഉദ്ദേശം പാലിക്കുന്നില്ല}} == ചരിത്രം. == എള്ളും പറമ്പിൽ ഹസ്സൻകുഞ്ഞി മകൾ ഉമൈബ യുടെയും പുലിക്കൂടുങ്ങൽ ഹമീദിൻ്റെയും പ്രണയ വിവാഹത്തിൽ രണ്ടാം മകനായി 1991 മേയ് മാസം 26 ആം തീയതി കൊച്ചി കോർപറേഷൻ ഹോസ്പിറ്റലിൽ ജനിച്ചു ഒരു പ്രണയ വിവാഹം ആയത് കൊണ്ടും അത് സ്വന്തം ഭാര്യയുടെ സഹോദരി ആയത് കൊണ്ടും വീട്ടുകാരും നാട്ടുകാരും പാടെ ഉപേക്ഷിച്ച അവർ രണ്ട് കുട്ടികളെയും എടുത്തു മദ്രാസിലേക്ക് വണ്ടി കയറി സ്വന്തമായി വീടും സ്ഥലവും ബന്ധുക്കളാൽ ഉപേക്ഷിക്ക പെട്ട അവർ പല വഴിക്കായി . വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം പല നാട്ടുകാരുടെ സഹായത്താൽ ഇരിങ്ങാലക്കുട പടിയൂർ എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ ദാനം കിട്ടിയ ഭൂമിയിൽ വീട് വെച്ചു 10 വയസ്സ് പ്രായമുള്ളപ്പോൾ തന്നെ സിനിമാ ജീവിതത്തിൽ ആഗ്രഹം എത്തിച്ചു വീട്ടിലെ ഒറ്റപ്പെടൽ 12 വയസ്സ് ഉള്ളപ്പോൾ തന്നെ ഹൈദരാബാദ് '''റാമൂജി ഫിലിം''' സിറ്റിയിലേക്ക് വീട്ടിൽ അറിയാതെ യാത്ര തിരിച്ചു .പിന്നീട് പ്രൊഡക്ഷൻ . മേക്കപ്പ് അസിസ്റ്റൻ്റ് ജോലിയിൽ സ്ഥാനം ഉറപ്പിച്ചു . ഒരുപാട് പേരുടെ പേഴ്സൺ അസിസ്റ്റൻ്റ് ആയി ജോലിചെയ്തു .പിന്നീട് എം ആർ അജിത്ത് കുമാർ ഐ പി എസ്.(Tvm കമീഷണർ) വീട്ടിൽ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കോസ്റ്റ്യൂം വർക്ക് ചെയ്തു വന്നു.പിന്നീട് ചെന്നൈ സീ തമിഴ് ചാനലിൽ സോൾവതെല്ലാം ഉന്മൈ എന്ന പ്രോഗ്രാമിൻ്റെ റിപ്പോർട്ട് ആയി ജോലി ചെയ്തു 13 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം തൻ്റെ വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു എത്തി ഇപ്പോൾ '''സലിം ഹസ്സൻ്റെ'''(പ്യാരിജാതൻ മറിമായം )പിഎ ആയി വർക്ക് ചെയ്യുന്നു == സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ == {| class="wikitable" |പൂർണ നാമം |പി കെ ഷിഹാബ് ദീൻ |- |സ്ഥിര താമസം |ഇരിങ്ങാലക്കുട [[മുകുന്ദപുരം താലൂക്ക്|മുകുന്ദപുരം]] |- |ഉമ്മയും ഉപ്പയും |എള്ളും പറമ്പിൽ ഹസ്സൻ കുഞ്ഞി മകൾ ഉമൈബ പുലിക്കൂടുങ്ങൽ കുഞ്ഞിമുഹമ്മദ് മകൻ ഹമീദ് |- |കൂടെ പിറപ്പ് |[[മാള ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|നിഷ]] (ജേഷ്ടത്തി) |- |ഭാര്യ |അൻസിയ ഷിഹാബ് |- |കുട്ടികൾ |അസർ അർസാൻ |- |Occupation |പേഴ്സണൽ അസിസ്റ്റൻ്റ് (Salim Hassan ) '''മറിമായം പ്യാരി''' |- |ഇതുവരെ ചെയ്ത ജോലികൾ |കൽക്കത്ത ന്യൂസ് ('''2004 രാമോജി ഫിലിം സിറ്റി)''' തുടക്കം പ്രൊഡക്ഷൻ ബോയ് ആയിരുന്നു.. പിന്നീട് മേക്കപ്പ് അസിസ്റ്റൻ്റ് ആയി '''പി എം മണി, ബാലരാമപുരം ബൈജു, നേമം ഹരി, ബോബൻ വരാപ്പുഴ,പട്ടണം റഷീദ്''' ,എന്നിവരുടെ കീഴിൽ ജോലി ചെയ്തു പിന്നീട് പേഴ്സണൽ അസിസ്റ്റൻ്റ് ജോലിയിലേക്ക് കടന്നു ... '''സീമ ജി നായർ .''' '''മോഹൻ ലാൽ.കലാഭവൻ മണി. ഷെല്ലി,സലിം കുമാർ,കല്പന, ബാല,മണിയൻ പിള്ള രാജു,സോണനായർ , എം ആർ അജിത് കുമാർ ഐ പി എസ്,'''അതുപോലെ ഒരുപാട് പേരുടെ കൂടെ ജോലി ചെയ്തു |- | | |- | | |- | | |- | | |- | | |- | | |- | | |} k8x780tskpsv61dd72186h08wyudmgg 4626885 4626869 2026-05-29T17:13:17Z PK Shihab 218478 /* ചരിത്രം. */ 4626885 wikitext text/x-wiki {{SD|ഉപയോക്തൃതാളിന്റെ ഉദ്ദേശം പാലിക്കുന്നില്ല}} == ചരിത്രം. == എള്ളും പറമ്പിൽ ഹസ്സൻകുഞ്ഞി മകൾ ഉമൈബ യുടെയും പുലിക്കൂടുങ്ങൽ ഹമീദിൻ്റെയും പ്രണയ വിവാഹത്തിൽ രണ്ടാം മകനായി 1991 മേയ് മാസം 26 ആം തീയതി കൊച്ചി കോർപറേഷൻ ഹോസ്പിറ്റലിൽ ജനിച്ചു ഒരു പ്രണയ വിവാഹം ആയത് കൊണ്ടും അത് സ്വന്തം ഭാര്യയുടെ സഹോദരി ആയത് കൊണ്ടും വീട്ടുകാരും നാട്ടുകാരും പാടെ ഉപേക്ഷിച്ച അവർ രണ്ട് കുട്ടികളെയും എടുത്തു മദ്രാസിലേക്ക് വണ്ടി കയറി സ്വന്തമായി വീടും സ്ഥലവും ബന്ധുക്കളാൽ ഉപേക്ഷിക്ക പെട്ട അവർ പല വഴിക്കായി . വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം പല നാട്ടുകാരുടെ സഹായത്താൽ ഇരിങ്ങാലക്കുട പടിയൂർ എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ ദാനം കിട്ടിയ ഭൂമിയിൽ വീട് വെച്ചു 10 വയസ്സ് പ്രായമുള്ളപ്പോൾ തന്നെ സിനിമാ ജീവിതത്തിൽ ആഗ്രഹം എത്തിച്ചു വീട്ടിലെ ഒറ്റപ്പെടൽ 12 വയസ്സ് ഉള്ളപ്പോൾ തന്നെ ഹൈദരാബാദ് '''റാമൂജി ഫിലിം''' സിറ്റിയിലേക്ക് വീട്ടിൽ അറിയാതെ യാത്ര തിരിച്ചു .പിന്നീട് പ്രൊഡക്ഷൻ . മേക്കപ്പ് അസിസ്റ്റൻ്റ് ജോലിയിൽ സ്ഥാനം ഉറപ്പിച്ചു . ഒരുപാട് പേരുടെ പേഴ്സൺ അസിസ്റ്റൻ്റ് ആയി ജോലിചെയ്തു .പിന്നീട് എം ആർ അജിത്ത് കുമാർ ഐ പി എസ്.(Tvm കമീഷണർ) വീട്ടിൽ അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കോസ്റ്റ്യൂം വർക്ക് ചെയ്തു വന്നു.പിന്നീട് ചെന്നൈ സീ തമിഴ് ചാനലിൽ സോൾവതെല്ലാം ഉന്മൈ എന്ന പ്രോഗ്രാമിൻ്റെ റിപ്പോർട്ട് ആയി ജോലി ചെയ്തു 13 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം തൻ്റെ വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു എത്തി 2018 - വെള്ളപ്പൊക്കം വന്നതിൽ നടത്തിയ രക്ഷാപ്രവർത്തനത്തിലും അഭയം തേടിയതുമായ അടുത്തുള്ള ഒരു സ്വകാര്യ വിദ്യാലയത്തിൽ അവിടുത്തെ കാര്യസ്ഥൻ ജോലി നൽകുകയും തൻ്റെ സിനിമയോടുള്ള അടങ്ങാത്ത മോഹം കാരണം 7 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം കാര്യ കാരണങ്ങൾ ഇല്ലാതെ അവിടെ നിന്നും ജോലി രാജി വെക്കുകയും ചെയ്തു. 2026 മാർച്ച് മാസം 1 അം തീയതി മുതൽ '''സലിം ഹസ്സൻ്റെ'''(പ്യാരിജാതൻ മറിമായം )പിഎ ആയി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു <nowiki>{{തുടരും}}</nowiki> == സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ == {| class="wikitable" |പൂർണ നാമം |പി കെ ഷിഹാബ് ദീൻ |- |സ്ഥിര താമസം |ഇരിങ്ങാലക്കുട [[മുകുന്ദപുരം താലൂക്ക്|മുകുന്ദപുരം]] |- |ഉമ്മയും ഉപ്പയും |എള്ളും പറമ്പിൽ ഹസ്സൻ കുഞ്ഞി മകൾ ഉമൈബ പുലിക്കൂടുങ്ങൽ കുഞ്ഞിമുഹമ്മദ് മകൻ ഹമീദ് |- |കൂടെ പിറപ്പ് |[[മാള ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|നിഷ]] (ജേഷ്ടത്തി) |- |ഭാര്യ |അൻസിയ ഷിഹാബ് |- |കുട്ടികൾ |അസർ അർസാൻ |- |Occupation |പേഴ്സണൽ അസിസ്റ്റൻ്റ് (Salim Hassan ) '''മറിമായം പ്യാരി''' |- |ഇതുവരെ ചെയ്ത ജോലികൾ |കൽക്കത്ത ന്യൂസ് ('''2004 രാമോജി ഫിലിം സിറ്റി)''' തുടക്കം പ്രൊഡക്ഷൻ ബോയ് ആയിരുന്നു.. പിന്നീട് മേക്കപ്പ് അസിസ്റ്റൻ്റ് ആയി '''പി എം മണി, ബാലരാമപുരം ബൈജു, നേമം ഹരി, ബോബൻ വരാപ്പുഴ,പട്ടണം റഷീദ്''' ,എന്നിവരുടെ കീഴിൽ ജോലി ചെയ്തു പിന്നീട് പേഴ്സണൽ അസിസ്റ്റൻ്റ് ജോലിയിലേക്ക് കടന്നു ... '''സീമ ജി നായർ .''' '''മോഹൻ ലാൽ.കലാഭവൻ മണി. ഷെല്ലി,സലിം കുമാർ,കല്പന, ബാല,മണിയൻ പിള്ള രാജു,സോണനായർ , എം ആർ അജിത് കുമാർ ഐ പി എസ്,'''അതുപോലെ ഒരുപാട് പേരുടെ കൂടെ ജോലി ചെയ്തു |- | | |- | | |- | | |- | | |- | | |- | | |- | | |} 7876l6xyzmb408riatxju0b387xb5sj 4626893 4626885 2026-05-29T17:18:55Z PK Shihab 218478 /* ചരിത്രം. */ 4626893 wikitext text/x-wiki {{SD|ഉപയോക്തൃതാളിന്റെ ഉദ്ദേശം പാലിക്കുന്നില്ല}} == ചരിത്രം. == എള്ളും പറമ്പിൽ ഹസ്സൻകുഞ്ഞി മകൾ ഉമൈബ യുടെയും പുലിക്കൂടുങ്ങൽ ഹമീദിൻ്റെയും പ്രണയ വിവാഹത്തിൽ രണ്ടാം മകനായി 1991 മേയ് മാസം 26 ആം തീയതി കൊച്ചി കോർപറേഷൻ ഹോസ്പിറ്റലിൽ ജനിച്ചു ഒരു പ്രണയ വിവാഹം ആയത് കൊണ്ടും അത് സ്വന്തം ഭാര്യയുടെ സഹോദരി ആയത് കൊണ്ടും വീട്ടുകാരും നാട്ടുകാരും പാടെ ഉപേക്ഷിച്ച അവർ രണ്ട് കുട്ടികളെയും എടുത്തു മദ്രാസിലേക്ക് വണ്ടി കയറി സ്വന്തമായി വീടും സ്ഥലവും ബന്ധുക്കളാൽ ഉപേക്ഷിക്ക പെട്ട അവർ പല വഴിക്കായി . വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം പല നാട്ടുകാരുടെ സഹായത്താൽ ഇരിങ്ങാലക്കുട പടിയൂർ എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ ദാനം കിട്ടിയ ഭൂമിയിൽ വീട് വെച്ചു 10 വയസ്സ് പ്രായമുള്ളപ്പോൾ തന്നെ സിനിമാ ജീവിതത്തിൽ ആഗ്രഹം എത്തിച്ചു വീട്ടിലെ ഒറ്റപ്പെടൽ 12 വയസ്സ് ഉള്ളപ്പോൾ തന്നെ ഹൈദരാബാദ് '''റാമൂജി ഫിലിം''' സിറ്റിയിലേക്ക് വീട്ടിൽ അറിയാതെ യാത്ര തിരിച്ചു .പിന്നീട് പ്രൊഡക്ഷൻ . മേക്കപ്പ് അസിസ്റ്റൻ്റ് ജോലിയിൽ സ്ഥാനം ഉറപ്പിച്ചു . ഒരുപാട് പേരുടെ പേഴ്സൺ അസിസ്റ്റൻ്റ് ആയി ജോലിചെയ്തു .പിന്നീട് എം ആർ അജിത്ത് കുമാർ ഐ പി എസ്. തിരുവനന്തപുരം കമീഷണർ ആയിരുന്ന സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കോസ്റ്റ്യൂം വർക്ക് ചെയ്തു വന്നു.പിന്നീട് ചെന്നൈ സീ തമിഴ് ചാനലിൽ സോൾവതെല്ലാം ഉന്മൈ എന്ന പ്രോഗ്രാമിൻ്റെ റിപ്പോർട്ട് ആയി ജോലി ചെയ്തു 13 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം തൻ്റെ വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു എത്തി 2018 - വെള്ളപ്പൊക്കം വന്നതിൽ നടത്തിയ രക്ഷാപ്രവർത്തനത്തിലും അഭയം തേടിയതുമായ അടുത്തുള്ള ഒരു സ്വകാര്യ വിദ്യാലയത്തിൽ അവിടുത്തെ കാര്യസ്ഥൻ ജോലി നൽകുകയും തൻ്റെ സിനിമയോടുള്ള അടങ്ങാത്ത മോഹം കാരണം 7 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം കാര്യ കാരണങ്ങൾ ഇല്ലാതെ അവിടെ നിന്നും ജോലി രാജി വെക്കുകയും ചെയ്തു. 2026 മാർച്ച് മാസം 1 അം തീയതി മുതൽ മറിമായം പരിപാടിയിലെ പ്യാരി ജാതൻ എന്ന '''സലിം ഹസ്സൻ്റെ''' പി എ ആയി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു == സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ == {| class="wikitable" |പൂർണ നാമം |പി കെ ഷിഹാബ് ദീൻ |- |സ്ഥിര താമസം |ഇരിങ്ങാലക്കുട [[മുകുന്ദപുരം താലൂക്ക്|മുകുന്ദപുരം]] |- |ഉമ്മയും ഉപ്പയും |എള്ളും പറമ്പിൽ ഹസ്സൻ കുഞ്ഞി മകൾ ഉമൈബ പുലിക്കൂടുങ്ങൽ കുഞ്ഞിമുഹമ്മദ് മകൻ ഹമീദ് |- |കൂടെ പിറപ്പ് |[[മാള ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്|നിഷ]] (ജേഷ്ടത്തി) |- |ഭാര്യ |അൻസിയ ഷിഹാബ് |- |കുട്ടികൾ |അസർ അർസാൻ |- |Occupation |പേഴ്സണൽ അസിസ്റ്റൻ്റ് (Salim Hassan ) '''മറിമായം പ്യാരി''' |- |ഇതുവരെ ചെയ്ത ജോലികൾ |കൽക്കത്ത ന്യൂസ് ('''2004 രാമോജി ഫിലിം സിറ്റി)''' തുടക്കം പ്രൊഡക്ഷൻ ബോയ് ആയിരുന്നു.. പിന്നീട് മേക്കപ്പ് അസിസ്റ്റൻ്റ് ആയി '''പി എം മണി, ബാലരാമപുരം ബൈജു, നേമം ഹരി, ബോബൻ വരാപ്പുഴ,പട്ടണം റഷീദ്''' ,എന്നിവരുടെ കീഴിൽ ജോലി ചെയ്തു പിന്നീട് പേഴ്സണൽ അസിസ്റ്റൻ്റ് ജോലിയിലേക്ക് കടന്നു ... '''സീമ ജി നായർ .''' '''മോഹൻ ലാൽ.കലാഭവൻ മണി. ഷെല്ലി,സലിം കുമാർ,കല്പന, ബാല,മണിയൻ പിള്ള രാജു,സോണനായർ , എം ആർ അജിത് കുമാർ ഐ പി എസ്,'''അതുപോലെ ഒരുപാട് പേരുടെ കൂടെ ജോലി ചെയ്തു |- | | |- | | |- | | |- | | |- | | |- | | |- | | |} 371iw204ejzljd14vhv8besn129s1lu 4626894 4626893 2026-05-29T17:23:45Z PK Shihab 218478 ജീവിത സ്ഥിരത 4626894 wikitext text/x-wiki {{SD|ഉപയോക്തൃതാളിന്റെ ഉദ്ദേശം പാലിക്കുന്നില്ല}} == ചരിത്രം. == എള്ളും പറമ്പിൽ ഹസ്സൻകുഞ്ഞി മകൾ ഉമൈബ യുടെയും പുലിക്കൂടുങ്ങൽ ഹമീദിൻ്റെയും പ്രണയ വിവാഹത്തിൽ രണ്ടാം മകനായി 1991 മേയ് മാസം 26 ആം തീയതി കൊച്ചി കോർപറേഷൻ ഹോസ്പിറ്റലിൽ ജനിച്ചു ഒരു പ്രണയ വിവാഹം ആയത് കൊണ്ടും അത് സ്വന്തം ഭാര്യയുടെ സഹോദരി ആയത് കൊണ്ടും വീട്ടുകാരും നാട്ടുകാരും പാടെ ഉപേക്ഷിച്ച അവർ രണ്ട് കുട്ടികളെയും എടുത്തു മദ്രാസിലേക്ക് വണ്ടി കയറി സ്വന്തമായി വീടും സ്ഥലവും ബന്ധുക്കളാൽ ഉപേക്ഷിക്ക പെട്ട അവർ പല വഴിക്കായി . വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം പല നാട്ടുകാരുടെ സഹായത്താൽ ഇരിങ്ങാലക്കുട പടിയൂർ എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ ദാനം കിട്ടിയ ഭൂമിയിൽ വീട് വെച്ചു 10 വയസ്സ് പ്രായമുള്ളപ്പോൾ തന്നെ സിനിമാ ജീവിതത്തിൽ ആഗ്രഹം എത്തിച്ചു വീട്ടിലെ ഒറ്റപ്പെടൽ 12 വയസ്സ് ഉള്ളപ്പോൾ തന്നെ ഹൈദരാബാദ് '''റാമൂജി ഫിലിം''' സിറ്റിയിലേക്ക് വീട്ടിൽ അറിയാതെ യാത്ര തിരിച്ചു .പിന്നീട് പ്രൊഡക്ഷൻ . മേക്കപ്പ് അസിസ്റ്റൻ്റ് ജോലിയിൽ സ്ഥാനം ഉറപ്പിച്ചു . ഒരുപാട് പേരുടെ പേഴ്സൺ അസിസ്റ്റൻ്റ് ആയി ജോലിചെയ്തു .പിന്നീട് എം ആർ അജിത്ത് കുമാർ ഐ പി എസ്. തിരുവനന്തപുരം കമീഷണർ ആയിരുന്ന സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കോസ്റ്റ്യൂം വർക്ക് ചെയ്തു വന്നു.പിന്നീട് ചെന്നൈ സീ തമിഴ് ചാനലിൽ സോൾവതെല്ലാം ഉന്മൈ എന്ന പ്രോഗ്രാമിൻ്റെ റിപ്പോർട്ട് ആയി ജോലി ചെയ്തു 13 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം തൻ്റെ വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു എത്തി 2018 - വെള്ളപ്പൊക്കം വന്നതിൽ നടത്തിയ രക്ഷാപ്രവർത്തനത്തിലും അഭയം തേടിയതുമായ അടുത്തുള്ള ഒരു സ്വകാര്യ വിദ്യാലയത്തിൽ അവിടുത്തെ കാര്യസ്ഥൻ ജോലി നൽകുകയും തൻ്റെ സിനിമയോടുള്ള അടങ്ങാത്ത മോഹം കാരണം 7 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം കാര്യ കാരണങ്ങൾ ഇല്ലാതെ അവിടെ നിന്നും ജോലി രാജി വെക്കുകയും ചെയ്തു. 2026 മാർച്ച് മാസം 1 അം തീയതി മുതൽ മറിമായം പരിപാടിയിലെ പ്യാരി ജാതൻ എന്ന '''സലിം ഹസ്സൻ്റെ''' പി എ ആയി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു {| class="wikitable" |പൂർണ നാമം |പി കെ ഷിഹാബ് ദീൻ |- |സ്ഥിര താമസം |ഇരിങ്ങാലക്കുട പടിയൂർ |- |ഉമ്മയും ഉപ്പയും |എള്ളും പറമ്പിൽ ഹസ്സൻ കുഞ്ഞി മകൾ ഉമൈബ പുലിക്കൂടുങ്ങൽ കുഞ്ഞിമുഹമ്മദ് മകൻ ഹമീദ് |- |കൂടെ പിറപ്പ് |ജേഷ്ടത്തി നിഷ |- |ഭാര്യ |അൻസിയ ഷിഹാബ് |- |കുട്ടികൾ |അസർ അർസാൻ |- |Occupation |പേഴ്സണൽ അസിസ്റ്റൻ്റ് കഥഎഴുത്ത് അഭിനയം |- |ഇതുവരെ ചെയ്ത ജോലികൾ |കൽക്കത്ത ന്യൂസ് '''2004 രാമോജി ഫിലിം സിറ്റി യിൽ''' തുടക്കം പ്രൊഡക്ഷൻ ബോയ് ആയിരുന്നു.. പിന്നീട് മേക്കപ്പ് അസിസ്റ്റൻ്റ് ആയി '''പി എം മണി, ബാലരാമപുരം ബൈജു, നേമം ഹരി, ബോബൻ വരാപ്പുഴ,പട്ടണം റഷീദ്''' ,എന്നിവരുടെ കീഴിൽ ജോലി ചെയ്തു പിന്നീട് പേഴ്സണൽ അസിസ്റ്റൻ്റ് ജോലിയിലേക്ക് കടന്നു ... '''സീമ ജി നായർ .''' '''മോഹൻ ലാൽ.കലാഭവൻ മണി. ഷെല്ലി,സലിം കുമാർ,കല്പന, ബാല,മണിയൻ പിള്ള രാജു,സോണനായർ , എം ആർ അജിത് കുമാർ ഐ പി എസ്,'''അതുപോലെ ഒരുപാട് പേരുടെ കൂടെ ജോലി ചെയ്തു |- | | |- | | |- | | |- | | |- | | |- | | |- | | |} c5if44svyqv78eu8j0dcthz3ncq04y9 4626895 4626894 2026-05-29T17:25:27Z PK Shihab 218478 /* ചരിത്രം. */ 4626895 wikitext text/x-wiki {{SD|ഉപയോക്തൃതാളിന്റെ ഉദ്ദേശം പാലിക്കുന്നില്ല}} == ചരിത്രം. == എള്ളും പറമ്പിൽ ഹസ്സൻകുഞ്ഞി മകൾ ഉമൈബ യുടെയും പുലിക്കൂടുങ്ങൽ ഹമീദിൻ്റെയും പ്രണയ വിവാഹത്തിൽ രണ്ടാം മകനായി 1991 മേയ് മാസം 26 ആം തീയതി കൊച്ചി കോർപറേഷൻ ഹോസ്പിറ്റലിൽ ജനിച്ചു ഒരു പ്രണയ വിവാഹം ആയത് കൊണ്ടും അത് സ്വന്തം ഭാര്യയുടെ സഹോദരി ആയത് കൊണ്ടും വീട്ടുകാരും നാട്ടുകാരും പാടെ ഉപേക്ഷിച്ച അവർ രണ്ട് കുട്ടികളെയും എടുത്തു മദ്രാസിലേക്ക് വണ്ടി കയറി സ്വന്തമായി വീടും സ്ഥലവും ബന്ധുക്കളാൽ ഉപേക്ഷിക്ക പെട്ട അവർ പല വഴിക്കായി . വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം പല നാട്ടുകാരുടെ സഹായത്താൽ ഇരിങ്ങാലക്കുട പടിയൂർ എന്ന ഗ്രാമത്തിൽ ദാനം കിട്ടിയ ഭൂമിയിൽ വീട് വെച്ചു 10 വയസ്സ് പ്രായമുള്ളപ്പോൾ തന്നെ സിനിമാ ജീവിതത്തിൽ ആഗ്രഹം എത്തിച്ചു വീട്ടിലെ ഒറ്റപ്പെടൽ 12 വയസ്സ് ഉള്ളപ്പോൾ തന്നെ ഹൈദരാബാദ് '''റാമൂജി ഫിലിം''' സിറ്റിയിലേക്ക് വീട്ടിൽ അറിയാതെ യാത്ര തിരിച്ചു .പിന്നീട് പ്രൊഡക്ഷൻ . മേക്കപ്പ് അസിസ്റ്റൻ്റ് ജോലിയിൽ സ്ഥാനം ഉറപ്പിച്ചു . ഒരുപാട് പേരുടെ പേഴ്സൺ അസിസ്റ്റൻ്റ് ആയി ജോലിചെയ്തു .പിന്നീട് എം ആർ അജിത്ത് കുമാർ ഐ പി എസ്. തിരുവനന്തപുരം കമീഷണർ ആയിരുന്ന സമയത്ത് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ കോസ്റ്റ്യൂം വർക്ക് ചെയ്തു വന്നു.പിന്നീട് ചെന്നൈ സീ തമിഴ് ചാനലിൽ സോൾവതെല്ലാം ഉന്മൈ എന്ന പ്രോഗ്രാമിൻ്റെ റിപ്പോർട്ട് ആയി ജോലി ചെയ്തു 13 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം തൻ്റെ വീട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചു എത്തി 2018 - വെള്ളപ്പൊക്കം വന്നതിൽ നടത്തിയ രക്ഷാപ്രവർത്തനത്തിലും അഭയം തേടിയതുമായ അടുത്തുള്ള ഒരു സ്വകാര്യ വിദ്യാലയത്തിൽ അവിടുത്തെ കാര്യസ്ഥൻ ജോലി നൽകുകയും തൻ്റെ സിനിമയോടുള്ള അടങ്ങാത്ത മോഹം കാരണം 7 വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം കാര്യ കാരണങ്ങൾ ഇല്ലാതെ അവിടെ നിന്നും ജോലി രാജി വെക്കുകയും ചെയ്തു. 2026 മാർച്ച് മാസം 1 അം തീയതി മുതൽ മറിമായം പരിപാടിയിലെ പ്യാരി ജാതൻ എന്ന '''സലിം ഹസ്സൻ്റെ''' പി എ ആയി ജോലിയിൽ പ്രവേശിച്ചു {| class="wikitable" |പൂർണ നാമം |പി കെ ഷിഹാബ് ദീൻ |- |സ്ഥിര താമസം |ഇരിങ്ങാലക്കുട പടിയൂർ |- |ഉമ്മയും ഉപ്പയും |എള്ളും പറമ്പിൽ ഹസ്സൻ കുഞ്ഞി മകൾ ഉമൈബ പുലിക്കൂടുങ്ങൽ കുഞ്ഞിമുഹമ്മദ് മകൻ ഹമീദ് |- |കൂടെ പിറപ്പ് |ജേഷ്ടത്തി നിഷ |- |ഭാര്യ |അൻസിയ ഷിഹാബ് |- |കുട്ടികൾ |അസർ അർസാൻ |- |Occupation |പേഴ്സണൽ അസിസ്റ്റൻ്റ് കഥഎഴുത്ത് അഭിനയം |- |ഇതുവരെ ചെയ്ത ജോലികൾ |കൽക്കത്ത ന്യൂസ് '''2004 രാമോജി ഫിലിം സിറ്റി യിൽ''' തുടക്കം പ്രൊഡക്ഷൻ ബോയ് ആയിരുന്നു.. പിന്നീട് മേക്കപ്പ് അസിസ്റ്റൻ്റ് ആയി '''പി എം മണി, ബാലരാമപുരം ബൈജു, നേമം ഹരി, ബോബൻ വരാപ്പുഴ,പട്ടണം റഷീദ്''' ,എന്നിവരുടെ കീഴിൽ ജോലി ചെയ്തു പിന്നീട് പേഴ്സണൽ അസിസ്റ്റൻ്റ് ജോലിയിലേക്ക് കടന്നു ... '''സീമ ജി നായർ .''' '''മോഹൻ ലാൽ.കലാഭവൻ മണി. ഷെല്ലി,സലിം കുമാർ,കല്പന, ബാല,മണിയൻ പിള്ള രാജു,സോണനായർ , എം ആർ അജിത് കുമാർ ഐ പി എസ്,'''അതുപോലെ ഒരുപാട് പേരുടെ കൂടെ ജോലി ചെയ്തു <nowiki>{{കാത്തിരിക്കൂ}}</nowiki> |- | | |- | | |- | | |- | | |- | | |- | | |- | | |} 7efg65y2xumr0t2j9fbkrndwjslmeas 0 668566 4626868 2026-05-29T16:38:41Z SijiR 34798 "[[:en:Special:Redirect/revision/1283846071|Uday Kumar Abhay]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4626868 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Uday Kumar Abhay|image=|fullname=Uday Kumar Abhay|birth_date={{birth date and age|1983|8|17|df=yes}}|birth_place=[[Aizawl]], [[Mizoram]], [[India]]|death_date=|death_place=|batting=|bowling=|role=|club1=|year1=|clubnumber1=|club2=|year2=|clubnumber2=|date=8 November 2019|source=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html Cricinfo}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] jm20gr2628slfncddxdpov6nqdnt0jp 4626872 4626868 2026-05-29T16:55:53Z SijiR 34798 details added. 4626872 wikitext text/x-wiki ഇന്ത്യൻ [[ക്രിക്കറ്റ്|ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനാണ്]] '''ഉദയ് കുമാർ അഭയ്''' (ജനനം: 17 ഓഗസ്റ്റ് 1983) . <ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html|title=Uday Kumar Abhay|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref> 2019 നവംബർ 8 ന് നടന്ന [[2019–20 Syed Mushtaq Ali Trophy|2019–20 സയ്യിദ് മുഷ്താഖ് അലി ട്രോഫിയിൽ]] [[Mizoram cricket team|മിസോറാമിനായി]] അദ്ദേഹം തന്റെ [[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്‌|ട്വന്റി20]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205721.html|title=Group D, Syed Mushtaq Ali Trophy at Mumbai, Nov 8 2019|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref> 2020 ഫെബ്രുവരി 4 ന് നടന്ന [[2019–20 Ranji Trophy|2019–20 രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] മിസോറാമിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203584.html|title=Plate Group, Ranji Trophy at Chandigarh, Feb 4-7 2020|access-date=4 February 2020|website=ESPN Cricinfo}}</ref>{{Infobox cricketer|name=Uday Kumar Abhay|image=|fullname=Uday Kumar Abhay|birth_date={{birth date and age|1983|8|17|df=yes}}|birth_place=[[Aizawl]], [[Mizoram]], [[India]]|death_date=|death_place=|batting=|bowling=|role=|club1=|year1=|clubnumber1=|club2=|year2=|clubnumber2=|date=8 November 2019|source=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html Cricinfo}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] 78ude22ogoqn9hxim4mddaa0g3nl4a5 4626873 4626872 2026-05-29T16:56:59Z SijiR 34798 infobox deleted 4626873 wikitext text/x-wiki ഇന്ത്യൻ [[ക്രിക്കറ്റ്|ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനാണ്]] '''ഉദയ് കുമാർ അഭയ്''' (ജനനം: 17 ഓഗസ്റ്റ് 1983) . <ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html|title=Uday Kumar Abhay|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref> 2019 നവംബർ 8 ന് നടന്ന [[2019–20 Syed Mushtaq Ali Trophy|2019–20 സയ്യിദ് മുഷ്താഖ് അലി ട്രോഫിയിൽ]] [[Mizoram cricket team|മിസോറാമിനായി]] അദ്ദേഹം തന്റെ [[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്‌|ട്വന്റി20]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205721.html|title=Group D, Syed Mushtaq Ali Trophy at Mumbai, Nov 8 2019|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref> 2020 ഫെബ്രുവരി 4 ന് നടന്ന [[2019–20 Ranji Trophy|2019–20 രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] മിസോറാമിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203584.html|title=Plate Group, Ranji Trophy at Chandigarh, Feb 4-7 2020|access-date=4 February 2020|website=ESPN Cricinfo}}</ref>{ [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] lf3w2te46fyj31h6hidkjc489hwo5m0 4626875 4626873 2026-05-29T16:58:06Z SijiR 34798 alignment corrected 4626875 wikitext text/x-wiki ഇന്ത്യൻ [[ക്രിക്കറ്റ്|ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനാണ്]] '''ഉദയ് കുമാർ അഭയ്''' (ജനനം: 17 ഓഗസ്റ്റ് 1983) . <ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html|title=Uday Kumar Abhay|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2019 നവംബർ 8 ന് നടന്ന [[2019–20 Syed Mushtaq Ali Trophy|2019–20 സയ്യിദ് മുഷ്താഖ് അലി ട്രോഫിയിൽ]] [[Mizoram cricket team|മിസോറാമിനായി]] അദ്ദേഹം തന്റെ [[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്‌|ട്വന്റി20]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205721.html|title=Group D, Syed Mushtaq Ali Trophy at Mumbai, Nov 8 2019|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2020 ഫെബ്രുവരി 4 ന് നടന്ന [[2019–20 Ranji Trophy|2019–20 രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] മിസോറാമിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203584.html|title=Plate Group, Ranji Trophy at Chandigarh, Feb 4-7 2020|access-date=4 February 2020|website=ESPN Cricinfo}}</ref> [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] igb0yi2ionggwwa32mqr99oirgqycux 4626876 4626875 2026-05-29T17:00:24Z SijiR 34798 infobox added 4626876 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = Uday Kumar Abhay | image = | fullname = Uday Kumar Abhay | birth_date = {{birth date and age|1983|8|17|df=yes}} | birth_place = [[Aizawl]], [[Mizoram]], [[India]] | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = 8 November 2019 | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html Cricinfo }} ഇന്ത്യൻ [[ക്രിക്കറ്റ്|ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനാണ്]] '''ഉദയ് കുമാർ അഭയ്''' (ജനനം: 17 ഓഗസ്റ്റ് 1983) . <ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html|title=Uday Kumar Abhay|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2019 നവംബർ 8 ന് നടന്ന [[2019–20 Syed Mushtaq Ali Trophy|2019–20 സയ്യിദ് മുഷ്താഖ് അലി ട്രോഫിയിൽ]] [[Mizoram cricket team|മിസോറാമിനായി]] അദ്ദേഹം തന്റെ [[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്‌|ട്വന്റി20]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205721.html|title=Group D, Syed Mushtaq Ali Trophy at Mumbai, Nov 8 2019|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2020 ഫെബ്രുവരി 4 ന് നടന്ന [[2019–20 Ranji Trophy|2019–20 രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] മിസോറാമിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203584.html|title=Plate Group, Ranji Trophy at Chandigarh, Feb 4-7 2020|access-date=4 February 2020|website=ESPN Cricinfo}}</ref> [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] f9rq2rsriv7pmcscjficdzl89h7uozj 4626877 4626876 2026-05-29T17:01:07Z SijiR 34798 infobox edited 4626877 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | image = | fullname = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | birth_date = {{birth date and age|1983|8|17|df=yes}} | birth_place = [[Aizawl]], [[Mizoram]], [[India]] | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = 8 November 2019 | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html Cricinfo }} ഇന്ത്യൻ [[ക്രിക്കറ്റ്|ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനാണ്]] '''ഉദയ് കുമാർ അഭയ്''' (ജനനം: 17 ഓഗസ്റ്റ് 1983) . <ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html|title=Uday Kumar Abhay|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2019 നവംബർ 8 ന് നടന്ന [[2019–20 Syed Mushtaq Ali Trophy|2019–20 സയ്യിദ് മുഷ്താഖ് അലി ട്രോഫിയിൽ]] [[Mizoram cricket team|മിസോറാമിനായി]] അദ്ദേഹം തന്റെ [[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്‌|ട്വന്റി20]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205721.html|title=Group D, Syed Mushtaq Ali Trophy at Mumbai, Nov 8 2019|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2020 ഫെബ്രുവരി 4 ന് നടന്ന [[2019–20 Ranji Trophy|2019–20 രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] മിസോറാമിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203584.html|title=Plate Group, Ranji Trophy at Chandigarh, Feb 4-7 2020|access-date=4 February 2020|website=ESPN Cricinfo}}</ref> [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] g026tnjo1n1d59hl2v4gk9183p0d3q2 4626878 4626877 2026-05-29T17:02:08Z SijiR 34798 infobox edited 4626878 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | image = | fullname = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | birth_date = {{birth date and age|1983|8|17|df=yes}} | birth_place = [[Aizawl]], [[Mizoram]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = 8 November 2019 | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html Cricinfo }} ഇന്ത്യൻ [[ക്രിക്കറ്റ്|ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനാണ്]] '''ഉദയ് കുമാർ അഭയ്''' (ജനനം: 17 ഓഗസ്റ്റ് 1983) . <ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html|title=Uday Kumar Abhay|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2019 നവംബർ 8 ന് നടന്ന [[2019–20 Syed Mushtaq Ali Trophy|2019–20 സയ്യിദ് മുഷ്താഖ് അലി ട്രോഫിയിൽ]] [[Mizoram cricket team|മിസോറാമിനായി]] അദ്ദേഹം തന്റെ [[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്‌|ട്വന്റി20]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205721.html|title=Group D, Syed Mushtaq Ali Trophy at Mumbai, Nov 8 2019|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2020 ഫെബ്രുവരി 4 ന് നടന്ന [[2019–20 Ranji Trophy|2019–20 രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] മിസോറാമിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203584.html|title=Plate Group, Ranji Trophy at Chandigarh, Feb 4-7 2020|access-date=4 February 2020|website=ESPN Cricinfo}}</ref> [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] d0qjk7etkd8nrj2eaxgcjyiuj1zmqfe 4626879 4626878 2026-05-29T17:03:21Z SijiR 34798 infobox edited 4626879 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | image = | fullname = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | birth_date = {{birth date and age|1983|8|17|df=yes}} | birth_place = [[Aizawl]], [[മിസോറാം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = 8 November 2019 | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html Cricinfo }} ഇന്ത്യൻ [[ക്രിക്കറ്റ്|ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനാണ്]] '''ഉദയ് കുമാർ അഭയ്''' (ജനനം: 17 ഓഗസ്റ്റ് 1983) . <ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html|title=Uday Kumar Abhay|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2019 നവംബർ 8 ന് നടന്ന [[2019–20 Syed Mushtaq Ali Trophy|2019–20 സയ്യിദ് മുഷ്താഖ് അലി ട്രോഫിയിൽ]] [[Mizoram cricket team|മിസോറാമിനായി]] അദ്ദേഹം തന്റെ [[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്‌|ട്വന്റി20]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205721.html|title=Group D, Syed Mushtaq Ali Trophy at Mumbai, Nov 8 2019|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2020 ഫെബ്രുവരി 4 ന് നടന്ന [[2019–20 Ranji Trophy|2019–20 രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] മിസോറാമിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203584.html|title=Plate Group, Ranji Trophy at Chandigarh, Feb 4-7 2020|access-date=4 February 2020|website=ESPN Cricinfo}}</ref> [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] 39dohbq6y0o5smyiv9n9t9aabba693d 4626880 4626879 2026-05-29T17:05:01Z SijiR 34798 infobox edited 4626880 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | image = | fullname = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | birth_date = {{birth date and age|1983|8|17|df=yes}} | birth_place = [[ഐസ്വാൾ]], [[മിസോറാം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = 8 November 2019 | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html Cricinfo }} ഇന്ത്യൻ [[ക്രിക്കറ്റ്|ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനാണ്]] '''ഉദയ് കുമാർ അഭയ്''' (ജനനം: 17 ഓഗസ്റ്റ് 1983) . <ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html|title=Uday Kumar Abhay|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2019 നവംബർ 8 ന് നടന്ന [[2019–20 Syed Mushtaq Ali Trophy|2019–20 സയ്യിദ് മുഷ്താഖ് അലി ട്രോഫിയിൽ]] [[Mizoram cricket team|മിസോറാമിനായി]] അദ്ദേഹം തന്റെ [[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്‌|ട്വന്റി20]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205721.html|title=Group D, Syed Mushtaq Ali Trophy at Mumbai, Nov 8 2019|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2020 ഫെബ്രുവരി 4 ന് നടന്ന [[2019–20 Ranji Trophy|2019–20 രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] മിസോറാമിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203584.html|title=Plate Group, Ranji Trophy at Chandigarh, Feb 4-7 2020|access-date=4 February 2020|website=ESPN Cricinfo}}</ref> [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] oj7iuxxsohpkcdniw9edrp89mqiemkd 4626882 4626880 2026-05-29T17:09:36Z SijiR 34798 അവലംബങ്ങൾ ചെർത്തു 4626882 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | image = | fullname = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | birth_date = {{birth date and age|1983|8|17|df=yes}} | birth_place = [[ഐസ്വാൾ]], [[മിസോറാം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = 8 November 2019 | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html Cricinfo }} ഇന്ത്യൻ [[ക്രിക്കറ്റ്|ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനാണ്]] '''ഉദയ് കുമാർ അഭയ്''' (ജനനം: 17 ഓഗസ്റ്റ് 1983) . <ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html|title=Uday Kumar Abhay|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2019 നവംബർ 8 ന് നടന്ന [[2019–20 Syed Mushtaq Ali Trophy|2019–20 സയ്യിദ് മുഷ്താഖ് അലി ട്രോഫിയിൽ]] [[Mizoram cricket team|മിസോറാമിനായി]] അദ്ദേഹം തന്റെ [[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്‌|ട്വന്റി20]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205721.html|title=Group D, Syed Mushtaq Ali Trophy at Mumbai, Nov 8 2019|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2020 ഫെബ്രുവരി 4 ന് നടന്ന [[2019–20 Ranji Trophy|2019–20 രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] മിസോറാമിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203584.html|title=Plate Group, Ranji Trophy at Chandigarh, Feb 4-7 2020|access-date=4 February 2020|website=ESPN Cricinfo}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] gazzkwxqpz6lzvives8l4xezs72sc2d 4626883 4626882 2026-05-29T17:10:58Z SijiR 34798 പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4626883 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | image = | fullname = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | birth_date = {{birth date and age|1983|8|17|df=yes}} | birth_place = [[ഐസ്വാൾ]], [[മിസോറാം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = 8 November 2019 | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html Cricinfo }} ഇന്ത്യൻ [[ക്രിക്കറ്റ്|ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനാണ്]] '''ഉദയ് കുമാർ അഭയ്''' (ജനനം: 17 ഓഗസ്റ്റ് 1983) . <ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html|title=Uday Kumar Abhay|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2019 നവംബർ 8 ന് നടന്ന [[2019–20 Syed Mushtaq Ali Trophy|2019–20 സയ്യിദ് മുഷ്താഖ് അലി ട്രോഫിയിൽ]] [[Mizoram cricket team|മിസോറാമിനായി]] അദ്ദേഹം തന്റെ [[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്‌|ട്വന്റി20]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205721.html|title=Group D, Syed Mushtaq Ali Trophy at Mumbai, Nov 8 2019|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2020 ഫെബ്രുവരി 4 ന് നടന്ന [[2019–20 Ranji Trophy|2019–20 രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] മിസോറാമിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203584.html|title=Plate Group, Ranji Trophy at Chandigarh, Feb 4-7 2020|access-date=4 February 2020|website=ESPN Cricinfo}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] <references /> പുറ 1uq30o7oy0k1ud37zszk0amacp6grzp 4626884 4626883 2026-05-29T17:12:52Z SijiR 34798 പുതിയ ഉപവിഭാഗം 4626884 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | image = | fullname = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | birth_date = {{birth date and age|1983|8|17|df=yes}} | birth_place = [[ഐസ്വാൾ]], [[മിസോറാം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = 8 November 2019 | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html Cricinfo }} ഇന്ത്യൻ [[ക്രിക്കറ്റ്|ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനാണ്]] '''ഉദയ് കുമാർ അഭയ്''' (ജനനം: 17 ഓഗസ്റ്റ് 1983) . <ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html|title=Uday Kumar Abhay|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2019 നവംബർ 8 ന് നടന്ന [[2019–20 Syed Mushtaq Ali Trophy|2019–20 സയ്യിദ് മുഷ്താഖ് അലി ട്രോഫിയിൽ]] [[Mizoram cricket team|മിസോറാമിനായി]] അദ്ദേഹം തന്റെ [[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്‌|ട്വന്റി20]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205721.html|title=Group D, Syed Mushtaq Ali Trophy at Mumbai, Nov 8 2019|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2020 ഫെബ്രുവരി 4 ന് നടന്ന [[2019–20 Ranji Trophy|2019–20 രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] മിസോറാമിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203584.html|title=Plate Group, Ranji Trophy at Chandigarh, Feb 4-7 2020|access-date=4 February 2020|website=ESPN Cricinfo}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] <references /> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == bug6z3elk149jk7gbcpojc743ppap61 4626886 4626884 2026-05-29T17:13:24Z SijiR 34798 /* പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ */ 4626886 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | image = | fullname = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | birth_date = {{birth date and age|1983|8|17|df=yes}} | birth_place = [[ഐസ്വാൾ]], [[മിസോറാം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = 8 November 2019 | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html Cricinfo }} ഇന്ത്യൻ [[ക്രിക്കറ്റ്|ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനാണ്]] '''ഉദയ് കുമാർ അഭയ്''' (ജനനം: 17 ഓഗസ്റ്റ് 1983) . <ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html|title=Uday Kumar Abhay|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2019 നവംബർ 8 ന് നടന്ന [[2019–20 Syed Mushtaq Ali Trophy|2019–20 സയ്യിദ് മുഷ്താഖ് അലി ട്രോഫിയിൽ]] [[Mizoram cricket team|മിസോറാമിനായി]] അദ്ദേഹം തന്റെ [[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്‌|ട്വന്റി20]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205721.html|title=Group D, Syed Mushtaq Ali Trophy at Mumbai, Nov 8 2019|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2020 ഫെബ്രുവരി 4 ന് നടന്ന [[2019–20 Ranji Trophy|2019–20 രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] മിസോറാമിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203584.html|title=Plate Group, Ranji Trophy at Chandigarh, Feb 4-7 2020|access-date=4 February 2020|website=ESPN Cricinfo}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] <references /> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == Uday Kumar Abhay at ESPNcricinfo qt4y285n43qj0chhd7jtoe50058nr4z 4626887 4626886 2026-05-29T17:14:16Z SijiR 34798 പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ 4626887 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | image = | fullname = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | birth_date = {{birth date and age|1983|8|17|df=yes}} | birth_place = [[ഐസ്വാൾ]], [[മിസോറാം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = 8 November 2019 | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html Cricinfo }} ഇന്ത്യൻ [[ക്രിക്കറ്റ്|ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനാണ്]] '''ഉദയ് കുമാർ അഭയ്''' (ജനനം: 17 ഓഗസ്റ്റ് 1983) . <ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html|title=Uday Kumar Abhay|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2019 നവംബർ 8 ന് നടന്ന [[2019–20 Syed Mushtaq Ali Trophy|2019–20 സയ്യിദ് മുഷ്താഖ് അലി ട്രോഫിയിൽ]] [[Mizoram cricket team|മിസോറാമിനായി]] അദ്ദേഹം തന്റെ [[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്‌|ട്വന്റി20]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205721.html|title=Group D, Syed Mushtaq Ali Trophy at Mumbai, Nov 8 2019|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2020 ഫെബ്രുവരി 4 ന് നടന്ന [[2019–20 Ranji Trophy|2019–20 രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] മിസോറാമിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203584.html|title=Plate Group, Ranji Trophy at Chandigarh, Feb 4-7 2020|access-date=4 February 2020|website=ESPN Cricinfo}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] <references /> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == Uday Kumar Abhay at ESPNcricinfo{{cricinfo|id=1206027}} 0q5oggfqkdry4xdjz75i0u4b6q67cgn 4626888 4626887 2026-05-29T17:15:14Z SijiR 34798 /* പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ */ 4626888 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | image = | fullname = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | birth_date = {{birth date and age|1983|8|17|df=yes}} | birth_place = [[ഐസ്വാൾ]], [[മിസോറാം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = 8 November 2019 | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html Cricinfo }} ഇന്ത്യൻ [[ക്രിക്കറ്റ്|ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനാണ്]] '''ഉദയ് കുമാർ അഭയ്''' (ജനനം: 17 ഓഗസ്റ്റ് 1983) . <ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html|title=Uday Kumar Abhay|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2019 നവംബർ 8 ന് നടന്ന [[2019–20 Syed Mushtaq Ali Trophy|2019–20 സയ്യിദ് മുഷ്താഖ് അലി ട്രോഫിയിൽ]] [[Mizoram cricket team|മിസോറാമിനായി]] അദ്ദേഹം തന്റെ [[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്‌|ട്വന്റി20]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205721.html|title=Group D, Syed Mushtaq Ali Trophy at Mumbai, Nov 8 2019|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2020 ഫെബ്രുവരി 4 ന് നടന്ന [[2019–20 Ranji Trophy|2019–20 രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] മിസോറാമിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203584.html|title=Plate Group, Ranji Trophy at Chandigarh, Feb 4-7 2020|access-date=4 February 2020|website=ESPN Cricinfo}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] <references /> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{cricinfo|id=1206027}} 2nb3g3kmaob60dzwyodvqs7njyk9wwp 4626930 4626888 2026-05-29T18:32:48Z SijiR 34798 Infobox edited 4626930 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | image = | fullname = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | birth_date = {{birth date |1983|8|17|df=yes}} | birth_place = [[ഐസ്വാൾ]], [[മിസോറാം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = 8 November 2019 | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html Cricinfo }} ഇന്ത്യൻ [[ക്രിക്കറ്റ്|ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനാണ്]] '''ഉദയ് കുമാർ അഭയ്''' (ജനനം: 17 ഓഗസ്റ്റ് 1983) . <ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html|title=Uday Kumar Abhay|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2019 നവംബർ 8 ന് നടന്ന [[2019–20 Syed Mushtaq Ali Trophy|2019–20 സയ്യിദ് മുഷ്താഖ് അലി ട്രോഫിയിൽ]] [[Mizoram cricket team|മിസോറാമിനായി]] അദ്ദേഹം തന്റെ [[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്‌|ട്വന്റി20]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205721.html|title=Group D, Syed Mushtaq Ali Trophy at Mumbai, Nov 8 2019|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2020 ഫെബ്രുവരി 4 ന് നടന്ന [[2019–20 Ranji Trophy|2019–20 രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] മിസോറാമിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203584.html|title=Plate Group, Ranji Trophy at Chandigarh, Feb 4-7 2020|access-date=4 February 2020|website=ESPN Cricinfo}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] <references /> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{cricinfo|id=1206027}} tvl9zrtjiwu0qjrlkpe5gqpo53jqava 4626932 4626930 2026-05-29T18:35:55Z SijiR 34798 Infobox edited 4626932 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer | name = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | image = | fullname = ഉദയ് കുമാർ അഭയ് | birth_date = {{birth date and age|1983|8|17|df=yes}} | birth_place = [[ഐസ്വാൾ]], [[മിസോറാം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = | death_place = | batting = | bowling = | role = | club1 = | year1 = | clubnumber1 = | club2 = | year2 = | clubnumber2 = | date = 8 November 2019 | source = http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html Cricinfo }} ഇന്ത്യൻ [[ക്രിക്കറ്റ്|ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനാണ്]] '''ഉദയ് കുമാർ അഭയ്''' (ജനനം: 17 ഓഗസ്റ്റ് 1983) . <ref name="Bio">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/content/player/1206027.html|title=Uday Kumar Abhay|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2019 നവംബർ 8 ന് നടന്ന [[2019–20 Syed Mushtaq Ali Trophy|2019–20 സയ്യിദ് മുഷ്താഖ് അലി ട്രോഫിയിൽ]] [[Mizoram cricket team|മിസോറാമിനായി]] അദ്ദേഹം തന്റെ [[ട്വന്റി 20 ക്രിക്കറ്റ്‌|ട്വന്റി20]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="T20">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1205721.html|title=Group D, Syed Mushtaq Ali Trophy at Mumbai, Nov 8 2019|access-date=8 November 2019|website=ESPN Cricinfo}}</ref>2020 ഫെബ്രുവരി 4 ന് നടന്ന [[2019–20 Ranji Trophy|2019–20 രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] മിസോറാമിനായി അദ്ദേഹം തന്റെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]] അരങ്ങേറ്റം നടത്തി. <ref name="FC">{{Cite web|url=http://www.espncricinfo.com/ci/engine/match/1203584.html|title=Plate Group, Ranji Trophy at Chandigarh, Feb 4-7 2020|access-date=4 February 2020|website=ESPN Cricinfo}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1983-ൽ ജനിച്ചവർ]] <references /> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{cricinfo|id=1206027}} 2nb3g3kmaob60dzwyodvqs7njyk9wwp 0 668567 4626900 2026-05-29T17:40:29Z SijiR 34798 "[[:en:Special:Redirect/revision/1346404613|Sudhakar Adhikari]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4626900 wikitext text/x-wiki '''1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] വെസ്റ്റ് സോണിനും വേണ്ടി കളിച്ചു. [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] 70w3bksjszxc727bb93nc7fifoxko96 4626901 4626900 2026-05-29T17:40:45Z SijiR 34798 "[[:en:Special:Redirect/revision/1346404613|Sudhakar Adhikari]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4626901 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=Opening batsman|club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket|First-class]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}'''1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] വെസ്റ്റ് സോണിനും വേണ്ടി കളിച്ചു. [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] 3cbcksusd2q3325544wtow4qk9xmgqf 4626902 4626901 2026-05-29T17:45:21Z SijiR 34798 "[[:en:Special:Redirect/revision/1346404613|Sudhakar Adhikari]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4626902 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=Opening batsman|club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket|First-class]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}'''1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] വെസ്റ്റ് സോണിനും വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] '''ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ''' സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] pxikaqsnha6rqizyfht2eyh30lvnap5 4626903 4626902 2026-05-29T17:50:45Z SijiR 34798 "[[:en:Special:Redirect/revision/1346404613|Sudhakar Adhikari]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4626903 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=Opening batsman|club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket|First-class]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}'''1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] വെസ്റ്റ് സോണിനും വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] '''ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ''' സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] pdttf036wdrr69sngpazehoadmplt6k 4626905 4626903 2026-05-29T17:57:37Z SijiR 34798 "[[:en:Special:Redirect/revision/1346404613|Sudhakar Adhikari]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4626905 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=Opening batsman|club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket|First-class]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}'''1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] വെസ്റ്റ് സോണിനും വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] '''ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ''' സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] ipod8pxhp1jgccfzuq9u2ncolhy45gn 4626906 4626905 2026-05-29T17:58:16Z SijiR 34798 "[[:en:Special:Redirect/revision/1346404613|Sudhakar Adhikari]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4626906 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=Opening batsman|club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket|First-class]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}'''1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] വെസ്റ്റ് സോണിനും വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] '''ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ''' സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] oylp5al3i0b7i00n7wubnsfck8sk368 4626907 4626906 2026-05-29T17:58:28Z SijiR 34798 "[[:en:Special:Redirect/revision/1346404613|Sudhakar Adhikari]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4626907 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=Opening batsman|club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket|First-class]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}'''1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] വെസ്റ്റ് സോണിനും വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] '''ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ''' സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] 9vh9zi90kcek07sxo78duz336qvajzw 4626908 4626907 2026-05-29T17:58:40Z SijiR 34798 "[[:en:Special:Redirect/revision/1346404613|Sudhakar Adhikari]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4626908 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=Opening batsman|club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket|First-class]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}'''1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] വെസ്റ്റ് സോണിനും വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] '''ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ''' സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബം == <templatestyles src="Reflist/styles.css" /> [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] ka21qwgxy2loyakvx0nm3mrzrzyofvf 4626909 4626908 2026-05-29T17:58:52Z SijiR 34798 "[[:en:Special:Redirect/revision/1346404613|Sudhakar Adhikari]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4626909 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=Opening batsman|club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket|First-class]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}'''1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] വെസ്റ്റ് സോണിനും വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] '''ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ''' സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബം == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] 74raajhld7usstxbdrj6vj8fej9ykbz 4626910 4626909 2026-05-29T17:59:04Z SijiR 34798 "[[:en:Special:Redirect/revision/1346404613|Sudhakar Adhikari]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4626910 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=Opening batsman|club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket|First-class]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}'''1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] വെസ്റ്റ് സോണിനും വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] '''ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ''' സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബം == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] f3wvyl82n0jc84vuke4lctj06r5k2b5 4626911 4626910 2026-05-29T17:59:18Z SijiR 34798 "[[:en:Special:Redirect/revision/1346404613|Sudhakar Adhikari]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4626911 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=Opening batsman|club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket|First-class]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}'''1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] വെസ്റ്റ് സോണിനും വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] '''ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ''' സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബം == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * Sudhakar Adhikari at ESPNcricinfo [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] nwojnvgjn1xh77mrb4typvz4vautrfa 4626913 4626911 2026-05-29T18:02:05Z SijiR 34798 boldness removed 4626913 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=Opening batsman|club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket|First-class]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ '''[[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] വെസ്റ്റ് സോണിനും വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] '''ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ''' സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബം == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * Sudhakar Adhikari at ESPNcricinfo [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] m8rbudgfpen0t6fmwcmbrwxmq30tmhq 4626915 4626913 2026-05-29T18:03:45Z SijiR 34798 changed letters from bold to normal 4626915 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=Opening batsman|club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket|First-class]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു '''സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] വെസ്റ്റ് സോണിനും വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] '''ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ''' സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബം == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * Sudhakar Adhikari at ESPNcricinfo [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] mqfl352rx2km5uuqoxvf1sa5mtp7jto 4626916 4626915 2026-05-29T18:06:26Z SijiR 34798 bold letters changed 4626916 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=Opening batsman|club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket|First-class]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു '''സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] വെസ്റ്റ് സോണിനും വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബം == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * Sudhakar Adhikari at ESPNcricinfo [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] 7liap6idljjbnbbxs033sqtolkk61nz 4626917 4626916 2026-05-29T18:07:02Z SijiR 34798 /* അവലംബം */ 4626917 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=Opening batsman|club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket|First-class]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു '''സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] വെസ്റ്റ് സോണിനും വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബങ്ങൾ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * Sudhakar Adhikari at ESPNcricinfo [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] adgahaov87l1m17mcp3hk7x03dslruz 4626918 4626917 2026-05-29T18:07:33Z SijiR 34798 /* പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ */ 4626918 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=Opening batsman|club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket|First-class]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു '''സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] വെസ്റ്റ് സോണിനും വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബങ്ങൾ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * Sudhakar Adhikari at ESPNcricinfo [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] 7j8kd4oo1rph0y5aol0ad4wcr8m7q7b 4626919 4626918 2026-05-29T18:09:20Z SijiR 34798 infobox edited 4626919 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ |club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket|First-class]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു '''സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] വെസ്റ്റ് സോണിനും വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബങ്ങൾ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * Sudhakar Adhikari at ESPNcricinfo [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] lbu0adm4go4t1w8vugahqz96c2o3ghl 4626920 4626919 2026-05-29T18:12:41Z SijiR 34798 link added 4626920 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ |club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket|First-class]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു '''സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] [[വെസ്റ്റ് സോണിനും]] വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബങ്ങൾ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * Sudhakar Adhikari at ESPNcricinfo [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] mo3jac9zpcprodykkt8glaqd9izhvga 4626921 4626920 2026-05-29T18:14:15Z SijiR 34798 Infobox edited 4626921 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ |club1=[[Mumbai cricket team|Bombay]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket| ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു '''സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] [[വെസ്റ്റ് സോണിനും]] വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബങ്ങൾ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * Sudhakar Adhikari at ESPNcricinfo [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] htyrvll197l4uts8mf0xfbwttpp0wrv 4626922 4626921 2026-05-29T18:16:05Z SijiR 34798 Infobox edited 4626922 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ |club1=[[Mumbai cricket team|ബോംബെ]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|West Zone]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket| ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു '''സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] [[വെസ്റ്റ് സോണിനും]] വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബങ്ങൾ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * Sudhakar Adhikari at ESPNcricinfo [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] dwdahqc68mlao601o1p1vk67ozrjx5g 4626923 4626922 2026-05-29T18:17:34Z SijiR 34798 Infobox edited 4626923 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=Sudhakar Adhikari|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ |club1=[[Mumbai cricket team|ബോംബെ]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|വെസ്റ്റ് സോൺ]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket| ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു '''സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] [[വെസ്റ്റ് സോണിനും]] വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബങ്ങൾ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * Sudhakar Adhikari at ESPNcricinfo [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] 26v8d2uwgw002fxkht6xe9jhpqaiwz5 4626924 4626923 2026-05-29T18:18:36Z SijiR 34798 Infobox edited 4626924 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=സുധാകർ അധികാരി|image=|fullname=Sudhakar Gajanan Adhikari|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ |club1=[[Mumbai cricket team|ബോംബെ]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|വെസ്റ്റ് സോൺ]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket| ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു '''സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] [[വെസ്റ്റ് സോണിനും]] വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബങ്ങൾ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * Sudhakar Adhikari at ESPNcricinfo [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] c2d023xq4x2nxmxd6b5a67iqymjn900 4626925 4626924 2026-05-29T18:19:09Z SijiR 34798 Infobox edited 4626925 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=സുധാകർ അധികാരി|image=|fullname=സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|Bombay]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ |club1=[[Mumbai cricket team|ബോംബെ]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|വെസ്റ്റ് സോൺ]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket| ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു '''സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] [[വെസ്റ്റ് സോണിനും]] വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബങ്ങൾ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * Sudhakar Adhikari at ESPNcricinfo [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] kr3szpuksezhfuuhtsx830qfew8q4po 4626927 4626925 2026-05-29T18:27:42Z SijiR 34798 Infobox edited 4626927 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=സുധാകർ അധികാരി|image=|fullname=സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|ബോംബെ]], [[British India]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ |club1=[[Mumbai cricket team|ബോംബെ]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|വെസ്റ്റ് സോൺ]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket| ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു '''സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] [[വെസ്റ്റ് സോണിനും]] വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബങ്ങൾ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * Sudhakar Adhikari at ESPNcricinfo [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] 14bkrk1b7flirn8w305pl5z2mn23acd 4626928 4626927 2026-05-29T18:29:05Z SijiR 34798 Infobox edited 4626928 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=സുധാകർ അധികാരി|image=|fullname=സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|ബോംബെ]], [[ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=Right-handed|bowling=|role=ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ |club1=[[Mumbai cricket team|ബോംബെ]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|വെസ്റ്റ് സോൺ]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket| ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു '''സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] [[വെസ്റ്റ് സോണിനും]] വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബങ്ങൾ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * Sudhakar Adhikari at ESPNcricinfo [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] dnjn9m4uzzokg91s6gslidj6m3gg8rw 4626929 4626928 2026-05-29T18:30:17Z SijiR 34798 Infobox edited 4626929 wikitext text/x-wiki {{Infobox cricketer|name=സുധാകർ അധികാരി|image=|fullname=സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി|birth_date={{Birth date|1939|10|11|df=yes}}|birth_place=[[Mumbai|ബോംബെ]], [[ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]]|death_date={{death date and age|2022|7|29|1939|10|11|df=yes}}|death_place=|batting=വലംകൈയ്യൻ|bowling=|role=ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ |club1=[[Mumbai cricket team|ബോംബെ]]|year1={{nowrap|1959/60–1966/67}}|club2=[[West Zone cricket team|വെസ്റ്റ് സോൺ]]|year2={{nowrap|1960/61–1963/64}}|columns=1|column1=[[First-class cricket| ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]]|matches1=65|runs1=3,779|bat avg1=40.63|100s/50s1=11/18|top score1=192|deliveries1=348|wickets1=5|bowl avg1=55.00|fivefor1=0|tenfor1=0|best bowling1=1/22|catches/stumpings1=21/–|source=https://www.espncricinfo.com/cricketers/sudhakar-adhikari-26623 Cricinfo|date=6 October 2024}}1959–60 മുതൽ 1970–71 വരെ [[ഫസ്റ്റ്-ക്ലാസ്സ് ക്രിക്കറ്റ്|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് ക്രിക്കറ്റ്]] കളിച്ച ഒരു ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാരനായിരുന്നു '''സുധാകർ ഗജാനൻ അധികാരി''' (11 ഒക്ടോബർ 1939 - 29 ജൂലൈ 2022). അദ്ദേഹം പ്രധാനമായും [[രഞ്ജി ട്രോഫി|രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ]] [[മുംബൈ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബോംബെയ്ക്കും]] [[ദുലീപ് ട്രോഫി|ദുലീപ് ട്രോഫിയിൽ]] [[വെസ്റ്റ് സോണിനും]] വേണ്ടി കളിച്ചു. സാങ്കേതികമായി മികച്ച ഒരു ഓപ്പണിംഗ് ബാറ്റ്‌സ്മാൻ ആയിരുന്നു അധികാരി, 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി [[ടെസ്റ്റ് ക്രിക്കറ്റ്|ടെസ്റ്റ്]] ക്രിക്കറ്റ് ടിമിന്റെ സെലക്ഷനടുത്തെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.espncricinfo.com/story/v-ramnarayan-picks-an-xi-of-indian-cricketers-who-missed-out-on-national-selection-1089654|title=Might they have played for India?|access-date=6 October 2024|last=Ramnarayan|first=V.|authorlink=V. Ramnarayan|publisher=Cricinfo}}</ref> റോഹിന്റൺ ബാരിയ ട്രോഫിയിൽ [[മുംബൈ സർവകലാശാല|ബോംബെ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയെ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച ശേഷം, 1959-60 ൽ ടൂറിംഗ് ഓസ്‌ട്രേലിയക്കാർക്കായി കളിക്കാൻ ഇന്ത്യൻ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റീസ് ടീമിൽ അദ്ദേഹത്തെ ഉൾപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1950S/1959-60/AUS_IN_IND/IND-COM-UNIV_AUS_09-11JAN1960.html|title=Indian Combined Universities v Australians 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> തുടർന്ന് അദ്ദേഹം രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു, രണ്ടാം മത്സരത്തിൽ [[ബറോഡ ക്രിക്കറ്റ് ടീം|ബറോഡയ്‌ക്കെതിരെ]] 134 റൺസ് നേടി, താമസിയാതെ ബോംബെ ടിം ഫൈനലിൽ വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23985.html|title=Bombay v Mysore 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ആ സീസണിന്റെ അവസാനത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പര്യടനത്തിൽ ഇന്ത്യൻ സ്റ്റാർലെറ്റുകൾക്കായി കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, അവിടെ അദ്ദേഹം ആദ്യ മത്സരത്തിൽ ലാഹോറിനെതിരെ [[ശതകം (ക്രിക്കറ്റ്)|സെഞ്ച്വറി]] നേടി. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/23/23991.html|title=Lahore v Indian Starlets 1959–60|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> ബോംബെയുടെ ടെസ്റ്റ് ടിം കളിക്കാർ ഇല്ലാതിരുന്നപ്പോൾ സുധാകർ അധികാരി തന്റെ അവസരങ്ങൾ പരമാവധി പ്രയോജനപ്പെടുത്തി. 1960–61 ലെ രഞ്ജി ട്രോഫിയിൽ [[മഹാരാഷ്ട്ര ക്രിക്കറ്റ് ടീം|മഹാരാഷ്ട്രയ്‌ക്കെതിരെ]] അദ്ദേഹം 192 റൺസ് നേടി. ആ സീസണിന്റെ സംഗ്രഹത്തിൽ, ''വിസ്ഡൻ'' അദ്ദേഹത്തിന് ശോഭനമായ ഒരു ഭാവി പ്രവചിച്ചു. 1961–62 സീസണിൽ വിജയിച്ച ബോംബെയുടെ രഞ്ജി ട്രോഫി ടീമിലും വിജയിച്ച വെസ്റ്റ് സോണിന്റെ ദുലീപ് ട്രോഫി ടീമിലും അദ്ദേഹം കളിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/First-Class_Matches.html|title=First-Class Matches played by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1962–63 ലെ ഫൈനലിൽ വെസ്റ്റ് സോൺ ഇന്നിംഗ്‌സിന് വിജയിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹം ഒരു സെഞ്ച്വറി നേടിയിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1960S/1962-63/IND_LOCAL/DULEEP/SOUTH_WEST_DULEEP-FINAL_24-27JAN1963.html|title=South Zone v West Zone 1962–63|access-date=6 October 2024|publisher=Cricinfo}}</ref> 1960 കളുടെ മധ്യത്തിൽ സുധാകർ അധികാരിയുടെ ഫോം നഷ്ടപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Players/38/38041/f_Batting_by_Season.html|title=First-Class Batting and Fielding in Each Season by Sudhakar Adhikari|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 1966 ഏപ്രിലിൽ, ദേശീയ പ്രതിരോധ ഫണ്ടിലേക്ക് പണം സ്വരൂപിക്കുന്നതിനായി നടന്ന നിരവധി ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ് മത്സരങ്ങളിൽ ഒന്നിൽ കളിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, എന്നാൽ ആ കളിയിൽ സദാനന്ദ് മോഹോൾ നാല് പന്തിൽ നാല് വിക്കറ്റുകൾ വീഴ്ത്തി. അതിൽ പുറത്തായ രണ്ടാമത്തെ ബാറ്റ്സ്മാൻ അദ്ദേഹമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://cricketarchive.com/Archive/Scorecards/27/27984.html|title=Maharashtra Small Savings Minister's and Life Insurance Company's Chairman's Combined XI v Indian Board President's XI 1965–66|access-date=6 October 2024|publisher=CricketArchive}}</ref> 2022 ജൂലൈയിൽ 82 വയസ്സുള്ളപ്പോൾ അധികാരി അന്തരിച്ചു. == അവലംബങ്ങൾ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * Sudhakar Adhikari at ESPNcricinfo [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:2022-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1939-ൽ ജനിച്ചവർ]] qgmx7ird0syv4m9fmfghfx4jlzfo6vn 100 668568 4626912 2026-05-29T18:01:17Z Aby John Vannilam 13754 പുതിയത് 4626912 wikitext text/x-wiki === 2026 മേയ് 29 വെള്ളിയാഴ്ച === '''1201 ഇടവം 15''' ലോകം *[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയും]] [[ഇറാൻ|ഇറാനും]] തമ്മിലുള്ള വെടിനിർത്തൽ 60 ദിവസത്തേക്ക് കൂടി നീട്ടുന്നതിനും, യുദ്ധം ശാശ്വതമായി അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ചർച്ചകൾ ആരംഭിക്കുന്നതിനുമായി ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ പ്രാഥമിക ധാരണാപത്രത്തിൽ എത്തിയതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഈ ചട്ടക്കൂടിന് പ്രസിഡന്റ് [[ഡോണൾഡ് ട്രംപ്|ഡോണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ]] അന്തിമ അനുമതി കൂടി ആവശ്യമുണ്ടെന്ന് യു.എസ്. വൃത്തങ്ങൾ അറിയിച്ചതായി [[അൽ ജസീറ (ടെലിവിഷൻ)|അൽ ജസീറ]] റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. *ഉടൻ ഒരു കരാറുണ്ടാകുമെന്ന യുഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ അവകാശവാദങ്ങൾ, ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ഏജൻസിയായ [[തസ്നിം]] നിഷേധിച്ചു. ഇന്ത്യ *തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ്സിൽ രാജി തുടരുന്നു, ഇപ്പോൾ അഭിജിത് മജുംദാർ പാർട്ടി വിട്ടു കേരളം *ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി [[വന്ദേ മാതരം|വന്ദേമാതരം]] ആലപിച്ചുകൊണ്ട് നിയമസഭാ നടപടികൾക്ക് തുടക്കം. വന്ദേമാതരത്തിൻറെ പതിവു ഭാഗം മാത്രമാണ് സഭയിൽ പോലീസ് ബാൻഡ് വായിച്ചത്. വന്ദേമാതരത്തിന്റെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത ഭാഗമടക്കം മുഴുവനും ഗവർണറെ നിയമസഭയിലേക്ക് സ്വീകരിക്കുന്നതിൻറെ ഭാഗമായി പാടണമെന്നു ഗവർണരുടെ ഓഫീസ് നിർദേശം നൽകിയിരുന്നു. കൂട്ടിച്ചേർത്ത ഭാഗം ആലപിക്കാത്തതിൽ ഗവർണർ [[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ|രാജേന്ദ്ര ആർലേക്കർ]] സ്പീക്കറെ രേഖാമൂലം അതൃപ്തി അറിയിച്ചു. സംഭവത്തിൽ പ്രോട്ടോകോൾ ലംഘനമുണ്ടായെന്ന് ഗവർണർ പറഞ്ഞു. പരമ്പരാഗതമായ രീതിയാണിതെന്നും ഇതിൽ പ്രോട്ടോക്കോൾ ലംഘനമില്ലെന്നും പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് [[പിണറായി വിജയൻ]] പറഞ്ഞു. എന്നാൽ ബിജെപി ഇതിനെ എതിർത്തു. *കേന്ദ്രവുമായി സഹകരിച്ച് മുന്നോട്ടുപോകുമെന്ന് [[വി.ഡി. സതീശൻ സർക്കാർ|വി.ഡി. സതീശൻ സർക്കാരിന്റെ]] നയപ്രഖ്യാപനം. *മുഖ്യ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഓഫീസറായി [[ഡോ. എ. കൗഷിഗൻ|ഡോ. എ. കൗഷിഗനെ]] നിയമിച്ചു. 2009 ബാച്ച് ഐഎഎസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്. മുൻ സിഇഒ രത്തൻ യു. കേൽക്കർ മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ സെക്രട്ടറിയായി സ്ഥാനം ഏറ്റെടുത്തതോടെയാണ് പുതിയ നിയമനം. ചരമം *കേരളത്തിലെ മുൻ മന്ത്രിയും [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] നേതാവുമായ [[ടി.യു. കുരുവിള]] (89) അന്തരിച്ചു. {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 29}} ------- <!-- ലോകം ഇന്ത്യ കേരളം --> e8lc39qo4rrel1k9i0nyn65vd5nyllh 118 668569 4626998 2026-05-30T08:31:53Z MURSHID ELAMARAM 214641 'കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കം (SC) മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ഐ.എൻ.സി (INC) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ച, കുഞ്ഞുമണിയുടെ മകനും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനും കൂലിപ്പണിക്കാരനുമ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4626998 wikitext text/x-wiki കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കം (SC) മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ഐ.എൻ.സി (INC) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ച, കുഞ്ഞുമണിയുടെ മകനും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനും കൂലിപ്പണിക്കാരനുമായ 46 വയസ്സുള്ള കെ. ബിനിമോൻ, വൈക്കം മണ്ഡലത്തിലെ 146-ാം പാർട്ട് വോട്ടർപട്ടികയിൽ 229-ാം ക്രമനമ്പറുകാരനാണ്; പ്രൈവറ്റ് ട്യൂഷൻ എടുക്കുന്ന ഒരു വീട്ടമ്മയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പങ്കാളി.<ref>{{Cite web|url=https://myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=473|title=K Binimon(Indian National Congress(INC)):Constituency- VAIKOM (SC)(KOTTAYAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-30}}</ref> reij47yuj4ium7ffk2wnhnahpvi3x7c 3 668570 4627008 2026-05-30T11:47:54Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4627008 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: MoosadWiki | MoosadWiki | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 11:47, 30 മേയ് 2026 (UTC) g9gyzzu8c993ju0y2fl1g6ihm4qb3hx