വിക്കിപീഡിയ mlwiki https://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A7%E0%B4%BE%E0%B4%A8_%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B5%BE MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter മീഡിയ പ്രത്യേകം സംവാദം ഉപയോക്താവ് ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം വിക്കിപീഡിയ വിക്കിപീഡിയ സംവാദം പ്രമാണം പ്രമാണത്തിന്റെ സംവാദം മീഡിയവിക്കി മീഡിയവിക്കി സംവാദം ഫലകം ഫലകത്തിന്റെ സംവാദം സഹായം സഹായത്തിന്റെ സംവാദം വർഗ്ഗം വർഗ്ഗത്തിന്റെ സംവാദം കവാടം കവാടത്തിന്റെ സംവാദം കരട് കരട് സംവാദം TimedText TimedText talk ഘടകം ഘടകത്തിന്റെ സംവാദം Event Event talk 0 2206 4627014 4096912 2026-05-30T12:23:33Z Dr-Andr888 218549 /* */ 4627014 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Russia}} {{Infobox country | native_name = <span style="line-height:1.33em;">റഷ്യൻ ഫെഡറേഷൻ<br />''Rossiyskaya Federatsiya''</span> | conventional_long_name = <span style="line-height:1.33em;">Russian Federation</span> | common_name = Russia | national_anthem = <center>[[പ്രമാണം:Russian Anthem chorus.ogg]]</center><small>[[:en:National_anthem_of_Russia|Государственный гимн Российской Федерации]]<br />([[Romanization of Russian|tr.]]: ''[[:en:National_anthem_of_Russia|Gosudarstvenny gimn Rossiyskoy Federatsii]]'')<br />([[English language|English]]: State Anthem of the Russian Federation)</small> | image_flag = Flag of Russia.svg | image_coat = Coat of Arms of the Russian Federation.svg | image_map = Russian Federation (orthographic projection) - 2014, 2022 Annexed Territories disputed.svg | map_width = 220px | capital = [[മോസ്കോ]] | latd = 55 | latm = 45 | latNS = N | longd = 37 | longm = 37 | longEW = E | largest_city = capital | official_languages = [[Russian language|റഷ്യൻ]] official throughout the country; [[Languages of Russia|27 others co-official]] in various regions | ethnic_groups = 81% [[റഷ്യക്കാർ]]<br /> 3.7% [[താത്താറുകൾ]]<br />1.4% [[Ukrainians in Russia|യുക്രൈനികൾ]]<br /> 1.1% [[ബാഷ്കിറുകൾ]]<br />1% [[Chuvash people|ചുവാഷ് ജനത]]<br />11.8% മറ്റുള്ളവർ<ref name="perepis-2010.ru">{{Cite web |url=http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/result-december-2011.ppt |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-01-23 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118212344/http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/result-december-2011.ppt |url-status=dead }}</ref> | ethnic_groups_year = 2010 | demonym = [[Russians|റഷ്യൻ]] | government_type = [[Federalism|Federal]] [[Semi-presidential system|semi-presidential]] [[republic]] | leader_title1 = [[President of Russia|പ്രസിഡണ്ട്]] | leader_name1 = [[വ്ലാദിമിർ പുടിൻ]] | leader_title2 = [[Prime Minister of Russia|പ്രധാനമന്ത്രി]] | leader_name2 = [[Mikhail Mishustin]] | leader_title3 = [[Federation Council of Russia|Chairman of the Federation Council]] | leader_name3 = [[Valentina Matviyenko]] <small>([[United Russia|UR]])</small> | leader_title4 = [[Chairman of the State Duma]] | leader_name4 = [[Vyacheslav Volodin]] <small>([[United Russia|UR]])</small> | legislature = [[Federal Assembly of Russia|Federal Assembly]] | upper_house = [[Federation Council of Russia|Federation Council]] | lower_house = [[State Duma]] | sovereignty_type = [[Sovereign state|Formation]] | established_event1 = [[Rurik Dynasty]] | established_date1 = 862 | established_event2 = [[Kievan Rus']] | established_date2 = 882 | established_event3 = [[Vladimir-Suzdal|Vladimir-Suzdal Rus']] | established_date3 = 1169 | established_event4 = [[Grand Duchy of Moscow]] | established_date4 = 1283 | established_event5 = [[Tsardom of Russia]] | established_date5 = 16 January 1547 | established_event6 = [[Russian Empire]] | established_date6 = 22 October 1721 | established_event7 = [[Russian Soviet Federative Socialist Republic]] | established_date7 = 7 November 1917 | established_event8 = [[Soviet Union|Union of Soviet Socialist Republics]] | established_date8 = 10 December 1922 | established_event9 = Russian Federation | established_date9 = 25 December 1991 | area_km2 = 17,075,400 | area_sq_mi = 6,592,800 | area_rank = 1st | area_magnitude = 1 E13 | percent_water = 13<ref name=gen>{{cite web |title=The Russian federation: general characteristics |url=http://www.gks.ru/scripts/free/1c.exe?XXXX09F.2.1/010000R |work=Federal State Statistics Service |accessdate=5 April 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20031021014415/http://www.gks.ru/scripts/free/1c.exe?XXXX09F.2.1%2F010000R |archivedate=2003-10-21 |url-status=live }}</ref> (including swamps) | population_estimate_rank = 9th | population_estimate = 143,700,000 (2014)<ref>{{cite web | url=http://www.gks.ru/bgd/free/B14_00/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Cdk01/7-0.doc | title=демография (Demography) | year=2014 | publisher=[[Russian Federal State Statistics Service]] | language=Russian | access-date=2014-07-11 | archive-date=2014-03-04 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140304064614/http://www.gks.ru/bgd/free/B14_00/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E%3A%3A%7Cdk01/7-0.doc | url-status=dead }}</ref> | population_1 January 2011 = 142,914,136<ref>{{cite web |url=http://www.gks.ru/bgd/free/b04_03/Isswww.exe/Stg/d01/65oz-shisl28.htm |title=Об оценке численности постоянного населения на 1 января 2010г., на 1 января 2011г. и в среднем за 2010 год |publisher=Gks.ru |date= |accessdate=2011-12-07 |archive-date=2012-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120315160426/http://www.gks.ru/bgd/free/b04_03/Isswww.exe/Stg/d01/65oz-shisl28.htm |url-status=dead }}</ref> | population_census_year = 2010 | population_density_km2 = 8.3 | population_density_sq_mi = 21.5 | population_density_rank = 217th | GDP_PPP_year = 2011 | GDP_PPP = $2.376&nbsp;trillion<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=45&pr.y=13&sy=2014&ey=2014&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=922&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Russia |publisher=International Monetary Fund |accessdate=30 June 2014}}</ref> | GDP_PPP_rank = 6th | GDP_PPP_per_capita = $16,687<ref name=imf2/> | GDP_nominal = $1.884&nbsp;trillion<ref name=imf2/> | GDP_nominal_rank = 9th | GDP_nominal_year = 2011 | GDP_nominal_per_capita = $13,235<ref name=imf2/> | Gini = 42.3<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html |title=Distribution of family income – Gini index |work=The World Factbook |publisher=CIA |accessdate=13 January 2011 |archive-date=2008-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080813045724/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html |url-status=dead }}</ref> ([[List of countries by income equality|83rd]]) | Gini_year = 2008 | Gini_category = | HDI_year = 2011 | HDI = {{increase}} 0.755<ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Table1.pdf|title=2011 Human development Report|publisher=[[United Nations Development Programme]]|pages=148–151|accessdate=5 November 2011}}</ref> | HDI_rank = 66th | HDI_category = <span style="color:#090;">high</span> | currency = [[:en:Russian_ruble|Ruble]] | currency_code = RUB | utc_offset = +3 to +12 (exc. +5) | date_format = dd.mm.yyyy | drives_on = വലതു | cctld = [[.ru]], [[.su]], [[.рф]] | calling_code = [[Telephone numbers in Russia|+7]] }} '''[[റഷ്യ]]''' (റഷ്യനിൽ: Росси́я, Rossiya; ഉച്ചാരണം: [rʌ'sʲi.jə] '''റ-ത്സി-യ്യ'''), അഥവാ '''[[:en:Russia#Russian_Federation|റഷ്യൻ ഫെഡറേഷൻ]]''', ഔദ്യോഗിക നാമം (Росси́йская Федера́ция, Rossiyskaya Federatsiya; [rʌ'sʲi.skə.jə fʲɪ.dʲɪ'ra.ʦɪ.jə] (മലയാളത്തിൽ: റാ-ത്സിത്സ്കായ ഫിദിറാത്സീയ്യാ). ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വിസ്തൃതിയേറിയ രാജ്യമാണ്‌. [[മോസ്കോ]] ആണ് തലസ്ഥാനം. [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലും]] [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിലുമായി]] വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ രാജ്യത്തിന്‌ വിസ്തൃതിയുടെ കാര്യത്തിൽ രണ്ടാമതുള്ള [[കാനഡ|കാനഡയുടെ]] ഇരട്ടിയിലേറെ വലിപ്പമുണ്ട്‌. പഴയ [[സോവ്യറ്റ് യൂണിയൻ|സോവ്യറ്റ്‌ യൂണിയനിലെ]] പ്രധാന റിപബ്ലിക്കായിരുന്ന റഷ്യ ഇപ്പോൾ സ്വതന്ത്ര രാജ്യമാണ്‌. [[നോർവേ]], [[ഫിൻലാന്റ്]], [[എസ്തോണിയ]], [[ലാത്‌വിയ]], [[ലിത്വാനിയ]], [[പോളണ്ട്]], [[ബെലാറുസ്|ബെലാറസ്]],[[യുക്രൈൻ]], [[ജോർജിയ]], [[അസർബൈജാൻ]], [[ഖസാഖ്‌സ്ഥാൻ]], [[ചൈന]], [[മംഗോളിയ]], [[ഉത്തര കൊറിയ]] എന്നിവയാണ്‌ റഷ്യയുടെ അയൽരാജ്യങ്ങൾ. == പേരിനു പിന്നിൽ == റൂസ് അല്ലെങ്കിൽ റുസ്കായ എന്നത് ആദ്യകാല പൗരസ്ത്യ സ്ലാവിക് ജനവാസ വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് മൊത്തമായി പറഞ്ഞിരുന്ന വാക്കാണ്. റുസ് എന്ന പേരിനെ പറ്റി പല സിദ്ധാന്തങ്ങൾ ഉണ്ട്. അവയിൽ പ്രധാനമായവ താഴെ പറയുന്നവയാണ്. * '''നോർമനിസ്റ്റിക് സിദ്ധാന്തം''' - ഏറ്റവും സ്വീകാര്യമായുള്ള ഈ സിദ്ധാന്ത പ്രകാരം തുഴയുക എന്നർത്ഥമുള്ള റുത്സ് എന്ന നോര്സ് (പഴയ ജെർമ്മാനിക്) ഭാഷയിൽ നിന്നുമാണ് സ്ലാവുകൾ ഈ വാക്ക് ഉണ്ടാക്കിയത്. ആദ്യകാല റഷ്യക്കാരായ വാറംഗിയന്മാർ ജലമാർഗ്ഗം തുഴഞ്ഞ് ഇവിടേക്ക് എത്തിയതുമൂലമായിരിക്കണം ഈ പേർ വന്നത് എന്ന് ഈ സിദ്ധാന്തം പറയുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.zerkalo-nedeli.com/ie/show/555/50610/ |title=സെർക്കാലോ നദേലി യുടെ ലേഖനം. റഷ്യൻ ഭാഷയിൽ ശേഖരിച്ച തീയതി 2007 മാർച്ച് 20 |access-date=2007-03-20 |archive-date=2005-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051125025057/http://www.zerkalo-nedeli.com/ie/show/555/50610/ |url-status=dead }}</ref> നോർമനിസ്റ്റിക് സിദ്ധാന്തത്തിനെതിരായ ചില സിദ്ധാന്തങ്ങൾ * റോക്സാലിനി എന്ന ഇറാനിയൻ ഗോത്രക്കാരാണ് തെക്കൻ ഉക്രെയിനിലും റൊമാനിയയിലും അധിനിവേശിച്ചത്. വെളുത്ത-ഇളം നിറമുള്ള എന്നർത്ഥമുള്ള പേർഷ്യൻ വാക്കായ റോഖ്സ് എന്നതിൽ നിന്നാണ് പേരിന്റെ ഉത്ഭവം. * [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] പദമായ രസ (ജലം, സത്ത്) എന്നതിൽ നിന്നുത്ഭവിച്ചതാകാം. കാരണം ഉക്രെയിനടുത്തുള്ള നദികൾക്ക് റോസാ (സ്ലാവിക്കിൽ -മഞ്ഞുതുള്ളി), റൂസ്ലോ(ജലക്കിടക്ക), എന്നിങ്ങനെയാണ് പേര്. * ചുവന്ന മുടിയുള്ള എന്നർത്ഥമുള്ള റുസ്സിയ്യ് എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാകാം ഉത്ഭവം. * ബിസാൻറിൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള ചരിത്രകാരന്മാർ റുസ് എന്ന ലത്തീൻ വാക്കിൽ നിന്ന് (രാജ്യം) ഉത്ഭവിച്ചു എന്നാണ് വിശ്വസിക്കുന്നത്. (Rural എന്ന വാക്കും Rus എന്ന ലത്തീൻ വാക്കിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്) * [[റോസ് നദി|റോസ് നദിയുടെ]] തീരത്തു വസിച്ചിരുന്നതിനാൽ റോസാനേ, റോസിച്ചി (ബഹുവചനം) എന്നിങ്ങനെയും പറഞ്ഞു വന്നു. * റഷ്യയുടെ ദേശീയവിനോദമാണ്‌ [[ചെസ്സ്]] [[പ്രമാണം:Muromian-map.png|ലഘുചിത്രം|150px|left| വാറംഗിയന്മാരുടെ വര‍വിന്റെ സമയത്തെ വിവിധ സംസ്കാരങ്ങളുടെ ഏകദേശ ചിത്രമാണിത്]] == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:IE expansion.png|ലഘുചിത്രം|ഇടത്ത്‌|150px| ആദിമ സ്ലാവുകളുടെ വ്യാപനം. [[കുർഗൻ സിദ്ധാന്തം]] പ്രകാരം]] റഷ്യയുടെ ചരിത്രം സ്ലാവ് വംശജരുടെ ആഗമനം മുതൽക്കാണ് തുടങ്ങുന്നത്. അതിനു മുമ്പുള്ള ചരിത്രം വളരെക്കാലം വരെ അന്യമായിരുന്നു . എന്നാൽ ക്രി.മു. ഒന്നാം ശതകത്തിനു മുൻപുള്ള റഷ്യയിൽ പലതരം ഗോത്രങ്ങൾ അധിവസിച്ചിരുന്നു. ഉദാ: ആദി-യൂറോപ്യന്മാർ, സൈത്യന്മർ. മൂന്നാം ശതകത്തിനും ആറാം ശതകത്തിനും ഇടയ്ക്ക് നോമാഡിക് അധിനിവേശ തരംഗം ഉണ്ടായി. ഇവർ ഒരിടത്ത് സ്ഥിരമായി തങ്ങാതെ യൂറോപ്പിലേക്കും മറ്റും ചാഞ്ചാടിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഖസാർസ് എന്ന [[തുർക്കി|തുർക്കി വംശജരാണ്]] ദക്ഷിണ റഷ്യൻ ഭാഗങ്ങൾ എട്ടാം ശതകം വരെ ഭരിച്ചിരുന്നത്. ഇവർ [[ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം|ബിസാന്റിൻ]] സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യ സഖ്യശക്തിയായിരുന്നു. ഇക്കാലത്താണ് ഇവിടേയ്ക്ക് വന്നുചേർന്ന വാരംഗിയന്മാരെ റൂസ് അല്ലെങ്കിൽ റോസ്സ് എന്ന് വിളിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. [[വൈക്കിങ്ങ്|വൈക്കിങ്ങുകളുടേ]] കാലത്താണ് [[വാരംഗിയന്മാർ]] കച്ചവടത്തിനും മറ്റുമായി കടൽ കടന്ന് ഇവിടേയ്ക്ക് വന്നത്. ഈ പേര് ക്രമേണ ഇവിടേയ്ക്ക് കുടിയേറിയ സ്ലാവ് വംശജർക്കും ലഭിക്കാൻ തുടങ്ങി. [[വോൾഗ]] തീരങ്ങളിൽ നടന്ന പുരാവസ്തു പര്യവേഷണങ്ങളിൽ ക്രി.മു. ഏഴ് മുതൽ ഒൻപത് വരെ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ നിന്നുമുള്ളത് എന്ന് കരുതുന്ന പുരാവസ്തു ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. ഇത് റഷ്യയുടെ ഉത്ഭവത്തെപ്പറ്റി അന്നുവരെ കിട്ടിയ തെളിവുകളേക്കാൾ പഴക്കമുള്ളതാണ്. <ref>{{Cite web |url=http://www.mosnews.com/news/2007/01/04/harevishnu.shtml |title=വിഷ്ണുശിലയെപ്പറ്റി മോസ്കോ ന്യൂസിൽ. റോയിട്ടറിന്റെ ഉദ്ധരിച്ച്. ശേഖരിച്ച തിയ്യതി 2007 മാർച്ച് 20 |access-date=2007-03-20 |archive-date=2007-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070207184232/http://www.mosnews.com/news/2007/01/04/harevishnu.shtml |url-status=dead }}</ref> ഈ [[സ്ലാവ്]] വംശജരാണ് പിന്നീട് റഷ്യക്കാരായും ഉക്രെയിൻ‍കാരായും വിഘടിച്ചത്. [[പ്രമാണം:Sant Vasily cathedral in Moscow.JPG|ലഘുചിത്രം|150px|left|[[:en:Saint_Basil%27s_Cathedral|വിശുദ്ധനായ ബേസിലിന്റെ പ്രധാനപള്ളി]]]] === റൂറിക്കോവിച്ച് സാമ്രാജ്യം === {{Main|റൂറിക്കോവിച്ച് സാമ്രാജ്യം}} ആദ്യത്തെ കീവൻ സംസ്ഥാനം [[കീവൻ റൂസ്]] എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടത്. [[കീവൻ റൂസ്]] റൂറിക്ക് എന്ന [[സ്കാൻഡിനേവിയൻ ഉപദ്വീപ്‌|സ്കാൻഡിനേവിയൻ]] വാറംഗിയനാണ് ആദ്യമായി ഭരിച്ചത്. ക്രി.വ. 800കളിൽ അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ച സാമ്രാജ്യമാണ് [[റൂറീക്കോവിച്ച് സാമ്രാജ്യം]]. ഇവർ പിന്നീട് 10-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബിസാൻറിൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ നിന്നും [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതത്തെ]] സ്വീകരിക്കുകയുണ്ടായി. എഴുന്നൂറ് വർഷത്തോളം കീവൻ‌റൂസിലെ പ്രദേശങ്ങളും മുസ്കോവിയും([[മോസ്കോ]]), ആദിമ റഷ്യയും അവരുടെ വംശക്കാർ ഭരിച്ചു പോന്നു. ആദ്യമെല്ലാം വാറംഗിയന്മാരായിരുന്നു രാജാക്കന്മാരായിരുന്നതെങ്കിലും സ്ലാവുകളുമായി ഇണങ്ങിച്ചേരുക വഴി അവരും താമസിയാതെ രാജാക്കന്മാരായി. പത്തും പതിനൊന്നും ശതകങ്ങളിൽ [[കീവൻ റൂസ്]] എന്ന ഈ സ്ഥലം നല്ല അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിക്കാൻ തുടങ്ങി. [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയുമായും]] [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പുമായും]] ബഹുവിധ വ്യാപാരങ്ങളിൽ അവർ ഏർപ്പെട്ടു. എന്നാൽ [[കുരിശു യുദ്ധം|കുരിശു യുദ്ധകാലത്ത്]] പുതിയ വാണിജ്യ പാതകൾ ഉദയം ചെയ്തതോടെ ഇവരുടെ പ്രാധാന്യം അപ്രസക്തമാകുകയും വ്യാപാരം കുറഞ്ഞു വരികയും ചെയ്തു. [[പ്രമാണം:Kievan Rus en.jpg|ലഘുചിത്രം|150px|left| കീവൻ റൂസ് പതിനൊന്നാം ശതകത്തിൽ]] === മംഗോളിയൻ അധിനിവേശം === പതിനൊന്ന്, പന്ത്രണ്ട് ശതകങ്ങളിൽ തുർക്കി വംശജരായ കിപ്ചാക്കുകൾ, പെഛെനെഗ്ഗുകൾ തുടങ്ങിയവർ വൻ തോതിൽ കുടിയേറ്റം ആരംഭിച്ചതോടെ നിൽക്കക്കള്ളിയില്ലാതെ സ്ലാവ് വംശജർ കൂട്ടത്തോടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ദക്ഷിണഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് താരതമ്യേന കാടുകളായിരുന്ന, [[സലേസ്യേ]] എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന വടക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറേണ്ടി വന്നു. സ്ലാവുകൾ സ്ഥിരപ്പെടുത്തിയ പ്രദേശം പിന്നീട് നോവ്ഗോദോർദ് റിപ്പബ്ലിക്കും വ്ലാദിമിർ-സൂസ്ദാലുമായി. എന്നാൽ അവർ ഒഴിഞ്ഞുപോയ വോൾഗയുടെ മദ്ധ്യഭാഗങ്ങൾ മുസ്ലീങ്ങളായ തുർക്കികൾ കയ്യടക്കിയിരുന്നു. ഈ പ്രദേശം [[വോൾഗ ബൾഗേറിയ]] എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടത്. തുടർന്നാണ് [[ചെങ്കിസ് ഖാൻ|ചെങ്കിസ് ഖാന്റെ]] മംഗോൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വരവ്. കീവൻ റീവ് നേരത്തേ തന്നെ ശിഥിലമായത്, മംഗോളുകൾക്ക് ജോലി എളുപ്പമാക്കിക്കൊടുത്തു. [[ടാർടാർ]] എന്നാണ് മംഗോളിയരെ റഷ്യക്കാർ അന്ന് വിളിച്ചിരുന്നത്. അവർ അന്നുവരെയുള്ള റഷ്യൻ ഭരണം പൂർണ്ണമായും ശിഥിലീകരിച്ചു. ഇന്നത്തെ റഷ്യയുടെ ദക്ഷിണ-മദ്ധ്യ ഭാഗങ്ങൾ ഒരു കാലത്ത് മംഗോളുകൾ ആണ് നേരിട്ടോ അല്ലാതെയോ ഭരിച്ചത്. ഇന്നത്തെ [[ഉക്രൈൻ|ഉക്രെയിന്റെയും]] [[ബെലാറുസ്|ബെലാറൂസിൻറേയും]] ഭാഗങ്ങൾ [[ലിത്വാനിയ|ലിത്വേനിയയിലേയും]] [[പോളണ്ട്|പോളണ്ടിന്റേയും]] വലിയ പ്രഭുക്കന്മാർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന നാടുവാഴികൾ ഭരിച്ചു. റഷ്യ, ഉക്രെയിൻ എന്നും ബേലാറൂസ് എന്നും റഷ്യ എന്നുമുള്ള പല പ്രവിശ്യകളായി. അങ്ങനെ റഷ്യക്കാർക്കിടയിൽ ഒരു വിഭജനം അന്നേ ഉണ്ടായി. === വല്യ പ്രഭുക്കന്മാർ === മംഗോളുകളുടെ ഭരണകാലത്തും റൂറിക്കോവിച്ച് {{Ref|Rurikovich}} വംശം അവരുടെ അധികാരങ്ങൾ നിലനിർത്തിപ്പോന്നു. റൂറിക്കോവിന്റെ സന്താന പരമ്പര [[ക്ണിയാസ്]] അല്ലെങ്കിൽ [[വേലിക്കീ ക്ണിയാസ്]] എന്ന സ്ഥാനം അലങ്കരിച്ചു പോന്നു. (ഇതിനെ ചരിത്രകാരന്മാർ രാജകുമാരൻ, പ്രഭു, മൂത്ത രാജകുമാരന്മാർ, വലിയ പ്രഭുക്കൾ എന്നൊക്കെയാണ് തർജ്ജമ ചെയ്തു കാണുന്നത്) എന്നാൽ പിന്നീട് പല സംസ്ഥാനങ്ങളും കീവൻ റൂസിന്റെ പിൻ‍തുടർച്ച ആരോപിച്ച് കലഹം ഉണ്ടായി. റൂറിക്കോവിച്ച് രാജകുമാരൻ (‍ക്ണിയാസ്) ആയ ഇവാൻ ഒന്നാമൻ(1325-1340) (ഐവാൻ എന്നും പറയും)മംഗോൾ വംശജരുടെ പ്രീതി പിടിച്ചുപറ്റി. മംഗോളുകാർക്കായി നികുതി പിരിച്ചു കൊടുത്തിരുന്നു. അദ്ദേഹം മോസ്കോവിനെ നല്ല ധനികരാജ്യമാക്കി. അടുത്തുള്ള പ്രവിശ്യകൾക്ക് പണം കടം കൊടുക്കാനും തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹത്തിന് ‍കലിത (പണച്ചാക്ക് എന്നർത്ഥം)എന്ന ചെല്ലപ്പേര് ഉണ്ടായിരുന്നു. ടാർടാറിയന്മാരോടുള്ള വിധേയത്വം അദ്ദേഹം നിലനിർത്തുകയും ചെയ്തു. അക്കാലം വരെ ഏതാണ്ട് ഗണതന്ത്ര വ്യവസ്ഥയിലാണ് രാജാക്കന്മാരെ തിരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നത്. എന്നാൽ ഐവാന്റെ വിജയം ടാർടാർ ചക്രവർത്തിയെ മറ്റൊരു തരത്തിൽ ചിന്തിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹം ഇവാന്റെ അനന്തരാവകാശി ഇവാന്റെ മകൻ തന്നെയായിരിക്കണം എന്ന് തീരുമാനിച്ചു. അന്നു മുതൽ റഷ്യയുടെ ചരിത്രത്തിൽ കുടുംബ വാഴ്ച തുടങ്ങി. === ഭയങ്കരനായ ഇവാൻ === 1533 മുതൽ 1584 വരെ റഷ്യ ഭരിച്ച ത്സാർ ചക്രവർത്തി ആണ് ഇവാൻ IV വസ്ലിയെവിച്ച്. [[ഇവാൻ_നാലാമൻ|ഭയങ്കരനായ ഇവാൻ]] എന്ന അപരനാമത്തിൽ ആണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. 28 മാർച്ച് 1584 ൽ പക്ഷാഘാതം വന്നാണ് അദ്ദേഹം മരണപ്പെട്ടത്. {{History_of_Russia}} == ആധുനിക റഷ്യ == ലോക രാജ്യങ്ങളിൽ വലുപ്പത്തിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനമാണ് റഷ്യക്ക്. ഭൂമിയിലെ ആകെ കരഭാഗത്തിൻ്റെ 11 ശതമാനം റഷ്യ എന്ന രാജ്യമാണ്. വലിപ്പത്തിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ ലോകത്ത് രണ്ടാം സ്ഥാനത്ത് ഉള്ള കാനഡയെക്കാൾ എഴുപത്തി ഒന്ന് ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ അധികമാണ് റഷ്യ. കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലും ഉത്തര ഏഷ്യയിലുമായി വ്യാപിച്ച് കിടക്കുന്ന റഷ്യക്ക് 11 സമയമേഖലകൾ ഉൾപ്പെട്ട രാജ്യമെന്ന സവിശേഷതയുമുണ്ട്. റഷ്യൻ ഫെഡറേഷൻ എന്നാണ് രാജ്യത്തിൻ്റെ മുഴുവൻ പേര്. റഷ്യയിൽ ഏറ്റവും വലിപ്പമുള്ള നഗരമായ മോസ്കോയാണ് തലസ്ഥാനം. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് ഭരണസിരാ കേന്ദ്രമായിരുന്ന സെൻ്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗാണ് റഷ്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരം. മരുഭൂമിയും കൊടുങ്കാടും മഞ്ഞ് പ്രദേശങ്ങളും ഉൾപ്പെട്ട വൈവിധ്യമേറിയ ഭൂപ്രകൃതിയാണ് റഷ്യയിലേത്. ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാടുകൾ ഉള്ള രാജ്യവും റഷ്യ തന്നെയാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ആഴമുള്ള തടാകമായ ബൈക്കൽ, യൂറോപ്പിലെ ഏറ്റവും നീളമുള്ള നദിയായ വോൾഗ, ഏറ്റവും വലിയ തടാകമായ ലഡോഗ എന്നിവയും റഷ്യയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ആർട്ടിക് സമുദ്രമാണ് റഷ്യയുടെ വടക്കെ അതിർത്തി. == അവലംബം == <references/> == കുറിപ്പുകൾ == * {{Note|Vishnu}} An ancient Vishnu idol has been found during excavation in an old village in Russia’s Volga region, raising questions about the prevalent view on the origin of ancient Russia, The idol found in Staraya (old) Maina village dates back to VII-X century AD. Staraya Maina village in Ulyanovsk region was a highly populated city 1700 years ago, much older than Kiev, so far believed to be the mother of all Russian cities. * {{Note|Rurikovich}}റൂറിക്കിന്റെ മകൻ എന്നാണ് വാക്കിന് അർത്ഥം, മകൾ ആണെങ്കി റൂറികോവ്ന എന്നാണ് വരിക {{യൂറോപ്യൻ രാഷ്ട്രങ്ങൾ}} {{ഏഷ്യ}} {{Languages of Russia |state=collapsed}} {{Geo Stub}} [[വർഗ്ഗം:യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സ്ലാവിക് രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജി-8 രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:റഷ്യ]] [[വർഗ്ഗം:ഒന്നിലധികം വൻകരകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗത്വമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ]] jox717ykapcyd2kv01sluo7okjtw22r 4627067 4627014 2026-05-30T18:07:36Z WikiBayer 117126 [[Special:Contributions/Dr-Andr888|Dr-Andr888]] ([[User talk:Dr-Andr888|സംവാദം]]) നടത്തിയ തിരുത്തലുകൾ നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു; നിലവിലുള്ള പതിപ്പ് [[User:Altocar 2020|Altocar 2020]] സൃഷ്ടിച്ചതാണ് 4096912 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Russia}} {{Infobox country | native_name = <span style="line-height:1.33em;">റഷ്യൻ ഫെഡറേഷൻ<br />''Rossiyskaya Federatsiya''</span> | conventional_long_name = <span style="line-height:1.33em;">Russian Federation</span> | common_name = Russia | national_anthem = <center>[[പ്രമാണം:Russian Anthem chorus.ogg]]</center><small>[[:en:National_anthem_of_Russia|Государственный гимн Российской Федерации]]<br />([[Romanization of Russian|tr.]]: ''[[:en:National_anthem_of_Russia|Gosudarstvenny gimn Rossiyskoy Federatsii]]'')<br />([[English language|English]]: State Anthem of the Russian Federation)</small> | image_flag = Flag of Russia.svg | image_coat = Coat of Arms of the Russian Federation.svg | image_map = Russian Federation (orthographic projection).svg | map_width = 220px | capital = [[മോസ്കോ]] | latd = 55 | latm = 45 | latNS = N | longd = 37 | longm = 37 | longEW = E | largest_city = capital | official_languages = [[Russian language|റഷ്യൻ]] official throughout the country; [[Languages of Russia|27 others co-official]] in various regions | ethnic_groups = 81% [[റഷ്യക്കാർ]]<br /> 3.7% [[താത്താറുകൾ]]<br />1.4% [[Ukrainians in Russia|യുക്രൈനികൾ]]<br /> 1.1% [[ബാഷ്കിറുകൾ]]<br />1% [[Chuvash people|ചുവാഷ് ജനത]]<br />11.8% മറ്റുള്ളവർ<ref name="perepis-2010.ru">{{Cite web |url=http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/result-december-2011.ppt |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-01-23 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118212344/http://www.perepis-2010.ru/results_of_the_census/result-december-2011.ppt |url-status=dead }}</ref> | ethnic_groups_year = 2010 | demonym = [[Russians|റഷ്യൻ]] | government_type = [[Federalism|Federal]] [[Semi-presidential system|semi-presidential]] [[republic]] | leader_title1 = [[President of Russia|പ്രസിഡണ്ട്]] | leader_name1 = [[വ്ലാദിമിർ പുടിൻ]] | leader_title2 = [[Prime Minister of Russia|പ്രധാനമന്ത്രി]] | leader_name2 = [[Mikhail Mishustin]] | leader_title3 = [[Federation Council of Russia|Chairman of the Federation Council]] | leader_name3 = [[Valentina Matviyenko]] <small>([[United Russia|UR]])</small> | leader_title4 = [[Chairman of the State Duma]] | leader_name4 = [[Vyacheslav Volodin]] <small>([[United Russia|UR]])</small> | legislature = [[Federal Assembly of Russia|Federal Assembly]] | upper_house = [[Federation Council of Russia|Federation Council]] | lower_house = [[State Duma]] | sovereignty_type = [[Sovereign state|Formation]] | established_event1 = [[Rurik Dynasty]] | established_date1 = 862 | established_event2 = [[Kievan Rus']] | established_date2 = 882 | established_event3 = [[Vladimir-Suzdal|Vladimir-Suzdal Rus']] | established_date3 = 1169 | established_event4 = [[Grand Duchy of Moscow]] | established_date4 = 1283 | established_event5 = [[Tsardom of Russia]] | established_date5 = 16 January 1547 | established_event6 = [[Russian Empire]] | established_date6 = 22 October 1721 | established_event7 = [[Russian Soviet Federative Socialist Republic]] | established_date7 = 7 November 1917 | established_event8 = [[Soviet Union|Union of Soviet Socialist Republics]] | established_date8 = 10 December 1922 | established_event9 = Russian Federation | established_date9 = 25 December 1991 | area_km2 = 17,075,400 | area_sq_mi = 6,592,800 | area_rank = 1st | area_magnitude = 1 E13 | percent_water = 13<ref name=gen>{{cite web |title=The Russian federation: general characteristics |url=http://www.gks.ru/scripts/free/1c.exe?XXXX09F.2.1/010000R |work=Federal State Statistics Service |accessdate=5 April 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20031021014415/http://www.gks.ru/scripts/free/1c.exe?XXXX09F.2.1%2F010000R |archivedate=2003-10-21 |url-status=live }}</ref> (including swamps) | population_estimate_rank = 9th | population_estimate = 143,700,000 (2014)<ref>{{cite web | url=http://www.gks.ru/bgd/free/B14_00/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E::%7Cdk01/7-0.doc | title=демография (Demography) | year=2014 | publisher=[[Russian Federal State Statistics Service]] | language=Russian | access-date=2014-07-11 | archive-date=2014-03-04 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140304064614/http://www.gks.ru/bgd/free/B14_00/IssWWW.exe/Stg//%3Cextid%3E/%3Cstoragepath%3E%3A%3A%7Cdk01/7-0.doc | url-status=dead }}</ref> | population_1 January 2011 = 142,914,136<ref>{{cite web |url=http://www.gks.ru/bgd/free/b04_03/Isswww.exe/Stg/d01/65oz-shisl28.htm |title=Об оценке численности постоянного населения на 1 января 2010г., на 1 января 2011г. и в среднем за 2010 год |publisher=Gks.ru |date= |accessdate=2011-12-07 |archive-date=2012-03-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120315160426/http://www.gks.ru/bgd/free/b04_03/Isswww.exe/Stg/d01/65oz-shisl28.htm |url-status=dead }}</ref> | population_census_year = 2010 | population_density_km2 = 8.3 | population_density_sq_mi = 21.5 | population_density_rank = 217th | GDP_PPP_year = 2011 | GDP_PPP = $2.376&nbsp;trillion<ref name=imf2>{{cite web |url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2014/01/weodata/weorept.aspx?pr.x=45&pr.y=13&sy=2014&ey=2014&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=922&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC&grp=0&a=|title=Russia |publisher=International Monetary Fund |accessdate=30 June 2014}}</ref> | GDP_PPP_rank = 6th | GDP_PPP_per_capita = $16,687<ref name=imf2/> | GDP_nominal = $1.884&nbsp;trillion<ref name=imf2/> | GDP_nominal_rank = 9th | GDP_nominal_year = 2011 | GDP_nominal_per_capita = $13,235<ref name=imf2/> | Gini = 42.3<ref>{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html |title=Distribution of family income – Gini index |work=The World Factbook |publisher=CIA |accessdate=13 January 2011 |archive-date=2008-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080813045724/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2172.html |url-status=dead }}</ref> ([[List of countries by income equality|83rd]]) | Gini_year = 2008 | Gini_category = | HDI_year = 2011 | HDI = {{increase}} 0.755<ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2011_EN_Table1.pdf|title=2011 Human development Report|publisher=[[United Nations Development Programme]]|pages=148–151|accessdate=5 November 2011}}</ref> | HDI_rank = 66th | HDI_category = <span style="color:#090;">high</span> | currency = [[:en:Russian_ruble|Ruble]] | currency_code = RUB | utc_offset = +3 to +12 (exc. +5) | date_format = dd.mm.yyyy | drives_on = വലതു | cctld = [[.ru]], [[.su]], [[.рф]] | calling_code = [[Telephone numbers in Russia|+7]] }} '''[[റഷ്യ]]''' (റഷ്യനിൽ: Росси́я, Rossiya; ഉച്ചാരണം: [rʌ'sʲi.jə] '''റ-ത്സി-യ്യ'''), അഥവാ '''[[:en:Russia#Russian_Federation|റഷ്യൻ ഫെഡറേഷൻ]]''', ഔദ്യോഗിക നാമം (Росси́йская Федера́ция, Rossiyskaya Federatsiya; [rʌ'sʲi.skə.jə fʲɪ.dʲɪ'ra.ʦɪ.jə] (മലയാളത്തിൽ: റാ-ത്സിത്സ്കായ ഫിദിറാത്സീയ്യാ). ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വിസ്തൃതിയേറിയ രാജ്യമാണ്‌. [[മോസ്കോ]] ആണ് തലസ്ഥാനം. [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പിലും]] [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിലുമായി]] വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ രാജ്യത്തിന്‌ വിസ്തൃതിയുടെ കാര്യത്തിൽ രണ്ടാമതുള്ള [[കാനഡ|കാനഡയുടെ]] ഇരട്ടിയിലേറെ വലിപ്പമുണ്ട്‌. പഴയ [[സോവ്യറ്റ് യൂണിയൻ|സോവ്യറ്റ്‌ യൂണിയനിലെ]] പ്രധാന റിപബ്ലിക്കായിരുന്ന റഷ്യ ഇപ്പോൾ സ്വതന്ത്ര രാജ്യമാണ്‌. [[നോർവേ]], [[ഫിൻലാന്റ്]], [[എസ്തോണിയ]], [[ലാത്‌വിയ]], [[ലിത്വാനിയ]], [[പോളണ്ട്]], [[ബെലാറുസ്|ബെലാറസ്]],[[യുക്രൈൻ]], [[ജോർജിയ]], [[അസർബൈജാൻ]], [[ഖസാഖ്‌സ്ഥാൻ]], [[ചൈന]], [[മംഗോളിയ]], [[ഉത്തര കൊറിയ]] എന്നിവയാണ്‌ റഷ്യയുടെ അയൽരാജ്യങ്ങൾ. == പേരിനു പിന്നിൽ == റൂസ് അല്ലെങ്കിൽ റുസ്കായ എന്നത് ആദ്യകാല പൗരസ്ത്യ സ്ലാവിക് ജനവാസ വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് മൊത്തമായി പറഞ്ഞിരുന്ന വാക്കാണ്. റുസ് എന്ന പേരിനെ പറ്റി പല സിദ്ധാന്തങ്ങൾ ഉണ്ട്. അവയിൽ പ്രധാനമായവ താഴെ പറയുന്നവയാണ്. * '''നോർമനിസ്റ്റിക് സിദ്ധാന്തം''' - ഏറ്റവും സ്വീകാര്യമായുള്ള ഈ സിദ്ധാന്ത പ്രകാരം തുഴയുക എന്നർത്ഥമുള്ള റുത്സ് എന്ന നോര്സ് (പഴയ ജെർമ്മാനിക്) ഭാഷയിൽ നിന്നുമാണ് സ്ലാവുകൾ ഈ വാക്ക് ഉണ്ടാക്കിയത്. ആദ്യകാല റഷ്യക്കാരായ വാറംഗിയന്മാർ ജലമാർഗ്ഗം തുഴഞ്ഞ് ഇവിടേക്ക് എത്തിയതുമൂലമായിരിക്കണം ഈ പേർ വന്നത് എന്ന് ഈ സിദ്ധാന്തം പറയുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.zerkalo-nedeli.com/ie/show/555/50610/ |title=സെർക്കാലോ നദേലി യുടെ ലേഖനം. റഷ്യൻ ഭാഷയിൽ ശേഖരിച്ച തീയതി 2007 മാർച്ച് 20 |access-date=2007-03-20 |archive-date=2005-11-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051125025057/http://www.zerkalo-nedeli.com/ie/show/555/50610/ |url-status=dead }}</ref> നോർമനിസ്റ്റിക് സിദ്ധാന്തത്തിനെതിരായ ചില സിദ്ധാന്തങ്ങൾ * റോക്സാലിനി എന്ന ഇറാനിയൻ ഗോത്രക്കാരാണ് തെക്കൻ ഉക്രെയിനിലും റൊമാനിയയിലും അധിനിവേശിച്ചത്. വെളുത്ത-ഇളം നിറമുള്ള എന്നർത്ഥമുള്ള പേർഷ്യൻ വാക്കായ റോഖ്സ് എന്നതിൽ നിന്നാണ് പേരിന്റെ ഉത്ഭവം. * [[സംസ്കൃതം|സംസ്കൃത]] പദമായ രസ (ജലം, സത്ത്) എന്നതിൽ നിന്നുത്ഭവിച്ചതാകാം. കാരണം ഉക്രെയിനടുത്തുള്ള നദികൾക്ക് റോസാ (സ്ലാവിക്കിൽ -മഞ്ഞുതുള്ളി), റൂസ്ലോ(ജലക്കിടക്ക), എന്നിങ്ങനെയാണ് പേര്. * ചുവന്ന മുടിയുള്ള എന്നർത്ഥമുള്ള റുസ്സിയ്യ് എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാകാം ഉത്ഭവം. * ബിസാൻറിൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള ചരിത്രകാരന്മാർ റുസ് എന്ന ലത്തീൻ വാക്കിൽ നിന്ന് (രാജ്യം) ഉത്ഭവിച്ചു എന്നാണ് വിശ്വസിക്കുന്നത്. (Rural എന്ന വാക്കും Rus എന്ന ലത്തീൻ വാക്കിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്) * [[റോസ് നദി|റോസ് നദിയുടെ]] തീരത്തു വസിച്ചിരുന്നതിനാൽ റോസാനേ, റോസിച്ചി (ബഹുവചനം) എന്നിങ്ങനെയും പറഞ്ഞു വന്നു. * റഷ്യയുടെ ദേശീയവിനോദമാണ്‌ [[ചെസ്സ്]] [[പ്രമാണം:Muromian-map.png|ലഘുചിത്രം|150px|left| വാറംഗിയന്മാരുടെ വര‍വിന്റെ സമയത്തെ വിവിധ സംസ്കാരങ്ങളുടെ ഏകദേശ ചിത്രമാണിത്]] == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:IE expansion.png|ലഘുചിത്രം|ഇടത്ത്‌|150px| ആദിമ സ്ലാവുകളുടെ വ്യാപനം. [[കുർഗൻ സിദ്ധാന്തം]] പ്രകാരം]] റഷ്യയുടെ ചരിത്രം സ്ലാവ് വംശജരുടെ ആഗമനം മുതൽക്കാണ് തുടങ്ങുന്നത്. അതിനു മുമ്പുള്ള ചരിത്രം വളരെക്കാലം വരെ അന്യമായിരുന്നു . എന്നാൽ ക്രി.മു. ഒന്നാം ശതകത്തിനു മുൻപുള്ള റഷ്യയിൽ പലതരം ഗോത്രങ്ങൾ അധിവസിച്ചിരുന്നു. ഉദാ: ആദി-യൂറോപ്യന്മാർ, സൈത്യന്മർ. മൂന്നാം ശതകത്തിനും ആറാം ശതകത്തിനും ഇടയ്ക്ക് നോമാഡിക് അധിനിവേശ തരംഗം ഉണ്ടായി. ഇവർ ഒരിടത്ത് സ്ഥിരമായി തങ്ങാതെ യൂറോപ്പിലേക്കും മറ്റും ചാഞ്ചാടിക്കൊണ്ടിരുന്നു. ഖസാർസ് എന്ന [[തുർക്കി|തുർക്കി വംശജരാണ്]] ദക്ഷിണ റഷ്യൻ ഭാഗങ്ങൾ എട്ടാം ശതകം വരെ ഭരിച്ചിരുന്നത്. ഇവർ [[ബൈസന്റൈൻ സാമ്രാജ്യം|ബിസാന്റിൻ]] സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ മുഖ്യ സഖ്യശക്തിയായിരുന്നു. ഇക്കാലത്താണ് ഇവിടേയ്ക്ക് വന്നുചേർന്ന വാരംഗിയന്മാരെ റൂസ് അല്ലെങ്കിൽ റോസ്സ് എന്ന് വിളിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. [[വൈക്കിങ്ങ്|വൈക്കിങ്ങുകളുടേ]] കാലത്താണ് [[വാരംഗിയന്മാർ]] കച്ചവടത്തിനും മറ്റുമായി കടൽ കടന്ന് ഇവിടേയ്ക്ക് വന്നത്. ഈ പേര് ക്രമേണ ഇവിടേയ്ക്ക് കുടിയേറിയ സ്ലാവ് വംശജർക്കും ലഭിക്കാൻ തുടങ്ങി. [[വോൾഗ]] തീരങ്ങളിൽ നടന്ന പുരാവസ്തു പര്യവേഷണങ്ങളിൽ ക്രി.മു. ഏഴ് മുതൽ ഒൻപത് വരെ നൂറ്റാണ്ടുകളിൽ നിന്നുമുള്ളത് എന്ന് കരുതുന്ന പുരാവസ്തു ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. ഇത് റഷ്യയുടെ ഉത്ഭവത്തെപ്പറ്റി അന്നുവരെ കിട്ടിയ തെളിവുകളേക്കാൾ പഴക്കമുള്ളതാണ്. <ref>{{Cite web |url=http://www.mosnews.com/news/2007/01/04/harevishnu.shtml |title=വിഷ്ണുശിലയെപ്പറ്റി മോസ്കോ ന്യൂസിൽ. റോയിട്ടറിന്റെ ഉദ്ധരിച്ച്. ശേഖരിച്ച തിയ്യതി 2007 മാർച്ച് 20 |access-date=2007-03-20 |archive-date=2007-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070207184232/http://www.mosnews.com/news/2007/01/04/harevishnu.shtml |url-status=dead }}</ref> ഈ [[സ്ലാവ്]] വംശജരാണ് പിന്നീട് റഷ്യക്കാരായും ഉക്രെയിൻ‍കാരായും വിഘടിച്ചത്. [[പ്രമാണം:Sant Vasily cathedral in Moscow.JPG|ലഘുചിത്രം|150px|left|[[:en:Saint_Basil%27s_Cathedral|വിശുദ്ധനായ ബേസിലിന്റെ പ്രധാനപള്ളി]]]] === റൂറിക്കോവിച്ച് സാമ്രാജ്യം === {{Main|റൂറിക്കോവിച്ച് സാമ്രാജ്യം}} ആദ്യത്തെ കീവൻ സംസ്ഥാനം [[കീവൻ റൂസ്]] എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടത്. [[കീവൻ റൂസ്]] റൂറിക്ക് എന്ന [[സ്കാൻഡിനേവിയൻ ഉപദ്വീപ്‌|സ്കാൻഡിനേവിയൻ]] വാറംഗിയനാണ് ആദ്യമായി ഭരിച്ചത്. ക്രി.വ. 800കളിൽ അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ച സാമ്രാജ്യമാണ് [[റൂറീക്കോവിച്ച് സാമ്രാജ്യം]]. ഇവർ പിന്നീട് 10-ആം നൂറ്റാണ്ടിൽ ബിസാൻറിൻ സാമ്രാജ്യത്തിൽ നിന്നും [[ക്രിസ്തുമതം|ക്രിസ്തുമതത്തെ]] സ്വീകരിക്കുകയുണ്ടായി. എഴുന്നൂറ് വർഷത്തോളം കീവൻ‌റൂസിലെ പ്രദേശങ്ങളും മുസ്കോവിയും([[മോസ്കോ]]), ആദിമ റഷ്യയും അവരുടെ വംശക്കാർ ഭരിച്ചു പോന്നു. ആദ്യമെല്ലാം വാറംഗിയന്മാരായിരുന്നു രാജാക്കന്മാരായിരുന്നതെങ്കിലും സ്ലാവുകളുമായി ഇണങ്ങിച്ചേരുക വഴി അവരും താമസിയാതെ രാജാക്കന്മാരായി. പത്തും പതിനൊന്നും ശതകങ്ങളിൽ [[കീവൻ റൂസ്]] എന്ന ഈ സ്ഥലം നല്ല അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിക്കാൻ തുടങ്ങി. [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയുമായും]] [[യൂറോപ്പ്|യൂറോപ്പുമായും]] ബഹുവിധ വ്യാപാരങ്ങളിൽ അവർ ഏർപ്പെട്ടു. എന്നാൽ [[കുരിശു യുദ്ധം|കുരിശു യുദ്ധകാലത്ത്]] പുതിയ വാണിജ്യ പാതകൾ ഉദയം ചെയ്തതോടെ ഇവരുടെ പ്രാധാന്യം അപ്രസക്തമാകുകയും വ്യാപാരം കുറഞ്ഞു വരികയും ചെയ്തു. [[പ്രമാണം:Kievan Rus en.jpg|ലഘുചിത്രം|150px|left| കീവൻ റൂസ് പതിനൊന്നാം ശതകത്തിൽ]] === മംഗോളിയൻ അധിനിവേശം === പതിനൊന്ന്, പന്ത്രണ്ട് ശതകങ്ങളിൽ തുർക്കി വംശജരായ കിപ്ചാക്കുകൾ, പെഛെനെഗ്ഗുകൾ തുടങ്ങിയവർ വൻ തോതിൽ കുടിയേറ്റം ആരംഭിച്ചതോടെ നിൽക്കക്കള്ളിയില്ലാതെ സ്ലാവ് വംശജർ കൂട്ടത്തോടെ ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ ദക്ഷിണഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് താരതമ്യേന കാടുകളായിരുന്ന, [[സലേസ്യേ]] എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന വടക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറേണ്ടി വന്നു. സ്ലാവുകൾ സ്ഥിരപ്പെടുത്തിയ പ്രദേശം പിന്നീട് നോവ്ഗോദോർദ് റിപ്പബ്ലിക്കും വ്ലാദിമിർ-സൂസ്ദാലുമായി. എന്നാൽ അവർ ഒഴിഞ്ഞുപോയ വോൾഗയുടെ മദ്ധ്യഭാഗങ്ങൾ മുസ്ലീങ്ങളായ തുർക്കികൾ കയ്യടക്കിയിരുന്നു. ഈ പ്രദേശം [[വോൾഗ ബൾഗേറിയ]] എന്നാണ് അറിയപ്പെട്ടത്. തുടർന്നാണ് [[ചെങ്കിസ് ഖാൻ|ചെങ്കിസ് ഖാന്റെ]] മംഗോൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വരവ്. കീവൻ റീവ് നേരത്തേ തന്നെ ശിഥിലമായത്, മംഗോളുകൾക്ക് ജോലി എളുപ്പമാക്കിക്കൊടുത്തു. [[ടാർടാർ]] എന്നാണ് മംഗോളിയരെ റഷ്യക്കാർ അന്ന് വിളിച്ചിരുന്നത്. അവർ അന്നുവരെയുള്ള റഷ്യൻ ഭരണം പൂർണ്ണമായും ശിഥിലീകരിച്ചു. ഇന്നത്തെ റഷ്യയുടെ ദക്ഷിണ-മദ്ധ്യ ഭാഗങ്ങൾ ഒരു കാലത്ത് മംഗോളുകൾ ആണ് നേരിട്ടോ അല്ലാതെയോ ഭരിച്ചത്. ഇന്നത്തെ [[ഉക്രൈൻ|ഉക്രെയിന്റെയും]] [[ബെലാറുസ്|ബെലാറൂസിൻറേയും]] ഭാഗങ്ങൾ [[ലിത്വാനിയ|ലിത്വേനിയയിലേയും]] [[പോളണ്ട്|പോളണ്ടിന്റേയും]] വലിയ പ്രഭുക്കന്മാർ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന നാടുവാഴികൾ ഭരിച്ചു. റഷ്യ, ഉക്രെയിൻ എന്നും ബേലാറൂസ് എന്നും റഷ്യ എന്നുമുള്ള പല പ്രവിശ്യകളായി. അങ്ങനെ റഷ്യക്കാർക്കിടയിൽ ഒരു വിഭജനം അന്നേ ഉണ്ടായി. === വല്യ പ്രഭുക്കന്മാർ === മംഗോളുകളുടെ ഭരണകാലത്തും റൂറിക്കോവിച്ച് {{Ref|Rurikovich}} വംശം അവരുടെ അധികാരങ്ങൾ നിലനിർത്തിപ്പോന്നു. റൂറിക്കോവിന്റെ സന്താന പരമ്പര [[ക്ണിയാസ്]] അല്ലെങ്കിൽ [[വേലിക്കീ ക്ണിയാസ്]] എന്ന സ്ഥാനം അലങ്കരിച്ചു പോന്നു. (ഇതിനെ ചരിത്രകാരന്മാർ രാജകുമാരൻ, പ്രഭു, മൂത്ത രാജകുമാരന്മാർ, വലിയ പ്രഭുക്കൾ എന്നൊക്കെയാണ് തർജ്ജമ ചെയ്തു കാണുന്നത്) എന്നാൽ പിന്നീട് പല സംസ്ഥാനങ്ങളും കീവൻ റൂസിന്റെ പിൻ‍തുടർച്ച ആരോപിച്ച് കലഹം ഉണ്ടായി. റൂറിക്കോവിച്ച് രാജകുമാരൻ (‍ക്ണിയാസ്) ആയ ഇവാൻ ഒന്നാമൻ(1325-1340) (ഐവാൻ എന്നും പറയും)മംഗോൾ വംശജരുടെ പ്രീതി പിടിച്ചുപറ്റി. മംഗോളുകാർക്കായി നികുതി പിരിച്ചു കൊടുത്തിരുന്നു. അദ്ദേഹം മോസ്കോവിനെ നല്ല ധനികരാജ്യമാക്കി. അടുത്തുള്ള പ്രവിശ്യകൾക്ക് പണം കടം കൊടുക്കാനും തുടങ്ങിയ അദ്ദേഹത്തിന് ‍കലിത (പണച്ചാക്ക് എന്നർത്ഥം)എന്ന ചെല്ലപ്പേര് ഉണ്ടായിരുന്നു. ടാർടാറിയന്മാരോടുള്ള വിധേയത്വം അദ്ദേഹം നിലനിർത്തുകയും ചെയ്തു. അക്കാലം വരെ ഏതാണ്ട് ഗണതന്ത്ര വ്യവസ്ഥയിലാണ് രാജാക്കന്മാരെ തിരഞ്ഞെടുത്തിരുന്നത്. എന്നാൽ ഐവാന്റെ വിജയം ടാർടാർ ചക്രവർത്തിയെ മറ്റൊരു തരത്തിൽ ചിന്തിപ്പിച്ചു. അദ്ദേഹം ഇവാന്റെ അനന്തരാവകാശി ഇവാന്റെ മകൻ തന്നെയായിരിക്കണം എന്ന് തീരുമാനിച്ചു. അന്നു മുതൽ റഷ്യയുടെ ചരിത്രത്തിൽ കുടുംബ വാഴ്ച തുടങ്ങി. === ഭയങ്കരനായ ഇവാൻ === 1533 മുതൽ 1584 വരെ റഷ്യ ഭരിച്ച ത്സാർ ചക്രവർത്തി ആണ് ഇവാൻ IV വസ്ലിയെവിച്ച്. [[ഇവാൻ_നാലാമൻ|ഭയങ്കരനായ ഇവാൻ]] എന്ന അപരനാമത്തിൽ ആണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. 28 മാർച്ച് 1584 ൽ പക്ഷാഘാതം വന്നാണ് അദ്ദേഹം മരണപ്പെട്ടത്. {{History_of_Russia}} == ആധുനിക റഷ്യ == ലോക രാജ്യങ്ങളിൽ വലുപ്പത്തിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ ഒന്നാം സ്ഥാനമാണ് റഷ്യക്ക്. ഭൂമിയിലെ ആകെ കരഭാഗത്തിൻ്റെ 11 ശതമാനം റഷ്യ എന്ന രാജ്യമാണ്. വലിപ്പത്തിൻ്റെ കാര്യത്തിൽ ലോകത്ത് രണ്ടാം സ്ഥാനത്ത് ഉള്ള കാനഡയെക്കാൾ എഴുപത്തി ഒന്ന് ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ അധികമാണ് റഷ്യ. കിഴക്കൻ യൂറോപ്പിലും ഉത്തര ഏഷ്യയിലുമായി വ്യാപിച്ച് കിടക്കുന്ന റഷ്യക്ക് 11 സമയമേഖലകൾ ഉൾപ്പെട്ട രാജ്യമെന്ന സവിശേഷതയുമുണ്ട്. റഷ്യൻ ഫെഡറേഷൻ എന്നാണ് രാജ്യത്തിൻ്റെ മുഴുവൻ പേര്. റഷ്യയിൽ ഏറ്റവും വലിപ്പമുള്ള നഗരമായ മോസ്കോയാണ് തലസ്ഥാനം. നൂറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് ഭരണസിരാ കേന്ദ്രമായിരുന്ന സെൻ്റ് പീറ്റേഴ്സ്ബർഗാണ് റഷ്യയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ നഗരം. മരുഭൂമിയും കൊടുങ്കാടും മഞ്ഞ് പ്രദേശങ്ങളും ഉൾപ്പെട്ട വൈവിധ്യമേറിയ ഭൂപ്രകൃതിയാണ് റഷ്യയിലേത്. ലോകത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാടുകൾ ഉള്ള രാജ്യവും റഷ്യ തന്നെയാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ആഴമുള്ള തടാകമായ ബൈക്കൽ, യൂറോപ്പിലെ ഏറ്റവും നീളമുള്ള നദിയായ വോൾഗ, ഏറ്റവും വലിയ തടാകമായ ലഡോഗ എന്നിവയും റഷ്യയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ആർട്ടിക് സമുദ്രമാണ് റഷ്യയുടെ വടക്കെ അതിർത്തി. == അവലംബം == <references/> == കുറിപ്പുകൾ == * {{Note|Vishnu}} An ancient Vishnu idol has been found during excavation in an old village in Russia’s Volga region, raising questions about the prevalent view on the origin of ancient Russia, The idol found in Staraya (old) Maina village dates back to VII-X century AD. Staraya Maina village in Ulyanovsk region was a highly populated city 1700 years ago, much older than Kiev, so far believed to be the mother of all Russian cities. * {{Note|Rurikovich}}റൂറിക്കിന്റെ മകൻ എന്നാണ് വാക്കിന് അർത്ഥം, മകൾ ആണെങ്കി റൂറികോവ്ന എന്നാണ് വരിക {{യൂറോപ്യൻ രാഷ്ട്രങ്ങൾ}} {{ഏഷ്യ}} {{Languages of Russia |state=collapsed}} {{Geo Stub}} [[വർഗ്ഗം:യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സ്ലാവിക് രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജി-8 രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:റഷ്യ]] [[വർഗ്ഗം:ഒന്നിലധികം വൻകരകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗത്വമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ]] 7yvlzn7ie3cw1a8n3at8crjxiib62ic 0 7940 4627156 4525157 2026-05-31T07:55:19Z GV2010 217548 /* */ 4627156 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Chithira Thirunal}} {{വിവക്ഷ|ബാലരാമവർമ്മ|വ്യക്തി}} {{Infobox officeholder | name = '''ശ്രീചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ''' | image = Maharajah Sree Chithira Thirunal Kulasekharaperumal.png | image_size = 420x400px | caption = '''ശ്രീചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ''' | office = [[തിരുവിതാംകൂർ]] മഹാരാജാവ് | predecessor = [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] | successor = [[ഉത്രാടം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] | regent =[[സേതു ലക്ഷ്മി ബായി]] തമ്പുരാട്ടി (1924-1931) | succession = | term = 1924 - 1991 (1971-1991 റ്റൈറ്റുലാർ) | office1 = [[തിരു-കൊച്ചി]] രാജപ്രമുഖൻ | coronation = ആഗസ്ത് 7, 1924 | suc-type = | spouse = ഇല്ല | issue = ഇല്ല | full name =''' ശ്രീ പത്മനാഭദാസ ശ്രീചിത്തിര വഞ്ചിപാല ബാലരാമവർമ്മ കുലശേഖരപെരുമാൾ''' | regnal name = ''മേജർ ജനറൽ ഹിസ് ഹൈനസ് മഹാരാജ രാജ രാമരാജ ശ്രീ പത്മനാഭദാസ വഞ്ചിപാല ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മ കുലശേഖര കിരീടപതി മന്നേ സുൽത്താൻ ബഹദൂർ ഷംഷേർ ജങ്, തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ്,ഗ്രാൻഡ് കമാൻഡർ ഓഫ് ദി മോസ്റ്റ്‌ എക്സലാറ്റഡ് ഓർഡർ ഓഫ് ദി സ്റ്റാർ ഓഫ് ഇന്ത്യ ഗ്രാൻഡ് കമാൻഡർ ഓഫ് ദി മോസ്റ്റ്‌ എമിനെന്റ് ഓർഡർ ഓഫ് ദി ഇന്ത്യൻ എംമ്പയർ | house = വേണാട് സ്വരൂപം | house-type = കുലശേഖര വംശം | father = [[കിളിമാനൂർ]] കോവിലകത്ത് ശ്രീ പൂരം നാൾ രവിവർമ്മ കൊച്ചു കോയി തമ്പുരാൻ | mother = അമ്മ മഹാറാണി ആറ്റിങ്ങൽ ഇളയ റാണി മൂലം തിരുനാൾ സേതു പാർവ്വതി ബായി | birth_date = {{birth date|1912|11|07}} | birth_place = [[തിരുവനന്തപുരം]] | death_date = {{Death date and age|1991|07|20|1912|11|07}} | death_place = തിരുവനന്തപുരം | relatives = [[സേതു ലക്ഷ്മി ബായി]] | occupation = [[തിരുവിതാംകൂർ]] മഹാരാജാവ്, പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത രക്ഷാധികാരി, [[തിരു-കൊച്ചി]] രാജ്പ്രമുഖ്, അസ്പിൻവാൾ കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥൻ | signature_type = | signature = | religion = [[ഹിന്ദു]] }} {{ഫലകം:Travancore}} '''ശ്രീ പത്മനാഭദാസ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ''' (നവംബർ 7, 1912 – ജൂലൈ 19, 1991) [[തിരുവിതാംകൂർ]] ചേരവംശത്തിലെ അമ്പത്തിനാലാമത്തെ<ref>{{cite web|last=മലയാളി കൌൺസിൽ|first=ട്രാവൻകൂർ|title=ജീനിയിലൊജിക്കൽ റ്റ്രീ ഓഫ് ട്രാവൻകൂർ റോയൽ ഫാമിലി|url=http://www.tmcgulf.com/Geneology.html|publisher=ഡയസ് ഇടിക്കുള|accessdate=7 ഡിസംബർ 2014|archive-date=2016-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416225556/http://www.tmcgulf.com/Geneology.html|url-status=dead}}</ref> രാജാവും [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിന്റെ]] അവസാനത്തെ ഭരണാധികാരിയുമായിരുന്ന ഇദ്ദേഹമാണ് 1949 വരെ തിരുവിതാംകൂറിനെ ഭരിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ഇളയ മഹാറാണി സേതു പാർവ്വതി ബായിയുടേയും ശ്രീ പൂരം നാൾ രവിവർമ്മ കൊച്ചു കോയി തമ്പുരാന്റെയും മൂത്ത മകനായി ജനിച്ചു. മഹാറാണി [[കാർത്തിക തിരുനാൾ ലക്ഷ്മിഭായി]],ശ്രീ പത്മനാഭദാസ [[ഉത്രാടം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] എന്നിവർ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരങ്ങളായിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാക്കന്മാർ ശ്രീ പത്മനാഭദാസന്മാരാണ്, കുലദൈവമായ ശ്രീപത്മനാഭനു വേണ്ടി രാജ്യഭാരം നടത്തുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. കവടിയാർ കൊട്ടാരമായിരുന്നു ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ഔദ്യോഗിക വസതി. '''മേജർ ജനറൽ ഹിസ്‌ ഹൈനെസ്സ് ശ്രീ പത്മനാഭദാസ വഞ്ചിപാല സർ ബാലരാമവർമ്മ കുലശേഖര കിരീടപതി മന്നേ സുൽത്താൻ മഹാരാജ രാജരാജ ബഹദൂർ ഷം ഷേർ ജംഗ്, തിരുവിതാകൂർ മഹാരാജ [[GCSI]], [[GCIE]]''' എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുർണ്ണനാമം. <ref>{{cite web|last=etrivandrum|first=.com|title=ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാല രാമ വർമ്മ മഹാരാജ ട്രാവ്വാൻകൂർ ഹിസ്റ്ററി|url=http://www.etrivandrum.com/2011/12/sree-chithira-thirunal-balarama-varma.html|publisher=etrivandrum.com|accessdate=27 ഏപ്രിൽ 2014|archive-date=2014-04-14|archive-url=https://archive.today/20140414112632/http://www.etrivandrum.com/2011/12/sree-chithira-thirunal-balarama-varma.html|url-status=dead}}</ref> 1924 ൽ [[ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ]] മഹാരാജാവിന്റെ നിര്യാണത്തിനു ശേഷം തിരുവിതാംകൂറിന്റെ മഹാരാജാവായി 12 വയസ്സു മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. പ്രായക്കുറവു കാരണം ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് 18 വയസ്സ് തികയുന്നതു വരെ അമ്മയുടെ ജ്യേഷ്ഠസഹോദരി സേതുലക്ഷ്മിബായി ''രാജപ്രതിനിധി''(റീജെന്റ്) ആയി രാജ്യം ഭരിച്ചു. 1931 നവംബർ 6നു സ്വന്തം നിലയിൽ തിരുവിതാംകൂരിന്റെ ഭരണം ആരംഭിച്ചു, അതോടെ ''റീജെൻസി'' അവസാനിച്ചു. ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ്‌ ഇന്ത്യൻ ആർമിയിൽ ''ഓണററി മേജർ ജനറലും'' തിരുവിതാംകൂർ സൈന്യത്തിന്റെ ''സർവ്വസൈന്യാധിപനും കേണൽ-ഇൻ-ചീഫും'' ആയിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം തിരുവിതാകൂർ സൈന്യത്തെ ഇന്ത്യൻ കരസെനയിൽ (മദ്രാസ് റെജിമെന്റിൽ) ലയിപ്പിച്ചതൊടെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് ഇന്ത്യൻ കരസേന ''ഓണററി കേണൽ'' പദവി നൽകി ആദരിച്ചു. ഇന്ന് മദ്രാസ് റെജിമെന്റിന്റെ ഒൻപതും പതിനാറും ബറ്റാലിയനുകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നത് മുമ്പത്തെ തിരുവിതാംകൂരിന്റെ ഒന്നും രണ്ടും ബറ്റാലിയനുകൾ ആണ്.<ref>{{cite news|last=സ്പെഷ്യൽ|first=കറാസ്‌പോൻടെന്റ്റ്|title=ആർമി സെലിബ്രയ്ട്സ് ആനിവേർസറി ഓഫ് കൊളച്ചിൽ ബാറ്റിൽ|url=http://www.hindu.com/2010/08/01/stories/2010080161660200.htm|accessdate=27 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=ദ ഹിന്ദു (ഇംഗ്ലീഷ്)|archive-date=2010-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20101021113114/http://www.hindu.com/2010/08/01/stories/2010080161660200.htm|url-status=dead}}</ref> ഭാരതത്തിനു സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചപ്പോൾ തിരുവിതാംകൂറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് അധീശാധികാരം (Suzerainty) ഇല്ലാതായി, അതു കൊണ്ട് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ സ്വന്തം രാജ്യത്തെ സ്വതന്ത്രമാക്കി നിർത്തുവാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇത് ഇന്ത്യൻ യൂണിയനു സ്വീകാര്യമല്ലാതിരുന്നതിനാൽ 1947 ൽ വി.പി. മേനോന്റെ നേതൃത്വതിൽ ഇന്ത്യൻ യൂണിയനും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളും തമ്മിൽ ചർച്ച തുടങ്ങുകയും അതിന്റെ ഫലമായി 1949 ൽ തിരുവിതാംകൂറിനെ ഇന്ത്യൻ യൂനിയനിൽ ലയിപ്പിക്കാൻ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനു ശേഷം തിരു-കൊച്ചി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ രാജപ്രമുഖനായി 7 വർഷം അദ്ദേഹം സേവനം അനുഷ്ടിച്ചു. 1956 ൽ കേരള സംസ്ഥാനം നിലവിൽ വന്നപ്പോൾ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ''രാജപ്രമുഖന്റെ'' സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് വിരമിക്കുകയും പകരം കേരള ഗവർണർ രാജപ്രമുഖന്റെ പദവിയിൽ വരുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book|last=വി പി|first=മേനോൻ|title=ദ സ്റ്റോറി ഓഫ് ദി ഇന്റെഗ്രേഷൻ ഓഫ് ദി ഇന്ത്യൻ സ്റ്റെറ്റ്സ്|pages=188-189}}</ref> 1971 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ പ്രിവിപേഴ്സ് നിർത്തലാക്കുകയും അതോടെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിനു ഭരണാധികാരി എന്ന നിലയിൽ ഉള്ള അധികാരങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ അദ്ദേഹം ഒപ്പ് വച്ച ഉടമ്പടികൾക്കോ സ്ഥാനപ്പേരിനോ മാറ്റം വന്നില്ല. അങ്ങനെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തിരുവിതാംകൂരിന്റെ ''ടൈറ്റുലാർ മഹാരാജാവായി'' അറിയപ്പെട്ടു. <ref>.indiatimes.com http://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/His-Highness-isnt-unconstitutional-Kerala-high-court/articleshow/27492597.cms "Though by the 26th amendment to the Constitution, Article 363 was repealed whereby the rights and privileges of the rulers of Indian states were taken away, still the name and title of the rulers remained as such and unaffected in so far as names and titles were not contemplated as rights or privileges under the repealed Articles 291 and 362 of the Constitution''</ref> ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള സാമൂഹിക പരിഷ്കാരങ്ങളും സാമ്പത്തിക പുരോഗതിയും ഊർജ്ജസ്വലമായ ഭരണപ്രക്രിയയും അദ്ദേഹതിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ സവിശേഷതയായിരുന്നു. ''തിരുവിതാംകൂർ വ്യവസായവൽകരണത്തിന്റെ പിതാവ്'' എന്ന ഖ്യാതിയും ഇദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചു.<ref> THE STORY OF THE INTEGRATION OF THE INDIAN STATES by V. P. Menon, Page189 : ''The State forged ahead in industrialization and had several industries—cement, fertilizers, chemicals, ceramics, paper, etc.'' </ref> തിരുവിതാംകൂർ സർവ്വകലാശാല (ഇപ്പോഴത്തെ കേരള സർവ്വകലാശാല) സ്ഥാപിച്ചതും ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം നടത്തിയതും ഇദ്ദേഹമാണ്. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ഭരണകാലത്ത് രാജ്യത്തെ ഖജനാവിന്റെ 40 ശതമാനവും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു വേണ്ടി ആണ് ചെലവഴിച്ചിരുന്നതെന്ന് ''സംയുക്ത '' എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.<ref>{{cite journal|title=റോയൽ കൊന്റ്രിബ്യൂഷൻ റ്റു എട്ജുജ്യുക്കേഷൻ ഇൻ ട്രാവങ്കൂർ|journal=സംയുക്ത എ ജേണൽ ഹോർ വിമൻ സ്ടുടീസ്}}</ref> [[ഇന്ത്യ]]യുടെ പത്താമത്തെ [[രാഷ്ട്രപതി]] [[കെ.ആർ. നാരായണൻ|ഡോ. കെ. ആർ. നാരായണന്റെ]] ഉപരി വിദ്യാഭ്യാസ ചെലവ് വഹിചതും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആയിരുന്നു. <ref>{{cite web|last=celebritiesinfos|first=.com|title=President K R Narayanan|url=http://celebritiesinfos.com/president-k-r-narayanan.html|accessdate=14 ജൂൺ 2014|archive-date=2013-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20130916182846/http://celebritiesinfos.com/president-k-r-narayanan.html|url-status=dead}}</ref> <ref>"The kingdom paid for the education of a poor Dalit [untouchable] boy called KR Narayanan and funded his scholarship to London School of Economics. Mr Narayanan became the first Dalit president of India in 1997." BBC News SOUTH ASIA</ref> <ref>{{cite news|last=bbc.co|first=.uk|title=The feisty Indian kings and their temple treasure|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-14063061|accessdate=14 ജൂൺ 2014|newspaper=BBC News SOUTH ASIA}}</ref> എന്നാൽ 1946 ലെ പുന്നപ്ര വയലാർ പ്രക്ഷോഭത്തെ തുടർന്ന് നടന്ന വെടിവൈപ്പും, 1947 ലെ ''സ്വതന്ത്ര തിരുവിതാംകൂർ'' പ്രഖ്യാപനവും, [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർക്ക്]] ദീവാൻ എന്ന നിലയിൽ അമിത സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകി എന്നതുമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ പ്രധാന ന്യൂനതകളായി ചരിത്രകാരന്മാർ ചുണ്ടികാണിക്കുന്നത്. <ref>{{cite book|last=മനോരമ|first=ഇയർ ബുക്ക്|title=മനോരമ ഇയർ ബുക്ക്|date=2011|isbn=0970-9096}}</ref><ref>{{cite web|last=etrivandrum|first=.com|title=ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മ മഹാരാജ ട്രാവ്വാൻകൂർ ഹിസ്റ്ററി|url=http://www.etrivandrum.com/2011/12/sree-chithira-thirunal-balarama-varma.html|publisher=etrivandrum.com|accessdate=27 ഏപ്രിൽ 2014|archive-date=2014-04-14|archive-url=https://archive.today/20140414112632/http://www.etrivandrum.com/2011/12/sree-chithira-thirunal-balarama-varma.html|url-status=dead}}</ref> == ആദ്യ കാലം == [[പ്രമാണം:Sreechitrathirunal.jpg|ലഘുചിത്രം|left|250px|1924-ൽ 12-കാരനായ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ''തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവായതിനു'' ശേഷം]] മാവേലിക്കര ഉത്സവമഠം കൊട്ടാരത്തിലെ തിരുവാതിര നാൾ കൊച്ചുകുഞ്ഞി തമ്പുരാട്ടിയുടെ മകളാണ് [[മൂലം തിരുനാൾ സേതു പാർവ്വതിഭായി]].ചിത്രമെഴുത്തുതമ്പുരാൻ രാജ രവിവർമ്മയുടെ മകളുടെ മകളാണ് സേതു പാർവതി ബായി തമ്പുരാട്ടി.[[മൂലം തിരുനാൾ|ശ്രീമൂലം തിരുനാളിനു]] ശേഷം തിരുവിതാംകൂർ രാജവംശത്തിൽ അനന്തരാവകാശികളില്ലാതിരുന്നതിനാൽ മാവേലിക്കരയിലെ ഉത്സവമഠം കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്നും [[സേതു ലക്ഷ്മിഭായി]]യെയും [[സേതു പാർവ്വതിഭായി]]യെയും ദത്തെടുത്തു. [[കിളിമാനൂർ കൊട്ടാരം|കിളിമാനൂർ കോവിലകത്തെ]] സംസ്കൃത പണ്ഡിതനായിരുന്ന പൂരം നാൾ രവിവർമ്മ കോയിത്തമ്പുരാനാണ് മൂലം തിരുനാൾ [[സേതു പാർവ്വതിഭായി]]യെ വിവാഹം കഴിച്ചത്. സേതു പാർവ്വതിഭായി - രവിവർമ്മ കോയിതമ്പുരാൻ ദമ്പതിമാരുടെ മൂത്ത മകനായി ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1912 [[നവംബർ 7]]-നു ജനിച്ചു. അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്‌ ഒരു [[ദീപാവലി]] നാളിൽ ആയിരുന്നു. ജനിച്ച അപ്പോൾ തന്നെ അമ്മാവൻ ശ്രീ [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] മഹാരാജാവിന്റെ അടുത്ത അനന്തരാവകാശിയായി അദ്ദേഹത്തെ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപ്പോഴത്തെ പൂർണ്ണ നാമം ''ശ്രീ പദ്മനാഭദാസ മഹാരാജ്കുമാർ ശ്രീ ബാലരാമവർമ്മ [[തിരുവിതാംകൂർ]] ഇളയരാജ'' എന്നായിരിന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് 1916 ൽ ഒരു സഹോദരിയും([[കാർത്തിക തിരുനാൾ ലക്ഷ്മിഭായി]]) 1922 ൽ ഒരു സഹോദരനും([[ഉത്രാടം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]]) ജനിച്ചു. മൂത്ത റാണി സേതു ലക്ഷ്മി ഭായിക്ക് മക്കൾ (രണ്ടു പെണ്മക്കൾ) ഉണ്ടായത് വളരെ വൈകി 1923 ൽ ആയിരുന്നു. അത് കൊണ്ട് തന്നെ രാജസ്ഥാനം എല്ലാം സേതു പാർവ്വതിയുടെ മക്കൾ ആയ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ, [[കാർത്തിക തിരുനാൾ ലക്ഷ്മിഭായി]], [[ഉത്രാടം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] എന്നിവർക്കാണ് ലഭിച്ചത്. ഇത് തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബത്തിന്റെ രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളും തമ്മിൽ അകലാൻ ഉള്ള ഒരു കാരണമായിരുന്നു. <ref>{{cite book|last=രഘുനന്ദൻ|first=ലക്ഷ്മി|title=അറ്റ്‌ ദ ടേൺ ഓഫ് ദ റ്റൈഡു്}}</ref> ===വിദ്യാഭ്യാസം=== ആറാമത്തെ വയസ്സിൽ ശ്രീ മൂലം തിരുനാൾ മഹാരാജാവ് തിരഞ്ഞെടുത്ത ട്യുടർമാരുടെ കീഴിൽ വിദ്യാരംഭം കുറിച്ചു. [[മലയാളം]], [[സംസ്കൃതം]], [[തമിഴ്‌]], [[ഇംഗ്ലിഷ്]], [[ചരിത്രം]], കല, [[സാഹിത്യം]], സംസ്കാരം, [[ഗണിത ശാസ്ത്രം]] മറ്റു ശാസ്ത്രവിഭാഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ പഠനം ആരംഭിച്ചു. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിനെ മലയാളവും സംസ്കൃതവും പഠിപ്പിച്ചത് അന്നത്തെ ബഹുഭാഷാ പണ്ഡിതനായിരുന്ന ആറ്റുർ കൃഷ്ണൻ പിഷാരടി ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇംഗ്ലിഷ് പഠനം രാമൻ നംബീശന്റെയും ബ്രിട്ടീഷ്‌ സിവിൽ സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഡോവേൽ എന്നിവരുടെ കീഴിൽ ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് 12 വയസ്സ് മാത്രം പ്രായമുള്ളപ്പോൾ മഹാരാജാവായിരുന്ന ശ്രീ മൂലം തിരുനാൾ അന്തരിച്ചു. ഇതേ തുടർന്ന് കിരിടവകാശി ആയിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിനെ തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവായി അവരോധിച്ചു. പ്രായകുറവ് കാരണം അമ്മയുടെ ജ്യേഷ്ഠത്തി സേതു ലക്ഷ്മിഭായി അദ്ദേഹത്തിനു വേണ്ടി ഒരു 'റീജന്റായി' രാജ്യം ഭരിച്ചു. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ, തന്റെ പതിനാറാമത്തെ വയസ്സിൽ [[ബാംഗ്ലൂർ|ബംഗളുരുവിൽ]] രണ്ടു വർഷത്തെ ഭരണതന്ത്ര(State Craft)പഠനവും അട്മിനിസ്ട്രീടിവ് ട്രെയിനിങ്ങും പഠിക്കുന്നതിനായി പോയി. മൈസൂർ മഹാരാജാവായിരുന്ന കൃഷ്ണരാജ വോഡയാർ നാലാമന്റെ കീഴിൽ പതിനഞ്ചു മാസത്തെ പ്രായോഗിക ഭരണം അഭ്യസിക്കുകയും ചെയ്തു. പതിനെട്ടാമത്തെ വയസ്സിൽ തന്റെ പഠനം പുർത്തിയാക്കിയ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തിരുവിതാംകുറിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തി. <ref>"At the turn of the tide : the life and times of Maharani Setu Lakshmi Bayi, the last queen of Travancore " by Lakshmi Raghunandan , pages 513-515 </ref> == തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ് == ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് പതിനെട്ടു വയസ്സ് തികഞ്ഞതിനു ശേഷവും അദ്ദേഹത്തെ ഭരണം ഏറ്റെടുക്കാൻ ബ്രിട്ടീഷ്‌ ഇന്ത്യ സർക്കാർ അനുവദിച്ചില്ല. അന്ന് [[തിരുവിതാംകൂറിർ|തിരുവിതാംകൂറിൽ]] അദ്ദേഹത്തിനു ഭരണം ലഭിക്കാതിരിക്കാൻ ചില കിംവദന്തികൾ പരത്തുകയുണ്ടായി. അദ്ദേഹത്തിന് മാനസിക രോഗമുണ്ടെന്നും ഭരണം നടത്താനുള്ള കഴിവ് ഇല്ല എന്നുമൊക്കെ കിംവദന്തികൾ പടർന്നു. അതു കൊണ്ട് തന്നെ റീജെൻസി ഒരു വർഷം കുടി നിട്ടാൻ തിരുമാനിച്ചു. തന്റെ ഭാര്യയുടെ ഭരണം നീട്ടി കൊണ്ട് പോകാൻ വേണ്ടി റീജെന്റ്റ് റാണി സേതു ലക്ഷ്മിഭായിയുടെ ഭർത്താവ് രാമവർമ്മ വലിയകോയിത്തമ്പുരാനാണ് ഇത്തരം വാർത്തകൾ പ്രചരിപ്പിച്ചത് എന്ന് വിശ്വസിക്കപെടുന്നു. അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂറിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് സേതു ലക്ഷ്മിഭായി 'റീജെന്റ്' ആയി ഭരിക്കുന്ന കാലത്തെ, ഒരു കുപ്രസിദ്ധനായ വ്യക്തിത്വമായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ആളായിരുന്നു റീജെന്റ് മഹാറാണിയുടെ ഭർത്താവ് രാമവർമ്മ വലിയകോയി തമ്പുരാൻ. ഇദ്ദേഹം തന്റെ ഭാര്യയുടെ ഭരണകാലത്ത് ഭരണകാര്യങ്ങളിൽ അനധികൃതമായി കൈകടത്തലുകൾ നടത്തുകയും അതിനാൽ ജനങ്ങളുടെ രോഷത്തിനു പാത്രമാവുകയും ചെയ്തിരുന്നു. <ref>{{cite book|last1=സുന്ദരരാജൻ|first1=സരോജ|title=സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യർ : എ ബയോഗ്രഫി|publisher=അല്ലൈടെ പബ്ലിഷേർസ്|location=യൂനിവെർസിട്ടി ഓഫ് മിഷിഗൺ|accessdate=18 ഫെബ്രുവരി 2015|archivedate=18 ഫെബ്രുവരി 2015|language=ഇംഗ്ലീഷ്}}</ref> <ref>At the Turn of the Tide'' by Lakshmi Raghunanadan, pages:234-242 : " The Government of India, long before the passing of the Press Act, gave notice of the measure to follow. In Travancore, on the other hand, the measure was hatched in secret and hurled at the public with the sole object or saving the Valia Koil Tampuran from newspaper attacks and not to serve any public purpose. The interference of the valia Koil Tampuran in Government affairs was well known." </ref> തിരുവിതാംകുറിന്റെ "ദിവാനെ" തിരുമാനിക്കുക പോലുള്ള പല സുപ്രധാന തിരുമാനങ്ങളും ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇഷ്ട്ടത്തിനാണ് ചെയ്തതെന്ന് ചൂണ്ടി കാണിക്കപെടുന്നു.<ref>At The Turn Of The Tide by Lakshmi Raghunandan, Page-163 :"The Valia Koil Tampuran's stand: It needed strength of purpose and a deep conviction in the principles on which this selection was made to appoint Mr. Watts as Dewan in the face of such seemingly implacable opposition. It was in such instances that the softer nature of Her Highness yielded to the unwavering decision of the Valia Koil Tampuran. The nomination was forwarded to the Government of India for confinnation and while waiting for a reply, the Valia Koil Tampuran drafted a letter to Mr. Cotton for Her Highness to sign."</ref> രാമവർമ്മ വലിയകോയി തമ്പുരാനെ മാധ്യമങ്ങളുടെ കുറ്റപെടുത്തലുകളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കാനായിട്ടാണ് 1926 ലെ കുപ്രസിദ്ധാമായ ''ട്രാവൻകൂർ പ്രസ്സ് റെഗുലേഷൻ'' എന്ന നിയമം രിജെന്റ്റ് മഹാറാണി നടപ്പിലാക്കിയത് എന്നും ചരിത്രകാരന്മാർ വിലയിരിത്തുന്നു. <ref>{{cite journal|last=പബ്ലിക് റിലേഷൻ ഡിപാർട്ട്‌മെന്റ്|first=ഇൻഫോർമേഷൻ|title=ഹിസ്റ്റൊരി ഓഫ് പ്രസ്‌ ഇൻ കേരള|journal=I&PRD KERALA|accessdate=13 ജൂൺ 2014}}</ref> ഇതെല്ലം തന്നെ സേതു ലക്ഷ്മിഭായിയുടെയും സഹോദരി സേതു പാർവ്വതിഭായിയുടെയും കുടുംബങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വഷളാക്കാൻ കാരണമായി. <ref>{{cite book|last=രഘുനന്ദൻ|first=ലക്ഷ്മി|title=അറ്റ്‌ ദ ടേൺ ഓഫ് ദ റൈഡ്|pages=234-242}}</ref> തന്റെ മകൻ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് ഭരണം നഷ്ടപ്പെടും എന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ സേതു പാർവ്വതിഭായി കുടുംബ സുഹൃത്തായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സർ സി.പി.യോട്]] സഹായം അഭ്യർഥിച്ചു. സർ സി. പി. അന്നത്തെ ഇന്ത്യ വൈസ്രോയ് വെല്ലിംഗ്ടൻ പ്രഭുവുമായി സംസാരിക്കുകയും സത്യം മനസ്സിലാക്കിക്കുവാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിന്റെ ഫലമായി വെല്ലിംഗ്ടൻ പ്രഭു ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളുമായി ഒരു കൂടികാഴ്ച്ച നടത്തി. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ കഴിവിലും സ്വഭാവത്തിലും വെല്ലിംഗ്ടൻ പ്രഭുവിന് വിശ്വാസം വരുകയും അദ്ദേഹത്തിന് ഭരണം ഏല്ക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാരാജാവ് വളരെ ചെറുപ്പമായിരുന്നതിനാലും അദ്ദേഹത്തെ കുറിച്ച് ഒരുപാട് കിംവദന്തികൾ പരന്നതിനാലും, വെല്ലിംഗ്ടൻ പ്രഭു സർ സി പിയോട് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ഉപദേശകൻ ആയി ചുമതല ഏൽക്കാൻ പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ 1931 നവംബർ ആറിനു റീജെൻസി അവസാനിക്കുകയും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തിരുവിതാംകുറിന്റെ ഭരണ സാരഥ്യം ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു. അതോടൊപ്പം തന്നെ സർ സി പി തിരുവിതാംകുർ രാഷ്ട്രീയത്തിലെക്ക് ആദ്യ ചുവടുവയ്പ്പ് നടത്തി. തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജക്കന്മാർ സാധാരണയായി നടത്തി വരുന്ന ചടങ്ങുകൾ ആണ് ഹിരണ്യഗർഭവും തുലാപുരുഷദാനവും. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ അമ്മാവനായിരുന്ന ശ്രീ മൂലം തിരുനാൾ മഹാരാജാവ് വരെയുള്ള എല്ലാ മഹാരാജാക്കന്മാരും ഈ ചടങ്ങുകൾ നടത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ തനിക്കുവേണ്ടി ഇത്രയും തുക ചെലവാക്കാൻ തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാരിനോട് അവശ്യപ്പെടില്ല എന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തിരുമാനിക്കുകയായിരുന്നു എന്ന് ''മാതൃഭൂമി പത്രം'' സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name="mathrubhumi-ക">{{cite news|title=ഹിരണ്യഗർഭച്ചടങ്ങിന് ഡച്ചുകാരോട് ചോദിച്ചത് 10,000 കഴിഞ്ച് സ്വർണം|url=http://www.mathrubhumi.com/paramparyam/story.php?id=230343|accessdate=19 ജൂൺ 2014|newspaper=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|format=മാതൃഭൂമി പാരമ്പര്യം - ലേഖനം|quote=''രാജാവ് നേരെ പോകുന്നത് ശ്രീപദ്മനാഭസ്വാമിയുടെ വിഗ്രഹത്തിന് മുന്നിലേക്കാണ്. അവിടെ അദ്ദേഹം സാഷ്ടാംഗ പ്രണാമം നടത്തിക്കഴിയുമ്പോൾ പൂജാരിമാർ കിരീടം എടുത്ത് രാജാവിന്റെ തലയിൽവെച്ചശേഷം 'കുലശേഖര പെരുമാൾ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇതോടെയാണ് രാജാവ് 'പൊന്നുതമ്പുരാൻ' ആകുന്നത്. ഹിരണ്യഗർഭത്തിനുശേഷം സ്വർണപാത്രം കഷ്ണങ്ങളായി മുറിച്ച് ബ്രാഹ്മണർക്ക് ദാനം ചെയ്യുന്നു. ആദ്യത്തെ ഹിരണ്യഗർഭത്തിന് 8873ാ കഴിഞ്ച് സ്വർണം വേണ്ടിവന്നുവെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു. ചടങ്ങിനുശേഷം രാജാവ് തലയിൽ വയ്ക്കുന്ന കിരീടത്തിനെ 'കുലശേഖര പെരുമാൾ കിരീടം' എന്നാണ് പറഞ്ഞിരുന്നത്. ഇത് കിരീടധാരണസമയത്ത് മാത്രമേ തലയിൽ ഉണ്ടാകൂ. കാരണം രാജ്യം ശ്രീപദ്മനാഭനായതിനാൽ തിരുവിതാംകൂർ രാജാക്കന്മാർ കിരീടം ധരിക്കാറില്ല. ശ്രീമൂലംതിരുനാൾ വരെയുള്ള രാജാക്കന്മാർ ഹിരണ്യഗർഭം നടത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നാണ് അറിയുന്നത്. ഭാരിച്ച ചെലവ് കണക്കിലെടുത്ത് ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്തിയില്ല."|last=മാതൃഭൂമി ഇനിഷിയെറ്റിവ്|first=പാരമ്പര്യം|archivedate=2014-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140619121443/http://www.mathrubhumi.com/paramparyam/story.php?id=230343|date=2013|url-status=dead}}</ref> ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ മഹാരാജാവിന്റെ പുർന്ന അധികാരങ്ങളും ഏറ്റ ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഴുവൻ നാമം ''ഹിസ്‌ ഹൈനെസ്സ് ശ്രീ പദ്മനാഭദാസ വഞ്ചിപാല സർ ബാലരാമവർമ്മ കുലശേഖര കിരീടപതി മന്നേ സുൽത്താൻ മഹാരാജ രാജരാജ ബഹദൂർ ഷം ഷേർ ജംഗ്, തിരുവിതാകൂർ മഹാരാജ'' എന്നായിരുന്നു. സർ [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ]] 1931-36 ഉപദേശകൻ ആയും 1936-48 വരെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ [[പ്രധാന മന്ത്രി]] (ദീവാൻ) ആയും പ്രവർത്തിച്ചു. തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ മഹാരാജാവും തിരു-കൊച്ചിയിലെ ആദ്യത്തെയും അവസാനത്തെയും ''രാജപ്രമുഖനും'' ആയിരുന്നു ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ. മഹാരാജാവിന് 18 വയസായപ്പോൾ സ്വയം അധികാരം ഏറ്റെടുത്തു. 1936ൽ ''ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം'' നടത്തി, 1937ൽ തിരുവിതാംകൂർ സർവകലാശാല സ്ഥാപിച്ചു. പുരോഗമനപരവും വിപ്ലവാത്മകവുമായ പല ഭരണ പരിഷ്കാരങ്ങളും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ നടപ്പിൽ വരുത്തി. എന്നാൽ 1946ലെ പുന്നപ്ര-വയലാർ സമരത്തെ തുടർന്ന് നടന്ന വെടിവയ്പ്പും 1947ലെ സ്വതന്ത്ര തിരുവിതാംകൂർ പ്രഖ്യാപനവും അദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ പ്രധാന ന്യൂനതകളായി കണക്കാക്കപെടുന്നു. <ref>{{cite book|last=രഘുനന്ദൻ|first=ലക്ഷ്മി|title=അറ്റ്‌ ദ ടേൺ ഓഫ് ദ റ്റൈഡു്}}</ref> <ref>{{cite book|title=സർ സി. പി. റിമെംബേഡ്|page=83}}</ref> ===ദ്വിമണ്ഡല നിയമനിർമ്മാണ സഭ=== 1932 ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ സുപ്രധാനമായ ചില ഭരണ പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കി. അതിന്റെ ഫലമായി സ്വന്തം അധികാരങ്ങൾ കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മുൻപുണ്ടായിരുന്ന ശ്രീമൂലം സ്റ്റേറ്റ് അസംബ്ലി, ''ശ്രീ മൂലം പ്രജാസഭ'', ''ശ്രീ ചിത്രാ സ്റ്റേറ്റ് അസംബ്ലി'' എന്നിങ്ങനെ ഇരുതലങ്ങളുള്ള നിയമസഭയാക്കി വികസിപ്പിച്ചു. ട്രാവൻകൂർ ലെജിസ്ലെറ്റിവ് കൌൺസിൽ റദ്ദാക്കുകയും ശ്രീ മൂലം പ്രജാസഭ (അധോസഭ)പുനസംഘടിപപിക്കുകയും ചെയ്തു. അതോടൊപ്പം ശ്രീ ചിത്ര സ്റ്റേറ്റ് കൌൺസിൽ (ഉപരിസഭ) സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. പുതിയ സഭയിലെ 55% പേർ തിരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ ആയിരിക്കണം, അതിൽ മൂന്നിൽ രണ്ടു പേർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ആയിരിക്കണമെന്നും നിബന്ധന കൊണ്ട് വന്നു. ശ്രീ ചിത്ര കൌൺസിലിൽ നിന്നും ആകെ 37 പേർ ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. സഭയുടെ ആകെ അംഗ സംഘ്യ 72 ആയിരുന്നു. രണ്ടു ഹൌസ്കളുടെയും അധ്യക്ഷൻ തിരുവിതാംകൂർ [[പ്രധാനമന്ത്രി]] (ദീവാൻ) ആയിരുന്നു. 1933 ൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച സഭ 1947 വരെ നിലവിൽ നിന്നിരുന്നു. എന്നാൽ പുതിയ സഭയിൽ തങ്ങളുടെ പ്രാതിനിധ്യം കുറയും എന്ന് ഭയന്ന് ഈഴവരും ക്രിസ്ത്യാനികളും മുസ്ലിംകളും നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിച്ചു. സമരത്തിന്റെ ഫലമായി തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ ഇവരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ അംഗികരിക്കുകയും സഭയിൽ ഇവർക്കായി പ്രത്യേകം സംവരണം ഏർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. <ref>{{cite web|last=ഔദ്യോഗിക വെബ്‌ പോർട്ടൽ|first=കേരള സർക്കാർ|title=ഹിസ്റ്റൊരി ഓഫ് കേരള ലെജിസ്ലാചെർ|url=http://kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=3776:history-of-kerala-legislature|accessdate=14 ജൂൺ 2014|archive-date=2014-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006101549/http://kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=3776%3Ahistory-of-kerala-legislature|url-status=dead}}</ref> ===പ്രധാന നിയമനിർമ്മാണങ്ങൾ === 1932 ൽ പാസ്സാക്കിയ രണ്ടു പ്രധാന നിയമങ്ങൾ ആയിരുന്നു ''ട്രാവൻകൂർ ക്ഷത്രിയ റെഗുലേഷനും'' ''ട്രാവൻകൂർ മുസ്ലിം സക്സെഷൻ രേഗുലേഷനും''. അതെ വർഷം തന്നെ പാസ്സാക്കിയ മറ്റൊരു പ്രധാന നിയമമായിരുന്നു ''ട്രാവൻകൂർ ജെന്മി-കുടിയാൻ റെഗുലേഷൻ''. ഈ നിയമമനുസരിച്ച് കുടിയാന് പാട്ടത്തിനു എടുത്ത സ്ഥലത്ത് ജെന്മിക്ക് ഇടപെടാൻ ഉള്ള അവകാശം ഇല്ലാതാക്കുകയും അതോടൊപ്പം തന്നെ കുടിയാന് പാട്ടസ്ഥലം സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം ഉപയോഗിക്കുവാനും അധികാരം നൽകി. ജെന്മികളാൽ അടിയാന്മാരുടെ ചൂഷണം തടയുവാനായി ജന്മികരം പിരിക്കുന്നത് സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തു ജെന്മികൾക്ക് കൈമാറാനും തിരുമാനിച്ചു. ഭൂപരിഷ്കരണാം പോലുള്ള നിയമങ്ങൾ വരുന്നതിനും വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് വന്ന ഈ നിയമം കുടിയാന്മാർക്ക് മുമ്പെങ്ങും ഇല്ലാതിരുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യം അനുവദിക്കുന്നതുനും ചൂഷണം തടയുന്നതിനും സഹായകമായി എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ വിലയിരിത്തുന്നു. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും ഉന്നമനത്തിനായി പല നിയമങ്ങളും നടപ്പിലാക്കി. ''ട്രാവൻകൂർ ഹിന്ദു വിഡോ റീമാരിയെജ് റെഗുലേഷൻ, ട്രാവൻകൂർ ചൈൽഡ് മാരിയെജ് റെസ്ട്രിന്റ് ആക്ട്‌, ട്രാവൻകൂർ സപ്രെഷൻ ഓഫ് ഇമ്മോറൽ ട്രാഫിക്കിംഗ് ആക്ട്‌, ട്രാവൻകൂർ മറ്റേണിറ്റി ബെനെഫിറ്റ് ആക്ട്‌'' എന്നിവ സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും ഉന്നമനത്തിനു സഹായകമായതായി കണക്കാക്കുന്നു. തിരുവിതാംകുറിൽ മരുമക്കത്തായമായിരുന്നതിനാൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പൊതുവെ സമുഹത്തിൽ നല്ല സ്ഥാനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ തമിഴ് ബ്രാഹ്മണർ, പോറ്റിമാർ, നമ്പൂതിരിമാർ എന്നിവരുടെ സ്ത്രികൾ വളരെ അധികം ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സഹിക്കെണ്ടാതായി വന്നു. പോറ്റിമാർ ശൈശവ വിവാഹത്തെയും തമിഴ് ബ്രാഹ്മണർ നമ്പൂതിരിമാർ തുദങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങൾ വിധവ വിവാഹത്തെയും എതിർത്തിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ നിയമ നിർമ്മാണഗലൊടെ ഈ പ്രശ്നങ്ങൾ മറികിടക്കാനായി എന്ന് വിശ്വസിക്കപെടുന്നു. അതുപോലെ മറ്റെണിറ്റി ബെനെഫിറ്റ് ആക്ട്‌ നടപ്പിലാക്കിയ വഴി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രസവ ശേഷം ആനുകുല്യങ്ങൾ ലഭിക്കാനും വഴിവച്ചു. ഈ ആക്ടുകൾ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ദൂരദർശിത്വത്തിന്റെ ഉദാഹരണാമായി ഗവേഷകർ ചുണ്ടി കാണിക്കുന്നു. <ref>{{cite book|last=പി സുരേഷ്|first=കുമാർ|title=ഹിസ്റ്റൊരി ഓഫ് സോഷ്യൽ ലെജിസ്ലെഷനാസ് ഇൻ ട്രാവൻകൂർ സ്റ്റേറ്റ്}}</ref> ===വിദ്യാഭ്യാസ നവികരണം=== ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ഭരണകാലത്ത് രാജ്യത്തെ ഖജനാവിന്റെ 40% വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു വേണ്ടി ആണ് ചെലവഴിച്ചിരുന്നതെന്ന് "സംയുക്ത" എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.<ref>{{cite journal|last=സംയുക്ത|first=എ ജേണൽ ഹോർ വിമൻ സ്ടുടീസ്|title="റോയൽ കൊന്റ്രിബ്യൂഷൻ റ്റു എട്ജുജ്യുക്കേഷൻ ഇൻ ട്രാവങ്കൂർ"|journal=സംയുക്ത - എ ജേണൽ ഹോർ വിമൻ സ്ടുടീസ്|accessdate=14 ജൂൺ 2014}}</ref> തിരുവിതാംകൂർ ജനത ഉപരി പഠനത്തിനായി മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാലയിൽ ആണ് പോകാറുണ്ടായിരുന്നത്, തിരുവിതാംകുറിനു സ്വന്തമായി ഒരു സർവ്വകലാശാല എന്നത് ജനങളുടെ ഒരു ചിരകാല സ്വപ്നം ആയിരുന്നു. 1919ൽ ശ്രീ [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]]യും 1924 ൽ രിജെന്റ്റ് മഹാറാണി [[സേതു ലക്ഷ്മി ഭായി]]യും തിരുവിതാംകുറിനു സ്വന്തമായി ഒരു സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിക്കുന്നതിനെ കുറിച്ച് പഠിക്കുവാൻ സമതികളെ നിയോഗിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അതെ കുറിച്ച് കാര്യമായ തിരുമാനങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ കൈകൊണ്ടിരുന്നില്ല. 1937 ൽ മുമ്പത്തെ രണ്ടു സമതികളുടെയും വിലയിരുത്തലുകളെ കണക്കിലെടുക്കുകയും സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. '''യുനിവെർസിറ്റി ഓഫ് ട്രാവൻകൂർ''' (ഇപ്പോഴത്തെ കേരള സർവ്വകലാശാല) 1937 ലെ ''യൂനിവെർസിറ്റി ആക്ട്‌നു'' കീഴിൽ നിലവിൽ വന്നു. തിരുവിതാംകുറിലെ എല്ലാ പൊതു സ്വകാര്യ കലാലയങ്ങളും ഈ സർവ്വകലാശാലയുടെ അധികാരപരിധിയിൽ വന്നു. [[കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്, തിരുവനന്തപുരം]], ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് റ്റെക്സ്റ്റൈൽ ടെക്നോളജി, സെൻട്രൽ റിസേർച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യുറ്റ് ഇൻ പ്യുർ ആൻഡ്‌ അപ്പ്ലൈട് സൈൻസെസ്, ഡിപാർട്ട്‌മെന്റ് ഓഫ് മാരീൻ ബയോളോജി എന്നിവ തുടങ്ങി. ലേബർ കോർപ്സ് എന്ന പേരിൽ ഒരു സർവ്വകലാശാല കോർപ്സ് തുടങ്ങി, ഇത് എൻ സി സി യുടെ മുൻഗാമിയായി കണക്കാക്കിയിട്ടുള്ളത്. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ സഹോദരീഭർത്താവ് ശ്രീ കേണൽ [[ഗോദവർമ്മ രാജ]]യ്ക്കായിരുന്നു ഇതിന്റെ ചുമതല. കേരള കായിക പിതാവ് എന്ന പേരിലാണ് അദ്ദേഹം അറിയപെടുന്നത്.''ട്രാവൻകൂർ പ്രൈമറി എജ്യുകേഷൻ ആക്ട്‌'' ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ നടപ്പിലാക്കി. അതിന്റെ ഫലമായി എല്ലാവർക്കും '''സൌജന്യ നിർബന്ധിത വിദ്യാഭ്യാസം''' കർശനമാക്കാൻ തിരുമാനിച്ചു. ഈ നിയമം മൂലം ബാലവേല തിരുവിതാംകുറിൽ കർശനമായി നിരോധിക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{cite book|last=പി സുരേഷ്|first=കുമാർ|title=ഹിസ്റ്റൊരി ഓഫ് സോഷ്യൽ ലെജിസ്ലെഷനാസ് ഇൻ ട്രാവൻകൂർ സ്റ്റേറ്റ്}}</ref> ആദ്യമായി ഇന്ത്യയിൽ "സൌജന്യ നിർബന്ധിത വിദ്യാഭ്യാസം" എന്ന നിയമം നടപ്പിലാക്കുന്നത് 2009 ൽ മാത്രമാണ്, അത് പോലെ "ഫാക്ടറി ആക്ട്‌" എന്ന പേരിൽ 1948 ൽ 15 വയസ്സിൽ താഴെ ഉള്ള കുട്ടികൾ ഫാക്ടറികളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നത് ഇന്ത്യ സർക്കാർ നിരോധിച്ചു.{{തെളിവ്}} മേൽപ്പറഞ്ഞ നിയമ നിർമ്മാണങ്ങളിലൂടെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തന്റെ ദീർഘദർശിത്വം പ്രകടമാക്കി എന്ന് ഗവേഷകർ കണക്കാക്കുന്നു. മാത്രമല്ല ഈ നിയമങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം കണ്ടെത്താൻ ഇതേ നിയമങ്ങൾ സ്വന്തന്ത്ര ഇന്ത്യയിൽ എപ്പോൾ നടിപ്പിലാക്കി എന്ന് പരിശോധിക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലാകുന്നതാണ്. <ref>{{cite book|last=പി സുരേഷ്|first=കുമാർ|title=ഹിസ്റ്റൊരി ഓഫ് സോഷ്യൽ ലെജിസ്ലെഷനാസ് ഇൻ ട്രാവൻകൂർ സ്റ്റേറ്റ്}}</ref> ===അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനവും വ്യവസായവത്കരണവും=== [[തിരുവനന്തപുരം വിമാനത്താവളം]] പണി കഴിപ്പിച്ച് ബോംബെയ്ക്ക് വിമാന സർവ്വീസ് ആരംഭിചത് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ്. ഈ ആശയം ആദ്യം മുൻപോട്ടു വയ്ച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹൊദരീഭർത്താവ് കേണൽ [[ഗോദവർമ്മ രാജ]]യാണ്. കേണൽ രാജ ഒരു വൈമാനികനും കു‌ടി ആയിരുന്നു, അത് കൊണ്ട് തന്നെ തിരുവിതാംകുറിനു ഒരു വിമാനത്താവളം ആവശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് തോന്നി. അങ്ങനെ 1932 ൽ ''റോയൽ ഫ്ലയിംഗ് ക്ലബ്'' എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂരിലെ (പിന്നിട് കേരളത്തിലെയും) ആദ്യ വിമാനത്താവളം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{cite web|last=എയർപോർട്ട്‌-റ്റെക്നൊലൊജി|first=.കോം|title=ട്രിവാൻട്രും ഇന്റെർനഷ്നൽ എയർപോർട്ട്|url=http://www.airport-technology.com/projects/trivandrum-int/|publisher=Kable Intelligence Limited.|accessdate=14 ജൂൺ 2014}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ്‌ ഇന്ത്യയിൽ വിമാനത്താവളം ഉണ്ടായിരുന്ന വളരെ ചുരുക്കം നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ അങ്ങനെ തിരുവിതാംകൂറം ഇടം നേടി. <ref>{{cite news|last=PTI|first=PTI|title=കേരള സെലിബ്രറ്റെസ് സെവെന്റി ഫിഫ്ത് അന്നിവെർസരി ഓഫ് സിവിൽ ഏവിയേഷൻ|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/article856960.ece|accessdate=14 ജൂൺ 2014|newspaper=ദ ഹിന്ദു|date=October 29, 2010}}</ref> ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ 1940-ൽ രൂപീകരിച്ച തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ ആക്റ്റിലെ നാലാം വകുപ്പ് പ്രകാരം തിരുവനന്തപുരം മുനിസിപലിറ്റിയെ [[കോർപ്പറേഷൻ]] ആക്കി മാറ്റി. തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷനാണ് [[കേരള]] സംസ്ഥാനത്തെ കോർപ്പറേഷനുകളിൽ ഏറ്റവും പഴയത്. <ref>{{cite news|last=മാതൃഭൂമി|first=.കോം|title=കോഴിക്കോട് കോർപ്പറേഷന് 50|url=http://www.mathrubhumi.com/kozhikode/news/1871315-local_news-Kozhikode-%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E2%80%8C.html|accessdate=14 ജൂൺ 2014|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=09 Oct 2012}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> മാധ്യമം പത്രം തിരുവിതാംകൂരിലെ ഗതാഗത വിഭാഗത്തെ കുറിച്ച് "പൊതുഗതാഗത രംഗത്ത് ലോകത്തിൽ ആദ്യമായി സർക്കാർ ഇടപെട്ട രാജ്യമാണ് തിരുവിതാംകൂർ. 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ ബസ്‌സ്‌റ്റേഷനിൽനിന്ന് കവടിയാറിലേക്ക് ഓടിച്ച ബസ്സായിരുന്നു സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ആദ്യ പൊതു ബസ്‌സർവീസ്. രാജഭരണം അവസാനിക്കുമ്പോൾ 661 സർവീസുകളും 901 ബസുകളുമാണ് തിരുവിതാംകൂറിലുണ്ടായിരുന്നത്" എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു. <ref>{{cite news|last=വടക്കൻ|first=ജെയിംസ്|title=പൊതുഗതാഗതത്തിൽ സ്വകാര്യ മേഖലയുടെ അധിനിവേശം|url=http://www.madhyamam.com/weekly/372|accessdate=14 ജൂൺ 2014|newspaper=മാധ്യമം|date=2011}}</ref> ''തിരുവിതാംകൂർ മോട്ടോർ സർവ്വീസ്'' ശ്രീ ചിത്തിര തിരുന്നാൾ 1938, ഫെബ്രുവരി 20-ന് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന, ഇ.ജി. സാൾട്ടർ, തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ''തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ്'' എന്ന പേരിൽ ആണ് അന്ന് തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ ഇപ്പോഴത്തെ [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] സ്ഥാപിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ രാജ്യത്തിന്റെ ഗതാഗത ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുക ആയിരുന്നു സ്ഥാപിത ലക്ഷ്യം. <ref>{{cite web|last=വിക്കിപീഡിയ|first=വിക്കിപീഡിയ|title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ -ചരിത്രം|url=https://ml.wikipedia.org/wiki/KSRTC|publisher=വിക്കിപീഡിയ|accessdate=14 ജൂൺ 2014}}</ref> പള്ളിവാസൽ ജല വൈദ്യുത പദ്ധതി, ടെലിഫോൺ സർവീസുകൾ, [[തേക്കടി വന്യ മൃഗ സം‌രക്ഷണ കേന്ദ്രം]] തുടങ്ങിയവയും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തുടങ്ങിയവയാണ്. തിരുവിതാംകൂറിൽ വ്യവസായവൽക്കരണം നടത്തിയത് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആയിരുന്നു എന്ന് പ്രൊഫ്‌. എ. ശ്രീധര മേനോൻ സാക്ഷ്യപെടുത്തുന്നു. ''ട്രാവൻ‌കൂർ ടൈറ്റാനിയം പ്രോഡക്ട്സ് (Travancore Titanium Products), എഫ്. എ. സി. ടി. (FACT)'' തുടങ്ങിയ വ്യവസായശാലകൾ ആരംഭിചത് അദ്ദേഹമാണ്. ഭൂപണയ ബാങ്ക് സ്ഥാപിച്ചതും തിരുവനന്തപുരം റേഡിയോ സ്റ്റേഷൻ ആരംഭിച്ചുതും അദ്ദേഹം ആണ്. സർക്കാർ ആഫീസുകളിലെ നിയമനത്തിനായി നോക്സ് കമ്മീഷണറായി ''പബ്ലിക് സർവ്വീസ് കമ്മീഷൻ'' രൂപീകരിച്ചു. നിയമസഭകളിലേക്കുള്ള തെരഞ്ഞെടുപ്പ് നീതിപൂർവ്വകമാക്കാൻ ഇ.സുബ്രഹ്മണ്യയ്യർ കമ്മീഷണറായി ഫ്രാഞ്ചസ് കമ്മീഷനെ നിയമിച്ചു. ''സ്വാതി തിരുനാൾ സംഗീത കോളേജ്'' സ്ഥാപിച്ചു. സ്വാതി തിരുനാൾ കൃതികൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുവാനും ശ്രീ സ്വാതി തിരുനാൾ സംഗീതസഭ രൂപീകരിക്കുന്നതിനും അതിന് ആസ്ഥാനം ഉണ്ടാക്കുന്നതിനും വേണ്ട സൌകര്യം ചെയ്തു കൊടുത്തു. ബോംബെയിൽ ''കേരള എംപോറിയം'' സർക്കാർ ചുമതലയിൽ ആരംഭിച്ചു. ''ശ്രീചിത്രാ ആർട്ട് ഗ്യാലറി'' സ്ഥാപിച്ച്, രാജാരവി വർമ്മ, കെ.സി.എസ്.പണിക്കർ തുടങ്ങി പ്രസിദ്ധ ചിത്രകാരൻമാരുടെ ചിത്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിന് സൗകര്യം ഒരുക്കി. അക്വേറിയം സ്ഥാപിച്ച് ശാസ്ത്രീയ പഠനത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. ആൾ ഇന്ത്യൻ വിമൻസ് കോൺഫറൻസ് 1935-ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിന് വേണ്ട പിന്തുണ നൽകി, സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും സംരക്ഷണ വിഷയത്തിലുളള പ്രത്യേക താല്പര്യം പ്രദർശിപ്പിച്ചു. സ്പോർട്സ് വിഷയത്തിൽ തിരുവിതാംകൂറിനുണ്ടായ പുരോഗതിയിൽ സഹോദരിഭർത്താവ് ലെഫ്റെനെന്റ്റ് കേണൽ [[ഗോദവർമ്മ രാജ]] നൽകിയ മികച്ച സംഭാവനകൾക്ക് പിന്തുണയേകി. 1934-ൽ ''ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ്'' സമാരംഭിച്ചു, തിരുവനന്തപുരത്തെ ''പബ്ലിക് ഹെൽത്ത് ലബോറട്ടറി'' പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. നൃത്താദികലകൾക്കു വേണ്ടി പൂജപ്പുരയിൽ ഗുരു ഗോപിനാഥിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ ''ശ്രീ ചിത്രാ നർത്തകാലയം'' തുടങ്ങി. ഏഷ്യയിൽ തന്നെ ആദ്യമായി വധശിക്ഷ അവസാനിപ്പിച്ചു. തൊഴിലിനു പ്രാധാന്യം നൽകിക്കൊണ്ടു ''ലേബർ കോർട്ട്'' സ്ഥാപിച്ചു. പ്രായപൂർത്തി വോട്ടവകാശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ''ഭരണ ഘടനാ നിർമ്മാണ സമിതി'' ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി രൂപീകരിച്ചു. നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന നായർ ബ്രിഗേഡിൽ എല്ലാ പ്രജകൾക്കും പ്രവേശനവകാശം നൽകി വിപുലമായ ''തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ഫോഴ്സ്'' രൂപീകരിച്ചു. ''ശ്രീ ചിത്രാ ഹോം എന്ന അഗതി മന്ദിരം'' സ്ഥാപിച്ചു, ''വഞ്ചി പുവർ ഫണ്ടും'' രൂപീകരിച്ചു. ''തിരുവനന്തപുരം മെഡിക്കൽ കോളേജ്, എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജ്, ആയുർവ്വേദ കോളേജ്, ഹോമിയോപ്പതി കോളേജ്'' തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. മാതൃ-ശിശു രോഗചികിത്സക്കായി ''ശ്രീ അവിട്ടം തിരുനാൾ ആശുപത്രി'' സ്ഥാപിച്ചു.<ref>A. Sreedhara Menon - "A Survey Of Kerala History Pages 272-273</ref><ref>അശ്വതി തിരുനാൾ ഗൌരി ലക്ഷ്മി ബായി - ശ്രീ പദ്മനാഭാസ്വമി ക്ഷേത്രം 242-243 താളുകൾ </ref> ===ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം=== ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും വിപ്ലവകരവുമായ നേട്ടം [[1936]]-ലെ [[ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം|ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരമാണ്]]. ദളിതർക്ക് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രവേശനം അനുവദിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഈ വിളംബരം ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ യശസ്സ് ഇന്ത്യയൊട്ടാകെ പരത്തി. 1932-ൽ ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തെ സംബന്ധിച്ച് അന്വേഷണം നടത്തി റിപോർട്ട് സമർപ്പിക്കുന്നതിന് അന്നത്തെ ദിവാനായ [[വി.എസ്. സുബ്രഹ്മണ്യ അയ്യർ]] അധ്യക്ഷനായുള്ള എട്ടംഗ സമിതിയെ മഹാരാജാവു നിയോഗിച്ചിരുന്നു. സമിതി രണ്ടുവർഷത്തിനുശേഷം സമർപ്പിച്ച റിപ്പോർട്ടിൽ പക്ഷേ ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തിനനുകൂലമായ പരാമർശങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അവർണ്ണരെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കാതിരിക്കാൻ സവർണ്ണർക്ക് പരമ്പരാഗതമായുള്ള അവകാശത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന കോടതിയുത്തരവുകളായിരുന്നു സമിതി പ്രധാനമായും ആശ്രയിച്ചത്. ക്ഷേത്രപ്രവേശനം എന്ന കാതലായ വിഷയം മാറ്റിവച്ച് തീണ്ടൽ അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള ചില നടപടികൾ സമിതി ശുപാർശചെയ്തു. സർക്കാർ ഖജനാവിൽ നിന്നു പണം ചെലവഴിച്ചു നിർമ്മിച്ച റോഡുകളും പൊതുകുളങ്ങളും എല്ലാവിഭാഗം ജനങ്ങൾക്കുമായി തുറന്നുകൊടുക്കണമെന്നായിരുന്നു സമിതിയുടെ ശുപാർശ. ഇതു 1936 മേയ് മാസത്തിൽ നടപ്പിലാക്കി. ഈ കമ്മിറ്റിയുടെ റിപ്പോർട്ട് ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തിനെ വളരെ ശക്തമായി എതിർക്കുന്നതായിരുന്നു. എന്നാൽ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ഈ റിപ്പോർട്ട് അവഗണിച്ച് ക്ഷേത്രപ്രവേശനവുമായി മുന്നോട്ടുപോയി. "മഹാരാജാവിന്റെ ഉറച്ച തീരുമാനം ഒന്ന് കൊണ്ട് മാത്രമാണ് 1930കളിൽ തന്നെ തിരുവിതാംകുറിൽ ക്ഷേത്രപ്രവേശനം സാധ്യമായെതെന്നും അല്ലാതെ പലരും പറയുന്നത് പോലെ പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ ഭലമായിട്ടല്ല എന്നത് മഹാരാജാവിന്റെ തീരുമാനത്തിന്റെ മഹത്ത്വം കുറിക്കുന്നു" എന്ന് അന്നത്തെ ദീവാൻ സർ സിപി രാമസ്വാമി അയ്യർ 1936 ൽ പറയുകയുണ്ടായി. യാഥാസ്ഥികരിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകാമായിരുന്ന എതിർപ്പിനെ നേരിടാൻ ഉള്ള ചുമതല സർ സിപിക്കായിരുന്നു; അദ്ദേഹം ഇതിനുവേണ്ടി എല്ലാവിധ മുൻകരുതലുകളും എടിത്തിരുന്നു എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ ചുണ്ടികാട്ടുന്നു. 'ശോധ്ഗംഗ' എന്ന വെബ്സൈറ്റ് ഉദാഹരണ സഹിതം സമർഥിക്കുന്നതു, ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരത്തോട് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് പുർണ്ണ യോജിപ്പായിരിന്നു എന്നാണ്. <ref>{{cite web|last=ശോധ്ഗംഗ|first=.നെറ്റ്|title=ടെമ്പിൾ എന്ട്രി ഫ്രിടെം ഇൻ കേരള|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in:8080/jspui/bitstream/10603/317/12/12_chapter%206.pdf|publisher=Mahatma Gandhi University Kottayam|accessdate=14 ജൂൺ 2014}}</ref> 1992 ൽ അന്നത്തെ ഉപരാഷ്ട്രപതി [[കെ. ആർ. നാരായണൻ]] തന്റെ പ്രസ്നാഗത്തിൽ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് ക്ഷേത്ര പ്രവേശനം നടത്തുന്നതിനോട് അനുകൂല നിലപാടായിരിന്നു എന്ന് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. <ref>{{cite web|last=K. R. Narayanan|first=His Excellency|title='INCARNATION OF MODESTY'- First Sree Chithira Thirunal Memorial Speech delivered at Kanakakunnu Palace, Trivandrum on 25-10-1992|url=http://www.tmcgulf.com/Lectures.2.html|accessdate=14 June 2014|archive-date=2012-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120520012345/http://www.tmcgulf.com/Lectures.2.html|url-status=dead}}</ref> {{Quotation|[[പ്രമാണം:രാജപ്രമുഖൻ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനൽ .jpg|ലഘുചിത്രം|250px|വലത്ത്|ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]]'''''1936 നവംബർ 12നു പുറത്തിറങ്ങിയ ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരത്തിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം''''' {{ഉദ്ധരണി|ശ്രീപദ്മനാഭദാസ വഞ്ചിപാലസർ രാമവർമകുലശേഖര കിരീടപതിമന്നേ സുൽത്താൻ മഹാരാജ രാമരാജ ബഹദൂർ ഷംഷെർ ജംഗ്,നൈറ്റ് ഗ്രാൻ‌ഡ് കമാൻഡർ ഓഫ് ദ് ഇന്ത്യൻ എം‌പയർ, തിരുവതാംകൂർ മഹാരാജാവു തിരുമനസ്സുകൊണ്ട് 1936-നു 12-നുക്കു ശരിയായ 1112 തുലാം 12-ന് പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തുന്ന വിളംബരം: "നമ്മുടെ മതത്തിന്റെ പരമാർത്ഥതയും സുപ്രമാണതയും ഗാഢമായി ബോദ്ധ്യപ്പെട്ടും ആയതു ദൈവികമായ അനുശാസനത്തിലും സർവവ്യാപകമായ സഹിഷ്ണുതയിലുമാണ് അടിയുറച്ചിരിക്കുന്നതെന്നു വിശ്വസിച്ചും, അതിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിൽ അതു ശതവർഷങ്ങളായി കാലപരിവർത്തനത്തിന് അനുയോജിച്ചു പോന്നുവെന്നു ധരിച്ചും, നമ്മുടെ ഹിന്ദുപ്രജകളിൽ ആർക്കുംതന്നെ അവരുടെ ജനനമോ ജാതിയോ സമുദായമോ കാരണം ഹിന്ദുമതവിശ്വാസത്തിന്റെ ശാന്തിയും സാന്ത്വനവും നിഷേധിക്കപ്പെടാൻ പാടില്ലെന്നുള്ള ഉത്കണ്ഠയാലും നാം തീരുമാനിക്കുകയും ഇതിനാൽ പ്രഖ്യാപനം ചെയ്യുകയും നിയോഗിക്കുകയും ആജ്ഞാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതെന്തെന്നാൽ, സമുചിതമായ പരിതഃസ്ഥിതികൾ പരിരക്ഷിക്കുന്നതിനും ക്രിയാപദ്ധതികളും ആചാരങ്ങളും വച്ചുനടത്തുന്നതിനും നാം നിശ്ചിയിക്കുകയും ചുമത്തുകയും ചെയ്യാവുന്ന നിയമങ്ങൾക്കും നിബന്ധനകൾക്കും വിധേയമായി, ജനനാലോ മതവിശ്വാസത്താലോ ഹിന്ദുവായ യാതൊരാൾക്കും നമ്മുടെയും ഗവൺ‌മെന്റിന്റെയും നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിനോ ആരാധന നടത്തുന്നതിനോ ഇനിമേൽ യാതൊരു നിരോധനവും ഉണ്ടായിരിക്കാൻ പാടില്ലെന്നാകുന്നു."}}}} == തിരുകൊച്ചി രാജപ്രമുഖൻ == [[പ്രമാണം:MAHARAJAH SREE CHITHIRA THIRUNAL WITH COCHIN MAHARAJAH.png|350x400px|ലഘുചിത്രം|ഇടത്ത്‌|തിരുവിതാകൂർ മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളും കൊച്ചി മഹാരാജാവും തിരു-കൊച്ചി സംയോജനവേളയിൽ]] 1949ൽ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തിരുവിതംകൂറിനെ ഇന്ത്യൻ യൂനിയനിൽ ചേർന്നു, തുടർന്ന് ജൂലായ് 1ന് തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി രാജ്യങ്ങളെ സംയോജിപ്പിച്ച് ഒരു പുതിയ സംസ്ഥാനം നിലവിൽ വന്നു. തുടർന്നു തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി സംസ്ഥാനത്തിലെ രാജപ്രമുഖൻ എന്ന പദവിയിൽ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ 7 വർഷം (1949-1956) സേവനമനുഷ്ടിച്ചു. പുതിയ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം തിരുവനന്തപുരത്തും ഹൈക്കോടതി എറണാകുളത്തും ആയി തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടു. സംസ്ഥാനത്തിലെ ആദ്യ ജനകീയമന്ത്രിസഭ റ്റി. .കെ.നാരായണപിള്ളയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു. തുടർന്ന് പല മന്ത്രിസഭകളും രൂപം കൊള്ളുകയും അവസാനിക്കുകയും ചെയ്തു. പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോന്റെ മന്ത്രിസഭ 1956-ൽ നിലംപതിച്ചതോടെ സംസ്ഥാനത്ത് ആദ്യമായി പ്രസിഡന്റ് ഭരണം നടപ്പിലായി. 1956 നവംബർ 1 ന് ഐക്യ കേരളം യാഥാർത്ഥ്യമായി. അതോടെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ രാജപ്രമുഖ സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞു. [[തിരു-കൊച്ചി]] സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലവനായിരുന്ന രാജപ്രമുഖൻ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ സ്ഥാനത്ത് ഗവർണർ വന്നു. == അധികാരത്യാഗത്തിന് ശേഷം == 1956 ൽ ''രാജ്പ്രമുഖ്'' സ്ഥാനം രാജിവച്ചശേഷം ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ സ്വന്തമായി വ്യവസായ സംരംഭങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നതിലേക്ക് ശ്രദ്ധതിരിച്ചു. അതേ വർഷം തന്നെ സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വ്യാവസായികസ്ഥാപനമായ ''അസ്പിൻവാളിന്റെ'' ഷെയറുകൾ വാങ്ങിച്ചു. ഏഴുപതുകളിൽ ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ വിദേശ ഉടമകൾ കമ്പനിയുടെ ഷെയറുകൾ വിറ്റപ്പോൾ അത് വാങ്ങിയത് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആയിരുന്നു. ഇന്ന് ഈ കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥൻ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ അനതരവകാശി ആയ ശ്രീ [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ രണ്ടാമൻ]] ആണ്. [[തിരു-കൊച്ചി]] സംയോജന ഉടമ്പടി പ്രകാരം ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭാരവാഹിത്വവും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ നിലനിർത്തി. 1971-ൽ പ്രിവിപേഴ്സ് നിർത്തലാക്കിയതിനു ശേഷവും ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം തന്റെ സ്വകാര്യ സ്വത്തുപയോഗിച്ചു പരിപാലിച്ചു. ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിൽ ലക്ഷദീപത്തിന് വെളിച്ചെണ്ണയുടെ ദൗർലഭ്യം കാരണം ആദ്യമായി വൈദ്യതിവിളക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭൂരിഭാഗവും വൈദ്യുതീകരിച്ചത്തും ശ്രീചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ തീരുമാനപ്രകാരമായിരുന്നു. ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്ര ജീവനക്കാർക്കു പെൻഷൻ പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കിയതും ഇദ്ദെഹമായിരുന്നു. ''ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് ആൻഡ്‌ റ്റെക്നൊളജി''({{lang-en|Sree Chithira Thirunal Institute Of Sciences And Technology}})യുടെ നിർമ്മാണത്തിന് ആവശ്യമായ കെട്ടിടങ്ങളും സ്ഥലവും നൽകി <ref>Sree Chitra Tirunal Institute for Medical Sciences and Technology - History : "The origin of the Institute dates back to 1973 when the Royal Family of Travancore gifted a multistoried building for the people and Government of Kerala. Sri. P. N. Haskar, the then Deputy Chairman, Planning Commission, inaugurated the Sree Chitra Tirunal Medical Center in 1976, when patient services including inpatient treatment got underway. At the Satelmond Palace, Poojapura, nearly 11 km away from this Hospital Wing, the Biomedical Technology Wing followed soon, again a gift by the Royal Family."</ref><ref>{{cite web|title=Sree Chitra Tirunal Institute for Medical Sciences and Technology - History|url=http://www.sctimst.ac.in/About%20SCTIMST/History/|publisher=Developed & Maintained by Computer Division(SCTIMST).|accessdate=16 ഏപ്രിൽ 2014}}</ref>, കുടാതെ മറ്റനേകം ചാരിറ്റബിൽ ട്രസ്റ്റുകളും അദേഹത്തിന്റെ സ്വകാര്യ സമ്പത്തുപയോഗിച്ചു സ്ഥാപിച്ചവയാണ്.<ref>"ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം" by അശ്വതി തിരുനാൾ ഗൌരി ലക്ഷ്മി ബായി, refer 242-244 താളുകൾ</ref> ===സ്വകാര്യ ജീവിതം=== ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് കുലദൈവമായ ശ്രീപദ്മനാഭനോടുണ്ടായിരുന്ന ഭക്തി പ്രശസ്തമാണ്. പലരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്തിയെ ''ആധുനിക തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ശില്പി'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന മഹാരാജ ശ്രീ [[അനിഴം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]]യുടേതുമായി ഉപമിക്കാറുണ്ട്. <ref>ദ ഹിന്ദു , 'എ കിങ്ങ്ഡം ആൻഡ്‌ എ ടെമ്പിൾ' by എ. ശ്രീവത്സൻ - "Maharaja Chithira Thirunal Rama Varma, your elder brother, was the last ruler of Travancore. He is compared to Anizhom Thirunal in terms of devotion to the temple." </ref> <ref>{{cite news|last=എ.|first=ശ്രീവത്സൻ|title=എ കിങ്ങ്ഡം ആൻഡ്‌ എ ടെമ്പിൾ|url=http://www.thehindu.com/opinion/interview/a-kingdom-and-a-temple/article2277295.ece|accessdate=5 ജൂലൈ 2014|newspaper=ദ ഹിന്ദു|date=ജൂലൈ 12, 2011}}</ref> വി.പി. മേനോന്റെ ''ദി സ്റ്റൊരി ഓഫ് ദി ഇന്റെഗ്രേഷൻ ഓഫ് ദി ഇന്ത്യൻ സ്റ്റൈറ്റെസ്''({{lang-en|THE STORY OF THE INTEGRATION OF THE INDIAN STATES}})-ൽ മഹാരാജാവിന്റെ ഭക്തിയെ ''മതഭ്രാന്ത്'' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ രാജപ്രമുഖൻ സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞ ശേഷം ശിഷ്ടജീവിതം ''ശ്രീ പദ്മനാഭദാസനായി'' ആർഭാടരഹിതനായി ജീവിച്ചു എന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനന്തരാവകാശികൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് ചിത്രകല, രാഷ്ട്രീയം, ചരിത്രം, പുരാണഇതിഹാസങ്ങൾ എന്നിവയിൽ അഗാധ താല്പര്യം ഉണ്ടായിരുന്നതായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഗിനേയി പൂയം തിരുനാൾ ഗൌരി പാർവ്വതീഭായി ഒരു പത്രലേഖനത്തിൽ പറയുകയുണ്ടായി. <ref>{{cite news|last=ഗൌരി പാർവ്വതീഭായി|first=പൂയം തിരുനാൾ|title=ഐ റിമെംബർ......|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/i-remember/article4083462.ece|accessdate=5 ജൂലൈ 2014|newspaper=ദ ഹിന്ദു|date=നവംബർ 10, 2012}}</ref> == മരണം == സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിൽ ''ടൈറ്റുലാർ മഹാരാജാവായിരുന്ന'' ശ്രീചിത്തിര തിരുനാൾ 1991 ജൂലായ് 12-ന് മസ്തിഷ്കാഘാതത്തെ തുടർന്ന് സ്വന്തം പേരിലുള്ള ''ശ്രീ ചിത്രാ മെഡിക്കൽ സെന്ററിൽ'' പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു, തുടർന്ന് അവിടെവച്ച് ജൂലായ് 20-ന് പുലർച്ചെ 12:10-ന് തന്റെ 79-ആം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം നാടുനീങ്ങി. പൊതുജനങ്ങൾ ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിച്ച ശേഷം പൂർണ്ണ സൈനിക-സർക്കാർ ബഹുമതികളോടും കു‌ടി കവടിയാർ കൊട്ടാരത്തിൽ വച്ച് ക്ഷത്രിയാചാരപ്രകാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൃതദേഹം സംസ്കരിച്ചു. ശ്രീചിത്തിര തിരുനാൾ മഹാരാജാവ് ആജീവനാന്തം അവിവാഹിതനായിരുന്നു. അതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യകർമങ്ങൾ നിർവഹിച്ചത് അദേഹത്തിന്റെ അനന്തരവനും ഇപ്പോഴത്തെ കുടുംബ കാരണവരായ ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ രണ്ടാമനാണ്. ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ മരണാനന്തരം ഇന്ത്യാഗവണ്മെന്റ് അദ്ദേഹത്തോടുള്ള ആദരസൂചകമായി 1991 നവംബർ 6-ന് ഒരു സ്റ്റാമ്പ് പുറത്തിറക്കി ബഹുമാനിച്ചു.<ref>{{cite book|last=ലക്ഷ്മീഭായി|first=അശ്വതി തിരുനാൾ ഗൗരി|title=ശ്രീപദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം|date=ജൂലൈ 1998|publisher=കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റൂട്ട്|location=തിരുവനന്തപുരം|pages=251, 277-277 - 281}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist|2}} == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Chithira Thirunal}} *[https://www.youtube.com/watch?v=2PtsCRuzJqs The Prince and the King Youtube.com] *[https://www.youtube.com/watch?v=FpzSOFgFRFI The Prince and the King (Part two) Youtube.com] *[http://malayalam.yahoo.com/%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%9C%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82%E0%B4%AC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%B1%E0%B5%86-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%80%E0%B4%B0%E0%B5%8D-%E0%B4%A4%E0%B5%8B%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2-062125143.html രാജകുടുംബത്തിൻറെ കണ്ണീർ തോരുന്നില്ല! മനോരമഓൺലൈൻ – 2012 ജനു 28, ശനി] {{Webarchive|url=https://archive.today/20140316161547/http://malayalam.yahoo.com/%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%9C%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82%E0%B4%AC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%B1%E0%B5%86-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%80%E0%B4%B0%E0%B5%8D-%E0%B4%A4%E0%B5%8B%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2-062125143.html |date=2014-03-16 }} [[Category:തിരുവിതാംകൂറിന്റെ രാജാക്കന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1912-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1991-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 7-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരു-കൊച്ചി നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] 6sx5r2jc059l94usuiwrcq98g44caao 4627158 4627156 2026-05-31T07:56:24Z GV2010 217548 /* */ 4627158 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Chithira Thirunal}} {{വിവക്ഷ|ബാലരാമവർമ്മ|വ്യക്തി}} {{Infobox royalty | name = '''ശ്രീചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ''' | image = Maharajah Sree Chithira Thirunal Kulasekharaperumal.png | image_size = 420x400px | caption = '''ശ്രീചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ''' | office = [[തിരുവിതാംകൂർ]] മഹാരാജാവ് | predecessor = [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] | successor1 = [[ഉത്രാടം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] | regent =[[സേതു ലക്ഷ്മി ബായി]] തമ്പുരാട്ടി (1924-1931) | succession = | term = 1924 - 1991 (1971-1991 റ്റൈറ്റുലാർ) | office1 = [[തിരു-കൊച്ചി]] രാജപ്രമുഖൻ | coronation = ആഗസ്ത് 7, 1924 | suc-type = | spouse = ഇല്ല | issue = ഇല്ല | full name =''' ശ്രീ പത്മനാഭദാസ ശ്രീചിത്തിര വഞ്ചിപാല ബാലരാമവർമ്മ കുലശേഖരപെരുമാൾ''' | regnal name = ''മേജർ ജനറൽ ഹിസ് ഹൈനസ് മഹാരാജ രാജ രാമരാജ ശ്രീ പത്മനാഭദാസ വഞ്ചിപാല ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മ കുലശേഖര കിരീടപതി മന്നേ സുൽത്താൻ ബഹദൂർ ഷംഷേർ ജങ്, തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ്,ഗ്രാൻഡ് കമാൻഡർ ഓഫ് ദി മോസ്റ്റ്‌ എക്സലാറ്റഡ് ഓർഡർ ഓഫ് ദി സ്റ്റാർ ഓഫ് ഇന്ത്യ ഗ്രാൻഡ് കമാൻഡർ ഓഫ് ദി മോസ്റ്റ്‌ എമിനെന്റ് ഓർഡർ ഓഫ് ദി ഇന്ത്യൻ എംമ്പയർ | house = വേണാട് സ്വരൂപം | house-type = കുലശേഖര വംശം | father = [[കിളിമാനൂർ]] കോവിലകത്ത് ശ്രീ പൂരം നാൾ രവിവർമ്മ കൊച്ചു കോയി തമ്പുരാൻ | mother = അമ്മ മഹാറാണി ആറ്റിങ്ങൽ ഇളയ റാണി മൂലം തിരുനാൾ സേതു പാർവ്വതി ബായി | birth_date = {{birth date|1912|11|07}} | birth_place = [[തിരുവനന്തപുരം]] | death_date = {{Death date and age|1991|07|20|1912|11|07}} | death_place = തിരുവനന്തപുരം | relatives = [[സേതു ലക്ഷ്മി ബായി]] | occupation = [[തിരുവിതാംകൂർ]] മഹാരാജാവ്, പത്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പരമ്പരാഗത രക്ഷാധികാരി, [[തിരു-കൊച്ചി]] രാജ്പ്രമുഖ്, അസ്പിൻവാൾ കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥൻ | signature_type = | signature = | religion = [[ഹിന്ദു]] }} {{ഫലകം:Travancore}} '''ശ്രീ പത്മനാഭദാസ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ''' (നവംബർ 7, 1912 – ജൂലൈ 19, 1991) [[തിരുവിതാംകൂർ]] ചേരവംശത്തിലെ അമ്പത്തിനാലാമത്തെ<ref>{{cite web|last=മലയാളി കൌൺസിൽ|first=ട്രാവൻകൂർ|title=ജീനിയിലൊജിക്കൽ റ്റ്രീ ഓഫ് ട്രാവൻകൂർ റോയൽ ഫാമിലി|url=http://www.tmcgulf.com/Geneology.html|publisher=ഡയസ് ഇടിക്കുള|accessdate=7 ഡിസംബർ 2014|archive-date=2016-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416225556/http://www.tmcgulf.com/Geneology.html|url-status=dead}}</ref> രാജാവും [[തിരുവിതാംകൂർ|തിരുവിതാംകൂറിന്റെ]] അവസാനത്തെ ഭരണാധികാരിയുമായിരുന്ന ഇദ്ദേഹമാണ് 1949 വരെ തിരുവിതാംകൂറിനെ ഭരിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ഇളയ മഹാറാണി സേതു പാർവ്വതി ബായിയുടേയും ശ്രീ പൂരം നാൾ രവിവർമ്മ കൊച്ചു കോയി തമ്പുരാന്റെയും മൂത്ത മകനായി ജനിച്ചു. മഹാറാണി [[കാർത്തിക തിരുനാൾ ലക്ഷ്മിഭായി]],ശ്രീ പത്മനാഭദാസ [[ഉത്രാടം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] എന്നിവർ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരങ്ങളായിരുന്നു. തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാക്കന്മാർ ശ്രീ പത്മനാഭദാസന്മാരാണ്, കുലദൈവമായ ശ്രീപത്മനാഭനു വേണ്ടി രാജ്യഭാരം നടത്തുന്നു എന്നാണ് സങ്കല്പം. കവടിയാർ കൊട്ടാരമായിരുന്നു ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ഔദ്യോഗിക വസതി. '''മേജർ ജനറൽ ഹിസ്‌ ഹൈനെസ്സ് ശ്രീ പത്മനാഭദാസ വഞ്ചിപാല സർ ബാലരാമവർമ്മ കുലശേഖര കിരീടപതി മന്നേ സുൽത്താൻ മഹാരാജ രാജരാജ ബഹദൂർ ഷം ഷേർ ജംഗ്, തിരുവിതാകൂർ മഹാരാജ [[GCSI]], [[GCIE]]''' എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുർണ്ണനാമം. <ref>{{cite web|last=etrivandrum|first=.com|title=ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാല രാമ വർമ്മ മഹാരാജ ട്രാവ്വാൻകൂർ ഹിസ്റ്ററി|url=http://www.etrivandrum.com/2011/12/sree-chithira-thirunal-balarama-varma.html|publisher=etrivandrum.com|accessdate=27 ഏപ്രിൽ 2014|archive-date=2014-04-14|archive-url=https://archive.today/20140414112632/http://www.etrivandrum.com/2011/12/sree-chithira-thirunal-balarama-varma.html|url-status=dead}}</ref> 1924 ൽ [[ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ]] മഹാരാജാവിന്റെ നിര്യാണത്തിനു ശേഷം തിരുവിതാംകൂറിന്റെ മഹാരാജാവായി 12 വയസ്സു മാത്രമുണ്ടായിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ അവരോധിക്കപ്പെട്ടു. പ്രായക്കുറവു കാരണം ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് 18 വയസ്സ് തികയുന്നതു വരെ അമ്മയുടെ ജ്യേഷ്ഠസഹോദരി സേതുലക്ഷ്മിബായി ''രാജപ്രതിനിധി''(റീജെന്റ്) ആയി രാജ്യം ഭരിച്ചു. 1931 നവംബർ 6നു സ്വന്തം നിലയിൽ തിരുവിതാംകൂരിന്റെ ഭരണം ആരംഭിച്ചു, അതോടെ ''റീജെൻസി'' അവസാനിച്ചു. ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ്‌ ഇന്ത്യൻ ആർമിയിൽ ''ഓണററി മേജർ ജനറലും'' തിരുവിതാംകൂർ സൈന്യത്തിന്റെ ''സർവ്വസൈന്യാധിപനും കേണൽ-ഇൻ-ചീഫും'' ആയിരുന്നു. സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം തിരുവിതാകൂർ സൈന്യത്തെ ഇന്ത്യൻ കരസെനയിൽ (മദ്രാസ് റെജിമെന്റിൽ) ലയിപ്പിച്ചതൊടെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് ഇന്ത്യൻ കരസേന ''ഓണററി കേണൽ'' പദവി നൽകി ആദരിച്ചു. ഇന്ന് മദ്രാസ് റെജിമെന്റിന്റെ ഒൻപതും പതിനാറും ബറ്റാലിയനുകൾ എന്നറിയപ്പെടുന്നത് മുമ്പത്തെ തിരുവിതാംകൂരിന്റെ ഒന്നും രണ്ടും ബറ്റാലിയനുകൾ ആണ്.<ref>{{cite news|last=സ്പെഷ്യൽ|first=കറാസ്‌പോൻടെന്റ്റ്|title=ആർമി സെലിബ്രയ്ട്സ് ആനിവേർസറി ഓഫ് കൊളച്ചിൽ ബാറ്റിൽ|url=http://www.hindu.com/2010/08/01/stories/2010080161660200.htm|accessdate=27 ഏപ്രിൽ 2014|newspaper=ദ ഹിന്ദു (ഇംഗ്ലീഷ്)|archive-date=2010-10-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20101021113114/http://www.hindu.com/2010/08/01/stories/2010080161660200.htm|url-status=dead}}</ref> ഭാരതത്തിനു സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചപ്പോൾ തിരുവിതാംകൂറിൽ ബ്രിട്ടീഷ് അധീശാധികാരം (Suzerainty) ഇല്ലാതായി, അതു കൊണ്ട് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ സ്വന്തം രാജ്യത്തെ സ്വതന്ത്രമാക്കി നിർത്തുവാൻ തീരുമാനിച്ചു. ഇത് ഇന്ത്യൻ യൂണിയനു സ്വീകാര്യമല്ലാതിരുന്നതിനാൽ 1947 ൽ വി.പി. മേനോന്റെ നേതൃത്വതിൽ ഇന്ത്യൻ യൂണിയനും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളും തമ്മിൽ ചർച്ച തുടങ്ങുകയും അതിന്റെ ഫലമായി 1949 ൽ തിരുവിതാംകൂറിനെ ഇന്ത്യൻ യൂനിയനിൽ ലയിപ്പിക്കാൻ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനു ശേഷം തിരു-കൊച്ചി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ രാജപ്രമുഖനായി 7 വർഷം അദ്ദേഹം സേവനം അനുഷ്ടിച്ചു. 1956 ൽ കേരള സംസ്ഥാനം നിലവിൽ വന്നപ്പോൾ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ''രാജപ്രമുഖന്റെ'' സ്ഥാനത്ത് നിന്ന് വിരമിക്കുകയും പകരം കേരള ഗവർണർ രാജപ്രമുഖന്റെ പദവിയിൽ വരുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite book|last=വി പി|first=മേനോൻ|title=ദ സ്റ്റോറി ഓഫ് ദി ഇന്റെഗ്രേഷൻ ഓഫ് ദി ഇന്ത്യൻ സ്റ്റെറ്റ്സ്|pages=188-189}}</ref> 1971 ൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ പ്രിവിപേഴ്സ് നിർത്തലാക്കുകയും അതോടെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിനു ഭരണാധികാരി എന്ന നിലയിൽ ഉള്ള അധികാരങ്ങൾ നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ അദ്ദേഹം ഒപ്പ് വച്ച ഉടമ്പടികൾക്കോ സ്ഥാനപ്പേരിനോ മാറ്റം വന്നില്ല. അങ്ങനെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തിരുവിതാംകൂരിന്റെ ''ടൈറ്റുലാർ മഹാരാജാവായി'' അറിയപ്പെട്ടു. <ref>.indiatimes.com http://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/His-Highness-isnt-unconstitutional-Kerala-high-court/articleshow/27492597.cms "Though by the 26th amendment to the Constitution, Article 363 was repealed whereby the rights and privileges of the rulers of Indian states were taken away, still the name and title of the rulers remained as such and unaffected in so far as names and titles were not contemplated as rights or privileges under the repealed Articles 291 and 362 of the Constitution''</ref> ചരിത്രപ്രാധാന്യമുള്ള സാമൂഹിക പരിഷ്കാരങ്ങളും സാമ്പത്തിക പുരോഗതിയും ഊർജ്ജസ്വലമായ ഭരണപ്രക്രിയയും അദ്ദേഹതിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ സവിശേഷതയായിരുന്നു. ''തിരുവിതാംകൂർ വ്യവസായവൽകരണത്തിന്റെ പിതാവ്'' എന്ന ഖ്യാതിയും ഇദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചു.<ref> THE STORY OF THE INTEGRATION OF THE INDIAN STATES by V. P. Menon, Page189 : ''The State forged ahead in industrialization and had several industries—cement, fertilizers, chemicals, ceramics, paper, etc.'' </ref> തിരുവിതാംകൂർ സർവ്വകലാശാല (ഇപ്പോഴത്തെ കേരള സർവ്വകലാശാല) സ്ഥാപിച്ചതും ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം നടത്തിയതും ഇദ്ദേഹമാണ്. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ഭരണകാലത്ത് രാജ്യത്തെ ഖജനാവിന്റെ 40 ശതമാനവും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു വേണ്ടി ആണ് ചെലവഴിച്ചിരുന്നതെന്ന് ''സംയുക്ത '' എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.<ref>{{cite journal|title=റോയൽ കൊന്റ്രിബ്യൂഷൻ റ്റു എട്ജുജ്യുക്കേഷൻ ഇൻ ട്രാവങ്കൂർ|journal=സംയുക്ത എ ജേണൽ ഹോർ വിമൻ സ്ടുടീസ്}}</ref> [[ഇന്ത്യ]]യുടെ പത്താമത്തെ [[രാഷ്ട്രപതി]] [[കെ.ആർ. നാരായണൻ|ഡോ. കെ. ആർ. നാരായണന്റെ]] ഉപരി വിദ്യാഭ്യാസ ചെലവ് വഹിചതും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആയിരുന്നു. <ref>{{cite web|last=celebritiesinfos|first=.com|title=President K R Narayanan|url=http://celebritiesinfos.com/president-k-r-narayanan.html|accessdate=14 ജൂൺ 2014|archive-date=2013-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20130916182846/http://celebritiesinfos.com/president-k-r-narayanan.html|url-status=dead}}</ref> <ref>"The kingdom paid for the education of a poor Dalit [untouchable] boy called KR Narayanan and funded his scholarship to London School of Economics. Mr Narayanan became the first Dalit president of India in 1997." BBC News SOUTH ASIA</ref> <ref>{{cite news|last=bbc.co|first=.uk|title=The feisty Indian kings and their temple treasure|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-south-asia-14063061|accessdate=14 ജൂൺ 2014|newspaper=BBC News SOUTH ASIA}}</ref> എന്നാൽ 1946 ലെ പുന്നപ്ര വയലാർ പ്രക്ഷോഭത്തെ തുടർന്ന് നടന്ന വെടിവൈപ്പും, 1947 ലെ ''സ്വതന്ത്ര തിരുവിതാംകൂർ'' പ്രഖ്യാപനവും, [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സർ സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർക്ക്]] ദീവാൻ എന്ന നിലയിൽ അമിത സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകി എന്നതുമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ പ്രധാന ന്യൂനതകളായി ചരിത്രകാരന്മാർ ചുണ്ടികാണിക്കുന്നത്. <ref>{{cite book|last=മനോരമ|first=ഇയർ ബുക്ക്|title=മനോരമ ഇയർ ബുക്ക്|date=2011|isbn=0970-9096}}</ref><ref>{{cite web|last=etrivandrum|first=.com|title=ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മ മഹാരാജ ട്രാവ്വാൻകൂർ ഹിസ്റ്ററി|url=http://www.etrivandrum.com/2011/12/sree-chithira-thirunal-balarama-varma.html|publisher=etrivandrum.com|accessdate=27 ഏപ്രിൽ 2014|archive-date=2014-04-14|archive-url=https://archive.today/20140414112632/http://www.etrivandrum.com/2011/12/sree-chithira-thirunal-balarama-varma.html|url-status=dead}}</ref> == ആദ്യ കാലം == [[പ്രമാണം:Sreechitrathirunal.jpg|ലഘുചിത്രം|left|250px|1924-ൽ 12-കാരനായ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ''തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവായതിനു'' ശേഷം]] മാവേലിക്കര ഉത്സവമഠം കൊട്ടാരത്തിലെ തിരുവാതിര നാൾ കൊച്ചുകുഞ്ഞി തമ്പുരാട്ടിയുടെ മകളാണ് [[മൂലം തിരുനാൾ സേതു പാർവ്വതിഭായി]].ചിത്രമെഴുത്തുതമ്പുരാൻ രാജ രവിവർമ്മയുടെ മകളുടെ മകളാണ് സേതു പാർവതി ബായി തമ്പുരാട്ടി.[[മൂലം തിരുനാൾ|ശ്രീമൂലം തിരുനാളിനു]] ശേഷം തിരുവിതാംകൂർ രാജവംശത്തിൽ അനന്തരാവകാശികളില്ലാതിരുന്നതിനാൽ മാവേലിക്കരയിലെ ഉത്സവമഠം കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്നും [[സേതു ലക്ഷ്മിഭായി]]യെയും [[സേതു പാർവ്വതിഭായി]]യെയും ദത്തെടുത്തു. [[കിളിമാനൂർ കൊട്ടാരം|കിളിമാനൂർ കോവിലകത്തെ]] സംസ്കൃത പണ്ഡിതനായിരുന്ന പൂരം നാൾ രവിവർമ്മ കോയിത്തമ്പുരാനാണ് മൂലം തിരുനാൾ [[സേതു പാർവ്വതിഭായി]]യെ വിവാഹം കഴിച്ചത്. സേതു പാർവ്വതിഭായി - രവിവർമ്മ കോയിതമ്പുരാൻ ദമ്പതിമാരുടെ മൂത്ത മകനായി ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ 1912 [[നവംബർ 7]]-നു ജനിച്ചു. അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്‌ ഒരു [[ദീപാവലി]] നാളിൽ ആയിരുന്നു. ജനിച്ച അപ്പോൾ തന്നെ അമ്മാവൻ ശ്രീ [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]] മഹാരാജാവിന്റെ അടുത്ത അനന്തരാവകാശിയായി അദ്ദേഹത്തെ പ്രഖ്യാപിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപ്പോഴത്തെ പൂർണ്ണ നാമം ''ശ്രീ പദ്മനാഭദാസ മഹാരാജ്കുമാർ ശ്രീ ബാലരാമവർമ്മ [[തിരുവിതാംകൂർ]] ഇളയരാജ'' എന്നായിരിന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് 1916 ൽ ഒരു സഹോദരിയും([[കാർത്തിക തിരുനാൾ ലക്ഷ്മിഭായി]]) 1922 ൽ ഒരു സഹോദരനും([[ഉത്രാടം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]]) ജനിച്ചു. മൂത്ത റാണി സേതു ലക്ഷ്മി ഭായിക്ക് മക്കൾ (രണ്ടു പെണ്മക്കൾ) ഉണ്ടായത് വളരെ വൈകി 1923 ൽ ആയിരുന്നു. അത് കൊണ്ട് തന്നെ രാജസ്ഥാനം എല്ലാം സേതു പാർവ്വതിയുടെ മക്കൾ ആയ ശ്രീ ചിത്തിരതിരുനാൾ, [[കാർത്തിക തിരുനാൾ ലക്ഷ്മിഭായി]], [[ഉത്രാടം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]] എന്നിവർക്കാണ് ലഭിച്ചത്. ഇത് തിരുവിതാംകൂർ രാജകുടുംബത്തിന്റെ രണ്ടു വിഭാഗങ്ങളും തമ്മിൽ അകലാൻ ഉള്ള ഒരു കാരണമായിരുന്നു. <ref>{{cite book|last=രഘുനന്ദൻ|first=ലക്ഷ്മി|title=അറ്റ്‌ ദ ടേൺ ഓഫ് ദ റ്റൈഡു്}}</ref> ===വിദ്യാഭ്യാസം=== ആറാമത്തെ വയസ്സിൽ ശ്രീ മൂലം തിരുനാൾ മഹാരാജാവ് തിരഞ്ഞെടുത്ത ട്യുടർമാരുടെ കീഴിൽ വിദ്യാരംഭം കുറിച്ചു. [[മലയാളം]], [[സംസ്കൃതം]], [[തമിഴ്‌]], [[ഇംഗ്ലിഷ്]], [[ചരിത്രം]], കല, [[സാഹിത്യം]], സംസ്കാരം, [[ഗണിത ശാസ്ത്രം]] മറ്റു ശാസ്ത്രവിഭാഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ പഠനം ആരംഭിച്ചു. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിനെ മലയാളവും സംസ്കൃതവും പഠിപ്പിച്ചത് അന്നത്തെ ബഹുഭാഷാ പണ്ഡിതനായിരുന്ന ആറ്റുർ കൃഷ്ണൻ പിഷാരടി ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇംഗ്ലിഷ് പഠനം രാമൻ നംബീശന്റെയും ബ്രിട്ടീഷ്‌ സിവിൽ സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ഡോവേൽ എന്നിവരുടെ കീഴിൽ ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് 12 വയസ്സ് മാത്രം പ്രായമുള്ളപ്പോൾ മഹാരാജാവായിരുന്ന ശ്രീ മൂലം തിരുനാൾ അന്തരിച്ചു. ഇതേ തുടർന്ന് കിരിടവകാശി ആയിരുന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിനെ തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവായി അവരോധിച്ചു. പ്രായകുറവ് കാരണം അമ്മയുടെ ജ്യേഷ്ഠത്തി സേതു ലക്ഷ്മിഭായി അദ്ദേഹത്തിനു വേണ്ടി ഒരു 'റീജന്റായി' രാജ്യം ഭരിച്ചു. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ, തന്റെ പതിനാറാമത്തെ വയസ്സിൽ [[ബാംഗ്ലൂർ|ബംഗളുരുവിൽ]] രണ്ടു വർഷത്തെ ഭരണതന്ത്ര(State Craft)പഠനവും അട്മിനിസ്ട്രീടിവ് ട്രെയിനിങ്ങും പഠിക്കുന്നതിനായി പോയി. മൈസൂർ മഹാരാജാവായിരുന്ന കൃഷ്ണരാജ വോഡയാർ നാലാമന്റെ കീഴിൽ പതിനഞ്ചു മാസത്തെ പ്രായോഗിക ഭരണം അഭ്യസിക്കുകയും ചെയ്തു. പതിനെട്ടാമത്തെ വയസ്സിൽ തന്റെ പഠനം പുർത്തിയാക്കിയ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തിരുവിതാംകുറിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തി. <ref>"At the turn of the tide : the life and times of Maharani Setu Lakshmi Bayi, the last queen of Travancore " by Lakshmi Raghunandan , pages 513-515 </ref> == തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജാവ് == ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് പതിനെട്ടു വയസ്സ് തികഞ്ഞതിനു ശേഷവും അദ്ദേഹത്തെ ഭരണം ഏറ്റെടുക്കാൻ ബ്രിട്ടീഷ്‌ ഇന്ത്യ സർക്കാർ അനുവദിച്ചില്ല. അന്ന് [[തിരുവിതാംകൂറിർ|തിരുവിതാംകൂറിൽ]] അദ്ദേഹത്തിനു ഭരണം ലഭിക്കാതിരിക്കാൻ ചില കിംവദന്തികൾ പരത്തുകയുണ്ടായി. അദ്ദേഹത്തിന് മാനസിക രോഗമുണ്ടെന്നും ഭരണം നടത്താനുള്ള കഴിവ് ഇല്ല എന്നുമൊക്കെ കിംവദന്തികൾ പടർന്നു. അതു കൊണ്ട് തന്നെ റീജെൻസി ഒരു വർഷം കുടി നിട്ടാൻ തിരുമാനിച്ചു. തന്റെ ഭാര്യയുടെ ഭരണം നീട്ടി കൊണ്ട് പോകാൻ വേണ്ടി റീജെന്റ്റ് റാണി സേതു ലക്ഷ്മിഭായിയുടെ ഭർത്താവ് രാമവർമ്മ വലിയകോയിത്തമ്പുരാനാണ് ഇത്തരം വാർത്തകൾ പ്രചരിപ്പിച്ചത് എന്ന് വിശ്വസിക്കപെടുന്നു. അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂറിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് സേതു ലക്ഷ്മിഭായി 'റീജെന്റ്' ആയി ഭരിക്കുന്ന കാലത്തെ, ഒരു കുപ്രസിദ്ധനായ വ്യക്തിത്വമായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ആളായിരുന്നു റീജെന്റ് മഹാറാണിയുടെ ഭർത്താവ് രാമവർമ്മ വലിയകോയി തമ്പുരാൻ. ഇദ്ദേഹം തന്റെ ഭാര്യയുടെ ഭരണകാലത്ത് ഭരണകാര്യങ്ങളിൽ അനധികൃതമായി കൈകടത്തലുകൾ നടത്തുകയും അതിനാൽ ജനങ്ങളുടെ രോഷത്തിനു പാത്രമാവുകയും ചെയ്തിരുന്നു. <ref>{{cite book|last1=സുന്ദരരാജൻ|first1=സരോജ|title=സർ സി പി രാമസ്വാമി അയ്യർ : എ ബയോഗ്രഫി|publisher=അല്ലൈടെ പബ്ലിഷേർസ്|location=യൂനിവെർസിട്ടി ഓഫ് മിഷിഗൺ|accessdate=18 ഫെബ്രുവരി 2015|archivedate=18 ഫെബ്രുവരി 2015|language=ഇംഗ്ലീഷ്}}</ref> <ref>At the Turn of the Tide'' by Lakshmi Raghunanadan, pages:234-242 : " The Government of India, long before the passing of the Press Act, gave notice of the measure to follow. In Travancore, on the other hand, the measure was hatched in secret and hurled at the public with the sole object or saving the Valia Koil Tampuran from newspaper attacks and not to serve any public purpose. The interference of the valia Koil Tampuran in Government affairs was well known." </ref> തിരുവിതാംകുറിന്റെ "ദിവാനെ" തിരുമാനിക്കുക പോലുള്ള പല സുപ്രധാന തിരുമാനങ്ങളും ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇഷ്ട്ടത്തിനാണ് ചെയ്തതെന്ന് ചൂണ്ടി കാണിക്കപെടുന്നു.<ref>At The Turn Of The Tide by Lakshmi Raghunandan, Page-163 :"The Valia Koil Tampuran's stand: It needed strength of purpose and a deep conviction in the principles on which this selection was made to appoint Mr. Watts as Dewan in the face of such seemingly implacable opposition. It was in such instances that the softer nature of Her Highness yielded to the unwavering decision of the Valia Koil Tampuran. The nomination was forwarded to the Government of India for confinnation and while waiting for a reply, the Valia Koil Tampuran drafted a letter to Mr. Cotton for Her Highness to sign."</ref> രാമവർമ്മ വലിയകോയി തമ്പുരാനെ മാധ്യമങ്ങളുടെ കുറ്റപെടുത്തലുകളിൽ നിന്നും രക്ഷിക്കാനായിട്ടാണ് 1926 ലെ കുപ്രസിദ്ധാമായ ''ട്രാവൻകൂർ പ്രസ്സ് റെഗുലേഷൻ'' എന്ന നിയമം രിജെന്റ്റ് മഹാറാണി നടപ്പിലാക്കിയത് എന്നും ചരിത്രകാരന്മാർ വിലയിരിത്തുന്നു. <ref>{{cite journal|last=പബ്ലിക് റിലേഷൻ ഡിപാർട്ട്‌മെന്റ്|first=ഇൻഫോർമേഷൻ|title=ഹിസ്റ്റൊരി ഓഫ് പ്രസ്‌ ഇൻ കേരള|journal=I&PRD KERALA|accessdate=13 ജൂൺ 2014}}</ref> ഇതെല്ലം തന്നെ സേതു ലക്ഷ്മിഭായിയുടെയും സഹോദരി സേതു പാർവ്വതിഭായിയുടെയും കുടുംബങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വഷളാക്കാൻ കാരണമായി. <ref>{{cite book|last=രഘുനന്ദൻ|first=ലക്ഷ്മി|title=അറ്റ്‌ ദ ടേൺ ഓഫ് ദ റൈഡ്|pages=234-242}}</ref> തന്റെ മകൻ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് ഭരണം നഷ്ടപ്പെടും എന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ സേതു പാർവ്വതിഭായി കുടുംബ സുഹൃത്തായിരുന്ന [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ|സർ സി.പി.യോട്]] സഹായം അഭ്യർഥിച്ചു. സർ സി. പി. അന്നത്തെ ഇന്ത്യ വൈസ്രോയ് വെല്ലിംഗ്ടൻ പ്രഭുവുമായി സംസാരിക്കുകയും സത്യം മനസ്സിലാക്കിക്കുവാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിന്റെ ഫലമായി വെല്ലിംഗ്ടൻ പ്രഭു ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളുമായി ഒരു കൂടികാഴ്ച്ച നടത്തി. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ കഴിവിലും സ്വഭാവത്തിലും വെല്ലിംഗ്ടൻ പ്രഭുവിന് വിശ്വാസം വരുകയും അദ്ദേഹത്തിന് ഭരണം ഏല്ക്കുന്നതിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുകയും ചെയ്തു. മഹാരാജാവ് വളരെ ചെറുപ്പമായിരുന്നതിനാലും അദ്ദേഹത്തെ കുറിച്ച് ഒരുപാട് കിംവദന്തികൾ പരന്നതിനാലും, വെല്ലിംഗ്ടൻ പ്രഭു സർ സി പിയോട് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ഉപദേശകൻ ആയി ചുമതല ഏൽക്കാൻ പറഞ്ഞു. അങ്ങനെ 1931 നവംബർ ആറിനു റീജെൻസി അവസാനിക്കുകയും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തിരുവിതാംകുറിന്റെ ഭരണ സാരഥ്യം ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു. അതോടൊപ്പം തന്നെ സർ സി പി തിരുവിതാംകുർ രാഷ്ട്രീയത്തിലെക്ക് ആദ്യ ചുവടുവയ്പ്പ് നടത്തി. തിരുവിതാംകൂർ മഹാരാജക്കന്മാർ സാധാരണയായി നടത്തി വരുന്ന ചടങ്ങുകൾ ആണ് ഹിരണ്യഗർഭവും തുലാപുരുഷദാനവും. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ അമ്മാവനായിരുന്ന ശ്രീ മൂലം തിരുനാൾ മഹാരാജാവ് വരെയുള്ള എല്ലാ മഹാരാജാക്കന്മാരും ഈ ചടങ്ങുകൾ നടത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ തനിക്കുവേണ്ടി ഇത്രയും തുക ചെലവാക്കാൻ തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാരിനോട് അവശ്യപ്പെടില്ല എന്ന ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തിരുമാനിക്കുകയായിരുന്നു എന്ന് ''മാതൃഭൂമി പത്രം'' സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.<ref name="mathrubhumi-ക">{{cite news|title=ഹിരണ്യഗർഭച്ചടങ്ങിന് ഡച്ചുകാരോട് ചോദിച്ചത് 10,000 കഴിഞ്ച് സ്വർണം|url=http://www.mathrubhumi.com/paramparyam/story.php?id=230343|accessdate=19 ജൂൺ 2014|newspaper=മാതൃഭൂമി|language=മലയാളം|format=മാതൃഭൂമി പാരമ്പര്യം - ലേഖനം|quote=''രാജാവ് നേരെ പോകുന്നത് ശ്രീപദ്മനാഭസ്വാമിയുടെ വിഗ്രഹത്തിന് മുന്നിലേക്കാണ്. അവിടെ അദ്ദേഹം സാഷ്ടാംഗ പ്രണാമം നടത്തിക്കഴിയുമ്പോൾ പൂജാരിമാർ കിരീടം എടുത്ത് രാജാവിന്റെ തലയിൽവെച്ചശേഷം 'കുലശേഖര പെരുമാൾ' എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇതോടെയാണ് രാജാവ് 'പൊന്നുതമ്പുരാൻ' ആകുന്നത്. ഹിരണ്യഗർഭത്തിനുശേഷം സ്വർണപാത്രം കഷ്ണങ്ങളായി മുറിച്ച് ബ്രാഹ്മണർക്ക് ദാനം ചെയ്യുന്നു. ആദ്യത്തെ ഹിരണ്യഗർഭത്തിന് 8873ാ കഴിഞ്ച് സ്വർണം വേണ്ടിവന്നുവെന്ന് കണക്കാക്കുന്നു. ചടങ്ങിനുശേഷം രാജാവ് തലയിൽ വയ്ക്കുന്ന കിരീടത്തിനെ 'കുലശേഖര പെരുമാൾ കിരീടം' എന്നാണ് പറഞ്ഞിരുന്നത്. ഇത് കിരീടധാരണസമയത്ത് മാത്രമേ തലയിൽ ഉണ്ടാകൂ. കാരണം രാജ്യം ശ്രീപദ്മനാഭനായതിനാൽ തിരുവിതാംകൂർ രാജാക്കന്മാർ കിരീടം ധരിക്കാറില്ല. ശ്രീമൂലംതിരുനാൾ വരെയുള്ള രാജാക്കന്മാർ ഹിരണ്യഗർഭം നടത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നാണ് അറിയുന്നത്. ഭാരിച്ച ചെലവ് കണക്കിലെടുത്ത് ശ്രീചിത്തിരതിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ മഹാരാജാവ് ഈ ചടങ്ങ് നടത്തിയില്ല."|last=മാതൃഭൂമി ഇനിഷിയെറ്റിവ്|first=പാരമ്പര്യം|archivedate=2014-06-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140619121443/http://www.mathrubhumi.com/paramparyam/story.php?id=230343|date=2013|url-status=dead}}</ref> ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ മഹാരാജാവിന്റെ പുർന്ന അധികാരങ്ങളും ഏറ്റ ശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഴുവൻ നാമം ''ഹിസ്‌ ഹൈനെസ്സ് ശ്രീ പദ്മനാഭദാസ വഞ്ചിപാല സർ ബാലരാമവർമ്മ കുലശേഖര കിരീടപതി മന്നേ സുൽത്താൻ മഹാരാജ രാജരാജ ബഹദൂർ ഷം ഷേർ ജംഗ്, തിരുവിതാകൂർ മഹാരാജ'' എന്നായിരുന്നു. സർ [[സി.പി. രാമസ്വാമി അയ്യർ]] 1931-36 ഉപദേശകൻ ആയും 1936-48 വരെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ [[പ്രധാന മന്ത്രി]] (ദീവാൻ) ആയും പ്രവർത്തിച്ചു. തിരുവിതാംകൂറിലെ അവസാനത്തെ മഹാരാജാവും തിരു-കൊച്ചിയിലെ ആദ്യത്തെയും അവസാനത്തെയും ''രാജപ്രമുഖനും'' ആയിരുന്നു ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ. മഹാരാജാവിന് 18 വയസായപ്പോൾ സ്വയം അധികാരം ഏറ്റെടുത്തു. 1936ൽ ''ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം'' നടത്തി, 1937ൽ തിരുവിതാംകൂർ സർവകലാശാല സ്ഥാപിച്ചു. പുരോഗമനപരവും വിപ്ലവാത്മകവുമായ പല ഭരണ പരിഷ്കാരങ്ങളും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ നടപ്പിൽ വരുത്തി. എന്നാൽ 1946ലെ പുന്നപ്ര-വയലാർ സമരത്തെ തുടർന്ന് നടന്ന വെടിവയ്പ്പും 1947ലെ സ്വതന്ത്ര തിരുവിതാംകൂർ പ്രഖ്യാപനവും അദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ പ്രധാന ന്യൂനതകളായി കണക്കാക്കപെടുന്നു. <ref>{{cite book|last=രഘുനന്ദൻ|first=ലക്ഷ്മി|title=അറ്റ്‌ ദ ടേൺ ഓഫ് ദ റ്റൈഡു്}}</ref> <ref>{{cite book|title=സർ സി. പി. റിമെംബേഡ്|page=83}}</ref> ===ദ്വിമണ്ഡല നിയമനിർമ്മാണ സഭ=== 1932 ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ സുപ്രധാനമായ ചില ഭരണ പരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കി. അതിന്റെ ഫലമായി സ്വന്തം അധികാരങ്ങൾ കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. മുൻപുണ്ടായിരുന്ന ശ്രീമൂലം സ്റ്റേറ്റ് അസംബ്ലി, ''ശ്രീ മൂലം പ്രജാസഭ'', ''ശ്രീ ചിത്രാ സ്റ്റേറ്റ് അസംബ്ലി'' എന്നിങ്ങനെ ഇരുതലങ്ങളുള്ള നിയമസഭയാക്കി വികസിപ്പിച്ചു. ട്രാവൻകൂർ ലെജിസ്ലെറ്റിവ് കൌൺസിൽ റദ്ദാക്കുകയും ശ്രീ മൂലം പ്രജാസഭ (അധോസഭ)പുനസംഘടിപപിക്കുകയും ചെയ്തു. അതോടൊപ്പം ശ്രീ ചിത്ര സ്റ്റേറ്റ് കൌൺസിൽ (ഉപരിസഭ) സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. പുതിയ സഭയിലെ 55% പേർ തിരെഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ ആയിരിക്കണം, അതിൽ മൂന്നിൽ രണ്ടു പേർ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ആയിരിക്കണമെന്നും നിബന്ധന കൊണ്ട് വന്നു. ശ്രീ ചിത്ര കൌൺസിലിൽ നിന്നും ആകെ 37 പേർ ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. സഭയുടെ ആകെ അംഗ സംഘ്യ 72 ആയിരുന്നു. രണ്ടു ഹൌസ്കളുടെയും അധ്യക്ഷൻ തിരുവിതാംകൂർ [[പ്രധാനമന്ത്രി]] (ദീവാൻ) ആയിരുന്നു. 1933 ൽ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ച സഭ 1947 വരെ നിലവിൽ നിന്നിരുന്നു. എന്നാൽ പുതിയ സഭയിൽ തങ്ങളുടെ പ്രാതിനിധ്യം കുറയും എന്ന് ഭയന്ന് ഈഴവരും ക്രിസ്ത്യാനികളും മുസ്ലിംകളും നിവർത്തന പ്രക്ഷോഭം ആരംഭിച്ചു. സമരത്തിന്റെ ഫലമായി തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ ഇവരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ അംഗികരിക്കുകയും സഭയിൽ ഇവർക്കായി പ്രത്യേകം സംവരണം ഏർപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. <ref>{{cite web|last=ഔദ്യോഗിക വെബ്‌ പോർട്ടൽ|first=കേരള സർക്കാർ|title=ഹിസ്റ്റൊരി ഓഫ് കേരള ലെജിസ്ലാചെർ|url=http://kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=3776:history-of-kerala-legislature|accessdate=14 ജൂൺ 2014|archive-date=2014-10-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006101549/http://kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=3776%3Ahistory-of-kerala-legislature|url-status=dead}}</ref> ===പ്രധാന നിയമനിർമ്മാണങ്ങൾ === 1932 ൽ പാസ്സാക്കിയ രണ്ടു പ്രധാന നിയമങ്ങൾ ആയിരുന്നു ''ട്രാവൻകൂർ ക്ഷത്രിയ റെഗുലേഷനും'' ''ട്രാവൻകൂർ മുസ്ലിം സക്സെഷൻ രേഗുലേഷനും''. അതെ വർഷം തന്നെ പാസ്സാക്കിയ മറ്റൊരു പ്രധാന നിയമമായിരുന്നു ''ട്രാവൻകൂർ ജെന്മി-കുടിയാൻ റെഗുലേഷൻ''. ഈ നിയമമനുസരിച്ച് കുടിയാന് പാട്ടത്തിനു എടുത്ത സ്ഥലത്ത് ജെന്മിക്ക് ഇടപെടാൻ ഉള്ള അവകാശം ഇല്ലാതാക്കുകയും അതോടൊപ്പം തന്നെ കുടിയാന് പാട്ടസ്ഥലം സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം ഉപയോഗിക്കുവാനും അധികാരം നൽകി. ജെന്മികളാൽ അടിയാന്മാരുടെ ചൂഷണം തടയുവാനായി ജന്മികരം പിരിക്കുന്നത് സർക്കാർ ഏറ്റെടുത്തു ജെന്മികൾക്ക് കൈമാറാനും തിരുമാനിച്ചു. ഭൂപരിഷ്കരണാം പോലുള്ള നിയമങ്ങൾ വരുന്നതിനും വർഷങ്ങൾക്കു മുമ്പ് വന്ന ഈ നിയമം കുടിയാന്മാർക്ക് മുമ്പെങ്ങും ഇല്ലാതിരുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യം അനുവദിക്കുന്നതുനും ചൂഷണം തടയുന്നതിനും സഹായകമായി എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ വിലയിരിത്തുന്നു. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും ഉന്നമനത്തിനായി പല നിയമങ്ങളും നടപ്പിലാക്കി. ''ട്രാവൻകൂർ ഹിന്ദു വിഡോ റീമാരിയെജ് റെഗുലേഷൻ, ട്രാവൻകൂർ ചൈൽഡ് മാരിയെജ് റെസ്ട്രിന്റ് ആക്ട്‌, ട്രാവൻകൂർ സപ്രെഷൻ ഓഫ് ഇമ്മോറൽ ട്രാഫിക്കിംഗ് ആക്ട്‌, ട്രാവൻകൂർ മറ്റേണിറ്റി ബെനെഫിറ്റ് ആക്ട്‌'' എന്നിവ സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും ഉന്നമനത്തിനു സഹായകമായതായി കണക്കാക്കുന്നു. തിരുവിതാംകുറിൽ മരുമക്കത്തായമായിരുന്നതിനാൽ സ്ത്രീകൾക്ക് പൊതുവെ സമുഹത്തിൽ നല്ല സ്ഥാനം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ തമിഴ് ബ്രാഹ്മണർ, പോറ്റിമാർ, നമ്പൂതിരിമാർ എന്നിവരുടെ സ്ത്രികൾ വളരെ അധികം ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ സഹിക്കെണ്ടാതായി വന്നു. പോറ്റിമാർ ശൈശവ വിവാഹത്തെയും തമിഴ് ബ്രാഹ്മണർ നമ്പൂതിരിമാർ തുദങ്ങിയ വിഭാഗങ്ങൾ വിധവ വിവാഹത്തെയും എതിർത്തിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ നിയമ നിർമ്മാണഗലൊടെ ഈ പ്രശ്നങ്ങൾ മറികിടക്കാനായി എന്ന് വിശ്വസിക്കപെടുന്നു. അതുപോലെ മറ്റെണിറ്റി ബെനെഫിറ്റ് ആക്ട്‌ നടപ്പിലാക്കിയ വഴി ജോലി ചെയ്തിരുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രസവ ശേഷം ആനുകുല്യങ്ങൾ ലഭിക്കാനും വഴിവച്ചു. ഈ ആക്ടുകൾ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ദൂരദർശിത്വത്തിന്റെ ഉദാഹരണാമായി ഗവേഷകർ ചുണ്ടി കാണിക്കുന്നു. <ref>{{cite book|last=പി സുരേഷ്|first=കുമാർ|title=ഹിസ്റ്റൊരി ഓഫ് സോഷ്യൽ ലെജിസ്ലെഷനാസ് ഇൻ ട്രാവൻകൂർ സ്റ്റേറ്റ്}}</ref> ===വിദ്യാഭ്യാസ നവികരണം=== ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ഭരണകാലത്ത് രാജ്യത്തെ ഖജനാവിന്റെ 40% വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു വേണ്ടി ആണ് ചെലവഴിച്ചിരുന്നതെന്ന് "സംയുക്ത" എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണം സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.<ref>{{cite journal|last=സംയുക്ത|first=എ ജേണൽ ഹോർ വിമൻ സ്ടുടീസ്|title="റോയൽ കൊന്റ്രിബ്യൂഷൻ റ്റു എട്ജുജ്യുക്കേഷൻ ഇൻ ട്രാവങ്കൂർ"|journal=സംയുക്ത - എ ജേണൽ ഹോർ വിമൻ സ്ടുടീസ്|accessdate=14 ജൂൺ 2014}}</ref> തിരുവിതാംകൂർ ജനത ഉപരി പഠനത്തിനായി മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാലയിൽ ആണ് പോകാറുണ്ടായിരുന്നത്, തിരുവിതാംകുറിനു സ്വന്തമായി ഒരു സർവ്വകലാശാല എന്നത് ജനങളുടെ ഒരു ചിരകാല സ്വപ്നം ആയിരുന്നു. 1919ൽ ശ്രീ [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]]യും 1924 ൽ രിജെന്റ്റ് മഹാറാണി [[സേതു ലക്ഷ്മി ഭായി]]യും തിരുവിതാംകുറിനു സ്വന്തമായി ഒരു സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിക്കുന്നതിനെ കുറിച്ച് പഠിക്കുവാൻ സമതികളെ നിയോഗിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അതെ കുറിച്ച് കാര്യമായ തിരുമാനങ്ങൾ ഒന്നും തന്നെ കൈകൊണ്ടിരുന്നില്ല. 1937 ൽ മുമ്പത്തെ രണ്ടു സമതികളുടെയും വിലയിരുത്തലുകളെ കണക്കിലെടുക്കുകയും സർവ്വകലാശാല സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. '''യുനിവെർസിറ്റി ഓഫ് ട്രാവൻകൂർ''' (ഇപ്പോഴത്തെ കേരള സർവ്വകലാശാല) 1937 ലെ ''യൂനിവെർസിറ്റി ആക്ട്‌നു'' കീഴിൽ നിലവിൽ വന്നു. തിരുവിതാംകുറിലെ എല്ലാ പൊതു സ്വകാര്യ കലാലയങ്ങളും ഈ സർവ്വകലാശാലയുടെ അധികാരപരിധിയിൽ വന്നു. [[കോളേജ് ഓഫ് എഞ്ചിനീയറിംഗ്, തിരുവനന്തപുരം]], ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് റ്റെക്സ്റ്റൈൽ ടെക്നോളജി, സെൻട്രൽ റിസേർച് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യുറ്റ് ഇൻ പ്യുർ ആൻഡ്‌ അപ്പ്ലൈട് സൈൻസെസ്, ഡിപാർട്ട്‌മെന്റ് ഓഫ് മാരീൻ ബയോളോജി എന്നിവ തുടങ്ങി. ലേബർ കോർപ്സ് എന്ന പേരിൽ ഒരു സർവ്വകലാശാല കോർപ്സ് തുടങ്ങി, ഇത് എൻ സി സി യുടെ മുൻഗാമിയായി കണക്കാക്കിയിട്ടുള്ളത്. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ സഹോദരീഭർത്താവ് ശ്രീ കേണൽ [[ഗോദവർമ്മ രാജ]]യ്ക്കായിരുന്നു ഇതിന്റെ ചുമതല. കേരള കായിക പിതാവ് എന്ന പേരിലാണ് അദ്ദേഹം അറിയപെടുന്നത്.''ട്രാവൻകൂർ പ്രൈമറി എജ്യുകേഷൻ ആക്ട്‌'' ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ നടപ്പിലാക്കി. അതിന്റെ ഫലമായി എല്ലാവർക്കും '''സൌജന്യ നിർബന്ധിത വിദ്യാഭ്യാസം''' കർശനമാക്കാൻ തിരുമാനിച്ചു. ഈ നിയമം മൂലം ബാലവേല തിരുവിതാംകുറിൽ കർശനമായി നിരോധിക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{cite book|last=പി സുരേഷ്|first=കുമാർ|title=ഹിസ്റ്റൊരി ഓഫ് സോഷ്യൽ ലെജിസ്ലെഷനാസ് ഇൻ ട്രാവൻകൂർ സ്റ്റേറ്റ്}}</ref> ആദ്യമായി ഇന്ത്യയിൽ "സൌജന്യ നിർബന്ധിത വിദ്യാഭ്യാസം" എന്ന നിയമം നടപ്പിലാക്കുന്നത് 2009 ൽ മാത്രമാണ്, അത് പോലെ "ഫാക്ടറി ആക്ട്‌" എന്ന പേരിൽ 1948 ൽ 15 വയസ്സിൽ താഴെ ഉള്ള കുട്ടികൾ ഫാക്ടറികളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നത് ഇന്ത്യ സർക്കാർ നിരോധിച്ചു.{{തെളിവ്}} മേൽപ്പറഞ്ഞ നിയമ നിർമ്മാണങ്ങളിലൂടെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തന്റെ ദീർഘദർശിത്വം പ്രകടമാക്കി എന്ന് ഗവേഷകർ കണക്കാക്കുന്നു. മാത്രമല്ല ഈ നിയമങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം കണ്ടെത്താൻ ഇതേ നിയമങ്ങൾ സ്വന്തന്ത്ര ഇന്ത്യയിൽ എപ്പോൾ നടിപ്പിലാക്കി എന്ന് പരിശോധിക്കുമ്പോൾ മനസ്സിലാകുന്നതാണ്. <ref>{{cite book|last=പി സുരേഷ്|first=കുമാർ|title=ഹിസ്റ്റൊരി ഓഫ് സോഷ്യൽ ലെജിസ്ലെഷനാസ് ഇൻ ട്രാവൻകൂർ സ്റ്റേറ്റ്}}</ref> ===അടിസ്ഥാനസൗകര്യ വികസനവും വ്യവസായവത്കരണവും=== [[തിരുവനന്തപുരം വിമാനത്താവളം]] പണി കഴിപ്പിച്ച് ബോംബെയ്ക്ക് വിമാന സർവ്വീസ് ആരംഭിചത് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആണ്. ഈ ആശയം ആദ്യം മുൻപോട്ടു വയ്ച്ചത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹൊദരീഭർത്താവ് കേണൽ [[ഗോദവർമ്മ രാജ]]യാണ്. കേണൽ രാജ ഒരു വൈമാനികനും കു‌ടി ആയിരുന്നു, അത് കൊണ്ട് തന്നെ തിരുവിതാംകുറിനു ഒരു വിമാനത്താവളം ആവശ്യമാണെന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് തോന്നി. അങ്ങനെ 1932 ൽ ''റോയൽ ഫ്ലയിംഗ് ക്ലബ്'' എന്ന പേരിൽ തിരുവിതാംകൂരിലെ (പിന്നിട് കേരളത്തിലെയും) ആദ്യ വിമാനത്താവളം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. <ref>{{cite web|last=എയർപോർട്ട്‌-റ്റെക്നൊലൊജി|first=.കോം|title=ട്രിവാൻട്രും ഇന്റെർനഷ്നൽ എയർപോർട്ട്|url=http://www.airport-technology.com/projects/trivandrum-int/|publisher=Kable Intelligence Limited.|accessdate=14 ജൂൺ 2014}}</ref> ബ്രിട്ടീഷ്‌ ഇന്ത്യയിൽ വിമാനത്താവളം ഉണ്ടായിരുന്ന വളരെ ചുരുക്കം നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ അങ്ങനെ തിരുവിതാംകൂറം ഇടം നേടി. <ref>{{cite news|last=PTI|first=PTI|title=കേരള സെലിബ്രറ്റെസ് സെവെന്റി ഫിഫ്ത് അന്നിവെർസരി ഓഫ് സിവിൽ ഏവിയേഷൻ|url=http://www.thehindu.com/news/national/kerala/article856960.ece|accessdate=14 ജൂൺ 2014|newspaper=ദ ഹിന്ദു|date=October 29, 2010}}</ref> ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ 1940-ൽ രൂപീകരിച്ച തിരുവനന്തപുരം സിറ്റി മുനിസിപ്പൽ ആക്റ്റിലെ നാലാം വകുപ്പ് പ്രകാരം തിരുവനന്തപുരം മുനിസിപലിറ്റിയെ [[കോർപ്പറേഷൻ]] ആക്കി മാറ്റി. തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷനാണ് [[കേരള]] സംസ്ഥാനത്തെ കോർപ്പറേഷനുകളിൽ ഏറ്റവും പഴയത്. <ref>{{cite news|last=മാതൃഭൂമി|first=.കോം|title=കോഴിക്കോട് കോർപ്പറേഷന് 50|url=http://www.mathrubhumi.com/kozhikode/news/1871315-local_news-Kozhikode-%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%B4%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%9F%E0%B5%8D%E2%80%8C.html|accessdate=14 ജൂൺ 2014|newspaper=മാതൃഭൂമി|date=09 Oct 2012}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> മാധ്യമം പത്രം തിരുവിതാംകൂരിലെ ഗതാഗത വിഭാഗത്തെ കുറിച്ച് "പൊതുഗതാഗത രംഗത്ത് ലോകത്തിൽ ആദ്യമായി സർക്കാർ ഇടപെട്ട രാജ്യമാണ് തിരുവിതാംകൂർ. 1938 ഫെബ്രുവരി 20-ന് തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ ബസ്‌സ്‌റ്റേഷനിൽനിന്ന് കവടിയാറിലേക്ക് ഓടിച്ച ബസ്സായിരുന്നു സർക്കാർ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ആദ്യ പൊതു ബസ്‌സർവീസ്. രാജഭരണം അവസാനിക്കുമ്പോൾ 661 സർവീസുകളും 901 ബസുകളുമാണ് തിരുവിതാംകൂറിലുണ്ടായിരുന്നത്" എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു. <ref>{{cite news|last=വടക്കൻ|first=ജെയിംസ്|title=പൊതുഗതാഗതത്തിൽ സ്വകാര്യ മേഖലയുടെ അധിനിവേശം|url=http://www.madhyamam.com/weekly/372|accessdate=14 ജൂൺ 2014|newspaper=മാധ്യമം|date=2011}}</ref> ''തിരുവിതാംകൂർ മോട്ടോർ സർവ്വീസ്'' ശ്രീ ചിത്തിര തിരുന്നാൾ 1938, ഫെബ്രുവരി 20-ന് ഉദ്ഘാടനം ചെയ്തു. മഹാരാജാവും ബന്ധുജനങ്ങളുമായിരുന്നു ഉദ്ഘാടനയാത്രയിലെ യാത്രക്കാർ. ലണ്ടൻ പാസഞ്ജർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് ബോർഡിന്റെ അസിസ്റ്റന്റ് ഓപറേറ്റിങ്ങ് സൂപറിന്റെൻഡെന്റ് ആയിരുന്ന, ഇ.ജി. സാൾട്ടർ, തന്നെയായിരുന്നു ആദ്യയാത്രയിലെ ഡ്രൈവർ. ''തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് ഡിപാർട്ട്മെന്റ്'' എന്ന പേരിൽ ആണ് അന്ന് തിരുവിതാംകൂർ സർക്കാർ ഇപ്പോഴത്തെ [[കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി.]] സ്ഥാപിച്ചത്. തിരുവിതാംകൂർ രാജ്യത്തിന്റെ ഗതാഗത ആവശ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റുക ആയിരുന്നു സ്ഥാപിത ലക്ഷ്യം. <ref>{{cite web|last=വിക്കിപീഡിയ|first=വിക്കിപീഡിയ|title=കേരള സ്റ്റേറ്റ് റോഡ് ട്രാൻസ്പോർട്ട് കോർപ്പറേഷൻ -ചരിത്രം|url=https://ml.wikipedia.org/wiki/KSRTC|publisher=വിക്കിപീഡിയ|accessdate=14 ജൂൺ 2014}}</ref> പള്ളിവാസൽ ജല വൈദ്യുത പദ്ധതി, ടെലിഫോൺ സർവീസുകൾ, [[തേക്കടി വന്യ മൃഗ സം‌രക്ഷണ കേന്ദ്രം]] തുടങ്ങിയവയും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തുടങ്ങിയവയാണ്. തിരുവിതാംകൂറിൽ വ്യവസായവൽക്കരണം നടത്തിയത് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആയിരുന്നു എന്ന് പ്രൊഫ്‌. എ. ശ്രീധര മേനോൻ സാക്ഷ്യപെടുത്തുന്നു. ''ട്രാവൻ‌കൂർ ടൈറ്റാനിയം പ്രോഡക്ട്സ് (Travancore Titanium Products), എഫ്. എ. സി. ടി. (FACT)'' തുടങ്ങിയ വ്യവസായശാലകൾ ആരംഭിചത് അദ്ദേഹമാണ്. ഭൂപണയ ബാങ്ക് സ്ഥാപിച്ചതും തിരുവനന്തപുരം റേഡിയോ സ്റ്റേഷൻ ആരംഭിച്ചുതും അദ്ദേഹം ആണ്. സർക്കാർ ആഫീസുകളിലെ നിയമനത്തിനായി നോക്സ് കമ്മീഷണറായി ''പബ്ലിക് സർവ്വീസ് കമ്മീഷൻ'' രൂപീകരിച്ചു. നിയമസഭകളിലേക്കുള്ള തെരഞ്ഞെടുപ്പ് നീതിപൂർവ്വകമാക്കാൻ ഇ.സുബ്രഹ്മണ്യയ്യർ കമ്മീഷണറായി ഫ്രാഞ്ചസ് കമ്മീഷനെ നിയമിച്ചു. ''സ്വാതി തിരുനാൾ സംഗീത കോളേജ്'' സ്ഥാപിച്ചു. സ്വാതി തിരുനാൾ കൃതികൾ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുവാനും ശ്രീ സ്വാതി തിരുനാൾ സംഗീതസഭ രൂപീകരിക്കുന്നതിനും അതിന് ആസ്ഥാനം ഉണ്ടാക്കുന്നതിനും വേണ്ട സൌകര്യം ചെയ്തു കൊടുത്തു. ബോംബെയിൽ ''കേരള എംപോറിയം'' സർക്കാർ ചുമതലയിൽ ആരംഭിച്ചു. ''ശ്രീചിത്രാ ആർട്ട് ഗ്യാലറി'' സ്ഥാപിച്ച്, രാജാരവി വർമ്മ, കെ.സി.എസ്.പണിക്കർ തുടങ്ങി പ്രസിദ്ധ ചിത്രകാരൻമാരുടെ ചിത്രങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിന് സൗകര്യം ഒരുക്കി. അക്വേറിയം സ്ഥാപിച്ച് ശാസ്ത്രീയ പഠനത്തിന് വഴിയൊരുക്കി. ആൾ ഇന്ത്യൻ വിമൻസ് കോൺഫറൻസ് 1935-ൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിന് വേണ്ട പിന്തുണ നൽകി, സ്ത്രീകളുടെയും കുട്ടികളുടെയും സംരക്ഷണ വിഷയത്തിലുളള പ്രത്യേക താല്പര്യം പ്രദർശിപ്പിച്ചു. സ്പോർട്സ് വിഷയത്തിൽ തിരുവിതാംകൂറിനുണ്ടായ പുരോഗതിയിൽ സഹോദരിഭർത്താവ് ലെഫ്റെനെന്റ്റ് കേണൽ [[ഗോദവർമ്മ രാജ]] നൽകിയ മികച്ച സംഭാവനകൾക്ക് പിന്തുണയേകി. 1934-ൽ ''ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ്'' സമാരംഭിച്ചു, തിരുവനന്തപുരത്തെ ''പബ്ലിക് ഹെൽത്ത് ലബോറട്ടറി'' പ്രവർത്തനമാരംഭിച്ചു. നൃത്താദികലകൾക്കു വേണ്ടി പൂജപ്പുരയിൽ ഗുരു ഗോപിനാഥിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിൽ ''ശ്രീ ചിത്രാ നർത്തകാലയം'' തുടങ്ങി. ഏഷ്യയിൽ തന്നെ ആദ്യമായി വധശിക്ഷ അവസാനിപ്പിച്ചു. തൊഴിലിനു പ്രാധാന്യം നൽകിക്കൊണ്ടു ''ലേബർ കോർട്ട്'' സ്ഥാപിച്ചു. പ്രായപൂർത്തി വോട്ടവകാശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ''ഭരണ ഘടനാ നിർമ്മാണ സമിതി'' ഇന്ത്യയിൽ ആദ്യമായി രൂപീകരിച്ചു. നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന നായർ ബ്രിഗേഡിൽ എല്ലാ പ്രജകൾക്കും പ്രവേശനവകാശം നൽകി വിപുലമായ ''തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് ഫോഴ്സ്'' രൂപീകരിച്ചു. ''ശ്രീ ചിത്രാ ഹോം എന്ന അഗതി മന്ദിരം'' സ്ഥാപിച്ചു, ''വഞ്ചി പുവർ ഫണ്ടും'' രൂപീകരിച്ചു. ''തിരുവനന്തപുരം മെഡിക്കൽ കോളേജ്, എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജ്, ആയുർവ്വേദ കോളേജ്, ഹോമിയോപ്പതി കോളേജ്'' തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. മാതൃ-ശിശു രോഗചികിത്സക്കായി ''ശ്രീ അവിട്ടം തിരുനാൾ ആശുപത്രി'' സ്ഥാപിച്ചു.<ref>A. Sreedhara Menon - "A Survey Of Kerala History Pages 272-273</ref><ref>അശ്വതി തിരുനാൾ ഗൌരി ലക്ഷ്മി ബായി - ശ്രീ പദ്മനാഭാസ്വമി ക്ഷേത്രം 242-243 താളുകൾ </ref> ===ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം=== ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും വിപ്ലവകരവുമായ നേട്ടം [[1936]]-ലെ [[ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരം|ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരമാണ്]]. ദളിതർക്ക് ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രവേശനം അനുവദിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഈ വിളംബരം ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ യശസ്സ് ഇന്ത്യയൊട്ടാകെ പരത്തി. 1932-ൽ ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തെ സംബന്ധിച്ച് അന്വേഷണം നടത്തി റിപോർട്ട് സമർപ്പിക്കുന്നതിന് അന്നത്തെ ദിവാനായ [[വി.എസ്. സുബ്രഹ്മണ്യ അയ്യർ]] അധ്യക്ഷനായുള്ള എട്ടംഗ സമിതിയെ മഹാരാജാവു നിയോഗിച്ചിരുന്നു. സമിതി രണ്ടുവർഷത്തിനുശേഷം സമർപ്പിച്ച റിപ്പോർട്ടിൽ പക്ഷേ ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തിനനുകൂലമായ പരാമർശങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. അവർണ്ണരെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കാതിരിക്കാൻ സവർണ്ണർക്ക് പരമ്പരാഗതമായുള്ള അവകാശത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന കോടതിയുത്തരവുകളായിരുന്നു സമിതി പ്രധാനമായും ആശ്രയിച്ചത്. ക്ഷേത്രപ്രവേശനം എന്ന കാതലായ വിഷയം മാറ്റിവച്ച് തീണ്ടൽ അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള ചില നടപടികൾ സമിതി ശുപാർശചെയ്തു. സർക്കാർ ഖജനാവിൽ നിന്നു പണം ചെലവഴിച്ചു നിർമ്മിച്ച റോഡുകളും പൊതുകുളങ്ങളും എല്ലാവിഭാഗം ജനങ്ങൾക്കുമായി തുറന്നുകൊടുക്കണമെന്നായിരുന്നു സമിതിയുടെ ശുപാർശ. ഇതു 1936 മേയ് മാസത്തിൽ നടപ്പിലാക്കി. ഈ കമ്മിറ്റിയുടെ റിപ്പോർട്ട് ക്ഷേത്രപ്രവേശനത്തിനെ വളരെ ശക്തമായി എതിർക്കുന്നതായിരുന്നു. എന്നാൽ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ഈ റിപ്പോർട്ട് അവഗണിച്ച് ക്ഷേത്രപ്രവേശനവുമായി മുന്നോട്ടുപോയി. "മഹാരാജാവിന്റെ ഉറച്ച തീരുമാനം ഒന്ന് കൊണ്ട് മാത്രമാണ് 1930കളിൽ തന്നെ തിരുവിതാംകുറിൽ ക്ഷേത്രപ്രവേശനം സാധ്യമായെതെന്നും അല്ലാതെ പലരും പറയുന്നത് പോലെ പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ ഭലമായിട്ടല്ല എന്നത് മഹാരാജാവിന്റെ തീരുമാനത്തിന്റെ മഹത്ത്വം കുറിക്കുന്നു" എന്ന് അന്നത്തെ ദീവാൻ സർ സിപി രാമസ്വാമി അയ്യർ 1936 ൽ പറയുകയുണ്ടായി. യാഥാസ്ഥികരിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകാമായിരുന്ന എതിർപ്പിനെ നേരിടാൻ ഉള്ള ചുമതല സർ സിപിക്കായിരുന്നു; അദ്ദേഹം ഇതിനുവേണ്ടി എല്ലാവിധ മുൻകരുതലുകളും എടിത്തിരുന്നു എന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ ചുണ്ടികാട്ടുന്നു. 'ശോധ്ഗംഗ' എന്ന വെബ്സൈറ്റ് ഉദാഹരണ സഹിതം സമർഥിക്കുന്നതു, ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരത്തോട് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് പുർണ്ണ യോജിപ്പായിരിന്നു എന്നാണ്. <ref>{{cite web|last=ശോധ്ഗംഗ|first=.നെറ്റ്|title=ടെമ്പിൾ എന്ട്രി ഫ്രിടെം ഇൻ കേരള|url=http://shodhganga.inflibnet.ac.in:8080/jspui/bitstream/10603/317/12/12_chapter%206.pdf|publisher=Mahatma Gandhi University Kottayam|accessdate=14 ജൂൺ 2014}}</ref> 1992 ൽ അന്നത്തെ ഉപരാഷ്ട്രപതി [[കെ. ആർ. നാരായണൻ]] തന്റെ പ്രസ്നാഗത്തിൽ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് ക്ഷേത്ര പ്രവേശനം നടത്തുന്നതിനോട് അനുകൂല നിലപാടായിരിന്നു എന്ന് സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്. <ref>{{cite web|last=K. R. Narayanan|first=His Excellency|title='INCARNATION OF MODESTY'- First Sree Chithira Thirunal Memorial Speech delivered at Kanakakunnu Palace, Trivandrum on 25-10-1992|url=http://www.tmcgulf.com/Lectures.2.html|accessdate=14 June 2014|archive-date=2012-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20120520012345/http://www.tmcgulf.com/Lectures.2.html|url-status=dead}}</ref> {{Quotation|[[പ്രമാണം:രാജപ്രമുഖൻ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനൽ .jpg|ലഘുചിത്രം|250px|വലത്ത്|ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]]'''''1936 നവംബർ 12നു പുറത്തിറങ്ങിയ ക്ഷേത്രപ്രവേശന വിളംബരത്തിന്റെ പൂർണ്ണരൂപം''''' {{ഉദ്ധരണി|ശ്രീപദ്മനാഭദാസ വഞ്ചിപാലസർ രാമവർമകുലശേഖര കിരീടപതിമന്നേ സുൽത്താൻ മഹാരാജ രാമരാജ ബഹദൂർ ഷംഷെർ ജംഗ്,നൈറ്റ് ഗ്രാൻ‌ഡ് കമാൻഡർ ഓഫ് ദ് ഇന്ത്യൻ എം‌പയർ, തിരുവതാംകൂർ മഹാരാജാവു തിരുമനസ്സുകൊണ്ട് 1936-നു 12-നുക്കു ശരിയായ 1112 തുലാം 12-ന് പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തുന്ന വിളംബരം: "നമ്മുടെ മതത്തിന്റെ പരമാർത്ഥതയും സുപ്രമാണതയും ഗാഢമായി ബോദ്ധ്യപ്പെട്ടും ആയതു ദൈവികമായ അനുശാസനത്തിലും സർവവ്യാപകമായ സഹിഷ്ണുതയിലുമാണ് അടിയുറച്ചിരിക്കുന്നതെന്നു വിശ്വസിച്ചും, അതിന്റെ പ്രവർത്തനത്തിൽ അതു ശതവർഷങ്ങളായി കാലപരിവർത്തനത്തിന് അനുയോജിച്ചു പോന്നുവെന്നു ധരിച്ചും, നമ്മുടെ ഹിന്ദുപ്രജകളിൽ ആർക്കുംതന്നെ അവരുടെ ജനനമോ ജാതിയോ സമുദായമോ കാരണം ഹിന്ദുമതവിശ്വാസത്തിന്റെ ശാന്തിയും സാന്ത്വനവും നിഷേധിക്കപ്പെടാൻ പാടില്ലെന്നുള്ള ഉത്കണ്ഠയാലും നാം തീരുമാനിക്കുകയും ഇതിനാൽ പ്രഖ്യാപനം ചെയ്യുകയും നിയോഗിക്കുകയും ആജ്ഞാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതെന്തെന്നാൽ, സമുചിതമായ പരിതഃസ്ഥിതികൾ പരിരക്ഷിക്കുന്നതിനും ക്രിയാപദ്ധതികളും ആചാരങ്ങളും വച്ചുനടത്തുന്നതിനും നാം നിശ്ചിയിക്കുകയും ചുമത്തുകയും ചെയ്യാവുന്ന നിയമങ്ങൾക്കും നിബന്ധനകൾക്കും വിധേയമായി, ജനനാലോ മതവിശ്വാസത്താലോ ഹിന്ദുവായ യാതൊരാൾക്കും നമ്മുടെയും ഗവൺ‌മെന്റിന്റെയും നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിനോ ആരാധന നടത്തുന്നതിനോ ഇനിമേൽ യാതൊരു നിരോധനവും ഉണ്ടായിരിക്കാൻ പാടില്ലെന്നാകുന്നു."}}}} == തിരുകൊച്ചി രാജപ്രമുഖൻ == [[പ്രമാണം:MAHARAJAH SREE CHITHIRA THIRUNAL WITH COCHIN MAHARAJAH.png|350x400px|ലഘുചിത്രം|ഇടത്ത്‌|തിരുവിതാകൂർ മഹാരാജാവ് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളും കൊച്ചി മഹാരാജാവും തിരു-കൊച്ചി സംയോജനവേളയിൽ]] 1949ൽ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ തിരുവിതംകൂറിനെ ഇന്ത്യൻ യൂനിയനിൽ ചേർന്നു, തുടർന്ന് ജൂലായ് 1ന് തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി രാജ്യങ്ങളെ സംയോജിപ്പിച്ച് ഒരു പുതിയ സംസ്ഥാനം നിലവിൽ വന്നു. തുടർന്നു തിരുവിതാംകൂർ-കൊച്ചി സംസ്ഥാനത്തിലെ രാജപ്രമുഖൻ എന്ന പദവിയിൽ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ 7 വർഷം (1949-1956) സേവനമനുഷ്ടിച്ചു. പുതിയ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം തിരുവനന്തപുരത്തും ഹൈക്കോടതി എറണാകുളത്തും ആയി തീരുമാനിക്കപ്പെട്ടു. സംസ്ഥാനത്തിലെ ആദ്യ ജനകീയമന്ത്രിസഭ റ്റി. .കെ.നാരായണപിള്ളയുടെ നേതൃത്വത്തിലായിരുന്നു. തുടർന്ന് പല മന്ത്രിസഭകളും രൂപം കൊള്ളുകയും അവസാനിക്കുകയും ചെയ്തു. പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോന്റെ മന്ത്രിസഭ 1956-ൽ നിലംപതിച്ചതോടെ സംസ്ഥാനത്ത് ആദ്യമായി പ്രസിഡന്റ് ഭരണം നടപ്പിലായി. 1956 നവംബർ 1 ന് ഐക്യ കേരളം യാഥാർത്ഥ്യമായി. അതോടെ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ രാജപ്രമുഖ സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞു. [[തിരു-കൊച്ചി]] സംസ്ഥാനത്തിന്റെ തലവനായിരുന്ന രാജപ്രമുഖൻ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ സ്ഥാനത്ത് ഗവർണർ വന്നു. == അധികാരത്യാഗത്തിന് ശേഷം == 1956 ൽ ''രാജ്പ്രമുഖ്'' സ്ഥാനം രാജിവച്ചശേഷം ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ സ്വന്തമായി വ്യവസായ സംരംഭങ്ങൾ ആരംഭിക്കുന്നതിലേക്ക് ശ്രദ്ധതിരിച്ചു. അതേ വർഷം തന്നെ സുഗന്ധവ്യഞ്ജന വ്യാവസായികസ്ഥാപനമായ ''അസ്പിൻവാളിന്റെ'' ഷെയറുകൾ വാങ്ങിച്ചു. ഏഴുപതുകളിൽ ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ വിദേശ ഉടമകൾ കമ്പനിയുടെ ഷെയറുകൾ വിറ്റപ്പോൾ അത് വാങ്ങിയത് ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ആയിരുന്നു. ഇന്ന് ഈ കമ്പനിയുടെ ഉടമസ്ഥൻ ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ അനതരവകാശി ആയ ശ്രീ [[മൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ രണ്ടാമൻ]] ആണ്. [[തിരു-കൊച്ചി]] സംയോജന ഉടമ്പടി പ്രകാരം ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഭാരവാഹിത്വവും ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ നിലനിർത്തി. 1971-ൽ പ്രിവിപേഴ്സ് നിർത്തലാക്കിയതിനു ശേഷവും ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം തന്റെ സ്വകാര്യ സ്വത്തുപയോഗിച്ചു പരിപാലിച്ചു. ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിൽ ലക്ഷദീപത്തിന് വെളിച്ചെണ്ണയുടെ ദൗർലഭ്യം കാരണം ആദ്യമായി വൈദ്യതിവിളക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതും ക്ഷേത്രത്തിൽ ഭൂരിഭാഗവും വൈദ്യുതീകരിച്ചത്തും ശ്രീചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ തീരുമാനപ്രകാരമായിരുന്നു. ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്ര ജീവനക്കാർക്കു പെൻഷൻ പദ്ധതി നടപ്പിലാക്കിയതും ഇദ്ദെഹമായിരുന്നു. ''ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് സയൻസ് ആൻഡ്‌ റ്റെക്നൊളജി''({{lang-en|Sree Chithira Thirunal Institute Of Sciences And Technology}})യുടെ നിർമ്മാണത്തിന് ആവശ്യമായ കെട്ടിടങ്ങളും സ്ഥലവും നൽകി <ref>Sree Chitra Tirunal Institute for Medical Sciences and Technology - History : "The origin of the Institute dates back to 1973 when the Royal Family of Travancore gifted a multistoried building for the people and Government of Kerala. Sri. P. N. Haskar, the then Deputy Chairman, Planning Commission, inaugurated the Sree Chitra Tirunal Medical Center in 1976, when patient services including inpatient treatment got underway. At the Satelmond Palace, Poojapura, nearly 11 km away from this Hospital Wing, the Biomedical Technology Wing followed soon, again a gift by the Royal Family."</ref><ref>{{cite web|title=Sree Chitra Tirunal Institute for Medical Sciences and Technology - History|url=http://www.sctimst.ac.in/About%20SCTIMST/History/|publisher=Developed & Maintained by Computer Division(SCTIMST).|accessdate=16 ഏപ്രിൽ 2014}}</ref>, കുടാതെ മറ്റനേകം ചാരിറ്റബിൽ ട്രസ്റ്റുകളും അദേഹത്തിന്റെ സ്വകാര്യ സമ്പത്തുപയോഗിച്ചു സ്ഥാപിച്ചവയാണ്.<ref>"ശ്രീ പദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം" by അശ്വതി തിരുനാൾ ഗൌരി ലക്ഷ്മി ബായി, refer 242-244 താളുകൾ</ref> ===സ്വകാര്യ ജീവിതം=== ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാളിന് കുലദൈവമായ ശ്രീപദ്മനാഭനോടുണ്ടായിരുന്ന ഭക്തി പ്രശസ്തമാണ്. പലരും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭക്തിയെ ''ആധുനിക തിരുവിതാംകൂറിന്റെ ശില്പി'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന മഹാരാജ ശ്രീ [[അനിഴം തിരുനാൾ മാർത്താണ്ഡവർമ്മ]]യുടേതുമായി ഉപമിക്കാറുണ്ട്. <ref>ദ ഹിന്ദു , 'എ കിങ്ങ്ഡം ആൻഡ്‌ എ ടെമ്പിൾ' by എ. ശ്രീവത്സൻ - "Maharaja Chithira Thirunal Rama Varma, your elder brother, was the last ruler of Travancore. He is compared to Anizhom Thirunal in terms of devotion to the temple." </ref> <ref>{{cite news|last=എ.|first=ശ്രീവത്സൻ|title=എ കിങ്ങ്ഡം ആൻഡ്‌ എ ടെമ്പിൾ|url=http://www.thehindu.com/opinion/interview/a-kingdom-and-a-temple/article2277295.ece|accessdate=5 ജൂലൈ 2014|newspaper=ദ ഹിന്ദു|date=ജൂലൈ 12, 2011}}</ref> വി.പി. മേനോന്റെ ''ദി സ്റ്റൊരി ഓഫ് ദി ഇന്റെഗ്രേഷൻ ഓഫ് ദി ഇന്ത്യൻ സ്റ്റൈറ്റെസ്''({{lang-en|THE STORY OF THE INTEGRATION OF THE INDIAN STATES}})-ൽ മഹാരാജാവിന്റെ ഭക്തിയെ ''മതഭ്രാന്ത്'' എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്. ശ്രീ ചിത്തിര തിരുനാൾ രാജപ്രമുഖൻ സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞ ശേഷം ശിഷ്ടജീവിതം ''ശ്രീ പദ്മനാഭദാസനായി'' ആർഭാടരഹിതനായി ജീവിച്ചു എന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനന്തരാവകാശികൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് ചിത്രകല, രാഷ്ട്രീയം, ചരിത്രം, പുരാണഇതിഹാസങ്ങൾ എന്നിവയിൽ അഗാധ താല്പര്യം ഉണ്ടായിരുന്നതായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാഗിനേയി പൂയം തിരുനാൾ ഗൌരി പാർവ്വതീഭായി ഒരു പത്രലേഖനത്തിൽ പറയുകയുണ്ടായി. <ref>{{cite news|last=ഗൌരി പാർവ്വതീഭായി|first=പൂയം തിരുനാൾ|title=ഐ റിമെംബർ......|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/i-remember/article4083462.ece|accessdate=5 ജൂലൈ 2014|newspaper=ദ ഹിന്ദു|date=നവംബർ 10, 2012}}</ref> == മരണം == സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയിൽ ''ടൈറ്റുലാർ മഹാരാജാവായിരുന്ന'' ശ്രീചിത്തിര തിരുനാൾ 1991 ജൂലായ് 12-ന് മസ്തിഷ്കാഘാതത്തെ തുടർന്ന് സ്വന്തം പേരിലുള്ള ''ശ്രീ ചിത്രാ മെഡിക്കൽ സെന്ററിൽ'' പ്രവേശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു, തുടർന്ന് അവിടെവച്ച് ജൂലായ് 20-ന് പുലർച്ചെ 12:10-ന് തന്റെ 79-ആം വയസ്സിൽ അദ്ദേഹം നാടുനീങ്ങി. പൊതുജനങ്ങൾ ആദരാഞ്ജലികൾ അർപ്പിച്ച ശേഷം പൂർണ്ണ സൈനിക-സർക്കാർ ബഹുമതികളോടും കു‌ടി കവടിയാർ കൊട്ടാരത്തിൽ വച്ച് ക്ഷത്രിയാചാരപ്രകാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൃതദേഹം സംസ്കരിച്ചു. ശ്രീചിത്തിര തിരുനാൾ മഹാരാജാവ് ആജീവനാന്തം അവിവാഹിതനായിരുന്നു. അതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യകർമങ്ങൾ നിർവഹിച്ചത് അദേഹത്തിന്റെ അനന്തരവനും ഇപ്പോഴത്തെ കുടുംബ കാരണവരായ ശ്രീമൂലം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ രണ്ടാമനാണ്. ചിത്തിര തിരുനാളിന്റെ മരണാനന്തരം ഇന്ത്യാഗവണ്മെന്റ് അദ്ദേഹത്തോടുള്ള ആദരസൂചകമായി 1991 നവംബർ 6-ന് ഒരു സ്റ്റാമ്പ് പുറത്തിറക്കി ബഹുമാനിച്ചു.<ref>{{cite book|last=ലക്ഷ്മീഭായി|first=അശ്വതി തിരുനാൾ ഗൗരി|title=ശ്രീപദ്മനാഭസ്വാമി ക്ഷേത്രം|date=ജൂലൈ 1998|publisher=കേരള ഭാഷാ ഇൻസ്റ്റിറ്റൂട്ട്|location=തിരുവനന്തപുരം|pages=251, 277-277 - 281}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist|2}} == പുറം കണ്ണികൾ == {{commonscat|Chithira Thirunal}} *[https://www.youtube.com/watch?v=2PtsCRuzJqs The Prince and the King Youtube.com] *[https://www.youtube.com/watch?v=FpzSOFgFRFI The Prince and the King (Part two) Youtube.com] *[http://malayalam.yahoo.com/%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%9C%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82%E0%B4%AC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%B1%E0%B5%86-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%80%E0%B4%B0%E0%B5%8D-%E0%B4%A4%E0%B5%8B%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2-062125143.html രാജകുടുംബത്തിൻറെ കണ്ണീർ തോരുന്നില്ല! മനോരമഓൺലൈൻ – 2012 ജനു 28, ശനി] {{Webarchive|url=https://archive.today/20140316161547/http://malayalam.yahoo.com/%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%9C%E0%B4%95%E0%B5%81%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%82%E0%B4%AC%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D-%E0%B4%B1%E0%B5%86-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%A3%E0%B5%80%E0%B4%B0%E0%B5%8D-%E0%B4%A4%E0%B5%8B%E0%B4%B0%E0%B5%81%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E0%B4%B2-062125143.html |date=2014-03-16 }} [[Category:തിരുവിതാംകൂറിന്റെ രാജാക്കന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:1912-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1991-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 7-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരു-കൊച്ചി നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] dp66dx9vm18hdczlt52ea2342013nu2 0 9255 4627095 4614606 2026-05-30T22:44:51Z Sai K shanmugam 24791 /* പുരസ്കാരങ്ങൾ */ 4627095 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Kunchacko Boban}} {{Infobox person | name = കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ | image = Kunchacko Boban 2008.jpg | caption = 2008-ലെ [[അമ്മ (താരസംഘടന)|അമ്മയുടെ]] ജനറൽ ബോഡി മീറ്റിംഗിൽ കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ. | birth_name = കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ | birth_date = {{Birth date and age|1976|11|02}} | birth_place = [[പുളിങ്കുന്ന് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുളിങ്കുന്ന്]], [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]], [[കേരളം]] | residence = [[കൊച്ചി]], [[കേരളം]] | other_names = ചാക്കോച്ചൻ | occupation = ചലച്ചിത്രനടൻ | yearsactive = 1981, 1997– | spouse = പ്രിയ ആൻ സാമുവേൽ (2005–) | parents = {{Plainlist| * [[ബോബൻ കുഞ്ചാക്കോ]] * മോളി }} | relatives = {{Plainlist| * [[കുഞ്ചാക്കോ]] * [[നവോദയ അപ്പച്ചൻ]] * [[ജിജോ പുന്നൂസ്]] }} | awards = {{Plainlist| * '''[[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]]''': * പ്രത്യേക ജൂറി പുരസ്കാരം – ''[[ഈ സ്നേഹതീരത്ത്]]'' (2004) }} }} ഒരു [[മലയാളചലച്ചിത്രം|മലയാളചലച്ചിത്ര]] അഭിനേതാവാണ് '''കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ''' (ജനനം: 1976 നവംബർ 2). 1997-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[അനിയത്തിപ്രാവ്]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ നായകനായി അരങ്ങേറിയ ഇദ്ദേഹം അൻപതിൽപരം മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങളിൽ അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. == ചലച്ചിത്രജീവിതം == 1981-ൽ പിതാവായ [[ബോബൻ കുഞ്ചാക്കോ]] നിർമ്മിച്ച് [[ഫാസിൽ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[ധന്യ (ചലച്ചിത്രം)|ധന്യ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിൽ ബാലതാരമായി അഭിനയിച്ചു. ഫാസിൽ തന്നെ സംവിധാനം ചെയ്ത് 1997-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[അനിയത്തിപ്രാവ്]]'' ആയിരുന്നു നായകനായി അഭിനയിച്ച ആദ്യ ചിത്രം. ബാലതാരമായി മലയാള സിനിമകളിൽ അഭിനയിച്ചിരുന്ന [[ശാലിനി (നടി)|ശാലിനി]] നായികയായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച ചിത്രം കൂടിയായിരുന്നു അത്‌. ആ ചിത്രത്തിലെ സുധി എന്ന കഥാപാത്രത്തെയാണ് കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ അവതരിപ്പിച്ചത്. രണ്ടാമത്തെ ചിത്രമായ ''[[നക്ഷത്രതാരാട്ട്]]'' കാര്യമായ വിജയം നേടിയില്ലെങ്കിലും കുഞ്ചാക്കോയുടെ താരമൂല്യം കുറഞ്ഞില്ല. [[കമൽ]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[നിറം (ചലച്ചിത്രം)|നിറം]]'' വാണിജ്യവിജയം കൈവരിച്ചു. പിന്നീട് പുറത്തിറങ്ങിയ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പല ചിത്രങ്ങളും കാര്യമായ നേട്ടം കൊയ്തില്ല. ''[[ദോസ്ത്]]'', ''[[നരേന്ദ്രൻ മകൻ ജയകാന്തൻ വക]]'', ''[[കസ്തൂരിമാൻ (ചലച്ചിത്രം)|കസ്തൂരിമാൻ]]'', ''[[സ്വപ്നക്കൂട്]]'' എന്നിവയായിരുന്നു ഈ കാലഘട്ടത്തിലെ കുഞ്ചാക്കോ ബോബന്റെ വിജയചിത്രങ്ങൾ. 2004-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[ഈ സ്നേഹതീരത്ത്]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഉണ്ണി എന്ന കഥാപാത്രം കുഞ്ചാക്കോ ബോബന് ആ വർഷത്തെ [[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം|സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര അവാർഡുകളിൽ]] പ്രത്യേക ജൂറി പുരസ്കാരം നേടിക്കൊടുത്തു. 2005-ൽ വിവാഹിതനായ അദ്ദേഹം റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് രംഗത്ത് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. 2006-ൽ കിലുക്കം കിലു കിലുക്കം എന്ന ചിത്രത്തിൽ മാത്രം അഭിനയിച്ച അദ്ദേഹം 2007-ൽ ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് നിന്ന് പൂർണ്ണമായി വിട്ടുനിന്നു. 2008-ൽ ''[[ലോലിപോപ്പ്]]'' എന്ന ഷാഫി ചിത്രത്തിലൂടെ അഭിനയരംഗത്തേക്ക് തിരിച്ചുവന്ന അദ്ദേഹം 2010-ഓടെ ചലച്ചിത്രരംഗത്ത് വീണ്ടും സജീവമായി. 2010-ൽ [[ലാൽ ജോസ്]] സംവിധാനം ചെയ്ത് പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[എൽസമ്മ എന്ന ആൺകുട്ടി]]'' എന്ന ചിത്രത്തിലെ പാലുണ്ണി എന്ന കഥാപാത്രം വളരെയധികം പ്രേക്ഷകപ്രശംസ നേടി. 2011 ഇനു ശേഷം കുഞ്ചാക്കോ ബോബനെ സംബന്ധിച്ച് മികച്ച കാലഘട്ടമാണ്. അദ്ദേഹം പ്രധാനവേഷങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ച ''[[ട്രാഫിക് (ചലച്ചിത്രം)|ട്രാഫിക്]]'', ''[[സീനിയേഴ്സ്]]'', ''[[ത്രീ കിംഗ്സ്]]'', ''[[സെവൻസ്]]'', ''[[ഡോക്ടർ ലൗ]]'' എന്നീ ചിത്രങ്ങൾ സാമ്പത്തിക വിജയം നേടി. 2012-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[ഓർഡിനറി]]''<ref>http://www.evartha.in/2012/03/17/ordinary-2.html{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, ''[[മല്ലൂസിംഗ്]]'' എന്നീ ചിത്രങ്ങളും മികച്ച വിജയം നേടി.2013 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[റോമൻസ്]]'' എന്ന ചലച്ചിത്രം വൻ പ്രേക്ഷക ശ്രദ്ധ പിടിച്ചു പറ്റിയിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/fasttrack/features/2019/02/07/celebrity-car-kunchacko-boban.html|title=കൈനറ്റിക് ഹോണ്ടയും ചുവപ്പ് ഹെൽമെറ്റും! അള്ള് വയ്ക്കാത്ത പാവം രാമേന്ദ്രന്റെ വണ്ടിക്കഥകൾ ഇങ്ങനെ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref>.11 ആഗസ്റ്റ് 2022 ൽ റിലീസ് ചെയ്ത കുഞ്ചാക്കോ ബോബന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ ചിത്രമായ ന്നാ താൻ കേസ് കൊട് ന് ബോക്സ് ഓഫീസിൽ നല്ല പ്രതികരണമാണ് ലഭിക്കുന്നത്. == സ്വകാര്യജീവിതം == [[കുട്ടനാട്|കുട്ടനാട്ടിലെ]] [[പുളിങ്കുന്ന് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|പുളിങ്കുന്നിൽ]] നിന്ന് [[ആലപ്പുഴ|ആലപ്പുഴയിലേക്ക്]] കുടിയേറി [[ഉദയാ സ്റ്റുഡിയോ]] സ്ഥാപിച്ച്, ഒരു കാലത്ത് മലയാള സിനിമയിൽ നിറഞ്ഞു നിന്ന [[കുഞ്ചാക്കോ|മാളിയംപുരക്കൽ കുഞ്ചാക്കോയുടെ]] ചെറുമകനാണ് കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ. നടനും സംവിധായകനും നിർമ്മാതാവും വിതരണക്കാരനുമൊക്കെയായി സിനിമയിൽ സജീവ സാന്നിധ്യമറിയിച്ച [[ബോബൻ കുഞ്ചാക്കോ|ബോബൻ കുഞ്ചാക്കോയുടെ]]യും മോളിയുടെയും മകൻ. രണ്ട് സഹോദരിമാർ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. 2005 ഏപ്രിൽ 2-ന് തന്റെ കാമുകിയായ പ്രിയ ആൻ സാമുവേലിനെ അദ്ദേഹം വിവാഹം ചെയ്തു. പതിനാലുവർഷത്തെ കാത്തിരിപ്പിനൊടുവിൽ 2019 ഏപ്രിൽ 17-ന് ഇവർക്ക് ഒരു മകൻ ജനിച്ചു. ഇസ്ഹാക്ക് എന്നാണ് മകന്റെ പേര്. == ചലച്ചിത്രങ്ങൾ == {| class="wikitable sortable" |- ! width="5%" | നം. ! width="5%" class="unsortable" | വർഷം ! width="25%" | ചലച്ചിത്രം ! width="15%" | കഥാപാത്രം ! width="15%" | സംവിധാനം ! width="35%" class="unsortable" | അഭിനേതാക്കൾ |- | 1 || 1981 || [[ധന്യ (ചലച്ചിത്രം)|ധന്യ]]|| ബാലതാരം || [[ഫാസിൽ]] || [[ശരത് ബാബു]], [[ശ്രീവിദ്യ]], [[മോഹൻലാൽ]] |- | 2 || 1997 || [[അനിയത്തിപ്രാവ്]] || സുധീഷ് കുമാർ || [[ഫാസിൽ]] || [[ശാലിനി]], [[തിലകൻ]] |- | 3 || 1998 || [[നക്ഷത്രതാരാട്ട്]] || സുനിൽ || കെ. ശങ്കർ || [[ശാലിനി]], [[തിലകൻ]] |- | 4 || 1998 || [[മയിൽപ്പീലിക്കാവ്]] || കൃഷ്ണനുണ്ണി, മനു|| [[അനിൽ ബാബു]]|| [[ജോമോൾ]], [[തിലകൻ]] |- | 5 || 1998 || [[ഹരികൃഷ്ണൻസ്]] || സുദർശനൻ || [[ഫാസിൽ]] || [[മോഹൻലാൽ]], [[മമ്മൂട്ടി]], [[ജൂഹി ചാവ്‌ല]] |- | 6 || 1999 || [[ചന്ദാമാമ]] || ഉണ്ണി || മുരളി കൃഷ്ണൻ || സുലേഖ, [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]], [[സുധീഷ്]] |- | 7 || 1999 || [[മഴവില്ല് (ചലച്ചിത്രം)|മഴവില്ല്]] || മഹേഷ് മേനോൻ || ദിനേശ് ബാബു || [[പ്രീതി ഝംഗിയാനി]], [[വിനീത്]] |- | 8 || 1999 || [[പ്രേം പൂജാരി]] || പ്രേം ജേക്കബ് || [[ഹരിഹരൻ (സം‌വിധായകൻ)|ഹരിഹരൻ]] || [[ശാലിനി]], [[വിനീത്]] |- | 9 || 1999 || [[നിറം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|നിറം]] || എബി || [[കമൽ]] || [[ശാലിനി]], [[ജോമോൾ]] |- | 10 || 2000 || [[പ്രിയം]] || ബെന്നി || സനൽ || ദീപ നായർ, [[ജഗതി ശ്രീകുമാർ]] |- | 11 || 2000 || [[ഇങ്ങനെ ഒരു നിലാപക്ഷി]] || ചാർളി || [[അനിൽ ബാബു]]|| [[സ്നേഹ]], സുജിത, [[ശ്രീവിദ്യ]] |- | 12 || 2000 || [[സത്യം ശിവം സുന്ദരം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|സത്യം ശിവം സുന്ദരം]] || ചന്ദ്രഹാസൻ || [[റാഫി മെക്കാർട്ടിൻ]] || അശ്വതി, [[ജഗദീഷ്]], [[ബാലചന്ദ്രമേനോൻ]] |- | 13 || 2000 || [[സഹയാത്രികയ്ക്ക് സ്നേഹപൂർവ്വം]] || സജി || എം. ശങ്കർ || [[കാവ്യ മാധവൻ]], [[ജഗദീഷ്]] |- | 14 || 2001 || [[ദോസ്ത്]] || വിജയ് || [[തുളസീദാസ് (ചലച്ചിത്രസംവിധായകൻ)|തുളസീദാസ്]] || [[ദിലീപ്]], [[കാവ്യ മാധവൻ]] |- | 15 || 2001 || [[നരേന്ദ്രൻ മകൻ ജയകാന്തൻ വക]] || ജയകാന്തൻ || [[സത്യൻ അന്തിക്കാട്]] || [[സംയുക്ത വർമ്മ]], [[അസിൻ]], [[ശ്രീനിവാസൻ]] |- | 16 || 2002 || [[സ്നേഹിതൻ]] || ജോജി || [[ജോസ് തോമസ്]]|| പ്രീത വിജയകുമാർ, നന്ദന, കൃഷ്ണ |- | 17 || 2002 || [[തില്ലാന തില്ലാന]] || അതിഥി വേഷം || ടി.എസ്. സജി || കൃഷ്ണ, [[ജോമോൾ]], [[കാവേരി (ചലച്ചിത്രതാരം)|കാവേരി]] |- | 18 || 2002 || [[പുത്തൂരംപുത്രി ഉണ്ണിയാർച്ച]] || ആരോമലുണ്ണി || [[പി.ജി. വിശ്വംഭരൻ]] || [[വാണി വിശ്വനാഥ്]], [[ജോമോൾ]] |- | 19 || 2003 || [[കല്ല്യാണരാമൻ]] || ഉണ്ണി || [[ഷാഫി]] || [[ദിലീപ്]], [[നവ്യ നായർ]] |- | 20 || 2003 || മായാമോഹിതചന്ദ്രൻ || ചന്ദ്രൻ || ഷിബു പ്രഭാകർ || [[രേണുക മേനോൻ]], [[പൃഥ്വിരാജ്]] |- | 21 || 2003 || [[മുല്ലവള്ളിയും തേന്മാവും]] || ഷെല്ലി || [[വി.കെ. പ്രകാശ്]] || ഛായ സിംഗ്, [[ഇന്ദ്രജിത്ത് (നടൻ)|ഇന്ദ്രജിത്ത്]] |- | 22 || 2003 || [[കസ്തൂരിമാൻ (ചലച്ചിത്രം)|കസ്തൂരിമാൻ]]|| സാജൻ ജോസഫ് ആലൂക്ക || [[എ.കെ. ലോഹിതദാസ്]] || [[മീര ജാസ്മിൻ]] |- | 23 || 2003|| [[സ്വപ്നം കൊണ്ട് തുലാഭാരം]] || അനിയൻകുട്ടൻ || [[രാജസേനൻ]] || [[സുരേഷ് ഗോപി]], ശ്രുതിക, നന്ദന |- | 24 || 2003 || [[സ്വപ്നക്കൂട്]] || ദീപു നാരായൺ || [[കമൽ]] || [[പൃഥ്വിരാജ്]], [[ജയസൂര്യ]], [[മീര ജാസ്മിൻ]], [[ഭാവന]] |- | 25 || 2004 || [[ജലോത്സവം (ചലച്ചിത്രം)|ജലോത്സവം]] || ആലക്കൽ ചന്ദ്രൻ || [[സിബി മലയിൽ]] || [[നവ്യ നായർ]], [[നെടുമുടി വേണു]] |- | 26 || 2004 || [[ഈ സ്നേഹതീരത്ത്]] || ഉണ്ണി || പ്രൊഫ. ശിവപ്രസാദ് || ഉമാശങ്കരി, [[ജയപ്രദ]], [[ലാൽ]], [[നെടുമുടി വേണു]] |- | 27 || 2005 || [[ഇരുവട്ടം മണവാട്ടി]] || ഗൗതം || സനൽ || [[കാവ്യ മാധവൻ]] |- | 28 || 2005 || [[ജൂനിയർ സീനിയർ]] || കിച്ചു || ജി. ശ്രീകണ്ഠൻ || മീനാക്ഷി, [[മുകേഷ് (നടൻ)|മുകേഷ്]], [[ഹരിശ്രീ അശോകൻ]] |- | 29 || 2005 || [[ഫൈവ് ഫിംഗേഴ്സ്]] || മനു || സജീവ് രാജ് || കാർത്തിക, [[സുധീഷ്]] |- | 30 || 2005 || [[ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിക്കാൻ]] || ശ്രീനാഥ് || [[രാജേഷ് പിള്ള]] || [[ഭാവന]], [[ഹരിശ്രീ അശോകൻ]] |- | 31 || 2006 || [[കിലുക്കം കിലുകിലുക്കം]] || റോയ് || [[സന്ധ്യാമോഹൻ]]|| [[മോഹൻലാൽ]], [[ജയസൂര്യ]], [[കാവ്യ മാധവൻ]] |- | 32 || 2008 || [[ട്വന്റി20 (ചലച്ചിത്രം)|ട്വന്റി20]] || സാബു || [[ജോഷി]] || [[മമ്മൂട്ടി]], [[മോഹൻലാൽ]], [[ദിലീപ്]], [[സുരേഷ് ഗോപി]], [[ജയറാം]] |- | 33 || 2008 || [[ലോലിപോപ്പ്]] || എബി || [[ഷാഫി]] || [[പൃഥ്വിരാജ്]], [[ജയസൂര്യ]], [[റോമ അസ്രാണി|റോമ]], [[ഭാവന]] |- | 34 || 2009 || [[ഗുലുമാൽ - ദി എസ്കേപ്]] || രവി വർമ്മ || [[വി.കെ. പ്രകാശ്]] || [[ജയസൂര്യ]], [[മിത്ര കുര്യൻ]] |- | 35 || 2010 || [[മമ്മി ആന്റ് മീ]] || രാഹുൽ || ജിത്തു ജോസഫ് || [[അർച്ചന കവി]], [[ഉർവശി (നടി)|ഉർവ്വശി]], [[മുകേഷ് (നടൻ)|മുകേഷ്]] |- | 36 || 2010 || [[സകുടുംബം ശ്യാമള]] || ആകാശ് || രാധാകൃഷ്ണൻ മംഗലത്ത് || [[ഉർവ്വശി (നടി)|ഉർവ്വശി]], [[ഭാമ]], [[സുരാജ് വെഞ്ഞാറമൂട്]] |- | 37 || 2010 || [[എൽസമ്മ എന്ന ആൺകുട്ടി]] || ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ (പാലുണ്ണി) || [[ലാൽ ജോസ്]] || [[ആൻ അഗസ്റ്റിൻ]], [[ഇന്ദ്രജിത്ത്]], [[മണിക്കുട്ടൻ]] |- | 38 || 2010 || [[ഒരിടത്തൊരു പോസ്റ്റ്മാൻ]] || രഘുനന്ദൻ || ഷാജി അസീസ് || [[ഇന്നസെന്റ്]], [[ശരത് കുമാർ]], [[മീര നന്ദൻ]] |- | 39 || 2010 || [[ഫോർ ഫ്രണ്ട്സ്]] || സൂര്യ || [[സജി സുരേന്ദ്രൻ]] || [[ജയറാം]], [[ജയസൂര്യ]], [[മീര ജാസ്മിൻ]], സരയു |- | 40 || 2011 || [[ട്രാഫിക് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ട്രാഫിക്]] || ഡോ. ഏബൽ തരിയൻ || [[രാജേഷ് പിള്ള]] || [[ശ്രീനിവാസൻ]], [[റഹ്‌മാൻ (നടൻ)|റഹ്‌മാൻ]], [[ആസിഫ് അലി]], [[രമ്യ നമ്പീശൻ]] |- | 41 || 2011 || [[മേക്കപ്പ്മാൻ]] || അതിഥി വേഷം || [[ഷാഫി]] || [[ജയറാം]], ഷീല |- | 42 || 2011 || [[റേസ് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|റേസ്]] || ഡോ. എബി ജോൺ || കുക്കു സുരേന്ദ്രൻ || [[ഇന്ദ്രജിത്ത്]], [[മംത മോഹൻദാസ്]], ഗൗരി മുഞ്ജൾ |- | 43 || 2011 || [[സീനിയേഴ്സ്]] || റെക്സ് മാനുവേൽ || [[വൈശാഖ്]] || [[ജയറാം]], [[മനോജ് കെ. ജയൻ]], [[ബിജു മേനോൻ]], [[മീര നന്ദൻ]] |- | 44 || 2011 || [[ത്രീ കിംഗ്സ്]] || രാമനുണ്ണി രാജ (റാം) || [[വി.കെ. പ്രകാശ്]] || [[ഇന്ദ്രജിത്ത്]], [[ജയസൂര്യ]], [[ആൻ അഗസ്റ്റിൻ]] |- | 45 || 2011 || [[സെവൻസ്]] || ശ്യാം || [[ജോഷി]] || [[ആസിഫ് അലി]], [[നദിയ മൊയ്തു]], [[ഭാമ]] |- | 46 || 2011 || [[ഡോക്ടർ ലൗ]] || വിനയചന്ദ്രൻ || കെ. ബിജു || [[ഭാവന]], [[അനന്യ]] |- | 47 || 2011 || [[സാൻവിച്ച് (മലയാളചലച്ചിത്രം)|സാൻവിച്ച്]] || സായി || എം.എസ്. മനു || [[റിച്ച പനായ്]] [[അനന്യ]], [[സുരാജ് വെഞ്ഞാറമ്മൂട്]] |- | 48 || 2012 || [[സ്പാനിഷ് മസാല]] || രാഹുൽ || [[ലാൽ ജോസ്]] || [[ദിലീപ്]], ഡാനിയേല സാക്കേൾ |- | 49 || 2012 || [[ഓർഡിനറി]] || ഇരവിക്കുട്ടൻ പിള്ള || [[സുഗീത്]] || [[ബിജു മേനോൻ]], [[ശ്രിത ശിവദാസ്]], [[ആസിഫ് അലി]] |- | 50 || 2012 || [[മല്ലൂസിംഗ്]] || അനി || [[വൈശാഖ്]] || [[ഉണ്ണി മുകുന്ദൻ]], [[രൂപ മഞ്ജരി]], [[സംവൃത സുനിൽ]] |- | 51 || 2012 || [[101 വെഡ്ഡിംഗ്സ്]] || കൃഷ്ണൻകുട്ടി (കൃഷ്) || [[ഷാഫി]] || [[ജയസൂര്യ]], [[ബിജു മേനോൻ]], [[സംവൃത സുനിൽ]] |- | 52 || 2012 || [[പോപ്പിൻസ്]] || ഉണ്ണി || [[വി.കെ. പ്രകാശ്]] || [[നിത്യ മേനോൻ]] |- | 53 || 2013 || [[റോമൻസ്]] || ആകാശ് / ഫാദർ പോൾ || [[ബോബൻ സാമുവൽ]]|| [[ബിജു മേനോൻ]], [[നിവേദ തോമസ്]] |- | 54 || 2013 || [[ത്രീ ഡോട്ട്സ്]] || വിഷ്ണു || [[സുഗീത്]] || [[ജനനി അയ്യർ]], [[ബിജു മേനോൻ]], [[പ്രതാപ് പോത്തൻ]], [[റഹ്‌മാൻ (നടൻ)|റഹ്‌മാൻ]] |- | 55 || 2013 || [[ഗോഡ് ഫോർ സെയിൽ]] || പ്രസന്നൻ നായ‌ർ / സ്വാമി പൂർണ്ണാനന്ദ || [[ബാബു ജനാർദ്ദനൻ]] || അനുമോൾ, ജ്യോതി കൃഷ്ണ, [[സുരാജ് വെഞ്ഞാറമൂട്]] |- | 56 || 2013 || [[പുള്ളിപ്പുലികളും ആട്ടിൻകുട്ടിയും]] || ഗോപൻ || [[ലാൽ ജോസ്]] || [[നമിത പ്രമോദ്]] |- | 57 || 2013 || [[കഥവീട്]] || രാജ് കാർത്തി || [[സോഹൻലാൽ]]|| [[ഭാമ]], [[റിതുപർണ്ണ സെൻ‌ഗുപ്ത]], [[മല്ലിക (നടി)|മല്ലിക]] |- | 58 || 2013 || [[വിശുദ്ധൻ (ചലച്ചിത്രം)|വിശുദ്ധൻ]] || സണ്ണി || [[വൈശാഖ്]] || [[മിയ ജോർജ്ജ്]] |- | 59 || 2014 || [[കൊന്തയും പൂണൂലും]]|| കൃഷ്ണൻ || ജിജോ ആന്റണി || [[ഭാമ]], ഷൈൻ ടോം ചാക്കോ |- | 60 || 2014 || [[പോളിടെൿനിക്]] || പോളി || [[എം. പത്മകുമാർ]] || [[ഭാവന]], [[അജു വർഗ്ഗീസ്]] |- | 61 || 2014 || [[ലോ പോയിന്റ്]]|| സത്യ || ലിജിൻ ജോസ് || [[നമിത പ്രമോദ്]] |- | 62 || 2014 || [[ഹൗ ഓൾഡ് ആർ യൂ]]|| രാജീവ്|| [[റോഷൻ ആൻഡ്രൂസ്]] || [[മഞ്ജു വാര്യർ]] |- |63 |2014 |ഭയ്യാ ഭയ്യാ |ബാബു മോൻ |[[ജോണി ആന്റണി]] |[[ബിജു മേനോൻ]] |} [[പ്രമാണം:Ariyippu Film crew at IFFK.jpg|ലഘുചിത്രം|200x200ബിന്ദു|2022-ൽ കേരളത്തിന്റെ അന്താരാഷ്ട്ര ചലച്ചിത്രോത്സവ വേദിയിൽ 'അറിയിപ്പ്' പ്രദർശനത്തിന് ശേഷം കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള അണിയറ പ്രവർത്തകർ]] == പുരസ്കാരങ്ങൾ == ; '''[[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]]''' * 2004 – പ്രത്യേക ജൂറി പുരസ്കാരം – ''[[ഈ സ്നേഹതീരത്ത്]]'' ; മറ്റ് പുരസ്കാരങ്ങൾ * 2010 – ഏഷ്യാനെറ്റ് ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരങ്ങൾ – മികച്ച താരജോഡി ([[അർച്ചന കവി]]) – ''[[മമ്മി ആന്റ് മീ]]''<ref>{{Cite web |url=http://www.keralatv.in/2011/01/13th-ujala-asianet-film-award-winners/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-02 |archive-date=2016-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161021111704/http://www.keralatv.in/2011/01/13th-ujala-asianet-film-award-winners/ |url-status=dead }}</ref> * 2010 – വനിത ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരങ്ങൾ – മികച്ച താരജോഡി ([[അർച്ചന കവി]]) – ''[[മമ്മി ആന്റ് മീ]]''<ref>[http://english.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/contentView.do?programId=1080132927&contentId=8789715 "Mammootty, Mamtha win Vanitha Film award".] Manorama Online. February 10, 2011.</ref> * 2010 – മാതൃഭൂമി ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരങ്ങൾ – മികച്ച താരജോഡി ([[ഭാമ]]) – ''[[സകുടുംബം ശ്യാമള]]'' * 2011 – ഏഷ്യാനെറ്റ് ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരങ്ങൾ – യൂത്ത് ഐക്കൺ ഓഫ് ദ ഇയർ * 2011 – അമൃത-ഫെഫ്ക പുരസ്കാരങ്ങൾ – യുവകീർത്തി പുരസ്കാരം<ref>{{cite news|url=http://www.bestmediainfo.com/2011/06/amrita-fefka-film-awards-announced/|title=Amrita FEFKA Film Awards Announced|date=2011 June 2|publisher=Best Media Info|accessdate=2011 June 2|archive-date=2011-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20110603135529/http://www.bestmediainfo.com/2011/06/amrita-fefka-film-awards-announced/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/67286.html|title=Amritha awards for Mammootty, Kavya and T D Dasan|date=2011 June 2|publisher=Indiaglitz|accessdate=2011 June 2|archive-date=2011-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20110605061414/http://www.indiaglitz.com/channels/malayalam/article/67286.html|url-status=dead}}</ref> * 2011 – എസ്.ഐ.ഐ.എം.എ. പുരസ്കാരങ്ങൾ – മികച്ച വില്ലൻ (മലയാളം) – ''[[സീനിയേഴ്സ്]]'' *2023-ജെ.സി ഡാനിയേൽ ഫൗണ്ടേഷന്റെ മികച്ച നടനുള്ള പുരസ്കാരം-(അറിയിപ്പ്, എന്നാ താൻ കേസ് കൊട്)<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/film/jc-daniel-foundation-awards-declared-kunchako-boban-best-actor-and-manju-warrier-best-actress-vps-632112.html|title=ജെ സി ഡാനിയേൽ ഫൗണ്ടേഷൻ പുരസ്കാരം; മികച്ച നടൻ കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ, നടി മഞ്ജു വാര്യർ|access-date=2023-10-18|date=2023-10-16|language=ml}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Commons category|Kunchacko Boban}} * {{IMDb name|id=0090283|title=കുഞ്ചാക്കോ ബോബൻ}} [[വർഗ്ഗം:1976-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 2-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:അഭിനയത്തിനുള്ള കേരളസംസ്ഥാനസർക്കാർ പ്രത്യേകപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] jwths8zhmda795zckp77p3hz5594y42 0 10320 4627123 4617515 2026-05-31T05:01:48Z Altocar 2020 144384 /* കേരള കോൺഗ്രസ് ചരിത്രം */ 4627123 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala Congress}} {{Infobox Indian political party |party_name = കേരള കോൺഗ്രസ്‌ |party_logo = [[File: Kerala-Congress-flag.svg|250x250px]] |colorcode = പകുതി വെള്ളയും പകുതി ചുവപ്പും |leader = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |working = [[പി.സി. തോമസ്]] |vice-chairman = [[മോൻസ് ജോസഫ്]] |ppchairman = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |loksabha_leader = [[കെ. ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്]] |rajyasabha_leader = |foundation = 1964 ഒക്ടോബർ 9 |predecessor = [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] |dissolution = |headquarters = കുമാരനാശാൻ നഗർ , [[കടവന്ത്ര]], എറണാകുളം, കേരളം.<ref>{{cite web|website=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/year2014/Notification%20English%2013.01.2015.pdf|accessdate=14 നവംബർ 2015}}</ref> |publication = |students = കേരള സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫ്രണ്ട് |youth = കേരള യൂത്ത് ഫ്രണ്ട് |women = |labour = കെ.ടി.യു.സി |international = |colours = |position = |eci = |alliance = [[ഐക്യജനാധിപത്യ മുന്നണി]] ([[യു.ഡി.എഫ്]]) |loksabha_seats = {{Composition bar|1|543|{{party color|Kerala Congress}}}} |rajyasabha_seats = {{Composition bar|0|245|{{party color|Kerala Congress}}}} |state_seats_name = [[Kerala Legislative Assembly]] |state_seats = {{Composition bar|7|140|{{party color|Kerala Congress}}}} |website = |country = ഇന്ത്യ |flag = [[File : Kerala-Congress-flag.svg|125x125px]] |symbol=[[File:Auto Rickshaw Election Symbol.svg|100px]]|Political position=[[Centrism|Centre]] }} 1964-ൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] വിട്ടുപോന്ന [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു വിഭാഗം കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൻമാർ രൂപം കൊടുത്ത രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയാണ് ''' കേരള കോൺഗ്രസ്. ''' കോൺഗ്രസ് വിട്ടുപോന്നവരുടെ നേതാവായിരുന്ന [[മൂവാറ്റുപുഴ|മൂവാറ്റുപുഴക്കടുത്ത്]] [[വാഴക്കുളം]] സ്വദേശി, [[കെ.എം. ജോർജ്ജ് (രാഷ്ട്രീയനേതാവ്)|കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] ആണ് കേരളാ കോണ്ഗ്രസ്സിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. കോട്ടയം, ഇടുക്കി, പത്തനംതിട്ട, എറണാകുളം കൊല്ലം ജില്ലകളിലാണ് ഇതിന് കൂടുതൽ വേരോട്ടം. വടക്കൻ ജില്ലകളിലെ മലയോര മേഖലകളിലും കേരള കോൺഗ്രസിന് വേരുകളുണ്ട്. 1964 ഒക്ടോബർ എട്ടിനായിരുന്നു കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പുതിയ ഒരു പാർട്ടി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. [[കെ.എം. ജോർജ്ജ് |കെ.എം. ജോർജ്ജ്]], [[വയലാ ഇടിക്കുള]], മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേൽ, [[ഇ. ജോൺ ജേക്കബ് ]], [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]], [[ടി. കൃഷ്ണൻ]], എം.എം. ജോസഫ്, [[സി.എ. മാത്യു]], [[ജോസഫ് പുലിക്കുന്നേൽ]] തുടങ്ങിയവരായിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ രൂപീകരണ സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുത്തവർ. കെ.എം. ജോർജ്ജായിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപക ചെയർമാൻ. മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേൽ ആദ്യ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. ധനാഢ്യനായിരുന്ന മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേലിനായിരുന്നു കോട്ടയത്തെ പാർട്ടി ഓഫീസിൻ്റെയും ഓഫീസിലെ ജീപ്പിൻ്റെയും ചുമതല. 1965 മാർച്ച് 4ന് നടന്ന കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 26 സീറ്റ് കിട്ടിയ കേരള കോൺഗ്രസ് ഉറച്ച കാൽവെപ്പോടെ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു വരികയായിരുന്നു. അന്ന് കോൺഗ്രസിന് കിട്ടിയത് 40 സീറ്റ്. മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് 36 സീറ്റും. ആർക്കും ഭൂരിപക്ഷമില്ലാത്തതിനാൽ 1965-ൽ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞില്ല<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/specials/news/bar-scam/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == സംസ്ഥാന ഭാരവാഹി ലിസ്റ്റ് 2023 == ''' ചെയർമാൻ ''' * [[പി.ജെ. ജോസഫ്|പി.ജെ.ജോസഫ്]]<ref>https://www.deepika.com/News_Cat2_sub.aspx?catcode=Cat2&newscode=653538</ref> ''' വർക്കിംഗ് ചെയർമാൻ ''' * [[പി.സി. തോമസ്|പി.സി.തോമസ്]] ''' എക്സിക്യൂട്ടിവ് ചെയർമാൻ ''' * [[മോൻസ് ജോസഫ്]] ''' സെക്രട്ടറി ജനറൽ ''' * [[ജോയി എബ്രഹാം]] ''' ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാൻ ''' * [[ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജ്|കെ.ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്]] * [[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ]] ''' ചീഫ് കോ-ഓർഡിനേറ്റർ ''' * [[ടി.യു. കുരുവിള|ടി.യു.കുരുവിള]] ''' വൈസ് ചെയർമാൻമാർ ''' * വക്കച്ചൻ മറ്റത്തിൽ * [[ജോസഫ് എം. പുതുശ്ശേരി|ജോസഫ് എം.പുതുശേരി]] * ഇ.ജെ.അഗസ്റ്റി * എം.പി.പോളി * കൊട്ടാരക്കര പൊന്നച്ചൻ * ഡി.കെ.ജോൺ * ജോൺ.കെ.മാത്യൂസ് * കെ.എഫ്.വർഗീസ് * മാത്യു ജോർജ് * രാജൻ കണ്ണാട്ട് * അഹമ്മദ് തോട്ടത്തിൽ * വി.സി.ചാണ്ടി * കെ.എ.ഫിലിപ്പ് * ഡോ.ഗ്രേസമ്മ മാത്യു ''' സംസ്ഥാന ഉപദേശകസമിതി ''' * സി.മോഹനൻ പിള്ള * ജോർജ് കുന്നപ്പുഴ * തോമസ് കണ്ണാന്തറ ''' സീനിയർ ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ ''' * കുഞ്ഞുകോശി പോൾ * ജോർജ് ജോസഫ് ''' ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി ''' * എ.കെ.ജോസഫ് '''സംസ്ഥാന ട്രഷറർ ''' * ഡോ.എബ്രഹാം കലമണ്ണിൽ<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/p-j-joseph-elected-kerala-congress-chairman-1.8563094</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/05/16/pj-joseph-elected-again-as-kerala-congress-chairman.html</ref> == പാർട്ടി ചിഹ്നം == കേരള കോൺഗ്രസ് രൂപീകരണകാലത്ത് കുതിരയായിരുന്നു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചിഹ്നം. 1979-ൽ ജോസഫ് മാണിയുമായി പിരിഞ്ഞപ്പോൾ കുതിര ചിഹ്നം കോടതി വിധി വഴി മാണിക്ക് ലഭിച്ചു. ജോസഫിന് ആനയായിരുന്നു ചിഹ്നം. 1984-ൽ മാണിയും ജോസഫും ചേർന്നപ്പോൾ കുതിര ചിഹ്നം തിരഞ്ഞെടുത്തു. 1987-ൽ വീണ്ടും പിളർന്നു. ചിഹ്നതർക്കത്തിൽ കോടതി കുതിര ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു. മാണി രണ്ടില ചിഹ്നമായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. പിന്നീട് ജോസഫ് കുതിര ചിഹ്നം ഉപയോഗിച്ചു. 1990ൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ പക്ഷി മൃഗാദികളെ ചിഹ്നത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റിയതുകൊണ്ട് ജോസഫ് പുതിയ ചിഹ്നമായി സൈക്കിൾ തിരഞ്ഞെടുത്തു. 2010-ൽ ജോസഫ് കോൺഗ്രസ് (എം.) ൽ ലയിച്ചു. മാണിയുടെ മരണശേഷം 2020-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് വീണ്ടും പിളർന്നു. ചിഹ്ന തർക്കമുണ്ടായെങ്കിലും ജോസ് കെ. മാണി നയിക്കുന്ന പാർട്ടിക്ക് രണ്ടില ചിഹ്നം ലഭിച്ചു. 2021-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ എല്ലാ സ്ഥാനാർത്ഥികൾക്കും ട്രാക്ടർ ഓടിക്കുന്ന കർഷകനാണ് ചിഹ്നമായി അനുവദിച്ചത്. പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപനത്തെ തുടർന്നു വന്ന വർഷങ്ങളിൽ അനേകം പിളർപ്പുകളിലൂടെ കടന്നു പോയ ഈ കക്ഷിയിൽ ഇന്ന് പല വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. ഇത്തരം പിളർപ്പുകൾക്ക് പിന്നിൽ ആശയപരമായ ഭിന്നതക്ക് പകരം, വിവിധ സമ്മർദ്ദ വിഭാഗങ്ങളുടേയും നേതാക്കളുടേയും താത്പര്യങ്ങളായിരുന്നു എന്ന് ആക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, നിരന്തരമായ പിളർപ്പുകൾ കക്ഷിയെ ബലഹീനമാക്കുന്നതിന് പകരം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ചെയ്തതെന്ന [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ നിരീക്ഷണം ഇടക്ക് കൗതുകമുണർത്തി. പിളരും തോറും വളരുന്ന കക്ഷി എന്നാണ് അദ്ദേഹം കേരളാ കോൺഗ്രസിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്<ref name=weblokam>{{Cite web |url=http://www.weblokam.com/news/keralam/0306/06/1030606076_1.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-03-21 |archive-date=2007-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070106174649/http://www.weblokam.com/news/keralam/0306/06/1030606076_1.htm |url-status=dead }}</ref>. ==കേരള കോൺഗ്രസ് ചരിത്രം== 1964 ഒക്ടോബർ 9 ന് രൂപികൃതമായ [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] ഏതെങ്കിലും മുന്നണിയിൽ അംഗമാകുന്നത് അഞ്ച് വർഷത്തിന് ശേഷമാണ്. [[സി.പി.ഐ]] നേതാവായിരുന്ന [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] നയിച്ച ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ 1969-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധിയായി [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] അംഗമായതോടെയാണ് പാർട്ടിയുടെ മുന്നണി ബന്ധത്തിന് തുടക്കമായത്. [[കോൺഗ്രസ്]] പുറത്ത് നിന്ന് പിന്തുണച്ച [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[സി.പി.ഐ]], [[മുസ്ലീംലീഗ്]], എസ്.എസ്.പി എന്നീ പാർട്ടികൾക്കൊപ്പം [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] അധികാരം പങ്കിട്ടു. 1970-ൽ സീറ്റുകളെ ചൊല്ലി ഉള്ള തർക്കത്തിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് ഐക്യമുന്നണി വിട്ടു. 1970-ലെ [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്വതന്ത്ര നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു. 1971-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസിനൊപ്പം ഐക്യമുന്നണിയിൽ ചേർന്നെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഈ സഖ്യം തുടർന്നില്ല. 1975-ൽ [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]] പ്രഖ്യാപിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വീണ്ടും ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ ചേർന്നു. കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലയുമായി [[കെ.എം. മാണി]] ആദ്യമായി മന്ത്രിയായി. ഒപ്പം [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1977-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൽ ആദ്യ പിളർപ്പ്. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] എന്ന പാർട്ടി രൂപീകരിച്ച് [[ഇടതുമുന്നണി]]യിലേയ്ക്ക് ചേർന്നു. 1977-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മാണി വിഭാഗം [[യു.ഡി.എഫ്]] ലും പിള്ള വിഭാഗം [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ലും മത്സരിച്ചു. 1979-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി, ജോസഫ് എന്നീ വിഭാഗങ്ങളായി പിളർന്നു. ഇരുവരും സ്വന്തം പേരിൽ പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു. [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയാണ് [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ൻ്റെ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]]. 1979-ൽ [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ അംഗമായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി]] ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിനിധിയെ മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. 1979 നവംബർ 14 ന് [[കെ.എം. മാണി]] [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1980-ൽ നടന്ന [[ലോകസഭ]], [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[ഇടതുമുന്നണി]]ക്ക് ഒപ്പം ചേർന്ന് മത്സരിച്ചു. ഇതോടെ നീണ്ട പതിനൊന്ന് വർഷത്തിന് ശേഷം 1980-ൽ [[ഇടതുമുന്നണി]] കേരളത്തിൽ വീണ്ടും അധികാരത്തിൽ എത്തി. [[ഇ.കെ. നായനാർ]] നയിച്ച മന്ത്രിസഭയിലെ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി [[കെ.എം. മാണി]] അധികാരത്തിൽ തുടർന്നു. 1981 ഒക്ടോബർ 20ന് നായനാർ മന്ത്രിസഭയ്ക്ക് ഉള്ള പിന്തുണ [[കെ.എം. മാണി]]യും ആ സമയത്ത് കേരളത്തിലെ [[കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിലെ വിമത വിഭാഗമായിരുന്ന [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും പിൻവലിച്ചു. ഇതോടെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭ രാജിവയ്ച്ചു. [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധം ഉപേക്ഷിച്ച മാണി വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തിരിച്ചെത്തി. മാണിക്കൊപ്പം ജോസഫും [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ അംഗമായി. 1981-ൽ [[കോൺഗ്രസ്]] ലെ [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും കേരള കോൺഗ്രസിലെ മാണി വിഭാഗവും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ മടങ്ങിയെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി. 1981 ഡിസംബർ 28ന് [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1982 മാർച്ച് 17 വരെ തുടർന്ന കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിലെ ധനകാര്യ വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലക്കാരനായി [[കെ.എം. മാണി]] വീണ്ടും മന്ത്രിയായി. 1982-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] വിജയിച്ചു. [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി. 1985-ൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 1985-ൽ തന്നെ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന ആശയത്തിനു വേണ്ടി പിളർന്ന് മാറിയ കേരള കോൺഗ്രസ് കക്ഷികളെല്ലാം തമ്മിൽ ലയിച്ചു. 1982-1987 ലെ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഐക്യകേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[കെ.എം. മാണി]], [[പി.ജെ. ജോസഫ്]], [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] എന്നിവർ മന്ത്രിമാരും ആയി. 1987-ൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് പിളർന്നു. 1989-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിനെ ചൊല്ലി ഉണ്ടായ തർക്കത്തിന് ഒടുവിൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1991 ഏപ്രിൽ മുതൽ ഇടതുമുന്നണിയിൽ ഘടകകക്ഷിയായി ജോസഫ് തുടർന്നു. 1993-ൽ വീണ്ടും പിളർന്നു. [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] മാണി ഗ്രൂപ്പ് വിട്ട് പുതിയ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] രൂപീകരിച്ചു. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും പിളർന്ന് മാറി. തർക്കത്തിനൊടുവിൽ മൂന്ന് കൂട്ടരും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തുടർന്നു. 2010 ഏപ്രിൽ 30ന് [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധവും മന്ത്രിസ്ഥാനവും ഉപേക്ഷിച്ച് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 2011, 2016 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) [[യു.ഡി.എഫ്]] ൻ്റെ ഘടകകക്ഷിയായി മത്സരിച്ചു. 2016 ഓഗസ്റ്റ് 7ന് [[ബാർ കോഴ]] വിവാദത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രതിഛായ നഷ്ടമായതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. നിയമസഭയിൽ പ്രത്യേക ബ്ലോക്ക്. [[കോട്ടയം]] ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതു മുന്നണിയ്ക്ക് പിന്തുണ അറിയിച്ചു. 2018 ജൂൺ 8ന് ഒഴിവ് വന്ന [[രാജ്യസഭ]] സീറ്റ് മാണി ഗ്രൂപ്പിന് നൽകാൻ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ധാരണ ആയതിനെ തുടർന്ന് കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ചേർന്നു. 2019-ൽ നടന്ന [[പാല]] ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ജോസ് കെ. മാണി]]യുടെ പിന്തുണയോടെ മത്സരിച്ച [[യു.ഡി.എഫ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിക്ക് പരാജയം. 2020 ജൂൺ 20ന് കോട്ടയം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് സ്ഥാനം രാജിവയ്ക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗത്തെ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. 2020 ഒക്ടോബർ 14 ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗം [[ഇടതുമുന്നണി]] യിൽ ചേർന്നു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/10/14/kerala-congress-ldf.html</ref> കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പാർട്ടിയും രണ്ടില ചിഹ്നവും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന് വിധിച്ച ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് 2021 മാർച്ച് 15-ന് സുപ്രീം കോടതി ശരിവച്ചതോടെ 2021 മാർച്ച് 17-ന് പി.സി.തോമസിൻ്റെ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പാർട്ടിയിൽ പി.ജെ.ജോസഫ് നേതാവായിട്ടുള്ള ജോസഫ് വിഭാഗം ലയിച്ചു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/03/17/p-c-thomas-merged-with-p-j-joseph-faction.html</ref>. കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി ലീഡർ, പാർട്ടി ചെയർമാൻ എന്നീ പദവികൾ പി.ജെ.ജോസഫിനാണ്. മോൻസ് ജോസഫാണ് പാർട്ടിയുടെ വൈസ് ചെയർമാൻ. പി.സി. തോമസ് ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാനാണ്. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/03/16/kerala-congress-pj-joseph-pc-thomas-factions-may-merge-reports.html</ref> 2021-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ച കേരള കോൺഗ്രസിന് ട്രാക്ടർ ഓടിക്കുന്ന കർഷകൻ ചിഹ്നം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ അനുവദിച്ചു<ref>{{Cite web |url=https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2021/03/22/kerala-congress-joseph-candidates-will-compete-on-the-tractor-symbol.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-03-26 |archive-date=2021-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210731230910/https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2021/03/22/kerala-congress-joseph-candidates-will-compete-on-the-tractor-symbol.html |url-status=dead }}</ref>. [[യു.ഡി.എഫ്]] ഘടകകക്ഷിയായി 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ആകെ പത്ത് സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച കേരള കോൺഗ്രസിന് തൊടുപുഴയിലും കടുത്തുരുത്തിയിലും മാത്രമാണ് ജയിക്കാനായത്. * തൊടുപുഴ : [[പി.ജെ. ജോസഫ്]]<ref>https://www.manoramaonline.com/news/indepth/assembly-elections-2021/kerala-idukki/2021/05/02/thodupuzha-constituency-election-results.html</ref> * കടുത്തുരുത്തി : [[മോൻസ് ജോസഫ്]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ഘടകകക്ഷിയായി 12 സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)|കേരള കോൺഗ്രസ് എമ്മിന്]] 5 സീറ്റിൽ ജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. പാലായിൽ മത്സരിച്ച [[ജോസ് കെ. മാണി]] [[യു.ഡി.എഫ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായ നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് കേരള (എൻ.സി.കെ)യിലെ [[മാണി സി. കാപ്പൻ|മാണി സി.കാപ്പനോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/05/02/future-of-jose-k-mani-and-pj-joseph.html</ref>. * ഇടുക്കി : റോഷി അഗസ്റ്റിൻ * കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി : എൻ. ജയരാജ് * ചങ്ങനാശ്ശേരി : ജോബ് മൈക്കിൾ * പൂഞ്ഞാർ : സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ * റാന്നി : പ്രമോദ് നാരായണൻ<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/02/kerala-congress-election-result-2021.html</ref> 2024-ലെ ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയത്ത് നിന്ന് മത്സരിച്ച് ജയിച്ചതോടെ പി.ജെ.ജോസഫ് നയിക്കുന്ന കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയ്ക്ക് സംസ്ഥാന പാർട്ടി പദവി ലഭിച്ചു. എൽ.ഡി.എഫിലെ സിറ്റിംഗ് എം.പിയായ മാണി ഗ്രൂപ്പ് നേതാവായ തോമസ് ചാഴിക്കാടനെയാണ് യു.ഡി.എഫിൽ നിൽക്കുന്ന കേരള കോൺഗ്രസിലെ കെ.ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ് പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/01/14/kerala-congress-joseph-auto-rickshaw-symbol.html</ref> 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പി.ജെ.ജോസഫ് നയിച്ച കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്ക് വൻ വിജയമുണ്ടായി. യു.ഡി.എഫ് തരംഗമുണ്ടായപ്പോൾ ഏഴ് പേരാണ് കേരള കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിൽ എത്തിയത്. == വിവിധ കേരളാ കോൺഗ്രസുകൾ == തെരെഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യേപ്പെട്ട കേരളാ കോൺഗ്രസുകൾ <ref>{{cite web|website=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/year2014/Notification%20English%2013.01.2015.pdf}}</ref> * കേരള കോൺഗ്രസ്‌ * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] - * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (സെക്യുലർ)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (നാഷണലിസ്റ്റ്)]] * [[ജനാധിപത്യ കേരള കോൺഗ്രസ്]] == അവലംബം == {{reflist}} {{commonscat|Kerala Congress}} {{party-stub}} [[വിഭാഗം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടികൾ| ]] * https://www.mathrubhumi.com/specials/politics/udf-kmmani/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201019232744/https://www.mathrubhumi.com/specials/politics/udf-kmmani/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596 |date=2020-10-19 }} lb7cko0p9x91gq0hx8ozuaexxt5s4h2 4627126 4627123 2026-05-31T05:07:18Z Altocar 2020 144384 /* കേരള കോൺഗ്രസ് ചരിത്രം */ 4627126 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala Congress}} {{Infobox Indian political party |party_name = കേരള കോൺഗ്രസ്‌ |party_logo = [[File: Kerala-Congress-flag.svg|250x250px]] |colorcode = പകുതി വെള്ളയും പകുതി ചുവപ്പും |leader = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |working = [[പി.സി. തോമസ്]] |vice-chairman = [[മോൻസ് ജോസഫ്]] |ppchairman = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |loksabha_leader = [[കെ. ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്]] |rajyasabha_leader = |foundation = 1964 ഒക്ടോബർ 9 |predecessor = [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] |dissolution = |headquarters = കുമാരനാശാൻ നഗർ , [[കടവന്ത്ര]], എറണാകുളം, കേരളം.<ref>{{cite web|website=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/year2014/Notification%20English%2013.01.2015.pdf|accessdate=14 നവംബർ 2015}}</ref> |publication = |students = കേരള സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫ്രണ്ട് |youth = കേരള യൂത്ത് ഫ്രണ്ട് |women = |labour = കെ.ടി.യു.സി |international = |colours = |position = |eci = |alliance = [[ഐക്യജനാധിപത്യ മുന്നണി]] ([[യു.ഡി.എഫ്]]) |loksabha_seats = {{Composition bar|1|543|{{party color|Kerala Congress}}}} |rajyasabha_seats = {{Composition bar|0|245|{{party color|Kerala Congress}}}} |state_seats_name = [[Kerala Legislative Assembly]] |state_seats = {{Composition bar|7|140|{{party color|Kerala Congress}}}} |website = |country = ഇന്ത്യ |flag = [[File : Kerala-Congress-flag.svg|125x125px]] |symbol=[[File:Auto Rickshaw Election Symbol.svg|100px]]|Political position=[[Centrism|Centre]] }} 1964-ൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] വിട്ടുപോന്ന [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു വിഭാഗം കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൻമാർ രൂപം കൊടുത്ത രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയാണ് ''' കേരള കോൺഗ്രസ്. ''' കോൺഗ്രസ് വിട്ടുപോന്നവരുടെ നേതാവായിരുന്ന [[മൂവാറ്റുപുഴ|മൂവാറ്റുപുഴക്കടുത്ത്]] [[വാഴക്കുളം]] സ്വദേശി, [[കെ.എം. ജോർജ്ജ് (രാഷ്ട്രീയനേതാവ്)|കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] ആണ് കേരളാ കോണ്ഗ്രസ്സിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. കോട്ടയം, ഇടുക്കി, പത്തനംതിട്ട, എറണാകുളം കൊല്ലം ജില്ലകളിലാണ് ഇതിന് കൂടുതൽ വേരോട്ടം. വടക്കൻ ജില്ലകളിലെ മലയോര മേഖലകളിലും കേരള കോൺഗ്രസിന് വേരുകളുണ്ട്. 1964 ഒക്ടോബർ എട്ടിനായിരുന്നു കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പുതിയ ഒരു പാർട്ടി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. [[കെ.എം. ജോർജ്ജ് |കെ.എം. ജോർജ്ജ്]], [[വയലാ ഇടിക്കുള]], മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേൽ, [[ഇ. ജോൺ ജേക്കബ് ]], [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]], [[ടി. കൃഷ്ണൻ]], എം.എം. ജോസഫ്, [[സി.എ. മാത്യു]], [[ജോസഫ് പുലിക്കുന്നേൽ]] തുടങ്ങിയവരായിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ രൂപീകരണ സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുത്തവർ. കെ.എം. ജോർജ്ജായിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപക ചെയർമാൻ. മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേൽ ആദ്യ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. ധനാഢ്യനായിരുന്ന മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേലിനായിരുന്നു കോട്ടയത്തെ പാർട്ടി ഓഫീസിൻ്റെയും ഓഫീസിലെ ജീപ്പിൻ്റെയും ചുമതല. 1965 മാർച്ച് 4ന് നടന്ന കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 26 സീറ്റ് കിട്ടിയ കേരള കോൺഗ്രസ് ഉറച്ച കാൽവെപ്പോടെ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു വരികയായിരുന്നു. അന്ന് കോൺഗ്രസിന് കിട്ടിയത് 40 സീറ്റ്. മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് 36 സീറ്റും. ആർക്കും ഭൂരിപക്ഷമില്ലാത്തതിനാൽ 1965-ൽ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞില്ല<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/specials/news/bar-scam/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == സംസ്ഥാന ഭാരവാഹി ലിസ്റ്റ് 2023 == ''' ചെയർമാൻ ''' * [[പി.ജെ. ജോസഫ്|പി.ജെ.ജോസഫ്]]<ref>https://www.deepika.com/News_Cat2_sub.aspx?catcode=Cat2&newscode=653538</ref> ''' വർക്കിംഗ് ചെയർമാൻ ''' * [[പി.സി. തോമസ്|പി.സി.തോമസ്]] ''' എക്സിക്യൂട്ടിവ് ചെയർമാൻ ''' * [[മോൻസ് ജോസഫ്]] ''' സെക്രട്ടറി ജനറൽ ''' * [[ജോയി എബ്രഹാം]] ''' ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാൻ ''' * [[ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജ്|കെ.ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്]] * [[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ]] ''' ചീഫ് കോ-ഓർഡിനേറ്റർ ''' * [[ടി.യു. കുരുവിള|ടി.യു.കുരുവിള]] ''' വൈസ് ചെയർമാൻമാർ ''' * വക്കച്ചൻ മറ്റത്തിൽ * [[ജോസഫ് എം. പുതുശ്ശേരി|ജോസഫ് എം.പുതുശേരി]] * ഇ.ജെ.അഗസ്റ്റി * എം.പി.പോളി * കൊട്ടാരക്കര പൊന്നച്ചൻ * ഡി.കെ.ജോൺ * ജോൺ.കെ.മാത്യൂസ് * കെ.എഫ്.വർഗീസ് * മാത്യു ജോർജ് * രാജൻ കണ്ണാട്ട് * അഹമ്മദ് തോട്ടത്തിൽ * വി.സി.ചാണ്ടി * കെ.എ.ഫിലിപ്പ് * ഡോ.ഗ്രേസമ്മ മാത്യു ''' സംസ്ഥാന ഉപദേശകസമിതി ''' * സി.മോഹനൻ പിള്ള * ജോർജ് കുന്നപ്പുഴ * തോമസ് കണ്ണാന്തറ ''' സീനിയർ ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ ''' * കുഞ്ഞുകോശി പോൾ * ജോർജ് ജോസഫ് ''' ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി ''' * എ.കെ.ജോസഫ് '''സംസ്ഥാന ട്രഷറർ ''' * ഡോ.എബ്രഹാം കലമണ്ണിൽ<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/p-j-joseph-elected-kerala-congress-chairman-1.8563094</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/05/16/pj-joseph-elected-again-as-kerala-congress-chairman.html</ref> == പാർട്ടി ചിഹ്നം == കേരള കോൺഗ്രസ് രൂപീകരണകാലത്ത് കുതിരയായിരുന്നു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചിഹ്നം. 1979-ൽ ജോസഫ് മാണിയുമായി പിരിഞ്ഞപ്പോൾ കുതിര ചിഹ്നം കോടതി വിധി വഴി മാണിക്ക് ലഭിച്ചു. ജോസഫിന് ആനയായിരുന്നു ചിഹ്നം. 1984-ൽ മാണിയും ജോസഫും ചേർന്നപ്പോൾ കുതിര ചിഹ്നം തിരഞ്ഞെടുത്തു. 1987-ൽ വീണ്ടും പിളർന്നു. ചിഹ്നതർക്കത്തിൽ കോടതി കുതിര ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു. മാണി രണ്ടില ചിഹ്നമായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. പിന്നീട് ജോസഫ് കുതിര ചിഹ്നം ഉപയോഗിച്ചു. 1990ൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ പക്ഷി മൃഗാദികളെ ചിഹ്നത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റിയതുകൊണ്ട് ജോസഫ് പുതിയ ചിഹ്നമായി സൈക്കിൾ തിരഞ്ഞെടുത്തു. 2010-ൽ ജോസഫ് കോൺഗ്രസ് (എം.) ൽ ലയിച്ചു. മാണിയുടെ മരണശേഷം 2020-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് വീണ്ടും പിളർന്നു. ചിഹ്ന തർക്കമുണ്ടായെങ്കിലും ജോസ് കെ. മാണി നയിക്കുന്ന പാർട്ടിക്ക് രണ്ടില ചിഹ്നം ലഭിച്ചു. 2021-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ എല്ലാ സ്ഥാനാർത്ഥികൾക്കും ട്രാക്ടർ ഓടിക്കുന്ന കർഷകനാണ് ചിഹ്നമായി അനുവദിച്ചത്. പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപനത്തെ തുടർന്നു വന്ന വർഷങ്ങളിൽ അനേകം പിളർപ്പുകളിലൂടെ കടന്നു പോയ ഈ കക്ഷിയിൽ ഇന്ന് പല വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. ഇത്തരം പിളർപ്പുകൾക്ക് പിന്നിൽ ആശയപരമായ ഭിന്നതക്ക് പകരം, വിവിധ സമ്മർദ്ദ വിഭാഗങ്ങളുടേയും നേതാക്കളുടേയും താത്പര്യങ്ങളായിരുന്നു എന്ന് ആക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, നിരന്തരമായ പിളർപ്പുകൾ കക്ഷിയെ ബലഹീനമാക്കുന്നതിന് പകരം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ചെയ്തതെന്ന [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ നിരീക്ഷണം ഇടക്ക് കൗതുകമുണർത്തി. പിളരും തോറും വളരുന്ന കക്ഷി എന്നാണ് അദ്ദേഹം കേരളാ കോൺഗ്രസിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്<ref name=weblokam>{{Cite web |url=http://www.weblokam.com/news/keralam/0306/06/1030606076_1.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-03-21 |archive-date=2007-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070106174649/http://www.weblokam.com/news/keralam/0306/06/1030606076_1.htm |url-status=dead }}</ref>. ==കേരള കോൺഗ്രസ് ചരിത്രം== 1964 ഒക്ടോബർ 9 ന് രൂപികൃതമായ [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] ഏതെങ്കിലും മുന്നണിയിൽ അംഗമാകുന്നത് അഞ്ച് വർഷത്തിന് ശേഷമാണ്. [[സി.പി.ഐ]] നേതാവായിരുന്ന [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] നയിച്ച ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ 1969-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധിയായി [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] അംഗമായതോടെയാണ് പാർട്ടിയുടെ മുന്നണി ബന്ധത്തിന് തുടക്കമായത്. [[കോൺഗ്രസ്]] പുറത്ത് നിന്ന് പിന്തുണച്ച [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[സി.പി.ഐ]], [[മുസ്ലീംലീഗ്]], എസ്.എസ്.പി എന്നീ പാർട്ടികൾക്കൊപ്പം [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] അധികാരം പങ്കിട്ടു. 1970-ൽ സീറ്റുകളെ ചൊല്ലി ഉള്ള തർക്കത്തിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് ഐക്യമുന്നണി വിട്ടു. 1970-ലെ [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്വതന്ത്ര നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു. 1971-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസിനൊപ്പം ഐക്യമുന്നണിയിൽ ചേർന്നെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഈ സഖ്യം തുടർന്നില്ല. 1975-ൽ [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]] പ്രഖ്യാപിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വീണ്ടും ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ ചേർന്നു. കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലയുമായി [[കെ.എം. മാണി]] ആദ്യമായി മന്ത്രിയായി. ഒപ്പം [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1977-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൽ ആദ്യ പിളർപ്പ്. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] എന്ന പാർട്ടി രൂപീകരിച്ച് [[ഇടതുമുന്നണി]]യിലേയ്ക്ക് ചേർന്നു. 1977-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മാണി വിഭാഗം [[യു.ഡി.എഫ്]] ലും പിള്ള വിഭാഗം [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ലും മത്സരിച്ചു. 1979-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി, ജോസഫ് എന്നീ വിഭാഗങ്ങളായി പിളർന്നു. ഇരുവരും സ്വന്തം പേരിൽ പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു. [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയാണ് [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ൻ്റെ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]]. 1979-ൽ [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ അംഗമായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി]] ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിനിധിയെ മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. 1979 നവംബർ 14 ന് [[കെ.എം. മാണി]] [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1980-ൽ നടന്ന [[ലോകസഭ]], [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[ഇടതുമുന്നണി]]ക്ക് ഒപ്പം ചേർന്ന് മത്സരിച്ചു. ഇതോടെ നീണ്ട പതിനൊന്ന് വർഷത്തിന് ശേഷം 1980-ൽ [[ഇടതുമുന്നണി]] കേരളത്തിൽ വീണ്ടും അധികാരത്തിൽ എത്തി. [[ഇ.കെ. നായനാർ]] നയിച്ച മന്ത്രിസഭയിലെ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി [[കെ.എം. മാണി]] അധികാരത്തിൽ തുടർന്നു. 1981 ഒക്ടോബർ 20ന് നായനാർ മന്ത്രിസഭയ്ക്ക് ഉള്ള പിന്തുണ [[കെ.എം. മാണി]]യും ആ സമയത്ത് കേരളത്തിലെ [[കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിലെ വിമത വിഭാഗമായിരുന്ന [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും പിൻവലിച്ചു. ഇതോടെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭ രാജിവയ്ച്ചു. [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധം ഉപേക്ഷിച്ച മാണി വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തിരിച്ചെത്തി. മാണിക്കൊപ്പം ജോസഫും [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ അംഗമായി. 1981-ൽ [[കോൺഗ്രസ്]] ലെ [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും കേരള കോൺഗ്രസിലെ മാണി വിഭാഗവും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ മടങ്ങിയെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി. 1981 ഡിസംബർ 28ന് [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1982 മാർച്ച് 17 വരെ തുടർന്ന കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിലെ ധനകാര്യ വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലക്കാരനായി [[കെ.എം. മാണി]] വീണ്ടും മന്ത്രിയായി. 1982-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] വിജയിച്ചു. [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി. 1985-ൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 1985-ൽ തന്നെ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന ആശയത്തിനു വേണ്ടി പിളർന്ന് മാറിയ കേരള കോൺഗ്രസ് കക്ഷികളെല്ലാം തമ്മിൽ ലയിച്ചു. 1982-1987 ലെ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഐക്യകേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[കെ.എം. മാണി]], [[പി.ജെ. ജോസഫ്]], [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] എന്നിവർ മന്ത്രിമാരും ആയി. 1987-ൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് പിളർന്നു. 1989-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിനെ ചൊല്ലി ഉണ്ടായ തർക്കത്തിന് ഒടുവിൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1991 ഏപ്രിൽ മുതൽ ഇടതുമുന്നണിയിൽ ഘടകകക്ഷിയായി ജോസഫ് തുടർന്നു. 1993-ൽ വീണ്ടും പിളർന്നു. [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] മാണി ഗ്രൂപ്പ് വിട്ട് പുതിയ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] രൂപീകരിച്ചു. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും പിളർന്ന് മാറി. തർക്കത്തിനൊടുവിൽ മൂന്ന് കൂട്ടരും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തുടർന്നു. 2010 ഏപ്രിൽ 30ന് [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധവും മന്ത്രിസ്ഥാനവും ഉപേക്ഷിച്ച് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 2011, 2016 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) [[യു.ഡി.എഫ്]] ൻ്റെ ഘടകകക്ഷിയായി മത്സരിച്ചു. 2016 ഓഗസ്റ്റ് 7ന് [[ബാർ കോഴ]] വിവാദത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രതിഛായ നഷ്ടമായതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. നിയമസഭയിൽ പ്രത്യേക ബ്ലോക്ക്. [[കോട്ടയം]] ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതു മുന്നണിയ്ക്ക് പിന്തുണ അറിയിച്ചു. 2018 ജൂൺ 8ന് ഒഴിവ് വന്ന [[രാജ്യസഭ]] സീറ്റ് മാണി ഗ്രൂപ്പിന് നൽകാൻ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ധാരണ ആയതിനെ തുടർന്ന് കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ചേർന്നു. 2019-ൽ നടന്ന [[പാല]] ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ജോസ് കെ. മാണി]]യുടെ പിന്തുണയോടെ മത്സരിച്ച [[യു.ഡി.എഫ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിക്ക് പരാജയം. 2020 ജൂൺ 20ന് കോട്ടയം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് സ്ഥാനം രാജിവയ്ക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗത്തെ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. 2020 ഒക്ടോബർ 14 ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗം [[ഇടതുമുന്നണി]] യിൽ ചേർന്നു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/10/14/kerala-congress-ldf.html</ref> കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പാർട്ടിയും രണ്ടില ചിഹ്നവും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന് വിധിച്ച ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് 2021 മാർച്ച് 15-ന് സുപ്രീം കോടതി ശരിവച്ചതോടെ 2021 മാർച്ച് 17-ന് പി.സി.തോമസിൻ്റെ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പാർട്ടിയിൽ പി.ജെ.ജോസഫ് നേതാവായിട്ടുള്ള ജോസഫ് വിഭാഗം ലയിച്ചു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/03/17/p-c-thomas-merged-with-p-j-joseph-faction.html</ref>. കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി ലീഡർ, പാർട്ടി ചെയർമാൻ എന്നീ പദവികൾ പി.ജെ.ജോസഫിനാണ്. മോൻസ് ജോസഫാണ് പാർട്ടിയുടെ വൈസ് ചെയർമാൻ. പി.സി. തോമസ് ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാനാണ്. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/03/16/kerala-congress-pj-joseph-pc-thomas-factions-may-merge-reports.html</ref> 2021-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ച കേരള കോൺഗ്രസിന് ട്രാക്ടർ ഓടിക്കുന്ന കർഷകൻ ചിഹ്നം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ അനുവദിച്ചു<ref>{{Cite web |url=https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2021/03/22/kerala-congress-joseph-candidates-will-compete-on-the-tractor-symbol.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-03-26 |archive-date=2021-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210731230910/https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2021/03/22/kerala-congress-joseph-candidates-will-compete-on-the-tractor-symbol.html |url-status=dead }}</ref>. [[യു.ഡി.എഫ്]] ഘടകകക്ഷിയായി 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ആകെ പത്ത് സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച കേരള കോൺഗ്രസിന് തൊടുപുഴയിലും കടുത്തുരുത്തിയിലും മാത്രമാണ് ജയിക്കാനായത്. * തൊടുപുഴ : [[പി.ജെ. ജോസഫ്]]<ref>https://www.manoramaonline.com/news/indepth/assembly-elections-2021/kerala-idukki/2021/05/02/thodupuzha-constituency-election-results.html</ref> * കടുത്തുരുത്തി : [[മോൻസ് ജോസഫ്]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ഘടകകക്ഷിയായി 12 സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)|കേരള കോൺഗ്രസ് എമ്മിന്]] 5 സീറ്റിൽ ജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. പാലായിൽ മത്സരിച്ച [[ജോസ് കെ. മാണി]] [[യു.ഡി.എഫ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായ നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് കേരള (എൻ.സി.കെ)യിലെ [[മാണി സി. കാപ്പൻ|മാണി സി.കാപ്പനോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/05/02/future-of-jose-k-mani-and-pj-joseph.html</ref>. * ഇടുക്കി : റോഷി അഗസ്റ്റിൻ * കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി : എൻ. ജയരാജ് * ചങ്ങനാശ്ശേരി : ജോബ് മൈക്കിൾ * പൂഞ്ഞാർ : സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ * റാന്നി : പ്രമോദ് നാരായണൻ<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/02/kerala-congress-election-result-2021.html</ref> 2024-ലെ ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയത്ത് നിന്ന് മത്സരിച്ച് ജയിച്ചതോടെ പി.ജെ.ജോസഫ് നയിക്കുന്ന കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയ്ക്ക് സംസ്ഥാന പാർട്ടി പദവി ലഭിച്ചു. എൽ.ഡി.എഫിലെ സിറ്റിംഗ് എം.പിയായ മാണി ഗ്രൂപ്പ് നേതാവായ തോമസ് ചാഴിക്കാടനെയാണ് യു.ഡി.എഫിൽ നിൽക്കുന്ന കേരള കോൺഗ്രസിലെ കെ.ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ് പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/01/14/kerala-congress-joseph-auto-rickshaw-symbol.html</ref> 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പി.ജെ.ജോസഫ് നയിച്ച കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്ക് വൻ വിജയമുണ്ടായി. യു.ഡി.എഫ് തരംഗമുണ്ടായപ്പോൾ എട്ട് സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച ഏഴ് പേരും വിജയിച്ചു. * ഇരിങ്ങാലക്കുട : തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ * കോതമംഗലം : ഷിബു തെക്കുംപുറം * തൊടുപുഴ : അപ്പു ജോൺ ജോസഫ് * കടുത്തുരുത്തി : മോൻസ് ജോസഫ് * ചങ്ങനാശേരി : വിനു ജോബ് കുഴിമണ്ണിൽ * കുട്ടനാട് : റെജി ചെറിയാൻ * തിരുവല്ല : വർഗീസ് മാമൻ == വിവിധ കേരളാ കോൺഗ്രസുകൾ == തെരെഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യേപ്പെട്ട കേരളാ കോൺഗ്രസുകൾ <ref>{{cite web|website=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/year2014/Notification%20English%2013.01.2015.pdf}}</ref> * കേരള കോൺഗ്രസ്‌ * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] - * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (സെക്യുലർ)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (നാഷണലിസ്റ്റ്)]] * [[ജനാധിപത്യ കേരള കോൺഗ്രസ്]] == അവലംബം == {{reflist}} {{commonscat|Kerala Congress}} {{party-stub}} [[വിഭാഗം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടികൾ| ]] * https://www.mathrubhumi.com/specials/politics/udf-kmmani/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201019232744/https://www.mathrubhumi.com/specials/politics/udf-kmmani/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596 |date=2020-10-19 }} q6g0xakied6oyjglz41fowfphp2i8o9 4627128 4627126 2026-05-31T05:13:06Z Altocar 2020 144384 /* കേരള കോൺഗ്രസ് ചരിത്രം */ 4627128 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala Congress}} {{Infobox Indian political party |party_name = കേരള കോൺഗ്രസ്‌ |party_logo = [[File: Kerala-Congress-flag.svg|250x250px]] |colorcode = പകുതി വെള്ളയും പകുതി ചുവപ്പും |leader = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |working = [[പി.സി. തോമസ്]] |vice-chairman = [[മോൻസ് ജോസഫ്]] |ppchairman = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |loksabha_leader = [[കെ. ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്]] |rajyasabha_leader = |foundation = 1964 ഒക്ടോബർ 9 |predecessor = [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] |dissolution = |headquarters = കുമാരനാശാൻ നഗർ , [[കടവന്ത്ര]], എറണാകുളം, കേരളം.<ref>{{cite web|website=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/year2014/Notification%20English%2013.01.2015.pdf|accessdate=14 നവംബർ 2015}}</ref> |publication = |students = കേരള സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫ്രണ്ട് |youth = കേരള യൂത്ത് ഫ്രണ്ട് |women = |labour = കെ.ടി.യു.സി |international = |colours = |position = |eci = |alliance = [[ഐക്യജനാധിപത്യ മുന്നണി]] ([[യു.ഡി.എഫ്]]) |loksabha_seats = {{Composition bar|1|543|{{party color|Kerala Congress}}}} |rajyasabha_seats = {{Composition bar|0|245|{{party color|Kerala Congress}}}} |state_seats_name = [[Kerala Legislative Assembly]] |state_seats = {{Composition bar|7|140|{{party color|Kerala Congress}}}} |website = |country = ഇന്ത്യ |flag = [[File : Kerala-Congress-flag.svg|125x125px]] |symbol=[[File:Auto Rickshaw Election Symbol.svg|100px]]|Political position=[[Centrism|Centre]] }} 1964-ൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] വിട്ടുപോന്ന [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു വിഭാഗം കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൻമാർ രൂപം കൊടുത്ത രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയാണ് ''' കേരള കോൺഗ്രസ്. ''' കോൺഗ്രസ് വിട്ടുപോന്നവരുടെ നേതാവായിരുന്ന [[മൂവാറ്റുപുഴ|മൂവാറ്റുപുഴക്കടുത്ത്]] [[വാഴക്കുളം]] സ്വദേശി, [[കെ.എം. ജോർജ്ജ് (രാഷ്ട്രീയനേതാവ്)|കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] ആണ് കേരളാ കോണ്ഗ്രസ്സിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. കോട്ടയം, ഇടുക്കി, പത്തനംതിട്ട, എറണാകുളം കൊല്ലം ജില്ലകളിലാണ് ഇതിന് കൂടുതൽ വേരോട്ടം. വടക്കൻ ജില്ലകളിലെ മലയോര മേഖലകളിലും കേരള കോൺഗ്രസിന് വേരുകളുണ്ട്. 1964 ഒക്ടോബർ എട്ടിനായിരുന്നു കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പുതിയ ഒരു പാർട്ടി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. [[കെ.എം. ജോർജ്ജ് |കെ.എം. ജോർജ്ജ്]], [[വയലാ ഇടിക്കുള]], മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേൽ, [[ഇ. ജോൺ ജേക്കബ് ]], [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]], [[ടി. കൃഷ്ണൻ]], എം.എം. ജോസഫ്, [[സി.എ. മാത്യു]], [[ജോസഫ് പുലിക്കുന്നേൽ]] തുടങ്ങിയവരായിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ രൂപീകരണ സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുത്തവർ. കെ.എം. ജോർജ്ജായിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപക ചെയർമാൻ. മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേൽ ആദ്യ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. ധനാഢ്യനായിരുന്ന മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേലിനായിരുന്നു കോട്ടയത്തെ പാർട്ടി ഓഫീസിൻ്റെയും ഓഫീസിലെ ജീപ്പിൻ്റെയും ചുമതല. 1965 മാർച്ച് 4ന് നടന്ന കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 26 സീറ്റ് കിട്ടിയ കേരള കോൺഗ്രസ് ഉറച്ച കാൽവെപ്പോടെ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു വരികയായിരുന്നു. അന്ന് കോൺഗ്രസിന് കിട്ടിയത് 40 സീറ്റ്. മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് 36 സീറ്റും. ആർക്കും ഭൂരിപക്ഷമില്ലാത്തതിനാൽ 1965-ൽ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞില്ല<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/specials/news/bar-scam/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == സംസ്ഥാന ഭാരവാഹി ലിസ്റ്റ് 2023 == ''' ചെയർമാൻ ''' * [[പി.ജെ. ജോസഫ്|പി.ജെ.ജോസഫ്]]<ref>https://www.deepika.com/News_Cat2_sub.aspx?catcode=Cat2&newscode=653538</ref> ''' വർക്കിംഗ് ചെയർമാൻ ''' * [[പി.സി. തോമസ്|പി.സി.തോമസ്]] ''' എക്സിക്യൂട്ടിവ് ചെയർമാൻ ''' * [[മോൻസ് ജോസഫ്]] ''' സെക്രട്ടറി ജനറൽ ''' * [[ജോയി എബ്രഹാം]] ''' ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാൻ ''' * [[ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജ്|കെ.ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്]] * [[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ]] ''' ചീഫ് കോ-ഓർഡിനേറ്റർ ''' * [[ടി.യു. കുരുവിള|ടി.യു.കുരുവിള]] ''' വൈസ് ചെയർമാൻമാർ ''' * വക്കച്ചൻ മറ്റത്തിൽ * [[ജോസഫ് എം. പുതുശ്ശേരി|ജോസഫ് എം.പുതുശേരി]] * ഇ.ജെ.അഗസ്റ്റി * എം.പി.പോളി * കൊട്ടാരക്കര പൊന്നച്ചൻ * ഡി.കെ.ജോൺ * ജോൺ.കെ.മാത്യൂസ് * കെ.എഫ്.വർഗീസ് * മാത്യു ജോർജ് * രാജൻ കണ്ണാട്ട് * അഹമ്മദ് തോട്ടത്തിൽ * വി.സി.ചാണ്ടി * കെ.എ.ഫിലിപ്പ് * ഡോ.ഗ്രേസമ്മ മാത്യു ''' സംസ്ഥാന ഉപദേശകസമിതി ''' * സി.മോഹനൻ പിള്ള * ജോർജ് കുന്നപ്പുഴ * തോമസ് കണ്ണാന്തറ ''' സീനിയർ ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ ''' * കുഞ്ഞുകോശി പോൾ * ജോർജ് ജോസഫ് ''' ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി ''' * എ.കെ.ജോസഫ് '''സംസ്ഥാന ട്രഷറർ ''' * ഡോ.എബ്രഹാം കലമണ്ണിൽ<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/p-j-joseph-elected-kerala-congress-chairman-1.8563094</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/05/16/pj-joseph-elected-again-as-kerala-congress-chairman.html</ref> == പാർട്ടി ചിഹ്നം == കേരള കോൺഗ്രസ് രൂപീകരണകാലത്ത് കുതിരയായിരുന്നു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചിഹ്നം. 1979-ൽ ജോസഫ് മാണിയുമായി പിരിഞ്ഞപ്പോൾ കുതിര ചിഹ്നം കോടതി വിധി വഴി മാണിക്ക് ലഭിച്ചു. ജോസഫിന് ആനയായിരുന്നു ചിഹ്നം. 1984-ൽ മാണിയും ജോസഫും ചേർന്നപ്പോൾ കുതിര ചിഹ്നം തിരഞ്ഞെടുത്തു. 1987-ൽ വീണ്ടും പിളർന്നു. ചിഹ്നതർക്കത്തിൽ കോടതി കുതിര ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു. മാണി രണ്ടില ചിഹ്നമായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. പിന്നീട് ജോസഫ് കുതിര ചിഹ്നം ഉപയോഗിച്ചു. 1990ൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ പക്ഷി മൃഗാദികളെ ചിഹ്നത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റിയതുകൊണ്ട് ജോസഫ് പുതിയ ചിഹ്നമായി സൈക്കിൾ തിരഞ്ഞെടുത്തു. 2010-ൽ ജോസഫ് കോൺഗ്രസ് (എം.) ൽ ലയിച്ചു. മാണിയുടെ മരണശേഷം 2020-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് വീണ്ടും പിളർന്നു. ചിഹ്ന തർക്കമുണ്ടായെങ്കിലും ജോസ് കെ. മാണി നയിക്കുന്ന പാർട്ടിക്ക് രണ്ടില ചിഹ്നം ലഭിച്ചു. 2021-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ എല്ലാ സ്ഥാനാർത്ഥികൾക്കും ട്രാക്ടർ ഓടിക്കുന്ന കർഷകനാണ് ചിഹ്നമായി അനുവദിച്ചത്. പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപനത്തെ തുടർന്നു വന്ന വർഷങ്ങളിൽ അനേകം പിളർപ്പുകളിലൂടെ കടന്നു പോയ ഈ കക്ഷിയിൽ ഇന്ന് പല വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. ഇത്തരം പിളർപ്പുകൾക്ക് പിന്നിൽ ആശയപരമായ ഭിന്നതക്ക് പകരം, വിവിധ സമ്മർദ്ദ വിഭാഗങ്ങളുടേയും നേതാക്കളുടേയും താത്പര്യങ്ങളായിരുന്നു എന്ന് ആക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, നിരന്തരമായ പിളർപ്പുകൾ കക്ഷിയെ ബലഹീനമാക്കുന്നതിന് പകരം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ചെയ്തതെന്ന [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ നിരീക്ഷണം ഇടക്ക് കൗതുകമുണർത്തി. പിളരും തോറും വളരുന്ന കക്ഷി എന്നാണ് അദ്ദേഹം കേരളാ കോൺഗ്രസിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്<ref name=weblokam>{{Cite web |url=http://www.weblokam.com/news/keralam/0306/06/1030606076_1.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-03-21 |archive-date=2007-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070106174649/http://www.weblokam.com/news/keralam/0306/06/1030606076_1.htm |url-status=dead }}</ref>. ==കേരള കോൺഗ്രസ് ചരിത്രം== 1964 ഒക്ടോബർ 9 ന് രൂപികൃതമായ [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] ഏതെങ്കിലും മുന്നണിയിൽ അംഗമാകുന്നത് അഞ്ച് വർഷത്തിന് ശേഷമാണ്. [[സി.പി.ഐ]] നേതാവായിരുന്ന [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] നയിച്ച ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ 1969-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധിയായി [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] അംഗമായതോടെയാണ് പാർട്ടിയുടെ മുന്നണി ബന്ധത്തിന് തുടക്കമായത്. [[കോൺഗ്രസ്]] പുറത്ത് നിന്ന് പിന്തുണച്ച [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[സി.പി.ഐ]], [[മുസ്ലീംലീഗ്]], എസ്.എസ്.പി എന്നീ പാർട്ടികൾക്കൊപ്പം [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] അധികാരം പങ്കിട്ടു. 1970-ൽ സീറ്റുകളെ ചൊല്ലി ഉള്ള തർക്കത്തിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് ഐക്യമുന്നണി വിട്ടു. 1970-ലെ [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്വതന്ത്ര നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു. 1971-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസിനൊപ്പം ഐക്യമുന്നണിയിൽ ചേർന്നെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഈ സഖ്യം തുടർന്നില്ല. 1975-ൽ [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]] പ്രഖ്യാപിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വീണ്ടും ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ ചേർന്നു. കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലയുമായി [[കെ.എം. മാണി]] ആദ്യമായി മന്ത്രിയായി. ഒപ്പം [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1977-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൽ ആദ്യ പിളർപ്പ്. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] എന്ന പാർട്ടി രൂപീകരിച്ച് [[ഇടതുമുന്നണി]]യിലേയ്ക്ക് ചേർന്നു. 1977-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മാണി വിഭാഗം [[യു.ഡി.എഫ്]] ലും പിള്ള വിഭാഗം [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ലും മത്സരിച്ചു. 1979-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി, ജോസഫ് എന്നീ വിഭാഗങ്ങളായി പിളർന്നു. ഇരുവരും സ്വന്തം പേരിൽ പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു. [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയാണ് [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ൻ്റെ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]]. 1979-ൽ [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ അംഗമായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി]] ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിനിധിയെ മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. 1979 നവംബർ 14 ന് [[കെ.എം. മാണി]] [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1980-ൽ നടന്ന [[ലോകസഭ]], [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[ഇടതുമുന്നണി]]ക്ക് ഒപ്പം ചേർന്ന് മത്സരിച്ചു. ഇതോടെ നീണ്ട പതിനൊന്ന് വർഷത്തിന് ശേഷം 1980-ൽ [[ഇടതുമുന്നണി]] കേരളത്തിൽ വീണ്ടും അധികാരത്തിൽ എത്തി. [[ഇ.കെ. നായനാർ]] നയിച്ച മന്ത്രിസഭയിലെ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി [[കെ.എം. മാണി]] അധികാരത്തിൽ തുടർന്നു. 1981 ഒക്ടോബർ 20ന് നായനാർ മന്ത്രിസഭയ്ക്ക് ഉള്ള പിന്തുണ [[കെ.എം. മാണി]]യും ആ സമയത്ത് കേരളത്തിലെ [[കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിലെ വിമത വിഭാഗമായിരുന്ന [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും പിൻവലിച്ചു. ഇതോടെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭ രാജിവയ്ച്ചു. [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധം ഉപേക്ഷിച്ച മാണി വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തിരിച്ചെത്തി. മാണിക്കൊപ്പം ജോസഫും [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ അംഗമായി. 1981-ൽ [[കോൺഗ്രസ്]] ലെ [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും കേരള കോൺഗ്രസിലെ മാണി വിഭാഗവും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ മടങ്ങിയെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി. 1981 ഡിസംബർ 28ന് [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1982 മാർച്ച് 17 വരെ തുടർന്ന കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിലെ ധനകാര്യ വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലക്കാരനായി [[കെ.എം. മാണി]] വീണ്ടും മന്ത്രിയായി. 1982-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] വിജയിച്ചു. [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി. 1985-ൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 1985-ൽ തന്നെ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന ആശയത്തിനു വേണ്ടി പിളർന്ന് മാറിയ കേരള കോൺഗ്രസ് കക്ഷികളെല്ലാം തമ്മിൽ ലയിച്ചു. 1982-1987 ലെ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഐക്യകേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[കെ.എം. മാണി]], [[പി.ജെ. ജോസഫ്]], [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] എന്നിവർ മന്ത്രിമാരും ആയി. 1987-ൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് പിളർന്നു. 1989-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിനെ ചൊല്ലി ഉണ്ടായ തർക്കത്തിന് ഒടുവിൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1991 ഏപ്രിൽ മുതൽ ഇടതുമുന്നണിയിൽ ഘടകകക്ഷിയായി ജോസഫ് തുടർന്നു. 1993-ൽ വീണ്ടും പിളർന്നു. [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] മാണി ഗ്രൂപ്പ് വിട്ട് പുതിയ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] രൂപീകരിച്ചു. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും പിളർന്ന് മാറി. തർക്കത്തിനൊടുവിൽ മൂന്ന് കൂട്ടരും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തുടർന്നു. 2010 ഏപ്രിൽ 30ന് [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധവും മന്ത്രിസ്ഥാനവും ഉപേക്ഷിച്ച് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 2011, 2016 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) [[യു.ഡി.എഫ്]] ൻ്റെ ഘടകകക്ഷിയായി മത്സരിച്ചു. 2016 ഓഗസ്റ്റ് 7ന് [[ബാർ കോഴ]] വിവാദത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രതിഛായ നഷ്ടമായതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. നിയമസഭയിൽ പ്രത്യേക ബ്ലോക്ക്. [[കോട്ടയം]] ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതു മുന്നണിയ്ക്ക് പിന്തുണ അറിയിച്ചു. 2018 ജൂൺ 8ന് ഒഴിവ് വന്ന [[രാജ്യസഭ]] സീറ്റ് മാണി ഗ്രൂപ്പിന് നൽകാൻ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ധാരണ ആയതിനെ തുടർന്ന് കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ചേർന്നു. 2019-ൽ നടന്ന [[പാല]] ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ജോസ് കെ. മാണി]]യുടെ പിന്തുണയോടെ മത്സരിച്ച [[യു.ഡി.എഫ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിക്ക് പരാജയം. 2020 ജൂൺ 20ന് കോട്ടയം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് സ്ഥാനം രാജിവയ്ക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗത്തെ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. 2020 ഒക്ടോബർ 14 ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗം [[ഇടതുമുന്നണി]] യിൽ ചേർന്നു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/10/14/kerala-congress-ldf.html</ref> കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പാർട്ടിയും രണ്ടില ചിഹ്നവും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന് വിധിച്ച ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് 2021 മാർച്ച് 15-ന് സുപ്രീം കോടതി ശരിവച്ചതോടെ 2021 മാർച്ച് 17-ന് പി.സി.തോമസിൻ്റെ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പാർട്ടിയിൽ പി.ജെ.ജോസഫ് നേതാവായിട്ടുള്ള ജോസഫ് വിഭാഗം ലയിച്ചു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/03/17/p-c-thomas-merged-with-p-j-joseph-faction.html</ref>. കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി ലീഡർ, പാർട്ടി ചെയർമാൻ എന്നീ പദവികൾ പി.ജെ.ജോസഫിനാണ്. മോൻസ് ജോസഫാണ് പാർട്ടിയുടെ വൈസ് ചെയർമാൻ. പി.സി. തോമസ് ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാനാണ്. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/03/16/kerala-congress-pj-joseph-pc-thomas-factions-may-merge-reports.html</ref> 2021-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ച കേരള കോൺഗ്രസിന് ട്രാക്ടർ ഓടിക്കുന്ന കർഷകൻ ചിഹ്നം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ അനുവദിച്ചു<ref>{{Cite web |url=https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2021/03/22/kerala-congress-joseph-candidates-will-compete-on-the-tractor-symbol.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-03-26 |archive-date=2021-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210731230910/https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2021/03/22/kerala-congress-joseph-candidates-will-compete-on-the-tractor-symbol.html |url-status=dead }}</ref>. [[യു.ഡി.എഫ്]] ഘടകകക്ഷിയായി 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ആകെ പത്ത് സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച കേരള കോൺഗ്രസിന് തൊടുപുഴയിലും കടുത്തുരുത്തിയിലും മാത്രമാണ് ജയിക്കാനായത്. * തൊടുപുഴ : [[പി.ജെ. ജോസഫ്]]<ref>https://www.manoramaonline.com/news/indepth/assembly-elections-2021/kerala-idukki/2021/05/02/thodupuzha-constituency-election-results.html</ref> * കടുത്തുരുത്തി : [[മോൻസ് ജോസഫ്]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ഘടകകക്ഷിയായി 12 സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)|കേരള കോൺഗ്രസ് എമ്മിന്]] 5 സീറ്റിൽ ജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. പാലായിൽ മത്സരിച്ച [[ജോസ് കെ. മാണി]] [[യു.ഡി.എഫ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായ നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് കേരള (എൻ.സി.കെ)യിലെ [[മാണി സി. കാപ്പൻ|മാണി സി.കാപ്പനോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/05/02/future-of-jose-k-mani-and-pj-joseph.html</ref>. * ഇടുക്കി : റോഷി അഗസ്റ്റിൻ * കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി : എൻ. ജയരാജ് * ചങ്ങനാശ്ശേരി : ജോബ് മൈക്കിൾ * പൂഞ്ഞാർ : സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ * റാന്നി : പ്രമോദ് നാരായണൻ<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/02/kerala-congress-election-result-2021.html</ref> 2024-ലെ ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയത്ത് നിന്ന് മത്സരിച്ച് ജയിച്ചതോടെ പി.ജെ.ജോസഫ് നയിക്കുന്ന കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയ്ക്ക് സംസ്ഥാന പാർട്ടി പദവി ലഭിച്ചു. എൽ.ഡി.എഫിലെ സിറ്റിംഗ് എം.പിയായ മാണി ഗ്രൂപ്പ് നേതാവായ തോമസ് ചാഴിക്കാടനെയാണ് യു.ഡി.എഫിൽ നിൽക്കുന്ന കേരള കോൺഗ്രസിലെ കെ.ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ് പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/01/14/kerala-congress-joseph-auto-rickshaw-symbol.html</ref> 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പി.ജെ.ജോസഫ് നയിച്ച കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്ക് വൻ വിജയമുണ്ടായി. യു.ഡി.എഫ് തരംഗമുണ്ടായപ്പോൾ എട്ട് സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച ഏഴ് പേരും വിജയിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/07/kerala-congress-demand-two-ministerial-post-jose-k-mani-return-udf-chief-minister-stance-interview-apu-john-joseph.html</ref> * ഇരിങ്ങാലക്കുട : തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ * കോതമംഗലം : ഷിബു തെക്കുംപുറം * തൊടുപുഴ : അപ്പു ജോൺ ജോസഫ് * കടുത്തുരുത്തി : മോൻസ് ജോസഫ് * ചങ്ങനാശേരി : വിനു ജോബ് കുഴിമണ്ണിൽ * കുട്ടനാട് : റെജി ചെറിയാൻ * തിരുവല്ല : വർഗീസ് മാമൻ == വിവിധ കേരളാ കോൺഗ്രസുകൾ == തെരെഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യേപ്പെട്ട കേരളാ കോൺഗ്രസുകൾ <ref>{{cite web|website=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/year2014/Notification%20English%2013.01.2015.pdf}}</ref> * കേരള കോൺഗ്രസ്‌ * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] - * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (സെക്യുലർ)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (നാഷണലിസ്റ്റ്)]] * [[ജനാധിപത്യ കേരള കോൺഗ്രസ്]] == അവലംബം == {{reflist}} {{commonscat|Kerala Congress}} {{party-stub}} [[വിഭാഗം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടികൾ| ]] * https://www.mathrubhumi.com/specials/politics/udf-kmmani/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201019232744/https://www.mathrubhumi.com/specials/politics/udf-kmmani/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596 |date=2020-10-19 }} 8r869n7dq4arzqqnis54wh08lg2ysps 4627133 4627128 2026-05-31T05:38:21Z Altocar 2020 144384 /* കേരള കോൺഗ്രസ് ചരിത്രം */ 4627133 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala Congress}} {{Infobox Indian political party |party_name = കേരള കോൺഗ്രസ്‌ |party_logo = [[File: Kerala-Congress-flag.svg|250x250px]] |colorcode = പകുതി വെള്ളയും പകുതി ചുവപ്പും |leader = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |working = [[പി.സി. തോമസ്]] |vice-chairman = [[മോൻസ് ജോസഫ്]] |ppchairman = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |loksabha_leader = [[കെ. ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്]] |rajyasabha_leader = |foundation = 1964 ഒക്ടോബർ 9 |predecessor = [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] |dissolution = |headquarters = കുമാരനാശാൻ നഗർ , [[കടവന്ത്ര]], എറണാകുളം, കേരളം.<ref>{{cite web|website=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/year2014/Notification%20English%2013.01.2015.pdf|accessdate=14 നവംബർ 2015}}</ref> |publication = |students = കേരള സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫ്രണ്ട് |youth = കേരള യൂത്ത് ഫ്രണ്ട് |women = |labour = കെ.ടി.യു.സി |international = |colours = |position = |eci = |alliance = [[ഐക്യജനാധിപത്യ മുന്നണി]] ([[യു.ഡി.എഫ്]]) |loksabha_seats = {{Composition bar|1|543|{{party color|Kerala Congress}}}} |rajyasabha_seats = {{Composition bar|0|245|{{party color|Kerala Congress}}}} |state_seats_name = [[Kerala Legislative Assembly]] |state_seats = {{Composition bar|7|140|{{party color|Kerala Congress}}}} |website = |country = ഇന്ത്യ |flag = [[File : Kerala-Congress-flag.svg|125x125px]] |symbol=[[File:Auto Rickshaw Election Symbol.svg|100px]]|Political position=[[Centrism|Centre]] }} 1964-ൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] വിട്ടുപോന്ന [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു വിഭാഗം കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൻമാർ രൂപം കൊടുത്ത രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയാണ് ''' കേരള കോൺഗ്രസ്. ''' കോൺഗ്രസ് വിട്ടുപോന്നവരുടെ നേതാവായിരുന്ന [[മൂവാറ്റുപുഴ|മൂവാറ്റുപുഴക്കടുത്ത്]] [[വാഴക്കുളം]] സ്വദേശി, [[കെ.എം. ജോർജ്ജ് (രാഷ്ട്രീയനേതാവ്)|കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] ആണ് കേരളാ കോണ്ഗ്രസ്സിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. കോട്ടയം, ഇടുക്കി, പത്തനംതിട്ട, എറണാകുളം കൊല്ലം ജില്ലകളിലാണ് ഇതിന് കൂടുതൽ വേരോട്ടം. വടക്കൻ ജില്ലകളിലെ മലയോര മേഖലകളിലും കേരള കോൺഗ്രസിന് വേരുകളുണ്ട്. 1964 ഒക്ടോബർ എട്ടിനായിരുന്നു കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പുതിയ ഒരു പാർട്ടി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. [[കെ.എം. ജോർജ്ജ് |കെ.എം. ജോർജ്ജ്]], [[വയലാ ഇടിക്കുള]], മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേൽ, [[ഇ. ജോൺ ജേക്കബ് ]], [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]], [[ടി. കൃഷ്ണൻ]], എം.എം. ജോസഫ്, [[സി.എ. മാത്യു]], [[ജോസഫ് പുലിക്കുന്നേൽ]] തുടങ്ങിയവരായിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ രൂപീകരണ സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുത്തവർ. കെ.എം. ജോർജ്ജായിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപക ചെയർമാൻ. മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേൽ ആദ്യ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. ധനാഢ്യനായിരുന്ന മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേലിനായിരുന്നു കോട്ടയത്തെ പാർട്ടി ഓഫീസിൻ്റെയും ഓഫീസിലെ ജീപ്പിൻ്റെയും ചുമതല. 1965 മാർച്ച് 4ന് നടന്ന കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 26 സീറ്റ് കിട്ടിയ കേരള കോൺഗ്രസ് ഉറച്ച കാൽവെപ്പോടെ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു വരികയായിരുന്നു. അന്ന് കോൺഗ്രസിന് കിട്ടിയത് 40 സീറ്റ്. മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് 36 സീറ്റും. ആർക്കും ഭൂരിപക്ഷമില്ലാത്തതിനാൽ 1965-ൽ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞില്ല<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/specials/news/bar-scam/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == സംസ്ഥാന ഭാരവാഹി ലിസ്റ്റ് 2023 == ''' ചെയർമാൻ ''' * [[പി.ജെ. ജോസഫ്|പി.ജെ.ജോസഫ്]]<ref>https://www.deepika.com/News_Cat2_sub.aspx?catcode=Cat2&newscode=653538</ref> ''' വർക്കിംഗ് ചെയർമാൻ ''' * [[പി.സി. തോമസ്|പി.സി.തോമസ്]] ''' എക്സിക്യൂട്ടിവ് ചെയർമാൻ ''' * [[മോൻസ് ജോസഫ്]] ''' സെക്രട്ടറി ജനറൽ ''' * [[ജോയി എബ്രഹാം]] ''' ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാൻ ''' * [[ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജ്|കെ.ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്]] * [[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ]] ''' ചീഫ് കോ-ഓർഡിനേറ്റർ ''' * [[ടി.യു. കുരുവിള|ടി.യു.കുരുവിള]] ''' വൈസ് ചെയർമാൻമാർ ''' * വക്കച്ചൻ മറ്റത്തിൽ * [[ജോസഫ് എം. പുതുശ്ശേരി|ജോസഫ് എം.പുതുശേരി]] * ഇ.ജെ.അഗസ്റ്റി * എം.പി.പോളി * കൊട്ടാരക്കര പൊന്നച്ചൻ * ഡി.കെ.ജോൺ * ജോൺ.കെ.മാത്യൂസ് * കെ.എഫ്.വർഗീസ് * മാത്യു ജോർജ് * രാജൻ കണ്ണാട്ട് * അഹമ്മദ് തോട്ടത്തിൽ * വി.സി.ചാണ്ടി * കെ.എ.ഫിലിപ്പ് * ഡോ.ഗ്രേസമ്മ മാത്യു ''' സംസ്ഥാന ഉപദേശകസമിതി ''' * സി.മോഹനൻ പിള്ള * ജോർജ് കുന്നപ്പുഴ * തോമസ് കണ്ണാന്തറ ''' സീനിയർ ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ ''' * കുഞ്ഞുകോശി പോൾ * ജോർജ് ജോസഫ് ''' ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി ''' * എ.കെ.ജോസഫ് '''സംസ്ഥാന ട്രഷറർ ''' * ഡോ.എബ്രഹാം കലമണ്ണിൽ<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/p-j-joseph-elected-kerala-congress-chairman-1.8563094</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/05/16/pj-joseph-elected-again-as-kerala-congress-chairman.html</ref> == പാർട്ടി ചിഹ്നം == കേരള കോൺഗ്രസ് രൂപീകരണകാലത്ത് കുതിരയായിരുന്നു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചിഹ്നം. 1979-ൽ ജോസഫ് മാണിയുമായി പിരിഞ്ഞപ്പോൾ കുതിര ചിഹ്നം കോടതി വിധി വഴി മാണിക്ക് ലഭിച്ചു. ജോസഫിന് ആനയായിരുന്നു ചിഹ്നം. 1984-ൽ മാണിയും ജോസഫും ചേർന്നപ്പോൾ കുതിര ചിഹ്നം തിരഞ്ഞെടുത്തു. 1987-ൽ വീണ്ടും പിളർന്നു. ചിഹ്നതർക്കത്തിൽ കോടതി കുതിര ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു. മാണി രണ്ടില ചിഹ്നമായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. പിന്നീട് ജോസഫ് കുതിര ചിഹ്നം ഉപയോഗിച്ചു. 1990ൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ പക്ഷി മൃഗാദികളെ ചിഹ്നത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റിയതുകൊണ്ട് ജോസഫ് പുതിയ ചിഹ്നമായി സൈക്കിൾ തിരഞ്ഞെടുത്തു. 2010-ൽ ജോസഫ് കോൺഗ്രസ് (എം.) ൽ ലയിച്ചു. മാണിയുടെ മരണശേഷം 2020-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് വീണ്ടും പിളർന്നു. ചിഹ്ന തർക്കമുണ്ടായെങ്കിലും ജോസ് കെ. മാണി നയിക്കുന്ന പാർട്ടിക്ക് രണ്ടില ചിഹ്നം ലഭിച്ചു. 2021-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ എല്ലാ സ്ഥാനാർത്ഥികൾക്കും ട്രാക്ടർ ഓടിക്കുന്ന കർഷകനാണ് ചിഹ്നമായി അനുവദിച്ചത്. പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപനത്തെ തുടർന്നു വന്ന വർഷങ്ങളിൽ അനേകം പിളർപ്പുകളിലൂടെ കടന്നു പോയ ഈ കക്ഷിയിൽ ഇന്ന് പല വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. ഇത്തരം പിളർപ്പുകൾക്ക് പിന്നിൽ ആശയപരമായ ഭിന്നതക്ക് പകരം, വിവിധ സമ്മർദ്ദ വിഭാഗങ്ങളുടേയും നേതാക്കളുടേയും താത്പര്യങ്ങളായിരുന്നു എന്ന് ആക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, നിരന്തരമായ പിളർപ്പുകൾ കക്ഷിയെ ബലഹീനമാക്കുന്നതിന് പകരം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ചെയ്തതെന്ന [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ നിരീക്ഷണം ഇടക്ക് കൗതുകമുണർത്തി. പിളരും തോറും വളരുന്ന കക്ഷി എന്നാണ് അദ്ദേഹം കേരളാ കോൺഗ്രസിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്<ref name=weblokam>{{Cite web |url=http://www.weblokam.com/news/keralam/0306/06/1030606076_1.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-03-21 |archive-date=2007-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070106174649/http://www.weblokam.com/news/keralam/0306/06/1030606076_1.htm |url-status=dead }}</ref>. ==കേരള കോൺഗ്രസ് ചരിത്രം== 1964 ഒക്ടോബർ 9 ന് രൂപികൃതമായ [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] ഏതെങ്കിലും മുന്നണിയിൽ അംഗമാകുന്നത് അഞ്ച് വർഷത്തിന് ശേഷമാണ്. [[സി.പി.ഐ]] നേതാവായിരുന്ന [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] നയിച്ച ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ 1969-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധിയായി [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] അംഗമായതോടെയാണ് പാർട്ടിയുടെ മുന്നണി ബന്ധത്തിന് തുടക്കമായത്. [[കോൺഗ്രസ്]] പുറത്ത് നിന്ന് പിന്തുണച്ച [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[സി.പി.ഐ]], [[മുസ്ലീംലീഗ്]], എസ്.എസ്.പി എന്നീ പാർട്ടികൾക്കൊപ്പം [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] അധികാരം പങ്കിട്ടു. 1970-ൽ സീറ്റുകളെ ചൊല്ലി ഉള്ള തർക്കത്തിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് ഐക്യമുന്നണി വിട്ടു. 1970-ലെ [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്വതന്ത്ര നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു. 1971-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസിനൊപ്പം ഐക്യമുന്നണിയിൽ ചേർന്നെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഈ സഖ്യം തുടർന്നില്ല. 1975-ൽ [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]] പ്രഖ്യാപിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വീണ്ടും ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ ചേർന്നു. കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലയുമായി [[കെ.എം. മാണി]] ആദ്യമായി മന്ത്രിയായി. ഒപ്പം [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1977-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൽ ആദ്യ പിളർപ്പ്. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] എന്ന പാർട്ടി രൂപീകരിച്ച് [[ഇടതുമുന്നണി]]യിലേയ്ക്ക് ചേർന്നു. 1977-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മാണി വിഭാഗം [[യു.ഡി.എഫ്]] ലും പിള്ള വിഭാഗം [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ലും മത്സരിച്ചു. 1979-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി, ജോസഫ് എന്നീ വിഭാഗങ്ങളായി പിളർന്നു. ഇരുവരും സ്വന്തം പേരിൽ പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു. [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയാണ് [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ൻ്റെ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]]. 1979-ൽ [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ അംഗമായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി]] ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിനിധിയെ മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. 1979 നവംബർ 14 ന് [[കെ.എം. മാണി]] [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1980-ൽ നടന്ന [[ലോകസഭ]], [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[ഇടതുമുന്നണി]]ക്ക് ഒപ്പം ചേർന്ന് മത്സരിച്ചു. ഇതോടെ നീണ്ട പതിനൊന്ന് വർഷത്തിന് ശേഷം 1980-ൽ [[ഇടതുമുന്നണി]] കേരളത്തിൽ വീണ്ടും അധികാരത്തിൽ എത്തി. [[ഇ.കെ. നായനാർ]] നയിച്ച മന്ത്രിസഭയിലെ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി [[കെ.എം. മാണി]] അധികാരത്തിൽ തുടർന്നു. 1981 ഒക്ടോബർ 20ന് നായനാർ മന്ത്രിസഭയ്ക്ക് ഉള്ള പിന്തുണ [[കെ.എം. മാണി]]യും ആ സമയത്ത് കേരളത്തിലെ [[കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിലെ വിമത വിഭാഗമായിരുന്ന [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും പിൻവലിച്ചു. ഇതോടെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭ രാജിവയ്ച്ചു. [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധം ഉപേക്ഷിച്ച മാണി വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തിരിച്ചെത്തി. മാണിക്കൊപ്പം ജോസഫും [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ അംഗമായി. 1981-ൽ [[കോൺഗ്രസ്]] ലെ [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും കേരള കോൺഗ്രസിലെ മാണി വിഭാഗവും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ മടങ്ങിയെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി. 1981 ഡിസംബർ 28ന് [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1982 മാർച്ച് 17 വരെ തുടർന്ന കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിലെ ധനകാര്യ വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലക്കാരനായി [[കെ.എം. മാണി]] വീണ്ടും മന്ത്രിയായി. 1982-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] വിജയിച്ചു. [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി. 1985-ൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 1985-ൽ തന്നെ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന ആശയത്തിനു വേണ്ടി പിളർന്ന് മാറിയ കേരള കോൺഗ്രസ് കക്ഷികളെല്ലാം തമ്മിൽ ലയിച്ചു. 1982-1987 ലെ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഐക്യകേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[കെ.എം. മാണി]], [[പി.ജെ. ജോസഫ്]], [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] എന്നിവർ മന്ത്രിമാരും ആയി. 1987-ൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് പിളർന്നു. 1989-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിനെ ചൊല്ലി ഉണ്ടായ തർക്കത്തിന് ഒടുവിൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1991 ഏപ്രിൽ മുതൽ ഇടതുമുന്നണിയിൽ ഘടകകക്ഷിയായി ജോസഫ് തുടർന്നു. 1993-ൽ വീണ്ടും പിളർന്നു. [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] മാണി ഗ്രൂപ്പ് വിട്ട് പുതിയ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] രൂപീകരിച്ചു. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും പിളർന്ന് മാറി. തർക്കത്തിനൊടുവിൽ മൂന്ന് കൂട്ടരും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തുടർന്നു. 2010 ഏപ്രിൽ 30ന് [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധവും മന്ത്രിസ്ഥാനവും ഉപേക്ഷിച്ച് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 2011, 2016 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) [[യു.ഡി.എഫ്]] ൻ്റെ ഘടകകക്ഷിയായി മത്സരിച്ചു. 2016 ഓഗസ്റ്റ് 7ന് [[ബാർ കോഴ]] വിവാദത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രതിഛായ നഷ്ടമായതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. നിയമസഭയിൽ പ്രത്യേക ബ്ലോക്ക്. [[കോട്ടയം]] ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതു മുന്നണിയ്ക്ക് പിന്തുണ അറിയിച്ചു. 2018 ജൂൺ 8ന് ഒഴിവ് വന്ന [[രാജ്യസഭ]] സീറ്റ് മാണി ഗ്രൂപ്പിന് നൽകാൻ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ധാരണ ആയതിനെ തുടർന്ന് കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ചേർന്നു. 2019-ൽ നടന്ന [[പാല]] ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ജോസ് കെ. മാണി]]യുടെ പിന്തുണയോടെ മത്സരിച്ച [[യു.ഡി.എഫ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിക്ക് പരാജയം. 2020 ജൂൺ 20ന് കോട്ടയം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് സ്ഥാനം രാജിവയ്ക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗത്തെ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. 2020 ഒക്ടോബർ 14 ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗം [[ഇടതുമുന്നണി]] യിൽ ചേർന്നു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/10/14/kerala-congress-ldf.html</ref> കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പാർട്ടിയും രണ്ടില ചിഹ്നവും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന് വിധിച്ച ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് 2021 മാർച്ച് 15-ന് സുപ്രീം കോടതി ശരിവച്ചതോടെ 2021 മാർച്ച് 17-ന് പി.സി.തോമസിൻ്റെ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പാർട്ടിയിൽ പി.ജെ.ജോസഫ് നേതാവായിട്ടുള്ള ജോസഫ് വിഭാഗം ലയിച്ചു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/03/17/p-c-thomas-merged-with-p-j-joseph-faction.html</ref>. കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി ലീഡർ, പാർട്ടി ചെയർമാൻ എന്നീ പദവികൾ പി.ജെ.ജോസഫിനാണ്. മോൻസ് ജോസഫാണ് പാർട്ടിയുടെ വൈസ് ചെയർമാൻ. പി.സി. തോമസ് ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാനാണ്. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/03/16/kerala-congress-pj-joseph-pc-thomas-factions-may-merge-reports.html</ref> 2021-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ച കേരള കോൺഗ്രസിന് ട്രാക്ടർ ഓടിക്കുന്ന കർഷകൻ ചിഹ്നം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ അനുവദിച്ചു<ref>{{Cite web |url=https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2021/03/22/kerala-congress-joseph-candidates-will-compete-on-the-tractor-symbol.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-03-26 |archive-date=2021-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210731230910/https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2021/03/22/kerala-congress-joseph-candidates-will-compete-on-the-tractor-symbol.html |url-status=dead }}</ref>. [[യു.ഡി.എഫ്]] ഘടകകക്ഷിയായി 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ആകെ പത്ത് സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച കേരള കോൺഗ്രസിന് തൊടുപുഴയിലും കടുത്തുരുത്തിയിലും മാത്രമാണ് ജയിക്കാനായത്. * തൊടുപുഴ : [[പി.ജെ. ജോസഫ്]]<ref>https://www.manoramaonline.com/news/indepth/assembly-elections-2021/kerala-idukki/2021/05/02/thodupuzha-constituency-election-results.html</ref> * കടുത്തുരുത്തി : [[മോൻസ് ജോസഫ്]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ഘടകകക്ഷിയായി 12 സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)|കേരള കോൺഗ്രസ് എമ്മിന്]] 5 സീറ്റിൽ ജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. പാലായിൽ മത്സരിച്ച [[ജോസ് കെ. മാണി]] [[യു.ഡി.എഫ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായ നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് കേരള (എൻ.സി.കെ)യിലെ [[മാണി സി. കാപ്പൻ|മാണി സി.കാപ്പനോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/05/02/future-of-jose-k-mani-and-pj-joseph.html</ref>. * ഇടുക്കി : റോഷി അഗസ്റ്റിൻ * കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി : എൻ. ജയരാജ് * ചങ്ങനാശ്ശേരി : ജോബ് മൈക്കിൾ * പൂഞ്ഞാർ : സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ * റാന്നി : പ്രമോദ് നാരായണൻ<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/02/kerala-congress-election-result-2021.html</ref> 2024-ലെ ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയത്ത് നിന്ന് മത്സരിച്ച് ജയിച്ചതോടെ പി.ജെ.ജോസഫ് നയിക്കുന്ന കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയ്ക്ക് സംസ്ഥാന പാർട്ടി പദവി ലഭിച്ചു. എൽ.ഡി.എഫിലെ സിറ്റിംഗ് എം.പിയായ മാണി ഗ്രൂപ്പ് നേതാവായ തോമസ് ചാഴിക്കാടനെയാണ് യു.ഡി.എഫിൽ നിൽക്കുന്ന കേരള കോൺഗ്രസിലെ കെ.ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ് പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/01/14/kerala-congress-joseph-auto-rickshaw-symbol.html</ref> 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പി.ജെ.ജോസഫ് നയിച്ച കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്ക് വൻ വിജയമുണ്ടായി. 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി യു.ഡി.എഫ് തരംഗമുണ്ടായപ്പോൾ കേരള കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ എട്ട് സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച ഏഴ് പേരും വിജയിച്ചു. വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭയിൽ മോൻസ് ജോസഫ് സംസ്ഥാന ജലവിഭവ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ അപ്പു ജോൺ ജോസഫ് ചീഫ് വിപ്പായി. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/07/kerala-congress-demand-two-ministerial-post-jose-k-mani-return-udf-chief-minister-stance-interview-apu-john-joseph.html</ref> * ഇരിങ്ങാലക്കുട : തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ * കോതമംഗലം : ഷിബു തെക്കുംപുറം * തൊടുപുഴ : അപ്പു ജോൺ ജോസഫ് * കടുത്തുരുത്തി : മോൻസ് ജോസഫ് * ചങ്ങനാശേരി : വിനു ജോബ് കുഴിമണ്ണിൽ * കുട്ടനാട് : റെജി ചെറിയാൻ * തിരുവല്ല : വർഗീസ് മാമൻ<ref>https://www.deepika.com/kerala/farmers-will-be-strengthened-and-cared-for-minister-mons-joseph-125131</ref> == വിവിധ കേരളാ കോൺഗ്രസുകൾ == തെരെഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യേപ്പെട്ട കേരളാ കോൺഗ്രസുകൾ <ref>{{cite web|website=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/year2014/Notification%20English%2013.01.2015.pdf}}</ref> * കേരള കോൺഗ്രസ്‌ * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] - * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (സെക്യുലർ)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (നാഷണലിസ്റ്റ്)]] * [[ജനാധിപത്യ കേരള കോൺഗ്രസ്]] == അവലംബം == {{reflist}} {{commonscat|Kerala Congress}} {{party-stub}} [[വിഭാഗം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടികൾ| ]] * https://www.mathrubhumi.com/specials/politics/udf-kmmani/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201019232744/https://www.mathrubhumi.com/specials/politics/udf-kmmani/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596 |date=2020-10-19 }} qrgdjx84y3y7scifsglta924d9uw3ey 4627134 4627133 2026-05-31T05:41:29Z Altocar 2020 144384 /* കേരള കോൺഗ്രസ് ചരിത്രം */ 4627134 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala Congress}} {{Infobox Indian political party |party_name = കേരള കോൺഗ്രസ്‌ |party_logo = [[File: Kerala-Congress-flag.svg|250x250px]] |colorcode = പകുതി വെള്ളയും പകുതി ചുവപ്പും |leader = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |working = [[പി.സി. തോമസ്]] |vice-chairman = [[മോൻസ് ജോസഫ്]] |ppchairman = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |loksabha_leader = [[കെ. ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്]] |rajyasabha_leader = |foundation = 1964 ഒക്ടോബർ 9 |predecessor = [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] |dissolution = |headquarters = കുമാരനാശാൻ നഗർ , [[കടവന്ത്ര]], എറണാകുളം, കേരളം.<ref>{{cite web|website=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/year2014/Notification%20English%2013.01.2015.pdf|accessdate=14 നവംബർ 2015}}</ref> |publication = |students = കേരള സ്റ്റുഡൻറ്സ് ഫ്രണ്ട് |youth = കേരള യൂത്ത് ഫ്രണ്ട് |women = |labour = കെ.ടി.യു.സി |international = |colours = |position = |eci = |alliance = [[ഐക്യജനാധിപത്യ മുന്നണി]] ([[യു.ഡി.എഫ്]]) |loksabha_seats = {{Composition bar|1|543|{{party color|Kerala Congress}}}} |rajyasabha_seats = {{Composition bar|0|245|{{party color|Kerala Congress}}}} |state_seats_name = [[Kerala Legislative Assembly]] |state_seats = {{Composition bar|7|140|{{party color|Kerala Congress}}}} |website = |country = ഇന്ത്യ |flag = [[File : Kerala-Congress-flag.svg|125x125px]] |symbol=[[File:Auto Rickshaw Election Symbol.svg|100px]]|Political position=[[Centrism|Centre]] }} 1964-ൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] വിട്ടുപോന്ന [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ഒരു വിഭാഗം കോൺഗ്രസ് നേതാക്കൻമാർ രൂപം കൊടുത്ത രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടിയാണ് ''' കേരള കോൺഗ്രസ്. ''' കോൺഗ്രസ് വിട്ടുപോന്നവരുടെ നേതാവായിരുന്ന [[മൂവാറ്റുപുഴ|മൂവാറ്റുപുഴക്കടുത്ത്]] [[വാഴക്കുളം]] സ്വദേശി, [[കെ.എം. ജോർജ്ജ് (രാഷ്ട്രീയനേതാവ്)|കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] ആണ് കേരളാ കോണ്ഗ്രസ്സിന്റെ സ്ഥാപക നേതാവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. കോട്ടയം, ഇടുക്കി, പത്തനംതിട്ട, എറണാകുളം കൊല്ലം ജില്ലകളിലാണ് ഇതിന് കൂടുതൽ വേരോട്ടം. വടക്കൻ ജില്ലകളിലെ മലയോര മേഖലകളിലും കേരള കോൺഗ്രസിന് വേരുകളുണ്ട്. 1964 ഒക്ടോബർ എട്ടിനായിരുന്നു കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പുതിയ ഒരു പാർട്ടി രൂപീകരിക്കപ്പെട്ടത്. [[കെ.എം. ജോർജ്ജ് |കെ.എം. ജോർജ്ജ്]], [[വയലാ ഇടിക്കുള]], മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേൽ, [[ഇ. ജോൺ ജേക്കബ് ]], [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]], [[ടി. കൃഷ്ണൻ]], എം.എം. ജോസഫ്, [[സി.എ. മാത്യു]], [[ജോസഫ് പുലിക്കുന്നേൽ]] തുടങ്ങിയവരായിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ രൂപീകരണ സമ്മേളനത്തിൽ പങ്കെടുത്തവർ. കെ.എം. ജോർജ്ജായിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപക ചെയർമാൻ. മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേൽ ആദ്യ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. ധനാഢ്യനായിരുന്ന മാത്തച്ചൻ കുരുവിനാക്കുന്നേലിനായിരുന്നു കോട്ടയത്തെ പാർട്ടി ഓഫീസിൻ്റെയും ഓഫീസിലെ ജീപ്പിൻ്റെയും ചുമതല. 1965 മാർച്ച് 4ന് നടന്ന കേരള നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 26 സീറ്റ് കിട്ടിയ കേരള കോൺഗ്രസ് ഉറച്ച കാൽവെപ്പോടെ കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലേയ്ക്ക് കടന്നു വരികയായിരുന്നു. അന്ന് കോൺഗ്രസിന് കിട്ടിയത് 40 സീറ്റ്. മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്ക് 36 സീറ്റും. ആർക്കും ഭൂരിപക്ഷമില്ലാത്തതിനാൽ 1965-ൽ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുവാൻ കഴിഞ്ഞില്ല<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/specials/news/bar-scam/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == സംസ്ഥാന ഭാരവാഹി ലിസ്റ്റ് 2023 == ''' ചെയർമാൻ ''' * [[പി.ജെ. ജോസഫ്|പി.ജെ.ജോസഫ്]]<ref>https://www.deepika.com/News_Cat2_sub.aspx?catcode=Cat2&newscode=653538</ref> ''' വർക്കിംഗ് ചെയർമാൻ ''' * [[പി.സി. തോമസ്|പി.സി.തോമസ്]] ''' എക്സിക്യൂട്ടിവ് ചെയർമാൻ ''' * [[മോൻസ് ജോസഫ്]] ''' സെക്രട്ടറി ജനറൽ ''' * [[ജോയി എബ്രഹാം]] ''' ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാൻ ''' * [[ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജ്|കെ.ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്]] * [[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ]] ''' ചീഫ് കോ-ഓർഡിനേറ്റർ ''' * [[ടി.യു. കുരുവിള|ടി.യു.കുരുവിള]] ''' വൈസ് ചെയർമാൻമാർ ''' * വക്കച്ചൻ മറ്റത്തിൽ * [[ജോസഫ് എം. പുതുശ്ശേരി|ജോസഫ് എം.പുതുശേരി]] * ഇ.ജെ.അഗസ്റ്റി * എം.പി.പോളി * കൊട്ടാരക്കര പൊന്നച്ചൻ * ഡി.കെ.ജോൺ * ജോൺ.കെ.മാത്യൂസ് * കെ.എഫ്.വർഗീസ് * മാത്യു ജോർജ് * രാജൻ കണ്ണാട്ട് * അഹമ്മദ് തോട്ടത്തിൽ * വി.സി.ചാണ്ടി * കെ.എ.ഫിലിപ്പ് * ഡോ.ഗ്രേസമ്മ മാത്യു ''' സംസ്ഥാന ഉപദേശകസമിതി ''' * സി.മോഹനൻ പിള്ള * ജോർജ് കുന്നപ്പുഴ * തോമസ് കണ്ണാന്തറ ''' സീനിയർ ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ ''' * കുഞ്ഞുകോശി പോൾ * ജോർജ് ജോസഫ് ''' ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ജനറൽ സെക്രട്ടറി ''' * എ.കെ.ജോസഫ് '''സംസ്ഥാന ട്രഷറർ ''' * ഡോ.എബ്രഹാം കലമണ്ണിൽ<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/p-j-joseph-elected-kerala-congress-chairman-1.8563094</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/05/16/pj-joseph-elected-again-as-kerala-congress-chairman.html</ref> == പാർട്ടി ചിഹ്നം == കേരള കോൺഗ്രസ് രൂപീകരണകാലത്ത് കുതിരയായിരുന്നു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ചിഹ്നം. 1979-ൽ ജോസഫ് മാണിയുമായി പിരിഞ്ഞപ്പോൾ കുതിര ചിഹ്നം കോടതി വിധി വഴി മാണിക്ക് ലഭിച്ചു. ജോസഫിന് ആനയായിരുന്നു ചിഹ്നം. 1984-ൽ മാണിയും ജോസഫും ചേർന്നപ്പോൾ കുതിര ചിഹ്നം തിരഞ്ഞെടുത്തു. 1987-ൽ വീണ്ടും പിളർന്നു. ചിഹ്നതർക്കത്തിൽ കോടതി കുതിര ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു. മാണി രണ്ടില ചിഹ്നമായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. പിന്നീട് ജോസഫ് കുതിര ചിഹ്നം ഉപയോഗിച്ചു. 1990ൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ പക്ഷി മൃഗാദികളെ ചിഹ്നത്തിൽ നിന്ന് മാറ്റിയതുകൊണ്ട് ജോസഫ് പുതിയ ചിഹ്നമായി സൈക്കിൾ തിരഞ്ഞെടുത്തു. 2010-ൽ ജോസഫ് കോൺഗ്രസ് (എം.) ൽ ലയിച്ചു. മാണിയുടെ മരണശേഷം 2020-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് വീണ്ടും പിളർന്നു. ചിഹ്ന തർക്കമുണ്ടായെങ്കിലും ജോസ് കെ. മാണി നയിക്കുന്ന പാർട്ടിക്ക് രണ്ടില ചിഹ്നം ലഭിച്ചു. 2021-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിന്റെ എല്ലാ സ്ഥാനാർത്ഥികൾക്കും ട്രാക്ടർ ഓടിക്കുന്ന കർഷകനാണ് ചിഹ്നമായി അനുവദിച്ചത്. പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപനത്തെ തുടർന്നു വന്ന വർഷങ്ങളിൽ അനേകം പിളർപ്പുകളിലൂടെ കടന്നു പോയ ഈ കക്ഷിയിൽ ഇന്ന് പല വിഭാഗങ്ങളുണ്ട്. ഇത്തരം പിളർപ്പുകൾക്ക് പിന്നിൽ ആശയപരമായ ഭിന്നതക്ക് പകരം, വിവിധ സമ്മർദ്ദ വിഭാഗങ്ങളുടേയും നേതാക്കളുടേയും താത്പര്യങ്ങളായിരുന്നു എന്ന് ആക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, നിരന്തരമായ പിളർപ്പുകൾ കക്ഷിയെ ബലഹീനമാക്കുന്നതിന് പകരം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ചെയ്തതെന്ന [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ നിരീക്ഷണം ഇടക്ക് കൗതുകമുണർത്തി. പിളരും തോറും വളരുന്ന കക്ഷി എന്നാണ് അദ്ദേഹം കേരളാ കോൺഗ്രസിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്<ref name=weblokam>{{Cite web |url=http://www.weblokam.com/news/keralam/0306/06/1030606076_1.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-03-21 |archive-date=2007-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070106174649/http://www.weblokam.com/news/keralam/0306/06/1030606076_1.htm |url-status=dead }}</ref>. ==കേരള കോൺഗ്രസ് ചരിത്രം== 1964 ഒക്ടോബർ 9 ന് രൂപികൃതമായ [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] ഏതെങ്കിലും മുന്നണിയിൽ അംഗമാകുന്നത് അഞ്ച് വർഷത്തിന് ശേഷമാണ്. [[സി.പി.ഐ]] നേതാവായിരുന്ന [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] നയിച്ച ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ 1969-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധിയായി [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] അംഗമായതോടെയാണ് പാർട്ടിയുടെ മുന്നണി ബന്ധത്തിന് തുടക്കമായത്. [[കോൺഗ്രസ്]] പുറത്ത് നിന്ന് പിന്തുണച്ച [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[സി.പി.ഐ]], [[മുസ്ലീംലീഗ്]], എസ്.എസ്.പി എന്നീ പാർട്ടികൾക്കൊപ്പം [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] അധികാരം പങ്കിട്ടു. 1970-ൽ സീറ്റുകളെ ചൊല്ലി ഉള്ള തർക്കത്തിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് ഐക്യമുന്നണി വിട്ടു. 1970-ലെ [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്വതന്ത്ര നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു. 1971-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസിനൊപ്പം ഐക്യമുന്നണിയിൽ ചേർന്നെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഈ സഖ്യം തുടർന്നില്ല. 1975-ൽ [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]] പ്രഖ്യാപിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വീണ്ടും ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ ചേർന്നു. കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലയുമായി [[കെ.എം. മാണി]] ആദ്യമായി മന്ത്രിയായി. ഒപ്പം [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1977-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൽ ആദ്യ പിളർപ്പ്. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] എന്ന പാർട്ടി രൂപീകരിച്ച് [[ഇടതുമുന്നണി]]യിലേയ്ക്ക് ചേർന്നു. 1977-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മാണി വിഭാഗം [[യു.ഡി.എഫ്]] ലും പിള്ള വിഭാഗം [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ലും മത്സരിച്ചു. 1979-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി, ജോസഫ് എന്നീ വിഭാഗങ്ങളായി പിളർന്നു. ഇരുവരും സ്വന്തം പേരിൽ പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു. [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയാണ് [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ൻ്റെ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]]. 1979-ൽ [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ അംഗമായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി]] ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിനിധിയെ മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. 1979 നവംബർ 14 ന് [[കെ.എം. മാണി]] [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1980-ൽ നടന്ന [[ലോകസഭ]], [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[ഇടതുമുന്നണി]]ക്ക് ഒപ്പം ചേർന്ന് മത്സരിച്ചു. ഇതോടെ നീണ്ട പതിനൊന്ന് വർഷത്തിന് ശേഷം 1980-ൽ [[ഇടതുമുന്നണി]] കേരളത്തിൽ വീണ്ടും അധികാരത്തിൽ എത്തി. [[ഇ.കെ. നായനാർ]] നയിച്ച മന്ത്രിസഭയിലെ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി [[കെ.എം. മാണി]] അധികാരത്തിൽ തുടർന്നു. 1981 ഒക്ടോബർ 20ന് നായനാർ മന്ത്രിസഭയ്ക്ക് ഉള്ള പിന്തുണ [[കെ.എം. മാണി]]യും ആ സമയത്ത് കേരളത്തിലെ [[കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിലെ വിമത വിഭാഗമായിരുന്ന [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും പിൻവലിച്ചു. ഇതോടെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭ രാജിവയ്ച്ചു. [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധം ഉപേക്ഷിച്ച മാണി വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തിരിച്ചെത്തി. മാണിക്കൊപ്പം ജോസഫും [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ അംഗമായി. 1981-ൽ [[കോൺഗ്രസ്]] ലെ [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും കേരള കോൺഗ്രസിലെ മാണി വിഭാഗവും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ മടങ്ങിയെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി. 1981 ഡിസംബർ 28ന് [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1982 മാർച്ച് 17 വരെ തുടർന്ന കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിലെ ധനകാര്യ വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലക്കാരനായി [[കെ.എം. മാണി]] വീണ്ടും മന്ത്രിയായി. 1982-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] വിജയിച്ചു. [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി. 1985-ൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 1985-ൽ തന്നെ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന ആശയത്തിനു വേണ്ടി പിളർന്ന് മാറിയ കേരള കോൺഗ്രസ് കക്ഷികളെല്ലാം തമ്മിൽ ലയിച്ചു. 1982-1987 ലെ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഐക്യകേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[കെ.എം. മാണി]], [[പി.ജെ. ജോസഫ്]], [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] എന്നിവർ മന്ത്രിമാരും ആയി. 1987-ൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് പിളർന്നു. 1989-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിനെ ചൊല്ലി ഉണ്ടായ തർക്കത്തിന് ഒടുവിൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1991 ഏപ്രിൽ മുതൽ ഇടതുമുന്നണിയിൽ ഘടകകക്ഷിയായി ജോസഫ് തുടർന്നു. 1993-ൽ വീണ്ടും പിളർന്നു. [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] മാണി ഗ്രൂപ്പ് വിട്ട് പുതിയ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] രൂപീകരിച്ചു. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും പിളർന്ന് മാറി. തർക്കത്തിനൊടുവിൽ മൂന്ന് കൂട്ടരും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തുടർന്നു. 2010 ഏപ്രിൽ 30ന് [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധവും മന്ത്രിസ്ഥാനവും ഉപേക്ഷിച്ച് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 2011, 2016 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) [[യു.ഡി.എഫ്]] ൻ്റെ ഘടകകക്ഷിയായി മത്സരിച്ചു. 2016 ഓഗസ്റ്റ് 7ന് [[ബാർ കോഴ]] വിവാദത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രതിഛായ നഷ്ടമായതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. നിയമസഭയിൽ പ്രത്യേക ബ്ലോക്ക്. [[കോട്ടയം]] ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതു മുന്നണിയ്ക്ക് പിന്തുണ അറിയിച്ചു. 2018 ജൂൺ 8ന് ഒഴിവ് വന്ന [[രാജ്യസഭ]] സീറ്റ് മാണി ഗ്രൂപ്പിന് നൽകാൻ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ധാരണ ആയതിനെ തുടർന്ന് കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ചേർന്നു. 2019-ൽ നടന്ന [[പാല]] ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ജോസ് കെ. മാണി]]യുടെ പിന്തുണയോടെ മത്സരിച്ച [[യു.ഡി.എഫ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിക്ക് പരാജയം. 2020 ജൂൺ 20ന് കോട്ടയം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് സ്ഥാനം രാജിവയ്ക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗത്തെ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. 2020 ഒക്ടോബർ 14 ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗം [[ഇടതുമുന്നണി]] യിൽ ചേർന്നു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/10/14/kerala-congress-ldf.html</ref> കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പാർട്ടിയും രണ്ടില ചിഹ്നവും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന് വിധിച്ച ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ് 2021 മാർച്ച് 15-ന് സുപ്രീം കോടതി ശരിവച്ചതോടെ 2021 മാർച്ച് 17-ന് പി.സി.തോമസിൻ്റെ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പാർട്ടിയിൽ പി.ജെ.ജോസഫ് നേതാവായിട്ടുള്ള ജോസഫ് വിഭാഗം ലയിച്ചു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/03/17/p-c-thomas-merged-with-p-j-joseph-faction.html</ref>. കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി ലീഡർ, പാർട്ടി ചെയർമാൻ എന്നീ പദവികൾ പി.ജെ.ജോസഫിനാണ്. മോൻസ് ജോസഫാണ് പാർട്ടിയുടെ വൈസ് ചെയർമാൻ. പി.സി. തോമസ് ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാനാണ്. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/03/16/kerala-congress-pj-joseph-pc-thomas-factions-may-merge-reports.html</ref> 2021-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ച കേരള കോൺഗ്രസിന് ട്രാക്ടർ ഓടിക്കുന്ന കർഷകൻ ചിഹ്നം തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ അനുവദിച്ചു<ref>{{Cite web |url=https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2021/03/22/kerala-congress-joseph-candidates-will-compete-on-the-tractor-symbol.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-03-26 |archive-date=2021-07-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210731230910/https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2021/03/22/kerala-congress-joseph-candidates-will-compete-on-the-tractor-symbol.html |url-status=dead }}</ref>. [[യു.ഡി.എഫ്]] ഘടകകക്ഷിയായി 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ആകെ പത്ത് സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച കേരള കോൺഗ്രസിന് തൊടുപുഴയിലും കടുത്തുരുത്തിയിലും മാത്രമാണ് ജയിക്കാനായത്. * തൊടുപുഴ : [[പി.ജെ. ജോസഫ്]]<ref>https://www.manoramaonline.com/news/indepth/assembly-elections-2021/kerala-idukki/2021/05/02/thodupuzha-constituency-election-results.html</ref> * കടുത്തുരുത്തി : [[മോൻസ് ജോസഫ്]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ഘടകകക്ഷിയായി 12 സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)|കേരള കോൺഗ്രസ് എമ്മിന്]] 5 സീറ്റിൽ ജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. പാലായിൽ മത്സരിച്ച [[ജോസ് കെ. മാണി]] [[യു.ഡി.എഫ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായ നാഷണലിസ്റ്റ് കോൺഗ്രസ് കേരള (എൻ.സി.കെ)യിലെ [[മാണി സി. കാപ്പൻ|മാണി സി.കാപ്പനോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/05/02/future-of-jose-k-mani-and-pj-joseph.html</ref>. * ഇടുക്കി : റോഷി അഗസ്റ്റിൻ * കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി : എൻ. ജയരാജ് * ചങ്ങനാശ്ശേരി : ജോബ് മൈക്കിൾ * പൂഞ്ഞാർ : സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തുങ്കൽ * റാന്നി : പ്രമോദ് നാരായണൻ<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/05/02/kerala-congress-election-result-2021.html</ref> 2024-ലെ ലോക്സഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയത്ത് നിന്ന് മത്സരിച്ച് ജയിച്ചതോടെ പി.ജെ.ജോസഫ് നയിക്കുന്ന കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയ്ക്ക് സംസ്ഥാന പാർട്ടി പദവി ലഭിച്ചു. എൽ.ഡി.എഫിലെ സിറ്റിംഗ് എം.പിയായ മാണി ഗ്രൂപ്പ് നേതാവായ തോമസ് ചാഴിക്കാടനെയാണ് യു.ഡി.എഫിൽ നിൽക്കുന്ന കേരള കോൺഗ്രസിലെ കെ.ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ് പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2025/01/14/kerala-congress-joseph-auto-rickshaw-symbol.html</ref> 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതുമുന്നണിയിൽ നിന്ന് മത്സരിച്ച് മാണി ഗ്രൂപ്പ് സംപൂജ്യർ ആയപ്പോൾ പി.ജെ.ജോസഫ് നയിച്ച കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്ക് വൻ വിജയമുണ്ടായി. 102 സീറ്റിൽ വൻ വിജയം നേടി യു.ഡി.എഫ് തരംഗമുണ്ടായപ്പോൾ കേരള കോൺഗ്രസ് ടിക്കറ്റിൽ എട്ട് സീറ്റിൽ മത്സരിച്ച ഏഴ് പേരും വിജയിച്ചു. വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭയിൽ മോൻസ് ജോസഫ് സംസ്ഥാന ജലവിഭവ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായപ്പോൾ അപ്പു ജോൺ ജോസഫ് ചീഫ് വിപ്പായി. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/07/kerala-congress-demand-two-ministerial-post-jose-k-mani-return-udf-chief-minister-stance-interview-apu-john-joseph.html</ref> * ഇരിങ്ങാലക്കുട : തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ * കോതമംഗലം : ഷിബു തെക്കുംപുറം * തൊടുപുഴ : അപ്പു ജോൺ ജോസഫ് * കടുത്തുരുത്തി : മോൻസ് ജോസഫ് * ചങ്ങനാശേരി : വിനു ജോബ് കുഴിമണ്ണിൽ * കുട്ടനാട് : റെജി ചെറിയാൻ * തിരുവല്ല : വർഗീസ് മാമൻ<ref>https://www.deepika.com/kerala/farmers-will-be-strengthened-and-cared-for-minister-mons-joseph-125131</ref> == വിവിധ കേരളാ കോൺഗ്രസുകൾ == തെരെഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യേപ്പെട്ട കേരളാ കോൺഗ്രസുകൾ <ref>{{cite web|website=http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/year2014/Notification%20English%2013.01.2015.pdf}}</ref> * കേരള കോൺഗ്രസ്‌ * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] - * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (സെക്യുലർ)]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (നാഷണലിസ്റ്റ്)]] * [[ജനാധിപത്യ കേരള കോൺഗ്രസ്]] == അവലംബം == {{reflist}} {{commonscat|Kerala Congress}} {{party-stub}} [[വിഭാഗം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടികൾ| ]] * https://www.mathrubhumi.com/specials/politics/udf-kmmani/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201019232744/https://www.mathrubhumi.com/specials/politics/udf-kmmani/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596 |date=2020-10-19 }} taljxxsvol6e5q1odor50o0njoryr0a 0 14910 4627179 4556989 2026-05-31T08:45:02Z ~2026-32296-43 218578 ഇതിന്റെ പേര് മടത്തഎന്നാണ് 4627179 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|mynah}}മടത്ത {{Speciesbox | name = Common myna | image = Indian Myna.JPG | image_caption = ''Acridotheres tristis'' in [[Kokrebellur]], [[India]] | image2 = Acridotheres_tristis00.jpg | status = LC | status_system = IUCN3.1 | status_ref = <ref>{{cite iucn|url=https://www.iucnredlist.org/details/22710921/0 |title=''Acridotheres tristis'' |author=BirdLife International |author-link=BirdLife International |year=2012 |access-date=26 November 2013|ref=harv}}</ref> | genus = Acridotheres | species = tristis | authority = ([[Carl Linnaeus|Linnaeus]], 1766) | range_map = Common Mynah distribution map.png | range_map_caption = Distribution of the common myna. Native distribution in blue, introduced in red. | subdivision_ranks = Subspecies | subdivision = ''Acridotheres tristis melanosternus'' <br/> ''Acridotheres tristis tristis'' | synonyms = ''Paradisaea tristis'' {{small|Linnaeus,&nbsp;1766}} }} ഒരു ചെറിയ [[പക്ഷി|പക്ഷിയാണ്]] '''നാട്ടുമൈന'''.<ref name=BoK>{{cite journal|last1=J|first1=Praveen|title=A checklist of birds of Kerala, India|journal=Journal of Threatened Taxa|date=17 November 2015|volume=7|issue=13|pages=7983–8009|doi=10.11609/JoTT.2001.7.13.7983-8009|url=http://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/view/2001/3445}}</ref> <ref name=eBird>{{cite web|title=eBird India- Kerala|url=http://ebird.org/ebird/india/subnational1/IN-KL?yr=all|website=eBird.org|publisher=Cornell Lab of Ornithology|accessdate=24 സെപ്റ്റംബർ 2017}}</ref><ref name=BoK_Book>{{cite book|last1=കെ.കെ.|first1=നീലകണ്ഠൻ|title=കേരളത്തിലെ പക്ഷികൾ|date=2017|publisher=[[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]|isbn=978-81-7690-251-9|page=511|edition=5|url=|accessdate=25 സെപ്റ്റംബർ 2017}}</ref><ref name=BoSI>{{cite book|last1=Grimmett|first1=Richard|last2=Inskipp|first2=Tim|last3=P.O.|first3=Nameer|title=Birds of Southern India [Thekke Indiayile Pakshikal (Malayalam version)]|date=2007|publisher=BNHS|location=Mumbai|accessdate=24 സെപ്റ്റംബർ 2017}}</ref> മൈനയുടെ വലിപ്പം സാധാരണയായി 23 സെ.മീ. മുതൽ 26 സെ.മീ. വരെയാണ്. നാട്ടിൻപുറങ്ങളിലും പട്ടണപ്രദേശങ്ങളിലുമെല്ലാം മൈനകളെ സമൃദ്ധമായി കാണാൻ സാധിക്കും. ഏതാണ്ടൊരു മങ്ങിയ തവിട്ടു നിറമാണ് ദേഹമെങ്കിലും തല, കഴുത്ത്, മാറ്‌, വാൽ എന്നിവ കറുപ്പും, ചിറകിന്നടിഭാഗം, അടിവയർ, പിൻ‌ഭാഗം, എന്നിവ വെളുപ്പുമാണ്. കൊക്കും കാലുകളും മഞ്ഞ നിറമാണ്. കൊക്കിനു സമീപത്തു തുടങ്ങി കണ്ണിനു ചുറ്റുമായി കവിളിൽ പടർന്നു കിടക്കുന്ന മഞ്ഞത്തോൽ നാട്ടുമൈനയെ വേഗത്തിൽ തിരിച്ചറിയാൻ സഹായിക്കും. പറക്കുമ്പോൾ ചിറകിലുള്ള വെളുത്ത പുള്ളികൾ ഒരു വര പോലെ കാണാം. ഒരോ കാലും മാറി മാറി വെച്ച് നടക്കുകയാണ് ചെയ്യുക. നടക്കുമ്പോൾ ശരീരം ഒരോ ഭാഗത്തേയ്ക്ക് ചെരിയും. ഇവ മിശ്രഭുക്കാണ്. അവ പ്രാണികളും പഴങ്ങളും കഴിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.issg.org/database/species/ecology.asp?fr=1&si=108 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-09-23 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206050528/http://www.issg.org/database/species/ecology.asp?fr=1&si=108 |url-status=dead }}</ref><ref>http://nzbirds.com/birds/mynah.html</ref> <ref>{{Cite web |url=http://ibc.lynxeds.com/species/common-myna-acridotheres-tristis |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2010-09-23 |archive-date=2011-05-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524131004/http://ibc.lynxeds.com/species/common-myna-acridotheres-tristis |url-status=dead }}</ref> <ref>http://www.birding.in/birds/Passeriformes/Sturnidae/common_myna.htm</ref> മറ്റുപേരുകൾ: കാവളംകാളി, ചിത്തിരക്കിളി, കാറാൻ, ഉണ്ണിയെത്തി {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ ! സവിശേഷതകൾ!! ആൺ!!പെൺ |- | style="text-align:left"|ശരാശരി ഭാരം (g)|| 109.8 || 120-138 |- | style="text-align:left"|Wing chord (mm)|| 138-153 || 138-147 |- | style="text-align:left"|Bill (mm)|| 25-30 || 25-28 |- | style="text-align:left"|Tarsus (mm)|| 34-42 || 35-41 |- | style="text-align:left"|Tail (mm) || 81-95 || 79-96 |} ==ചിത്രങ്ങൾ== <gallery> File:Mynah_-_മൈന_01.JPG|മൈന File:Mynah_-_മൈന_02.JPG|മൈന പ്രമാണം:മൈന-കുളിക്കുന്നു.jpg|മൈനകൾ കൂട്ടം കൂടി കുളിക്കുന്നു File:മൈന.JPG|മൈന. Acridotheres tristis MHNT 227 La Reunion.jpg‎ File:Common-mynah-from-kottayam-kerala.jpg File:നാട്ടുമൈന.jpg </gallery> == ഇതും കാണുക == * [[കിന്നരിമൈന]] == അവലംബം == <references/> == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small" style="-moz-column-count:2; column-count:2;"> </div> {{Bird-stub}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൈനകൾ]] cw19bulp7xr26cr1r2xacnfqfwuwqoc 0 15379 4627151 4616083 2026-05-31T07:43:16Z GV2010 217548 /* */ 4627151 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P.T. Chacko}} {{distinguish|കെ.ടി. ചാക്കോ|പി.സി. ചാക്കോ}} {{Infobox officeholder | name = പി.ടി. ചാക്കോ | image = p-t-chacko.gif | birth_name = |imagesize = |caption = |office = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] ആഭ്യന്തരമന്ത്രി |constituency = |term_start = [[ഫെബ്രുവരി 22]] [[1960]] |term_end = [[ഫെബ്രുവരി 20]] [[1964]] |predecessor = [[വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ]] |successor = [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] |office1 = [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] പ്രതിപക്ഷനേതാവ് |constituency = |term_start1 = [[ഏപ്രിൽ 5]] [[1957]] |term_end1 = [[ഓഗസ്റ്റ് 1]] [[1959]] |predecessor1 = |successor1 = [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] |office2 = ലോക്സഭാ അംഗം |constituency2 =[[മീനച്ചിൽ ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലം|മീനച്ചിൽ]] |term_start2 = [[ഏപ്രിൽ 17]] [[1952]] |term_end2 = [[1953]] |predecessor2 = |successor2 = [[ജോർജ് തോമസ് കൊത്തുകപള്ളി‌]] |office3 = [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ അംഗം]] |constituency3 =[[മീനച്ചിൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മീനച്ചിൽ]] |term_start3 = [[ഫെബ്രുവരി 9]] [[1960]] |term_end3 = [[ജൂലൈ 31]] [[1964]] |predecessor3 = [[പി.എം. ജോസഫ്]] |successor3 = |constituency4 =[[വാഴൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വാഴൂർ]] |term_start4 = [[മാർച്ച് 16]] [[1957]] |term_end4 = [[ജൂലൈ 31]] [[1959]] |predecessor4 = |successor4 = [[വി.കെ. വേലപ്പൻ]] | salary = | birth_date = {{birth date|1915|4|9}} | birth_place =[[ചിറക്കടവ്]] | residence =[[വാഴൂർ]] | death_date = {{Death date and age|df=yes|1964|7|31|1915|4|9}} | death_place = [[തിരുവനന്തപുരം]] | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | religion = |father =തോമസ് |mother=അന്നമ്മ | spouse = മറിയാമ്മ | children =6 ([[പി.സി. തോമസ്]] ഉൾപ്പടെ) | website = | footnotes = | date = സെപ്റ്റംബർ 16 | year = 2020 | source =http://www.stateofkerala.in/niyamasabha/p_t_chacko.php സ്റ്റേറ്റ്ഓഫ്കേരള }} കേരളത്തിലെ ഒരു [[കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായിരുന്ന '''പി.ടി. ചാക്കോ''' (ആംഗലേയം : ''P.T. Chacko'')<ref>{{Cite web |url=http://www.keralalawyer.com/contents/p_t_chacko.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-03-10 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304235616/http://www.keralalawyer.com/contents/p_t_chacko.php |url-status=deviated |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304235616/http://www.keralalawyer.com/contents/p_t_chacko.php }}</ref>. [[വിമോചന സമരം|വിമോചന സമരത്തിലൂടെ]] ശ്രദ്ധേയനായ വ്യക്തിയാണ് ഇദ്ദേഹം. ഐക്യ കേരളത്തിലെ ആദ്യ പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര മന്ത്രി, [[എ.ഐ.സി.സി]] അംഗം, ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന നിർമ്മാണ സമിതിയംഗം, ലോക്‌സഭാംഗം തുടങ്ങിയ പദവികൾ വഹിച്ച പി.ടി ചാക്കോ കാൽ നൂറ്റാണ്ടുകാലത്തോളം കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. == ജീവിതരേഖ== കോട്ടയം ജില്ലയിൽ [[നെടുംകുന്നം]] പുതിയാപറമ്പിൽ ചാക്കോ തോമസിന്റെയും [[വാഴൂർ]] കൂട്ടുങ്കൽ കുടുംബാംഗമായിരുന്ന അന്നമ്മയുടെയും മകനായി [[1915]] ഏപ്രിൽ 9-നായിരുന്നു ജനനം. പിൽക്കാലത്ത് ചാക്കോ തോമസും കുടുംബവും [[ചിറക്കടവ്]] പുള്ളോലിൽ പുരയിടത്തിലേക്ക് താമസം മാറ്റിയതിനെ തുടർന്ന് പുള്ളോലിൽ എന്ന വീട്ടുപേരിലും അറിയപ്പെട്ടു. ചങ്ങനാശ്ശേരി എസ്.ബി. കോളേജിലും തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി സെന്റ് ജോസഫ്‌സ് കോളേജിലും പഠിച്ചു. 1938ൽ തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിൽനിന്ന് നിയമബിരുദം നേടി. നിയമവിദ്യാർഥിയായിരിക്കുമ്പോൾ യൂണിയൻ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. 1938ൽ 23ാം വയസ്സിൽ സ്റ്റേറ്റ് കോൺഗ്രസ്സിലൂടെയായിരുന്നു രാഷ്ട്രീയപ്രവേശം. തുടർന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിൽ സജീവമായി. 1939ൽ ൽ മീനച്ചിൽ താലൂക്ക് കോൺഗ്രസ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. 1945ൽ കോട്ടയം ഡി.സി.സി. പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. മൂന്നുതവണ എ.ഐ.സി.സി. അംഗവുമായി. [[തിരുവിതാംകൂർ]], [[കൊച്ചി]], [[തിരു-കൊച്ചി]], [[കേരള നിയമസഭ]], [[രാജ്യസഭ]] എന്നീ സഭകളിൽ പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഐക്യകേരളത്തിലെ ആദ്യത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വാഴൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ജയിച്ച ഇദ്ദേഹം കേരളത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പ്രതിപക്ഷനേതാവും ആയിരുന്നു. == പൊതുരംഗത്ത് == സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മഗാന്ധിയുടെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസ ബഹിഷ്കരണവുമൊക്കെ കണ്ടുവളർന്ന ചാക്കോ വിദ്യാഭ്യാസകാലത്തുതന്നെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനം ആരംഭിച്ചു. 23-ആം വയസിൽ നിയമബിരുദം നേടി പൊതുരംഗത്ത് സജീവമായി. 1938-ൽ ആരംഭിച്ച സ്റ്റേറ്റ് കോൺഗ്രസായിരുന്നു ചാക്കോയുടെ ആദ്യ തട്ടകം. വൈകാതെ മുഴുവൻ സമയ രാഷ്ട്രീയക്കാരനായി മാറിയ അദ്ദേഹം സംഘടനാതലത്തിൽ പടിപടിയായി വളർന്ന് ഐ.ഐ.സി.സി അംഗംവരെയായി. ഗാംഭീര്യം തുടിക്കുന്ന മുഖഭാവവും അനർഗളമായ വാഗ്ദോരണിയും അതുല്യമായ ആജ്ഞാശക്തിയും അകമഴിഞ്ഞ സൗഹൃദ സമീപനവും ചാക്കോയുടെ വളർച്ചക്ക് വേഗം പകർന്നു. == ജനപ്രതിനിധി == 1948ൽ തിരുവിതാംകൂർ സ്റ്റേറ്റ് കോൺഗ്രസിലേക്ക് അകലുകുന്നം മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് എതിരില്ലാതെ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. [[പട്ടം താണുപിള്ള|പട്ടം താണുപിള്ളയുടെയും]] തുടർന്ന് ടി.കെ നാരായണപിള്ളയുടെയും ഭരണകാലത്ത് നിയമസഭയിൽ കോൺഗ്രസിന്റെ ചീഫ് വിപ്പായിരുന്നു ചാക്കോ. നിയമത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായിരുന്ന അവഗാഹത്തിനുള്ള അംഗീകാരമെന്നോണം [[1949]] ൽ ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണ സമിതിയിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ന്യൂനപക്ഷാവകാശങ്ങൾക്കുവേണ്ടി നിരന്തരം പോരാടിയ ചാക്കോ പലവട്ടം ജയിൽവാസം അനുഷ്ടിച്ചു. ദിവാൻ സർ സി.പി രാമസ്വാമി അയ്യരുടെ വിദ്യാഭ്യാസ ദേശസാൽക്കരണത്തിനെതിരെ ജനരോഷം ആളിക്കത്തിച്ച തുറന്ന കത്തും അദ്ദേഹത്തെ ജയിലിലേക്ക് നയിച്ചു. പ്രഥമ പാർലമെൻറ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[മീനച്ചിൽ]] മണ്ഡലത്തിൽനിന്ന് ചാക്കോ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.വൈകാതെ പാർലമെൻറ് അംഗത്വം രാജിവെച്ച് സംസ്ഥാന രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. 41 ദിവസം നീണ്ട പദയായാത്രയിലൂടെ അദ്ദേഹം ജനസമ്പർക്ക പരിപാടിക്ക് പുതിയ മാനം നൽകി. ഐക്യ കേരളത്തിലെ ആദ്യ പൊതു തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[വാഴൂർ]] നിയോജകമണ്ഡലത്തിൽനിന്നും വിജയിച്ച ചാക്കോ ആദ്യത്തെ കമ്യൂണിസ്റ്റ് [[ഒന്നാം കേരളനിയമസഭ|മന്ത്രിസഭയുടെ കാലത്ത്]](1957-ൽ) പ്രതിപക്ഷ നേതാവായി. കേരള രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിലെ സുപ്രധാന സംഭവങ്ങളിലൊന്നായ [[വിമോചന സമരം|വിമോചന സമരത്തിൽ]] മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ-പി.ടി ചാക്കോ-ആർ. ശങ്കർ കൂട്ടുകെട്ട് നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. 1960-ലെ പട്ടം താണുപിള്ള മന്ത്രിസഭയിൽ ആഭ്യന്തര മന്ത്രിയായ ചാക്കോ പിന്നീടു വന്ന [[ആർ. ശങ്കർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ റവന്യൂ വകുപ്പിന്റെകൂടി ചുമതല വഹിച്ചു. അദ്ദേഹം സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന കാർ അപകടത്തിൽപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്നുണ്ടായ വിവാദങ്ങൾ അക്കാലത്ത് വലിയ രാഷ്ട്രീയകോളിളക്കമുണ്ടാക്കി. വിവാദങ്ങളെ തുടർന്ന് മന്ത്രിസ്ഥാനം രാജിവെച്ച അദ്ദേഹം അഭിഭാഷകവൃത്തിക്കൊപ്പം രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനവും തുടർന്നു. 1964 ജൂൺ മാസത്തിൽ കെ.പി.സി.സി. പ്രസിഡന്റ്സ്ഥാനത്തേക്ക് ചാക്കോ മത്സരിച്ചെങ്കിലും [[കെ.സി. എബ്രഹാം|കെ.സി.എബ്രഹാമിനോട്]] തോറ്റു.<ref>{{cite web|first=ജാർജ് പൊടിപ്പാറ|title=പി.ടി. ചാക്കോ: കേരളരാഷ്ട്രീയത്തിലെ കരുത്തനായ പോരാളി|url=http://www.mathrubhumi.com/article.php?id=3058023|publisher=www.mathrubhumi.com|accessdate=12 ഓഗസ്റ്റ് 2014}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 1964 ഓഗസ്റ്റ് ഒന്നിന് [[കോഴിക്കോട് ജില്ല]]യിലെ [[കുറ്റ്യാടി]]യിൽ വച്ച് പെട്ടെന്നുണ്ടായ [[ഹൃദയാഘാതം|ഹൃദയാഘാതത്തെത്തുടർന്ന്]] അന്തരിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.stateofkerala.in/niyamasabha/p%20t%20chacko.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2011-03-10 |archive-date=2011-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111121195901/http://stateofkerala.in/niyamasabha/p%20t%20chacko.php |url-status=dead }}</ref> ഒരു കേസിന്റെ ഭാഗമായി കുറ്റ്യാടിയിലെത്തിയതായിരുന്നു അദ്ദേഹം. ചാക്കോയുടെ മരണം കോൺഗ്രസ്സിൽ വലിയ പൊട്ടിത്തെറിയുണ്ടാക്കുകയും തുടർന്ന് ശങ്കർ മന്ത്രിസഭയുടെ വീഴ്ചയിലും കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പുതിയ പാർട്ടിയുടെ പിറവിയിലും ചെന്നെത്തുകയും ചെയ്തു. ;കുടുംബം ഭാര്യ മറിയാമ്മ. കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാവായ [[പി.സി. തോമസ്]] അടക്കം ആറ് മക്കളുണ്ട്. ==അവലംബം== <references/> {{DEFAULTSORT:ചാക്കോ}} {{First KLA}} {{Second KLA}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പ്രതിപക്ഷനേതാക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒന്നാം ലോക്‌സഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണസഭയിലെ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവിതാംകൂർ ലെജിസ്ലേറ്റീവ് അസംബ്ലി അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നിയമസഭാംഗമായിരിക്കെ മരണപ്പെട്ടവർ]] jq6ke1867ueb6ucictr2d8pygfiedzp 0 21555 4627150 4619925 2026-05-31T07:42:42Z GV2010 217548 /* */ 4627150 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|V.R. Krishna Iyer}} {{Infobox officeholder |name = വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ |image = Justice vr krishna iyyar.jpg |caption = വി.ആർ.കൃഷ്ണയ്യർ 2009-ൽ | birth_name = |imagesize = |office = കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരം, നിയമം, ജയിൽ, വൈദ്യുതി, സാമൂഹികക്ഷേമം, ജലസേചനം മന്ത്രി |constituency = |term_start = [[ഏപ്രിൽ 4]] [[1957]] |term_end = [[ജൂലൈ 31]] [[1959]] |predecessor = ഓഫീസ് സ്ഥാപിച്ചു |successor =[[കെ. ചന്ദ്രശേഖരൻ]] (നിയമം), [[പി.ടി. ചാക്കോ]] (ആഭ്യന്തരം), [[വി.കെ. വേലപ്പൻ]] (വൈദ്യുതി), [[കെ. കുഞ്ഞമ്പു]] (ഹരിജനക്ഷേമം/സാമൂഹികക്ഷേമം), [[പട്ടം താണുപിള്ള]] (ജയിൽ) |office1 = [[കേരള നിയമസഭ]] അംഗം |constituency1 =[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തലശ്ശേരി]] |term_start1 = [[മാർച്ച് 16]] [[1957]] |term_end1 = [[സെപ്റ്റംബർ 10]] [[1964]] |predecessor1 = |successor1 = [[കെ.പി.ആർ. ഗോപാലൻ]] | salary = | birth_date ={{Birth date|1915|11|15}} | birth_place =[[പാലക്കാട്]], [[മലബാർ ജില്ല]], [[മദ്രാസ് പ്രവിശ്യ]], [[ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]] | residence =[[എറണാകുളം]] | death_date ={{Death date and age|df=yes|2014|12|4|1915|11|15}} | death_place = [[എറണാകുളം]] | party = | religion = [[ഹിന്ദുമതം]] |father =വി.വി. രാമയ്യർ |mother=നാരായണി അമ്മാൾ |spouse = ശാരദ കൃഷ്ണയ്യർ |children = |website = |footnotes = | date = ഒക്ടോബർ 12 | year = 2011 | source = http://niyamasabha.org/codes/members/m299.htm നിയമസഭ |}} [[ഇന്ത്യ]]യിലെ അതിപ്രഗല്ഭനായ നിയമജ്ഞനും ഭരണതന്ത്രജ്ഞനുമായിരുന്നു '''വൈദ്യനാഥപുരം രാമയ്യർ കൃഷ്ണയ്യർ''' എന്ന '''വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ''' . (1914 നവംബർ 15 - 2014 ഡിസംബർ 4) [[പാലക്കാട്|പാലക്കാടിനടുത്ത്]] [[വൈദ്യനാഥപുരം]] ഗ്രാമത്തിൽ ജനിച്ച്, [[കൊയിലാണ്ടി]]യിൽ വളർന്ന്, [[അണ്ണാമലൈ സർവകലാശാല|അണ്ണാമലൈ യൂണിവേഴ്സിറ്റി]], [[മദ്രാസ് സർവ്വകലാശാല|മദ്രാസ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] എന്നിവടങ്ങളിൽ പഠിച്ച് അഭിഭാഷകനായ അദ്ദേഹം 1952-ൽ [[മദ്രാസ് നിയമസഭ|മദ്രാസ് നിയമസഭാംഗവും]] 1957-ൽ [[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭാംഗവുമായി]]. ഇ.എം.എസ് മന്ത്രി സഭയിൽ [[ആഭ്യന്തരവകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]], നിയമം, ജയിൽ, വൈദ്യുതി, സാമൂഹികക്ഷേമം, ജലസേചനം എന്നീ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം 1968-ൽ ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജിയും 1970-ൽ ലോ കമ്മിഷൻ (Law Commission) അംഗവുമായി. 1973 മുതൽ 1980 വരെ [[സുപ്രീം കോടതി]] ജഡ്ജിയായിരുന്നു. സർക്കാരിന്റെ മൂന്ന് ഘടകങ്ങളിലും (നിയമനിർമ്മാണം, കാര്യനിർവ്വഹണം, നീതിന്യായം) പ്രവർത്തിച്ച ലോകത്തിലെത്തന്നെ ഏക വ്യക്തിയാണ് അദ്ദേഹം. നിയമതത്ത്വങ്ങളേയും അവയ്ക്ക് [[മനുഷ്യാവകാശം|മനുഷ്യാവകാശവുമായുള്ള]] ബന്ധത്തേയും കുറിച്ച് കൃഷ്ണയ്യർ രചിച്ച ഗ്രന്ഥങ്ങൾ നിയമഗ്രന്ഥരചനാശാഖയിലെ നാഴികക്കല്ലുകളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. വാർദ്ധക്യസഹജമായ അസുഖം മൂലം 2014 ഡിസംബർ 4-ന് തന്റെ 100-ആം വയസ്സിൽ [[എറണാകുളം|എറണാകുളത്തെ]] മെഡിക്കൽ ട്രസ്റ്റ് ആശുപത്രിയിൽ വച്ച് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=504746 |title=ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ കൃഷ്ണയ്യർ അന്തരിച്ചു |access-date=2014-12-04 |archive-date=2014-12-04 |archive-url=https://archive.today/20141204103935/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=504746 |url-status=live }}</ref> 100-ആം ജന്മദിനം ആഘോഷിച്ച് മൂന്നാഴ്ച പിന്നിട്ടപ്പോഴായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ അന്ത്യം. == ബാല്യകാലം == 1914 നവംബർ 15-ന് [[തുലാം|തുലാമാസത്തിലെ]] [[പൂയം]] നക്ഷത്രത്തിൽ പാലക്കാടിനടുത്ത് വൈദ്യനാഥപുരത്ത് അഡ്വ. വി.കെ. രാമചന്ദ്രയ്യരുടെയും നാരായണി അമ്മാളുടെയും മകനായി ജനിച്ച കൃഷ്ണയ്യർ തന്റെ ബാല്യകാലം ചിലവഴിച്ചത് [[കോഴിക്കോട് ജില്ല]]യിലെ [[കൊയിലാണ്ടി]]യിലായിരുന്നു. രാമചന്ദ്രയ്യർ-നാരായണി അമ്മാൾ ദമ്പതികളുടെ ഏഴുമക്കളിൽ മൂത്തയാളായിരുന്നു അദ്ദേഹം. [[തമിഴ്നാട് പോലീസ്]] മേധാവിയായിരുന്ന [[വി.ആർ. ലക്ഷ്മീനാരായണൻ]] അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുജനായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവ് രാമചന്ദ്രയ്യർ കൊയിലാണ്ടി, [[കോഴിക്കോട്]], [[തലശ്ശേരി]] കോടതികളിലെ തിരക്കേറിയ അഭിഭാഷകനായിരുന്നു. കൊയിലാണ്ടിയിലെ കോതമംഗലത്തെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വസതി ഈ അടുത്തകാലം വരെ നിലനിന്നിരുന്നു. കോതമംഗലം എൽ. പി സ്കൂളിലാണ്‌ ശ്രീ കൃഷ്ണയ്യർ തന്റെ പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയത്. == കുടുംബം == 1974-ൽ അന്തരിച്ച കൃഷ്ണയ്യരുടെ ഭാര്യ ശാരദ പൊതുപ്രവർത്തകയും സംഗീതജ്ഞയുമായിരുന്നു. ഇവർക്ക് രമേശ്, പരമേശ് എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ആൺമക്കളുണ്ട്. ഒരാൾ മദിരാശിയിലും മറ്റൊരാൾ അമേരിക്കയിലുമാണ്. == പുരസ്കാരങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:V.R.Krishna Iyer.jpg|right|thumb|200px|വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ]] [[സോവിയറ്റ് ലാന്റ്]] നെഹ്റു അവാർഡും ശ്രീ ജഹാംഗീർ ഗാന്ധി മെഡൽ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ബഹുമതികൾ അദ്ദേഹത്തിനു ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1995-ൽ [[ഇന്റർനാഷണൽ ബാർ കൌൺസിൽ]] (International Bar Council) കൃഷ്ണയ്യർക്ക് “ലിവിങ്ങ് ലജൻഡ് ഓഫ് ലോ” (Living Legend Of Law) എന്ന ബഹുമതി നൽകി ആദരിച്ചു. ഇന്ത്യൻ പ്രസിഡന്റിൽ നിന്നും [[പത്മ വിഭൂഷൺ]] ബഹുമതിയും, റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് [[വ്ലാദിമിർ പുടിൻ]] "ഓർഡർ ഓഫ് ഫ്രണ്ട്ഷിപ്പ്" നൽകിയും ആദരിച്ചിട്ടുണ്ട്. == കൃതികൾ == എഴുപതിൽപരം പുസ്തകങ്ങൾ എഴുതി. കൂടുതലും നീതിന്യായം, നിയമം എന്നീമേഖലയിലേതാണ്. ചില യാത്രാവിവരണങ്ങളും എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. *'ലൈഫ് ആഫ്‌റ്റെർ ഡെത്ത് ' *'വാണ്ടറിങ് ഇൻ മെനി വേൾഡ്‌സ്' (ആത്മകഥ) ==വിമർശനം== [[നരേന്ദ്ര മോദി|നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ]] [[ശിവഗിരി]] സന്ദർശനം വിഷയമാക്കികൊണ്ട് സാഹിത്യകാരൻ [[സക്കറിയ]] എഴുതിയ ഒരു ലേഖനത്തിൽ കൃഷ്ണയ്യർ ഇങ്ങനെ വിമർശിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്:"കണ്ണടച്ചുകൊണ്ട് വർഗീയതയുടെ പാൽകുടിച്ചാസ്വദിക്കുന്ന മറ്റൊരു "ഇടതുപക്ഷ"ക്കാരനായ വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യരോട് ഒരു വാക്ക് ഉരിയാടാതെ [[നരേന്ദ്ര മോദി]] കേരള മണ്ണ് വിട്ടുപിരിഞ്ഞില്ല എന്നതും രസകരമാണ്. മോഡിയുടെ കേരളത്തിലെ ഭാവി ബ്രഹ്മസ്ഥനാധിപതികളിലൊരാൾ സ്വാമിയാവാനാണ് വഴി"<ref>"മോഡിയുടെ ശിവഗിരി കൈയേറ്റവും കേരള അരങ്ങേറ്റവും"--സക്കറിയ-മാധ്യമം ആഴ്ചപ്പതിപ്പ് 2013 മെയ് 20 പുസ്തകം 16, പുറം 9-10</ref> ==നൂറാം ജന്മദിനവും മരണവും== അവസാനകാലത്ത് വാർദ്ധക്യസഹജമായ അസുഖങ്ങളെത്തുടർന്ന് ബുദ്ധിമുട്ടിയിരുന്നെങ്കിലും കർമ്മരംഗത്ത് കൃഷ്ണയ്യർ സജീവമായിരുന്നു. 2014 നവംബർ 15-ന് അദ്ദേഹം തന്റെ 100-ആം ജന്മദിനം ആഘോഷിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മശതാബ്ദി എറണാകുളത്തുകാർ വൻ ആഘോഷമാക്കി നടത്തി. സാമൂഹിക-സാംസ്കാരിക രംഗങ്ങളിൽ നിന്ന് നിരവധി പ്രമുഖർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജന്മദിനാഘോഷത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരുന്നു. കുറച്ചുദിവസങ്ങൾക്കുശേഷം ഗുരുതരമായ ശ്വാസകോശരോഗത്തെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തെ എറണാകുളം മെഡിക്കൽ ട്രസ്റ്റ് ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചു. ഓരോ ദിവസം ചെല്ലുംതോറും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യനില വഷളായി വന്നു. ഒടുവിൽ ഡിസംബർ 4-ന് വൈകീട്ട് 3:30-ഓടെ ആ ഹൃദയതാളം നിലച്ചു. ജസ്റ്റിസ് വി.ആർ. കൃഷ്ണയ്യർ ഈ ലോകത്തോട് വിടപറഞ്ഞു. മൃതദേഹം വീട്ടിലും രാജീവ് ഗാന്ധി സ്റ്റേഡിയത്തിലും പൊതുദർശനത്തിനുവച്ചപ്പോൾ ആയിരങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തിന് അന്ത്യാഞ്ജലികളർപ്പിച്ചത്. പിറ്റേ ദിവസം വൈകീട്ട് ആറുമണിയോടെ രവിപുരം പൊതുശ്മശാനത്തിൽ പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ മൃതദേഹം സംസ്കരിച്ചു. == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.vrkrishnaiyer.org വി.ആർ.കൃഷ്ണയ്യരെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു വെബ്‌സൈറ്റ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100102110042/http://www.vrkrishnaiyer.org/ |date=2010-01-02 }} *[http://www.keral.com/celebrities/krisnaiyar/index.htm വി.ആർ.കൃഷ്ണയ്യരുടെ ജീവചരിത്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100127035536/http://www.keral.com/celebrities/krisnaiyar/index.htm |date=2010-01-27 }} {{DEFAULTSORT:കൃഷ്ണയ്യർ}} {{First KLA}} {{Second KLA}} [[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2014-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:നവംബർ 15-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഡിസംബർ 4-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ‎]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലവിഭവവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ‎]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ന്യായാധിപന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് വിക്റ്റോറിയ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രപതി സ്ഥാനാർഥികൾ]] [[വർഗ്ഗം:നൂറുവർഷം ജീവിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്മവിഭൂഷൺ പുരസ്കാരം ലഭിച്ച മലയാളികൾ]] Mathrubhumi http://sv1.mathrubhumi.com നീതിസൂര്യന് 100 - V R Krishna Iyer, കൃഷ്ണയ്യർ s1jj0v2u959vydp9r2irzm7x5urrony 0 22533 4627184 4540121 2026-05-31T10:07:37Z ~2026-32243-25 218583 /* പഴങ്കഥകൾ */ 4627184 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{Prettyurl|Taj Mahal}} {{വിവക്ഷ|താജ് മഹൽ}} {{Infobox Historic Site | name = താജ് മഹൽ | native_name = ताज महल | native_language = Hindi | image = Taj Mahal, Agra, India edit2.jpg | image_size = 250px | caption = Southern view of the Taj Mahal | designation1 = WHS | designation1_date = 1983 <small>(7th [[World Heritage Committee|session]])</small> | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/252 യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃകങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ] | designation1_criteria = i | designation1_type = സാംസ്കാരികം | designation1_free1name = State Party | designation1_free1value = {{IND}} | designation1_free2name = Region | designation1_free2value = [[List of World Heritage Sites in Asia and Australasia|Asia-Pacific]] | location = [[ആഗ്ര]], [[ഇന്ത്യ]] | elevation = 171 m (561 ft) | built = 1632 - 1653 | architect = [[ഉസ്താദ് ഈസ]] | architecture = [[Mughal architecture|Mughal]] | coordinates = {{coord|27|10|30|N|78|02|31|E|display=inline,title}} | locmapin = India | map_caption = Located in western Uttar Pradesh, India | visitation_num = More than 3 million | visitation_year = 2003 }} ലോകമഹാത്ഭുതങ്ങളിൽ ഒന്നായ '''താജ്‌മഹൽ''' ([[ഹിന്ദി]]:''' ताज महल'''; [[പേർഷ്യൻ]]/[[ഉർദു]]: '''تاج محل''') [[ആഗ്ര|ആഗ്രയിൽ]], [[യമുന|യമുനാനദിക്കരയിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[മുഗൾ സാമ്രാജ്യം|മുഗൾ]] ചക്രവർത്തിയായ [[ഷാജഹാൻ]] തന്റെ പത്നി [[മുംതാസ് മഹൽ|മുംതാസ് മഹലിന്റെ]] സ്മരണയ്ക്കായി പണികഴിപ്പിച്ചതാണ് ഇത്. പേർഷ്യൻ,ഒട്ടോമൻ,ഇന്ത്യൻ,ഇസ്ലാമിക് എന്നീ വാസ്തുവിദ്യാ മാതൃകകൾ കൂടിച്ചേർന്നുണ്ടായ [[മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യ|മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ]] ഉത്തമോദാഹരണമാണ് താജ് മഹൽ. പൂർണമായും [[വെണ്ണക്കല്ല്|വെണ്ണക്കല്ലിൽ]] നിർമ്മിച്ച ഈ സ്മാരകം പൂർത്തിയാകാൻ ഇരുപത്തി രണ്ട് വർഷം എടുത്തു എന്നാണ് കണക്ക്. 1983- ൽ ലോകത്തിലെ പൈതൃക സ്ഥലങ്ങളുടെ [[UNESCO|യുനെസ്കോയുടെ]] പട്ടികയിൽ താജ് മഹലിനെ പെടുത്തി. വെണ്ണക്കല്ലിൽ പണിത സൗധമാണ്‌ ഏറ്റവും പ്രധാനമെങ്കിലും ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് മറ്റു കെട്ടിടങ്ങളും ചേർന്ന ഒരു സമുച്ചയമാണ്‌ താജ് മഹൽ. ഇതിന്റെ പണി ഏകദേശം 1632 ൽ തുടങ്ങി 1653 ൽ തീർന്നു എന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. പതിനായിരക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികൾ ചേർന്നാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തീകരിച്ചത്. <ref>Tillitson, G.H.R. (1990). Architectural Guide to Mughal India, Chronicle Books</ref>. [[ഉസ്താദ് അഹമ്മദ് ലാഹോറി|ഉസ്താദ് അഹമ്മദ് ലാഹോറിയാണ്]] ഇതിന്റെ പ്രധാന ശില്പി.<ref name="unesco">[http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/252.pdf UNESCO advisory body evaluation]</ref> കാലത്തിന്റെ കവിളിൽ വീണ കണ്ണുനീർത്തുള്ളി എന്നാണ് രവിന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ താജ്മഹലിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref name=teardrop232>{{cite web | title = Taj Mahal: Memorial to Love | url = https://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html | publisher = PBS | accessdate = 2017-10-19 | archive-date = 2017-10-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20171013173327/https://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html | url-status = bot: unknown }}</ref> [[File:Aks The Reflection Taj Mahal.jpg|right|thumb|താജ് മഹലിന്റെ പ്രതിബിംബം]] == ഉറവിടവും പ്രചോദനവും == [[പ്രമാണം:Shahjahan on globe, mid 17th century.jpg|thumb|right|150px|[[ഷാജഹാൻ]] - കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ. ഷാജഹാൻ ഗ്ലോബിനും മുകളിൽ എന്ന ചിത്രം,[[സ്മിത്ത്‌സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ|സ്മിത്ത്‌സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷനിൽ നിന്നും]] ]] [[പ്രമാണം:Mumtaz Mahal.jpg|thumb|right|150px|കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ [[മുംതാസ് മഹൽ]]]] [[മുഗൾ]] ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന [[ഷാജഹാൻ|ഷാജഹാന്റെ]] മൂന്നാം ഭാര്യയായിരുന്ന മുംതാസ് മഹൽ 1631ൽ തന്റെ 14-ആമത്തെ കുട്ടിയായ [[ഗൗഹറ ബേഗം|ഗൗഹറ ബേഗത്തിന്]] ജന്മം നൽകുന്നതിനിടയിൽ (വിവാഹത്തിന്റെ പതിനെട്ടാം വർഷത്തിൽ) മരിച്ചു<ref name=bharatheeyatha4/>. അക്കാലം ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തിക്ക് വളരെയധികം സമ്പത്തും അഭിവൃദ്ധിയും ഉള്ള കാലമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-12-21 |archive-date=2010-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100213050957/http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html |url-status=dead }}</ref> പക്ഷേ ഭാര്യയുടെ മരണം മൂലം അദ്ദേഹം വളരെ ദുഃഖത്തിലാവുകയായിരുന്നു. മുംതാസ് മഹലുമായുള്ള ഷാജഹാന്റെ അഗാധ പ്രേമമാണ് താജ് മഹൽ പണിയുവാനുള്ള പ്രേരണയെന്ന് കാലാനുസൃതവിവരണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. <ref>Muhammad Abdullah Chaghtai ''Le Tadj Mahal D'Agra (Hindi). Histoire et description'' (Brussels) 1938 p46</ref> <ref>'Abd al-Hamid Lahawri ''Badshah Namah'' Ed. Maulawis Kabir al-Din Ahmad and 'Abd al-Rahim u-nder the superintendence of Major W.N. Lees. Vol. I Calcutta 1867 pp384-9 ; Muhammad Salih Kambo ''Amal-i-Sal\lih or Shah Jahan Namah'' Ed. Ghulam Yazdani Vol.I (Calcutta) 1923 p275</ref> താജ് മഹലിന്റെ പണികൾ മുംതാസിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം ഉടൻ തന്നെ തുടങ്ങുകയുണ്ടായി. 1648 ൽ ഒരു അടിസ്ഥാന ശവകുടീരം പണിതീർന്നു. പിന്നീട് ഇതിനു ചുറ്റുമുള്ള [[ഉദ്യാനം|ഉദ്യാനങ്ങളും]] അനുബന്ധ കെട്ടിടങ്ങളും പിന്നീടുള്ള അഞ്ച് വർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് പണിതീർന്നത്. ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തി സ്വന്തം വാക്കുകളിൽ താജ്‌മഹലിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: (ഇംഗ്ലീഷിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു:) <ref>{{cite book | last = Mahajan | first = Vidya Dhar | authorlink = | coauthors = | title = Muslim Rule In India | publisher = | date = 1970 | location = | pages = 200 | url = | doi = | id = | isbn = }}</ref> [കുറ്റവാളികൾ ഇവിടെ അഭയം തേടണം, മാപ്പുനൽകിയവനെപ്പോലെ അവൻ പാപത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനാകുന്നു. ഒരു പാപി ഈ മാളികയിലേക്ക് പോകണോ? അവന്റെ മുൻകാല പാപങ്ങളെല്ലാം കഴുകിക്കളയണം. ഈ മാളികയുടെ കാഴ്ച ദുഖകരമായ നെടുവീർപ്പുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; സൂര്യനും ചന്ദ്രനും അവരുടെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് കണ്ണുനീർ ഒഴുകുന്നു. ഈ ലോകത്ത് ഈ ഭവനം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു; അതുവഴി സ്രഷ്ടാവിന്റെ മഹത്ത്വം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിന്.] <blockquote> Should guilty seek asylum here,<br /> Like one pardoned, he becomes free from sin.<br /> Should a sinner make his way to this mansion,<br /> All his past sins are to be washed away.<br /> The sight of this mansion creates sorrowing sighs;<br /> And the sun and the moon shed tears from their eyes.<br /> In this world this edifice has been made;<br /> To display thereby the creator's glory.<br /> </blockquote> [[പ്രമാണം:Humanyu.JPG|thumb|right|150px|[[ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം]] താജ്‌മഹലിന്റെ വാസ്തുവിദ്യയുടെ സമാനതകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒന്നാണ്.]] താജ് മഹൽ പേർഷ്യൻ സംസ്കാരത്തിന്റേയും മുഗൾ സംസ്കാരത്തിന്റേയും വാസ്തുവിദ്യകളുടെ ഒരു സങ്കലനമാണ്. ഇതു കൂടാതെ [[തിമുർ]] രാജവംശത്തിൽ നിന്നുള്ള വാസ്തുവിദ്യയുടേയും പ്രചോദനം ഇതിന്റെ രൂപകല്പനയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. [[സമർകണ്ട്|സമർകണ്ടിലെ]] [[ഗുർ-ഏ-അമീർ]] എന്ന കെട്ടിടം ,<ref> Chaghtai ''Le Tadj Mahal'' p146</ref> [[ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം]] (ചിലപ്പോൾ ചെറിയ താജ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), [[ഡെൽഹി|ഡെൽഹിയിലെ]] ഷാജഹാന്റെ സ്വന്തം നിർമിതിയായ [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] എന്നിവയിൽ നിന്നും വാസ്തു പ്രചോദനങ്ങൾ ഉൾകൊള്ളുന്നതാണ് താജ്. ആദ്യകാലത്തെ [[മുഗൾ]] കെട്ടിടങ്ങൾ എല്ലാം തന്നെ [[ചുവന്ന മണൽക്കല്ല്|ചുവന്ന മണൽക്കല്ലിലാണ്‌]] പണിതിരുന്നത്. പക്ഷേ, ഷാജഹാൻ താജ് മഹൽ പണിയുന്നതിന് വെണ്ണക്കല്ലും വിലപിടിപ്പുള്ള മറ്റുചില കല്ലുകളും ഉപയോഗിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയായിരുന്നു. ഇതുമൂലം മുഗൾ കാലഘട്ടത്തെ മറ്റ് കെട്ടിടങ്ങളേക്കാൾ താജ്മഹലിന് ഒരു പ്രത്യേക ആകർഷണം കൈവരുന്നു. <ref>Copplestone, p.166</ref> മുംതാസിനോടുള്ള ഷാജഹാന്റെ പ്രണയത്തേയും അതിന്റെ സ്മാരകമായ ഈ സൗധത്തേയും കുറിച്ച് [[ടാഗോർ]] [[ലവേഴ്സ് ഗിഫ്റ്റ്]] എന്ന ഒരു കവിതയിൽ പരാമർശിക്കുന്നു <ref name=bharatheeyatha4/>. == വാസ്തുവിദ്യ == === കുടീരം === താജ് മഹലിന്റെ പ്രധാന ഭാഗം എന്നു പറയാവുന്നത് വെള്ള [[മാർബിൾ|മാർബിളിൽ]] നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള കുടീരമാണ്. ഇത് ഒരു സമചതുര സ്തംഭപാദത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.സാധാരണ കാണുന്ന എല്ലാ മുഗൾ, പേർഷ്യൻ വാസ്തു വിദ്യയിലേയും പോലെ ഇതിനു ചുറ്റും സമമായി പണിതീർത്തിരിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങളും, [[ഇവാൻ]] എന്ന ഒരു കമാനാകൃതിയിലുള്ള വാതിലും, ഏറ്റവും മുകളിലായി ഒരു വലിയ കുംഭഗോപുരവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[പ്രമാണം:Taj Mahal in India.jpg|thumb|150px|താജ് മഹലിന്റെ അടിസ്ഥാനം വലിയ പല-അറകളുള്ള ഘടനയാണ്.]] താജ് മഹലിന്റെ അടിസ്ഥാനം വലിയ പല-അറകളുള്ള ഘടനയാണ്. നീളം, വീതി, ഉയരം ഈ മുന്നും സമയളവോടു കൂടിയ ഒരു വലിയ ഘനപദാർത്ഥത്തിന്റെ ആകൃതിയിലാണ് അടിത്തറ. ഇതിന്റെ ഏകദേശ നീളം 55 മീ. ആണ്. (അടിത്തറയുടെ പ്ലാൻ കാണുക). നീളമുള്ള വശങ്ങളിൽ [[പിസ്താക്]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന കമാനാകൃതിയിലുള്ള ചട്ടക്കൂടുകൾ പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുൻപിലെ കമാനത്തിന്റെ രണ്ടു വശത്തും മുകളിലും താഴെയുമായി കൂടുതൽ പിസ്താക്കുകൾ പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതു പോലുള്ള പിസ്താക്കുകൾ ചരിഞ്ഞ ചുമരുകളുടെ വശങ്ങളിലും പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ വാസ്തുപരമായ പ്രത്യേകത കെട്ടിടത്തിന്റെ എല്ലാ വശങ്ങളിലും പ്രതി സമമായി കാണാം. ഈ ചതുര സ്തംഭപാദത്തിന്റെ നാലു വശങ്ങളിലും നാല്‌ മീനാറുകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇതിന്റെ മുകളിലും ഓരോ കുംഭഗോപുരങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. അകത്തെ പ്രധാന അറക്കുള്ളിൽ ഷാജഹാന്റേയും മുംതാസ് മഹലിന്റേയും ശവപ്പെട്ടികളുടെ മാതൃക കാണാം. യഥാർഥ ശവപ്പെട്ടികൾ ഇതിന്റെ താഴെയുള്ള അറകളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മാർബിൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ഗോപുരമാണ് ഇതിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആകർഷണം. ഇതിന്റെ ഉയരം കെട്ടിടത്തിന്റെ അടിത്തറയുടെ അത്ര തന്നെ വരും. ഏകദേശം 35 മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതാണ് ഈ [[കുംഭഗോപുരം]]. ഇതിന്റെ മുകളിലുള്ള ഗോളസ്തംഭത്തിന് 7 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്. രൂപസവിശേഷത കൊണ്ട് ഇതിനെ ഓനിയൻ ഡോം അഥവാ ഉള്ളിയുടെ ആകൃതിയുള്ള സ്തംഭം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ഏറ്റവും മുകളിലുള്ള ഈ ഗോള സ്തംഭത്തിന്റെ മുകളിൽ [[കമലം|താമരയുടെ]] ആകൃതിയിൽ അഭികല്പന ചെയ്തിട്ടുള്ള ഒരു രൂപം ഉണ്ട്. ഇതിന് ചുറ്റും നാല് ചെറിയ സ്തൂപങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ആകൃതിയും പ്രധാന സ്തൂപത്തിന്റെ ആകൃതിയിൽ തന്നെയാണ്. ഇതിനെ ചത്രി [[സ്തൂപം]] എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ചത്രികൾ പ്രധാന സ്തൂപത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ തന്നെ നാലു വശത്തും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇതിന്റെ അടിഭാഗം പ്രധാന കുംഭ ഗോപുരത്തിന്റെ അകത്തേക്ക് തുറന്ന് അതിനകത്തേക്ക് വെളിച്ചം കടത്തിവിടുന്നു. അടിഭാഗത്തെ ചുമരുകളുടെ നാലു ഭാഗത്തും ശംഖുപിരിയൻ ആകൃതിയിലുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ചത്രി കുംഭഗോപുരങ്ങൾ ഇവിടേയും നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ കുംഭഗോപുരത്തിന്റേയും ചത്രിയുടെയും മുകളിലായി ഫിനിയൽ എന്ന പേർഷ്യൻ, ഹിന്ദു ചിത്രപ്പണികൾ ചെയ്തിരിക്കുന്ന ലോഹ സ്തൂപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ആദ്യം സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ ഇത് [[സ്വർണ്ണം]] കൊണ്ടുള്ളതായിരുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. കൊല്ലവർഷം 1800 വരെ സ്വർണ്ണം കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച സ്തൂപം ഇതിന്റെ മുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നു. പിന്നീട് ഈ സ്വർണ്ണത്തിന്റെ സ്തൂപം [[ബ്രിട്ടീഷ്|ബ്രിട്ടിഷുകാർ]] എടുത്ത് മാറ്റി എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. അതിനു ശേഷം അതേ ആകൃതിയിലും വലിപ്പത്തിലുമുള്ള സ്തൂപം [[വെങ്കലം]] കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച് സ്ഥാപിക്കുകയായിരുന്നു. ഈ സ്തൂപത്തിന്റെ മുകളിലായി അർദ്ധ ചന്ദ്രന്റെ ആകൃതിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു ഫലകം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇത് [[ഇസ്ലാം|ഇസ്ലാമിക്]] മതത്തിന്റെ പ്രതീകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പ്രധാന സ്തംഭപാദത്തിന്റെ നാലു മൂലകളിലായി നാലു വലിയ [[മീനാരം|മീനാരങ്ങൾ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ നാലു മീനാറുകൾക്കും 40 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്. ഇവ താജ് മഹലിന്റെ പ്രതി സമത ആകൃതിയെ കാണിക്കുന്നു. ഓരോ മീനാറുകളും താഴെ നിന്ന് മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ മുകളിലേക്ക് പോകുന്നതിൽ രണ്ട് ബാൽക്കണികളും ഏറ്റവും മുകളിലായി അവസാനത്തെ ബാൽക്കണിയും നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ഏറ്റവും മുകളിലുള്ള ബാൽക്കണിയിൽ പ്രധാന ഗോപുരത്തിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള ചത്രി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന ഗോപുരത്തിന്റെ മുകളിലുള്ള കമലാകൃതിയിലുള്ള സ്തൂപം മീനാറിന്റെ മുകളിലും പണിതിരിക്കുന്നു. നാലു മീനാരുകളും പ്രധാന സ്തംഭപാദത്തിന്റെ മൂലയിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക്‌ അല്പം ചരിച്ചാണ് പണിതിരിക്കുന്നത്. എന്തെങ്കിലും കാരണത്താൽ ഈ മീനാറുകൾ തകരുകയാണെങ്കിൽ അത് പ്രധാന ഗോപുരത്തിലേക്ക് വീഴാതെ വശങ്ങളിലേക്ക് വീഴുന്നതിനായിട്ടാണ് ഇങ്ങനെ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. <gallery caption="പ്രധാന സ്തംഭപാ‍ദത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:TajAndMinaret.jpg|പ്രധാന സ്തംഭപാദം, ഗോപുരം, മീനാർ Image:Taj_Mahal_finial-1.jpg|ഫിനിയൽ Image:TajEntryArch.jpg| [[ഇവാ‍ൻ]] എന്ന പ്രധാന ഗോപുരവാതിലും പിസ്താക്കുകളും Image:Taj floorplan.svg|താജ് മഹൽ തറയുടെ അടിസ്ഥാന രൂപരേഖ </gallery> ==== പുറമേയുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ ==== [[പ്രമാണം:TajCalligraphy3.jpg|thumb|150px|പിസ്താക്കുകളിൽ സുന്ദരമായ കൈയക്ഷരം കൊണ്ടുള്ള വാസ്തുവിദ്യ]] താജ് മഹലിന്റെ പുറമേയുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ മുഗൾ വംശത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച വാസ്തുവിദ്യകളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അലങ്കാരങ്ങൾ എല്ലാം കൃത്യമായ ആനുപാതത്തിലാണ് പിസ്താക്കുളിലും ചുമരുകളിലും ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. അലങ്കാരങ്ങൾ പ്രധാനമായും മൂന്നു രീതിയിലാണ്. പെയിന്റ് ഉപയോഗിച്ചും, കുമ്മായചാന്ത് ഉപയോഗിച്ചും, കൂടാതെ പ്രധാന രീതിയായ മാർബിളിൽ കൊത്തിയുമാണവ. ഇസ്ലാം മതത്തിന്റെ പ്രാധാന്യങ്ങളും വിലക്കുകളും കണക്കിലെടുത്ത് അലങ്കാരങ്ങൾ പ്രധാനമായും ചെയ്തിരിക്കുന്നത് കൈയക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചും, സസ്യലതാദികളുടെ രൂപാകൃതിയിലുമാണ്. താജ് മഹലിൽ കാണപ്പെടുന്ന കൈയെഴുത്തുകൾ അത്യലംകൃതമായ [[തുളുത്]] എഴുത്തു രീതിയാണ്. ഇത് പ്രധാനമായും ചെയ്തിരിക്കുന്നത് പേർഷ്യൻ കൈയെഴുത്തുകാരനായ [[അമാനത്ത് ഖാൻ]] ആണ്. ഈ കൈയെഴുത്തുകൾക്കായി ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത് വെള്ള മാർബിളുകൾ കൊത്തി അതിൽ [[ജാസ്പർ]] എന്ന കല്ല് ഉൾച്ചേർത്തിയിരിക്കുന്ന രീതിയിലാണ്. മുകളിലുള്ള ചുവരുകളിൽ അല്പം വലിയ അക്ഷരങ്ങളിലാണ് ഈ കൈയെഴുത്തുകൾ കൊത്തിയിരിക്കുന്നത്. താഴെ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ എല്ലാ വശത്തും അക്ഷരങ്ങൾ ശരിയായ അനുപാതത്തിൽ കാണുവാൻ വേണ്ടിയിട്ടാണ് ഇത്. താജ് മഹലിന്റെ അകത്തും പുറത്തുമായി കൊത്തിയിരിക്കുന്ന ഈ കൈയെഴുത്തുകൾ [[ഖുറാൻ|ഖുറാനിൽ]] നിന്നുള്ള വചനങ്ങളാണ്.<ref>[http://www.tajmahal.org.uk/calligraphy.html Taj Mahal Calligraphy - Calligraphy of Taj Mahal Agra - Taj Mahal Inscriptions and Calligraphy]</ref><ref name = "k100"/> ഈ എഴുത്തുകൾ ഖുറാനിലെ താഴെ പറയുന്ന പ്രതിപാദ്യങ്ങളും സന്നിശ്ചയങ്ങളുമാണ്: <div class="references-2column"> [[സൂറ]] 91 - [[Ash-Shams|ശംസ് (സൂര്യൻ)]]<br /> [[സൂറ]] 112 - [[Al-Ikhlas|ഇഖ് ലാസ് (വിശ്വാസത്തിന്റെ ശുദ്ധത)]]<br /> [[സൂറ]] 89 - [[Al-Fajr (sura)|ഫജ്ർ (പ്രഭാതം)]]<br /> [[സൂറ]] 93 - [[Ad-Dhuha|ളുഹാ (പൂർവ്വാഹ്നം)]]<br /> [[സൂറ]] 95 - [[At-Tin|തീൻ (അത്തി)]]<br /> [[സൂറ]] 94 - [[Al-Inshirah|ശർഹ് (വിശാലമാക്കൽ)]]<br /> [[സൂറ]] 36 - [[Ya-Seen|യാസീൻ]]<br /> [[സൂറ]] 81 - [[At-Takwir|തക്‌വീർ (ചുറ്റിപ്പൊതിയൽ)]]<br /> [[സൂറ]] 82 - [[Al-Infitar|ഇൻഫിത്വാർ (പൊട്ടിക്കീറൽ)]]<br /> [[സൂറ]] 84 - [[Al-Inshiqaq|ഇൻ‌ഷിഖാഖ് (പൊട്ടിപിളരൽ)]]<br /> [[സൂറ]] 98 - [[Al-Bayyina|ബയ്യിന (വ്യക്തമായ തെളിവ്)]]<br /> [[സൂറ]] 67 - [[Al-Mulk|മുൽക്ക് (ആധിപത്യം)]]<br /> [[സൂറ]] 48 - [[Al-Fath|ഫതഹ് (വിജയം)]]<br /> [[സൂറ]] 77 - [[Al-Mursalat|മുർസലാത്ത് (അയക്കപ്പെടുന്നവർ)]] <br /> [[സൂറ]] 39 - [[Az-Zumar|സുമർ (കൂട്ടങ്ങൾ)]] </div> താജ് മഹലിന്റെ പ്രധാന കവാടത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവർ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരിക്കുന്നത് വായിക്കാൻ കഴിയുന്നു. (ഇംഗീഷിൽ:) ''"O Soul, thou art at rest. Return to the Lord at peace with Him, and He at peace with you."''<ref>{{Cite web |url=http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t4visit_3calligraphy.html |title=pbs.org |access-date=2008-12-21 |archive-date=2008-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080531164509/http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t4visit_3calligraphy.html |url-status=dead }}</ref><ref name="k100">Koch, p.100</ref> വളരെ സംഗ്രഹീതമായ രൂപങ്ങളാണ് പ്രധാന സ്തംഭപാദം, പ്രധാന കവാടം, മോസ്ക്, ജവാബ് എന്നിവിടങ്ങളിലും ഒരു പരിധി വരെ ഇതിന്റെ തറകളിലും ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. കുംഭഗോപുരത്തിന്റേയും പ്രധാന കമാനത്തിന്റെ ആർച്ചിലും മറ്റും ചെയ്തിരിക്കുന്ന പെയിന്റിങ്ങുകൾ കൃത്യമായ ജ്യാമീതീയ രൂപങ്ങളാലാണ് തീർത്തിരിക്കുന്നത്. എല്ലാ പ്രധാന അരികുകളിലും, ചുവരുകൾ ചേരുന്നിടത്തും [http://en.wikipedia.org/wiki/Opus_spicatum ഹെറിങ്‌ബോൺ] രീതിയിൽ കൊത്തുപണികൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഉൾവശങ്ങളിൽ വെള്ള മണൽക്കല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ വെള്ള മാർബിളിൽ കറുപ്പും ഇരുണ്ടതുമായ കൊത്തുപണികൾ കൊണ്ട് മനോഹരമാക്കിയിരിക്കുന്നു. തറകളിലും നടപ്പാതകളിലും മാർബിൾ കൊണ്ടുള്ള ബ്ലോക്കുകൾ [http://en.wikipedia.org/wiki/Tessellation ടെസലേഷൻ] ആകൃതിയിൽ ആണ് വിരിച്ചിരിക്കുന്നത്. താഴത്തെ ചുമരുകളിൽ സസ്യങ്ങളുടെയും പൂക്കളുടെയും കൊത്തുപണികളാണ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഈ കൊത്തുപണികൾ ചെയ്തിരിക്കുന്ന മാർബിളുകൾ നന്നായി മിനുക്കിയിരിക്കുന്നു. വെള്ള മാർബിളുകളിൽ തുരന്ന് പല നിറത്തിലുള്ള മാർബിളുകൾ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന രീതിയിലാണ് സസ്യലതാദികളുടെ കൊത്തുപണികൾ . വെള്ള മാർബിൾ തുരന്ന് അകത്ത് കൊത്തി വച്ചിരിക്കുന്ന കല്ലുകൾ മാർബിൾ, ജാസ്പർ, ജേഡ് എന്നിവയാണ്. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തുരന്ന് കൊത്തി വച്ചിരിക്കുന്ന രീതിയിലാണെന്ന് തോന്നാത്ത രീതിയിൽ ചുമരിന്റെ അതേ നിരപ്പിൽ തന്നെയാണ് ഈ കൊത്തുപണികൾ . ആ പൂർണ്ണത അതിൽ കാണാവുന്നതാണ്. <gallery caption="പുറമേയുള്ള കൊത്തുപണികൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:TajGuldastaGeometricDeco.jpg|Herringbone Image:TajFlowerCloseUp.jpg|Plant motifs Image:TajSpandrel.jpg|Spandrel detail Image:TajPaintedGeometry.JPG|Incised painting </gallery> ==== അകത്തെ അലങ്കാരങ്ങൾ ==== [[പ്രമാണം:TajJoli1.jpg|thumb|right|150px|മൃതദേഹം അടക്കം ചെയ്തതിനെ മറക്കുന്ന ജാലി യവനിക അഥവ മൂടാപ്പ് ]] [[പ്രമാണം:Tombs-in-crypt.jpg|thumb|right|150px| [[ഷാജഹാൻ]], [[മുംതാസ് മഹൽ]] എന്നിവരുടെ യഥാർഥ ശവകുടീരം ]] [[പ്രമാണം:TajCenotaphs3.jpg|thumb|right|150px|മൃതദേഹം അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്ന അകത്തളങ്ങൾ]] മഹലിന്റെ അകത്തളത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ പുറമേ ചെയ്തിരിക്കുന്ന തുരന്നുള്ള പണികളേക്കാൾ ഉന്നതമായ കൽകൊത്തുപണികളാണ്. ഇത് വളരെ വിലപ്പെട്ട കല്ലുകൾ കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. അകത്തെ അറ എട്ട് വശങ്ങളുള്ള ഒരു അറയാണ്. ഇതിന്റെ എല്ലാ വശങ്ങളിൽ നിന്നും ഇതിലേക്കുള്ള പ്രവേശനമുണ്ട്. പക്ഷേ, തെക്കെ വശത്തെ ഉദ്യാനത്തിലേക്ക് തുറക്കുന്ന വാതിൽ മാത്രമേ ഇവിടെ ഉപയോഗിക്കാറുള്ളു. അകത്തെ അറയുടെ ചുവരുകൾക്ക് 25 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്. ഇതിന്റെ മുകളിലായി സൂര്യാകൃതിയിലുള്ള ഒരു സ്തൂപം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അകത്തേ അറയുടെ നാലു വശത്തായി നാലു ആർച്ചുകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മുകളിലത്തെ നിലയിൽ നിന്നും താഴത്തെ അറ കാണാവുന്നതാണ്. അകത്തെ ഓരോ അറകളും വളരെ ഉന്നതമായ രീതിയിൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ തുരന്നുള്ള കൊത്തുപണികളും പുറത്തേ അകത്തളത്തിലുള്ള പോലെ കൈയെഴുത്ത് കൊത്തുപണികളും, വിലപിടിപ്പുള്ള കല്ലിലുള്ള കൊത്തു പണികളും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഒത്ത നടുക്കായി ഷാജഹാന്റേയും മുംതാസ് മഹലിന്റേയും ശവകുടീരങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ ശവകുടീരങ്ങളെ മറച്ചു കൊണ്ട് മാർബിൾ ജാലികൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ മാർബിൾ ജാലികൾ എട്ട് വശങ്ങളുള്ള ഒരു മാർബിൾ അറയാണ്. ഓരോ വശങ്ങളും സമാനമായ കൊത്തു പണികൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനു താഴെയുള്ള തറ ഭാഗം വിലപ്പെട്ട കല്ലുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ കല്ലുകളിൽ സസ്യലതാദികളുടേയും വള്ളികളുടേയും ഫലങ്ങളുടേയും പുഷ്പങ്ങളുടേയും രൂപങ്ങൾ കൊത്തിയിരിക്കുന്നു. മുസ്ലീം ആചാരമനുസരിച്ച് ശവകുടീരങ്ങൾ അലങ്കരിക്കുന്നത് നിഷേധകരമായ ഒരു കാര്യമായതിനാൽ ഷാജഹാൻ, മുംതാസ് മഹൽ എന്നിവരുടെ ശവകുടീരങ്ങൾ അകത്തേ അറയുടെ താഴെ തികച്ചും സമതലമായ ഒരു തറയിലാണ് ചെയ്യുന്നത്. അവരുടെ തലകൾ പുണ്യ നഗരമായ [[മെക്ക|മെക്കയുടെ]] വശത്തിലേക്കാണ് തിരിച്ചു വച്ചിരിക്കുന്നത്. മുംതാസ് മഹലിന്റെ ശവകല്ലറ അകത്തളത്തിന്റെ ഒത്ത നടുക്കായിട്ടാ‍ണ് വച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം 1.5 മീ x 2.5 മീ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള മാർബിൽ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ മാർബിൾ ഫലകങ്ങളുടെ ചുറ്റിലും വിലപ്പെട്ട കല്ലുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതു കൂടാതെ മുംതാസിനെ പുകഴ്ത്തിക്കൊണ്ടുള്ള കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണികളും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഷാജഹാന്റെ ശവക്കല്ലറ മുംതാസിന്റെ കല്ലറയുടെ അടുത്തായി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് മാത്രമാണ് ഈ മൊത്തം കെട്ടിടത്തിൽ അസമതലമായി അഥവാ അസിമട്റിക് ആയി കാണാവുന്ന ഒന്ന്. മുംതാസിനേക്കാൾ അല്പം വലിപ്പം കൂടിയതാണ് ഷാജഹാന്റെ കല്ലറ. മുംതാസിന്റെ കല്ലറയുടെ പോലെ തന്നെ മാർബിൾ കൊണ്ടുള്ള ഒരു അറ ഇതിനും തീർത്തിരിക്കുന്നു. വിലപിടിപ്പുള്ള കല്ലുകൾ കൊണ്ടും കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണികളും കൊണ്ട് ഇതിനേയും അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. കൈയെഴുത്ത് കൊത്തുപണികൾ ഷാജഹാനെ കുറിച്ചും അദ്ദേഹത്തെ പുകഴ്ത്തി കൊണ്ട് എഴുതിയിരിക്കുന്നു. ഈ അറയുടെ മുകളിലായി ഒരു പേനയുടെ ചെപ്പ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇത് മുഗൾ വംശജരുടെ ആചാരമനുസരിച്ച് ശവക്കല്ലറകളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. ഇതു കൂടാതെ ദൈവത്തിന്റെ പത്തൊൻപത് പേരുകൾ ഇവിടെ കൊത്തി എഴുതിയിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ കൊത്തു പണികളിൽ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരിക്കുന്നു, (ഇംഗ്ലീഷിൽ:) ''"O Noble, O Magnificent, O Majestic, O Unique, O Eternal, O Glorious... "''. ഷാജഹാന്റെ കുടീരത്തിന്റെ മുകളിൽ ഇങ്ങനെ കൊത്തി എഴുതിയിരിക്കുന്നു, (ഇംഗ്ലീഷിൽ:) ; ''"He traveled from this world to the banquet-hall of Eternity on the night of the twenty-sixth of the month of [[Rajab]], in the year 1076 [[Hijri]]."'' <gallery caption="അകത്തള അറയിലെ കൊത്തുപണികൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:TajJaliArch.jpg|ജാലി കമാനം Image:TajJaliPiercwork.jpg|സൂക്ഷ്മ കൊത്തുപണികൾ Image:TajJaliInlay.jpg|തുരന്ന കൊത്തുപണി Image:Jali-inlay.jpg|ജാലിയുടെ അടുത്തു നിന്നുള്ള ചിത്രം </gallery> === ഉദ്യാനം === [[പ്രമാണം:Chahar-Bagh-Taj-Mahal-net.jpg|700px|thumb|center|ചഹർ ബാഗ് ഉദ്യാനത്തിന്റെ 360° പനോരമ ദൃശ്യം ]] താജ് മഹലിന്റെ ചുറ്റിലും ഏകദേശം 300 സ്ക്വകയർ മീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ പരന്നു കിടക്കുന്ന ഉദ്യാനമാണ് ''[[ചാർ ബാഗ് ഉദ്യാനം]]''. ഇത് ഒരു യഥാർഥ മുഗൾ ഉദ്യാനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ഉദ്യാനത്തിന്റെ നടുവിലൂടെ ഉയർത്തിയ വഴികൾ കൊണ്ട് ഉദ്യാനത്തിന്റെ നാലു ഭാഗങ്ങളായും 16 പൂത്തടങ്ങളായും തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ നടുക്കായി മാർബിളിൽ ഉയർത്തി പണിതിരിക്കുന്ന വെള്ള ടാങ്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. താജ് കുടീരത്തിന്റേയും പ്രധാന തെക്കേ വാതിലിന്റേയും ഏകദേശം പകുതി വഴിയിലായിട്ടാണ് ഈ മാർബിൾ ടാങ്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ മാർബിൾ ടാങ്കിലെ വെള്ളത്തിൽ താജ് മഹലിന്റെ പ്രതിഫലനം (തെക്ക് വടക്ക് ഭാഗത്തായി) കാ‍ണാവുന്നതാണ്. മറ്റു ഭാഗങ്ങളിൽ ഉദ്യാനം പലവിധ മരങ്ങൾ കൊണ്ടും ചെറിയ ഫൗണ്ടനുകൾ കൊണ്ടും അലങ്കൃതമാണ്. .<ref>{{Cite web |url=http://www.taj-mahal-travel-tours.com/garden-of-taj-mahal.html |title=taj-mahal-travel-tours.com |access-date=2008-12-21 |archive-date=2012-05-24 |archive-url=https://archive.today/20120524210735/http://www.taj-mahal-travel-tours.com/garden-of-taj-mahal.html |url-status=dead }}</ref> ഉയർത്തി പണിതിരിക്കുന്ന ഈ മാർബിൾ വെള്ള ടാങ്ക് '' [[അൽ ഹവ്‌ദ് അൽ-കവ്‌താർ]]'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. .<ref name = Begley>{{cite journal | last = Begley | first = Wayne E. | title = The Myth of the Taj Mahal and a New Theory of Its Symbolic Meaning | url = https://archive.org/details/sim_art-bulletin_1979-03_61_1/page/14 | journal = The Art Bulletin | volume = 61 | issue = 1 | pages = 14 | date = Mar, 1979 | accessdate = 2007-07-09}} </ref> [[പേർഷ്യൻ]] ഉദ്യാനങ്ങളുടെ മാതൃകയിൽ നിന്നും പ്രചോദനം കൊണ്ടിരിക്കുന്നതാണ് [[ചാർബാഗ് ഉദ്യാനം]]. ഈ രീതി ഇന്ത്യയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത് മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ [[ബാബർ]] ആയിരുന്നു. <!-- The charbagh garden, a design inspired by [[Persian gardens]], was introduced to India by the first Mughal emperor [[Babur]]. It symbolizes four flowing rivers of [[Jannah|Paradise]] and reflects the gardens of [[Paradise garden|Paradise]] derived from the Persian ''paridaeza'', meaning 'walled garden'. In [[Persian mysticism|mystic]] [[Islam]]ic texts of Mughal period, paradise is described as an ideal garden of abundance with four rivers flowing from a central spring or mountain, separating the garden into north, west, south and east. --> [[പ്രമാണം:TajGardenWide.jpg|thumb|right| താജ് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഫൗണ്ടനുകൾക്ക് അരികിലൂടെയുള്ള പാതകൾ]] സാധാരണ മുഗൾ ഉദ്യാനങ്ങളിൽ ഉദ്യാനത്തിന്റെ നടുക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടീരം ഉദ്യാനത്തിന്റെ അറ്റത്തായിട്ടാണ് ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ഉദ്യാനം നിലാവിന്റെ ഉദ്യാനം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. .<ref>{{Citation|last =Wright|first =Karen|title =Moguls in the Moonlight - plans to restore Mehtab Bagh garden near Taj Mahal|journal =[[Discover (magazine)|Discover]]|date =July|year =2000|url =http://findarticles.com/p/articles/mi_m1511/is_7_21/ai_63035788|access-date =2008-12-21|archive-date =2007-12-09|archive-url =https://web.archive.org/web/20071209114544/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1511/is_7_21/ai_63035788|url-status =dead}}</ref> ഈ ഉദ്യാനത്തിന്റെ വാസ്തുവിദ്യകൾ, ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം, ഇഷ്ടികകൾ വിരിച്ചിരിക്കുന്ന രീതികൾ, ഫൗണ്ടനുകൾ, മാർബിൾ നടപ്പാതകൾ, ജ്യാമീതീയ പൂത്തടങ്ങൾ എന്നിവ ജമ്മു കശ്മീരിലെ [[ഷാലിമാർ ഉദ്യാനം|ഷാലിമാർ ഉദ്യാനവുമായി]] സാമ്യമുള്ളതിനാൽ രണ്ടിന്റെയും രൂപകല്പന ഷാലിമാർ ഉദ്യാനം രൂപകല്പന ചെയ്ത അലി മർദാൻ തന്നെ ആണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. <ref>{{cite book| last = Allan| first = John | title = The Cambridge Shorter History of India | year = 1958| url = https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12749| origdate = 1958| publisher = S. Chand| location =Cambridge | pages = [https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12749/page/n314 288] pages| format = edition = First }}, p.318</ref> ആദ്യകാല കണക്കനുസരിച്ച് ഇവിടെ [[റോസ്]], [[ഡാഫോഡിൽ‌സ്]], ഫലവൃക്ഷങ്ങൾ എന്നിവ ധാരാളമായി നില നിന്നിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. <ref>[http://travel.howstuffworks.com/taj-mahal-landmark.htm The Taj by Jerry Camarillo Dunn Jr]</ref> [[മുഗൾ]] വംശത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ പിന്നീട് വന്ന [[ബ്രിട്ടീഷ്| ബ്രിട്ടീഷുകാർ]] ഇതിന്റെ രൂപം [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലെ]] ഉദ്യാനങ്ങളുടെ മാതൃകയിലാക്കുകയായിരുന്നു. <ref>Koch, p. 139</ref> === ചുറ്റുമുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Taj Mahal - Entrance.JPG|thumb|പ്രധാന കവാടമായ ദർവാസ-ഇ റൌസ - ഗേറ്റ്വേ ടു താജ് മഹൽ ]] താജ് മഹൽ കെട്ടിട സമുച്ചയം ചുറ്റിലും ചെത്തി ഭംഗി വരുത്തിയിരിക്കുന്ന [[ചെങ്കൽ]] കൊണ്ടും ചുമരുകൾ കൊണ്ടും മറച്ചിരിക്കുന്നു. മൂന്നു വശങ്ങൾ ഇത്തരത്തിൽ മറച്ചിരിക്കുകയും യമുന നദിയുടെ ഭാഗം തുറന്നിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്‌നു. ഈ ചുമരുകൾക്ക് ചുറ്റിലും കുറെ അധികം ശവകുടീരങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ ഷാജഹാന്റെ മറ്റു ഭാര്യമാരുടെയും മുംതാസിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ദാസിയുടെയും ശവകുടീരങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ സമുച്ചയങ്ങളെല്ലാം ചെങ്കല്ല് കൊണ്ട് നിർമ്മിതമാണ്. ഇത് സാധാരണ മുഗൾ കെട്ടിടങ്ങൾ പോലെ തന്നെയാണ്. ഉദ്യാനങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന ഈ കെട്ടിടങ്ങളുടെ രൂപം സാധാരണ ഹിന്ദു അമ്പലങ്ങളുടെ പോലെയായിരുന്നു. പിന്നീട് ഇതിനു മുകളിൽ ഒരു മോസ്ക് സ്ഥാപിക്കുകയും ഇതിന്റെ രൂപഭാവം മുസ്ലീം മോസ്ക് പോലെ ആക്കുകയായിരുന്നു. താജ് മഹലിന്റെ പോലെ മുകളിൽ ചത്രികളും ഇതിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ കെട്ടിടം ഇപ്പോൾ ഒരു മ്യൂസിയം ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നു. താജ് മഹൽ കോംപ്ലക്സിന്റെ വാതിൽ (''ദർവാസ'') മാർബിൾ, ചെങ്കല്ല് എന്നിവയുടെ മിശ്രിതമായിട്ടാണ് പണിതിരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ കമാനാകൃതിയിലുള്ള വാതിൽ മുഗൾ വംശജരുടെ സ്ഥായിയായ വാസ്തു രൂപമാണ്. ഇതിന്റെ മുകളിലും കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണികൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതു കൂടാതെ പുഷ്പ അലങ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ട് തുരന്ന കൊത്തു പണികളും ഇതിൽ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ മുകളിൽ കമാനാകൃതമായ മേൽത്തട്ട്, ചുമർ എന്നിവയിൽ സമാനാകൃതമായ ജ്യാമീതീയ രൂപങ്ങൾ കൊണ്ട് കൊത്തു പണികൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. [[File:TAJMAHAL 4.jpg|thumb|TAJMAHAL 4|right| താജ് മഹൽ മോസ്ക് അഥവ ''മസ്ജിദ്ട']] താജ് മഹൽ കെട്ടിട സമുച്ചയത്തിന്റെ രണ്ട് അറ്റങ്ങളിലായി ചെങ്കല്ല് കൊണ്ട് പണി തീർത്ത ഓരോ വലിയ കെട്ടിടങ്ങൾ കുടീരത്തെ അഭിമുഖീകരിച്ചു കൊണ്ട് നില നിൽക്കുന്നു. ഇത് പടിഞ്ഞാറ്, കിഴക്ക് വശങ്ങളിലായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങൾ എല്ലാ രീതിയിലും ഒരേ പോലെയാണ്. പടിഞ്ഞാ‍റെ വശത്തെ കെട്ടിടം മോസ്ക് ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നു. കിഴക്ക് വശത്തെ കെട്ടിടം ''ജവാബ്'' (ഉത്തരം) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് പ്രധാനമായും മറുവശത്തെ കെട്ടിടത്തിന് സമീകരണമെന്ന നിലയിൽ നിർമിച്ചതിണെന്ന് കരുതുന്നു. ഇത് മുൻപ് ഒരു അതിഥി മന്ദിരമായും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു .പടിഞ്ഞാറെ മോസ്ക് കെട്ടിടത്തിന്റെ തറയിൽ 569 പ്രാർഥന ഫലകങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. മോസ്കിന്റെ അടിസ്ഥാന രൂപകല്പന ഷാജഹാൻ പണി കഴിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന മറ്റു കെട്ടിടങ്ങളെപ്പോലെ തന്നെയാണ്. ഇതിന്റെ രൂപകല്പന [[ഡെൽഹി|ഡെൽഹിയിലെ]] [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] പോലെ തന്നെയാണ്. ഈ കൂടെയുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ 1643 ഓടെ പൂർത്തീകരിച്ചു എന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. == നിർമ്മാണം == [[പ്രമാണം:TajPlanMughalGardens.jpg|thumb|upright|തറയുടെ സ്ഥാന നിർണ്ണയ രൂപകല്പന]] താജ് മഹൽ പണിതീർത്തിരിക്കുന്നത് ചുവരുകളുടെ നഗരം എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ആഗ്ര]] നഗരത്തിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്ത് [[യമുന]] നദിയുടെ തീരത്താണ്. [[മഹാരാജ ജയ് സിംഗ്|മഹാരാജ ജയ് സിംഗിൽ]] നിന്നും വാങ്ങിയ ഭൂമിയായിരുന്നു ഇത്. പകരമായി ഷാജഹാൻ മഹാരാജ ജയ് സിങിന് ഒരു കൊട്ടാരം നൽകി എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. <ref> Chaghtai ''Le Tadj Mahal'' p54; Lahawri ''Badshah Namah'' Vol.1 p403</ref> മൂന്ന് ഏക്കറോളം വരുന്ന ഭൂമി ആദ്യം നിരപ്പാക്കി എടുക്കുകയും പിന്നീട് യമുന നദിയുടെ നിരപ്പിൽ നിന്നും 50 മീറ്ററോളം ഉയരത്തിൽ നിരത്തി എടുക്കുകയുമായിരുന്നു. കുടീരം പണിത ഭാഗങ്ങളിൽ ആഴത്തിൽ കിണറുകൾ പോലെ പണിത് അതിൽ കല്ലും മറ്റു ഖരപദാർഥങ്ങളും നിറച്ച് അടിത്തറയാക്കി. മുളകൾ കൊണ്ട് ചട്ടക്കൂട് തീർക്കുന്നതിനു പകരം കുടീരം പണിയുന്നതിനായി തൊഴിലാളികൾ ഇഷ്ടികകൾ കൊണ്ടുള്ള ഭീമാകാരമായ ചട്ടക്കൂട് കുടീരത്തിന്റെ അതേ വലിപ്പത്തിൽ തീർത്തു. അതിനുശേഷമാണ് കുടീരത്തിന്റെ പണി തുടങ്ങിയത്. ഇത്ര വലിയ ഒരു ചട്ടക്കൂട് പൊളിക്കാൻ കാലങ്ങൾ എടുക്കുമെന്ന് ഇതിന്റെ മേൽനോട്ടക്കാർ കണക്കാക്കിയിരുന്നു. പക്ഷേ ചക്രവർത്തി ഷാജഹാൻ, ചട്ടക്കൂടിന് ഉപയോഗിച്ച ഇഷ്ടികകൾ ആർക്കും കൊണ്ടുപോകാമെന്ന് ഉത്തരവിറക്കി.അതോടെ ഒറ്റ രാത്രി കൊണ്ട് ഈ ഭീമാകാരമായ ചട്ടക്കൂട് ഗ്രാമീണരും കർഷകരും പൊളിച്ചു കൊണ്ട്പോയി . 15 കി. മീ. നീളമുള്ള ഒരു ഭൂഗർഭ പാത മാർബിളുകൾ കൊണ്ട് വരാനായി നിർമ്മിച്ചു. 20 മുതൽ മുപ്പത് വരെയുള്ള പണിക്കാർ ചേർന്നാണ് ഓരോ മാർബിൾ ഫലകങ്ങളും പണി സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തിച്ചിരുന്നത്. ഇത് പ്രത്യേകം പണി തീർത്ത വണ്ടികളിലാണ് എത്തിച്ചിരുന്നത്. വിപുലീകരിച്ച കപ്പികൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള സംവിധാനം ഉപയോഗിച്ചാണ് വലിയ മാർബിൾ ഫലകങ്ങൾ മുകളിലേക്ക് എത്തിച്ചിരുന്നത്. ആവശ്യത്തിനുള്ള വെള്ളം എത്തിച്ചിരുന്നത് യമുന നദിയിൽ നിന്നും മൃഗങ്ങളെ ഉപയോഗിച്ച് വലിച്ചിരുന്ന ടാങ്കുകളിലായിരുന്നു. ഒരു പ്രധാന സംഭരണിയും അതിന്റെ അനുബന്ധമായി ചെറിയ സംഭരണികളും വെള്ളത്തിന്റെ വിതരണത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. അതിനു ശേഷം പൈപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അത് പണി സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തിക്കുകയായിരുന്നു. [[പ്രമാണം:Taj Mahal - Mausoleum der Liebe (CC BY-SA 4.0).webm|ലഘുചിത്രം|താജ്മഹലിനെ കുറിച്ചുള്ള വീഡിയോ]] ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാന സ്തംഭപാദവും കുടീരവും പണിതീരുന്നതിനായി 12 വർഷങ്ങൾ എടുത്തു. സമുച്ചയത്തിന്റെ ബാക്കി ഭാഗങ്ങൾ പണി തീരുന്നതിനായി 10 വർഷങ്ങൾ കൂടി എടുത്തു. ഇതിൽ [[മീനാറുകൾ]], മോസ്ക്, ജവാബ്, പ്രധാന തെക്കെ കവാടം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. മൊത്തം സമുച്ചയം പല തവണയായി പണിതതിനാൽ ഇപ്പോഴും നിർമ്മാണ സമയത്തെക്കുറിച്ച്‌ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. ശവകുടീരം പണിതീർന്നത് 1643 ലാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ബാക്കി പണികൾ അതിനു ശേഷവും തുടർന്നു എന്നും പറയപ്പെടുന്നു. പണി തീരാൻ എടുത്ത ചെലവുകളുടെ കാര്യത്തിലും പല അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഒരു കണക്കനുസരിച്ച് ചെലവ് അക്കാലത്തെ 32 ദശലക്ഷം രൂപ ആണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. <ref name="Zahoor">[http://www.islamicity.com/Culture/Taj/default.htm Dr. A. Zahoor and Dr. Z. Haq]</ref> താജ് മഹൽ പണിയുന്നതിനായി [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയുടെ]] വിവിധഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും സാധന സാമഗ്രികൾ എത്തിച്ചു. ആയിരത്തിലധികം ആനകളെ സാധനങ്ങൾ പണി സ്ഥലത്തേക്കെത്തിക്കുന്നതിനായി ഉപയോഗിച്ചു. മാർബിൾ [[രാജസ്ഥാൻ|രാജസ്ഥാനിൽ]] നിന്നും [[ജാസ്‌പർ]] കല്ലുകൾ [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബിൽ]] നിന്നും , [[ജേഡ്]], [[ക്രിസ്റ്റൽ]] എന്നിവ [[ചൈന|ചൈനയിൽ]] നിന്നുമാണ് കൊണ്ട് വന്നത്. ഇതു കൂടാ‍തെ [[തിബെത്ത്]], [[അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ]], [[ശ്രീലങ്ക]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും പലതരം കല്ലുകൾ കൊണ്ടു വന്നിരുന്നു. കൂടാതെ [[അറേബ്യ|അറേബ്യയിൽ]] നിന്നും വിലപിടിപ്പുള്ള കല്ലുകൾ കൊണ്ടു വന്നിരുന്നു. വെള്ള മാർബിളുകളിൽ ഏഷ്യയുടെ വിവിധ മേഖലകളിൽ നിന്നും കൊണ്ടു വന്ന 28 തരത്തിലുള്ള വില പിടിപ്പുള്ള കല്ലുകൾ പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വെള്ള മാർബിൾ ജയ്പൂരിലെ ഒരു ഹിന്ദു രാജാവാണ്‌ നൽകിയത്<ref name=bharatheeyatha4>{{cite book |last=സുകുമാർ അഴീക്കോട് |first= |authorlink= സുകുമാർ അഴീക്കോട്|coauthors= |title= ഭാരതീയത|year=1993 |publisher= [[ഡി.സി. ബുക്സ്]]|location= [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]|isbn= 81-7130-993-3 |pages= 100|chapter= 4-ശാസ്ത്രവും കലയും|language=മലയാളം}}</ref>. [[പ്രമാണം:Taj Mahal art.jpg|thumb|upright|കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ താജ് മഹൽ [[സ്മിത്‌സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റുസ്റ്റ്യൂഷനിൽ]] നിന്നും]] താജ് മഹലിന്റെ പണിക്കു വേണ്ടി ഇരുപതിനായിരത്തിലധികം തൊഴിലാളികളെ വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും കൊണ്ടു വന്നു. [[ബുക്കാറ|ബുക്കാറയിൽ]] നിന്നും കാരുകന്മാരേയും, [[സിറിയ]], [[പേർഷ്യ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് കൈയെഴുത്ത്/കൊത്തു പണിക്കാരെയും, തെക്കെ ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് കല്ലിൽ തുരന്ന് കൊത്തുപണി നടത്തുന്നവരേയും, [[ബലൂചിസ്ഥാൻ|ബലൂചിസ്ഥാനിൽ]] നിന്ന് മാർബിൾ മുറിയ്ക്കുന്നവരേയും കൊണ്ടു വന്നു. ഈ വിദഗ്ദ്ധ പണിക്കാർ അടങ്ങുന്ന 37 അംഗ സംഘമാണ് താജ് മഹലിന്റെ മൊത്തം കൊത്തു പണി, അലങ്കാര പണികൾ തീർത്തത്. താജ് മഹലിന്റെ പണികളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന ചില പണിക്കാർ: * പ്രധാന ഗോപുരം പണിതത് [[ഇസ്മായിൽ അഫാൻ‌ഡി]] (a.ka. ഇസ്മായിൽ ഖാൻ),<ref name="Ottoman">{{Cite web |url=http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t3build_design.html |title=Who designed the Taj Mahal |access-date=2008-12-21 |archive-date=2017-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170818001808/http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t3build_design.html |url-status=dead }}</ref> - ഓട്ടൊമൻ രാജവംശത്തിൽപ്പെട്ട ഈ വസ്തുവിദഗ്ദ്ധൻ താജ് മഹലിന്റെ പ്രധാന രൂപകാല്പനികനാണ്. ഗോപുരം അടക്കം പ്രധാന ഭാഗങ്ങളെല്ലാം രൂപകല്പന ചെയ്തത് ഇദ്ദേഹമാണ്. * [[ഉസ്താദ് ഈസ]] - [[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] നിന്നും, [[ഇസ മുഹമ്മദ് എഫ്ഫാൻ‌ഡി]] - [[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] നിന്നു, ഇവരാണ് രൂപ കല്പനയിൽ പ്രധാനികൾ. <ref>William J. Hennessey, Ph.D., Director, Univ. of Michigan Museum of Art. IBM 1999 WORLD BOOK </ref><ref>Marvin Trachtenberg and Isabelle Hyman. Architecture: from Prehistory to Post-Modernism. p223</ref> - പക്ഷേ , ഇവരുടെയെല്ലാം പങ്കിനെ സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന കുറച്ച് തെളിവുകൾ മാത്രമേ നില നിൽക്കുന്നുള്ളൂ. * 'പുരു' ബെനാറസ് , പേർഷ്യയിൽ നിന്നും വന്ന പ്രധാന വാസ്തു വിദ്യ കാർമ്മികനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. .<ref>ISBN 964-7483-39-2</ref> * ഖാസിം ഖാൻ - [[ലാഹോർ|ലാഹോറിൽ]] നിന്നും - സ്വർണ്ണ ഫിനിയൽ രൂപകല്പന ചെയ്തത് . * ചിരഞ്ചിലാൽ - [[ഡെൽഹി|ഡെൽഹിയിൽ]] നിന്നുള്ള മിനുക്കുപണിക്കാരൻ. ഇദ്ദേഹം പ്രധാന കാരുകനും, മൊസൈക് മിനുക്കുകാരനുമായിരുന്നു. * അമാനത് ഖാൻ - ഷിരാസ് [[ഇറാൻ]] ൽ നിന്ന്- പ്രധാന കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണിക്കാരനായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് പ്രധാന കവാടത്തിന്റെ കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണികളുടെ അവസാനം എഴുതി ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. <ref name="WSJ">{{Cite web |url=http://meaindia.nic.in/bestoftheweb/2006/02/25bw01.htm |title=10877<!-- Bot generated title --> |access-date=2008-12-21 |archive-date=2008-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080605030415/http://meaindia.nic.in/bestoftheweb/2006/02/25bw01.htm |url-status=dead }}</ref> * മുഹമ്മദ് ഹനീഫ് - ആ‍ശാരിമാരുടെ പ്രധാന കാര്യാധിപനായിരുന്നു. * മിർ അബ്ദുൾ കരിം, മുക്കരിമത് ഖാൻ (ഇറാൻ)- എന്നിവർ പ്രധാന ധനകാര്യങ്ങൾ, ദിവസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നവരായിരുന്നു. == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Sambourneagra1860s.jpg|thumb|left| [[സാമുവൽ ബോൺ]], 1860 ൽ എടുത്ത താജ് മഹൽ ചിത്രം.]] [[പ്രമാണം:Taj_mahal_agra_india_1942_american_soldiers.jpg|thumb|left|യുദ്ധകാലത്തെ താൽക്കാലിക സംരക്ഷണ ചട്ടക്കൂട് ]] താജ് മഹലിന്റെ നിർമാ‍ണത്തിനു ശേഷം ഷാജഹാന്റെ മകനായ [[ഔറംഗസീബ്]] അദ്ദേഹത്തെ ആഗ്ര കോട്ടയിൽ തടങ്കലിലാക്കുകയും, പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണ ശേഷം ഭാര്യയുടെ അടുത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തെ അടക്കുകയും ചെയ്തു. 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ താജ് മഹലിന്റെ ഒരു ഭാഗം വളരെയധികം ജീർണ്ണാ‍വസ്ഥയിലായി. [[1857-ലെ ഇന്ത്യൻ ലഹള|1857 ലെ ഒന്നാം ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരകാലത്ത്]] ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണാധികാരികളും, ഭടന്മാരും ചേർന്ന് താജ് മഹലിന്റെ ചുവരുകളിൽ നിന്ന് വിലപിടിപ്പുള്ള കല്ലുകളും രത്നങ്ങളും കവർന്നെടുത്തു. 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ [[ബ്രിട്ടീഷ്]] [[വൈസ്രോയി]] താജ് മഹലിന്റെ പുനരുദ്ധാരണത്തിനുള്ള ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉത്തരവനുസരിച്ച് നടന്ന പുനരുദ്ധാരണം 1908 ൽ അവസാനിച്ചു. അതോടനുബന്ധിച്ച് അകത്തെ അറയിൽ ഒരു വലിയ ദീപസ്തംഭം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സമയത്താണ് ഉദ്യാനം ബ്രിട്ടീഷ് രീതിയിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പോലെ പുനർനവീകരിച്ചത്. 1942-ൽ [[രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധ കാലഘട്ടത്തിൽ]] ജർമ്മനിയുടെ വ്യോമാക്രമണം ഭയന്ന് അന്നത്തെ ഗവണ്മെന്റ് താജ് മഹലിന് മുകളിൽ അതിനെ മറക്കുന്നതിനായി ഒരു താൽക്കാലിക ചട്ടക്കൂട് നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി.ഇത്തരത്തിലുള്ള താൽക്കാലിക ചട്ടക്കൂട് പിന്നീട് 1965ലും 1971 ലും ഇന്ത്യ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധക്കാ‍ലഘട്ടങ്ങളിൽ വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി. <ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/1732993.stm Taj Mahal 'to be camouflaged']</ref> അടുത്ത കാലങ്ങളിൽ താജ് മഹൽ [[പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണം]] മൂലം വളരെയധികം ഭീഷണി നേരിടുന്നുണ്ട്. [[മഥുര]] എണ്ണ കമ്പനികളുടെയും യമുന നദിയിലെ മലിനീകരണം മൂലമുള്ള ആസിഡ് മഴ പ്രഭാവം കൊണ്ടും വെള്ള മാർബിളുകളുടെ നിറം മങ്ങുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. താജ് മഹലിന്റെ നിറം മങ്ങുന്നതിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കാൻ കേന്ദ്ര ടൂറിസം മന്ത്രാലയം മണ്ണ് ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഒരുതരം സംരക്ഷണമാർഗ്ഗം അവലംബിക്കുന്നുണ്ട്. മൾട്ടാണി മിട്ടി എന്ന പ്രത്യേക തരം മണ്ണ് ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ നവീകരണം നടത്തുന്നത്. 1994, 2001, 2008 വർഷങ്ങളിൽ ഇത് ചെയ്തിരുന്നു. <ref>[http://www.manoramaonline.com/homestyle/first-shot/2017/04/06/Taj-Mahal-to-undergo-mud-pack-beauty-treatment.html Taj Mahal Renovation Work]</ref> == വിനോദസഞ്ചാരം == താജ് മഹൽ വർഷം തോറും 2 മുതൽ 4 ദശലക്ഷം ആളുകൾ സന്ദർശിക്കുന്നതായിട്ടാണ് കണക്ക്. ഇതിൽ 200,000 ലധികം വിദേശികളാണ്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ എത്തുന്നത് തണുപ്പുകാ‍ലമായ [[ഒക്ടോബർ]] മുതൽ [[ഫെബ്രുവരി]] വരെയുള്ള മാസങ്ങളിലാണ്. പുക വമിപ്പിക്കുന്ന മലിനീകരണ വാഹനങ്ങൾക്ക് താജ് മഹലിന്റെ അടുത്ത് പ്രവേശനമില്ല. സന്ദർശകർ നടന്നു എത്തുകയോ, സൈക്കിൾ റിക്ഷ മുതലായ പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണത്തിന് കാരണമല്ലാത്ത വാഹനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചോ എത്തണം. <ref>Koch, p.120</ref><ref name="k254">Koch, p.254</ref> താജ് മഹലിന് തെക്ക് ഭാഗത്തുള്ള ചെറിയ പട്ടണം താജ് ഗഞ്ച് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. മുംതാസ്ബാദ് എന്നും പറയാറുണ്ട്. മുഗൾ കാലഘട്ടത്തിൽ ഒരു ചന്തയായി പണി തീർത്ത ഇവിടം ഇന്നും അങ്ങനെ തന്നെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. <ref name="K201-208">Koch, p.201-208</ref> ലോകത്തിലെ ഏഴ് മഹാത്ഭുതങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ താജ് മഹൽ സ്ഥാനം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഈയിടെ പ്രഖ്യാപിച്ച പുതിയ ഏഴ് മഹാത്ഭുതങ്ങളിലും താജ് മഹൽ സ്ഥാ‍നം നേടിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite web | url =http://www.telegraph.co.uk/travel/main.jhtml?xml=/travel/2007/07/09/etsevenwonders109.xml | title =New Seven Wonders of the World announced | accessdate =2007-07-06 | accessmonthday = | accessyear = | author =Travel Correspondent | last = | first = | authorlink = | coauthors = | date =2007-07-09 | year = | month = | format = | work = | publisher =The Telegraph | pages = | language =English | archiveurl =https://www.webcitation.org/61CVns4cu?url=http://www.telegraph.co.uk/travel/artsandculture/737699/New-Seven-Wonders-of-the-World-announced.html | archivedate =2011-08-25 | url-status =dead }}</ref> സന്ദർശന സമയം രാവിലെ 6 മണി മുതൽ വൈകുന്നേരം 7മണി വരെയാണ്. വെള്ളിയാഴ്ചകളിൽ മുസ്ലിം പ്രാർത്ഥന സമയത്ത് അടച്ചിടാറുണ്ട്. (ഉച്ചക്ക് 12 മണി മുതൽ 2 മണി വരെ). പൗർണ്ണമി നാളുകളിലും അതിനും മുൻപും പിൻപുമായി രണ്ടു ദിവസങ്ങൾ ചേർത്ത് മൊത്തം മാസത്തിൽ അഞ്ച് ദിവസങ്ങൾ രാത്രി താജ് മഹൽ തുറക്കാറുണ്ട്. (വെള്ളിയാഴ്ചകൾ അവധിയായിരിക്കും.) [http://asi.nic.in/asi_monu_whs_agratajmahal_night.asp]. [[റംസാൻ]] മാസങ്ങളിൽ രാത്രി സന്ദർശനം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതല്ല. സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ താജ് മഹലിനകത്തേക്ക് വെള്ളം, ചെറിയ ക്യാമറകൾ, മൊബൈൽ ഫോണുകൾ, ചെറിയ പഴ്സുകൾ എന്നിവ മാത്രമേ കടത്തി വിടുകയുള്ളൂ. <ref>[http://www.dnaindia.com/report.asp?newsid=1145100 DNA - India - Going to the Taj? This is all you can carry - Daily News & Analysis<!-- Bot generated title -->]</ref> === എത്തിച്ചേരാൻ === ആഗ്രയിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാൻ ഏറ്റവും എളുപ്പ മാർഗ്ഗം [[ഡെൽഹി|ഡെൽഹിയിൽ]] നിന്ന് റോഡ്, റെയിൽ മാർഗ്ഗമാണ്. ഡെൽഹി [[സരായി കാലേ ഖാൻ]] അന്തർ‌ദേശീയ ബസ് ടെർമിനലിൽ നിന്നും ബസ്സുകൾ ഉണ്ട്. ഇതു കൂടാതെ [[ന്യൂ ഡെൽഹി റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ|ന്യൂ ഡെൽഹി റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷനിൽ]] നിന്നും വിവിധ ട്രെയിനുകളും ഉണ്ട്. * ഏറ്റവും അടുത്ത വിമാനത്താവളം [[ആഗ്ര വിമാനത്താവളം]], [[ഡെൽഹി വിമാനത്താവളം]] * ഏറ്റവും അടുത്ത റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - ആഗ്ര കന്റോൺ‌മെന്റ് സ്റ്റേഷൻ, രാജാ കി മണ്ടി സ്റ്റേഷൻ * ബസ്സ് ടെർമിനൽ - ആഗ്ര ബസ് ടെർമിനൽ. ആഗ്രയിൽ സഞ്ചാരത്തിന് സാധാരണ നിലയിൽ ടാക്സികളും, ഓട്ടോറിക്ഷകളും ലഭ്യമാണ്. ഇതു കൂടാതെ കുതിരവണ്ടികളും ഇവിടെ സാധാരണമാണ്. == പഴങ്കഥകൾ == താജ് മഹൽ കെട്ടിട സമുച്ചയം സംസ്കാരികവും, ഭൂമിശാസ്ത്രപരവുമായി വളരെയധികം പ്രാധാ‍ന്യമുള്ള ഒന്നായതു കൊണ്ട് ഇതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഒരു പാട് വ്യക്തിപരവും വൈകാരികവുമാ‍യ പഴങ്കഥകൾ ഉരുത്തിരിഞ്ഞു വന്നിട്ടുണ്ട്. <ref name="k231">Koch, p.231</ref> [[പ്രമാണം:Jean-Baptiste Tavernier.jpg|right|thumb|upright|[[ജീൻ-ബാപ്‌റ്റിസ്റ്റ് ടാവനിയർ]], ആദ്യകാല താജ് മഹൽ സന്ദർശിച്ച യൂറോപ്യന്മാരിൽ പ്രധാനി ]] താജ് മഹൽ പണിതതിനു ശേഷം ഷാജഹാ‍ൻ ഒരു [[ബ്ലാക്ക് താജ് മഹൽ|കറുത്ത താജ് മഹൽ]] [[യമുന|യമുനയുടെ]] അക്കരെ ഇപ്പോഴത്തെ താജ് മഹലിന് എതിരായി പണിയാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നു എന്നത് നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു കഥയാണ്. <ref name="A210">Asher, p.210</ref> ഈ ആശയം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്, 1665 ൽ ആഗ്ര സന്ദർശിച്ച [[യൂറോപ്പ്|യുറോപ്യൻ]] സന്ദർശകനും [[ജീൻ-ബാപ്‌റ്റിസ്റ്റ് ടാവനിയർ]] എന്ന എഴുത്തുകാരന്റെ ഭാവനയിൽ നിന്നാണ്. കറുത്ത താജ് മഹൽ പണിയുന്നതിനു മുൻപ് ഷാജഹാനെ മകനായ ഔറംഗസേബ് തടവിലാക്കിയതിനാൽ ഇത് നടന്നില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം എഴുതി. യമുന നദിയുടെ എതിർഭാഗത്ത് മൂൺലൈറ്റ് ഉദ്യാനത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കറുത്ത മാർബിൾ കല്ലുകൾ ഇതിനെ താങ്ങുന്ന തെളിവുകളായിരുന്നു. പക്ഷേ 1990-കളിൽ നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങളിൽ ഇത് തെറ്റാണെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും,ഇവ വെള്ള മാർബിളിന്റെ കഷണങ്ങൾ കാലപ്പഴക്കത്താൽ കറുത്തതായി തീർന്നതാണെന്നും കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി. <ref name="k249">Koch, p.249</ref> കറുത്ത താജ് പണിയുന്നതിന്റെ കഥ തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന ഒരു പരീക്ഷണം 2006ൽ പുരാവസ്തുഗവേഷകർ നടത്തി. മൂൺ‌ലൈറ്റ് ഉദ്യാനത്തിൽ ഒരു ചെറിയ കുളം ഇപ്പോഴത്തെ താജ് മഹലിൽ ഉള്ളതിന്റെ അതേ അളവുകളിൽ പണിയുകയും അതിൽ വെള്ള കുടീരത്തിന്റെ കറുത്ത പ്രതിഫലനം കാണുകയും ചെയ്തു. ഇതായിരിക്കാം കറുത്ത താജ് എന്ന മിത്ത് രൂപപ്പെടുത്തിയത് <ref>Warrior Empire: The Mughals of India (2006) A+E Television Network</ref> ഇതിന്റെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന പ്രധാന വാസ്തുശിൽപ്പികളെ, പണി തീർന്നതിനുശേഷം ഷാജഹാൻ കൊല്ലുകയോ, അംഗഭംഗം വരുത്തുകയോ ചെയ്തു എന്നത് മറ്റൊരു കഥയായി കേൾക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റുചില കഥകൾ പ്രകാ‍രം ഇതിൽ നിർമ്മാണത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന വാസ്തുശിൽപ്പികൾ താജ് മഹലിന്റെ പോലെയോ, ഇതിന്റെ ഭാഗങ്ങളുടെയോ പോലെയുള്ള ഒരു വാസ്തുവിദ്യകളും ചെയ്യില്ല എന്ന ഒരു കരാറിൽ ഒപ്പു വച്ചു എന്നും പറയുന്നു. <ref name="K239">Koch, p.239</ref> പക്ഷേ, ഇതിന് സ്ഥായിയായ ഒരു തെളിവും ഇല്ല. അതുപോലേ, 1830 ൽ ഇന്ത്യ ഗവണ്മെന്റ് ഗവർണ്ണറായിരുന്ന വില്യം ബെനഡിക്ട് പ്രഭു, താജ് മഹൽ പൊളിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുകയും, ഇതിലെ മാർബിൾ ലേലം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തതായി പറയുന്നു. പക്ഷേ, ഇതിനും വ്യക്തമായ തെളിവുകളില്ല. ബെനടിക്ട് പ്രഭുവിന്റെ ജീവചരിത്രകാരനായ ജോൺ റോസല്ലി, ബെനഡിക്ട് പ്രഭു, ധനസംഭരണത്തിനു വേണ്ടി ആഗ്ര കോട്ടയിൽ പണിയിൽ ബാക്കി വന്ന മാർബിൾ വിൽക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതിൽ നിന്നുണ്ടായ കഥയാണ് ഇതെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. <ref>Rosselli, J., ''Lord William Bentinck the making of a Liberal Imperialist, 1774-1839'', London Chatto and Windus for Sussex University Press 1974, p.283</ref> 2000-ൽ പി. എൻ. ഓക്ക് നൽകിയ ഒരു അപേക്ഷ പ്രകാരം ഒരു ഹിന്ദു രാജാവാണ് താജ് മഹൽ പണിതത് എന്ന അവകാശ വാദം സുപ്രീം കോടതി തള്ളി.<ref name="hinduoak">{{cite web|title=Plea to rewrite Taj history dismissed|url=http://www.hindu.com/thehindu/2000/07/14/stories/0214000q.htm|work=The Hindu|accessdate=8 നവംബർ 2010|author=PTI|date=2000-07-14|archive-date=2014-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605001845/http://www.hindu.com/thehindu/2000/07/14/stories/0214000q.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="K239"/> ഓക്ക് തന്റെ അപേക്ഷയിൽ പറയുന്നതു പ്രകാരം, മറ്റ് ചരിത്ര സ്മാരകങ്ങളുടെ പോലെ താജ് മഹലും മുസ്ലീം സുൽത്താന്മാരുടെ പേരിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്, പക്ഷേ അത് പണിതത് ഒരു ഹിന്ദു രാജാവാണെന്നുമാണ്. രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഉന്നം വെച്ചുള്ള ഈ വാദങ്ങൾ സുപ്രീം കോടതി തള്ളുകയായിരുന്നു <ref name="oak">{{cite web| url = http://www.stephen-knapp.com/true_story_of_the_taj_mahal.htm | title = The True Story of the Taj Mahal| accessdate = 2007-02-23| last = Oak| first = Purushottam Nagesh| publisher = Stephen Knapp}}</ref> ഷാജഹാനും മകൾ ജഹനാരയും തമ്മിൽ അവിഹിത ബന്ധം എന്ന് കൊട്ടാരത്തിൽ പറഞ്ഞു കേട്ടിരുന്നു എന്ന് സഞ്ചാരി ഫ്രങ്കോയിസ് ബർണിയർ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് <!-- A more poetic story relates that once a year, during the rainy season, a single drop of water falls on the cenotaph, as inspired by [[Rabindranath Tagore]]'s description of the tomb as ''"one tear-drop...upon the cheek of time".'' Another myth suggests that beating the silhouette of the finial will cause water to come forth. To this day, officials find broken [[bangle]]s surrounding the silhouette.<ref name="k240">Koch, p.240</ref> --> == ചിത്രശാല == <center> <gallery caption="താജ് മഹലിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> File:Taj Mahal from agra.jpg|താജ് മഹൽ ചിത്രം:Taj9.jpg | ചുവരുകളിലെ കാർന്നു ചെയ്തിട്ടുള്ള കൊത്തുപണികൾ ചിത്രം:Taj10.jpg|വലിയ നാലു തൂണുകളിൽ ഒന്ന് പ്രമാണം:താജ്‌ മഹൽ2013.JPG|താജ്‌ മഹൽ ഒരു പ്രഭാതകാല ദൃശ്യം </gallery> </center> == ഇതുകൂടി കാണുക == {{commons+cat|Taj Mahal|Taj Mahal}} * [[ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം]] * [[ആഗ്ര കോട്ട]] * [[ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രി]] == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == <!---DO NOT ADD COMMERCIAL WEBSITE LINKS HERE - THEY ARE LIKELY TO BE REVERTED IN ACCORDANCE WITH WIKIPEDIA:EXTERNAL LINKS POLICY.---> * [http://asi.nic.in/asi_monu_whs_agratajmahal.asp ആർക്കിയോളജികൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ വിവരണങ്ങൾ ] * [http://www.indohistory.com/taj_mahal.html Government of India - Description] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100128220932/http://www.indohistory.com/taj_mahal.html |date=2010-01-28 }} * {{wikivoyage|Taj Mahal}} * [http://photosynth.net/view.aspx?cid=bbb57986-0e47-41d7-8e6d-7f8b640e7e43 Photosynth view of Taj Mahal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090523094619/http://photosynth.net/view.aspx?cid=bbb57986-0e47-41d7-8e6d-7f8b640e7e43 |date=2009-05-23 }} (requires [[Photosynth]]) == അവലംബം == {{reflist|2}} == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small"> * Asher, Catherine B. ''Architecture of Mughal India'' New Cambridge History of India I.4 (Cambridge University Press) 1992 ISBN 0-521-26728-5 * Bernier, Françoi' ''Travels in the Moghul Empire A.D. 1657-1668'' (Westminster: Archibald Constable & Co.) 1891 * Carroll, David (1971). ''The Taj Mahal'', Newsweek Books ISBN 0-88225-024-8 * Chaghtai, Muhammad Abdullah ''Le Tadj Mahal d'Agra (Inde). Histoire et description'' (Brussels: Editions de la Connaissance) 1938 * Copplestone, Trewin. (ed). (1963). ''World architecture - An illustrated history.'' Hamlyn, London. * Gascoigne, Bamber (1971). ''The Great Moguls'', Harper & Row * Havel, E.B. (1913). ''Indian Architecture: Its Psychology, Structure and History'', John Murray * Kambo, Muhammad Salih ''Amal-i-Salih or Shah Jahan Namah'' Ed. Ghulam Yazdani (Calcutta: Baptist Mission Press) Vol.I 1923. Vol. II 1927 * {{cite book| last = Koch | first = Ebba | title = The Complete Taj Mahal: And the Riverfront Gardens of Agra | origdate = Aug 2006| format = Paperback| edition = First| publisher = Thames & Hudson Ltd | location = | isbn = 0500342091| pages = 288 pages| year = 2006 }} * Lahawri, 'Abd al-Hamid ''Badshah Namah'' Ed. Maulawis Kabir al-Din Ahmad and 'Abd al-Rahim under the superintendence of Major W.N. Lees. (Calcutta: College Press) Vol. I 1867 Vol. II 1868 * Lall, John (1992). ''Taj Mahal'', Tiger International Press. * {{cite book| last = Preston | first = Diana & Michael | title = A Teardrop on the Cheek of Time | url = https://archive.org/details/teardroponcheeko0000pres | origdate = 2007| format = Hardback| edition = First| publisher = Doubleday | location = London | isbn = 9780385609470| pages = [https://archive.org/details/teardroponcheeko0000pres/page/354 354] pages| year = 2007 }} * Rothfarb, Ed (1998). ''In the Land of the Taj Mahal'', Henry Holt ISBN 0-8050-5299-2 * Saksena, Banarsi Prasad ''History of Shahjahan of Dihli'' (Allahabad: The Indian Press Ltd.) 1932 * Stall, B (1995). ''Agra and Fathepur Sikri'', Millennium * Stierlin, Henri [editor] & Volwahsen, Andreas (1990). ''Architecture of the World: Islamic India, Taschen'' * Tillitson, G.H.R. (1990). ''Architectural Guide to Mughal India'', Chronicle Books </div> {{New Seven Wonders of the World}} {{World Heritage Sites in India}} {{Mughal Empire|state=collapsed}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ലോകമഹാത്ഭുതങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മുഗൾ വാസ്തുകല]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശിലെ ചരിത്രസ്മാരകങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചിത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കേണ്ട താളുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ദേശീയപ്രാധാന്യമുള്ള സ്മാരകങ്ങൾ]] iurwi1ezl6ks6521m24z0ky7094tn1b 4627186 4627184 2026-05-31T10:16:30Z ~2026-32243-25 218583 /* പഴങ്കഥകൾ */ 4627186 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{Prettyurl|Taj Mahal}} {{വിവക്ഷ|താജ് മഹൽ}} {{Infobox Historic Site | name = താജ് മഹൽ | native_name = ताज महल | native_language = Hindi | image = Taj Mahal, Agra, India edit2.jpg | image_size = 250px | caption = Southern view of the Taj Mahal | designation1 = WHS | designation1_date = 1983 <small>(7th [[World Heritage Committee|session]])</small> | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/252 യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃകങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ] | designation1_criteria = i | designation1_type = സാംസ്കാരികം | designation1_free1name = State Party | designation1_free1value = {{IND}} | designation1_free2name = Region | designation1_free2value = [[List of World Heritage Sites in Asia and Australasia|Asia-Pacific]] | location = [[ആഗ്ര]], [[ഇന്ത്യ]] | elevation = 171 m (561 ft) | built = 1632 - 1653 | architect = [[ഉസ്താദ് ഈസ]] | architecture = [[Mughal architecture|Mughal]] | coordinates = {{coord|27|10|30|N|78|02|31|E|display=inline,title}} | locmapin = India | map_caption = Located in western Uttar Pradesh, India | visitation_num = More than 3 million | visitation_year = 2003 }} ലോകമഹാത്ഭുതങ്ങളിൽ ഒന്നായ '''താജ്‌മഹൽ''' ([[ഹിന്ദി]]:''' ताज महल'''; [[പേർഷ്യൻ]]/[[ഉർദു]]: '''تاج محل''') [[ആഗ്ര|ആഗ്രയിൽ]], [[യമുന|യമുനാനദിക്കരയിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[മുഗൾ സാമ്രാജ്യം|മുഗൾ]] ചക്രവർത്തിയായ [[ഷാജഹാൻ]] തന്റെ പത്നി [[മുംതാസ് മഹൽ|മുംതാസ് മഹലിന്റെ]] സ്മരണയ്ക്കായി പണികഴിപ്പിച്ചതാണ് ഇത്. പേർഷ്യൻ,ഒട്ടോമൻ,ഇന്ത്യൻ,ഇസ്ലാമിക് എന്നീ വാസ്തുവിദ്യാ മാതൃകകൾ കൂടിച്ചേർന്നുണ്ടായ [[മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യ|മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ]] ഉത്തമോദാഹരണമാണ് താജ് മഹൽ. പൂർണമായും [[വെണ്ണക്കല്ല്|വെണ്ണക്കല്ലിൽ]] നിർമ്മിച്ച ഈ സ്മാരകം പൂർത്തിയാകാൻ ഇരുപത്തി രണ്ട് വർഷം എടുത്തു എന്നാണ് കണക്ക്. 1983- ൽ ലോകത്തിലെ പൈതൃക സ്ഥലങ്ങളുടെ [[UNESCO|യുനെസ്കോയുടെ]] പട്ടികയിൽ താജ് മഹലിനെ പെടുത്തി. വെണ്ണക്കല്ലിൽ പണിത സൗധമാണ്‌ ഏറ്റവും പ്രധാനമെങ്കിലും ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് മറ്റു കെട്ടിടങ്ങളും ചേർന്ന ഒരു സമുച്ചയമാണ്‌ താജ് മഹൽ. ഇതിന്റെ പണി ഏകദേശം 1632 ൽ തുടങ്ങി 1653 ൽ തീർന്നു എന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. പതിനായിരക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികൾ ചേർന്നാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തീകരിച്ചത്. <ref>Tillitson, G.H.R. (1990). Architectural Guide to Mughal India, Chronicle Books</ref>. [[ഉസ്താദ് അഹമ്മദ് ലാഹോറി|ഉസ്താദ് അഹമ്മദ് ലാഹോറിയാണ്]] ഇതിന്റെ പ്രധാന ശില്പി.<ref name="unesco">[http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/252.pdf UNESCO advisory body evaluation]</ref> കാലത്തിന്റെ കവിളിൽ വീണ കണ്ണുനീർത്തുള്ളി എന്നാണ് രവിന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ താജ്മഹലിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref name=teardrop232>{{cite web | title = Taj Mahal: Memorial to Love | url = https://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html | publisher = PBS | accessdate = 2017-10-19 | archive-date = 2017-10-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20171013173327/https://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html | url-status = bot: unknown }}</ref> [[File:Aks The Reflection Taj Mahal.jpg|right|thumb|താജ് മഹലിന്റെ പ്രതിബിംബം]] == ഉറവിടവും പ്രചോദനവും == [[പ്രമാണം:Shahjahan on globe, mid 17th century.jpg|thumb|right|150px|[[ഷാജഹാൻ]] - കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ. ഷാജഹാൻ ഗ്ലോബിനും മുകളിൽ എന്ന ചിത്രം,[[സ്മിത്ത്‌സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ|സ്മിത്ത്‌സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷനിൽ നിന്നും]] ]] [[പ്രമാണം:Mumtaz Mahal.jpg|thumb|right|150px|കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ [[മുംതാസ് മഹൽ]]]] [[മുഗൾ]] ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന [[ഷാജഹാൻ|ഷാജഹാന്റെ]] മൂന്നാം ഭാര്യയായിരുന്ന മുംതാസ് മഹൽ 1631ൽ തന്റെ 14-ആമത്തെ കുട്ടിയായ [[ഗൗഹറ ബേഗം|ഗൗഹറ ബേഗത്തിന്]] ജന്മം നൽകുന്നതിനിടയിൽ (വിവാഹത്തിന്റെ പതിനെട്ടാം വർഷത്തിൽ) മരിച്ചു<ref name=bharatheeyatha4/>. അക്കാലം ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തിക്ക് വളരെയധികം സമ്പത്തും അഭിവൃദ്ധിയും ഉള്ള കാലമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-12-21 |archive-date=2010-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100213050957/http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html |url-status=dead }}</ref> പക്ഷേ ഭാര്യയുടെ മരണം മൂലം അദ്ദേഹം വളരെ ദുഃഖത്തിലാവുകയായിരുന്നു. മുംതാസ് മഹലുമായുള്ള ഷാജഹാന്റെ അഗാധ പ്രേമമാണ് താജ് മഹൽ പണിയുവാനുള്ള പ്രേരണയെന്ന് കാലാനുസൃതവിവരണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. <ref>Muhammad Abdullah Chaghtai ''Le Tadj Mahal D'Agra (Hindi). Histoire et description'' (Brussels) 1938 p46</ref> <ref>'Abd al-Hamid Lahawri ''Badshah Namah'' Ed. Maulawis Kabir al-Din Ahmad and 'Abd al-Rahim u-nder the superintendence of Major W.N. Lees. Vol. I Calcutta 1867 pp384-9 ; Muhammad Salih Kambo ''Amal-i-Sal\lih or Shah Jahan Namah'' Ed. Ghulam Yazdani Vol.I (Calcutta) 1923 p275</ref> താജ് മഹലിന്റെ പണികൾ മുംതാസിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം ഉടൻ തന്നെ തുടങ്ങുകയുണ്ടായി. 1648 ൽ ഒരു അടിസ്ഥാന ശവകുടീരം പണിതീർന്നു. പിന്നീട് ഇതിനു ചുറ്റുമുള്ള [[ഉദ്യാനം|ഉദ്യാനങ്ങളും]] അനുബന്ധ കെട്ടിടങ്ങളും പിന്നീടുള്ള അഞ്ച് വർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് പണിതീർന്നത്. ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തി സ്വന്തം വാക്കുകളിൽ താജ്‌മഹലിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: (ഇംഗ്ലീഷിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു:) <ref>{{cite book | last = Mahajan | first = Vidya Dhar | authorlink = | coauthors = | title = Muslim Rule In India | publisher = | date = 1970 | location = | pages = 200 | url = | doi = | id = | isbn = }}</ref> [കുറ്റവാളികൾ ഇവിടെ അഭയം തേടണം, മാപ്പുനൽകിയവനെപ്പോലെ അവൻ പാപത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനാകുന്നു. ഒരു പാപി ഈ മാളികയിലേക്ക് പോകണോ? അവന്റെ മുൻകാല പാപങ്ങളെല്ലാം കഴുകിക്കളയണം. ഈ മാളികയുടെ കാഴ്ച ദുഖകരമായ നെടുവീർപ്പുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; സൂര്യനും ചന്ദ്രനും അവരുടെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് കണ്ണുനീർ ഒഴുകുന്നു. ഈ ലോകത്ത് ഈ ഭവനം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു; അതുവഴി സ്രഷ്ടാവിന്റെ മഹത്ത്വം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിന്.] <blockquote> Should guilty seek asylum here,<br /> Like one pardoned, he becomes free from sin.<br /> Should a sinner make his way to this mansion,<br /> All his past sins are to be washed away.<br /> The sight of this mansion creates sorrowing sighs;<br /> And the sun and the moon shed tears from their eyes.<br /> In this world this edifice has been made;<br /> To display thereby the creator's glory.<br /> </blockquote> [[പ്രമാണം:Humanyu.JPG|thumb|right|150px|[[ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം]] താജ്‌മഹലിന്റെ വാസ്തുവിദ്യയുടെ സമാനതകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒന്നാണ്.]] താജ് മഹൽ പേർഷ്യൻ സംസ്കാരത്തിന്റേയും മുഗൾ സംസ്കാരത്തിന്റേയും വാസ്തുവിദ്യകളുടെ ഒരു സങ്കലനമാണ്. ഇതു കൂടാതെ [[തിമുർ]] രാജവംശത്തിൽ നിന്നുള്ള വാസ്തുവിദ്യയുടേയും പ്രചോദനം ഇതിന്റെ രൂപകല്പനയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. [[സമർകണ്ട്|സമർകണ്ടിലെ]] [[ഗുർ-ഏ-അമീർ]] എന്ന കെട്ടിടം ,<ref> Chaghtai ''Le Tadj Mahal'' p146</ref> [[ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം]] (ചിലപ്പോൾ ചെറിയ താജ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), [[ഡെൽഹി|ഡെൽഹിയിലെ]] ഷാജഹാന്റെ സ്വന്തം നിർമിതിയായ [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] എന്നിവയിൽ നിന്നും വാസ്തു പ്രചോദനങ്ങൾ ഉൾകൊള്ളുന്നതാണ് താജ്. ആദ്യകാലത്തെ [[മുഗൾ]] കെട്ടിടങ്ങൾ എല്ലാം തന്നെ [[ചുവന്ന മണൽക്കല്ല്|ചുവന്ന മണൽക്കല്ലിലാണ്‌]] പണിതിരുന്നത്. പക്ഷേ, ഷാജഹാൻ താജ് മഹൽ പണിയുന്നതിന് വെണ്ണക്കല്ലും വിലപിടിപ്പുള്ള മറ്റുചില കല്ലുകളും ഉപയോഗിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയായിരുന്നു. ഇതുമൂലം മുഗൾ കാലഘട്ടത്തെ മറ്റ് കെട്ടിടങ്ങളേക്കാൾ താജ്മഹലിന് ഒരു പ്രത്യേക ആകർഷണം കൈവരുന്നു. <ref>Copplestone, p.166</ref> മുംതാസിനോടുള്ള ഷാജഹാന്റെ പ്രണയത്തേയും അതിന്റെ സ്മാരകമായ ഈ സൗധത്തേയും കുറിച്ച് [[ടാഗോർ]] [[ലവേഴ്സ് ഗിഫ്റ്റ്]] എന്ന ഒരു കവിതയിൽ പരാമർശിക്കുന്നു <ref name=bharatheeyatha4/>. == വാസ്തുവിദ്യ == === കുടീരം === താജ് മഹലിന്റെ പ്രധാന ഭാഗം എന്നു പറയാവുന്നത് വെള്ള [[മാർബിൾ|മാർബിളിൽ]] നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള കുടീരമാണ്. ഇത് ഒരു സമചതുര സ്തംഭപാദത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.സാധാരണ കാണുന്ന എല്ലാ മുഗൾ, പേർഷ്യൻ വാസ്തു വിദ്യയിലേയും പോലെ ഇതിനു ചുറ്റും സമമായി പണിതീർത്തിരിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങളും, [[ഇവാൻ]] എന്ന ഒരു കമാനാകൃതിയിലുള്ള വാതിലും, ഏറ്റവും മുകളിലായി ഒരു വലിയ കുംഭഗോപുരവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[പ്രമാണം:Taj Mahal in India.jpg|thumb|150px|താജ് മഹലിന്റെ അടിസ്ഥാനം വലിയ പല-അറകളുള്ള ഘടനയാണ്.]] താജ് മഹലിന്റെ അടിസ്ഥാനം വലിയ പല-അറകളുള്ള ഘടനയാണ്. നീളം, വീതി, ഉയരം ഈ മുന്നും സമയളവോടു കൂടിയ ഒരു വലിയ ഘനപദാർത്ഥത്തിന്റെ ആകൃതിയിലാണ് അടിത്തറ. ഇതിന്റെ ഏകദേശ നീളം 55 മീ. ആണ്. (അടിത്തറയുടെ പ്ലാൻ കാണുക). നീളമുള്ള വശങ്ങളിൽ [[പിസ്താക്]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന കമാനാകൃതിയിലുള്ള ചട്ടക്കൂടുകൾ പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുൻപിലെ കമാനത്തിന്റെ രണ്ടു വശത്തും മുകളിലും താഴെയുമായി കൂടുതൽ പിസ്താക്കുകൾ പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതു പോലുള്ള പിസ്താക്കുകൾ ചരിഞ്ഞ ചുമരുകളുടെ വശങ്ങളിലും പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ വാസ്തുപരമായ പ്രത്യേകത കെട്ടിടത്തിന്റെ എല്ലാ വശങ്ങളിലും പ്രതി സമമായി കാണാം. ഈ ചതുര സ്തംഭപാദത്തിന്റെ നാലു വശങ്ങളിലും നാല്‌ മീനാറുകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇതിന്റെ മുകളിലും ഓരോ കുംഭഗോപുരങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. അകത്തെ പ്രധാന അറക്കുള്ളിൽ ഷാജഹാന്റേയും മുംതാസ് മഹലിന്റേയും ശവപ്പെട്ടികളുടെ മാതൃക കാണാം. യഥാർഥ ശവപ്പെട്ടികൾ ഇതിന്റെ താഴെയുള്ള അറകളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മാർബിൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ഗോപുരമാണ് ഇതിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആകർഷണം. ഇതിന്റെ ഉയരം കെട്ടിടത്തിന്റെ അടിത്തറയുടെ അത്ര തന്നെ വരും. ഏകദേശം 35 മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതാണ് ഈ [[കുംഭഗോപുരം]]. ഇതിന്റെ മുകളിലുള്ള ഗോളസ്തംഭത്തിന് 7 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്. രൂപസവിശേഷത കൊണ്ട് ഇതിനെ ഓനിയൻ ഡോം അഥവാ ഉള്ളിയുടെ ആകൃതിയുള്ള സ്തംഭം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ഏറ്റവും മുകളിലുള്ള ഈ ഗോള സ്തംഭത്തിന്റെ മുകളിൽ [[കമലം|താമരയുടെ]] ആകൃതിയിൽ അഭികല്പന ചെയ്തിട്ടുള്ള ഒരു രൂപം ഉണ്ട്. ഇതിന് ചുറ്റും നാല് ചെറിയ സ്തൂപങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ആകൃതിയും പ്രധാന സ്തൂപത്തിന്റെ ആകൃതിയിൽ തന്നെയാണ്. ഇതിനെ ചത്രി [[സ്തൂപം]] എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ചത്രികൾ പ്രധാന സ്തൂപത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ തന്നെ നാലു വശത്തും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇതിന്റെ അടിഭാഗം പ്രധാന കുംഭ ഗോപുരത്തിന്റെ അകത്തേക്ക് തുറന്ന് അതിനകത്തേക്ക് വെളിച്ചം കടത്തിവിടുന്നു. അടിഭാഗത്തെ ചുമരുകളുടെ നാലു ഭാഗത്തും ശംഖുപിരിയൻ ആകൃതിയിലുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ചത്രി കുംഭഗോപുരങ്ങൾ ഇവിടേയും നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ കുംഭഗോപുരത്തിന്റേയും ചത്രിയുടെയും മുകളിലായി ഫിനിയൽ എന്ന പേർഷ്യൻ, ഹിന്ദു ചിത്രപ്പണികൾ ചെയ്തിരിക്കുന്ന ലോഹ സ്തൂപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ആദ്യം സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ ഇത് [[സ്വർണ്ണം]] കൊണ്ടുള്ളതായിരുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. കൊല്ലവർഷം 1800 വരെ സ്വർണ്ണം കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച സ്തൂപം ഇതിന്റെ മുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നു. പിന്നീട് ഈ സ്വർണ്ണത്തിന്റെ സ്തൂപം [[ബ്രിട്ടീഷ്|ബ്രിട്ടിഷുകാർ]] എടുത്ത് മാറ്റി എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. അതിനു ശേഷം അതേ ആകൃതിയിലും വലിപ്പത്തിലുമുള്ള സ്തൂപം [[വെങ്കലം]] കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച് സ്ഥാപിക്കുകയായിരുന്നു. ഈ സ്തൂപത്തിന്റെ മുകളിലായി അർദ്ധ ചന്ദ്രന്റെ ആകൃതിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു ഫലകം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇത് [[ഇസ്ലാം|ഇസ്ലാമിക്]] മതത്തിന്റെ പ്രതീകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പ്രധാന സ്തംഭപാദത്തിന്റെ നാലു മൂലകളിലായി നാലു വലിയ [[മീനാരം|മീനാരങ്ങൾ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ നാലു മീനാറുകൾക്കും 40 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്. ഇവ താജ് മഹലിന്റെ പ്രതി സമത ആകൃതിയെ കാണിക്കുന്നു. ഓരോ മീനാറുകളും താഴെ നിന്ന് മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ മുകളിലേക്ക് പോകുന്നതിൽ രണ്ട് ബാൽക്കണികളും ഏറ്റവും മുകളിലായി അവസാനത്തെ ബാൽക്കണിയും നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ഏറ്റവും മുകളിലുള്ള ബാൽക്കണിയിൽ പ്രധാന ഗോപുരത്തിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള ചത്രി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന ഗോപുരത്തിന്റെ മുകളിലുള്ള കമലാകൃതിയിലുള്ള സ്തൂപം മീനാറിന്റെ മുകളിലും പണിതിരിക്കുന്നു. നാലു മീനാരുകളും പ്രധാന സ്തംഭപാദത്തിന്റെ മൂലയിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക്‌ അല്പം ചരിച്ചാണ് പണിതിരിക്കുന്നത്. എന്തെങ്കിലും കാരണത്താൽ ഈ മീനാറുകൾ തകരുകയാണെങ്കിൽ അത് പ്രധാന ഗോപുരത്തിലേക്ക് വീഴാതെ വശങ്ങളിലേക്ക് വീഴുന്നതിനായിട്ടാണ് ഇങ്ങനെ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. <gallery caption="പ്രധാന സ്തംഭപാ‍ദത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:TajAndMinaret.jpg|പ്രധാന സ്തംഭപാദം, ഗോപുരം, മീനാർ Image:Taj_Mahal_finial-1.jpg|ഫിനിയൽ Image:TajEntryArch.jpg| [[ഇവാ‍ൻ]] എന്ന പ്രധാന ഗോപുരവാതിലും പിസ്താക്കുകളും Image:Taj floorplan.svg|താജ് മഹൽ തറയുടെ അടിസ്ഥാന രൂപരേഖ </gallery> ==== പുറമേയുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ ==== [[പ്രമാണം:TajCalligraphy3.jpg|thumb|150px|പിസ്താക്കുകളിൽ സുന്ദരമായ കൈയക്ഷരം കൊണ്ടുള്ള വാസ്തുവിദ്യ]] താജ് മഹലിന്റെ പുറമേയുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ മുഗൾ വംശത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച വാസ്തുവിദ്യകളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അലങ്കാരങ്ങൾ എല്ലാം കൃത്യമായ ആനുപാതത്തിലാണ് പിസ്താക്കുളിലും ചുമരുകളിലും ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. അലങ്കാരങ്ങൾ പ്രധാനമായും മൂന്നു രീതിയിലാണ്. പെയിന്റ് ഉപയോഗിച്ചും, കുമ്മായചാന്ത് ഉപയോഗിച്ചും, കൂടാതെ പ്രധാന രീതിയായ മാർബിളിൽ കൊത്തിയുമാണവ. ഇസ്ലാം മതത്തിന്റെ പ്രാധാന്യങ്ങളും വിലക്കുകളും കണക്കിലെടുത്ത് അലങ്കാരങ്ങൾ പ്രധാനമായും ചെയ്തിരിക്കുന്നത് കൈയക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചും, സസ്യലതാദികളുടെ രൂപാകൃതിയിലുമാണ്. താജ് മഹലിൽ കാണപ്പെടുന്ന കൈയെഴുത്തുകൾ അത്യലംകൃതമായ [[തുളുത്]] എഴുത്തു രീതിയാണ്. ഇത് പ്രധാനമായും ചെയ്തിരിക്കുന്നത് പേർഷ്യൻ കൈയെഴുത്തുകാരനായ [[അമാനത്ത് ഖാൻ]] ആണ്. ഈ കൈയെഴുത്തുകൾക്കായി ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത് വെള്ള മാർബിളുകൾ കൊത്തി അതിൽ [[ജാസ്പർ]] എന്ന കല്ല് ഉൾച്ചേർത്തിയിരിക്കുന്ന രീതിയിലാണ്. മുകളിലുള്ള ചുവരുകളിൽ അല്പം വലിയ അക്ഷരങ്ങളിലാണ് ഈ കൈയെഴുത്തുകൾ കൊത്തിയിരിക്കുന്നത്. താഴെ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ എല്ലാ വശത്തും അക്ഷരങ്ങൾ ശരിയായ അനുപാതത്തിൽ കാണുവാൻ വേണ്ടിയിട്ടാണ് ഇത്. താജ് മഹലിന്റെ അകത്തും പുറത്തുമായി കൊത്തിയിരിക്കുന്ന ഈ കൈയെഴുത്തുകൾ [[ഖുറാൻ|ഖുറാനിൽ]] നിന്നുള്ള വചനങ്ങളാണ്.<ref>[http://www.tajmahal.org.uk/calligraphy.html Taj Mahal Calligraphy - Calligraphy of Taj Mahal Agra - Taj Mahal Inscriptions and Calligraphy]</ref><ref name = "k100"/> ഈ എഴുത്തുകൾ ഖുറാനിലെ താഴെ പറയുന്ന പ്രതിപാദ്യങ്ങളും സന്നിശ്ചയങ്ങളുമാണ്: <div class="references-2column"> [[സൂറ]] 91 - [[Ash-Shams|ശംസ് (സൂര്യൻ)]]<br /> [[സൂറ]] 112 - [[Al-Ikhlas|ഇഖ് ലാസ് (വിശ്വാസത്തിന്റെ ശുദ്ധത)]]<br /> [[സൂറ]] 89 - [[Al-Fajr (sura)|ഫജ്ർ (പ്രഭാതം)]]<br /> [[സൂറ]] 93 - [[Ad-Dhuha|ളുഹാ (പൂർവ്വാഹ്നം)]]<br /> [[സൂറ]] 95 - [[At-Tin|തീൻ (അത്തി)]]<br /> [[സൂറ]] 94 - [[Al-Inshirah|ശർഹ് (വിശാലമാക്കൽ)]]<br /> [[സൂറ]] 36 - [[Ya-Seen|യാസീൻ]]<br /> [[സൂറ]] 81 - [[At-Takwir|തക്‌വീർ (ചുറ്റിപ്പൊതിയൽ)]]<br /> [[സൂറ]] 82 - [[Al-Infitar|ഇൻഫിത്വാർ (പൊട്ടിക്കീറൽ)]]<br /> [[സൂറ]] 84 - [[Al-Inshiqaq|ഇൻ‌ഷിഖാഖ് (പൊട്ടിപിളരൽ)]]<br /> [[സൂറ]] 98 - [[Al-Bayyina|ബയ്യിന (വ്യക്തമായ തെളിവ്)]]<br /> [[സൂറ]] 67 - [[Al-Mulk|മുൽക്ക് (ആധിപത്യം)]]<br /> [[സൂറ]] 48 - [[Al-Fath|ഫതഹ് (വിജയം)]]<br /> [[സൂറ]] 77 - [[Al-Mursalat|മുർസലാത്ത് (അയക്കപ്പെടുന്നവർ)]] <br /> [[സൂറ]] 39 - [[Az-Zumar|സുമർ (കൂട്ടങ്ങൾ)]] </div> താജ് മഹലിന്റെ പ്രധാന കവാടത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവർ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരിക്കുന്നത് വായിക്കാൻ കഴിയുന്നു. (ഇംഗീഷിൽ:) ''"O Soul, thou art at rest. Return to the Lord at peace with Him, and He at peace with you."''<ref>{{Cite web |url=http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t4visit_3calligraphy.html |title=pbs.org |access-date=2008-12-21 |archive-date=2008-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080531164509/http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t4visit_3calligraphy.html |url-status=dead }}</ref><ref name="k100">Koch, p.100</ref> വളരെ സംഗ്രഹീതമായ രൂപങ്ങളാണ് പ്രധാന സ്തംഭപാദം, പ്രധാന കവാടം, മോസ്ക്, ജവാബ് എന്നിവിടങ്ങളിലും ഒരു പരിധി വരെ ഇതിന്റെ തറകളിലും ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. കുംഭഗോപുരത്തിന്റേയും പ്രധാന കമാനത്തിന്റെ ആർച്ചിലും മറ്റും ചെയ്തിരിക്കുന്ന പെയിന്റിങ്ങുകൾ കൃത്യമായ ജ്യാമീതീയ രൂപങ്ങളാലാണ് തീർത്തിരിക്കുന്നത്. എല്ലാ പ്രധാന അരികുകളിലും, ചുവരുകൾ ചേരുന്നിടത്തും [http://en.wikipedia.org/wiki/Opus_spicatum ഹെറിങ്‌ബോൺ] രീതിയിൽ കൊത്തുപണികൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഉൾവശങ്ങളിൽ വെള്ള മണൽക്കല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ വെള്ള മാർബിളിൽ കറുപ്പും ഇരുണ്ടതുമായ കൊത്തുപണികൾ കൊണ്ട് മനോഹരമാക്കിയിരിക്കുന്നു. തറകളിലും നടപ്പാതകളിലും മാർബിൾ കൊണ്ടുള്ള ബ്ലോക്കുകൾ [http://en.wikipedia.org/wiki/Tessellation ടെസലേഷൻ] ആകൃതിയിൽ ആണ് വിരിച്ചിരിക്കുന്നത്. താഴത്തെ ചുമരുകളിൽ സസ്യങ്ങളുടെയും പൂക്കളുടെയും കൊത്തുപണികളാണ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഈ കൊത്തുപണികൾ ചെയ്തിരിക്കുന്ന മാർബിളുകൾ നന്നായി മിനുക്കിയിരിക്കുന്നു. വെള്ള മാർബിളുകളിൽ തുരന്ന് പല നിറത്തിലുള്ള മാർബിളുകൾ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന രീതിയിലാണ് സസ്യലതാദികളുടെ കൊത്തുപണികൾ . വെള്ള മാർബിൾ തുരന്ന് അകത്ത് കൊത്തി വച്ചിരിക്കുന്ന കല്ലുകൾ മാർബിൾ, ജാസ്പർ, ജേഡ് എന്നിവയാണ്. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തുരന്ന് കൊത്തി വച്ചിരിക്കുന്ന രീതിയിലാണെന്ന് തോന്നാത്ത രീതിയിൽ ചുമരിന്റെ അതേ നിരപ്പിൽ തന്നെയാണ് ഈ കൊത്തുപണികൾ . ആ പൂർണ്ണത അതിൽ കാണാവുന്നതാണ്. <gallery caption="പുറമേയുള്ള കൊത്തുപണികൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:TajGuldastaGeometricDeco.jpg|Herringbone Image:TajFlowerCloseUp.jpg|Plant motifs Image:TajSpandrel.jpg|Spandrel detail Image:TajPaintedGeometry.JPG|Incised painting </gallery> ==== അകത്തെ അലങ്കാരങ്ങൾ ==== [[പ്രമാണം:TajJoli1.jpg|thumb|right|150px|മൃതദേഹം അടക്കം ചെയ്തതിനെ മറക്കുന്ന ജാലി യവനിക അഥവ മൂടാപ്പ് ]] [[പ്രമാണം:Tombs-in-crypt.jpg|thumb|right|150px| [[ഷാജഹാൻ]], [[മുംതാസ് മഹൽ]] എന്നിവരുടെ യഥാർഥ ശവകുടീരം ]] [[പ്രമാണം:TajCenotaphs3.jpg|thumb|right|150px|മൃതദേഹം അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്ന അകത്തളങ്ങൾ]] മഹലിന്റെ അകത്തളത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ പുറമേ ചെയ്തിരിക്കുന്ന തുരന്നുള്ള പണികളേക്കാൾ ഉന്നതമായ കൽകൊത്തുപണികളാണ്. ഇത് വളരെ വിലപ്പെട്ട കല്ലുകൾ കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. അകത്തെ അറ എട്ട് വശങ്ങളുള്ള ഒരു അറയാണ്. ഇതിന്റെ എല്ലാ വശങ്ങളിൽ നിന്നും ഇതിലേക്കുള്ള പ്രവേശനമുണ്ട്. പക്ഷേ, തെക്കെ വശത്തെ ഉദ്യാനത്തിലേക്ക് തുറക്കുന്ന വാതിൽ മാത്രമേ ഇവിടെ ഉപയോഗിക്കാറുള്ളു. അകത്തെ അറയുടെ ചുവരുകൾക്ക് 25 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്. ഇതിന്റെ മുകളിലായി സൂര്യാകൃതിയിലുള്ള ഒരു സ്തൂപം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അകത്തേ അറയുടെ നാലു വശത്തായി നാലു ആർച്ചുകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മുകളിലത്തെ നിലയിൽ നിന്നും താഴത്തെ അറ കാണാവുന്നതാണ്. അകത്തെ ഓരോ അറകളും വളരെ ഉന്നതമായ രീതിയിൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ തുരന്നുള്ള കൊത്തുപണികളും പുറത്തേ അകത്തളത്തിലുള്ള പോലെ കൈയെഴുത്ത് കൊത്തുപണികളും, വിലപിടിപ്പുള്ള കല്ലിലുള്ള കൊത്തു പണികളും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഒത്ത നടുക്കായി ഷാജഹാന്റേയും മുംതാസ് മഹലിന്റേയും ശവകുടീരങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ ശവകുടീരങ്ങളെ മറച്ചു കൊണ്ട് മാർബിൾ ജാലികൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ മാർബിൾ ജാലികൾ എട്ട് വശങ്ങളുള്ള ഒരു മാർബിൾ അറയാണ്. ഓരോ വശങ്ങളും സമാനമായ കൊത്തു പണികൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനു താഴെയുള്ള തറ ഭാഗം വിലപ്പെട്ട കല്ലുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ കല്ലുകളിൽ സസ്യലതാദികളുടേയും വള്ളികളുടേയും ഫലങ്ങളുടേയും പുഷ്പങ്ങളുടേയും രൂപങ്ങൾ കൊത്തിയിരിക്കുന്നു. മുസ്ലീം ആചാരമനുസരിച്ച് ശവകുടീരങ്ങൾ അലങ്കരിക്കുന്നത് നിഷേധകരമായ ഒരു കാര്യമായതിനാൽ ഷാജഹാൻ, മുംതാസ് മഹൽ എന്നിവരുടെ ശവകുടീരങ്ങൾ അകത്തേ അറയുടെ താഴെ തികച്ചും സമതലമായ ഒരു തറയിലാണ് ചെയ്യുന്നത്. അവരുടെ തലകൾ പുണ്യ നഗരമായ [[മെക്ക|മെക്കയുടെ]] വശത്തിലേക്കാണ് തിരിച്ചു വച്ചിരിക്കുന്നത്. മുംതാസ് മഹലിന്റെ ശവകല്ലറ അകത്തളത്തിന്റെ ഒത്ത നടുക്കായിട്ടാ‍ണ് വച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം 1.5 മീ x 2.5 മീ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള മാർബിൽ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ മാർബിൾ ഫലകങ്ങളുടെ ചുറ്റിലും വിലപ്പെട്ട കല്ലുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതു കൂടാതെ മുംതാസിനെ പുകഴ്ത്തിക്കൊണ്ടുള്ള കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണികളും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഷാജഹാന്റെ ശവക്കല്ലറ മുംതാസിന്റെ കല്ലറയുടെ അടുത്തായി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് മാത്രമാണ് ഈ മൊത്തം കെട്ടിടത്തിൽ അസമതലമായി അഥവാ അസിമട്റിക് ആയി കാണാവുന്ന ഒന്ന്. മുംതാസിനേക്കാൾ അല്പം വലിപ്പം കൂടിയതാണ് ഷാജഹാന്റെ കല്ലറ. മുംതാസിന്റെ കല്ലറയുടെ പോലെ തന്നെ മാർബിൾ കൊണ്ടുള്ള ഒരു അറ ഇതിനും തീർത്തിരിക്കുന്നു. വിലപിടിപ്പുള്ള കല്ലുകൾ കൊണ്ടും കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണികളും കൊണ്ട് ഇതിനേയും അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. കൈയെഴുത്ത് കൊത്തുപണികൾ ഷാജഹാനെ കുറിച്ചും അദ്ദേഹത്തെ പുകഴ്ത്തി കൊണ്ട് എഴുതിയിരിക്കുന്നു. ഈ അറയുടെ മുകളിലായി ഒരു പേനയുടെ ചെപ്പ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇത് മുഗൾ വംശജരുടെ ആചാരമനുസരിച്ച് ശവക്കല്ലറകളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. ഇതു കൂടാതെ ദൈവത്തിന്റെ പത്തൊൻപത് പേരുകൾ ഇവിടെ കൊത്തി എഴുതിയിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ കൊത്തു പണികളിൽ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരിക്കുന്നു, (ഇംഗ്ലീഷിൽ:) ''"O Noble, O Magnificent, O Majestic, O Unique, O Eternal, O Glorious... "''. ഷാജഹാന്റെ കുടീരത്തിന്റെ മുകളിൽ ഇങ്ങനെ കൊത്തി എഴുതിയിരിക്കുന്നു, (ഇംഗ്ലീഷിൽ:) ; ''"He traveled from this world to the banquet-hall of Eternity on the night of the twenty-sixth of the month of [[Rajab]], in the year 1076 [[Hijri]]."'' <gallery caption="അകത്തള അറയിലെ കൊത്തുപണികൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:TajJaliArch.jpg|ജാലി കമാനം Image:TajJaliPiercwork.jpg|സൂക്ഷ്മ കൊത്തുപണികൾ Image:TajJaliInlay.jpg|തുരന്ന കൊത്തുപണി Image:Jali-inlay.jpg|ജാലിയുടെ അടുത്തു നിന്നുള്ള ചിത്രം </gallery> === ഉദ്യാനം === [[പ്രമാണം:Chahar-Bagh-Taj-Mahal-net.jpg|700px|thumb|center|ചഹർ ബാഗ് ഉദ്യാനത്തിന്റെ 360° പനോരമ ദൃശ്യം ]] താജ് മഹലിന്റെ ചുറ്റിലും ഏകദേശം 300 സ്ക്വകയർ മീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ പരന്നു കിടക്കുന്ന ഉദ്യാനമാണ് ''[[ചാർ ബാഗ് ഉദ്യാനം]]''. ഇത് ഒരു യഥാർഥ മുഗൾ ഉദ്യാനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ഉദ്യാനത്തിന്റെ നടുവിലൂടെ ഉയർത്തിയ വഴികൾ കൊണ്ട് ഉദ്യാനത്തിന്റെ നാലു ഭാഗങ്ങളായും 16 പൂത്തടങ്ങളായും തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ നടുക്കായി മാർബിളിൽ ഉയർത്തി പണിതിരിക്കുന്ന വെള്ള ടാങ്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. താജ് കുടീരത്തിന്റേയും പ്രധാന തെക്കേ വാതിലിന്റേയും ഏകദേശം പകുതി വഴിയിലായിട്ടാണ് ഈ മാർബിൾ ടാങ്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ മാർബിൾ ടാങ്കിലെ വെള്ളത്തിൽ താജ് മഹലിന്റെ പ്രതിഫലനം (തെക്ക് വടക്ക് ഭാഗത്തായി) കാ‍ണാവുന്നതാണ്. മറ്റു ഭാഗങ്ങളിൽ ഉദ്യാനം പലവിധ മരങ്ങൾ കൊണ്ടും ചെറിയ ഫൗണ്ടനുകൾ കൊണ്ടും അലങ്കൃതമാണ്. .<ref>{{Cite web |url=http://www.taj-mahal-travel-tours.com/garden-of-taj-mahal.html |title=taj-mahal-travel-tours.com |access-date=2008-12-21 |archive-date=2012-05-24 |archive-url=https://archive.today/20120524210735/http://www.taj-mahal-travel-tours.com/garden-of-taj-mahal.html |url-status=dead }}</ref> ഉയർത്തി പണിതിരിക്കുന്ന ഈ മാർബിൾ വെള്ള ടാങ്ക് '' [[അൽ ഹവ്‌ദ് അൽ-കവ്‌താർ]]'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. .<ref name = Begley>{{cite journal | last = Begley | first = Wayne E. | title = The Myth of the Taj Mahal and a New Theory of Its Symbolic Meaning | url = https://archive.org/details/sim_art-bulletin_1979-03_61_1/page/14 | journal = The Art Bulletin | volume = 61 | issue = 1 | pages = 14 | date = Mar, 1979 | accessdate = 2007-07-09}} </ref> [[പേർഷ്യൻ]] ഉദ്യാനങ്ങളുടെ മാതൃകയിൽ നിന്നും പ്രചോദനം കൊണ്ടിരിക്കുന്നതാണ് [[ചാർബാഗ് ഉദ്യാനം]]. ഈ രീതി ഇന്ത്യയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത് മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ [[ബാബർ]] ആയിരുന്നു. <!-- The charbagh garden, a design inspired by [[Persian gardens]], was introduced to India by the first Mughal emperor [[Babur]]. It symbolizes four flowing rivers of [[Jannah|Paradise]] and reflects the gardens of [[Paradise garden|Paradise]] derived from the Persian ''paridaeza'', meaning 'walled garden'. In [[Persian mysticism|mystic]] [[Islam]]ic texts of Mughal period, paradise is described as an ideal garden of abundance with four rivers flowing from a central spring or mountain, separating the garden into north, west, south and east. --> [[പ്രമാണം:TajGardenWide.jpg|thumb|right| താജ് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഫൗണ്ടനുകൾക്ക് അരികിലൂടെയുള്ള പാതകൾ]] സാധാരണ മുഗൾ ഉദ്യാനങ്ങളിൽ ഉദ്യാനത്തിന്റെ നടുക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടീരം ഉദ്യാനത്തിന്റെ അറ്റത്തായിട്ടാണ് ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ഉദ്യാനം നിലാവിന്റെ ഉദ്യാനം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. .<ref>{{Citation|last =Wright|first =Karen|title =Moguls in the Moonlight - plans to restore Mehtab Bagh garden near Taj Mahal|journal =[[Discover (magazine)|Discover]]|date =July|year =2000|url =http://findarticles.com/p/articles/mi_m1511/is_7_21/ai_63035788|access-date =2008-12-21|archive-date =2007-12-09|archive-url =https://web.archive.org/web/20071209114544/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1511/is_7_21/ai_63035788|url-status =dead}}</ref> ഈ ഉദ്യാനത്തിന്റെ വാസ്തുവിദ്യകൾ, ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം, ഇഷ്ടികകൾ വിരിച്ചിരിക്കുന്ന രീതികൾ, ഫൗണ്ടനുകൾ, മാർബിൾ നടപ്പാതകൾ, ജ്യാമീതീയ പൂത്തടങ്ങൾ എന്നിവ ജമ്മു കശ്മീരിലെ [[ഷാലിമാർ ഉദ്യാനം|ഷാലിമാർ ഉദ്യാനവുമായി]] സാമ്യമുള്ളതിനാൽ രണ്ടിന്റെയും രൂപകല്പന ഷാലിമാർ ഉദ്യാനം രൂപകല്പന ചെയ്ത അലി മർദാൻ തന്നെ ആണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. <ref>{{cite book| last = Allan| first = John | title = The Cambridge Shorter History of India | year = 1958| url = https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12749| origdate = 1958| publisher = S. Chand| location =Cambridge | pages = [https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12749/page/n314 288] pages| format = edition = First }}, p.318</ref> ആദ്യകാല കണക്കനുസരിച്ച് ഇവിടെ [[റോസ്]], [[ഡാഫോഡിൽ‌സ്]], ഫലവൃക്ഷങ്ങൾ എന്നിവ ധാരാളമായി നില നിന്നിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. <ref>[http://travel.howstuffworks.com/taj-mahal-landmark.htm The Taj by Jerry Camarillo Dunn Jr]</ref> [[മുഗൾ]] വംശത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ പിന്നീട് വന്ന [[ബ്രിട്ടീഷ്| ബ്രിട്ടീഷുകാർ]] ഇതിന്റെ രൂപം [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലെ]] ഉദ്യാനങ്ങളുടെ മാതൃകയിലാക്കുകയായിരുന്നു. <ref>Koch, p. 139</ref> === ചുറ്റുമുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Taj Mahal - Entrance.JPG|thumb|പ്രധാന കവാടമായ ദർവാസ-ഇ റൌസ - ഗേറ്റ്വേ ടു താജ് മഹൽ ]] താജ് മഹൽ കെട്ടിട സമുച്ചയം ചുറ്റിലും ചെത്തി ഭംഗി വരുത്തിയിരിക്കുന്ന [[ചെങ്കൽ]] കൊണ്ടും ചുമരുകൾ കൊണ്ടും മറച്ചിരിക്കുന്നു. മൂന്നു വശങ്ങൾ ഇത്തരത്തിൽ മറച്ചിരിക്കുകയും യമുന നദിയുടെ ഭാഗം തുറന്നിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്‌നു. ഈ ചുമരുകൾക്ക് ചുറ്റിലും കുറെ അധികം ശവകുടീരങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ ഷാജഹാന്റെ മറ്റു ഭാര്യമാരുടെയും മുംതാസിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ദാസിയുടെയും ശവകുടീരങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ സമുച്ചയങ്ങളെല്ലാം ചെങ്കല്ല് കൊണ്ട് നിർമ്മിതമാണ്. ഇത് സാധാരണ മുഗൾ കെട്ടിടങ്ങൾ പോലെ തന്നെയാണ്. ഉദ്യാനങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന ഈ കെട്ടിടങ്ങളുടെ രൂപം സാധാരണ ഹിന്ദു അമ്പലങ്ങളുടെ പോലെയായിരുന്നു. പിന്നീട് ഇതിനു മുകളിൽ ഒരു മോസ്ക് സ്ഥാപിക്കുകയും ഇതിന്റെ രൂപഭാവം മുസ്ലീം മോസ്ക് പോലെ ആക്കുകയായിരുന്നു. താജ് മഹലിന്റെ പോലെ മുകളിൽ ചത്രികളും ഇതിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ കെട്ടിടം ഇപ്പോൾ ഒരു മ്യൂസിയം ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നു. താജ് മഹൽ കോംപ്ലക്സിന്റെ വാതിൽ (''ദർവാസ'') മാർബിൾ, ചെങ്കല്ല് എന്നിവയുടെ മിശ്രിതമായിട്ടാണ് പണിതിരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ കമാനാകൃതിയിലുള്ള വാതിൽ മുഗൾ വംശജരുടെ സ്ഥായിയായ വാസ്തു രൂപമാണ്. ഇതിന്റെ മുകളിലും കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണികൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതു കൂടാതെ പുഷ്പ അലങ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ട് തുരന്ന കൊത്തു പണികളും ഇതിൽ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ മുകളിൽ കമാനാകൃതമായ മേൽത്തട്ട്, ചുമർ എന്നിവയിൽ സമാനാകൃതമായ ജ്യാമീതീയ രൂപങ്ങൾ കൊണ്ട് കൊത്തു പണികൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. [[File:TAJMAHAL 4.jpg|thumb|TAJMAHAL 4|right| താജ് മഹൽ മോസ്ക് അഥവ ''മസ്ജിദ്ട']] താജ് മഹൽ കെട്ടിട സമുച്ചയത്തിന്റെ രണ്ട് അറ്റങ്ങളിലായി ചെങ്കല്ല് കൊണ്ട് പണി തീർത്ത ഓരോ വലിയ കെട്ടിടങ്ങൾ കുടീരത്തെ അഭിമുഖീകരിച്ചു കൊണ്ട് നില നിൽക്കുന്നു. ഇത് പടിഞ്ഞാറ്, കിഴക്ക് വശങ്ങളിലായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങൾ എല്ലാ രീതിയിലും ഒരേ പോലെയാണ്. പടിഞ്ഞാ‍റെ വശത്തെ കെട്ടിടം മോസ്ക് ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നു. കിഴക്ക് വശത്തെ കെട്ടിടം ''ജവാബ്'' (ഉത്തരം) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് പ്രധാനമായും മറുവശത്തെ കെട്ടിടത്തിന് സമീകരണമെന്ന നിലയിൽ നിർമിച്ചതിണെന്ന് കരുതുന്നു. ഇത് മുൻപ് ഒരു അതിഥി മന്ദിരമായും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു .പടിഞ്ഞാറെ മോസ്ക് കെട്ടിടത്തിന്റെ തറയിൽ 569 പ്രാർഥന ഫലകങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. മോസ്കിന്റെ അടിസ്ഥാന രൂപകല്പന ഷാജഹാൻ പണി കഴിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന മറ്റു കെട്ടിടങ്ങളെപ്പോലെ തന്നെയാണ്. ഇതിന്റെ രൂപകല്പന [[ഡെൽഹി|ഡെൽഹിയിലെ]] [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] പോലെ തന്നെയാണ്. ഈ കൂടെയുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ 1643 ഓടെ പൂർത്തീകരിച്ചു എന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. == നിർമ്മാണം == [[പ്രമാണം:TajPlanMughalGardens.jpg|thumb|upright|തറയുടെ സ്ഥാന നിർണ്ണയ രൂപകല്പന]] താജ് മഹൽ പണിതീർത്തിരിക്കുന്നത് ചുവരുകളുടെ നഗരം എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ആഗ്ര]] നഗരത്തിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്ത് [[യമുന]] നദിയുടെ തീരത്താണ്. [[മഹാരാജ ജയ് സിംഗ്|മഹാരാജ ജയ് സിംഗിൽ]] നിന്നും വാങ്ങിയ ഭൂമിയായിരുന്നു ഇത്. പകരമായി ഷാജഹാൻ മഹാരാജ ജയ് സിങിന് ഒരു കൊട്ടാരം നൽകി എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. <ref> Chaghtai ''Le Tadj Mahal'' p54; Lahawri ''Badshah Namah'' Vol.1 p403</ref> മൂന്ന് ഏക്കറോളം വരുന്ന ഭൂമി ആദ്യം നിരപ്പാക്കി എടുക്കുകയും പിന്നീട് യമുന നദിയുടെ നിരപ്പിൽ നിന്നും 50 മീറ്ററോളം ഉയരത്തിൽ നിരത്തി എടുക്കുകയുമായിരുന്നു. കുടീരം പണിത ഭാഗങ്ങളിൽ ആഴത്തിൽ കിണറുകൾ പോലെ പണിത് അതിൽ കല്ലും മറ്റു ഖരപദാർഥങ്ങളും നിറച്ച് അടിത്തറയാക്കി. മുളകൾ കൊണ്ട് ചട്ടക്കൂട് തീർക്കുന്നതിനു പകരം കുടീരം പണിയുന്നതിനായി തൊഴിലാളികൾ ഇഷ്ടികകൾ കൊണ്ടുള്ള ഭീമാകാരമായ ചട്ടക്കൂട് കുടീരത്തിന്റെ അതേ വലിപ്പത്തിൽ തീർത്തു. അതിനുശേഷമാണ് കുടീരത്തിന്റെ പണി തുടങ്ങിയത്. ഇത്ര വലിയ ഒരു ചട്ടക്കൂട് പൊളിക്കാൻ കാലങ്ങൾ എടുക്കുമെന്ന് ഇതിന്റെ മേൽനോട്ടക്കാർ കണക്കാക്കിയിരുന്നു. പക്ഷേ ചക്രവർത്തി ഷാജഹാൻ, ചട്ടക്കൂടിന് ഉപയോഗിച്ച ഇഷ്ടികകൾ ആർക്കും കൊണ്ടുപോകാമെന്ന് ഉത്തരവിറക്കി.അതോടെ ഒറ്റ രാത്രി കൊണ്ട് ഈ ഭീമാകാരമായ ചട്ടക്കൂട് ഗ്രാമീണരും കർഷകരും പൊളിച്ചു കൊണ്ട്പോയി . 15 കി. മീ. നീളമുള്ള ഒരു ഭൂഗർഭ പാത മാർബിളുകൾ കൊണ്ട് വരാനായി നിർമ്മിച്ചു. 20 മുതൽ മുപ്പത് വരെയുള്ള പണിക്കാർ ചേർന്നാണ് ഓരോ മാർബിൾ ഫലകങ്ങളും പണി സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തിച്ചിരുന്നത്. ഇത് പ്രത്യേകം പണി തീർത്ത വണ്ടികളിലാണ് എത്തിച്ചിരുന്നത്. വിപുലീകരിച്ച കപ്പികൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള സംവിധാനം ഉപയോഗിച്ചാണ് വലിയ മാർബിൾ ഫലകങ്ങൾ മുകളിലേക്ക് എത്തിച്ചിരുന്നത്. ആവശ്യത്തിനുള്ള വെള്ളം എത്തിച്ചിരുന്നത് യമുന നദിയിൽ നിന്നും മൃഗങ്ങളെ ഉപയോഗിച്ച് വലിച്ചിരുന്ന ടാങ്കുകളിലായിരുന്നു. ഒരു പ്രധാന സംഭരണിയും അതിന്റെ അനുബന്ധമായി ചെറിയ സംഭരണികളും വെള്ളത്തിന്റെ വിതരണത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. അതിനു ശേഷം പൈപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അത് പണി സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തിക്കുകയായിരുന്നു. [[പ്രമാണം:Taj Mahal - Mausoleum der Liebe (CC BY-SA 4.0).webm|ലഘുചിത്രം|താജ്മഹലിനെ കുറിച്ചുള്ള വീഡിയോ]] ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാന സ്തംഭപാദവും കുടീരവും പണിതീരുന്നതിനായി 12 വർഷങ്ങൾ എടുത്തു. സമുച്ചയത്തിന്റെ ബാക്കി ഭാഗങ്ങൾ പണി തീരുന്നതിനായി 10 വർഷങ്ങൾ കൂടി എടുത്തു. ഇതിൽ [[മീനാറുകൾ]], മോസ്ക്, ജവാബ്, പ്രധാന തെക്കെ കവാടം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. മൊത്തം സമുച്ചയം പല തവണയായി പണിതതിനാൽ ഇപ്പോഴും നിർമ്മാണ സമയത്തെക്കുറിച്ച്‌ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. ശവകുടീരം പണിതീർന്നത് 1643 ലാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ബാക്കി പണികൾ അതിനു ശേഷവും തുടർന്നു എന്നും പറയപ്പെടുന്നു. പണി തീരാൻ എടുത്ത ചെലവുകളുടെ കാര്യത്തിലും പല അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഒരു കണക്കനുസരിച്ച് ചെലവ് അക്കാലത്തെ 32 ദശലക്ഷം രൂപ ആണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. <ref name="Zahoor">[http://www.islamicity.com/Culture/Taj/default.htm Dr. A. Zahoor and Dr. Z. Haq]</ref> താജ് മഹൽ പണിയുന്നതിനായി [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയുടെ]] വിവിധഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും സാധന സാമഗ്രികൾ എത്തിച്ചു. ആയിരത്തിലധികം ആനകളെ സാധനങ്ങൾ പണി സ്ഥലത്തേക്കെത്തിക്കുന്നതിനായി ഉപയോഗിച്ചു. മാർബിൾ [[രാജസ്ഥാൻ|രാജസ്ഥാനിൽ]] നിന്നും [[ജാസ്‌പർ]] കല്ലുകൾ [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബിൽ]] നിന്നും , [[ജേഡ്]], [[ക്രിസ്റ്റൽ]] എന്നിവ [[ചൈന|ചൈനയിൽ]] നിന്നുമാണ് കൊണ്ട് വന്നത്. ഇതു കൂടാ‍തെ [[തിബെത്ത്]], [[അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ]], [[ശ്രീലങ്ക]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും പലതരം കല്ലുകൾ കൊണ്ടു വന്നിരുന്നു. കൂടാതെ [[അറേബ്യ|അറേബ്യയിൽ]] നിന്നും വിലപിടിപ്പുള്ള കല്ലുകൾ കൊണ്ടു വന്നിരുന്നു. വെള്ള മാർബിളുകളിൽ ഏഷ്യയുടെ വിവിധ മേഖലകളിൽ നിന്നും കൊണ്ടു വന്ന 28 തരത്തിലുള്ള വില പിടിപ്പുള്ള കല്ലുകൾ പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വെള്ള മാർബിൾ ജയ്പൂരിലെ ഒരു ഹിന്ദു രാജാവാണ്‌ നൽകിയത്<ref name=bharatheeyatha4>{{cite book |last=സുകുമാർ അഴീക്കോട് |first= |authorlink= സുകുമാർ അഴീക്കോട്|coauthors= |title= ഭാരതീയത|year=1993 |publisher= [[ഡി.സി. ബുക്സ്]]|location= [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]|isbn= 81-7130-993-3 |pages= 100|chapter= 4-ശാസ്ത്രവും കലയും|language=മലയാളം}}</ref>. [[പ്രമാണം:Taj Mahal art.jpg|thumb|upright|കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ താജ് മഹൽ [[സ്മിത്‌സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റുസ്റ്റ്യൂഷനിൽ]] നിന്നും]] താജ് മഹലിന്റെ പണിക്കു വേണ്ടി ഇരുപതിനായിരത്തിലധികം തൊഴിലാളികളെ വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും കൊണ്ടു വന്നു. [[ബുക്കാറ|ബുക്കാറയിൽ]] നിന്നും കാരുകന്മാരേയും, [[സിറിയ]], [[പേർഷ്യ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് കൈയെഴുത്ത്/കൊത്തു പണിക്കാരെയും, തെക്കെ ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് കല്ലിൽ തുരന്ന് കൊത്തുപണി നടത്തുന്നവരേയും, [[ബലൂചിസ്ഥാൻ|ബലൂചിസ്ഥാനിൽ]] നിന്ന് മാർബിൾ മുറിയ്ക്കുന്നവരേയും കൊണ്ടു വന്നു. ഈ വിദഗ്ദ്ധ പണിക്കാർ അടങ്ങുന്ന 37 അംഗ സംഘമാണ് താജ് മഹലിന്റെ മൊത്തം കൊത്തു പണി, അലങ്കാര പണികൾ തീർത്തത്. താജ് മഹലിന്റെ പണികളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന ചില പണിക്കാർ: * പ്രധാന ഗോപുരം പണിതത് [[ഇസ്മായിൽ അഫാൻ‌ഡി]] (a.ka. ഇസ്മായിൽ ഖാൻ),<ref name="Ottoman">{{Cite web |url=http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t3build_design.html |title=Who designed the Taj Mahal |access-date=2008-12-21 |archive-date=2017-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170818001808/http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t3build_design.html |url-status=dead }}</ref> - ഓട്ടൊമൻ രാജവംശത്തിൽപ്പെട്ട ഈ വസ്തുവിദഗ്ദ്ധൻ താജ് മഹലിന്റെ പ്രധാന രൂപകാല്പനികനാണ്. ഗോപുരം അടക്കം പ്രധാന ഭാഗങ്ങളെല്ലാം രൂപകല്പന ചെയ്തത് ഇദ്ദേഹമാണ്. * [[ഉസ്താദ് ഈസ]] - [[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] നിന്നും, [[ഇസ മുഹമ്മദ് എഫ്ഫാൻ‌ഡി]] - [[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] നിന്നു, ഇവരാണ് രൂപ കല്പനയിൽ പ്രധാനികൾ. <ref>William J. Hennessey, Ph.D., Director, Univ. of Michigan Museum of Art. IBM 1999 WORLD BOOK </ref><ref>Marvin Trachtenberg and Isabelle Hyman. Architecture: from Prehistory to Post-Modernism. p223</ref> - പക്ഷേ , ഇവരുടെയെല്ലാം പങ്കിനെ സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന കുറച്ച് തെളിവുകൾ മാത്രമേ നില നിൽക്കുന്നുള്ളൂ. * 'പുരു' ബെനാറസ് , പേർഷ്യയിൽ നിന്നും വന്ന പ്രധാന വാസ്തു വിദ്യ കാർമ്മികനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. .<ref>ISBN 964-7483-39-2</ref> * ഖാസിം ഖാൻ - [[ലാഹോർ|ലാഹോറിൽ]] നിന്നും - സ്വർണ്ണ ഫിനിയൽ രൂപകല്പന ചെയ്തത് . * ചിരഞ്ചിലാൽ - [[ഡെൽഹി|ഡെൽഹിയിൽ]] നിന്നുള്ള മിനുക്കുപണിക്കാരൻ. ഇദ്ദേഹം പ്രധാന കാരുകനും, മൊസൈക് മിനുക്കുകാരനുമായിരുന്നു. * അമാനത് ഖാൻ - ഷിരാസ് [[ഇറാൻ]] ൽ നിന്ന്- പ്രധാന കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണിക്കാരനായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് പ്രധാന കവാടത്തിന്റെ കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണികളുടെ അവസാനം എഴുതി ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. <ref name="WSJ">{{Cite web |url=http://meaindia.nic.in/bestoftheweb/2006/02/25bw01.htm |title=10877<!-- Bot generated title --> |access-date=2008-12-21 |archive-date=2008-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080605030415/http://meaindia.nic.in/bestoftheweb/2006/02/25bw01.htm |url-status=dead }}</ref> * മുഹമ്മദ് ഹനീഫ് - ആ‍ശാരിമാരുടെ പ്രധാന കാര്യാധിപനായിരുന്നു. * മിർ അബ്ദുൾ കരിം, മുക്കരിമത് ഖാൻ (ഇറാൻ)- എന്നിവർ പ്രധാന ധനകാര്യങ്ങൾ, ദിവസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നവരായിരുന്നു. == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Sambourneagra1860s.jpg|thumb|left| [[സാമുവൽ ബോൺ]], 1860 ൽ എടുത്ത താജ് മഹൽ ചിത്രം.]] [[പ്രമാണം:Taj_mahal_agra_india_1942_american_soldiers.jpg|thumb|left|യുദ്ധകാലത്തെ താൽക്കാലിക സംരക്ഷണ ചട്ടക്കൂട് ]] താജ് മഹലിന്റെ നിർമാ‍ണത്തിനു ശേഷം ഷാജഹാന്റെ മകനായ [[ഔറംഗസീബ്]] അദ്ദേഹത്തെ ആഗ്ര കോട്ടയിൽ തടങ്കലിലാക്കുകയും, പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണ ശേഷം ഭാര്യയുടെ അടുത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തെ അടക്കുകയും ചെയ്തു. 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ താജ് മഹലിന്റെ ഒരു ഭാഗം വളരെയധികം ജീർണ്ണാ‍വസ്ഥയിലായി. [[1857-ലെ ഇന്ത്യൻ ലഹള|1857 ലെ ഒന്നാം ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരകാലത്ത്]] ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണാധികാരികളും, ഭടന്മാരും ചേർന്ന് താജ് മഹലിന്റെ ചുവരുകളിൽ നിന്ന് വിലപിടിപ്പുള്ള കല്ലുകളും രത്നങ്ങളും കവർന്നെടുത്തു. 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ [[ബ്രിട്ടീഷ്]] [[വൈസ്രോയി]] താജ് മഹലിന്റെ പുനരുദ്ധാരണത്തിനുള്ള ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉത്തരവനുസരിച്ച് നടന്ന പുനരുദ്ധാരണം 1908 ൽ അവസാനിച്ചു. അതോടനുബന്ധിച്ച് അകത്തെ അറയിൽ ഒരു വലിയ ദീപസ്തംഭം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സമയത്താണ് ഉദ്യാനം ബ്രിട്ടീഷ് രീതിയിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പോലെ പുനർനവീകരിച്ചത്. 1942-ൽ [[രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധ കാലഘട്ടത്തിൽ]] ജർമ്മനിയുടെ വ്യോമാക്രമണം ഭയന്ന് അന്നത്തെ ഗവണ്മെന്റ് താജ് മഹലിന് മുകളിൽ അതിനെ മറക്കുന്നതിനായി ഒരു താൽക്കാലിക ചട്ടക്കൂട് നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി.ഇത്തരത്തിലുള്ള താൽക്കാലിക ചട്ടക്കൂട് പിന്നീട് 1965ലും 1971 ലും ഇന്ത്യ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധക്കാ‍ലഘട്ടങ്ങളിൽ വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി. <ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/1732993.stm Taj Mahal 'to be camouflaged']</ref> അടുത്ത കാലങ്ങളിൽ താജ് മഹൽ [[പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണം]] മൂലം വളരെയധികം ഭീഷണി നേരിടുന്നുണ്ട്. [[മഥുര]] എണ്ണ കമ്പനികളുടെയും യമുന നദിയിലെ മലിനീകരണം മൂലമുള്ള ആസിഡ് മഴ പ്രഭാവം കൊണ്ടും വെള്ള മാർബിളുകളുടെ നിറം മങ്ങുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. താജ് മഹലിന്റെ നിറം മങ്ങുന്നതിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കാൻ കേന്ദ്ര ടൂറിസം മന്ത്രാലയം മണ്ണ് ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഒരുതരം സംരക്ഷണമാർഗ്ഗം അവലംബിക്കുന്നുണ്ട്. മൾട്ടാണി മിട്ടി എന്ന പ്രത്യേക തരം മണ്ണ് ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ നവീകരണം നടത്തുന്നത്. 1994, 2001, 2008 വർഷങ്ങളിൽ ഇത് ചെയ്തിരുന്നു. <ref>[http://www.manoramaonline.com/homestyle/first-shot/2017/04/06/Taj-Mahal-to-undergo-mud-pack-beauty-treatment.html Taj Mahal Renovation Work]</ref> == വിനോദസഞ്ചാരം == താജ് മഹൽ വർഷം തോറും 2 മുതൽ 4 ദശലക്ഷം ആളുകൾ സന്ദർശിക്കുന്നതായിട്ടാണ് കണക്ക്. ഇതിൽ 200,000 ലധികം വിദേശികളാണ്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ എത്തുന്നത് തണുപ്പുകാ‍ലമായ [[ഒക്ടോബർ]] മുതൽ [[ഫെബ്രുവരി]] വരെയുള്ള മാസങ്ങളിലാണ്. പുക വമിപ്പിക്കുന്ന മലിനീകരണ വാഹനങ്ങൾക്ക് താജ് മഹലിന്റെ അടുത്ത് പ്രവേശനമില്ല. സന്ദർശകർ നടന്നു എത്തുകയോ, സൈക്കിൾ റിക്ഷ മുതലായ പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണത്തിന് കാരണമല്ലാത്ത വാഹനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചോ എത്തണം. <ref>Koch, p.120</ref><ref name="k254">Koch, p.254</ref> താജ് മഹലിന് തെക്ക് ഭാഗത്തുള്ള ചെറിയ പട്ടണം താജ് ഗഞ്ച് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. മുംതാസ്ബാദ് എന്നും പറയാറുണ്ട്. മുഗൾ കാലഘട്ടത്തിൽ ഒരു ചന്തയായി പണി തീർത്ത ഇവിടം ഇന്നും അങ്ങനെ തന്നെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. <ref name="K201-208">Koch, p.201-208</ref> ലോകത്തിലെ ഏഴ് മഹാത്ഭുതങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ താജ് മഹൽ സ്ഥാനം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഈയിടെ പ്രഖ്യാപിച്ച പുതിയ ഏഴ് മഹാത്ഭുതങ്ങളിലും താജ് മഹൽ സ്ഥാ‍നം നേടിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite web | url =http://www.telegraph.co.uk/travel/main.jhtml?xml=/travel/2007/07/09/etsevenwonders109.xml | title =New Seven Wonders of the World announced | accessdate =2007-07-06 | accessmonthday = | accessyear = | author =Travel Correspondent | last = | first = | authorlink = | coauthors = | date =2007-07-09 | year = | month = | format = | work = | publisher =The Telegraph | pages = | language =English | archiveurl =https://www.webcitation.org/61CVns4cu?url=http://www.telegraph.co.uk/travel/artsandculture/737699/New-Seven-Wonders-of-the-World-announced.html | archivedate =2011-08-25 | url-status =dead }}</ref> സന്ദർശന സമയം രാവിലെ 6 മണി മുതൽ വൈകുന്നേരം 7മണി വരെയാണ്. വെള്ളിയാഴ്ചകളിൽ മുസ്ലിം പ്രാർത്ഥന സമയത്ത് അടച്ചിടാറുണ്ട്. (ഉച്ചക്ക് 12 മണി മുതൽ 2 മണി വരെ). പൗർണ്ണമി നാളുകളിലും അതിനും മുൻപും പിൻപുമായി രണ്ടു ദിവസങ്ങൾ ചേർത്ത് മൊത്തം മാസത്തിൽ അഞ്ച് ദിവസങ്ങൾ രാത്രി താജ് മഹൽ തുറക്കാറുണ്ട്. (വെള്ളിയാഴ്ചകൾ അവധിയായിരിക്കും.) [http://asi.nic.in/asi_monu_whs_agratajmahal_night.asp]. [[റംസാൻ]] മാസങ്ങളിൽ രാത്രി സന്ദർശനം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതല്ല. സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ താജ് മഹലിനകത്തേക്ക് വെള്ളം, ചെറിയ ക്യാമറകൾ, മൊബൈൽ ഫോണുകൾ, ചെറിയ പഴ്സുകൾ എന്നിവ മാത്രമേ കടത്തി വിടുകയുള്ളൂ. <ref>[http://www.dnaindia.com/report.asp?newsid=1145100 DNA - India - Going to the Taj? This is all you can carry - Daily News & Analysis<!-- Bot generated title -->]</ref> === എത്തിച്ചേരാൻ === ആഗ്രയിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാൻ ഏറ്റവും എളുപ്പ മാർഗ്ഗം [[ഡെൽഹി|ഡെൽഹിയിൽ]] നിന്ന് റോഡ്, റെയിൽ മാർഗ്ഗമാണ്. ഡെൽഹി [[സരായി കാലേ ഖാൻ]] അന്തർ‌ദേശീയ ബസ് ടെർമിനലിൽ നിന്നും ബസ്സുകൾ ഉണ്ട്. ഇതു കൂടാതെ [[ന്യൂ ഡെൽഹി റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ|ന്യൂ ഡെൽഹി റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷനിൽ]] നിന്നും വിവിധ ട്രെയിനുകളും ഉണ്ട്. * ഏറ്റവും അടുത്ത വിമാനത്താവളം [[ആഗ്ര വിമാനത്താവളം]], [[ഡെൽഹി വിമാനത്താവളം]] * ഏറ്റവും അടുത്ത റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - ആഗ്ര കന്റോൺ‌മെന്റ് സ്റ്റേഷൻ, രാജാ കി മണ്ടി സ്റ്റേഷൻ * ബസ്സ് ടെർമിനൽ - ആഗ്ര ബസ് ടെർമിനൽ. ആഗ്രയിൽ സഞ്ചാരത്തിന് സാധാരണ നിലയിൽ ടാക്സികളും, ഓട്ടോറിക്ഷകളും ലഭ്യമാണ്. ഇതു കൂടാതെ കുതിരവണ്ടികളും ഇവിടെ സാധാരണമാണ്. == പഴങ്കഥകൾ == താജ് മഹൽ കെട്ടിട സമുച്ചയം സംസ്കാരികവും, ഭൂമിശാസ്ത്രപരവുമായി വളരെയധികം പ്രാധാ‍ന്യമുള്ള ഒന്നായതു കൊണ്ട് ഇതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഒരു പാട് വ്യക്തിപരവും വൈകാരികവുമാ‍യ പഴങ്കഥകൾ ഉരുത്തിരിഞ്ഞു വന്നിട്ടുണ്ട്. <ref name="k231">Koch, p.231</ref> [[പ്രമാണം:Jean-Baptiste Tavernier.jpg|right|thumb|upright|[[ജീൻ-ബാപ്‌റ്റിസ്റ്റ് ടാവനിയർ]], ആദ്യകാല താജ് മഹൽ സന്ദർശിച്ച യൂറോപ്യന്മാരിൽ പ്രധാനി ]] താജ് മഹൽ പണിതതിനു ശേഷം ഷാജഹാ‍ൻ ഒരു [[ബ്ലാക്ക് താജ് മഹൽ|കറുത്ത താജ് മഹൽ]] [[യമുന|യമുനയുടെ]] അക്കരെ ഇപ്പോഴത്തെ താജ് മഹലിന് എതിരായി പണിയാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നു എന്നത് നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു കഥയാണ്. <ref name="A210">Asher, p.210</ref> ഈ ആശയം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്, 1665 ൽ ആഗ്ര സന്ദർശിച്ച [[യൂറോപ്പ്|യുറോപ്യൻ]] സന്ദർശകനും [[ജീൻ-ബാപ്‌റ്റിസ്റ്റ് ടാവനിയർ]] എന്ന എഴുത്തുകാരന്റെ ഭാവനയിൽ നിന്നാണ്. കറുത്ത താജ് മഹൽ പണിയുന്നതിനു മുൻപ് ഷാജഹാനെ മകനായ ഔറംഗസേബ് തടവിലാക്കിയതിനാൽ ഇത് നടന്നില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം എഴുതി. യമുന നദിയുടെ എതിർഭാഗത്ത് മൂൺലൈറ്റ് ഉദ്യാനത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കറുത്ത മാർബിൾ കല്ലുകൾ ഇതിനെ താങ്ങുന്ന തെളിവുകളായിരുന്നു. പക്ഷേ 1990-കളിൽ നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങളിൽ ഇത് തെറ്റാണെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും,ഇവ വെള്ള മാർബിളിന്റെ കഷണങ്ങൾ കാലപ്പഴക്കത്താൽ കറുത്തതായി തീർന്നതാണെന്നും കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി. <ref name="k249">Koch, p.249</ref> കറുത്ത താജ് പണിയുന്നതിന്റെ കഥ തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന ഒരു പരീക്ഷണം 2006ൽ പുരാവസ്തുഗവേഷകർ നടത്തി. മൂൺ‌ലൈറ്റ് ഉദ്യാനത്തിൽ ഒരു ചെറിയ കുളം ഇപ്പോഴത്തെ താജ് മഹലിൽ ഉള്ളതിന്റെ അതേ അളവുകളിൽ പണിയുകയും അതിൽ വെള്ള കുടീരത്തിന്റെ കറുത്ത പ്രതിഫലനം കാണുകയും ചെയ്തു. ഇതായിരിക്കാം കറുത്ത താജ് എന്ന മിത്ത് രൂപപ്പെടുത്തിയത് <ref>Warrior Empire: The Mughals of India (2006) A+E Television Network</ref> ഇതിന്റെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന പ്രധാന വാസ്തുശിൽപ്പികളെ, പണി തീർന്നതിനുശേഷം ഷാജഹാൻ കൊല്ലുകയോ, അംഗഭംഗം വരുത്തുകയോ ചെയ്തു എന്നത് മറ്റൊരു കഥയായി കേൾക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റുചില കഥകൾ പ്രകാ‍രം ഇതിൽ നിർമ്മാണത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന വാസ്തുശിൽപ്പികൾ താജ് മഹലിന്റെ പോലെയോ, ഇതിന്റെ ഭാഗങ്ങളുടെയോ പോലെയുള്ള ഒരു വാസ്തുവിദ്യകളും ചെയ്യില്ല എന്ന ഒരു കരാറിൽ ഒപ്പു വച്ചു എന്നും പറയുന്നു. <ref name="K239">Koch, p.239</ref> പക്ഷേ, ഇതിന് സ്ഥായിയായ ഒരു തെളിവും ഇല്ല. അതുപോലേ, 1830 ൽ ഇന്ത്യ ഗവണ്മെന്റ് ഗവർണ്ണറായിരുന്ന വില്യം ബെനഡിക്ട് പ്രഭു, താജ് മഹൽ പൊളിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുകയും, ഇതിലെ മാർബിൾ ലേലം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തതായി പറയുന്നു. പക്ഷേ, ഇതിനും വ്യക്തമായ തെളിവുകളില്ല. ബെനടിക്ട് പ്രഭുവിന്റെ ജീവചരിത്രകാരനായ ജോൺ റോസല്ലി, ബെനഡിക്ട് പ്രഭു, ധനസംഭരണത്തിനു വേണ്ടി ആഗ്ര കോട്ടയിൽ പണിയിൽ ബാക്കി വന്ന മാർബിൾ വിൽക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതിൽ നിന്നുണ്ടായ കഥയാണ് ഇതെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. <ref>Rosselli, J., ''Lord William Bentinck the making of a Liberal Imperialist, 1774-1839'', London Chatto and Windus for Sussex University Press 1974, p.283</ref> 2000-ൽ പി. എൻ. ഓക്ക് നൽകിയ ഒരു അപേക്ഷ പ്രകാരം ഒരു ഹിന്ദു രാജാവാണ് താജ് മഹൽ പണിതത് എന്ന അവകാശ വാദം സുപ്രീം കോടതി തള്ളി.<ref name="hinduoak">{{cite web|title=Plea to rewrite Taj history dismissed|url=http://www.hindu.com/thehindu/2000/07/14/stories/0214000q.htm|work=The Hindu|accessdate=8 നവംബർ 2010|author=PTI|date=2000-07-14|archive-date=2014-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605001845/http://www.hindu.com/thehindu/2000/07/14/stories/0214000q.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="K239"/> ഓക്ക് തന്റെ അപേക്ഷയിൽ പറയുന്നതു പ്രകാരം, മറ്റ് ചരിത്ര സ്മാരകങ്ങളുടെ പോലെ താജ് മഹലും മുസ്ലീം സുൽത്താന്മാരുടെ പേരിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്, പക്ഷേ അത് പണിതത് ഒരു ഹിന്ദു രാജാവാണെന്നുമാണ്. രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഉന്നം വെച്ചുള്ള ഈ വാദങ്ങൾ സുപ്രീം കോടതി തള്ളുകയായിരുന്നു <ref name="oak">{{cite web| url = http://www.stephen-knapp.com/true_story_of_the_taj_mahal.htm | title = The True Story of the Taj Mahal| accessdate = 2007-02-23| last = Oak| first = Purushottam Nagesh| publisher = Stephen Knapp}}</ref> ഷാജഹാനും മകൾ ജഹനാരയും തമ്മിൽ അവിഹിത ബന്ധം എന്ന് കൊട്ടാരത്തിൽ പറഞ്ഞു കേട്ടിരുന്നു എന്ന് ഇറ്റാലിയൻ സഞ്ചാരിയും ദാരയുടെയും പിന്നീട് ഔറംഗസീബിന്റെയും വൈദ്യനും ആയിരുന്ന ഫ്രങ്കോയിസ് ബർണിയർ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ബർണിയർക്ക് മുമ്പ് ആഗ്ര സന്ദർശിച്ച ഇംഗ്ലീഷ് സഞ്ചാരിയും ഇതേ ആരോപണം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. <!-- A more poetic story relates that once a year, during the rainy season, a single drop of water falls on the cenotaph, as inspired by [[Rabindranath Tagore]]'s description of the tomb as ''"one tear-drop...upon the cheek of time".'' Another myth suggests that beating the silhouette of the finial will cause water to come forth. To this day, officials find broken [[bangle]]s surrounding the silhouette.<ref name="k240">Koch, p.240</ref> --> == ചിത്രശാല == <center> <gallery caption="താജ് മഹലിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> File:Taj Mahal from agra.jpg|താജ് മഹൽ ചിത്രം:Taj9.jpg | ചുവരുകളിലെ കാർന്നു ചെയ്തിട്ടുള്ള കൊത്തുപണികൾ ചിത്രം:Taj10.jpg|വലിയ നാലു തൂണുകളിൽ ഒന്ന് പ്രമാണം:താജ്‌ മഹൽ2013.JPG|താജ്‌ മഹൽ ഒരു പ്രഭാതകാല ദൃശ്യം </gallery> </center> == ഇതുകൂടി കാണുക == {{commons+cat|Taj Mahal|Taj Mahal}} * [[ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം]] * [[ആഗ്ര കോട്ട]] * [[ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രി]] == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == <!---DO NOT ADD COMMERCIAL WEBSITE LINKS HERE - THEY ARE LIKELY TO BE REVERTED IN ACCORDANCE WITH WIKIPEDIA:EXTERNAL LINKS POLICY.---> * [http://asi.nic.in/asi_monu_whs_agratajmahal.asp ആർക്കിയോളജികൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ വിവരണങ്ങൾ ] * [http://www.indohistory.com/taj_mahal.html Government of India - Description] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100128220932/http://www.indohistory.com/taj_mahal.html |date=2010-01-28 }} * {{wikivoyage|Taj Mahal}} * [http://photosynth.net/view.aspx?cid=bbb57986-0e47-41d7-8e6d-7f8b640e7e43 Photosynth view of Taj Mahal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090523094619/http://photosynth.net/view.aspx?cid=bbb57986-0e47-41d7-8e6d-7f8b640e7e43 |date=2009-05-23 }} (requires [[Photosynth]]) == അവലംബം == {{reflist|2}} == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small"> * Asher, Catherine B. ''Architecture of Mughal India'' New Cambridge History of India I.4 (Cambridge University Press) 1992 ISBN 0-521-26728-5 * Bernier, Françoi' ''Travels in the Moghul Empire A.D. 1657-1668'' (Westminster: Archibald Constable & Co.) 1891 * Carroll, David (1971). ''The Taj Mahal'', Newsweek Books ISBN 0-88225-024-8 * Chaghtai, Muhammad Abdullah ''Le Tadj Mahal d'Agra (Inde). Histoire et description'' (Brussels: Editions de la Connaissance) 1938 * Copplestone, Trewin. (ed). (1963). ''World architecture - An illustrated history.'' Hamlyn, London. * Gascoigne, Bamber (1971). ''The Great Moguls'', Harper & Row * Havel, E.B. (1913). ''Indian Architecture: Its Psychology, Structure and History'', John Murray * Kambo, Muhammad Salih ''Amal-i-Salih or Shah Jahan Namah'' Ed. Ghulam Yazdani (Calcutta: Baptist Mission Press) Vol.I 1923. Vol. II 1927 * {{cite book| last = Koch | first = Ebba | title = The Complete Taj Mahal: And the Riverfront Gardens of Agra | origdate = Aug 2006| format = Paperback| edition = First| publisher = Thames & Hudson Ltd | location = | isbn = 0500342091| pages = 288 pages| year = 2006 }} * Lahawri, 'Abd al-Hamid ''Badshah Namah'' Ed. Maulawis Kabir al-Din Ahmad and 'Abd al-Rahim under the superintendence of Major W.N. Lees. (Calcutta: College Press) Vol. I 1867 Vol. II 1868 * Lall, John (1992). ''Taj Mahal'', Tiger International Press. * {{cite book| last = Preston | first = Diana & Michael | title = A Teardrop on the Cheek of Time | url = https://archive.org/details/teardroponcheeko0000pres | origdate = 2007| format = Hardback| edition = First| publisher = Doubleday | location = London | isbn = 9780385609470| pages = [https://archive.org/details/teardroponcheeko0000pres/page/354 354] pages| year = 2007 }} * Rothfarb, Ed (1998). ''In the Land of the Taj Mahal'', Henry Holt ISBN 0-8050-5299-2 * Saksena, Banarsi Prasad ''History of Shahjahan of Dihli'' (Allahabad: The Indian Press Ltd.) 1932 * Stall, B (1995). ''Agra and Fathepur Sikri'', Millennium * Stierlin, Henri [editor] & Volwahsen, Andreas (1990). ''Architecture of the World: Islamic India, Taschen'' * Tillitson, G.H.R. (1990). ''Architectural Guide to Mughal India'', Chronicle Books </div> {{New Seven Wonders of the World}} {{World Heritage Sites in India}} {{Mughal Empire|state=collapsed}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ലോകമഹാത്ഭുതങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മുഗൾ വാസ്തുകല]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശിലെ ചരിത്രസ്മാരകങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചിത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കേണ്ട താളുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ദേശീയപ്രാധാന്യമുള്ള സ്മാരകങ്ങൾ]] bhjv2gkm09asp4cmp6quj0g5x47hssl 4627187 4627186 2026-05-31T10:27:10Z ~2026-32243-25 218583 /* വിനോദസഞ്ചാരം */ 4627187 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{Prettyurl|Taj Mahal}} {{വിവക്ഷ|താജ് മഹൽ}} {{Infobox Historic Site | name = താജ് മഹൽ | native_name = ताज महल | native_language = Hindi | image = Taj Mahal, Agra, India edit2.jpg | image_size = 250px | caption = Southern view of the Taj Mahal | designation1 = WHS | designation1_date = 1983 <small>(7th [[World Heritage Committee|session]])</small> | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/252 യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃകങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ] | designation1_criteria = i | designation1_type = സാംസ്കാരികം | designation1_free1name = State Party | designation1_free1value = {{IND}} | designation1_free2name = Region | designation1_free2value = [[List of World Heritage Sites in Asia and Australasia|Asia-Pacific]] | location = [[ആഗ്ര]], [[ഇന്ത്യ]] | elevation = 171 m (561 ft) | built = 1632 - 1653 | architect = [[ഉസ്താദ് ഈസ]] | architecture = [[Mughal architecture|Mughal]] | coordinates = {{coord|27|10|30|N|78|02|31|E|display=inline,title}} | locmapin = India | map_caption = Located in western Uttar Pradesh, India | visitation_num = More than 3 million | visitation_year = 2003 }} ലോകമഹാത്ഭുതങ്ങളിൽ ഒന്നായ '''താജ്‌മഹൽ''' ([[ഹിന്ദി]]:''' ताज महल'''; [[പേർഷ്യൻ]]/[[ഉർദു]]: '''تاج محل''') [[ആഗ്ര|ആഗ്രയിൽ]], [[യമുന|യമുനാനദിക്കരയിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[മുഗൾ സാമ്രാജ്യം|മുഗൾ]] ചക്രവർത്തിയായ [[ഷാജഹാൻ]] തന്റെ പത്നി [[മുംതാസ് മഹൽ|മുംതാസ് മഹലിന്റെ]] സ്മരണയ്ക്കായി പണികഴിപ്പിച്ചതാണ് ഇത്. പേർഷ്യൻ,ഒട്ടോമൻ,ഇന്ത്യൻ,ഇസ്ലാമിക് എന്നീ വാസ്തുവിദ്യാ മാതൃകകൾ കൂടിച്ചേർന്നുണ്ടായ [[മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യ|മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ]] ഉത്തമോദാഹരണമാണ് താജ് മഹൽ. പൂർണമായും [[വെണ്ണക്കല്ല്|വെണ്ണക്കല്ലിൽ]] നിർമ്മിച്ച ഈ സ്മാരകം പൂർത്തിയാകാൻ ഇരുപത്തി രണ്ട് വർഷം എടുത്തു എന്നാണ് കണക്ക്. 1983- ൽ ലോകത്തിലെ പൈതൃക സ്ഥലങ്ങളുടെ [[UNESCO|യുനെസ്കോയുടെ]] പട്ടികയിൽ താജ് മഹലിനെ പെടുത്തി. വെണ്ണക്കല്ലിൽ പണിത സൗധമാണ്‌ ഏറ്റവും പ്രധാനമെങ്കിലും ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് മറ്റു കെട്ടിടങ്ങളും ചേർന്ന ഒരു സമുച്ചയമാണ്‌ താജ് മഹൽ. ഇതിന്റെ പണി ഏകദേശം 1632 ൽ തുടങ്ങി 1653 ൽ തീർന്നു എന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. പതിനായിരക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികൾ ചേർന്നാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തീകരിച്ചത്. <ref>Tillitson, G.H.R. (1990). Architectural Guide to Mughal India, Chronicle Books</ref>. [[ഉസ്താദ് അഹമ്മദ് ലാഹോറി|ഉസ്താദ് അഹമ്മദ് ലാഹോറിയാണ്]] ഇതിന്റെ പ്രധാന ശില്പി.<ref name="unesco">[http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/252.pdf UNESCO advisory body evaluation]</ref> കാലത്തിന്റെ കവിളിൽ വീണ കണ്ണുനീർത്തുള്ളി എന്നാണ് രവിന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ താജ്മഹലിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref name=teardrop232>{{cite web | title = Taj Mahal: Memorial to Love | url = https://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html | publisher = PBS | accessdate = 2017-10-19 | archive-date = 2017-10-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20171013173327/https://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html | url-status = bot: unknown }}</ref> [[File:Aks The Reflection Taj Mahal.jpg|right|thumb|താജ് മഹലിന്റെ പ്രതിബിംബം]] == ഉറവിടവും പ്രചോദനവും == [[പ്രമാണം:Shahjahan on globe, mid 17th century.jpg|thumb|right|150px|[[ഷാജഹാൻ]] - കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ. ഷാജഹാൻ ഗ്ലോബിനും മുകളിൽ എന്ന ചിത്രം,[[സ്മിത്ത്‌സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ|സ്മിത്ത്‌സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷനിൽ നിന്നും]] ]] [[പ്രമാണം:Mumtaz Mahal.jpg|thumb|right|150px|കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ [[മുംതാസ് മഹൽ]]]] [[മുഗൾ]] ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന [[ഷാജഹാൻ|ഷാജഹാന്റെ]] മൂന്നാം ഭാര്യയായിരുന്ന മുംതാസ് മഹൽ 1631ൽ തന്റെ 14-ആമത്തെ കുട്ടിയായ [[ഗൗഹറ ബേഗം|ഗൗഹറ ബേഗത്തിന്]] ജന്മം നൽകുന്നതിനിടയിൽ (വിവാഹത്തിന്റെ പതിനെട്ടാം വർഷത്തിൽ) മരിച്ചു<ref name=bharatheeyatha4/>. അക്കാലം ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തിക്ക് വളരെയധികം സമ്പത്തും അഭിവൃദ്ധിയും ഉള്ള കാലമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-12-21 |archive-date=2010-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100213050957/http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html |url-status=dead }}</ref> പക്ഷേ ഭാര്യയുടെ മരണം മൂലം അദ്ദേഹം വളരെ ദുഃഖത്തിലാവുകയായിരുന്നു. മുംതാസ് മഹലുമായുള്ള ഷാജഹാന്റെ അഗാധ പ്രേമമാണ് താജ് മഹൽ പണിയുവാനുള്ള പ്രേരണയെന്ന് കാലാനുസൃതവിവരണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. <ref>Muhammad Abdullah Chaghtai ''Le Tadj Mahal D'Agra (Hindi). Histoire et description'' (Brussels) 1938 p46</ref> <ref>'Abd al-Hamid Lahawri ''Badshah Namah'' Ed. Maulawis Kabir al-Din Ahmad and 'Abd al-Rahim u-nder the superintendence of Major W.N. Lees. Vol. I Calcutta 1867 pp384-9 ; Muhammad Salih Kambo ''Amal-i-Sal\lih or Shah Jahan Namah'' Ed. Ghulam Yazdani Vol.I (Calcutta) 1923 p275</ref> താജ് മഹലിന്റെ പണികൾ മുംതാസിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം ഉടൻ തന്നെ തുടങ്ങുകയുണ്ടായി. 1648 ൽ ഒരു അടിസ്ഥാന ശവകുടീരം പണിതീർന്നു. പിന്നീട് ഇതിനു ചുറ്റുമുള്ള [[ഉദ്യാനം|ഉദ്യാനങ്ങളും]] അനുബന്ധ കെട്ടിടങ്ങളും പിന്നീടുള്ള അഞ്ച് വർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് പണിതീർന്നത്. ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തി സ്വന്തം വാക്കുകളിൽ താജ്‌മഹലിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: (ഇംഗ്ലീഷിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു:) <ref>{{cite book | last = Mahajan | first = Vidya Dhar | authorlink = | coauthors = | title = Muslim Rule In India | publisher = | date = 1970 | location = | pages = 200 | url = | doi = | id = | isbn = }}</ref> [കുറ്റവാളികൾ ഇവിടെ അഭയം തേടണം, മാപ്പുനൽകിയവനെപ്പോലെ അവൻ പാപത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനാകുന്നു. ഒരു പാപി ഈ മാളികയിലേക്ക് പോകണോ? അവന്റെ മുൻകാല പാപങ്ങളെല്ലാം കഴുകിക്കളയണം. ഈ മാളികയുടെ കാഴ്ച ദുഖകരമായ നെടുവീർപ്പുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; സൂര്യനും ചന്ദ്രനും അവരുടെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് കണ്ണുനീർ ഒഴുകുന്നു. ഈ ലോകത്ത് ഈ ഭവനം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു; അതുവഴി സ്രഷ്ടാവിന്റെ മഹത്ത്വം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിന്.] <blockquote> Should guilty seek asylum here,<br /> Like one pardoned, he becomes free from sin.<br /> Should a sinner make his way to this mansion,<br /> All his past sins are to be washed away.<br /> The sight of this mansion creates sorrowing sighs;<br /> And the sun and the moon shed tears from their eyes.<br /> In this world this edifice has been made;<br /> To display thereby the creator's glory.<br /> </blockquote> [[പ്രമാണം:Humanyu.JPG|thumb|right|150px|[[ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം]] താജ്‌മഹലിന്റെ വാസ്തുവിദ്യയുടെ സമാനതകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒന്നാണ്.]] താജ് മഹൽ പേർഷ്യൻ സംസ്കാരത്തിന്റേയും മുഗൾ സംസ്കാരത്തിന്റേയും വാസ്തുവിദ്യകളുടെ ഒരു സങ്കലനമാണ്. ഇതു കൂടാതെ [[തിമുർ]] രാജവംശത്തിൽ നിന്നുള്ള വാസ്തുവിദ്യയുടേയും പ്രചോദനം ഇതിന്റെ രൂപകല്പനയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. [[സമർകണ്ട്|സമർകണ്ടിലെ]] [[ഗുർ-ഏ-അമീർ]] എന്ന കെട്ടിടം ,<ref> Chaghtai ''Le Tadj Mahal'' p146</ref> [[ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം]] (ചിലപ്പോൾ ചെറിയ താജ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), [[ഡെൽഹി|ഡെൽഹിയിലെ]] ഷാജഹാന്റെ സ്വന്തം നിർമിതിയായ [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] എന്നിവയിൽ നിന്നും വാസ്തു പ്രചോദനങ്ങൾ ഉൾകൊള്ളുന്നതാണ് താജ്. ആദ്യകാലത്തെ [[മുഗൾ]] കെട്ടിടങ്ങൾ എല്ലാം തന്നെ [[ചുവന്ന മണൽക്കല്ല്|ചുവന്ന മണൽക്കല്ലിലാണ്‌]] പണിതിരുന്നത്. പക്ഷേ, ഷാജഹാൻ താജ് മഹൽ പണിയുന്നതിന് വെണ്ണക്കല്ലും വിലപിടിപ്പുള്ള മറ്റുചില കല്ലുകളും ഉപയോഗിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയായിരുന്നു. ഇതുമൂലം മുഗൾ കാലഘട്ടത്തെ മറ്റ് കെട്ടിടങ്ങളേക്കാൾ താജ്മഹലിന് ഒരു പ്രത്യേക ആകർഷണം കൈവരുന്നു. <ref>Copplestone, p.166</ref> മുംതാസിനോടുള്ള ഷാജഹാന്റെ പ്രണയത്തേയും അതിന്റെ സ്മാരകമായ ഈ സൗധത്തേയും കുറിച്ച് [[ടാഗോർ]] [[ലവേഴ്സ് ഗിഫ്റ്റ്]] എന്ന ഒരു കവിതയിൽ പരാമർശിക്കുന്നു <ref name=bharatheeyatha4/>. == വാസ്തുവിദ്യ == === കുടീരം === താജ് മഹലിന്റെ പ്രധാന ഭാഗം എന്നു പറയാവുന്നത് വെള്ള [[മാർബിൾ|മാർബിളിൽ]] നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള കുടീരമാണ്. ഇത് ഒരു സമചതുര സ്തംഭപാദത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.സാധാരണ കാണുന്ന എല്ലാ മുഗൾ, പേർഷ്യൻ വാസ്തു വിദ്യയിലേയും പോലെ ഇതിനു ചുറ്റും സമമായി പണിതീർത്തിരിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങളും, [[ഇവാൻ]] എന്ന ഒരു കമാനാകൃതിയിലുള്ള വാതിലും, ഏറ്റവും മുകളിലായി ഒരു വലിയ കുംഭഗോപുരവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[പ്രമാണം:Taj Mahal in India.jpg|thumb|150px|താജ് മഹലിന്റെ അടിസ്ഥാനം വലിയ പല-അറകളുള്ള ഘടനയാണ്.]] താജ് മഹലിന്റെ അടിസ്ഥാനം വലിയ പല-അറകളുള്ള ഘടനയാണ്. നീളം, വീതി, ഉയരം ഈ മുന്നും സമയളവോടു കൂടിയ ഒരു വലിയ ഘനപദാർത്ഥത്തിന്റെ ആകൃതിയിലാണ് അടിത്തറ. ഇതിന്റെ ഏകദേശ നീളം 55 മീ. ആണ്. (അടിത്തറയുടെ പ്ലാൻ കാണുക). നീളമുള്ള വശങ്ങളിൽ [[പിസ്താക്]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന കമാനാകൃതിയിലുള്ള ചട്ടക്കൂടുകൾ പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുൻപിലെ കമാനത്തിന്റെ രണ്ടു വശത്തും മുകളിലും താഴെയുമായി കൂടുതൽ പിസ്താക്കുകൾ പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതു പോലുള്ള പിസ്താക്കുകൾ ചരിഞ്ഞ ചുമരുകളുടെ വശങ്ങളിലും പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ വാസ്തുപരമായ പ്രത്യേകത കെട്ടിടത്തിന്റെ എല്ലാ വശങ്ങളിലും പ്രതി സമമായി കാണാം. ഈ ചതുര സ്തംഭപാദത്തിന്റെ നാലു വശങ്ങളിലും നാല്‌ മീനാറുകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇതിന്റെ മുകളിലും ഓരോ കുംഭഗോപുരങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. അകത്തെ പ്രധാന അറക്കുള്ളിൽ ഷാജഹാന്റേയും മുംതാസ് മഹലിന്റേയും ശവപ്പെട്ടികളുടെ മാതൃക കാണാം. യഥാർഥ ശവപ്പെട്ടികൾ ഇതിന്റെ താഴെയുള്ള അറകളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മാർബിൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ഗോപുരമാണ് ഇതിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആകർഷണം. ഇതിന്റെ ഉയരം കെട്ടിടത്തിന്റെ അടിത്തറയുടെ അത്ര തന്നെ വരും. ഏകദേശം 35 മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതാണ് ഈ [[കുംഭഗോപുരം]]. ഇതിന്റെ മുകളിലുള്ള ഗോളസ്തംഭത്തിന് 7 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്. രൂപസവിശേഷത കൊണ്ട് ഇതിനെ ഓനിയൻ ഡോം അഥവാ ഉള്ളിയുടെ ആകൃതിയുള്ള സ്തംഭം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ഏറ്റവും മുകളിലുള്ള ഈ ഗോള സ്തംഭത്തിന്റെ മുകളിൽ [[കമലം|താമരയുടെ]] ആകൃതിയിൽ അഭികല്പന ചെയ്തിട്ടുള്ള ഒരു രൂപം ഉണ്ട്. ഇതിന് ചുറ്റും നാല് ചെറിയ സ്തൂപങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ആകൃതിയും പ്രധാന സ്തൂപത്തിന്റെ ആകൃതിയിൽ തന്നെയാണ്. ഇതിനെ ചത്രി [[സ്തൂപം]] എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ചത്രികൾ പ്രധാന സ്തൂപത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ തന്നെ നാലു വശത്തും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇതിന്റെ അടിഭാഗം പ്രധാന കുംഭ ഗോപുരത്തിന്റെ അകത്തേക്ക് തുറന്ന് അതിനകത്തേക്ക് വെളിച്ചം കടത്തിവിടുന്നു. അടിഭാഗത്തെ ചുമരുകളുടെ നാലു ഭാഗത്തും ശംഖുപിരിയൻ ആകൃതിയിലുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ചത്രി കുംഭഗോപുരങ്ങൾ ഇവിടേയും നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ കുംഭഗോപുരത്തിന്റേയും ചത്രിയുടെയും മുകളിലായി ഫിനിയൽ എന്ന പേർഷ്യൻ, ഹിന്ദു ചിത്രപ്പണികൾ ചെയ്തിരിക്കുന്ന ലോഹ സ്തൂപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ആദ്യം സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ ഇത് [[സ്വർണ്ണം]] കൊണ്ടുള്ളതായിരുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. കൊല്ലവർഷം 1800 വരെ സ്വർണ്ണം കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച സ്തൂപം ഇതിന്റെ മുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നു. പിന്നീട് ഈ സ്വർണ്ണത്തിന്റെ സ്തൂപം [[ബ്രിട്ടീഷ്|ബ്രിട്ടിഷുകാർ]] എടുത്ത് മാറ്റി എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. അതിനു ശേഷം അതേ ആകൃതിയിലും വലിപ്പത്തിലുമുള്ള സ്തൂപം [[വെങ്കലം]] കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച് സ്ഥാപിക്കുകയായിരുന്നു. ഈ സ്തൂപത്തിന്റെ മുകളിലായി അർദ്ധ ചന്ദ്രന്റെ ആകൃതിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു ഫലകം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇത് [[ഇസ്ലാം|ഇസ്ലാമിക്]] മതത്തിന്റെ പ്രതീകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പ്രധാന സ്തംഭപാദത്തിന്റെ നാലു മൂലകളിലായി നാലു വലിയ [[മീനാരം|മീനാരങ്ങൾ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ നാലു മീനാറുകൾക്കും 40 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്. ഇവ താജ് മഹലിന്റെ പ്രതി സമത ആകൃതിയെ കാണിക്കുന്നു. ഓരോ മീനാറുകളും താഴെ നിന്ന് മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ മുകളിലേക്ക് പോകുന്നതിൽ രണ്ട് ബാൽക്കണികളും ഏറ്റവും മുകളിലായി അവസാനത്തെ ബാൽക്കണിയും നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ഏറ്റവും മുകളിലുള്ള ബാൽക്കണിയിൽ പ്രധാന ഗോപുരത്തിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള ചത്രി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന ഗോപുരത്തിന്റെ മുകളിലുള്ള കമലാകൃതിയിലുള്ള സ്തൂപം മീനാറിന്റെ മുകളിലും പണിതിരിക്കുന്നു. നാലു മീനാരുകളും പ്രധാന സ്തംഭപാദത്തിന്റെ മൂലയിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക്‌ അല്പം ചരിച്ചാണ് പണിതിരിക്കുന്നത്. എന്തെങ്കിലും കാരണത്താൽ ഈ മീനാറുകൾ തകരുകയാണെങ്കിൽ അത് പ്രധാന ഗോപുരത്തിലേക്ക് വീഴാതെ വശങ്ങളിലേക്ക് വീഴുന്നതിനായിട്ടാണ് ഇങ്ങനെ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. <gallery caption="പ്രധാന സ്തംഭപാ‍ദത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:TajAndMinaret.jpg|പ്രധാന സ്തംഭപാദം, ഗോപുരം, മീനാർ Image:Taj_Mahal_finial-1.jpg|ഫിനിയൽ Image:TajEntryArch.jpg| [[ഇവാ‍ൻ]] എന്ന പ്രധാന ഗോപുരവാതിലും പിസ്താക്കുകളും Image:Taj floorplan.svg|താജ് മഹൽ തറയുടെ അടിസ്ഥാന രൂപരേഖ </gallery> ==== പുറമേയുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ ==== [[പ്രമാണം:TajCalligraphy3.jpg|thumb|150px|പിസ്താക്കുകളിൽ സുന്ദരമായ കൈയക്ഷരം കൊണ്ടുള്ള വാസ്തുവിദ്യ]] താജ് മഹലിന്റെ പുറമേയുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ മുഗൾ വംശത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച വാസ്തുവിദ്യകളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അലങ്കാരങ്ങൾ എല്ലാം കൃത്യമായ ആനുപാതത്തിലാണ് പിസ്താക്കുളിലും ചുമരുകളിലും ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. അലങ്കാരങ്ങൾ പ്രധാനമായും മൂന്നു രീതിയിലാണ്. പെയിന്റ് ഉപയോഗിച്ചും, കുമ്മായചാന്ത് ഉപയോഗിച്ചും, കൂടാതെ പ്രധാന രീതിയായ മാർബിളിൽ കൊത്തിയുമാണവ. ഇസ്ലാം മതത്തിന്റെ പ്രാധാന്യങ്ങളും വിലക്കുകളും കണക്കിലെടുത്ത് അലങ്കാരങ്ങൾ പ്രധാനമായും ചെയ്തിരിക്കുന്നത് കൈയക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചും, സസ്യലതാദികളുടെ രൂപാകൃതിയിലുമാണ്. താജ് മഹലിൽ കാണപ്പെടുന്ന കൈയെഴുത്തുകൾ അത്യലംകൃതമായ [[തുളുത്]] എഴുത്തു രീതിയാണ്. ഇത് പ്രധാനമായും ചെയ്തിരിക്കുന്നത് പേർഷ്യൻ കൈയെഴുത്തുകാരനായ [[അമാനത്ത് ഖാൻ]] ആണ്. ഈ കൈയെഴുത്തുകൾക്കായി ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത് വെള്ള മാർബിളുകൾ കൊത്തി അതിൽ [[ജാസ്പർ]] എന്ന കല്ല് ഉൾച്ചേർത്തിയിരിക്കുന്ന രീതിയിലാണ്. മുകളിലുള്ള ചുവരുകളിൽ അല്പം വലിയ അക്ഷരങ്ങളിലാണ് ഈ കൈയെഴുത്തുകൾ കൊത്തിയിരിക്കുന്നത്. താഴെ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ എല്ലാ വശത്തും അക്ഷരങ്ങൾ ശരിയായ അനുപാതത്തിൽ കാണുവാൻ വേണ്ടിയിട്ടാണ് ഇത്. താജ് മഹലിന്റെ അകത്തും പുറത്തുമായി കൊത്തിയിരിക്കുന്ന ഈ കൈയെഴുത്തുകൾ [[ഖുറാൻ|ഖുറാനിൽ]] നിന്നുള്ള വചനങ്ങളാണ്.<ref>[http://www.tajmahal.org.uk/calligraphy.html Taj Mahal Calligraphy - Calligraphy of Taj Mahal Agra - Taj Mahal Inscriptions and Calligraphy]</ref><ref name = "k100"/> ഈ എഴുത്തുകൾ ഖുറാനിലെ താഴെ പറയുന്ന പ്രതിപാദ്യങ്ങളും സന്നിശ്ചയങ്ങളുമാണ്: <div class="references-2column"> [[സൂറ]] 91 - [[Ash-Shams|ശംസ് (സൂര്യൻ)]]<br /> [[സൂറ]] 112 - [[Al-Ikhlas|ഇഖ് ലാസ് (വിശ്വാസത്തിന്റെ ശുദ്ധത)]]<br /> [[സൂറ]] 89 - [[Al-Fajr (sura)|ഫജ്ർ (പ്രഭാതം)]]<br /> [[സൂറ]] 93 - [[Ad-Dhuha|ളുഹാ (പൂർവ്വാഹ്നം)]]<br /> [[സൂറ]] 95 - [[At-Tin|തീൻ (അത്തി)]]<br /> [[സൂറ]] 94 - [[Al-Inshirah|ശർഹ് (വിശാലമാക്കൽ)]]<br /> [[സൂറ]] 36 - [[Ya-Seen|യാസീൻ]]<br /> [[സൂറ]] 81 - [[At-Takwir|തക്‌വീർ (ചുറ്റിപ്പൊതിയൽ)]]<br /> [[സൂറ]] 82 - [[Al-Infitar|ഇൻഫിത്വാർ (പൊട്ടിക്കീറൽ)]]<br /> [[സൂറ]] 84 - [[Al-Inshiqaq|ഇൻ‌ഷിഖാഖ് (പൊട്ടിപിളരൽ)]]<br /> [[സൂറ]] 98 - [[Al-Bayyina|ബയ്യിന (വ്യക്തമായ തെളിവ്)]]<br /> [[സൂറ]] 67 - [[Al-Mulk|മുൽക്ക് (ആധിപത്യം)]]<br /> [[സൂറ]] 48 - [[Al-Fath|ഫതഹ് (വിജയം)]]<br /> [[സൂറ]] 77 - [[Al-Mursalat|മുർസലാത്ത് (അയക്കപ്പെടുന്നവർ)]] <br /> [[സൂറ]] 39 - [[Az-Zumar|സുമർ (കൂട്ടങ്ങൾ)]] </div> താജ് മഹലിന്റെ പ്രധാന കവാടത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവർ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരിക്കുന്നത് വായിക്കാൻ കഴിയുന്നു. (ഇംഗീഷിൽ:) ''"O Soul, thou art at rest. Return to the Lord at peace with Him, and He at peace with you."''<ref>{{Cite web |url=http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t4visit_3calligraphy.html |title=pbs.org |access-date=2008-12-21 |archive-date=2008-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080531164509/http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t4visit_3calligraphy.html |url-status=dead }}</ref><ref name="k100">Koch, p.100</ref> വളരെ സംഗ്രഹീതമായ രൂപങ്ങളാണ് പ്രധാന സ്തംഭപാദം, പ്രധാന കവാടം, മോസ്ക്, ജവാബ് എന്നിവിടങ്ങളിലും ഒരു പരിധി വരെ ഇതിന്റെ തറകളിലും ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. കുംഭഗോപുരത്തിന്റേയും പ്രധാന കമാനത്തിന്റെ ആർച്ചിലും മറ്റും ചെയ്തിരിക്കുന്ന പെയിന്റിങ്ങുകൾ കൃത്യമായ ജ്യാമീതീയ രൂപങ്ങളാലാണ് തീർത്തിരിക്കുന്നത്. എല്ലാ പ്രധാന അരികുകളിലും, ചുവരുകൾ ചേരുന്നിടത്തും [http://en.wikipedia.org/wiki/Opus_spicatum ഹെറിങ്‌ബോൺ] രീതിയിൽ കൊത്തുപണികൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഉൾവശങ്ങളിൽ വെള്ള മണൽക്കല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ വെള്ള മാർബിളിൽ കറുപ്പും ഇരുണ്ടതുമായ കൊത്തുപണികൾ കൊണ്ട് മനോഹരമാക്കിയിരിക്കുന്നു. തറകളിലും നടപ്പാതകളിലും മാർബിൾ കൊണ്ടുള്ള ബ്ലോക്കുകൾ [http://en.wikipedia.org/wiki/Tessellation ടെസലേഷൻ] ആകൃതിയിൽ ആണ് വിരിച്ചിരിക്കുന്നത്. താഴത്തെ ചുമരുകളിൽ സസ്യങ്ങളുടെയും പൂക്കളുടെയും കൊത്തുപണികളാണ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഈ കൊത്തുപണികൾ ചെയ്തിരിക്കുന്ന മാർബിളുകൾ നന്നായി മിനുക്കിയിരിക്കുന്നു. വെള്ള മാർബിളുകളിൽ തുരന്ന് പല നിറത്തിലുള്ള മാർബിളുകൾ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന രീതിയിലാണ് സസ്യലതാദികളുടെ കൊത്തുപണികൾ . വെള്ള മാർബിൾ തുരന്ന് അകത്ത് കൊത്തി വച്ചിരിക്കുന്ന കല്ലുകൾ മാർബിൾ, ജാസ്പർ, ജേഡ് എന്നിവയാണ്. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തുരന്ന് കൊത്തി വച്ചിരിക്കുന്ന രീതിയിലാണെന്ന് തോന്നാത്ത രീതിയിൽ ചുമരിന്റെ അതേ നിരപ്പിൽ തന്നെയാണ് ഈ കൊത്തുപണികൾ . ആ പൂർണ്ണത അതിൽ കാണാവുന്നതാണ്. <gallery caption="പുറമേയുള്ള കൊത്തുപണികൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:TajGuldastaGeometricDeco.jpg|Herringbone Image:TajFlowerCloseUp.jpg|Plant motifs Image:TajSpandrel.jpg|Spandrel detail Image:TajPaintedGeometry.JPG|Incised painting </gallery> ==== അകത്തെ അലങ്കാരങ്ങൾ ==== [[പ്രമാണം:TajJoli1.jpg|thumb|right|150px|മൃതദേഹം അടക്കം ചെയ്തതിനെ മറക്കുന്ന ജാലി യവനിക അഥവ മൂടാപ്പ് ]] [[പ്രമാണം:Tombs-in-crypt.jpg|thumb|right|150px| [[ഷാജഹാൻ]], [[മുംതാസ് മഹൽ]] എന്നിവരുടെ യഥാർഥ ശവകുടീരം ]] [[പ്രമാണം:TajCenotaphs3.jpg|thumb|right|150px|മൃതദേഹം അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്ന അകത്തളങ്ങൾ]] മഹലിന്റെ അകത്തളത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ പുറമേ ചെയ്തിരിക്കുന്ന തുരന്നുള്ള പണികളേക്കാൾ ഉന്നതമായ കൽകൊത്തുപണികളാണ്. ഇത് വളരെ വിലപ്പെട്ട കല്ലുകൾ കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. അകത്തെ അറ എട്ട് വശങ്ങളുള്ള ഒരു അറയാണ്. ഇതിന്റെ എല്ലാ വശങ്ങളിൽ നിന്നും ഇതിലേക്കുള്ള പ്രവേശനമുണ്ട്. പക്ഷേ, തെക്കെ വശത്തെ ഉദ്യാനത്തിലേക്ക് തുറക്കുന്ന വാതിൽ മാത്രമേ ഇവിടെ ഉപയോഗിക്കാറുള്ളു. അകത്തെ അറയുടെ ചുവരുകൾക്ക് 25 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്. ഇതിന്റെ മുകളിലായി സൂര്യാകൃതിയിലുള്ള ഒരു സ്തൂപം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അകത്തേ അറയുടെ നാലു വശത്തായി നാലു ആർച്ചുകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മുകളിലത്തെ നിലയിൽ നിന്നും താഴത്തെ അറ കാണാവുന്നതാണ്. അകത്തെ ഓരോ അറകളും വളരെ ഉന്നതമായ രീതിയിൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ തുരന്നുള്ള കൊത്തുപണികളും പുറത്തേ അകത്തളത്തിലുള്ള പോലെ കൈയെഴുത്ത് കൊത്തുപണികളും, വിലപിടിപ്പുള്ള കല്ലിലുള്ള കൊത്തു പണികളും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഒത്ത നടുക്കായി ഷാജഹാന്റേയും മുംതാസ് മഹലിന്റേയും ശവകുടീരങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ ശവകുടീരങ്ങളെ മറച്ചു കൊണ്ട് മാർബിൾ ജാലികൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ മാർബിൾ ജാലികൾ എട്ട് വശങ്ങളുള്ള ഒരു മാർബിൾ അറയാണ്. ഓരോ വശങ്ങളും സമാനമായ കൊത്തു പണികൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനു താഴെയുള്ള തറ ഭാഗം വിലപ്പെട്ട കല്ലുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ കല്ലുകളിൽ സസ്യലതാദികളുടേയും വള്ളികളുടേയും ഫലങ്ങളുടേയും പുഷ്പങ്ങളുടേയും രൂപങ്ങൾ കൊത്തിയിരിക്കുന്നു. മുസ്ലീം ആചാരമനുസരിച്ച് ശവകുടീരങ്ങൾ അലങ്കരിക്കുന്നത് നിഷേധകരമായ ഒരു കാര്യമായതിനാൽ ഷാജഹാൻ, മുംതാസ് മഹൽ എന്നിവരുടെ ശവകുടീരങ്ങൾ അകത്തേ അറയുടെ താഴെ തികച്ചും സമതലമായ ഒരു തറയിലാണ് ചെയ്യുന്നത്. അവരുടെ തലകൾ പുണ്യ നഗരമായ [[മെക്ക|മെക്കയുടെ]] വശത്തിലേക്കാണ് തിരിച്ചു വച്ചിരിക്കുന്നത്. മുംതാസ് മഹലിന്റെ ശവകല്ലറ അകത്തളത്തിന്റെ ഒത്ത നടുക്കായിട്ടാ‍ണ് വച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം 1.5 മീ x 2.5 മീ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള മാർബിൽ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ മാർബിൾ ഫലകങ്ങളുടെ ചുറ്റിലും വിലപ്പെട്ട കല്ലുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതു കൂടാതെ മുംതാസിനെ പുകഴ്ത്തിക്കൊണ്ടുള്ള കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണികളും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഷാജഹാന്റെ ശവക്കല്ലറ മുംതാസിന്റെ കല്ലറയുടെ അടുത്തായി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് മാത്രമാണ് ഈ മൊത്തം കെട്ടിടത്തിൽ അസമതലമായി അഥവാ അസിമട്റിക് ആയി കാണാവുന്ന ഒന്ന്. മുംതാസിനേക്കാൾ അല്പം വലിപ്പം കൂടിയതാണ് ഷാജഹാന്റെ കല്ലറ. മുംതാസിന്റെ കല്ലറയുടെ പോലെ തന്നെ മാർബിൾ കൊണ്ടുള്ള ഒരു അറ ഇതിനും തീർത്തിരിക്കുന്നു. വിലപിടിപ്പുള്ള കല്ലുകൾ കൊണ്ടും കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണികളും കൊണ്ട് ഇതിനേയും അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. കൈയെഴുത്ത് കൊത്തുപണികൾ ഷാജഹാനെ കുറിച്ചും അദ്ദേഹത്തെ പുകഴ്ത്തി കൊണ്ട് എഴുതിയിരിക്കുന്നു. ഈ അറയുടെ മുകളിലായി ഒരു പേനയുടെ ചെപ്പ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇത് മുഗൾ വംശജരുടെ ആചാരമനുസരിച്ച് ശവക്കല്ലറകളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. ഇതു കൂടാതെ ദൈവത്തിന്റെ പത്തൊൻപത് പേരുകൾ ഇവിടെ കൊത്തി എഴുതിയിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ കൊത്തു പണികളിൽ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരിക്കുന്നു, (ഇംഗ്ലീഷിൽ:) ''"O Noble, O Magnificent, O Majestic, O Unique, O Eternal, O Glorious... "''. ഷാജഹാന്റെ കുടീരത്തിന്റെ മുകളിൽ ഇങ്ങനെ കൊത്തി എഴുതിയിരിക്കുന്നു, (ഇംഗ്ലീഷിൽ:) ; ''"He traveled from this world to the banquet-hall of Eternity on the night of the twenty-sixth of the month of [[Rajab]], in the year 1076 [[Hijri]]."'' <gallery caption="അകത്തള അറയിലെ കൊത്തുപണികൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:TajJaliArch.jpg|ജാലി കമാനം Image:TajJaliPiercwork.jpg|സൂക്ഷ്മ കൊത്തുപണികൾ Image:TajJaliInlay.jpg|തുരന്ന കൊത്തുപണി Image:Jali-inlay.jpg|ജാലിയുടെ അടുത്തു നിന്നുള്ള ചിത്രം </gallery> === ഉദ്യാനം === [[പ്രമാണം:Chahar-Bagh-Taj-Mahal-net.jpg|700px|thumb|center|ചഹർ ബാഗ് ഉദ്യാനത്തിന്റെ 360° പനോരമ ദൃശ്യം ]] താജ് മഹലിന്റെ ചുറ്റിലും ഏകദേശം 300 സ്ക്വകയർ മീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ പരന്നു കിടക്കുന്ന ഉദ്യാനമാണ് ''[[ചാർ ബാഗ് ഉദ്യാനം]]''. ഇത് ഒരു യഥാർഥ മുഗൾ ഉദ്യാനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ഉദ്യാനത്തിന്റെ നടുവിലൂടെ ഉയർത്തിയ വഴികൾ കൊണ്ട് ഉദ്യാനത്തിന്റെ നാലു ഭാഗങ്ങളായും 16 പൂത്തടങ്ങളായും തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ നടുക്കായി മാർബിളിൽ ഉയർത്തി പണിതിരിക്കുന്ന വെള്ള ടാങ്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. താജ് കുടീരത്തിന്റേയും പ്രധാന തെക്കേ വാതിലിന്റേയും ഏകദേശം പകുതി വഴിയിലായിട്ടാണ് ഈ മാർബിൾ ടാങ്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ മാർബിൾ ടാങ്കിലെ വെള്ളത്തിൽ താജ് മഹലിന്റെ പ്രതിഫലനം (തെക്ക് വടക്ക് ഭാഗത്തായി) കാ‍ണാവുന്നതാണ്. മറ്റു ഭാഗങ്ങളിൽ ഉദ്യാനം പലവിധ മരങ്ങൾ കൊണ്ടും ചെറിയ ഫൗണ്ടനുകൾ കൊണ്ടും അലങ്കൃതമാണ്. .<ref>{{Cite web |url=http://www.taj-mahal-travel-tours.com/garden-of-taj-mahal.html |title=taj-mahal-travel-tours.com |access-date=2008-12-21 |archive-date=2012-05-24 |archive-url=https://archive.today/20120524210735/http://www.taj-mahal-travel-tours.com/garden-of-taj-mahal.html |url-status=dead }}</ref> ഉയർത്തി പണിതിരിക്കുന്ന ഈ മാർബിൾ വെള്ള ടാങ്ക് '' [[അൽ ഹവ്‌ദ് അൽ-കവ്‌താർ]]'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. .<ref name = Begley>{{cite journal | last = Begley | first = Wayne E. | title = The Myth of the Taj Mahal and a New Theory of Its Symbolic Meaning | url = https://archive.org/details/sim_art-bulletin_1979-03_61_1/page/14 | journal = The Art Bulletin | volume = 61 | issue = 1 | pages = 14 | date = Mar, 1979 | accessdate = 2007-07-09}} </ref> [[പേർഷ്യൻ]] ഉദ്യാനങ്ങളുടെ മാതൃകയിൽ നിന്നും പ്രചോദനം കൊണ്ടിരിക്കുന്നതാണ് [[ചാർബാഗ് ഉദ്യാനം]]. ഈ രീതി ഇന്ത്യയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത് മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ [[ബാബർ]] ആയിരുന്നു. <!-- The charbagh garden, a design inspired by [[Persian gardens]], was introduced to India by the first Mughal emperor [[Babur]]. It symbolizes four flowing rivers of [[Jannah|Paradise]] and reflects the gardens of [[Paradise garden|Paradise]] derived from the Persian ''paridaeza'', meaning 'walled garden'. In [[Persian mysticism|mystic]] [[Islam]]ic texts of Mughal period, paradise is described as an ideal garden of abundance with four rivers flowing from a central spring or mountain, separating the garden into north, west, south and east. --> [[പ്രമാണം:TajGardenWide.jpg|thumb|right| താജ് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഫൗണ്ടനുകൾക്ക് അരികിലൂടെയുള്ള പാതകൾ]] സാധാരണ മുഗൾ ഉദ്യാനങ്ങളിൽ ഉദ്യാനത്തിന്റെ നടുക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടീരം ഉദ്യാനത്തിന്റെ അറ്റത്തായിട്ടാണ് ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ഉദ്യാനം നിലാവിന്റെ ഉദ്യാനം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. .<ref>{{Citation|last =Wright|first =Karen|title =Moguls in the Moonlight - plans to restore Mehtab Bagh garden near Taj Mahal|journal =[[Discover (magazine)|Discover]]|date =July|year =2000|url =http://findarticles.com/p/articles/mi_m1511/is_7_21/ai_63035788|access-date =2008-12-21|archive-date =2007-12-09|archive-url =https://web.archive.org/web/20071209114544/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1511/is_7_21/ai_63035788|url-status =dead}}</ref> ഈ ഉദ്യാനത്തിന്റെ വാസ്തുവിദ്യകൾ, ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം, ഇഷ്ടികകൾ വിരിച്ചിരിക്കുന്ന രീതികൾ, ഫൗണ്ടനുകൾ, മാർബിൾ നടപ്പാതകൾ, ജ്യാമീതീയ പൂത്തടങ്ങൾ എന്നിവ ജമ്മു കശ്മീരിലെ [[ഷാലിമാർ ഉദ്യാനം|ഷാലിമാർ ഉദ്യാനവുമായി]] സാമ്യമുള്ളതിനാൽ രണ്ടിന്റെയും രൂപകല്പന ഷാലിമാർ ഉദ്യാനം രൂപകല്പന ചെയ്ത അലി മർദാൻ തന്നെ ആണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. <ref>{{cite book| last = Allan| first = John | title = The Cambridge Shorter History of India | year = 1958| url = https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12749| origdate = 1958| publisher = S. Chand| location =Cambridge | pages = [https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12749/page/n314 288] pages| format = edition = First }}, p.318</ref> ആദ്യകാല കണക്കനുസരിച്ച് ഇവിടെ [[റോസ്]], [[ഡാഫോഡിൽ‌സ്]], ഫലവൃക്ഷങ്ങൾ എന്നിവ ധാരാളമായി നില നിന്നിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. <ref>[http://travel.howstuffworks.com/taj-mahal-landmark.htm The Taj by Jerry Camarillo Dunn Jr]</ref> [[മുഗൾ]] വംശത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ പിന്നീട് വന്ന [[ബ്രിട്ടീഷ്| ബ്രിട്ടീഷുകാർ]] ഇതിന്റെ രൂപം [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലെ]] ഉദ്യാനങ്ങളുടെ മാതൃകയിലാക്കുകയായിരുന്നു. <ref>Koch, p. 139</ref> === ചുറ്റുമുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Taj Mahal - Entrance.JPG|thumb|പ്രധാന കവാടമായ ദർവാസ-ഇ റൌസ - ഗേറ്റ്വേ ടു താജ് മഹൽ ]] താജ് മഹൽ കെട്ടിട സമുച്ചയം ചുറ്റിലും ചെത്തി ഭംഗി വരുത്തിയിരിക്കുന്ന [[ചെങ്കൽ]] കൊണ്ടും ചുമരുകൾ കൊണ്ടും മറച്ചിരിക്കുന്നു. മൂന്നു വശങ്ങൾ ഇത്തരത്തിൽ മറച്ചിരിക്കുകയും യമുന നദിയുടെ ഭാഗം തുറന്നിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്‌നു. ഈ ചുമരുകൾക്ക് ചുറ്റിലും കുറെ അധികം ശവകുടീരങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ ഷാജഹാന്റെ മറ്റു ഭാര്യമാരുടെയും മുംതാസിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ദാസിയുടെയും ശവകുടീരങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ സമുച്ചയങ്ങളെല്ലാം ചെങ്കല്ല് കൊണ്ട് നിർമ്മിതമാണ്. ഇത് സാധാരണ മുഗൾ കെട്ടിടങ്ങൾ പോലെ തന്നെയാണ്. ഉദ്യാനങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന ഈ കെട്ടിടങ്ങളുടെ രൂപം സാധാരണ ഹിന്ദു അമ്പലങ്ങളുടെ പോലെയായിരുന്നു. പിന്നീട് ഇതിനു മുകളിൽ ഒരു മോസ്ക് സ്ഥാപിക്കുകയും ഇതിന്റെ രൂപഭാവം മുസ്ലീം മോസ്ക് പോലെ ആക്കുകയായിരുന്നു. താജ് മഹലിന്റെ പോലെ മുകളിൽ ചത്രികളും ഇതിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ കെട്ടിടം ഇപ്പോൾ ഒരു മ്യൂസിയം ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നു. താജ് മഹൽ കോംപ്ലക്സിന്റെ വാതിൽ (''ദർവാസ'') മാർബിൾ, ചെങ്കല്ല് എന്നിവയുടെ മിശ്രിതമായിട്ടാണ് പണിതിരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ കമാനാകൃതിയിലുള്ള വാതിൽ മുഗൾ വംശജരുടെ സ്ഥായിയായ വാസ്തു രൂപമാണ്. ഇതിന്റെ മുകളിലും കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണികൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതു കൂടാതെ പുഷ്പ അലങ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ട് തുരന്ന കൊത്തു പണികളും ഇതിൽ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ മുകളിൽ കമാനാകൃതമായ മേൽത്തട്ട്, ചുമർ എന്നിവയിൽ സമാനാകൃതമായ ജ്യാമീതീയ രൂപങ്ങൾ കൊണ്ട് കൊത്തു പണികൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. [[File:TAJMAHAL 4.jpg|thumb|TAJMAHAL 4|right| താജ് മഹൽ മോസ്ക് അഥവ ''മസ്ജിദ്ട']] താജ് മഹൽ കെട്ടിട സമുച്ചയത്തിന്റെ രണ്ട് അറ്റങ്ങളിലായി ചെങ്കല്ല് കൊണ്ട് പണി തീർത്ത ഓരോ വലിയ കെട്ടിടങ്ങൾ കുടീരത്തെ അഭിമുഖീകരിച്ചു കൊണ്ട് നില നിൽക്കുന്നു. ഇത് പടിഞ്ഞാറ്, കിഴക്ക് വശങ്ങളിലായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങൾ എല്ലാ രീതിയിലും ഒരേ പോലെയാണ്. പടിഞ്ഞാ‍റെ വശത്തെ കെട്ടിടം മോസ്ക് ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നു. കിഴക്ക് വശത്തെ കെട്ടിടം ''ജവാബ്'' (ഉത്തരം) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് പ്രധാനമായും മറുവശത്തെ കെട്ടിടത്തിന് സമീകരണമെന്ന നിലയിൽ നിർമിച്ചതിണെന്ന് കരുതുന്നു. ഇത് മുൻപ് ഒരു അതിഥി മന്ദിരമായും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു .പടിഞ്ഞാറെ മോസ്ക് കെട്ടിടത്തിന്റെ തറയിൽ 569 പ്രാർഥന ഫലകങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. മോസ്കിന്റെ അടിസ്ഥാന രൂപകല്പന ഷാജഹാൻ പണി കഴിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന മറ്റു കെട്ടിടങ്ങളെപ്പോലെ തന്നെയാണ്. ഇതിന്റെ രൂപകല്പന [[ഡെൽഹി|ഡെൽഹിയിലെ]] [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] പോലെ തന്നെയാണ്. ഈ കൂടെയുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ 1643 ഓടെ പൂർത്തീകരിച്ചു എന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. == നിർമ്മാണം == [[പ്രമാണം:TajPlanMughalGardens.jpg|thumb|upright|തറയുടെ സ്ഥാന നിർണ്ണയ രൂപകല്പന]] താജ് മഹൽ പണിതീർത്തിരിക്കുന്നത് ചുവരുകളുടെ നഗരം എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ആഗ്ര]] നഗരത്തിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്ത് [[യമുന]] നദിയുടെ തീരത്താണ്. [[മഹാരാജ ജയ് സിംഗ്|മഹാരാജ ജയ് സിംഗിൽ]] നിന്നും വാങ്ങിയ ഭൂമിയായിരുന്നു ഇത്. പകരമായി ഷാജഹാൻ മഹാരാജ ജയ് സിങിന് ഒരു കൊട്ടാരം നൽകി എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. <ref> Chaghtai ''Le Tadj Mahal'' p54; Lahawri ''Badshah Namah'' Vol.1 p403</ref> മൂന്ന് ഏക്കറോളം വരുന്ന ഭൂമി ആദ്യം നിരപ്പാക്കി എടുക്കുകയും പിന്നീട് യമുന നദിയുടെ നിരപ്പിൽ നിന്നും 50 മീറ്ററോളം ഉയരത്തിൽ നിരത്തി എടുക്കുകയുമായിരുന്നു. കുടീരം പണിത ഭാഗങ്ങളിൽ ആഴത്തിൽ കിണറുകൾ പോലെ പണിത് അതിൽ കല്ലും മറ്റു ഖരപദാർഥങ്ങളും നിറച്ച് അടിത്തറയാക്കി. മുളകൾ കൊണ്ട് ചട്ടക്കൂട് തീർക്കുന്നതിനു പകരം കുടീരം പണിയുന്നതിനായി തൊഴിലാളികൾ ഇഷ്ടികകൾ കൊണ്ടുള്ള ഭീമാകാരമായ ചട്ടക്കൂട് കുടീരത്തിന്റെ അതേ വലിപ്പത്തിൽ തീർത്തു. അതിനുശേഷമാണ് കുടീരത്തിന്റെ പണി തുടങ്ങിയത്. ഇത്ര വലിയ ഒരു ചട്ടക്കൂട് പൊളിക്കാൻ കാലങ്ങൾ എടുക്കുമെന്ന് ഇതിന്റെ മേൽനോട്ടക്കാർ കണക്കാക്കിയിരുന്നു. പക്ഷേ ചക്രവർത്തി ഷാജഹാൻ, ചട്ടക്കൂടിന് ഉപയോഗിച്ച ഇഷ്ടികകൾ ആർക്കും കൊണ്ടുപോകാമെന്ന് ഉത്തരവിറക്കി.അതോടെ ഒറ്റ രാത്രി കൊണ്ട് ഈ ഭീമാകാരമായ ചട്ടക്കൂട് ഗ്രാമീണരും കർഷകരും പൊളിച്ചു കൊണ്ട്പോയി . 15 കി. മീ. നീളമുള്ള ഒരു ഭൂഗർഭ പാത മാർബിളുകൾ കൊണ്ട് വരാനായി നിർമ്മിച്ചു. 20 മുതൽ മുപ്പത് വരെയുള്ള പണിക്കാർ ചേർന്നാണ് ഓരോ മാർബിൾ ഫലകങ്ങളും പണി സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തിച്ചിരുന്നത്. ഇത് പ്രത്യേകം പണി തീർത്ത വണ്ടികളിലാണ് എത്തിച്ചിരുന്നത്. വിപുലീകരിച്ച കപ്പികൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള സംവിധാനം ഉപയോഗിച്ചാണ് വലിയ മാർബിൾ ഫലകങ്ങൾ മുകളിലേക്ക് എത്തിച്ചിരുന്നത്. ആവശ്യത്തിനുള്ള വെള്ളം എത്തിച്ചിരുന്നത് യമുന നദിയിൽ നിന്നും മൃഗങ്ങളെ ഉപയോഗിച്ച് വലിച്ചിരുന്ന ടാങ്കുകളിലായിരുന്നു. ഒരു പ്രധാന സംഭരണിയും അതിന്റെ അനുബന്ധമായി ചെറിയ സംഭരണികളും വെള്ളത്തിന്റെ വിതരണത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. അതിനു ശേഷം പൈപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അത് പണി സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തിക്കുകയായിരുന്നു. [[പ്രമാണം:Taj Mahal - Mausoleum der Liebe (CC BY-SA 4.0).webm|ലഘുചിത്രം|താജ്മഹലിനെ കുറിച്ചുള്ള വീഡിയോ]] ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാന സ്തംഭപാദവും കുടീരവും പണിതീരുന്നതിനായി 12 വർഷങ്ങൾ എടുത്തു. സമുച്ചയത്തിന്റെ ബാക്കി ഭാഗങ്ങൾ പണി തീരുന്നതിനായി 10 വർഷങ്ങൾ കൂടി എടുത്തു. ഇതിൽ [[മീനാറുകൾ]], മോസ്ക്, ജവാബ്, പ്രധാന തെക്കെ കവാടം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. മൊത്തം സമുച്ചയം പല തവണയായി പണിതതിനാൽ ഇപ്പോഴും നിർമ്മാണ സമയത്തെക്കുറിച്ച്‌ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. ശവകുടീരം പണിതീർന്നത് 1643 ലാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ബാക്കി പണികൾ അതിനു ശേഷവും തുടർന്നു എന്നും പറയപ്പെടുന്നു. പണി തീരാൻ എടുത്ത ചെലവുകളുടെ കാര്യത്തിലും പല അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഒരു കണക്കനുസരിച്ച് ചെലവ് അക്കാലത്തെ 32 ദശലക്ഷം രൂപ ആണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. <ref name="Zahoor">[http://www.islamicity.com/Culture/Taj/default.htm Dr. A. Zahoor and Dr. Z. Haq]</ref> താജ് മഹൽ പണിയുന്നതിനായി [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയുടെ]] വിവിധഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും സാധന സാമഗ്രികൾ എത്തിച്ചു. ആയിരത്തിലധികം ആനകളെ സാധനങ്ങൾ പണി സ്ഥലത്തേക്കെത്തിക്കുന്നതിനായി ഉപയോഗിച്ചു. മാർബിൾ [[രാജസ്ഥാൻ|രാജസ്ഥാനിൽ]] നിന്നും [[ജാസ്‌പർ]] കല്ലുകൾ [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബിൽ]] നിന്നും , [[ജേഡ്]], [[ക്രിസ്റ്റൽ]] എന്നിവ [[ചൈന|ചൈനയിൽ]] നിന്നുമാണ് കൊണ്ട് വന്നത്. ഇതു കൂടാ‍തെ [[തിബെത്ത്]], [[അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ]], [[ശ്രീലങ്ക]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും പലതരം കല്ലുകൾ കൊണ്ടു വന്നിരുന്നു. കൂടാതെ [[അറേബ്യ|അറേബ്യയിൽ]] നിന്നും വിലപിടിപ്പുള്ള കല്ലുകൾ കൊണ്ടു വന്നിരുന്നു. വെള്ള മാർബിളുകളിൽ ഏഷ്യയുടെ വിവിധ മേഖലകളിൽ നിന്നും കൊണ്ടു വന്ന 28 തരത്തിലുള്ള വില പിടിപ്പുള്ള കല്ലുകൾ പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വെള്ള മാർബിൾ ജയ്പൂരിലെ ഒരു ഹിന്ദു രാജാവാണ്‌ നൽകിയത്<ref name=bharatheeyatha4>{{cite book |last=സുകുമാർ അഴീക്കോട് |first= |authorlink= സുകുമാർ അഴീക്കോട്|coauthors= |title= ഭാരതീയത|year=1993 |publisher= [[ഡി.സി. ബുക്സ്]]|location= [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]|isbn= 81-7130-993-3 |pages= 100|chapter= 4-ശാസ്ത്രവും കലയും|language=മലയാളം}}</ref>. [[പ്രമാണം:Taj Mahal art.jpg|thumb|upright|കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ താജ് മഹൽ [[സ്മിത്‌സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റുസ്റ്റ്യൂഷനിൽ]] നിന്നും]] താജ് മഹലിന്റെ പണിക്കു വേണ്ടി ഇരുപതിനായിരത്തിലധികം തൊഴിലാളികളെ വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും കൊണ്ടു വന്നു. [[ബുക്കാറ|ബുക്കാറയിൽ]] നിന്നും കാരുകന്മാരേയും, [[സിറിയ]], [[പേർഷ്യ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് കൈയെഴുത്ത്/കൊത്തു പണിക്കാരെയും, തെക്കെ ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് കല്ലിൽ തുരന്ന് കൊത്തുപണി നടത്തുന്നവരേയും, [[ബലൂചിസ്ഥാൻ|ബലൂചിസ്ഥാനിൽ]] നിന്ന് മാർബിൾ മുറിയ്ക്കുന്നവരേയും കൊണ്ടു വന്നു. ഈ വിദഗ്ദ്ധ പണിക്കാർ അടങ്ങുന്ന 37 അംഗ സംഘമാണ് താജ് മഹലിന്റെ മൊത്തം കൊത്തു പണി, അലങ്കാര പണികൾ തീർത്തത്. താജ് മഹലിന്റെ പണികളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന ചില പണിക്കാർ: * പ്രധാന ഗോപുരം പണിതത് [[ഇസ്മായിൽ അഫാൻ‌ഡി]] (a.ka. ഇസ്മായിൽ ഖാൻ),<ref name="Ottoman">{{Cite web |url=http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t3build_design.html |title=Who designed the Taj Mahal |access-date=2008-12-21 |archive-date=2017-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170818001808/http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t3build_design.html |url-status=dead }}</ref> - ഓട്ടൊമൻ രാജവംശത്തിൽപ്പെട്ട ഈ വസ്തുവിദഗ്ദ്ധൻ താജ് മഹലിന്റെ പ്രധാന രൂപകാല്പനികനാണ്. ഗോപുരം അടക്കം പ്രധാന ഭാഗങ്ങളെല്ലാം രൂപകല്പന ചെയ്തത് ഇദ്ദേഹമാണ്. * [[ഉസ്താദ് ഈസ]] - [[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] നിന്നും, [[ഇസ മുഹമ്മദ് എഫ്ഫാൻ‌ഡി]] - [[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] നിന്നു, ഇവരാണ് രൂപ കല്പനയിൽ പ്രധാനികൾ. <ref>William J. Hennessey, Ph.D., Director, Univ. of Michigan Museum of Art. IBM 1999 WORLD BOOK </ref><ref>Marvin Trachtenberg and Isabelle Hyman. Architecture: from Prehistory to Post-Modernism. p223</ref> - പക്ഷേ , ഇവരുടെയെല്ലാം പങ്കിനെ സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന കുറച്ച് തെളിവുകൾ മാത്രമേ നില നിൽക്കുന്നുള്ളൂ. * 'പുരു' ബെനാറസ് , പേർഷ്യയിൽ നിന്നും വന്ന പ്രധാന വാസ്തു വിദ്യ കാർമ്മികനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. .<ref>ISBN 964-7483-39-2</ref> * ഖാസിം ഖാൻ - [[ലാഹോർ|ലാഹോറിൽ]] നിന്നും - സ്വർണ്ണ ഫിനിയൽ രൂപകല്പന ചെയ്തത് . * ചിരഞ്ചിലാൽ - [[ഡെൽഹി|ഡെൽഹിയിൽ]] നിന്നുള്ള മിനുക്കുപണിക്കാരൻ. ഇദ്ദേഹം പ്രധാന കാരുകനും, മൊസൈക് മിനുക്കുകാരനുമായിരുന്നു. * അമാനത് ഖാൻ - ഷിരാസ് [[ഇറാൻ]] ൽ നിന്ന്- പ്രധാന കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണിക്കാരനായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് പ്രധാന കവാടത്തിന്റെ കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണികളുടെ അവസാനം എഴുതി ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. <ref name="WSJ">{{Cite web |url=http://meaindia.nic.in/bestoftheweb/2006/02/25bw01.htm |title=10877<!-- Bot generated title --> |access-date=2008-12-21 |archive-date=2008-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080605030415/http://meaindia.nic.in/bestoftheweb/2006/02/25bw01.htm |url-status=dead }}</ref> * മുഹമ്മദ് ഹനീഫ് - ആ‍ശാരിമാരുടെ പ്രധാന കാര്യാധിപനായിരുന്നു. * മിർ അബ്ദുൾ കരിം, മുക്കരിമത് ഖാൻ (ഇറാൻ)- എന്നിവർ പ്രധാന ധനകാര്യങ്ങൾ, ദിവസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നവരായിരുന്നു. == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Sambourneagra1860s.jpg|thumb|left| [[സാമുവൽ ബോൺ]], 1860 ൽ എടുത്ത താജ് മഹൽ ചിത്രം.]] [[പ്രമാണം:Taj_mahal_agra_india_1942_american_soldiers.jpg|thumb|left|യുദ്ധകാലത്തെ താൽക്കാലിക സംരക്ഷണ ചട്ടക്കൂട് ]] താജ് മഹലിന്റെ നിർമാ‍ണത്തിനു ശേഷം ഷാജഹാന്റെ മകനായ [[ഔറംഗസീബ്]] അദ്ദേഹത്തെ ആഗ്ര കോട്ടയിൽ തടങ്കലിലാക്കുകയും, പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണ ശേഷം ഭാര്യയുടെ അടുത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തെ അടക്കുകയും ചെയ്തു. 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ താജ് മഹലിന്റെ ഒരു ഭാഗം വളരെയധികം ജീർണ്ണാ‍വസ്ഥയിലായി. [[1857-ലെ ഇന്ത്യൻ ലഹള|1857 ലെ ഒന്നാം ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരകാലത്ത്]] ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണാധികാരികളും, ഭടന്മാരും ചേർന്ന് താജ് മഹലിന്റെ ചുവരുകളിൽ നിന്ന് വിലപിടിപ്പുള്ള കല്ലുകളും രത്നങ്ങളും കവർന്നെടുത്തു. 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ [[ബ്രിട്ടീഷ്]] [[വൈസ്രോയി]] താജ് മഹലിന്റെ പുനരുദ്ധാരണത്തിനുള്ള ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉത്തരവനുസരിച്ച് നടന്ന പുനരുദ്ധാരണം 1908 ൽ അവസാനിച്ചു. അതോടനുബന്ധിച്ച് അകത്തെ അറയിൽ ഒരു വലിയ ദീപസ്തംഭം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സമയത്താണ് ഉദ്യാനം ബ്രിട്ടീഷ് രീതിയിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പോലെ പുനർനവീകരിച്ചത്. 1942-ൽ [[രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധ കാലഘട്ടത്തിൽ]] ജർമ്മനിയുടെ വ്യോമാക്രമണം ഭയന്ന് അന്നത്തെ ഗവണ്മെന്റ് താജ് മഹലിന് മുകളിൽ അതിനെ മറക്കുന്നതിനായി ഒരു താൽക്കാലിക ചട്ടക്കൂട് നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി.ഇത്തരത്തിലുള്ള താൽക്കാലിക ചട്ടക്കൂട് പിന്നീട് 1965ലും 1971 ലും ഇന്ത്യ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധക്കാ‍ലഘട്ടങ്ങളിൽ വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി. <ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/1732993.stm Taj Mahal 'to be camouflaged']</ref> അടുത്ത കാലങ്ങളിൽ താജ് മഹൽ [[പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണം]] മൂലം വളരെയധികം ഭീഷണി നേരിടുന്നുണ്ട്. [[മഥുര]] എണ്ണ കമ്പനികളുടെയും യമുന നദിയിലെ മലിനീകരണം മൂലമുള്ള ആസിഡ് മഴ പ്രഭാവം കൊണ്ടും വെള്ള മാർബിളുകളുടെ നിറം മങ്ങുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. താജ് മഹലിന്റെ നിറം മങ്ങുന്നതിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കാൻ കേന്ദ്ര ടൂറിസം മന്ത്രാലയം മണ്ണ് ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഒരുതരം സംരക്ഷണമാർഗ്ഗം അവലംബിക്കുന്നുണ്ട്. മൾട്ടാണി മിട്ടി എന്ന പ്രത്യേക തരം മണ്ണ് ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ നവീകരണം നടത്തുന്നത്. 1994, 2001, 2008 വർഷങ്ങളിൽ ഇത് ചെയ്തിരുന്നു. <ref>[http://www.manoramaonline.com/homestyle/first-shot/2017/04/06/Taj-Mahal-to-undergo-mud-pack-beauty-treatment.html Taj Mahal Renovation Work]</ref> == വിനോദസഞ്ചാരം == താജ് മഹൽ വർഷം തോറും 2 മുതൽ 4 ദശലക്ഷം ആളുകൾ സന്ദർശിക്കുന്നതായിട്ടാണ് കണക്ക്. ഇതിൽ 20% വരെ വിദേശികളാണ്. ഇന്ത്യ സർക്കാരും ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരും താജ്മഹലിനെ വളരെ കാര്യമായി തന്നെ പരിപാലിക്കുന്നു.. ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ എത്തുന്നത് തണുപ്പുകാ‍ലമായ [[ഒക്ടോബർ]] മുതൽ [[ഫെബ്രുവരി]] വരെയുള്ള മാസങ്ങളിലാണ്. പുക വമിപ്പിക്കുന്ന മലിനീകരണ വാഹനങ്ങൾക്ക് താജ് മഹലിന്റെ അടുത്ത് പ്രവേശനമില്ല. സന്ദർശകർ നടന്നു എത്തുകയോ, സൈക്കിൾ റിക്ഷ മുതലായ പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണത്തിന് കാരണമല്ലാത്ത വാഹനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചോ എത്തണം. <ref>Koch, p.120</ref><ref name="k254">Koch, p.254</ref> താജ് മഹലിന് തെക്ക് ഭാഗത്തുള്ള ചെറിയ പട്ടണം താജ് ഗഞ്ച് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. മുംതാസ്ബാദ് എന്നും പറയാറുണ്ട്. മുഗൾ കാലഘട്ടത്തിൽ ഒരു ചന്തയായി പണി തീർത്ത ഇവിടം ഇന്നും അങ്ങനെ തന്നെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. <ref name="K201-208">Koch, p.201-208</ref> ലോകത്തിലെ ഏഴ് മഹാത്ഭുതങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ താജ് മഹൽ സ്ഥാനം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഈയിടെ പ്രഖ്യാപിച്ച പുതിയ ഏഴ് മഹാത്ഭുതങ്ങളിലും താജ് മഹൽ സ്ഥാ‍നം നേടിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite web | url =http://www.telegraph.co.uk/travel/main.jhtml?xml=/travel/2007/07/09/etsevenwonders109.xml | title =New Seven Wonders of the World announced | accessdate =2007-07-06 | accessmonthday = | accessyear = | author =Travel Correspondent | last = | first = | authorlink = | coauthors = | date =2007-07-09 | year = | month = | format = | work = | publisher =The Telegraph | pages = | language =English | archiveurl =https://www.webcitation.org/61CVns4cu?url=http://www.telegraph.co.uk/travel/artsandculture/737699/New-Seven-Wonders-of-the-World-announced.html | archivedate =2011-08-25 | url-status =dead }}</ref> സന്ദർശന സമയം രാവിലെ 6 മണി മുതൽ വൈകുന്നേരം 7മണി വരെയാണ്. വെള്ളിയാഴ്ചകളിൽ മുസ്ലിം പ്രാർത്ഥന സമയത്ത് അടച്ചിടാറുണ്ട്. (ഉച്ചക്ക് 12 മണി മുതൽ 2 മണി വരെ). പൗർണ്ണമി നാളുകളിലും അതിനും മുൻപും പിൻപുമായി രണ്ടു ദിവസങ്ങൾ ചേർത്ത് മൊത്തം മാസത്തിൽ അഞ്ച് ദിവസങ്ങൾ രാത്രി താജ് മഹൽ തുറക്കാറുണ്ട്. (വെള്ളിയാഴ്ചകൾ അവധിയായിരിക്കും.) [http://asi.nic.in/asi_monu_whs_agratajmahal_night.asp]. [[റംസാൻ]] മാസങ്ങളിൽ രാത്രി സന്ദർശനം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതല്ല. സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ താജ് മഹലിനകത്തേക്ക് വെള്ളം, ചെറിയ ക്യാമറകൾ, മൊബൈൽ ഫോണുകൾ, ചെറിയ പഴ്സുകൾ എന്നിവ മാത്രമേ കടത്തി വിടുകയുള്ളൂ. <ref>[http://www.dnaindia.com/report.asp?newsid=1145100 DNA - India - Going to the Taj? This is all you can carry - Daily News & Analysis<!-- Bot generated title -->]</ref> === എത്തിച്ചേരാൻ === ആഗ്രയിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാൻ ഏറ്റവും എളുപ്പ മാർഗ്ഗം [[ഡെൽഹി|ഡെൽഹിയിൽ]] നിന്ന് റോഡ്, റെയിൽ മാർഗ്ഗമാണ്. ഡെൽഹി [[സരായി കാലേ ഖാൻ]] അന്തർ‌ദേശീയ ബസ് ടെർമിനലിൽ നിന്നും ബസ്സുകൾ ഉണ്ട്. ഇതു കൂടാതെ [[ന്യൂ ഡെൽഹി റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ|ന്യൂ ഡെൽഹി റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷനിൽ]] നിന്നും വിവിധ ട്രെയിനുകളും ഉണ്ട്. * ഏറ്റവും അടുത്ത വിമാനത്താവളം [[ആഗ്ര വിമാനത്താവളം]], [[ഡെൽഹി വിമാനത്താവളം]] * ഏറ്റവും അടുത്ത റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - ആഗ്ര കന്റോൺ‌മെന്റ് സ്റ്റേഷൻ, രാജാ കി മണ്ടി സ്റ്റേഷൻ * ബസ്സ് ടെർമിനൽ - ആഗ്ര ബസ് ടെർമിനൽ. ആഗ്രയിൽ സഞ്ചാരത്തിന് സാധാരണ നിലയിൽ ടാക്സികളും, ഓട്ടോറിക്ഷകളും ലഭ്യമാണ്. ഇതു കൂടാതെ കുതിരവണ്ടികളും ഇവിടെ സാധാരണമാണ്. == പഴങ്കഥകൾ == താജ് മഹൽ കെട്ടിട സമുച്ചയം സംസ്കാരികവും, ഭൂമിശാസ്ത്രപരവുമായി വളരെയധികം പ്രാധാ‍ന്യമുള്ള ഒന്നായതു കൊണ്ട് ഇതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഒരു പാട് വ്യക്തിപരവും വൈകാരികവുമാ‍യ പഴങ്കഥകൾ ഉരുത്തിരിഞ്ഞു വന്നിട്ടുണ്ട്. <ref name="k231">Koch, p.231</ref> [[പ്രമാണം:Jean-Baptiste Tavernier.jpg|right|thumb|upright|[[ജീൻ-ബാപ്‌റ്റിസ്റ്റ് ടാവനിയർ]], ആദ്യകാല താജ് മഹൽ സന്ദർശിച്ച യൂറോപ്യന്മാരിൽ പ്രധാനി ]] താജ് മഹൽ പണിതതിനു ശേഷം ഷാജഹാ‍ൻ ഒരു [[ബ്ലാക്ക് താജ് മഹൽ|കറുത്ത താജ് മഹൽ]] [[യമുന|യമുനയുടെ]] അക്കരെ ഇപ്പോഴത്തെ താജ് മഹലിന് എതിരായി പണിയാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നു എന്നത് നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു കഥയാണ്. <ref name="A210">Asher, p.210</ref> ഈ ആശയം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്, 1665 ൽ ആഗ്ര സന്ദർശിച്ച [[യൂറോപ്പ്|യുറോപ്യൻ]] സന്ദർശകനും [[ജീൻ-ബാപ്‌റ്റിസ്റ്റ് ടാവനിയർ]] എന്ന എഴുത്തുകാരന്റെ ഭാവനയിൽ നിന്നാണ്. കറുത്ത താജ് മഹൽ പണിയുന്നതിനു മുൻപ് ഷാജഹാനെ മകനായ ഔറംഗസേബ് തടവിലാക്കിയതിനാൽ ഇത് നടന്നില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം എഴുതി. യമുന നദിയുടെ എതിർഭാഗത്ത് മൂൺലൈറ്റ് ഉദ്യാനത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കറുത്ത മാർബിൾ കല്ലുകൾ ഇതിനെ താങ്ങുന്ന തെളിവുകളായിരുന്നു. പക്ഷേ 1990-കളിൽ നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങളിൽ ഇത് തെറ്റാണെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും,ഇവ വെള്ള മാർബിളിന്റെ കഷണങ്ങൾ കാലപ്പഴക്കത്താൽ കറുത്തതായി തീർന്നതാണെന്നും കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി. <ref name="k249">Koch, p.249</ref> കറുത്ത താജ് പണിയുന്നതിന്റെ കഥ തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന ഒരു പരീക്ഷണം 2006ൽ പുരാവസ്തുഗവേഷകർ നടത്തി. മൂൺ‌ലൈറ്റ് ഉദ്യാനത്തിൽ ഒരു ചെറിയ കുളം ഇപ്പോഴത്തെ താജ് മഹലിൽ ഉള്ളതിന്റെ അതേ അളവുകളിൽ പണിയുകയും അതിൽ വെള്ള കുടീരത്തിന്റെ കറുത്ത പ്രതിഫലനം കാണുകയും ചെയ്തു. ഇതായിരിക്കാം കറുത്ത താജ് എന്ന മിത്ത് രൂപപ്പെടുത്തിയത് <ref>Warrior Empire: The Mughals of India (2006) A+E Television Network</ref> ഇതിന്റെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന പ്രധാന വാസ്തുശിൽപ്പികളെ, പണി തീർന്നതിനുശേഷം ഷാജഹാൻ കൊല്ലുകയോ, അംഗഭംഗം വരുത്തുകയോ ചെയ്തു എന്നത് മറ്റൊരു കഥയായി കേൾക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റുചില കഥകൾ പ്രകാ‍രം ഇതിൽ നിർമ്മാണത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന വാസ്തുശിൽപ്പികൾ താജ് മഹലിന്റെ പോലെയോ, ഇതിന്റെ ഭാഗങ്ങളുടെയോ പോലെയുള്ള ഒരു വാസ്തുവിദ്യകളും ചെയ്യില്ല എന്ന ഒരു കരാറിൽ ഒപ്പു വച്ചു എന്നും പറയുന്നു. <ref name="K239">Koch, p.239</ref> പക്ഷേ, ഇതിന് സ്ഥായിയായ ഒരു തെളിവും ഇല്ല. അതുപോലേ, 1830 ൽ ഇന്ത്യ ഗവണ്മെന്റ് ഗവർണ്ണറായിരുന്ന വില്യം ബെനഡിക്ട് പ്രഭു, താജ് മഹൽ പൊളിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുകയും, ഇതിലെ മാർബിൾ ലേലം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തതായി പറയുന്നു. പക്ഷേ, ഇതിനും വ്യക്തമായ തെളിവുകളില്ല. ബെനടിക്ട് പ്രഭുവിന്റെ ജീവചരിത്രകാരനായ ജോൺ റോസല്ലി, ബെനഡിക്ട് പ്രഭു, ധനസംഭരണത്തിനു വേണ്ടി ആഗ്ര കോട്ടയിൽ പണിയിൽ ബാക്കി വന്ന മാർബിൾ വിൽക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതിൽ നിന്നുണ്ടായ കഥയാണ് ഇതെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. <ref>Rosselli, J., ''Lord William Bentinck the making of a Liberal Imperialist, 1774-1839'', London Chatto and Windus for Sussex University Press 1974, p.283</ref> 2000-ൽ പി. എൻ. ഓക്ക് നൽകിയ ഒരു അപേക്ഷ പ്രകാരം ഒരു ഹിന്ദു രാജാവാണ് താജ് മഹൽ പണിതത് എന്ന അവകാശ വാദം സുപ്രീം കോടതി തള്ളി.<ref name="hinduoak">{{cite web|title=Plea to rewrite Taj history dismissed|url=http://www.hindu.com/thehindu/2000/07/14/stories/0214000q.htm|work=The Hindu|accessdate=8 നവംബർ 2010|author=PTI|date=2000-07-14|archive-date=2014-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605001845/http://www.hindu.com/thehindu/2000/07/14/stories/0214000q.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="K239"/> ഓക്ക് തന്റെ അപേക്ഷയിൽ പറയുന്നതു പ്രകാരം, മറ്റ് ചരിത്ര സ്മാരകങ്ങളുടെ പോലെ താജ് മഹലും മുസ്ലീം സുൽത്താന്മാരുടെ പേരിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്, പക്ഷേ അത് പണിതത് ഒരു ഹിന്ദു രാജാവാണെന്നുമാണ്. രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഉന്നം വെച്ചുള്ള ഈ വാദങ്ങൾ സുപ്രീം കോടതി തള്ളുകയായിരുന്നു <ref name="oak">{{cite web| url = http://www.stephen-knapp.com/true_story_of_the_taj_mahal.htm | title = The True Story of the Taj Mahal| accessdate = 2007-02-23| last = Oak| first = Purushottam Nagesh| publisher = Stephen Knapp}}</ref> ഷാജഹാനും മകൾ ജഹനാരയും തമ്മിൽ അവിഹിത ബന്ധം എന്ന് കൊട്ടാരത്തിൽ പറഞ്ഞു കേട്ടിരുന്നു എന്ന് ഇറ്റാലിയൻ സഞ്ചാരിയും ദാരയുടെയും പിന്നീട് ഔറംഗസീബിന്റെയും വൈദ്യനും ആയിരുന്ന ഫ്രങ്കോയിസ് ബർണിയർ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ബർണിയർക്ക് മുമ്പ് ആഗ്ര സന്ദർശിച്ച ഇംഗ്ലീഷ് സഞ്ചാരിയും ഇതേ ആരോപണം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. <!-- A more poetic story relates that once a year, during the rainy season, a single drop of water falls on the cenotaph, as inspired by [[Rabindranath Tagore]]'s description of the tomb as ''"one tear-drop...upon the cheek of time".'' Another myth suggests that beating the silhouette of the finial will cause water to come forth. To this day, officials find broken [[bangle]]s surrounding the silhouette.<ref name="k240">Koch, p.240</ref> --> == ചിത്രശാല == <center> <gallery caption="താജ് മഹലിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> File:Taj Mahal from agra.jpg|താജ് മഹൽ ചിത്രം:Taj9.jpg | ചുവരുകളിലെ കാർന്നു ചെയ്തിട്ടുള്ള കൊത്തുപണികൾ ചിത്രം:Taj10.jpg|വലിയ നാലു തൂണുകളിൽ ഒന്ന് പ്രമാണം:താജ്‌ മഹൽ2013.JPG|താജ്‌ മഹൽ ഒരു പ്രഭാതകാല ദൃശ്യം </gallery> </center> == ഇതുകൂടി കാണുക == {{commons+cat|Taj Mahal|Taj Mahal}} * [[ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം]] * [[ആഗ്ര കോട്ട]] * [[ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രി]] == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == <!---DO NOT ADD COMMERCIAL WEBSITE LINKS HERE - THEY ARE LIKELY TO BE REVERTED IN ACCORDANCE WITH WIKIPEDIA:EXTERNAL LINKS POLICY.---> * [http://asi.nic.in/asi_monu_whs_agratajmahal.asp ആർക്കിയോളജികൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ വിവരണങ്ങൾ ] * [http://www.indohistory.com/taj_mahal.html Government of India - Description] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100128220932/http://www.indohistory.com/taj_mahal.html |date=2010-01-28 }} * {{wikivoyage|Taj Mahal}} * [http://photosynth.net/view.aspx?cid=bbb57986-0e47-41d7-8e6d-7f8b640e7e43 Photosynth view of Taj Mahal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090523094619/http://photosynth.net/view.aspx?cid=bbb57986-0e47-41d7-8e6d-7f8b640e7e43 |date=2009-05-23 }} (requires [[Photosynth]]) == അവലംബം == {{reflist|2}} == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small"> * Asher, Catherine B. ''Architecture of Mughal India'' New Cambridge History of India I.4 (Cambridge University Press) 1992 ISBN 0-521-26728-5 * Bernier, Françoi' ''Travels in the Moghul Empire A.D. 1657-1668'' (Westminster: Archibald Constable & Co.) 1891 * Carroll, David (1971). ''The Taj Mahal'', Newsweek Books ISBN 0-88225-024-8 * Chaghtai, Muhammad Abdullah ''Le Tadj Mahal d'Agra (Inde). Histoire et description'' (Brussels: Editions de la Connaissance) 1938 * Copplestone, Trewin. (ed). (1963). ''World architecture - An illustrated history.'' Hamlyn, London. * Gascoigne, Bamber (1971). ''The Great Moguls'', Harper & Row * Havel, E.B. (1913). ''Indian Architecture: Its Psychology, Structure and History'', John Murray * Kambo, Muhammad Salih ''Amal-i-Salih or Shah Jahan Namah'' Ed. Ghulam Yazdani (Calcutta: Baptist Mission Press) Vol.I 1923. Vol. II 1927 * {{cite book| last = Koch | first = Ebba | title = The Complete Taj Mahal: And the Riverfront Gardens of Agra | origdate = Aug 2006| format = Paperback| edition = First| publisher = Thames & Hudson Ltd | location = | isbn = 0500342091| pages = 288 pages| year = 2006 }} * Lahawri, 'Abd al-Hamid ''Badshah Namah'' Ed. Maulawis Kabir al-Din Ahmad and 'Abd al-Rahim under the superintendence of Major W.N. Lees. (Calcutta: College Press) Vol. I 1867 Vol. II 1868 * Lall, John (1992). ''Taj Mahal'', Tiger International Press. * {{cite book| last = Preston | first = Diana & Michael | title = A Teardrop on the Cheek of Time | url = https://archive.org/details/teardroponcheeko0000pres | origdate = 2007| format = Hardback| edition = First| publisher = Doubleday | location = London | isbn = 9780385609470| pages = [https://archive.org/details/teardroponcheeko0000pres/page/354 354] pages| year = 2007 }} * Rothfarb, Ed (1998). ''In the Land of the Taj Mahal'', Henry Holt ISBN 0-8050-5299-2 * Saksena, Banarsi Prasad ''History of Shahjahan of Dihli'' (Allahabad: The Indian Press Ltd.) 1932 * Stall, B (1995). ''Agra and Fathepur Sikri'', Millennium * Stierlin, Henri [editor] & Volwahsen, Andreas (1990). ''Architecture of the World: Islamic India, Taschen'' * Tillitson, G.H.R. (1990). ''Architectural Guide to Mughal India'', Chronicle Books </div> {{New Seven Wonders of the World}} {{World Heritage Sites in India}} {{Mughal Empire|state=collapsed}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ലോകമഹാത്ഭുതങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മുഗൾ വാസ്തുകല]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശിലെ ചരിത്രസ്മാരകങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചിത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കേണ്ട താളുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ദേശീയപ്രാധാന്യമുള്ള സ്മാരകങ്ങൾ]] pesuf7ig4rekj9olhkl9v0pcbu4147t 4627188 4627187 2026-05-31T10:29:04Z ~2026-32243-25 218583 /* പഴങ്കഥകൾ */ 4627188 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{Prettyurl|Taj Mahal}} {{വിവക്ഷ|താജ് മഹൽ}} {{Infobox Historic Site | name = താജ് മഹൽ | native_name = ताज महल | native_language = Hindi | image = Taj Mahal, Agra, India edit2.jpg | image_size = 250px | caption = Southern view of the Taj Mahal | designation1 = WHS | designation1_date = 1983 <small>(7th [[World Heritage Committee|session]])</small> | designation1_number = [http://whc.unesco.org/en/list/252 യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃകങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ] | designation1_criteria = i | designation1_type = സാംസ്കാരികം | designation1_free1name = State Party | designation1_free1value = {{IND}} | designation1_free2name = Region | designation1_free2value = [[List of World Heritage Sites in Asia and Australasia|Asia-Pacific]] | location = [[ആഗ്ര]], [[ഇന്ത്യ]] | elevation = 171 m (561 ft) | built = 1632 - 1653 | architect = [[ഉസ്താദ് ഈസ]] | architecture = [[Mughal architecture|Mughal]] | coordinates = {{coord|27|10|30|N|78|02|31|E|display=inline,title}} | locmapin = India | map_caption = Located in western Uttar Pradesh, India | visitation_num = More than 3 million | visitation_year = 2003 }} ലോകമഹാത്ഭുതങ്ങളിൽ ഒന്നായ '''താജ്‌മഹൽ''' ([[ഹിന്ദി]]:''' ताज महल'''; [[പേർഷ്യൻ]]/[[ഉർദു]]: '''تاج محل''') [[ആഗ്ര|ആഗ്രയിൽ]], [[യമുന|യമുനാനദിക്കരയിൽ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. [[മുഗൾ സാമ്രാജ്യം|മുഗൾ]] ചക്രവർത്തിയായ [[ഷാജഹാൻ]] തന്റെ പത്നി [[മുംതാസ് മഹൽ|മുംതാസ് മഹലിന്റെ]] സ്മരണയ്ക്കായി പണികഴിപ്പിച്ചതാണ് ഇത്. പേർഷ്യൻ,ഒട്ടോമൻ,ഇന്ത്യൻ,ഇസ്ലാമിക് എന്നീ വാസ്തുവിദ്യാ മാതൃകകൾ കൂടിച്ചേർന്നുണ്ടായ [[മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യ|മുഗൾ വാസ്തുവിദ്യയുടെ]] ഉത്തമോദാഹരണമാണ് താജ് മഹൽ. പൂർണമായും [[വെണ്ണക്കല്ല്|വെണ്ണക്കല്ലിൽ]] നിർമ്മിച്ച ഈ സ്മാരകം പൂർത്തിയാകാൻ ഇരുപത്തി രണ്ട് വർഷം എടുത്തു എന്നാണ് കണക്ക്. 1983- ൽ ലോകത്തിലെ പൈതൃക സ്ഥലങ്ങളുടെ [[UNESCO|യുനെസ്കോയുടെ]] പട്ടികയിൽ താജ് മഹലിനെ പെടുത്തി. വെണ്ണക്കല്ലിൽ പണിത സൗധമാണ്‌ ഏറ്റവും പ്രധാനമെങ്കിലും ഇതിനോടനുബന്ധിച്ച് മറ്റു കെട്ടിടങ്ങളും ചേർന്ന ഒരു സമുച്ചയമാണ്‌ താജ് മഹൽ. ഇതിന്റെ പണി ഏകദേശം 1632 ൽ തുടങ്ങി 1653 ൽ തീർന്നു എന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. പതിനായിരക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികൾ ചേർന്നാണ് ഇതിന്റെ നിർമ്മാണം പൂർത്തീകരിച്ചത്. <ref>Tillitson, G.H.R. (1990). Architectural Guide to Mughal India, Chronicle Books</ref>. [[ഉസ്താദ് അഹമ്മദ് ലാഹോറി|ഉസ്താദ് അഹമ്മദ് ലാഹോറിയാണ്]] ഇതിന്റെ പ്രധാന ശില്പി.<ref name="unesco">[http://whc.unesco.org/archive/advisory_body_evaluation/252.pdf UNESCO advisory body evaluation]</ref> കാലത്തിന്റെ കവിളിൽ വീണ കണ്ണുനീർത്തുള്ളി എന്നാണ് രവിന്ദ്രനാഥ ടാഗോർ താജ്മഹലിനെ വിശേഷിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref name=teardrop232>{{cite web | title = Taj Mahal: Memorial to Love | url = https://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html | publisher = PBS | accessdate = 2017-10-19 | archive-date = 2017-10-13 | archive-url = https://web.archive.org/web/20171013173327/https://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html | url-status = bot: unknown }}</ref> [[File:Aks The Reflection Taj Mahal.jpg|right|thumb|താജ് മഹലിന്റെ പ്രതിബിംബം]] == ഉറവിടവും പ്രചോദനവും == [[പ്രമാണം:Shahjahan on globe, mid 17th century.jpg|thumb|right|150px|[[ഷാജഹാൻ]] - കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ. ഷാജഹാൻ ഗ്ലോബിനും മുകളിൽ എന്ന ചിത്രം,[[സ്മിത്ത്‌സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷൻ|സ്മിത്ത്‌സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂഷനിൽ നിന്നും]] ]] [[പ്രമാണം:Mumtaz Mahal.jpg|thumb|right|150px|കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ [[മുംതാസ് മഹൽ]]]] [[മുഗൾ]] ചക്രവർത്തിയായിരുന്ന [[ഷാജഹാൻ|ഷാജഹാന്റെ]] മൂന്നാം ഭാര്യയായിരുന്ന മുംതാസ് മഹൽ 1631ൽ തന്റെ 14-ആമത്തെ കുട്ടിയായ [[ഗൗഹറ ബേഗം|ഗൗഹറ ബേഗത്തിന്]] ജന്മം നൽകുന്നതിനിടയിൽ (വിവാഹത്തിന്റെ പതിനെട്ടാം വർഷത്തിൽ) മരിച്ചു<ref name=bharatheeyatha4/>. അക്കാലം ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തിക്ക് വളരെയധികം സമ്പത്തും അഭിവൃദ്ധിയും ഉള്ള കാലമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web |url=http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-12-21 |archive-date=2010-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100213050957/http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/a_nav/taj_nav/main_tajfrm.html |url-status=dead }}</ref> പക്ഷേ ഭാര്യയുടെ മരണം മൂലം അദ്ദേഹം വളരെ ദുഃഖത്തിലാവുകയായിരുന്നു. മുംതാസ് മഹലുമായുള്ള ഷാജഹാന്റെ അഗാധ പ്രേമമാണ് താജ് മഹൽ പണിയുവാനുള്ള പ്രേരണയെന്ന് കാലാനുസൃതവിവരണങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു. <ref>Muhammad Abdullah Chaghtai ''Le Tadj Mahal D'Agra (Hindi). Histoire et description'' (Brussels) 1938 p46</ref> <ref>'Abd al-Hamid Lahawri ''Badshah Namah'' Ed. Maulawis Kabir al-Din Ahmad and 'Abd al-Rahim u-nder the superintendence of Major W.N. Lees. Vol. I Calcutta 1867 pp384-9 ; Muhammad Salih Kambo ''Amal-i-Sal\lih or Shah Jahan Namah'' Ed. Ghulam Yazdani Vol.I (Calcutta) 1923 p275</ref> താജ് മഹലിന്റെ പണികൾ മുംതാസിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം ഉടൻ തന്നെ തുടങ്ങുകയുണ്ടായി. 1648 ൽ ഒരു അടിസ്ഥാന ശവകുടീരം പണിതീർന്നു. പിന്നീട് ഇതിനു ചുറ്റുമുള്ള [[ഉദ്യാനം|ഉദ്യാനങ്ങളും]] അനുബന്ധ കെട്ടിടങ്ങളും പിന്നീടുള്ള അഞ്ച് വർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് പണിതീർന്നത്. ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തി സ്വന്തം വാക്കുകളിൽ താജ്‌മഹലിനെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത് ഇങ്ങനെയാണ്: (ഇംഗ്ലീഷിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു:) <ref>{{cite book | last = Mahajan | first = Vidya Dhar | authorlink = | coauthors = | title = Muslim Rule In India | publisher = | date = 1970 | location = | pages = 200 | url = | doi = | id = | isbn = }}</ref> [കുറ്റവാളികൾ ഇവിടെ അഭയം തേടണം, മാപ്പുനൽകിയവനെപ്പോലെ അവൻ പാപത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനാകുന്നു. ഒരു പാപി ഈ മാളികയിലേക്ക് പോകണോ? അവന്റെ മുൻകാല പാപങ്ങളെല്ലാം കഴുകിക്കളയണം. ഈ മാളികയുടെ കാഴ്ച ദുഖകരമായ നെടുവീർപ്പുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു; സൂര്യനും ചന്ദ്രനും അവരുടെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് കണ്ണുനീർ ഒഴുകുന്നു. ഈ ലോകത്ത് ഈ ഭവനം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു; അതുവഴി സ്രഷ്ടാവിന്റെ മഹത്ത്വം പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിന്.] <blockquote> Should guilty seek asylum here,<br /> Like one pardoned, he becomes free from sin.<br /> Should a sinner make his way to this mansion,<br /> All his past sins are to be washed away.<br /> The sight of this mansion creates sorrowing sighs;<br /> And the sun and the moon shed tears from their eyes.<br /> In this world this edifice has been made;<br /> To display thereby the creator's glory.<br /> </blockquote> [[പ്രമാണം:Humanyu.JPG|thumb|right|150px|[[ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം]] താജ്‌മഹലിന്റെ വാസ്തുവിദ്യയുടെ സമാനതകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒന്നാണ്.]] താജ് മഹൽ പേർഷ്യൻ സംസ്കാരത്തിന്റേയും മുഗൾ സംസ്കാരത്തിന്റേയും വാസ്തുവിദ്യകളുടെ ഒരു സങ്കലനമാണ്. ഇതു കൂടാതെ [[തിമുർ]] രാജവംശത്തിൽ നിന്നുള്ള വാസ്തുവിദ്യയുടേയും പ്രചോദനം ഇതിന്റെ രൂപകല്പനയിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു. [[സമർകണ്ട്|സമർകണ്ടിലെ]] [[ഗുർ-ഏ-അമീർ]] എന്ന കെട്ടിടം ,<ref> Chaghtai ''Le Tadj Mahal'' p146</ref> [[ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം]] (ചിലപ്പോൾ ചെറിയ താജ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), [[ഡെൽഹി|ഡെൽഹിയിലെ]] ഷാജഹാന്റെ സ്വന്തം നിർമിതിയായ [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] എന്നിവയിൽ നിന്നും വാസ്തു പ്രചോദനങ്ങൾ ഉൾകൊള്ളുന്നതാണ് താജ്. ആദ്യകാലത്തെ [[മുഗൾ]] കെട്ടിടങ്ങൾ എല്ലാം തന്നെ [[ചുവന്ന മണൽക്കല്ല്|ചുവന്ന മണൽക്കല്ലിലാണ്‌]] പണിതിരുന്നത്. പക്ഷേ, ഷാജഹാൻ താജ് മഹൽ പണിയുന്നതിന് വെണ്ണക്കല്ലും വിലപിടിപ്പുള്ള മറ്റുചില കല്ലുകളും ഉപയോഗിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയായിരുന്നു. ഇതുമൂലം മുഗൾ കാലഘട്ടത്തെ മറ്റ് കെട്ടിടങ്ങളേക്കാൾ താജ്മഹലിന് ഒരു പ്രത്യേക ആകർഷണം കൈവരുന്നു. <ref>Copplestone, p.166</ref> മുംതാസിനോടുള്ള ഷാജഹാന്റെ പ്രണയത്തേയും അതിന്റെ സ്മാരകമായ ഈ സൗധത്തേയും കുറിച്ച് [[ടാഗോർ]] [[ലവേഴ്സ് ഗിഫ്റ്റ്]] എന്ന ഒരു കവിതയിൽ പരാമർശിക്കുന്നു <ref name=bharatheeyatha4/>. == വാസ്തുവിദ്യ == === കുടീരം === താജ് മഹലിന്റെ പ്രധാന ഭാഗം എന്നു പറയാവുന്നത് വെള്ള [[മാർബിൾ|മാർബിളിൽ]] നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള കുടീരമാണ്. ഇത് ഒരു സമചതുര സ്തംഭപാദത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.സാധാരണ കാണുന്ന എല്ലാ മുഗൾ, പേർഷ്യൻ വാസ്തു വിദ്യയിലേയും പോലെ ഇതിനു ചുറ്റും സമമായി പണിതീർത്തിരിക്കുന്ന ഭാഗങ്ങളും, [[ഇവാൻ]] എന്ന ഒരു കമാനാകൃതിയിലുള്ള വാതിലും, ഏറ്റവും മുകളിലായി ഒരു വലിയ കുംഭഗോപുരവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. [[പ്രമാണം:Taj Mahal in India.jpg|thumb|150px|താജ് മഹലിന്റെ അടിസ്ഥാനം വലിയ പല-അറകളുള്ള ഘടനയാണ്.]] താജ് മഹലിന്റെ അടിസ്ഥാനം വലിയ പല-അറകളുള്ള ഘടനയാണ്. നീളം, വീതി, ഉയരം ഈ മുന്നും സമയളവോടു കൂടിയ ഒരു വലിയ ഘനപദാർത്ഥത്തിന്റെ ആകൃതിയിലാണ് അടിത്തറ. ഇതിന്റെ ഏകദേശ നീളം 55 മീ. ആണ്. (അടിത്തറയുടെ പ്ലാൻ കാണുക). നീളമുള്ള വശങ്ങളിൽ [[പിസ്താക്]] എന്നറിയപ്പെടുന്ന കമാനാകൃതിയിലുള്ള ചട്ടക്കൂടുകൾ പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. മുൻപിലെ കമാനത്തിന്റെ രണ്ടു വശത്തും മുകളിലും താഴെയുമായി കൂടുതൽ പിസ്താക്കുകൾ പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇതു പോലുള്ള പിസ്താക്കുകൾ ചരിഞ്ഞ ചുമരുകളുടെ വശങ്ങളിലും പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ വാസ്തുപരമായ പ്രത്യേകത കെട്ടിടത്തിന്റെ എല്ലാ വശങ്ങളിലും പ്രതി സമമായി കാണാം. ഈ ചതുര സ്തംഭപാദത്തിന്റെ നാലു വശങ്ങളിലും നാല്‌ മീനാറുകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇതിന്റെ മുകളിലും ഓരോ കുംഭഗോപുരങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. അകത്തെ പ്രധാന അറക്കുള്ളിൽ ഷാജഹാന്റേയും മുംതാസ് മഹലിന്റേയും ശവപ്പെട്ടികളുടെ മാതൃക കാണാം. യഥാർഥ ശവപ്പെട്ടികൾ ഇതിന്റെ താഴെയുള്ള അറകളിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. മാർബിൾ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചിട്ടുള്ള ഗോപുരമാണ് ഇതിലെ ഏറ്റവും വലിയ ആകർഷണം. ഇതിന്റെ ഉയരം കെട്ടിടത്തിന്റെ അടിത്തറയുടെ അത്ര തന്നെ വരും. ഏകദേശം 35 മീറ്റർ ഉയരമുള്ളതാണ് ഈ [[കുംഭഗോപുരം]]. ഇതിന്റെ മുകളിലുള്ള ഗോളസ്തംഭത്തിന് 7 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്. രൂപസവിശേഷത കൊണ്ട് ഇതിനെ ഓനിയൻ ഡോം അഥവാ ഉള്ളിയുടെ ആകൃതിയുള്ള സ്തംഭം എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കാറുണ്ട്. ഏറ്റവും മുകളിലുള്ള ഈ ഗോള സ്തംഭത്തിന്റെ മുകളിൽ [[കമലം|താമരയുടെ]] ആകൃതിയിൽ അഭികല്പന ചെയ്തിട്ടുള്ള ഒരു രൂപം ഉണ്ട്. ഇതിന് ചുറ്റും നാല് ചെറിയ സ്തൂപങ്ങൾ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ആകൃതിയും പ്രധാന സ്തൂപത്തിന്റെ ആകൃതിയിൽ തന്നെയാണ്. ഇതിനെ ചത്രി [[സ്തൂപം]] എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ചത്രികൾ പ്രധാന സ്തൂപത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ തന്നെ നാലു വശത്തും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇതിന്റെ അടിഭാഗം പ്രധാന കുംഭ ഗോപുരത്തിന്റെ അകത്തേക്ക് തുറന്ന് അതിനകത്തേക്ക് വെളിച്ചം കടത്തിവിടുന്നു. അടിഭാഗത്തെ ചുമരുകളുടെ നാലു ഭാഗത്തും ശംഖുപിരിയൻ ആകൃതിയിലുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ചത്രി കുംഭഗോപുരങ്ങൾ ഇവിടേയും നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ കുംഭഗോപുരത്തിന്റേയും ചത്രിയുടെയും മുകളിലായി ഫിനിയൽ എന്ന പേർഷ്യൻ, ഹിന്ദു ചിത്രപ്പണികൾ ചെയ്തിരിക്കുന്ന ലോഹ സ്തൂപം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ആദ്യം സ്ഥാപിച്ചപ്പോൾ ഇത് [[സ്വർണ്ണം]] കൊണ്ടുള്ളതായിരുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. കൊല്ലവർഷം 1800 വരെ സ്വർണ്ണം കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച സ്തൂപം ഇതിന്റെ മുകളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നു. പിന്നീട് ഈ സ്വർണ്ണത്തിന്റെ സ്തൂപം [[ബ്രിട്ടീഷ്|ബ്രിട്ടിഷുകാർ]] എടുത്ത് മാറ്റി എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. അതിനു ശേഷം അതേ ആകൃതിയിലും വലിപ്പത്തിലുമുള്ള സ്തൂപം [[വെങ്കലം]] കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച് സ്ഥാപിക്കുകയായിരുന്നു. ഈ സ്തൂപത്തിന്റെ മുകളിലായി അർദ്ധ ചന്ദ്രന്റെ ആകൃതിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു ഫലകം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇത് [[ഇസ്ലാം|ഇസ്ലാമിക്]] മതത്തിന്റെ പ്രതീകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പ്രധാന സ്തംഭപാദത്തിന്റെ നാലു മൂലകളിലായി നാലു വലിയ [[മീനാരം|മീനാരങ്ങൾ]] സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ നാലു മീനാറുകൾക്കും 40 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്. ഇവ താജ് മഹലിന്റെ പ്രതി സമത ആകൃതിയെ കാണിക്കുന്നു. ഓരോ മീനാറുകളും താഴെ നിന്ന് മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ മുകളിലേക്ക് പോകുന്നതിൽ രണ്ട് ബാൽക്കണികളും ഏറ്റവും മുകളിലായി അവസാനത്തെ ബാൽക്കണിയും നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ഏറ്റവും മുകളിലുള്ള ബാൽക്കണിയിൽ പ്രധാന ഗോപുരത്തിന്റെ ആകൃതിയിലുള്ള ചത്രി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. പ്രധാന ഗോപുരത്തിന്റെ മുകളിലുള്ള കമലാകൃതിയിലുള്ള സ്തൂപം മീനാറിന്റെ മുകളിലും പണിതിരിക്കുന്നു. നാലു മീനാരുകളും പ്രധാന സ്തംഭപാദത്തിന്റെ മൂലയിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക്‌ അല്പം ചരിച്ചാണ് പണിതിരിക്കുന്നത്. എന്തെങ്കിലും കാരണത്താൽ ഈ മീനാറുകൾ തകരുകയാണെങ്കിൽ അത് പ്രധാന ഗോപുരത്തിലേക്ക് വീഴാതെ വശങ്ങളിലേക്ക് വീഴുന്നതിനായിട്ടാണ് ഇങ്ങനെ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. <gallery caption="പ്രധാന സ്തംഭപാ‍ദത്തിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:TajAndMinaret.jpg|പ്രധാന സ്തംഭപാദം, ഗോപുരം, മീനാർ Image:Taj_Mahal_finial-1.jpg|ഫിനിയൽ Image:TajEntryArch.jpg| [[ഇവാ‍ൻ]] എന്ന പ്രധാന ഗോപുരവാതിലും പിസ്താക്കുകളും Image:Taj floorplan.svg|താജ് മഹൽ തറയുടെ അടിസ്ഥാന രൂപരേഖ </gallery> ==== പുറമേയുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ ==== [[പ്രമാണം:TajCalligraphy3.jpg|thumb|150px|പിസ്താക്കുകളിൽ സുന്ദരമായ കൈയക്ഷരം കൊണ്ടുള്ള വാസ്തുവിദ്യ]] താജ് മഹലിന്റെ പുറമേയുള്ള അലങ്കാരങ്ങൾ മുഗൾ വംശത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച വാസ്തുവിദ്യകളിൽ ഒന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. അലങ്കാരങ്ങൾ എല്ലാം കൃത്യമായ ആനുപാതത്തിലാണ് പിസ്താക്കുളിലും ചുമരുകളിലും ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. അലങ്കാരങ്ങൾ പ്രധാനമായും മൂന്നു രീതിയിലാണ്. പെയിന്റ് ഉപയോഗിച്ചും, കുമ്മായചാന്ത് ഉപയോഗിച്ചും, കൂടാതെ പ്രധാന രീതിയായ മാർബിളിൽ കൊത്തിയുമാണവ. ഇസ്ലാം മതത്തിന്റെ പ്രാധാന്യങ്ങളും വിലക്കുകളും കണക്കിലെടുത്ത് അലങ്കാരങ്ങൾ പ്രധാനമായും ചെയ്തിരിക്കുന്നത് കൈയക്ഷരങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചും, സസ്യലതാദികളുടെ രൂപാകൃതിയിലുമാണ്. താജ് മഹലിൽ കാണപ്പെടുന്ന കൈയെഴുത്തുകൾ അത്യലംകൃതമായ [[തുളുത്]] എഴുത്തു രീതിയാണ്. ഇത് പ്രധാനമായും ചെയ്തിരിക്കുന്നത് പേർഷ്യൻ കൈയെഴുത്തുകാരനായ [[അമാനത്ത് ഖാൻ]] ആണ്. ഈ കൈയെഴുത്തുകൾക്കായി ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത് വെള്ള മാർബിളുകൾ കൊത്തി അതിൽ [[ജാസ്പർ]] എന്ന കല്ല് ഉൾച്ചേർത്തിയിരിക്കുന്ന രീതിയിലാണ്. മുകളിലുള്ള ചുവരുകളിൽ അല്പം വലിയ അക്ഷരങ്ങളിലാണ് ഈ കൈയെഴുത്തുകൾ കൊത്തിയിരിക്കുന്നത്. താഴെ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ എല്ലാ വശത്തും അക്ഷരങ്ങൾ ശരിയായ അനുപാതത്തിൽ കാണുവാൻ വേണ്ടിയിട്ടാണ് ഇത്. താജ് മഹലിന്റെ അകത്തും പുറത്തുമായി കൊത്തിയിരിക്കുന്ന ഈ കൈയെഴുത്തുകൾ [[ഖുറാൻ|ഖുറാനിൽ]] നിന്നുള്ള വചനങ്ങളാണ്.<ref>[http://www.tajmahal.org.uk/calligraphy.html Taj Mahal Calligraphy - Calligraphy of Taj Mahal Agra - Taj Mahal Inscriptions and Calligraphy]</ref><ref name = "k100"/> ഈ എഴുത്തുകൾ ഖുറാനിലെ താഴെ പറയുന്ന പ്രതിപാദ്യങ്ങളും സന്നിശ്ചയങ്ങളുമാണ്: <div class="references-2column"> [[സൂറ]] 91 - [[Ash-Shams|ശംസ് (സൂര്യൻ)]]<br /> [[സൂറ]] 112 - [[Al-Ikhlas|ഇഖ് ലാസ് (വിശ്വാസത്തിന്റെ ശുദ്ധത)]]<br /> [[സൂറ]] 89 - [[Al-Fajr (sura)|ഫജ്ർ (പ്രഭാതം)]]<br /> [[സൂറ]] 93 - [[Ad-Dhuha|ളുഹാ (പൂർവ്വാഹ്നം)]]<br /> [[സൂറ]] 95 - [[At-Tin|തീൻ (അത്തി)]]<br /> [[സൂറ]] 94 - [[Al-Inshirah|ശർഹ് (വിശാലമാക്കൽ)]]<br /> [[സൂറ]] 36 - [[Ya-Seen|യാസീൻ]]<br /> [[സൂറ]] 81 - [[At-Takwir|തക്‌വീർ (ചുറ്റിപ്പൊതിയൽ)]]<br /> [[സൂറ]] 82 - [[Al-Infitar|ഇൻഫിത്വാർ (പൊട്ടിക്കീറൽ)]]<br /> [[സൂറ]] 84 - [[Al-Inshiqaq|ഇൻ‌ഷിഖാഖ് (പൊട്ടിപിളരൽ)]]<br /> [[സൂറ]] 98 - [[Al-Bayyina|ബയ്യിന (വ്യക്തമായ തെളിവ്)]]<br /> [[സൂറ]] 67 - [[Al-Mulk|മുൽക്ക് (ആധിപത്യം)]]<br /> [[സൂറ]] 48 - [[Al-Fath|ഫതഹ് (വിജയം)]]<br /> [[സൂറ]] 77 - [[Al-Mursalat|മുർസലാത്ത് (അയക്കപ്പെടുന്നവർ)]] <br /> [[സൂറ]] 39 - [[Az-Zumar|സുമർ (കൂട്ടങ്ങൾ)]] </div> താജ് മഹലിന്റെ പ്രധാന കവാടത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവർ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരിക്കുന്നത് വായിക്കാൻ കഴിയുന്നു. (ഇംഗീഷിൽ:) ''"O Soul, thou art at rest. Return to the Lord at peace with Him, and He at peace with you."''<ref>{{Cite web |url=http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t4visit_3calligraphy.html |title=pbs.org |access-date=2008-12-21 |archive-date=2008-05-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080531164509/http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t4visit_3calligraphy.html |url-status=dead }}</ref><ref name="k100">Koch, p.100</ref> വളരെ സംഗ്രഹീതമായ രൂപങ്ങളാണ് പ്രധാന സ്തംഭപാദം, പ്രധാന കവാടം, മോസ്ക്, ജവാബ് എന്നിവിടങ്ങളിലും ഒരു പരിധി വരെ ഇതിന്റെ തറകളിലും ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത്. കുംഭഗോപുരത്തിന്റേയും പ്രധാന കമാനത്തിന്റെ ആർച്ചിലും മറ്റും ചെയ്തിരിക്കുന്ന പെയിന്റിങ്ങുകൾ കൃത്യമായ ജ്യാമീതീയ രൂപങ്ങളാലാണ് തീർത്തിരിക്കുന്നത്. എല്ലാ പ്രധാന അരികുകളിലും, ചുവരുകൾ ചേരുന്നിടത്തും [http://en.wikipedia.org/wiki/Opus_spicatum ഹെറിങ്‌ബോൺ] രീതിയിൽ കൊത്തുപണികൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഉൾവശങ്ങളിൽ വെള്ള മണൽക്കല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ വെള്ള മാർബിളിൽ കറുപ്പും ഇരുണ്ടതുമായ കൊത്തുപണികൾ കൊണ്ട് മനോഹരമാക്കിയിരിക്കുന്നു. തറകളിലും നടപ്പാതകളിലും മാർബിൾ കൊണ്ടുള്ള ബ്ലോക്കുകൾ [http://en.wikipedia.org/wiki/Tessellation ടെസലേഷൻ] ആകൃതിയിൽ ആണ് വിരിച്ചിരിക്കുന്നത്. താഴത്തെ ചുമരുകളിൽ സസ്യങ്ങളുടെയും പൂക്കളുടെയും കൊത്തുപണികളാണ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. ഈ കൊത്തുപണികൾ ചെയ്തിരിക്കുന്ന മാർബിളുകൾ നന്നായി മിനുക്കിയിരിക്കുന്നു. വെള്ള മാർബിളുകളിൽ തുരന്ന് പല നിറത്തിലുള്ള മാർബിളുകൾ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന രീതിയിലാണ് സസ്യലതാദികളുടെ കൊത്തുപണികൾ . വെള്ള മാർബിൾ തുരന്ന് അകത്ത് കൊത്തി വച്ചിരിക്കുന്ന കല്ലുകൾ മാർബിൾ, ജാസ്പർ, ജേഡ് എന്നിവയാണ്. ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ തുരന്ന് കൊത്തി വച്ചിരിക്കുന്ന രീതിയിലാണെന്ന് തോന്നാത്ത രീതിയിൽ ചുമരിന്റെ അതേ നിരപ്പിൽ തന്നെയാണ് ഈ കൊത്തുപണികൾ . ആ പൂർണ്ണത അതിൽ കാണാവുന്നതാണ്. <gallery caption="പുറമേയുള്ള കൊത്തുപണികൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:TajGuldastaGeometricDeco.jpg|Herringbone Image:TajFlowerCloseUp.jpg|Plant motifs Image:TajSpandrel.jpg|Spandrel detail Image:TajPaintedGeometry.JPG|Incised painting </gallery> ==== അകത്തെ അലങ്കാരങ്ങൾ ==== [[പ്രമാണം:TajJoli1.jpg|thumb|right|150px|മൃതദേഹം അടക്കം ചെയ്തതിനെ മറക്കുന്ന ജാലി യവനിക അഥവ മൂടാപ്പ് ]] [[പ്രമാണം:Tombs-in-crypt.jpg|thumb|right|150px| [[ഷാജഹാൻ]], [[മുംതാസ് മഹൽ]] എന്നിവരുടെ യഥാർഥ ശവകുടീരം ]] [[പ്രമാണം:TajCenotaphs3.jpg|thumb|right|150px|മൃതദേഹം അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്ന അകത്തളങ്ങൾ]] മഹലിന്റെ അകത്തളത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ പുറമേ ചെയ്തിരിക്കുന്ന തുരന്നുള്ള പണികളേക്കാൾ ഉന്നതമായ കൽകൊത്തുപണികളാണ്. ഇത് വളരെ വിലപ്പെട്ട കല്ലുകൾ കൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. അകത്തെ അറ എട്ട് വശങ്ങളുള്ള ഒരു അറയാണ്. ഇതിന്റെ എല്ലാ വശങ്ങളിൽ നിന്നും ഇതിലേക്കുള്ള പ്രവേശനമുണ്ട്. പക്ഷേ, തെക്കെ വശത്തെ ഉദ്യാനത്തിലേക്ക് തുറക്കുന്ന വാതിൽ മാത്രമേ ഇവിടെ ഉപയോഗിക്കാറുള്ളു. അകത്തെ അറയുടെ ചുവരുകൾക്ക് 25 മീറ്റർ ഉയരമുണ്ട്. ഇതിന്റെ മുകളിലായി സൂര്യാകൃതിയിലുള്ള ഒരു സ്തൂപം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. അകത്തേ അറയുടെ നാലു വശത്തായി നാലു ആർച്ചുകൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. മുകളിലത്തെ നിലയിൽ നിന്നും താഴത്തെ അറ കാണാവുന്നതാണ്. അകത്തെ ഓരോ അറകളും വളരെ ഉന്നതമായ രീതിയിൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിൽ തുരന്നുള്ള കൊത്തുപണികളും പുറത്തേ അകത്തളത്തിലുള്ള പോലെ കൈയെഴുത്ത് കൊത്തുപണികളും, വിലപിടിപ്പുള്ള കല്ലിലുള്ള കൊത്തു പണികളും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഒത്ത നടുക്കായി ഷാജഹാന്റേയും മുംതാസ് മഹലിന്റേയും ശവകുടീരങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ ശവകുടീരങ്ങളെ മറച്ചു കൊണ്ട് മാർബിൾ ജാലികൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ മാർബിൾ ജാലികൾ എട്ട് വശങ്ങളുള്ള ഒരു മാർബിൾ അറയാണ്. ഓരോ വശങ്ങളും സമാനമായ കൊത്തു പണികൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനു താഴെയുള്ള തറ ഭാഗം വിലപ്പെട്ട കല്ലുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ കല്ലുകളിൽ സസ്യലതാദികളുടേയും വള്ളികളുടേയും ഫലങ്ങളുടേയും പുഷ്പങ്ങളുടേയും രൂപങ്ങൾ കൊത്തിയിരിക്കുന്നു. മുസ്ലീം ആചാരമനുസരിച്ച് ശവകുടീരങ്ങൾ അലങ്കരിക്കുന്നത് നിഷേധകരമായ ഒരു കാര്യമായതിനാൽ ഷാജഹാൻ, മുംതാസ് മഹൽ എന്നിവരുടെ ശവകുടീരങ്ങൾ അകത്തേ അറയുടെ താഴെ തികച്ചും സമതലമായ ഒരു തറയിലാണ് ചെയ്യുന്നത്. അവരുടെ തലകൾ പുണ്യ നഗരമായ [[മെക്ക|മെക്കയുടെ]] വശത്തിലേക്കാണ് തിരിച്ചു വച്ചിരിക്കുന്നത്. മുംതാസ് മഹലിന്റെ ശവകല്ലറ അകത്തളത്തിന്റെ ഒത്ത നടുക്കായിട്ടാ‍ണ് വച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം 1.5 മീ x 2.5 മീ വിസ്തീർണ്ണമുള്ള മാർബിൽ കൊണ്ട് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ മാർബിൾ ഫലകങ്ങളുടെ ചുറ്റിലും വിലപ്പെട്ട കല്ലുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതു കൂടാതെ മുംതാസിനെ പുകഴ്ത്തിക്കൊണ്ടുള്ള കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണികളും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഷാജഹാന്റെ ശവക്കല്ലറ മുംതാസിന്റെ കല്ലറയുടെ അടുത്തായി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് മാത്രമാണ് ഈ മൊത്തം കെട്ടിടത്തിൽ അസമതലമായി അഥവാ അസിമട്റിക് ആയി കാണാവുന്ന ഒന്ന്. മുംതാസിനേക്കാൾ അല്പം വലിപ്പം കൂടിയതാണ് ഷാജഹാന്റെ കല്ലറ. മുംതാസിന്റെ കല്ലറയുടെ പോലെ തന്നെ മാർബിൾ കൊണ്ടുള്ള ഒരു അറ ഇതിനും തീർത്തിരിക്കുന്നു. വിലപിടിപ്പുള്ള കല്ലുകൾ കൊണ്ടും കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണികളും കൊണ്ട് ഇതിനേയും അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. കൈയെഴുത്ത് കൊത്തുപണികൾ ഷാജഹാനെ കുറിച്ചും അദ്ദേഹത്തെ പുകഴ്ത്തി കൊണ്ട് എഴുതിയിരിക്കുന്നു. ഈ അറയുടെ മുകളിലായി ഒരു പേനയുടെ ചെപ്പ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഇത് മുഗൾ വംശജരുടെ ആചാരമനുസരിച്ച് ശവക്കല്ലറകളിൽ സ്ഥാപിക്കുന്ന ഒന്നാണ്. ഇതു കൂടാതെ ദൈവത്തിന്റെ പത്തൊൻപത് പേരുകൾ ഇവിടെ കൊത്തി എഴുതിയിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ കൊത്തു പണികളിൽ ഇങ്ങനെ എഴുതിയിരിക്കുന്നു, (ഇംഗ്ലീഷിൽ:) ''"O Noble, O Magnificent, O Majestic, O Unique, O Eternal, O Glorious... "''. ഷാജഹാന്റെ കുടീരത്തിന്റെ മുകളിൽ ഇങ്ങനെ കൊത്തി എഴുതിയിരിക്കുന്നു, (ഇംഗ്ലീഷിൽ:) ; ''"He traveled from this world to the banquet-hall of Eternity on the night of the twenty-sixth of the month of [[Rajab]], in the year 1076 [[Hijri]]."'' <gallery caption="അകത്തള അറയിലെ കൊത്തുപണികൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:TajJaliArch.jpg|ജാലി കമാനം Image:TajJaliPiercwork.jpg|സൂക്ഷ്മ കൊത്തുപണികൾ Image:TajJaliInlay.jpg|തുരന്ന കൊത്തുപണി Image:Jali-inlay.jpg|ജാലിയുടെ അടുത്തു നിന്നുള്ള ചിത്രം </gallery> === ഉദ്യാനം === [[പ്രമാണം:Chahar-Bagh-Taj-Mahal-net.jpg|700px|thumb|center|ചഹർ ബാഗ് ഉദ്യാനത്തിന്റെ 360° പനോരമ ദൃശ്യം ]] താജ് മഹലിന്റെ ചുറ്റിലും ഏകദേശം 300 സ്ക്വകയർ മീറ്റർ വിസ്തീർണ്ണത്തിൽ പരന്നു കിടക്കുന്ന ഉദ്യാനമാണ് ''[[ചാർ ബാഗ് ഉദ്യാനം]]''. ഇത് ഒരു യഥാർഥ മുഗൾ ഉദ്യാനമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ഉദ്യാനത്തിന്റെ നടുവിലൂടെ ഉയർത്തിയ വഴികൾ കൊണ്ട് ഉദ്യാനത്തിന്റെ നാലു ഭാഗങ്ങളായും 16 പൂത്തടങ്ങളായും തിരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ നടുക്കായി മാർബിളിൽ ഉയർത്തി പണിതിരിക്കുന്ന വെള്ള ടാങ്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. താജ് കുടീരത്തിന്റേയും പ്രധാന തെക്കേ വാതിലിന്റേയും ഏകദേശം പകുതി വഴിയിലായിട്ടാണ് ഈ മാർബിൾ ടാങ്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ മാർബിൾ ടാങ്കിലെ വെള്ളത്തിൽ താജ് മഹലിന്റെ പ്രതിഫലനം (തെക്ക് വടക്ക് ഭാഗത്തായി) കാ‍ണാവുന്നതാണ്. മറ്റു ഭാഗങ്ങളിൽ ഉദ്യാനം പലവിധ മരങ്ങൾ കൊണ്ടും ചെറിയ ഫൗണ്ടനുകൾ കൊണ്ടും അലങ്കൃതമാണ്. .<ref>{{Cite web |url=http://www.taj-mahal-travel-tours.com/garden-of-taj-mahal.html |title=taj-mahal-travel-tours.com |access-date=2008-12-21 |archive-date=2012-05-24 |archive-url=https://archive.today/20120524210735/http://www.taj-mahal-travel-tours.com/garden-of-taj-mahal.html |url-status=dead }}</ref> ഉയർത്തി പണിതിരിക്കുന്ന ഈ മാർബിൾ വെള്ള ടാങ്ക് '' [[അൽ ഹവ്‌ദ് അൽ-കവ്‌താർ]]'' എന്നറിയപ്പെടുന്നു. .<ref name = Begley>{{cite journal | last = Begley | first = Wayne E. | title = The Myth of the Taj Mahal and a New Theory of Its Symbolic Meaning | url = https://archive.org/details/sim_art-bulletin_1979-03_61_1/page/14 | journal = The Art Bulletin | volume = 61 | issue = 1 | pages = 14 | date = Mar, 1979 | accessdate = 2007-07-09}} </ref> [[പേർഷ്യൻ]] ഉദ്യാനങ്ങളുടെ മാതൃകയിൽ നിന്നും പ്രചോദനം കൊണ്ടിരിക്കുന്നതാണ് [[ചാർബാഗ് ഉദ്യാനം]]. ഈ രീതി ഇന്ത്യയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത് മുഗൾ ചക്രവർത്തിയായ [[ബാബർ]] ആയിരുന്നു. <!-- The charbagh garden, a design inspired by [[Persian gardens]], was introduced to India by the first Mughal emperor [[Babur]]. It symbolizes four flowing rivers of [[Jannah|Paradise]] and reflects the gardens of [[Paradise garden|Paradise]] derived from the Persian ''paridaeza'', meaning 'walled garden'. In [[Persian mysticism|mystic]] [[Islam]]ic texts of Mughal period, paradise is described as an ideal garden of abundance with four rivers flowing from a central spring or mountain, separating the garden into north, west, south and east. --> [[പ്രമാണം:TajGardenWide.jpg|thumb|right| താജ് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഫൗണ്ടനുകൾക്ക് അരികിലൂടെയുള്ള പാതകൾ]] സാധാരണ മുഗൾ ഉദ്യാനങ്ങളിൽ ഉദ്യാനത്തിന്റെ നടുക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കുടീരം ഉദ്യാനത്തിന്റെ അറ്റത്തായിട്ടാണ് ഇവിടെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഈ ഉദ്യാനം നിലാവിന്റെ ഉദ്യാനം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. .<ref>{{Citation|last =Wright|first =Karen|title =Moguls in the Moonlight - plans to restore Mehtab Bagh garden near Taj Mahal|journal =[[Discover (magazine)|Discover]]|date =July|year =2000|url =http://findarticles.com/p/articles/mi_m1511/is_7_21/ai_63035788|access-date =2008-12-21|archive-date =2007-12-09|archive-url =https://web.archive.org/web/20071209114544/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1511/is_7_21/ai_63035788|url-status =dead}}</ref> ഈ ഉദ്യാനത്തിന്റെ വാസ്തുവിദ്യകൾ, ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാനം, ഇഷ്ടികകൾ വിരിച്ചിരിക്കുന്ന രീതികൾ, ഫൗണ്ടനുകൾ, മാർബിൾ നടപ്പാതകൾ, ജ്യാമീതീയ പൂത്തടങ്ങൾ എന്നിവ ജമ്മു കശ്മീരിലെ [[ഷാലിമാർ ഉദ്യാനം|ഷാലിമാർ ഉദ്യാനവുമായി]] സാമ്യമുള്ളതിനാൽ രണ്ടിന്റെയും രൂപകല്പന ഷാലിമാർ ഉദ്യാനം രൂപകല്പന ചെയ്ത അലി മർദാൻ തന്നെ ആണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. <ref>{{cite book| last = Allan| first = John | title = The Cambridge Shorter History of India | year = 1958| url = https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12749| origdate = 1958| publisher = S. Chand| location =Cambridge | pages = [https://archive.org/details/dli.bengal.10689.12749/page/n314 288] pages| format = edition = First }}, p.318</ref> ആദ്യകാല കണക്കനുസരിച്ച് ഇവിടെ [[റോസ്]], [[ഡാഫോഡിൽ‌സ്]], ഫലവൃക്ഷങ്ങൾ എന്നിവ ധാരാളമായി നില നിന്നിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്നു. <ref>[http://travel.howstuffworks.com/taj-mahal-landmark.htm The Taj by Jerry Camarillo Dunn Jr]</ref> [[മുഗൾ]] വംശത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ പിന്നീട് വന്ന [[ബ്രിട്ടീഷ്| ബ്രിട്ടീഷുകാർ]] ഇതിന്റെ രൂപം [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലെ]] ഉദ്യാനങ്ങളുടെ മാതൃകയിലാക്കുകയായിരുന്നു. <ref>Koch, p. 139</ref> === ചുറ്റുമുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ === [[പ്രമാണം:Taj Mahal - Entrance.JPG|thumb|പ്രധാന കവാടമായ ദർവാസ-ഇ റൌസ - ഗേറ്റ്വേ ടു താജ് മഹൽ ]] താജ് മഹൽ കെട്ടിട സമുച്ചയം ചുറ്റിലും ചെത്തി ഭംഗി വരുത്തിയിരിക്കുന്ന [[ചെങ്കൽ]] കൊണ്ടും ചുമരുകൾ കൊണ്ടും മറച്ചിരിക്കുന്നു. മൂന്നു വശങ്ങൾ ഇത്തരത്തിൽ മറച്ചിരിക്കുകയും യമുന നദിയുടെ ഭാഗം തുറന്നിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്‌നു. ഈ ചുമരുകൾക്ക് ചുറ്റിലും കുറെ അധികം ശവകുടീരങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഇതിൽ ഷാജഹാന്റെ മറ്റു ഭാര്യമാരുടെയും മുംതാസിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ദാസിയുടെയും ശവകുടീരങ്ങൾ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ സമുച്ചയങ്ങളെല്ലാം ചെങ്കല്ല് കൊണ്ട് നിർമ്മിതമാണ്. ഇത് സാധാരണ മുഗൾ കെട്ടിടങ്ങൾ പോലെ തന്നെയാണ്. ഉദ്യാനങ്ങളെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്ന ഈ കെട്ടിടങ്ങളുടെ രൂപം സാധാരണ ഹിന്ദു അമ്പലങ്ങളുടെ പോലെയായിരുന്നു. പിന്നീട് ഇതിനു മുകളിൽ ഒരു മോസ്ക് സ്ഥാപിക്കുകയും ഇതിന്റെ രൂപഭാവം മുസ്ലീം മോസ്ക് പോലെ ആക്കുകയായിരുന്നു. താജ് മഹലിന്റെ പോലെ മുകളിൽ ചത്രികളും ഇതിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ കെട്ടിടം ഇപ്പോൾ ഒരു മ്യൂസിയം ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നു. താജ് മഹൽ കോംപ്ലക്സിന്റെ വാതിൽ (''ദർവാസ'') മാർബിൾ, ചെങ്കല്ല് എന്നിവയുടെ മിശ്രിതമായിട്ടാണ് പണിതിരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ കമാനാകൃതിയിലുള്ള വാതിൽ മുഗൾ വംശജരുടെ സ്ഥായിയായ വാസ്തു രൂപമാണ്. ഇതിന്റെ മുകളിലും കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണികൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇതു കൂടാതെ പുഷ്പ അലങ്കാരങ്ങൾ കൊണ്ട് തുരന്ന കൊത്തു പണികളും ഇതിൽ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ മുകളിൽ കമാനാകൃതമായ മേൽത്തട്ട്, ചുമർ എന്നിവയിൽ സമാനാകൃതമായ ജ്യാമീതീയ രൂപങ്ങൾ കൊണ്ട് കൊത്തു പണികൾ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. [[File:TAJMAHAL 4.jpg|thumb|TAJMAHAL 4|right| താജ് മഹൽ മോസ്ക് അഥവ ''മസ്ജിദ്ട']] താജ് മഹൽ കെട്ടിട സമുച്ചയത്തിന്റെ രണ്ട് അറ്റങ്ങളിലായി ചെങ്കല്ല് കൊണ്ട് പണി തീർത്ത ഓരോ വലിയ കെട്ടിടങ്ങൾ കുടീരത്തെ അഭിമുഖീകരിച്ചു കൊണ്ട് നില നിൽക്കുന്നു. ഇത് പടിഞ്ഞാറ്, കിഴക്ക് വശങ്ങളിലായി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ഈ രണ്ട് കെട്ടിടങ്ങൾ എല്ലാ രീതിയിലും ഒരേ പോലെയാണ്. പടിഞ്ഞാ‍റെ വശത്തെ കെട്ടിടം മോസ്ക് ആയി ഉപയോഗിക്കുന്നു. കിഴക്ക് വശത്തെ കെട്ടിടം ''ജവാബ്'' (ഉത്തരം) എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. ഇത് പ്രധാനമായും മറുവശത്തെ കെട്ടിടത്തിന് സമീകരണമെന്ന നിലയിൽ നിർമിച്ചതിണെന്ന് കരുതുന്നു. ഇത് മുൻപ് ഒരു അതിഥി മന്ദിരമായും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു .പടിഞ്ഞാറെ മോസ്ക് കെട്ടിടത്തിന്റെ തറയിൽ 569 പ്രാർഥന ഫലകങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു. മോസ്കിന്റെ അടിസ്ഥാന രൂപകല്പന ഷാജഹാൻ പണി കഴിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന മറ്റു കെട്ടിടങ്ങളെപ്പോലെ തന്നെയാണ്. ഇതിന്റെ രൂപകല്പന [[ഡെൽഹി|ഡെൽഹിയിലെ]] [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] പോലെ തന്നെയാണ്. ഈ കൂടെയുള്ള കെട്ടിടങ്ങൾ 1643 ഓടെ പൂർത്തീകരിച്ചു എന്നാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. == നിർമ്മാണം == [[പ്രമാണം:TajPlanMughalGardens.jpg|thumb|upright|തറയുടെ സ്ഥാന നിർണ്ണയ രൂപകല്പന]] താജ് മഹൽ പണിതീർത്തിരിക്കുന്നത് ചുവരുകളുടെ നഗരം എന്നറിയപ്പെടുന്ന [[ആഗ്ര]] നഗരത്തിന്റെ തെക്ക് ഭാഗത്ത് [[യമുന]] നദിയുടെ തീരത്താണ്. [[മഹാരാജ ജയ് സിംഗ്|മഹാരാജ ജയ് സിംഗിൽ]] നിന്നും വാങ്ങിയ ഭൂമിയായിരുന്നു ഇത്. പകരമായി ഷാജഹാൻ മഹാരാജ ജയ് സിങിന് ഒരു കൊട്ടാരം നൽകി എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. <ref> Chaghtai ''Le Tadj Mahal'' p54; Lahawri ''Badshah Namah'' Vol.1 p403</ref> മൂന്ന് ഏക്കറോളം വരുന്ന ഭൂമി ആദ്യം നിരപ്പാക്കി എടുക്കുകയും പിന്നീട് യമുന നദിയുടെ നിരപ്പിൽ നിന്നും 50 മീറ്ററോളം ഉയരത്തിൽ നിരത്തി എടുക്കുകയുമായിരുന്നു. കുടീരം പണിത ഭാഗങ്ങളിൽ ആഴത്തിൽ കിണറുകൾ പോലെ പണിത് അതിൽ കല്ലും മറ്റു ഖരപദാർഥങ്ങളും നിറച്ച് അടിത്തറയാക്കി. മുളകൾ കൊണ്ട് ചട്ടക്കൂട് തീർക്കുന്നതിനു പകരം കുടീരം പണിയുന്നതിനായി തൊഴിലാളികൾ ഇഷ്ടികകൾ കൊണ്ടുള്ള ഭീമാകാരമായ ചട്ടക്കൂട് കുടീരത്തിന്റെ അതേ വലിപ്പത്തിൽ തീർത്തു. അതിനുശേഷമാണ് കുടീരത്തിന്റെ പണി തുടങ്ങിയത്. ഇത്ര വലിയ ഒരു ചട്ടക്കൂട് പൊളിക്കാൻ കാലങ്ങൾ എടുക്കുമെന്ന് ഇതിന്റെ മേൽനോട്ടക്കാർ കണക്കാക്കിയിരുന്നു. പക്ഷേ ചക്രവർത്തി ഷാജഹാൻ, ചട്ടക്കൂടിന് ഉപയോഗിച്ച ഇഷ്ടികകൾ ആർക്കും കൊണ്ടുപോകാമെന്ന് ഉത്തരവിറക്കി.അതോടെ ഒറ്റ രാത്രി കൊണ്ട് ഈ ഭീമാകാരമായ ചട്ടക്കൂട് ഗ്രാമീണരും കർഷകരും പൊളിച്ചു കൊണ്ട്പോയി . 15 കി. മീ. നീളമുള്ള ഒരു ഭൂഗർഭ പാത മാർബിളുകൾ കൊണ്ട് വരാനായി നിർമ്മിച്ചു. 20 മുതൽ മുപ്പത് വരെയുള്ള പണിക്കാർ ചേർന്നാണ് ഓരോ മാർബിൾ ഫലകങ്ങളും പണി സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തിച്ചിരുന്നത്. ഇത് പ്രത്യേകം പണി തീർത്ത വണ്ടികളിലാണ് എത്തിച്ചിരുന്നത്. വിപുലീകരിച്ച കപ്പികൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള സംവിധാനം ഉപയോഗിച്ചാണ് വലിയ മാർബിൾ ഫലകങ്ങൾ മുകളിലേക്ക് എത്തിച്ചിരുന്നത്. ആവശ്യത്തിനുള്ള വെള്ളം എത്തിച്ചിരുന്നത് യമുന നദിയിൽ നിന്നും മൃഗങ്ങളെ ഉപയോഗിച്ച് വലിച്ചിരുന്ന ടാങ്കുകളിലായിരുന്നു. ഒരു പ്രധാന സംഭരണിയും അതിന്റെ അനുബന്ധമായി ചെറിയ സംഭരണികളും വെള്ളത്തിന്റെ വിതരണത്തിനായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. അതിനു ശേഷം പൈപ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് അത് പണി സ്ഥലത്തേക്ക് എത്തിക്കുകയായിരുന്നു. [[പ്രമാണം:Taj Mahal - Mausoleum der Liebe (CC BY-SA 4.0).webm|ലഘുചിത്രം|താജ്മഹലിനെ കുറിച്ചുള്ള വീഡിയോ]] ഇതിന്റെ അടിസ്ഥാന സ്തംഭപാദവും കുടീരവും പണിതീരുന്നതിനായി 12 വർഷങ്ങൾ എടുത്തു. സമുച്ചയത്തിന്റെ ബാക്കി ഭാഗങ്ങൾ പണി തീരുന്നതിനായി 10 വർഷങ്ങൾ കൂടി എടുത്തു. ഇതിൽ [[മീനാറുകൾ]], മോസ്ക്, ജവാബ്, പ്രധാന തെക്കെ കവാടം എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. മൊത്തം സമുച്ചയം പല തവണയായി പണിതതിനാൽ ഇപ്പോഴും നിർമ്മാണ സമയത്തെക്കുറിച്ച്‌ വ്യത്യസ്ത അഭിപ്രായങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നു. ശവകുടീരം പണിതീർന്നത് 1643 ലാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. ബാക്കി പണികൾ അതിനു ശേഷവും തുടർന്നു എന്നും പറയപ്പെടുന്നു. പണി തീരാൻ എടുത്ത ചെലവുകളുടെ കാര്യത്തിലും പല അഭിപ്രായങ്ങൾ ഉണ്ട്. ഒരു കണക്കനുസരിച്ച് ചെലവ് അക്കാലത്തെ 32 ദശലക്ഷം രൂപ ആണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. <ref name="Zahoor">[http://www.islamicity.com/Culture/Taj/default.htm Dr. A. Zahoor and Dr. Z. Haq]</ref> താജ് മഹൽ പണിയുന്നതിനായി [[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയുടെ]] വിവിധഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും സാധന സാമഗ്രികൾ എത്തിച്ചു. ആയിരത്തിലധികം ആനകളെ സാധനങ്ങൾ പണി സ്ഥലത്തേക്കെത്തിക്കുന്നതിനായി ഉപയോഗിച്ചു. മാർബിൾ [[രാജസ്ഥാൻ|രാജസ്ഥാനിൽ]] നിന്നും [[ജാസ്‌പർ]] കല്ലുകൾ [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബിൽ]] നിന്നും , [[ജേഡ്]], [[ക്രിസ്റ്റൽ]] എന്നിവ [[ചൈന|ചൈനയിൽ]] നിന്നുമാണ് കൊണ്ട് വന്നത്. ഇതു കൂടാ‍തെ [[തിബെത്ത്]], [[അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ]], [[ശ്രീലങ്ക]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും പലതരം കല്ലുകൾ കൊണ്ടു വന്നിരുന്നു. കൂടാതെ [[അറേബ്യ|അറേബ്യയിൽ]] നിന്നും വിലപിടിപ്പുള്ള കല്ലുകൾ കൊണ്ടു വന്നിരുന്നു. വെള്ള മാർബിളുകളിൽ ഏഷ്യയുടെ വിവിധ മേഖലകളിൽ നിന്നും കൊണ്ടു വന്ന 28 തരത്തിലുള്ള വില പിടിപ്പുള്ള കല്ലുകൾ പിടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. വെള്ള മാർബിൾ ജയ്പൂരിലെ ഒരു ഹിന്ദു രാജാവാണ്‌ നൽകിയത്<ref name=bharatheeyatha4>{{cite book |last=സുകുമാർ അഴീക്കോട് |first= |authorlink= സുകുമാർ അഴീക്കോട്|coauthors= |title= ഭാരതീയത|year=1993 |publisher= [[ഡി.സി. ബുക്സ്]]|location= [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]]|isbn= 81-7130-993-3 |pages= 100|chapter= 4-ശാസ്ത്രവും കലയും|language=മലയാളം}}</ref>. [[പ്രമാണം:Taj Mahal art.jpg|thumb|upright|കലാകാരന്റെ ഭാവനയിൽ താജ് മഹൽ [[സ്മിത്‌സോണിയൻ ഇൻസ്റ്റുസ്റ്റ്യൂഷനിൽ]] നിന്നും]] താജ് മഹലിന്റെ പണിക്കു വേണ്ടി ഇരുപതിനായിരത്തിലധികം തൊഴിലാളികളെ വടക്കേ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും കൊണ്ടു വന്നു. [[ബുക്കാറ|ബുക്കാറയിൽ]] നിന്നും കാരുകന്മാരേയും, [[സിറിയ]], [[പേർഷ്യ]] എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് കൈയെഴുത്ത്/കൊത്തു പണിക്കാരെയും, തെക്കെ ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് കല്ലിൽ തുരന്ന് കൊത്തുപണി നടത്തുന്നവരേയും, [[ബലൂചിസ്ഥാൻ|ബലൂചിസ്ഥാനിൽ]] നിന്ന് മാർബിൾ മുറിയ്ക്കുന്നവരേയും കൊണ്ടു വന്നു. ഈ വിദഗ്ദ്ധ പണിക്കാർ അടങ്ങുന്ന 37 അംഗ സംഘമാണ് താജ് മഹലിന്റെ മൊത്തം കൊത്തു പണി, അലങ്കാര പണികൾ തീർത്തത്. താജ് മഹലിന്റെ പണികളിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരുന്ന ചില പണിക്കാർ: * പ്രധാന ഗോപുരം പണിതത് [[ഇസ്മായിൽ അഫാൻ‌ഡി]] (a.ka. ഇസ്മായിൽ ഖാൻ),<ref name="Ottoman">{{Cite web |url=http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t3build_design.html |title=Who designed the Taj Mahal |access-date=2008-12-21 |archive-date=2017-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170818001808/http://www.pbs.org/treasuresoftheworld/taj_mahal/tlevel_2/t3build_design.html |url-status=dead }}</ref> - ഓട്ടൊമൻ രാജവംശത്തിൽപ്പെട്ട ഈ വസ്തുവിദഗ്ദ്ധൻ താജ് മഹലിന്റെ പ്രധാന രൂപകാല്പനികനാണ്. ഗോപുരം അടക്കം പ്രധാന ഭാഗങ്ങളെല്ലാം രൂപകല്പന ചെയ്തത് ഇദ്ദേഹമാണ്. * [[ഉസ്താദ് ഈസ]] - [[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] നിന്നും, [[ഇസ മുഹമ്മദ് എഫ്ഫാൻ‌ഡി]] - [[ഇറാൻ|ഇറാനിൽ]] നിന്നു, ഇവരാണ് രൂപ കല്പനയിൽ പ്രധാനികൾ. <ref>William J. Hennessey, Ph.D., Director, Univ. of Michigan Museum of Art. IBM 1999 WORLD BOOK </ref><ref>Marvin Trachtenberg and Isabelle Hyman. Architecture: from Prehistory to Post-Modernism. p223</ref> - പക്ഷേ , ഇവരുടെയെല്ലാം പങ്കിനെ സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന കുറച്ച് തെളിവുകൾ മാത്രമേ നില നിൽക്കുന്നുള്ളൂ. * 'പുരു' ബെനാറസ് , പേർഷ്യയിൽ നിന്നും വന്ന പ്രധാന വാസ്തു വിദ്യ കാർമ്മികനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. .<ref>ISBN 964-7483-39-2</ref> * ഖാസിം ഖാൻ - [[ലാഹോർ|ലാഹോറിൽ]] നിന്നും - സ്വർണ്ണ ഫിനിയൽ രൂപകല്പന ചെയ്തത് . * ചിരഞ്ചിലാൽ - [[ഡെൽഹി|ഡെൽഹിയിൽ]] നിന്നുള്ള മിനുക്കുപണിക്കാരൻ. ഇദ്ദേഹം പ്രധാന കാരുകനും, മൊസൈക് മിനുക്കുകാരനുമായിരുന്നു. * അമാനത് ഖാൻ - ഷിരാസ് [[ഇറാൻ]] ൽ നിന്ന്- പ്രധാന കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണിക്കാരനായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേര് പ്രധാന കവാടത്തിന്റെ കൈയെഴുത്ത് കൊത്തു പണികളുടെ അവസാനം എഴുതി ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. <ref name="WSJ">{{Cite web |url=http://meaindia.nic.in/bestoftheweb/2006/02/25bw01.htm |title=10877<!-- Bot generated title --> |access-date=2008-12-21 |archive-date=2008-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080605030415/http://meaindia.nic.in/bestoftheweb/2006/02/25bw01.htm |url-status=dead }}</ref> * മുഹമ്മദ് ഹനീഫ് - ആ‍ശാരിമാരുടെ പ്രധാന കാര്യാധിപനായിരുന്നു. * മിർ അബ്ദുൾ കരിം, മുക്കരിമത് ഖാൻ (ഇറാൻ)- എന്നിവർ പ്രധാന ധനകാര്യങ്ങൾ, ദിവസ പ്രവർത്തനങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്തിരുന്നവരായിരുന്നു. == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Sambourneagra1860s.jpg|thumb|left| [[സാമുവൽ ബോൺ]], 1860 ൽ എടുത്ത താജ് മഹൽ ചിത്രം.]] [[പ്രമാണം:Taj_mahal_agra_india_1942_american_soldiers.jpg|thumb|left|യുദ്ധകാലത്തെ താൽക്കാലിക സംരക്ഷണ ചട്ടക്കൂട് ]] താജ് മഹലിന്റെ നിർമാ‍ണത്തിനു ശേഷം ഷാജഹാന്റെ മകനായ [[ഔറംഗസീബ്]] അദ്ദേഹത്തെ ആഗ്ര കോട്ടയിൽ തടങ്കലിലാക്കുകയും, പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണ ശേഷം ഭാര്യയുടെ അടുത്ത് തന്നെ അദ്ദേഹത്തെ അടക്കുകയും ചെയ്തു. 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ താജ് മഹലിന്റെ ഒരു ഭാഗം വളരെയധികം ജീർണ്ണാ‍വസ്ഥയിലായി. [[1857-ലെ ഇന്ത്യൻ ലഹള|1857 ലെ ഒന്നാം ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരകാലത്ത്]] ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണാധികാരികളും, ഭടന്മാരും ചേർന്ന് താജ് മഹലിന്റെ ചുവരുകളിൽ നിന്ന് വിലപിടിപ്പുള്ള കല്ലുകളും രത്നങ്ങളും കവർന്നെടുത്തു. 19-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ [[ബ്രിട്ടീഷ്]] [[വൈസ്രോയി]] താജ് മഹലിന്റെ പുനരുദ്ധാരണത്തിനുള്ള ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഉത്തരവനുസരിച്ച് നടന്ന പുനരുദ്ധാരണം 1908 ൽ അവസാനിച്ചു. അതോടനുബന്ധിച്ച് അകത്തെ അറയിൽ ഒരു വലിയ ദീപസ്തംഭം സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ സമയത്താണ് ഉദ്യാനം ബ്രിട്ടീഷ് രീതിയിൽ ഇന്ന് കാണുന്ന പോലെ പുനർനവീകരിച്ചത്. 1942-ൽ [[രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധം|രണ്ടാം ലോക മഹായുദ്ധ കാലഘട്ടത്തിൽ]] ജർമ്മനിയുടെ വ്യോമാക്രമണം ഭയന്ന് അന്നത്തെ ഗവണ്മെന്റ് താജ് മഹലിന് മുകളിൽ അതിനെ മറക്കുന്നതിനായി ഒരു താൽക്കാലിക ചട്ടക്കൂട് നിർമ്മിക്കുകയുണ്ടായി.ഇത്തരത്തിലുള്ള താൽക്കാലിക ചട്ടക്കൂട് പിന്നീട് 1965ലും 1971 ലും ഇന്ത്യ-പാകിസ്താൻ യുദ്ധക്കാ‍ലഘട്ടങ്ങളിൽ വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കുകയുണ്ടായി. <ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/1732993.stm Taj Mahal 'to be camouflaged']</ref> അടുത്ത കാലങ്ങളിൽ താജ് മഹൽ [[പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണം]] മൂലം വളരെയധികം ഭീഷണി നേരിടുന്നുണ്ട്. [[മഥുര]] എണ്ണ കമ്പനികളുടെയും യമുന നദിയിലെ മലിനീകരണം മൂലമുള്ള ആസിഡ് മഴ പ്രഭാവം കൊണ്ടും വെള്ള മാർബിളുകളുടെ നിറം മങ്ങുന്നതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. താജ് മഹലിന്റെ നിറം മങ്ങുന്നതിൽ നിന്നും സംരക്ഷിക്കാൻ കേന്ദ്ര ടൂറിസം മന്ത്രാലയം മണ്ണ് ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഒരുതരം സംരക്ഷണമാർഗ്ഗം അവലംബിക്കുന്നുണ്ട്. മൾട്ടാണി മിട്ടി എന്ന പ്രത്യേക തരം മണ്ണ് ഉപയോഗിച്ചാണ് ഈ നവീകരണം നടത്തുന്നത്. 1994, 2001, 2008 വർഷങ്ങളിൽ ഇത് ചെയ്തിരുന്നു. <ref>[http://www.manoramaonline.com/homestyle/first-shot/2017/04/06/Taj-Mahal-to-undergo-mud-pack-beauty-treatment.html Taj Mahal Renovation Work]</ref> == വിനോദസഞ്ചാരം == താജ് മഹൽ വർഷം തോറും 2 മുതൽ 4 ദശലക്ഷം ആളുകൾ സന്ദർശിക്കുന്നതായിട്ടാണ് കണക്ക്. ഇതിൽ 20% വരെ വിദേശികളാണ്. ഇന്ത്യ സർക്കാരും ഉത്തർപ്രദേശ് സർക്കാരും താജ്മഹലിനെ വളരെ കാര്യമായി തന്നെ പരിപാലിക്കുന്നു.. ഏറ്റവും കൂടുതൽ ആളുകൾ എത്തുന്നത് തണുപ്പുകാ‍ലമായ [[ഒക്ടോബർ]] മുതൽ [[ഫെബ്രുവരി]] വരെയുള്ള മാസങ്ങളിലാണ്. പുക വമിപ്പിക്കുന്ന മലിനീകരണ വാഹനങ്ങൾക്ക് താജ് മഹലിന്റെ അടുത്ത് പ്രവേശനമില്ല. സന്ദർശകർ നടന്നു എത്തുകയോ, സൈക്കിൾ റിക്ഷ മുതലായ പരിസ്ഥിതി മലിനീകരണത്തിന് കാരണമല്ലാത്ത വാഹനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചോ എത്തണം. <ref>Koch, p.120</ref><ref name="k254">Koch, p.254</ref> താജ് മഹലിന് തെക്ക് ഭാഗത്തുള്ള ചെറിയ പട്ടണം താജ് ഗഞ്ച് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. മുംതാസ്ബാദ് എന്നും പറയാറുണ്ട്. മുഗൾ കാലഘട്ടത്തിൽ ഒരു ചന്തയായി പണി തീർത്ത ഇവിടം ഇന്നും അങ്ങനെ തന്നെ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. <ref name="K201-208">Koch, p.201-208</ref> ലോകത്തിലെ ഏഴ് മഹാത്ഭുതങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ താജ് മഹൽ സ്ഥാനം നേടിയിട്ടുണ്ട്. ഈയിടെ പ്രഖ്യാപിച്ച പുതിയ ഏഴ് മഹാത്ഭുതങ്ങളിലും താജ് മഹൽ സ്ഥാ‍നം നേടിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{cite web | url =http://www.telegraph.co.uk/travel/main.jhtml?xml=/travel/2007/07/09/etsevenwonders109.xml | title =New Seven Wonders of the World announced | accessdate =2007-07-06 | accessmonthday = | accessyear = | author =Travel Correspondent | last = | first = | authorlink = | coauthors = | date =2007-07-09 | year = | month = | format = | work = | publisher =The Telegraph | pages = | language =English | archiveurl =https://www.webcitation.org/61CVns4cu?url=http://www.telegraph.co.uk/travel/artsandculture/737699/New-Seven-Wonders-of-the-World-announced.html | archivedate =2011-08-25 | url-status =dead }}</ref> സന്ദർശന സമയം രാവിലെ 6 മണി മുതൽ വൈകുന്നേരം 7മണി വരെയാണ്. വെള്ളിയാഴ്ചകളിൽ മുസ്ലിം പ്രാർത്ഥന സമയത്ത് അടച്ചിടാറുണ്ട്. (ഉച്ചക്ക് 12 മണി മുതൽ 2 മണി വരെ). പൗർണ്ണമി നാളുകളിലും അതിനും മുൻപും പിൻപുമായി രണ്ടു ദിവസങ്ങൾ ചേർത്ത് മൊത്തം മാസത്തിൽ അഞ്ച് ദിവസങ്ങൾ രാത്രി താജ് മഹൽ തുറക്കാറുണ്ട്. (വെള്ളിയാഴ്ചകൾ അവധിയായിരിക്കും.) [http://asi.nic.in/asi_monu_whs_agratajmahal_night.asp]. [[റംസാൻ]] മാസങ്ങളിൽ രാത്രി സന്ദർശനം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നതല്ല. സുരക്ഷാ കാരണങ്ങളാൽ താജ് മഹലിനകത്തേക്ക് വെള്ളം, ചെറിയ ക്യാമറകൾ, മൊബൈൽ ഫോണുകൾ, ചെറിയ പഴ്സുകൾ എന്നിവ മാത്രമേ കടത്തി വിടുകയുള്ളൂ. <ref>[http://www.dnaindia.com/report.asp?newsid=1145100 DNA - India - Going to the Taj? This is all you can carry - Daily News & Analysis<!-- Bot generated title -->]</ref> === എത്തിച്ചേരാൻ === ആഗ്രയിലേക്ക് എത്തിച്ചേരാൻ ഏറ്റവും എളുപ്പ മാർഗ്ഗം [[ഡെൽഹി|ഡെൽഹിയിൽ]] നിന്ന് റോഡ്, റെയിൽ മാർഗ്ഗമാണ്. ഡെൽഹി [[സരായി കാലേ ഖാൻ]] അന്തർ‌ദേശീയ ബസ് ടെർമിനലിൽ നിന്നും ബസ്സുകൾ ഉണ്ട്. ഇതു കൂടാതെ [[ന്യൂ ഡെൽഹി റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ|ന്യൂ ഡെൽഹി റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷനിൽ]] നിന്നും വിവിധ ട്രെയിനുകളും ഉണ്ട്. * ഏറ്റവും അടുത്ത വിമാനത്താവളം [[ആഗ്ര വിമാനത്താവളം]], [[ഡെൽഹി വിമാനത്താവളം]] * ഏറ്റവും അടുത്ത റെയിൽ‌വേ സ്റ്റേഷൻ - ആഗ്ര കന്റോൺ‌മെന്റ് സ്റ്റേഷൻ, രാജാ കി മണ്ടി സ്റ്റേഷൻ * ബസ്സ് ടെർമിനൽ - ആഗ്ര ബസ് ടെർമിനൽ. ആഗ്രയിൽ സഞ്ചാരത്തിന് സാധാരണ നിലയിൽ ടാക്സികളും, ഓട്ടോറിക്ഷകളും ലഭ്യമാണ്. ഇതു കൂടാതെ കുതിരവണ്ടികളും ഇവിടെ സാധാരണമാണ്. == പഴങ്കഥകൾ == താജ് മഹൽ കെട്ടിട സമുച്ചയം സംസ്കാരികവും, ഭൂമിശാസ്ത്രപരവുമായി വളരെയധികം പ്രാധാ‍ന്യമുള്ള ഒന്നായതു കൊണ്ട് ഇതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി ഒരു പാട് വ്യക്തിപരവും വൈകാരികവുമാ‍യ പഴങ്കഥകൾ ഉരുത്തിരിഞ്ഞു വന്നിട്ടുണ്ട്. <ref name="k231">Koch, p.231</ref> [[പ്രമാണം:Jean-Baptiste Tavernier.jpg|right|thumb|upright|[[ജീൻ-ബാപ്‌റ്റിസ്റ്റ് ടാവനിയർ]], ആദ്യകാല താജ് മഹൽ സന്ദർശിച്ച യൂറോപ്യന്മാരിൽ പ്രധാനി ]] താജ് മഹൽ പണിതതിനു ശേഷം ഷാജഹാ‍ൻ ഒരു [[ബ്ലാക്ക് താജ് മഹൽ|കറുത്ത താജ് മഹൽ]] [[യമുന|യമുനയുടെ]] അക്കരെ ഇപ്പോഴത്തെ താജ് മഹലിന് എതിരായി പണിയാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നു എന്നത് നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു കഥയാണ്. <ref name="A210">Asher, p.210</ref> ഈ ആശയം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്, 1665 ൽ ആഗ്ര സന്ദർശിച്ച [[യൂറോപ്പ്|യുറോപ്യൻ]] സന്ദർശകനും [[ജീൻ-ബാപ്‌റ്റിസ്റ്റ് ടാവനിയർ]] എന്ന എഴുത്തുകാരന്റെ ഭാവനയിൽ നിന്നാണ്. കറുത്ത താജ് മഹൽ പണിയുന്നതിനു മുൻപ് ഷാജഹാനെ മകനായ ഔറംഗസേബ് തടവിലാക്കിയതിനാൽ ഇത് നടന്നില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം എഴുതി. യമുന നദിയുടെ എതിർഭാഗത്ത് മൂൺലൈറ്റ് ഉദ്യാനത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന കറുത്ത മാർബിൾ കല്ലുകൾ ഇതിനെ താങ്ങുന്ന തെളിവുകളായിരുന്നു. പക്ഷേ 1990-കളിൽ നടത്തിയ ഗവേഷണങ്ങളിൽ ഇത് തെറ്റാണെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും,ഇവ വെള്ള മാർബിളിന്റെ കഷണങ്ങൾ കാലപ്പഴക്കത്താൽ കറുത്തതായി തീർന്നതാണെന്നും കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി. <ref name="k249">Koch, p.249</ref> കറുത്ത താജ് പണിയുന്നതിന്റെ കഥ തെറ്റാണെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന ഒരു പരീക്ഷണം 2006ൽ പുരാവസ്തുഗവേഷകർ നടത്തി. മൂൺ‌ലൈറ്റ് ഉദ്യാനത്തിൽ ഒരു ചെറിയ കുളം ഇപ്പോഴത്തെ താജ് മഹലിൽ ഉള്ളതിന്റെ അതേ അളവുകളിൽ പണിയുകയും അതിൽ വെള്ള കുടീരത്തിന്റെ കറുത്ത പ്രതിഫലനം കാണുകയും ചെയ്തു. ഇതായിരിക്കാം കറുത്ത താജ് എന്ന മിത്ത് രൂപപ്പെടുത്തിയത് <ref>Warrior Empire: The Mughals of India (2006) A+E Television Network</ref> ഇതിന്റെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന പ്രധാന വാസ്തുശിൽപ്പികളെ, പണി തീർന്നതിനുശേഷം ഷാജഹാൻ കൊല്ലുകയോ, അംഗഭംഗം വരുത്തുകയോ ചെയ്തു എന്നത് മറ്റൊരു കഥയായി കേൾക്കപ്പെടുന്നു. മറ്റുചില കഥകൾ പ്രകാ‍രം ഇതിൽ നിർമ്മാണത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന വാസ്തുശിൽപ്പികൾ താജ് മഹലിന്റെ പോലെയോ, ഇതിന്റെ ഭാഗങ്ങളുടെയോ പോലെയുള്ള ഒരു വാസ്തുവിദ്യകളും ചെയ്യില്ല എന്ന ഒരു കരാറിൽ ഒപ്പു വച്ചു എന്നും പറയുന്നു. <ref name="K239">Koch, p.239</ref> പക്ഷേ, ഇതിന് സ്ഥായിയായ ഒരു തെളിവും ഇല്ല. അതുപോലേ, 1830 ൽ ഇന്ത്യ ഗവണ്മെന്റ് ഗവർണ്ണറായിരുന്ന വില്യം ബെനഡിക്ട് പ്രഭു, താജ് മഹൽ പൊളിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുകയും, ഇതിലെ മാർബിൾ ലേലം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തതായി പറയുന്നു. പക്ഷേ, ഇതിനും വ്യക്തമായ തെളിവുകളില്ല. ബെനടിക്ട് പ്രഭുവിന്റെ ജീവചരിത്രകാരനായ ജോൺ റോസല്ലി, ബെനഡിക്ട് പ്രഭു, ധനസംഭരണത്തിനു വേണ്ടി ആഗ്ര കോട്ടയിൽ പണിയിൽ ബാക്കി വന്ന മാർബിൾ വിൽക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതിൽ നിന്നുണ്ടായ കഥയാണ് ഇതെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. <ref>Rosselli, J., ''Lord William Bentinck the making of a Liberal Imperialist, 1774-1839'', London Chatto and Windus for Sussex University Press 1974, p.283</ref> 2000-ൽ പി. എൻ. ഓക്ക് നൽകിയ ഒരു അപേക്ഷ പ്രകാരം ഒരു ഹിന്ദു രാജാവാണ് താജ് മഹൽ പണിതത് എന്ന അവകാശ വാദം സുപ്രീം കോടതി തള്ളി.<ref name="hinduoak">{{cite web|title=Plea to rewrite Taj history dismissed|url=http://www.hindu.com/thehindu/2000/07/14/stories/0214000q.htm|work=The Hindu|accessdate=8 നവംബർ 2010|author=PTI|date=2000-07-14|archive-date=2014-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605001845/http://www.hindu.com/thehindu/2000/07/14/stories/0214000q.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="K239"/> ഓക്ക് തന്റെ അപേക്ഷയിൽ പറയുന്നതു പ്രകാരം, മറ്റ് ചരിത്ര സ്മാരകങ്ങളുടെ പോലെ താജ് മഹലും മുസ്ലീം സുൽത്താന്മാരുടെ പേരിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്, പക്ഷേ അത് പണിതത് ഒരു ഹിന്ദു രാജാവാണെന്നുമാണ്. രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾ ഉന്നം വെച്ചുള്ള ഈ വാദങ്ങൾ സുപ്രീം കോടതി തള്ളുകയായിരുന്നു <ref name="oak">{{cite web| url = http://www.stephen-knapp.com/true_story_of_the_taj_mahal.htm | title = The True Story of the Taj Mahal| accessdate = 2007-02-23| last = Oak| first = Purushottam Nagesh| publisher = Stephen Knapp}}</ref> ഷാജഹാനും മുംതാസിനെ അതേ മുഖചായയുള്ള മകൾ ജഹനാരയും തമ്മിൽ അവിഹിത ബന്ധം എന്ന് കൊട്ടാരത്തിൽ പറഞ്ഞു കേട്ടിരുന്നു എന്ന് ഇറ്റാലിയൻ സഞ്ചാരിയും ദാരയുടെയും പിന്നീട് ഔറംഗസീബിന്റെയും വൈദ്യനും ആയിരുന്ന ഫ്രങ്കോയിസ് ബർണിയർ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ബർണിയർക്ക് മുമ്പ് ആഗ്ര സന്ദർശിച്ച ഇംഗ്ലീഷ് സഞ്ചാരിയും ഇതേ ആരോപണം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ജഹനാരയെ വിവാഹം ചെയ്യാൻ ഷാജഹാൻ സമ്മതിച്ചില്ല.ഔറംഗസീബ് ഷാജഹാനെ തടവിലാക്കാനും ഒരു പ്രധാന കാരണം ഈ അവിഹിതബന്ധം ആയിരുന്നു <!-- A more poetic story relates that once a year, during the rainy season, a single drop of water falls on the cenotaph, as inspired by [[Rabindranath Tagore]]'s description of the tomb as ''"one tear-drop...upon the cheek of time".'' Another myth suggests that beating the silhouette of the finial will cause water to come forth. To this day, officials find broken [[bangle]]s surrounding the silhouette.<ref name="k240">Koch, p.240</ref> --> == ചിത്രശാല == <center> <gallery caption="താജ് മഹലിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> File:Taj Mahal from agra.jpg|താജ് മഹൽ ചിത്രം:Taj9.jpg | ചുവരുകളിലെ കാർന്നു ചെയ്തിട്ടുള്ള കൊത്തുപണികൾ ചിത്രം:Taj10.jpg|വലിയ നാലു തൂണുകളിൽ ഒന്ന് പ്രമാണം:താജ്‌ മഹൽ2013.JPG|താജ്‌ മഹൽ ഒരു പ്രഭാതകാല ദൃശ്യം </gallery> </center> == ഇതുകൂടി കാണുക == {{commons+cat|Taj Mahal|Taj Mahal}} * [[ഹുമയൂണിന്റെ ശവകുടീരം]] * [[ആഗ്ര കോട്ട]] * [[ഫത്തേപ്പൂർ സിക്രി]] == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == <!---DO NOT ADD COMMERCIAL WEBSITE LINKS HERE - THEY ARE LIKELY TO BE REVERTED IN ACCORDANCE WITH WIKIPEDIA:EXTERNAL LINKS POLICY.---> * [http://asi.nic.in/asi_monu_whs_agratajmahal.asp ആർക്കിയോളജികൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ വിവരണങ്ങൾ ] * [http://www.indohistory.com/taj_mahal.html Government of India - Description] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100128220932/http://www.indohistory.com/taj_mahal.html |date=2010-01-28 }} * {{wikivoyage|Taj Mahal}} * [http://photosynth.net/view.aspx?cid=bbb57986-0e47-41d7-8e6d-7f8b640e7e43 Photosynth view of Taj Mahal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090523094619/http://photosynth.net/view.aspx?cid=bbb57986-0e47-41d7-8e6d-7f8b640e7e43 |date=2009-05-23 }} (requires [[Photosynth]]) == അവലംബം == {{reflist|2}} == കുറിപ്പുകൾ == <div class="references-small"> * Asher, Catherine B. ''Architecture of Mughal India'' New Cambridge History of India I.4 (Cambridge University Press) 1992 ISBN 0-521-26728-5 * Bernier, Françoi' ''Travels in the Moghul Empire A.D. 1657-1668'' (Westminster: Archibald Constable & Co.) 1891 * Carroll, David (1971). ''The Taj Mahal'', Newsweek Books ISBN 0-88225-024-8 * Chaghtai, Muhammad Abdullah ''Le Tadj Mahal d'Agra (Inde). Histoire et description'' (Brussels: Editions de la Connaissance) 1938 * Copplestone, Trewin. (ed). (1963). ''World architecture - An illustrated history.'' Hamlyn, London. * Gascoigne, Bamber (1971). ''The Great Moguls'', Harper & Row * Havel, E.B. (1913). ''Indian Architecture: Its Psychology, Structure and History'', John Murray * Kambo, Muhammad Salih ''Amal-i-Salih or Shah Jahan Namah'' Ed. Ghulam Yazdani (Calcutta: Baptist Mission Press) Vol.I 1923. Vol. II 1927 * {{cite book| last = Koch | first = Ebba | title = The Complete Taj Mahal: And the Riverfront Gardens of Agra | origdate = Aug 2006| format = Paperback| edition = First| publisher = Thames & Hudson Ltd | location = | isbn = 0500342091| pages = 288 pages| year = 2006 }} * Lahawri, 'Abd al-Hamid ''Badshah Namah'' Ed. Maulawis Kabir al-Din Ahmad and 'Abd al-Rahim under the superintendence of Major W.N. Lees. (Calcutta: College Press) Vol. I 1867 Vol. II 1868 * Lall, John (1992). ''Taj Mahal'', Tiger International Press. * {{cite book| last = Preston | first = Diana & Michael | title = A Teardrop on the Cheek of Time | url = https://archive.org/details/teardroponcheeko0000pres | origdate = 2007| format = Hardback| edition = First| publisher = Doubleday | location = London | isbn = 9780385609470| pages = [https://archive.org/details/teardroponcheeko0000pres/page/354 354] pages| year = 2007 }} * Rothfarb, Ed (1998). ''In the Land of the Taj Mahal'', Henry Holt ISBN 0-8050-5299-2 * Saksena, Banarsi Prasad ''History of Shahjahan of Dihli'' (Allahabad: The Indian Press Ltd.) 1932 * Stall, B (1995). ''Agra and Fathepur Sikri'', Millennium * Stierlin, Henri [editor] & Volwahsen, Andreas (1990). ''Architecture of the World: Islamic India, Taschen'' * Tillitson, G.H.R. (1990). ''Architectural Guide to Mughal India'', Chronicle Books </div> {{New Seven Wonders of the World}} {{World Heritage Sites in India}} {{Mughal Empire|state=collapsed}} {{Authority control}} [[വർഗ്ഗം:ലോകമഹാത്ഭുതങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മുഗൾ വാസ്തുകല]] [[വർഗ്ഗം:ഉത്തർപ്രദേശിലെ ചരിത്രസ്മാരകങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ചിത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കേണ്ട താളുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ദേശീയപ്രാധാന്യമുള്ള സ്മാരകങ്ങൾ]] pq6y6aq51xphhgllmzgia69b8gj8vl7 0 24560 4627135 4598762 2026-05-31T05:47:37Z Altocar 2020 144384 /* കേരള കോൺഗ്രസ് (എം) നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അവലോകനം */ 4627135 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|K. M. Mani}} {{Infobox politician |name = കരിങ്ങോഴക്കൽ മാണി മാണി |imagesize = | image = File:K. M. Mani in 2014.JPG | caption = കെ.എം. മാണി |office = സംസ്ഥാന ധനകാര്യം, നിയമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |chiefminister = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] |term_start = [[മേയ് 18]] [[2011]] |term_end = [[നവംബർ 10]] [[2015]] |predecessor = [[ടി.എം. തോമസ് ഐസക്]] |successor = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] |office2 = കേരള നിയമസഭാംഗം |constituency2=[[പാലാ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലാ]] |term_start2 = [[മാർച്ച് 3]] [[1967]] |term_end2 = [[ഏപ്രിൽ 9]] [[2019]] |predecessor2 = |successor2 = [[മാണി സി. കാപ്പൻ]] |office3 = സംസ്ഥാന റവന്യൂ, നിയമവകുപ്പ് മന്ത്രി |chiefminister3 = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]], [[എ.കെ. ആന്റണി]] |term_start3 = 2001 |term_end3 = 2006 |predecessor3 = [[കെ.ഇ. ഇസ്മായിൽ]] |successor3 = [[കെ.പി. രാജേന്ദ്രൻ]] (റെവന്യൂ), [[എം. വിജയകുമാർ]] (നിയമം) |chiefminister4 = [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[കെ. കരുണാകരൻ]] |term_start4 = June 1991 |term_end4 = March 1996 |predecessor4 = [[P. S. Sreenivasan]] |successor4 = [[കെ.ഇ. ഇസ്മായിൽ]] |office5 = സംസ്ഥാന റവന്യൂ-നിയമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |chiefminister5 = [[കെ. കരുണാകരൻ]] |term_start5 = 1987 |term_end5 = 1987 |predecessor5 = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |successor5 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] |office6 = സംസ്ഥാന ജലവിഭവ-നിയമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |chiefminister6 = [[കെ. കരുണാകരൻ]] |term_start6 = 1987 |term_end6 = 1987 |predecessor6 = [[എം.പി. ഗംഗാധരൻ]] |successor6 = [[ബേബി ജോൺ]] |office7 = സംസ്ഥാന ധനകാര്യ-നിയമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |chiefminister7 = [[കെ. കരുണാകരൻ]] |term_start7 = December 1981 |term_end7 = May 1986 |predecessor7 = Himself |successor7 = [[Thachady Prabhakaran]] |chiefminister8 = [[ഇ.കെ. നായനാർ]] |term_start8 = January 1980 |term_end8 = October 1981 |predecessor8 = [[N. Bhaskaran Nair]] |successor8 = Himself |office9 = സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി |chiefminister9 = [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[പി.കെ. വാസുദേവൻ‌ നായർ]], [[C. H. Muhammed Koya]] |term_start9 = April 1977 |term_end9 = July 1979 |predecessor9 = [[കെ. കരുണാകരൻ]] |successor9 = [[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]] |office10 = സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി |chiefminister10 = [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] |term_start10 = December 1975 |term_end10 = March 1977 |predecessor10 = [[K. G. Adiyodi]] |successor10 = [[M. K. Hemachandran]] |office11 = [[Kottayam]] D. C. C. Secretary of [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |term_start11 = 1960 |term_end11 = 1965 |birth_date = 1933 ജനുവരി 30 |birth_place = [[മരങ്ങാട്ടുപിള്ളി]], പാലാ, കോട്ടയം ജില്ല |death_date = {{death date and age|df=y|2019|04|09|1933|01|30}} | death_place =[[കൊച്ചി]] |alma_mater = |residence = [[പാലാ]] |father =തോമസ് മാണി |mother=ഏലിയാമ്മ മാണി |spouse = അന്നമ്മ മാണി (കുട്ടിയമ്മ) |children = [[ജോസ് കെ. മാണി]], അഞ്ച് പെണ്മക്കളും |religion = റോമൻ കത്തോലിക്ക |party = [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]][[File:Kerala-Congress-flag.svg|50px]] |website = http://www.kmmanionline.com | footnotes = | date = ഡിസംബർ 10 | year = 2022 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/62%20Mani%20K%20M.pdf നിയമസഭ }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ധനകാര്യം, റവന്യൂ, നിയമം, ആഭ്യന്തരം എന്നീ കാബിനറ്റ് വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയായിരുന്ന [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] പാർട്ടിയുടെ മുതിർന്ന നേതാവായിരുന്നു<ref>[https://www.manoramaonline.com/district-news/kottayam/2024/04/09/km-mani-is-full-of-memories.html ഏപ്രിൽ 9 അഞ്ചാം ചരമ വാർഷിക ദിനം ഓർമകളിൽ മാണി സാർ]</ref> '''കെ.എം.മാണി''' എന്ന '''കരിങ്ങോഴക്കൽ മാണി മാണി'''<ref>{{Cite web |url=http://www.kmmanionline.com/profile.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151031205617/http://www.kmmanionline.com/profile.aspx |url-status=dead }}</ref> ''' (30 ജനുവരി 1933 - 9 ഏപ്രിൽ 2019)'''. 1965 മുതൽ 2019 വരെ [[പാലാ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലാ നിയോജകമണ്ഡലത്തെ]] [[കേരളാ നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിൽ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച അദ്ദേഹം, ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം ആകെ 18,719 ദിവസം (51 വർഷം, 3 മാസം 9 ദിവസം) നിയമസഭാംഗമായിരുന്ന വ്യക്തിയാണ്. ഏറ്റവുമധികം തവണ (13 പ്രാവശ്യം) ബജറ്റ് അവതരിപ്പിച്ച ധനമന്ത്രി എന്ന റെക്കോർഡ് മാണിക്കാണ്. രണ്ടാം ഉമ്മൻചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം 2015 നവംബർ 10-ന് ബാർ കോഴ അഴിമതി ആരോപണത്തെത്തുടർന്ന് രാജി വെച്ചു. വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങൾക്ക് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ 2019 ഏപ്രിൽ 9-ന് അന്തരിച്ചു.<ref>"K.M. Mani’s death anniversary to be observed on April 9 - The Hindu" https://www.thehindu.com/news/national/kerala/km-manis-death-anniversary-to-be-observed-on-april-9/article65292988.ece/</ref><ref>"ഓർമകളിൽ ജ്വലിച്ച് കെ.എം.മാണി |K.M Mani| Death anniversary| Jose K Mani| Manorama News|" https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/04/10/k-m-mani-death-anniversary.html</ref><ref>"മുൻ ധനമന്ത്രി കെ.എം.മാണി അന്തരിച്ചു | KM Mani Passes Away | Manorama News" https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/04/09/kerala-s-former-finance-minister-km-mani-passes-away.html</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[കോട്ടയം ജില്ല]] [[മീനച്ചിൽ താലൂക്ക്|മീനച്ചിൽ താലൂക്കിലെ]] മരങ്ങാട്ടുപള്ളിയിൽ കർഷകദമ്പതികളായിരുന്ന തൊമ്മൻ മാണിയുടെയും ഏലിയാമ്മയുടേയും മകനായി 1933 ജനുവരി 30-ന് ജനനം. [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി|തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി]] സെന്റ് ജോസഫ്‌സ് കോളജ്,. മദ്രാസ് ലോ കോളജിൽനിന്ന് നിയമ ബിരുദം.ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജി പി.ഗോവിന്ദമേനോന്റെ കീഴിൽ [[1955]] ൽ [[കോഴിക്കോട്]] അഭിഭാഷകനായി ചേർന്നു. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായി. [[1959]] ൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി]] യിൽ അംഗം. [[1964]] മുതൽ കേരള കോൺഗ്രസ്സിൽ. [[1975]]-ലെ [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ആദ്യമായി സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി. ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== [[1975]] [[ഡിസംബർ 26]]-ന് ആദ്യമായി മന്ത്രിസഭയിൽ അംഗമായ കെ.എം മാണി, കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മന്ത്രിയായിരുന്ന ശ്രീ.[[ബേബി ജോൺ|ബേബി ജോണിന്റെ]] റെക്കോർഡ് [7 മന്ത്രിസഭകളിലായി 6061 ദിവസം (17 വർഷം 7 മാസം)] [[2003]] [[ജൂൺ 22]] ന് മറികടന്ന് സ്വന്തം പേരിലാക്കി. പത്ത് മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമായിരുന്ന മാണിക്കാണ് കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമായിരുന്നതിന്റെ റെക്കോർഡും.[[സി. അച്യുതമേനോൻ|അച്ചുതമേനൊന്റെ]] ഒരു മന്ത്രിസഭയിലും (455 ദിവസം), [[കെ. കരുണാകരൻ|കരുണാകരന്റെ]] നാല് മന്ത്രിസഭകളിലും (3229 ദിവസം), [[എ.കെ. ആന്റണി|ആന്റണിയുടെ]] മൂന്ന് മന്ത്രിസഭകളിലും (1472 ദിവസം), [[പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ|പി.കെ.വി.]] മന്ത്രിസഭയിലും (270 ദിവസം), [[ഇ.കെ. നായനാർ|നായനാരുടെ]] ഒരു മന്ത്രിസഭയിലും (635 ദിവസം) അദ്ദേഹം അംഗമായിരുന്നു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ നിയമ സഭകളിൽ മന്ത്രിയായിട്ടുള്ളതും മാണിയാണ്. തുടർച്ചയായി 13 നിയമസഭകളിൽ അംഗമായ അദ്ദേഹം 4,5,6,7,9,11,13 എന്നീ ഏഴ് നിയമസഭകളിൽ മന്ത്രിയാകാൻ അവസരം ലഭിച്ചു. സത്യപ്രതിജ്ഞയിലും മാണി ഒന്നാം സ്ഥാനത്താണ്. 13 തവണ അദ്ദേഹം മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. [[1977]]-[[1978|78]] ൽ മന്ത്രിയായിരിക്കെ രാജി വയ്ക്കേണ്ടി വന്ന ഒരു ഇടവേളക്ക് ശേഷം അതേ മന്ത്രിസഭയിൽ തിരിച്ച് വന്നതിനാലാണ് ഒരു സത്യപ്രതിജ്ഞ കൂടുതലായി വന്നത്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ തവണ ഒരേ നിയോജക മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിന്റെ റെക്കോർഡും കെ.എം മാണിയുടെ പേരിലാണ്. [[1964]] ൽ രൂപീകൃതമായ പാലാ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ [[1965]] മുതൽ പതിമൂന്ന് തവണ ജയിച്ച മാണി ഒരിക്കലും പരാജയപ്പെട്ടില്ല. ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം നിയമവകുപ്പും (21 വർഷം 3 മാസം) ധനവകുപ്പും (11 വർഷം 8 മാസം) കൈകാര്യം ചെയ്തത് ഇദ്ദേഹമാണ്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലവും (51 വർഷം) ഏറ്റവും കൂടുതൽ തവണയും നിയമസഭാംഗം (13 തവണ),<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=259799 |title=ബജറ്റ് അവതരണത്തിനായി കെ.എം മാണി സഭയിലെത്തി / മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ |access-date=2012-03-19 |archive-date=2012-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319030748/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=259799 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=4755&Itemid=3336 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-29 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206125134/http://kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=4755&Itemid=3336 |url-status=dead }}</ref> 13 തവണ ബഡ്ജറ്റ് അവതരിപ്പിച്ച മന്ത്രി എന്നീ റെക്കോർഡുകളും മാണിയുടെ പേരിലാണ്‌.<ref>{{Cite web |url=http://www.deepika.com/ucod/ |title=സംസ്ഥാന ബജറ്റ് ഇന്ന് / ദീപിക ഓൺലൈൻ |access-date=2012-03-19 |archive-date=2012-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120317213039/http://www.deepika.com/ucod/ |url-status=dead }}</ref> == രാഷ്ട്രീയ റെക്കോർഡുകൾ == * ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം നിയമസഭാംഗമായിരുന്ന രണ്ടാമത്തെ പാർട്ടി നേതാവ് 2019 ഏപ്രിൽ 9 വരെ(ആകെ 18719 ദിവസം, 51 വർഷം 3 മാസം 9 ദിവസം) * സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മന്ത്രിയായ വ്യക്തി(8760 ദിവസം, 24 വർഷം) * കെ.എം മാണി : 8760 ദിവസം * പി.ജെ ജോസഫ് : 6105 ദിവസം * ബേബി ജോൺ : 6061 ദിവസം * കെ.ആർ ഗൗരിയമ്മ : 5824 ദിവസം * കെ കരുണാകരൻ : 5254 ദിവസം * കെ അറവുകാദർകുട്ടിനഹ : 5108 ദിവസം * ടി എം ജേക്കബ് : 5086 ദിവസം * പി കെ കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി : 4954 ദിവസം * ആർ ബാലകൃഷ്ണ പിള്ള : 4265 ദിവസം * ഉമ്മൻ ചാണ്ടി : 4190 ദിവസം * കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബജറ്റ് അവതരിപ്പിച്ച ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി : ആകെ 13 തവണ * നിയമസഭയിൽ 50 വർഷം പൂർത്തിയാക്കിയ രണ്ടാമത്തെ പാർട്ടി നേതാവ് * ഉമ്മൻ ചാണ്ടി : 19078 ദിവസം * കെ എം മാണി : 18719 ദിവസം * കെ ആർ ഗൗരിയമ്മ : 15544 ദിവസം * ബേബി ജോൺ : 15184 ദിവസം * പി ജെ ജോസഫ് : 15072 ദിവസം * സി എഫ് തോമസ് : 14710 ദിവസം * ഒരു നിയമസഭ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ഏറ്റവും കൂടുതൽ തവണ വിജയിച്ച രണ്ടാമത്തെ പാർട്ടി നേതാവ് പാലാ 12 തവണ * ഏറ്റവും കൂടുതൽ തവണ സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭാംഗമായ പാർട്ടി നേതാവ് ആകെ 12 തവണ * ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം നിയമസഭകളിൽ അംഗമായിരുന്ന സംസ്ഥാന മന്ത്രി ആകെ 7 * ഏറ്റവും കൂടുതൽ തവണ സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത പാർട്ടി നേതാവ് ആകെ 13 തവണ * ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി : 11 വർഷം 8 മാസം * നിയമ വകുപ്പ് മന്ത്രി : 21 വർഷം 2 മാസം * റവന്യു വകുപ്പ് മന്ത്രി : 10 വർഷം * ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ് മന്ത്രി : 4 വർഷം 6 മാസം * ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി : 1 വർഷം 6 മാസം<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/04/09/records-of-km-mani.html</ref> ==കേരള കോൺഗ്രസും കെ.എം.മാണിയും== കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം കെ.എം.മാണി [[കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിൽ ചേർന്നു. 1959-ൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി]] അംഗമായി. 1964-1965 കാലഘട്ടത്തിൽ [[കോട്ടയം]] ഡി.സി.സി പ്രസിഡൻറ്, സെക്രട്ടറി എന്നീ പദവികൾ വഹിച്ചു. 1964-ൽ [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] രൂപീകരിക്കുമ്പോൾ കെ.എം.മാണി നേതൃസ്ഥാനത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഒരു പാർട്ടിക്കും ഭരിക്കാനുള്ള ഭൂരിപക്ഷമില്ലാതിരുന്നതിൽ നിയമസഭ ചേരാതിരുന്ന 1965-ലെ സംസ്ഥാന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പാലാ]] സീറ്റിൽ മത്സരിക്കാനായി [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] നേതാക്കൾ ആവശ്യപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് 1965-ലാണ് കെ.എം.മാണി കേരള കോൺഗ്രസിൽ ചേരുന്നത്. 1965-ൽ ആദ്യമായിട്ട് മത്സരിച്ച [[പാലാ]] നിയമസഭാ സീറ്റിൽ കെ.എം.മാണി വിജയിച്ചു. 1964-ൽ രൂപീകരിച്ച കേരള കോൺഗ്രസിന് 1965-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 26 സീറ്റ് കിട്ടി. 1972-ൽ [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി കെ.എം.മാണിയെ തെരഞ്ഞെടുത്തു. 1975-ൽ [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ കെ.എം.മാണി ആദ്യമായി [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1976-ൽ പാർട്ടി ചെയർമാനായിരുന്ന [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്|കെ.എം.ജോർജ്ജിൻ്റെ]] മരണശേഷം കെ.എം.മാണി പാർട്ടിയുടെ നേതൃസ്ഥാനത്ത് എത്തി. [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] നേതൃത്വവുമായുള്ള അഭിപ്രായ വ്യത്യാസത്തെ തുടർന്ന് 1979-ൽ കെ.എം.മാണി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] എന്ന പേരിൽ സ്വന്തം പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു. 1978-ൽ [[പാലാ]]യിലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കേസ് ജയിച്ച് മന്ത്രിസഭയിൽ തിരികെയെത്തിയ മാണി മന്ത്രി സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞ [[പി.ജെ. ജോസഫ്|പി.ജെ.ജോസഫിന്]] പകരം ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു അധികാരമേറ്റു. മന്ത്രിയായി ചുമതലയേറ്റശേഷം ഒഴിവുവന്ന പാർട്ടി ചെയർമാൻ സ്ഥാനം തനിക്കു വേണമെന്ന് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇതിന്റെ പേരിൽ പി.ജെ.ജോസഫും കെ.എം.മാണിയും തമ്മിൽ അകന്നു. പാർട്ടി ചെയർമാൻ സ്ഥാനത്തേക്ക് നടന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കെ.എം.മാണി വി.ജി.സെബാസ്റ്റ്യനെ ആണ് പിന്തുണച്ചത്. കടുത്ത മത്സരത്തിൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] പരാജയപ്പെട്ടു. ഇതോടെ ജോസഫ് മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ നിന്നും വേർപെട്ടു. 1979-ൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] എന്ന പേരിൽ പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു. 1980-ൽ കെ.എം.മാണി [[ഇടതുമുന്നണി]]യിലേയ്ക്ക് മാറിയെങ്കിലും 1981-ൽ വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൽ]] തിരിച്ചെത്തി. പിന്നീട് 1982 മുതൽ മുപ്പത്തിനാല് വർഷം [[യു.ഡി.എഫ്| യു.ഡി.എഫിൽ]] തുടർന്നു. 1985-ൽ ആറു വർഷത്തിന് ശേഷം [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ ലയിച്ചു. 1985-ൽ തന്നെ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന ആശയത്തിനായി പലതായി പിളർന്നു മാറിയ കേരള കോൺഗ്രസുകൾ തമ്മിൽ ലയിച്ചു. 1985-ൽ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]], [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]], [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] എന്നീ മൂന്നു ഗ്രൂപ്പും തമ്മിൽ ലയിച്ച് ഐക്യകേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പേരിൽ പുതിയ പാർട്ടി നിലവിൽ വന്നു. കെ.എം.മാണി, [[പി.ജെ. ജോസഫ്]], [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]], [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] എന്നിവർ 1982-1987-ലെ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ മന്ത്രിമാരായി ചുമതലയേറ്റു. 1987-ൽ ഐക്യകേരള കോൺഗ്രസിൽ വീണ്ടും പിളർപ്പ് മാണി ഗ്രൂപ്പ് വിട്ട [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] തൻ്റെ പാർട്ടിയായ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ച് [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൽ]] തുടർന്നു. 1989-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിനെ ചൊല്ലിയുണ്ടായ തർക്കത്തിനൊടുവിൽ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ നിന്ന് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ഇടതുപക്ഷത്തേയ്ക്ക് പോയി. പിന്നീട് 1991 മുതൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[ഇടതുമുന്നണി]] യിൽ ഘടകകക്ഷിയായി തുടർന്നു. 1993-ൽ മാണി ഗ്രൂപ്പ് വീണ്ടും പിളർന്നു. [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] മാണി ഗ്രൂപ്പ് വിട്ട് പുതിയ പാർട്ടിയായ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] രൂപീകരിച്ചു. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] യുടെ പാർട്ടിയായ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]]യും പിളർന്ന് മാറി. തർക്കത്തിനൊടുവിൽ മൂന്നു കൂട്ടരും [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൽ]] തന്നെ തുടർന്നു. 2004-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിൽ മകൻ [[ജോസ് കെ. മാണി]] മത്സരിച്ചു എങ്കിലും [[പി.സി. തോമസ്| പി.സി.തോമസിനോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു. 2009-ൽ [[ജോസ് കെ. മാണി]] [[കോട്ടയം]] സീറ്റിൽ നിന്നും ആദ്യമായി [[ലോക്സഭ]]യിലേക്കു മത്സരിച്ചു ജയിച്ചു. നീണ്ട ഇരുപത്തിമൂന്ന് വർഷത്തിന് ഒടുവിൽ 2010-ൽ ഇടതു മുന്നണി ബന്ധവും കാബിനറ്റ് മന്ത്രി സ്ഥാനവും ഉപേക്ഷിച്ച് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] കെ.എം.മാണിയുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. പിന്നാലെ [[പി.സി. ജോർജ്]] [[കേരള കോൺഗ്രസ് (സെക്യുലർ)]] മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ ലയിച്ചു. 2011-ൽ നടന്ന [[കേരള]] നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] വിജയിച്ചു [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] [[മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രിയായി]]. 2011-2016-ലെ ഉമ്മൻചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിൽ കെ.എം.മാണി [[ധനകാര്യം]]വകുപ്പ് മന്ത്രിയുമായി. [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ജലസേചന വകുപ്പ് മന്ത്രിയും [[പി.സി. ജോർജ്]] ചീഫ് വിപ്പുമായി സ്ഥാനമേറ്റു. 2014-ൽ [[ജോസ് കെ. മാണി]] രണ്ടാം വട്ടവും കോട്ടയത്തു നിന്ന് [[ലോക്സഭ]]യിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2014-ലെ [[ബാർ കോഴ]] വിവാദത്തെ തുടർന്ന് കെ.എം.മാണി 2015 നവംബർ 10 ന് ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രിസ്ഥാനം രാജിവച്ചു. 2016-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കെ.എം.മാണി പന്ത്രണ്ടാം തവണയും [[പാലാ]]യിൽ നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ബാർ കോഴ വിവാദത്തിൽ കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിച്ഛായ നഷ്ടപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് 2016-ൽ കെ.എം.മാണി [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു.<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/specials/politics/udf-kmmani/article-malayalam-news-1.1262676{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ജോസ് കെ. മാണി]] [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] [[രാജ്യസഭ]] അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് 2018-ൽ [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൽ]] തിരിച്ചെത്തി. 2019-ൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കോട്ടയം]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിൽ മത്സരിക്കാൻ താല്പര്യപ്പെട്ടു എങ്കിലും മാണി സീറ്റ് വിട്ടുകൊടുത്തില്ല. കോട്ടയം സീറ്റിൽ [[ജോസ് കെ. മാണി]] യ്ക്ക് പകരം [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ]] മത്സരിച്ച് ജയിച്ചു. 2009-ൽ കോട്ടയത്ത് നിന്ന് [[ലോക്സഭ]]യിലേയ്ക്ക് ജയിച്ച മകൻ [[ജോസ് കെ. മാണി]]യെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്| കോൺഗ്രസ് (ഐ)]] നയിച്ച [[മൻമോഹൻ സിംഗ്]] [[പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രിയായ]] രണ്ടാം [[യു.പി.എ.]] സർക്കാരിൽ ഒരു കേന്ദ്രമന്ത്രി ആക്കാൻ കെ.എം.മാണി ഒരുപാട് പരിശ്രമിച്ചു എങ്കിലും ഫലമുണ്ടായില്ല. [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] എന്ന പാർട്ടി 2014-ൽ അതിൻ്റെ [[സുവർണജൂബിലി]] നിറവിൽ 50 വർഷം പിന്നിട്ടപ്പോൾ അതിൽ കെ.എം.മാണിയ്ക്ക് ഉള്ള പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്. മറ്റെല്ലാ കേരളാ കോൺഗ്രസുകളെ അപേക്ഷിച്ച് തലയെടുപ്പുള്ള സംസ്ഥാന പാർട്ടിയായി അടിയുറച്ച് [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൽ]] മുപ്പത്തിനാല് വർഷം തുടർന്നു. [[ഇടതുമുന്നണി|ഇടതുമുന്നണയിൽ]] നിന്നും [[ബി.ജെ.പി]]യിൽ നിന്നും ക്ഷണം ഉണ്ടായിരുന്നു എങ്കിലും മാണി അത് നിരസിച്ചു. ==കേരള കോൺഗ്രസ് (എം) നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അവലോകനം== [[File:Indian election symbol two leaves.svg|100px]] {| class ="wikitable" |- !നിയമസഭ !ജയിച്ചവർ !വോട്ട് % |- |1980 |08 |5.25 |- |1982 |06 |5.86 |- |1987 |05 |3.54 |- |1991 |10 |4.32 |- |1996 |05 |3.18 |- |2001 |09 |3.54 |- |2006 |07 |3.26 |- |2011 |09 |4.94 |- |2016 |05 |4.00 |- |2021 |05 |3.28 |- |2026 |00 |2.60 |- |} ==2015-ലെ ബാർ കോഴ അഴിമതിയാരോപണവും രാജിയും == അവസാനമായി അംഗമായിരുന്ന ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന കെ.എം. മാണിക്കെതിരെ 2014-ൽ പൂട്ടിയ 418 ബാറുകൾ തുറക്കുന്നതിനായി ബാറുടമകളുടെ സംഘടന ഒരു കോടി രൂപ കൈക്കൂലി കൊടുത്തു എന്ന് ബിജു രമേശ് ആരോപണമുന്നയിച്ചു. [[ബാർ കോഴ]] കേസിൽ ഇദ്ദേഹത്തെ പ്രതിയാക്കി സംസ്ഥാന വിജിലൻസ് അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18068176&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-12-11 |archive-date=2014-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141212074319/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18068176&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref>ബാർകോഴക്കേസിൽ തിരുവനന്തപുരം വിജിലൻസ് കോടതി തുടരന്വേഷണം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഉത്തരവിനെതിരെ വിജിലൻസ് വകുപ്പ് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചു. കേരള ഹൈക്കോടതി കേസ് പരിഗണിക്കവെ നടത്തിയ "മന്ത്രിസ്ഥാനത്ത് കെ.എം മാണി തുടരുന്നത് ജനങ്ങളിൽ ഭീതിയുണ്ടാക്കുമെന്ന" കോടതിയുടെ പരാമർശം പുറത്തുവന്നതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാജിക്ക് സമ്മർദ്ദമേറി. സീസറിന്റെ ഭാര്യ സംശയങ്ങൾക്ക് അതീതയായിരിക്കണമെന്നായിരുന്നു കോടതി പരാമർശം. കേസിലെ പ്രതികൂല കോടതിവിധിയെ തുടർന്ന് മന്ത്രി കെ.എം.മാണി 2015 നവംബർ 10 ന് വൈകിട്ട് രാജിവെച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് ഐക്യദാർഢ്യം പ്രഖ്യാപിച്ച് ചീഫ് വിപ്പ് തോമസ് ഉണ്ണിയാടനും രാജി നൽകി. രാജിസമ്മർദ്ദം ഉണ്ടായിരുന്നു എങ്കിലും ജലവിഭവ വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായിരുന്ന പി ജെ ജോസഫ് മന്ത്രിസഭയിൽ തുടർന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660708 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-11-11 |archive-date=2015-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151112184411/http://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660708 |url-status=dead }}</ref> മൂന്നു തവണ സംസ്ഥാന വിജിലൻസ് ബാർ കോഴ ആരോപണത്തിൽ കെ.എം. മാണിക്കു പങ്കില്ലെന്നു കാട്ടി ഹൈക്കോടതിയിൽ റിപ്പോർട്ട് നൽകി. യു.ഡി.എഫ്. സർക്കാരും പിന്നീട് വന്ന ഇടത് സർക്കാരും മാണി നിരപരാധിയാണെന്നു കാട്ടിയാണ് ഹൈക്കോടതിയിൽ ഹർജി നൽകിയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇതിനെതിരെ വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദനും ബിജു രമേശും ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചു.<ref name=manorama/> കെ.എം. മാണി മരിച്ച്‌ 24 മണിക്കൂർ പൂർത്തിയാകുന്നതിനു മുമ്പ് ബാർ കോഴ കേസിനും അവസാനമായി. ബാർ കോഴ കേസിൽ നിന്നും ഒഴിവാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു കെ.എം. മാണിയും മാണിക്കെതിരെ കേസ് എടുക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദനും ബിജു രമേശും നൽകിയ ഹർജികൾ ഹൈക്കോടതിയുടെ പരിഗണനയിൽ എത്തിയപ്പോൾ കേസിലെ കക്ഷിയായ കെ.എം. മാണി മരിച്ചതോടെ കേസിനു പ്രസക്തിയില്ലെന്നു പറഞ്ഞ ഹൈക്കോടതി മൂന്നു ഹർജികളും ഒന്നിച്ച് അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു.<ref name=manorama>{{cite news |title=കെ.എം. മാണിയുടെ മരണം; ബാർ കോഴ കേസ് ഹൈക്കോടതി അവസാനിപ്പിച്ചു |url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/04/10/bar-bribery-case-that-haunted-km-mani-closed.html |accessdate=6 ഒക്ടോബർ 2020 |archiveurl=https://archive.today/20201006061123/https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/04/10/bar-bribery-case-that-haunted-km-mani-closed.html |archivedate=2020-10-06 |url-status=live }}</ref> == മരണം == അവസാനകാലത്ത് വാർദ്ധക്യസഹജമായ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ അനുഭവിച്ചിരുന്നെങ്കിലും രാഷ്ട്രീയരംഗത്ത് മാണി സജീവസാന്നിദ്ധ്യമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിനെതിരെയുണ്ടായ ബാർ കോഴ കേസിലെ വിധിയും കേരളാ കോൺഗ്രസ് (എം) യു.ഡി.എഫ്. വിട്ടതുമൊക്കെയായി അദ്ദേഹം വാർത്തകളിൽ നിറഞ്ഞുവന്നിരുന്നു. 2019-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കങ്ങളിലും അദ്ദേഹം പ്രതികരിച്ചിരുന്നു. ഒടുവിൽ, [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ|തോമസ് ചാഴിക്കാടനെ]] [[കോട്ടയം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലത്തിലെ]] സ്ഥാനാർത്ഥിയാക്കിയാക്കി പ്രഖ്യാപിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിനുവേണ്ടി പ്രചാരണത്തിനിറങ്ങാൻ മാണിയ്ക്കായില്ല. [[ന്യുമോണിയ|ന്യുമോണിയാബാധയെത്തുടർന്ന്]] 2019 മാർച്ച് 21-ന് കൊച്ചി ലേക്ഷോർ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ട മാണി, അവിടെവച്ച് ഏപ്രിൽ 9-ന് വൈകീട്ട് 4:57-ന് അന്തരിച്ചു. 86 വയസ്സായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്. മരണസമയത്ത് ഭാര്യ കുട്ടിയമ്മ, മകനും കേരളാ കോൺഗ്രസ് (എം) നേതാവും [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭാംഗവും]] മുൻ [[ലോക്‌സഭ|ലോക്‌സഭാംഗവുമായ]] [[ജോസ് കെ. മാണി]] തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന് സമീപമുണ്ടായിരുന്നു. മൃതദേഹം കൊച്ചിയിലും കോട്ടയത്തും പൊതുദർശനത്തിനു വച്ചശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ പാലാ സെന്റ് മേരീസ് കത്തീഡ്രലിൽ സംസ്കരിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക രംഗങ്ങളിലെ നിരവധി പേർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിൽ അനുശോചിച്ചു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-04-20 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-09 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2016|| [[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[മാണി സി. കാപ്പൻ]] || [[എൻ.സി.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[എൻ. ഹരി]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |2011||[[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[മാണി സി. കാപ്പൻ]] || [[എൻ.സി.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |2006||[[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[മാണി സി. കാപ്പൻ]] || [[എൻ.സി.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |2001||[[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ഉഴവൂർ വിജയൻ]] || [[എൻ.സി.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1996||[[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[സി.കെ. ജീവൻ]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1991||[[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ജോർജ് സി. കാപ്പൻ]] || [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1987||[[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.എസ്. സെബാസ്റ്റ്യൻ]] || [[ഐ.സി.എസ്.]] |- |1982||[[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ജെ.എ. ചാക്കോ]] || [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1980|| [[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] || || |- |1977|| [[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] || || |- |1970|| [[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] || || |- |1967|| [[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] || || |- |1965|| [[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] || || |- |} ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Fourteenth KLA}} {{commons category|K. M. Mani}} * http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/mem/k_m_mani.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120216214802/http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/mem/k_m_mani.htm |date=2012-02-16 }} http://www.mathrubhumi.com/specials/news/bar-scam/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151112212647/http://www.mathrubhumi.com/specials/news/bar-scam/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596 |date=2015-11-12 }} {{DEFAULTSORT:മാണി, കെ.എം.}} [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 30-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1933-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 9-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2019-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പാലായിൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ധനകാര്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റവന്യൂമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തുറമുഖ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലവിഭവവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോടതിപരാമർശത്തെ തുടർന്ന് രാജിവെച്ച കേരളത്തിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:നിയമസഭാംഗമായിരിക്കെ മരണപ്പെട്ടവർ]] [[വർഗ്ഗം:1965-ലെ കേരളനിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ]] h3gtl0z9wc6n2t1ykljoxq52xj0z5nu 4627136 4627135 2026-05-31T05:49:19Z Altocar 2020 144384 /* */ 4627136 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|K. M. Mani}} {{Infobox politician |name = കരിങ്ങോഴക്കൽ മാണി മാണി |imagesize = | image = File:K. M. Mani in 2014.JPG | caption = കെ.എം. മാണി |office = സംസ്ഥാന ധനകാര്യം, നിയമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |chiefminister = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] |term_start = [[മേയ് 18]] [[2011]] |term_end = [[നവംബർ 10]] [[2015]] |predecessor = [[ടി.എം. തോമസ് ഐസക്]] |successor = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] |office2 = കേരള നിയമസഭാംഗം |constituency2=[[പാലാ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലാ]] |term_start2 = [[മാർച്ച് 3]] [[1967]] |term_end2 = [[ഏപ്രിൽ 9]] [[2019]] |predecessor2 = |successor2 = [[മാണി സി. കാപ്പൻ]] |office3 = സംസ്ഥാന റവന്യൂ, നിയമവകുപ്പ് മന്ത്രി |chiefminister3 = [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]], [[എ.കെ. ആന്റണി]] |term_start3 = 2001 |term_end3 = 2006 |predecessor3 = [[കെ.ഇ. ഇസ്മായിൽ]] |successor3 = [[കെ.പി. രാജേന്ദ്രൻ]] (റെവന്യൂ), [[എം. വിജയകുമാർ]] (നിയമം) |chiefminister4 = [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[കെ. കരുണാകരൻ]] |term_start4 = June 1991 |term_end4 = March 1996 |predecessor4 = [[P. S. Sreenivasan]] |successor4 = [[കെ.ഇ. ഇസ്മായിൽ]] |office5 = സംസ്ഥാന റവന്യൂ-നിയമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |chiefminister5 = [[കെ. കരുണാകരൻ]] |term_start5 = 1987 |term_end5 = 1987 |predecessor5 = [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] |successor5 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]] |office6 = സംസ്ഥാന ജലവിഭവ-നിയമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |chiefminister6 = [[കെ. കരുണാകരൻ]] |term_start6 = 1987 |term_end6 = 1987 |predecessor6 = [[എം.പി. ഗംഗാധരൻ]] |successor6 = [[ബേബി ജോൺ]] |office7 = സംസ്ഥാന ധനകാര്യ-നിയമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |chiefminister7 = [[കെ. കരുണാകരൻ]] |term_start7 = December 1981 |term_end7 = May 1986 |predecessor7 = Himself |successor7 = [[Thachady Prabhakaran]] |chiefminister8 = [[ഇ.കെ. നായനാർ]] |term_start8 = January 1980 |term_end8 = October 1981 |predecessor8 = [[N. Bhaskaran Nair]] |successor8 = Himself |office9 = സംസ്ഥാന ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി |chiefminister9 = [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[പി.കെ. വാസുദേവൻ‌ നായർ]], [[C. H. Muhammed Koya]] |term_start9 = April 1977 |term_end9 = July 1979 |predecessor9 = [[കെ. കരുണാകരൻ]] |successor9 = [[ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണൻ]] |office10 = സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി |chiefminister10 = [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] |term_start10 = December 1975 |term_end10 = March 1977 |predecessor10 = [[K. G. Adiyodi]] |successor10 = [[M. K. Hemachandran]] |office11 = [[Kottayam]] D. C. C. Secretary of [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |term_start11 = 1960 |term_end11 = 1965 |birth_date = 1933 ജനുവരി 30 |birth_place = [[മരങ്ങാട്ടുപിള്ളി]], പാലാ, കോട്ടയം ജില്ല |death_date = {{death date and age|df=y|2019|04|09|1933|01|30}} | death_place =[[കൊച്ചി]] |alma_mater = |residence = [[പാലാ]] |father =തോമസ് മാണി |mother=ഏലിയാമ്മ മാണി |spouse = അന്നമ്മ മാണി (കുട്ടിയമ്മ) |children = [[ജോസ് കെ. മാണി]], അഞ്ച് പെണ്മക്കളും |religion = റോമൻ കത്തോലിക്ക |party = [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]][[File:Kerala-Congress-flag.svg|50px]] (1979-2019) |website = http://www.kmmanionline.com | footnotes = | date = ഡിസംബർ 10 | year = 2022 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/62%20Mani%20K%20M.pdf നിയമസഭ }} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] ധനകാര്യം, റവന്യൂ, നിയമം, ആഭ്യന്തരം എന്നീ കാബിനറ്റ് വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയായിരുന്ന [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] പാർട്ടിയുടെ മുതിർന്ന നേതാവായിരുന്നു<ref>[https://www.manoramaonline.com/district-news/kottayam/2024/04/09/km-mani-is-full-of-memories.html ഏപ്രിൽ 9 അഞ്ചാം ചരമ വാർഷിക ദിനം ഓർമകളിൽ മാണി സാർ]</ref> '''കെ.എം.മാണി''' എന്ന '''കരിങ്ങോഴക്കൽ മാണി മാണി'''<ref>{{Cite web |url=http://www.kmmanionline.com/profile.aspx |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151031205617/http://www.kmmanionline.com/profile.aspx |url-status=dead }}</ref> ''' (30 ജനുവരി 1933 - 9 ഏപ്രിൽ 2019)'''. 1965 മുതൽ 2019 വരെ [[പാലാ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലാ നിയോജകമണ്ഡലത്തെ]] [[കേരളാ നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിൽ]] പ്രതിനിധീകരിച്ച അദ്ദേഹം, ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം ആകെ 18,719 ദിവസം (51 വർഷം, 3 മാസം 9 ദിവസം) നിയമസഭാംഗമായിരുന്ന വ്യക്തിയാണ്. ഏറ്റവുമധികം തവണ (13 പ്രാവശ്യം) ബജറ്റ് അവതരിപ്പിച്ച ധനമന്ത്രി എന്ന റെക്കോർഡ് മാണിക്കാണ്. രണ്ടാം ഉമ്മൻചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന അദ്ദേഹം 2015 നവംബർ 10-ന് ബാർ കോഴ അഴിമതി ആരോപണത്തെത്തുടർന്ന് രാജി വെച്ചു. വാർധക്യ സഹജമായ അസുഖങ്ങൾക്ക് ചികിത്സയിൽ തുടരവെ 2019 ഏപ്രിൽ 9-ന് അന്തരിച്ചു.<ref>"K.M. Mani’s death anniversary to be observed on April 9 - The Hindu" https://www.thehindu.com/news/national/kerala/km-manis-death-anniversary-to-be-observed-on-april-9/article65292988.ece/</ref><ref>"ഓർമകളിൽ ജ്വലിച്ച് കെ.എം.മാണി |K.M Mani| Death anniversary| Jose K Mani| Manorama News|" https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/04/10/k-m-mani-death-anniversary.html</ref><ref>"മുൻ ധനമന്ത്രി കെ.എം.മാണി അന്തരിച്ചു | KM Mani Passes Away | Manorama News" https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/04/09/kerala-s-former-finance-minister-km-mani-passes-away.html</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[കോട്ടയം ജില്ല]] [[മീനച്ചിൽ താലൂക്ക്|മീനച്ചിൽ താലൂക്കിലെ]] മരങ്ങാട്ടുപള്ളിയിൽ കർഷകദമ്പതികളായിരുന്ന തൊമ്മൻ മാണിയുടെയും ഏലിയാമ്മയുടേയും മകനായി 1933 ജനുവരി 30-ന് ജനനം. [[തിരുച്ചിറപ്പള്ളി|തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി]] സെന്റ് ജോസഫ്‌സ് കോളജ്,. മദ്രാസ് ലോ കോളജിൽനിന്ന് നിയമ ബിരുദം.ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജി പി.ഗോവിന്ദമേനോന്റെ കീഴിൽ [[1955]] ൽ [[കോഴിക്കോട്]] അഭിഭാഷകനായി ചേർന്നു. രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സജീവമായി. [[1959]] ൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി]] യിൽ അംഗം. [[1964]] മുതൽ കേരള കോൺഗ്രസ്സിൽ. [[1975]]-ലെ [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ആദ്യമായി സംസ്ഥാന ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി. ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== [[1975]] [[ഡിസംബർ 26]]-ന് ആദ്യമായി മന്ത്രിസഭയിൽ അംഗമായ കെ.എം മാണി, കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മന്ത്രിയായിരുന്ന ശ്രീ.[[ബേബി ജോൺ|ബേബി ജോണിന്റെ]] റെക്കോർഡ് [7 മന്ത്രിസഭകളിലായി 6061 ദിവസം (17 വർഷം 7 മാസം)] [[2003]] [[ജൂൺ 22]] ന് മറികടന്ന് സ്വന്തം പേരിലാക്കി. പത്ത് മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമായിരുന്ന മാണിക്കാണ് കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മന്ത്രിസഭകളിൽ അംഗമായിരുന്നതിന്റെ റെക്കോർഡും.[[സി. അച്യുതമേനോൻ|അച്ചുതമേനൊന്റെ]] ഒരു മന്ത്രിസഭയിലും (455 ദിവസം), [[കെ. കരുണാകരൻ|കരുണാകരന്റെ]] നാല് മന്ത്രിസഭകളിലും (3229 ദിവസം), [[എ.കെ. ആന്റണി|ആന്റണിയുടെ]] മൂന്ന് മന്ത്രിസഭകളിലും (1472 ദിവസം), [[പി.കെ.വാസുദേവൻ നായർ|പി.കെ.വി.]] മന്ത്രിസഭയിലും (270 ദിവസം), [[ഇ.കെ. നായനാർ|നായനാരുടെ]] ഒരു മന്ത്രിസഭയിലും (635 ദിവസം) അദ്ദേഹം അംഗമായിരുന്നു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ നിയമ സഭകളിൽ മന്ത്രിയായിട്ടുള്ളതും മാണിയാണ്. തുടർച്ചയായി 13 നിയമസഭകളിൽ അംഗമായ അദ്ദേഹം 4,5,6,7,9,11,13 എന്നീ ഏഴ് നിയമസഭകളിൽ മന്ത്രിയാകാൻ അവസരം ലഭിച്ചു. സത്യപ്രതിജ്ഞയിലും മാണി ഒന്നാം സ്ഥാനത്താണ്. 13 തവണ അദ്ദേഹം മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. [[1977]]-[[1978|78]] ൽ മന്ത്രിയായിരിക്കെ രാജി വയ്ക്കേണ്ടി വന്ന ഒരു ഇടവേളക്ക് ശേഷം അതേ മന്ത്രിസഭയിൽ തിരിച്ച് വന്നതിനാലാണ് ഒരു സത്യപ്രതിജ്ഞ കൂടുതലായി വന്നത്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ തവണ ഒരേ നിയോജക മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിന്റെ റെക്കോർഡും കെ.എം മാണിയുടെ പേരിലാണ്. [[1964]] ൽ രൂപീകൃതമായ പാലാ നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ [[1965]] മുതൽ പതിമൂന്ന് തവണ ജയിച്ച മാണി ഒരിക്കലും പരാജയപ്പെട്ടില്ല. ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം നിയമവകുപ്പും (21 വർഷം 3 മാസം) ധനവകുപ്പും (11 വർഷം 8 മാസം) കൈകാര്യം ചെയ്തത് ഇദ്ദേഹമാണ്. ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലവും (51 വർഷം) ഏറ്റവും കൂടുതൽ തവണയും നിയമസഭാംഗം (13 തവണ),<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=259799 |title=ബജറ്റ് അവതരണത്തിനായി കെ.എം മാണി സഭയിലെത്തി / മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ |access-date=2012-03-19 |archive-date=2012-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319030748/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=259799 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=4755&Itemid=3336 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-01-29 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206125134/http://kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=4755&Itemid=3336 |url-status=dead }}</ref> 13 തവണ ബഡ്ജറ്റ് അവതരിപ്പിച്ച മന്ത്രി എന്നീ റെക്കോർഡുകളും മാണിയുടെ പേരിലാണ്‌.<ref>{{Cite web |url=http://www.deepika.com/ucod/ |title=സംസ്ഥാന ബജറ്റ് ഇന്ന് / ദീപിക ഓൺലൈൻ |access-date=2012-03-19 |archive-date=2012-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120317213039/http://www.deepika.com/ucod/ |url-status=dead }}</ref> == രാഷ്ട്രീയ റെക്കോർഡുകൾ == * ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം നിയമസഭാംഗമായിരുന്ന രണ്ടാമത്തെ പാർട്ടി നേതാവ് 2019 ഏപ്രിൽ 9 വരെ(ആകെ 18719 ദിവസം, 51 വർഷം 3 മാസം 9 ദിവസം) * സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം മന്ത്രിയായ വ്യക്തി(8760 ദിവസം, 24 വർഷം) * കെ.എം മാണി : 8760 ദിവസം * പി.ജെ ജോസഫ് : 6105 ദിവസം * ബേബി ജോൺ : 6061 ദിവസം * കെ.ആർ ഗൗരിയമ്മ : 5824 ദിവസം * കെ കരുണാകരൻ : 5254 ദിവസം * കെ അറവുകാദർകുട്ടിനഹ : 5108 ദിവസം * ടി എം ജേക്കബ് : 5086 ദിവസം * പി കെ കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി : 4954 ദിവസം * ആർ ബാലകൃഷ്ണ പിള്ള : 4265 ദിവസം * ഉമ്മൻ ചാണ്ടി : 4190 ദിവസം * കേരളത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബജറ്റ് അവതരിപ്പിച്ച ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി : ആകെ 13 തവണ * നിയമസഭയിൽ 50 വർഷം പൂർത്തിയാക്കിയ രണ്ടാമത്തെ പാർട്ടി നേതാവ് * ഉമ്മൻ ചാണ്ടി : 19078 ദിവസം * കെ എം മാണി : 18719 ദിവസം * കെ ആർ ഗൗരിയമ്മ : 15544 ദിവസം * ബേബി ജോൺ : 15184 ദിവസം * പി ജെ ജോസഫ് : 15072 ദിവസം * സി എഫ് തോമസ് : 14710 ദിവസം * ഒരു നിയമസഭ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ഏറ്റവും കൂടുതൽ തവണ വിജയിച്ച രണ്ടാമത്തെ പാർട്ടി നേതാവ് പാലാ 12 തവണ * ഏറ്റവും കൂടുതൽ തവണ സംസ്ഥാന മന്ത്രിസഭാംഗമായ പാർട്ടി നേതാവ് ആകെ 12 തവണ * ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം നിയമസഭകളിൽ അംഗമായിരുന്ന സംസ്ഥാന മന്ത്രി ആകെ 7 * ഏറ്റവും കൂടുതൽ തവണ സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത പാർട്ടി നേതാവ് ആകെ 13 തവണ * ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി : 11 വർഷം 8 മാസം * നിയമ വകുപ്പ് മന്ത്രി : 21 വർഷം 2 മാസം * റവന്യു വകുപ്പ് മന്ത്രി : 10 വർഷം * ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ് മന്ത്രി : 4 വർഷം 6 മാസം * ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി : 1 വർഷം 6 മാസം<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/04/09/records-of-km-mani.html</ref> ==കേരള കോൺഗ്രസും കെ.എം.മാണിയും== കോളേജ് വിദ്യാഭ്യാസത്തിനു ശേഷം കെ.എം.മാണി [[കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിൽ ചേർന്നു. 1959-ൽ [[കേരള പ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റി|കെ.പി.സി.സി]] അംഗമായി. 1964-1965 കാലഘട്ടത്തിൽ [[കോട്ടയം]] ഡി.സി.സി പ്രസിഡൻറ്, സെക്രട്ടറി എന്നീ പദവികൾ വഹിച്ചു. 1964-ൽ [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] രൂപീകരിക്കുമ്പോൾ കെ.എം.മാണി നേതൃസ്ഥാനത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഒരു പാർട്ടിക്കും ഭരിക്കാനുള്ള ഭൂരിപക്ഷമില്ലാതിരുന്നതിൽ നിയമസഭ ചേരാതിരുന്ന 1965-ലെ സംസ്ഥാന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[പാലാ]] സീറ്റിൽ മത്സരിക്കാനായി [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] നേതാക്കൾ ആവശ്യപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് 1965-ലാണ് കെ.എം.മാണി കേരള കോൺഗ്രസിൽ ചേരുന്നത്. 1965-ൽ ആദ്യമായിട്ട് മത്സരിച്ച [[പാലാ]] നിയമസഭാ സീറ്റിൽ കെ.എം.മാണി വിജയിച്ചു. 1964-ൽ രൂപീകരിച്ച കേരള കോൺഗ്രസിന് 1965-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 26 സീറ്റ് കിട്ടി. 1972-ൽ [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയുടെ സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായി കെ.എം.മാണിയെ തെരഞ്ഞെടുത്തു. 1975-ൽ [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ കെ.എം.മാണി ആദ്യമായി [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1976-ൽ പാർട്ടി ചെയർമാനായിരുന്ന [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്|കെ.എം.ജോർജ്ജിൻ്റെ]] മരണശേഷം കെ.എം.മാണി പാർട്ടിയുടെ നേതൃസ്ഥാനത്ത് എത്തി. [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] നേതൃത്വവുമായുള്ള അഭിപ്രായ വ്യത്യാസത്തെ തുടർന്ന് 1979-ൽ കെ.എം.മാണി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] എന്ന പേരിൽ സ്വന്തം പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു. 1978-ൽ [[പാലാ]]യിലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് കേസ് ജയിച്ച് മന്ത്രിസഭയിൽ തിരികെയെത്തിയ മാണി മന്ത്രി സ്ഥാനമൊഴിഞ്ഞ [[പി.ജെ. ജോസഫ്|പി.ജെ.ജോസഫിന്]] പകരം ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു അധികാരമേറ്റു. മന്ത്രിയായി ചുമതലയേറ്റശേഷം ഒഴിവുവന്ന പാർട്ടി ചെയർമാൻ സ്ഥാനം തനിക്കു വേണമെന്ന് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇതിന്റെ പേരിൽ പി.ജെ.ജോസഫും കെ.എം.മാണിയും തമ്മിൽ അകന്നു. പാർട്ടി ചെയർമാൻ സ്ഥാനത്തേക്ക് നടന്ന തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കെ.എം.മാണി വി.ജി.സെബാസ്റ്റ്യനെ ആണ് പിന്തുണച്ചത്. കടുത്ത മത്സരത്തിൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] പരാജയപ്പെട്ടു. ഇതോടെ ജോസഫ് മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ നിന്നും വേർപെട്ടു. 1979-ൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] എന്ന പേരിൽ പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു. 1980-ൽ കെ.എം.മാണി [[ഇടതുമുന്നണി]]യിലേയ്ക്ക് മാറിയെങ്കിലും 1981-ൽ വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൽ]] തിരിച്ചെത്തി. പിന്നീട് 1982 മുതൽ മുപ്പത്തിനാല് വർഷം [[യു.ഡി.എഫ്| യു.ഡി.എഫിൽ]] തുടർന്നു. 1985-ൽ ആറു വർഷത്തിന് ശേഷം [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ ലയിച്ചു. 1985-ൽ തന്നെ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന ആശയത്തിനായി പലതായി പിളർന്നു മാറിയ കേരള കോൺഗ്രസുകൾ തമ്മിൽ ലയിച്ചു. 1985-ൽ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]], [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]], [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] എന്നീ മൂന്നു ഗ്രൂപ്പും തമ്മിൽ ലയിച്ച് ഐക്യകേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പേരിൽ പുതിയ പാർട്ടി നിലവിൽ വന്നു. കെ.എം.മാണി, [[പി.ജെ. ജോസഫ്]], [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]], [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] എന്നിവർ 1982-1987-ലെ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ മന്ത്രിമാരായി ചുമതലയേറ്റു. 1987-ൽ ഐക്യകേരള കോൺഗ്രസിൽ വീണ്ടും പിളർപ്പ് മാണി ഗ്രൂപ്പ് വിട്ട [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] തൻ്റെ പാർട്ടിയായ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ച് [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൽ]] തുടർന്നു. 1989-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിനെ ചൊല്ലിയുണ്ടായ തർക്കത്തിനൊടുവിൽ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ നിന്ന് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ഇടതുപക്ഷത്തേയ്ക്ക് പോയി. പിന്നീട് 1991 മുതൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[ഇടതുമുന്നണി]] യിൽ ഘടകകക്ഷിയായി തുടർന്നു. 1993-ൽ മാണി ഗ്രൂപ്പ് വീണ്ടും പിളർന്നു. [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] മാണി ഗ്രൂപ്പ് വിട്ട് പുതിയ പാർട്ടിയായ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] രൂപീകരിച്ചു. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] യുടെ പാർട്ടിയായ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]]യും പിളർന്ന് മാറി. തർക്കത്തിനൊടുവിൽ മൂന്നു കൂട്ടരും [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൽ]] തന്നെ തുടർന്നു. 2004-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിൽ മകൻ [[ജോസ് കെ. മാണി]] മത്സരിച്ചു എങ്കിലും [[പി.സി. തോമസ്| പി.സി.തോമസിനോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു. 2009-ൽ [[ജോസ് കെ. മാണി]] [[കോട്ടയം]] സീറ്റിൽ നിന്നും ആദ്യമായി [[ലോക്സഭ]]യിലേക്കു മത്സരിച്ചു ജയിച്ചു. നീണ്ട ഇരുപത്തിമൂന്ന് വർഷത്തിന് ഒടുവിൽ 2010-ൽ ഇടതു മുന്നണി ബന്ധവും കാബിനറ്റ് മന്ത്രി സ്ഥാനവും ഉപേക്ഷിച്ച് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] കെ.എം.മാണിയുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. പിന്നാലെ [[പി.സി. ജോർജ്]] [[കേരള കോൺഗ്രസ് (സെക്യുലർ)]] മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ ലയിച്ചു. 2011-ൽ നടന്ന [[കേരള]] നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] വിജയിച്ചു [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] [[മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രിയായി]]. 2011-2016-ലെ ഉമ്മൻചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിൽ കെ.എം.മാണി [[ധനകാര്യം]]വകുപ്പ് മന്ത്രിയുമായി. [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ജലസേചന വകുപ്പ് മന്ത്രിയും [[പി.സി. ജോർജ്]] ചീഫ് വിപ്പുമായി സ്ഥാനമേറ്റു. 2014-ൽ [[ജോസ് കെ. മാണി]] രണ്ടാം വട്ടവും കോട്ടയത്തു നിന്ന് [[ലോക്സഭ]]യിലേക്ക് തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2014-ലെ [[ബാർ കോഴ]] വിവാദത്തെ തുടർന്ന് കെ.എം.മാണി 2015 നവംബർ 10 ന് ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രിസ്ഥാനം രാജിവച്ചു. 2016-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കെ.എം.മാണി പന്ത്രണ്ടാം തവണയും [[പാലാ]]യിൽ നിന്ന് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. ബാർ കോഴ വിവാദത്തിൽ കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിച്ഛായ നഷ്ടപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് 2016-ൽ കെ.എം.മാണി [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു.<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/specials/politics/udf-kmmani/article-malayalam-news-1.1262676{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ജോസ് കെ. മാണി]] [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] [[രാജ്യസഭ]] അംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് 2018-ൽ [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൽ]] തിരിച്ചെത്തി. 2019-ൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കോട്ടയം]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിൽ മത്സരിക്കാൻ താല്പര്യപ്പെട്ടു എങ്കിലും മാണി സീറ്റ് വിട്ടുകൊടുത്തില്ല. കോട്ടയം സീറ്റിൽ [[ജോസ് കെ. മാണി]] യ്ക്ക് പകരം [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ]] മത്സരിച്ച് ജയിച്ചു. 2009-ൽ കോട്ടയത്ത് നിന്ന് [[ലോക്സഭ]]യിലേയ്ക്ക് ജയിച്ച മകൻ [[ജോസ് കെ. മാണി]]യെ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്| കോൺഗ്രസ് (ഐ)]] നയിച്ച [[മൻമോഹൻ സിംഗ്]] [[പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രിയായ]] രണ്ടാം [[യു.പി.എ.]] സർക്കാരിൽ ഒരു കേന്ദ്രമന്ത്രി ആക്കാൻ കെ.എം.മാണി ഒരുപാട് പരിശ്രമിച്ചു എങ്കിലും ഫലമുണ്ടായില്ല. [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] എന്ന പാർട്ടി 2014-ൽ അതിൻ്റെ [[സുവർണജൂബിലി]] നിറവിൽ 50 വർഷം പിന്നിട്ടപ്പോൾ അതിൽ കെ.എം.മാണിയ്ക്ക് ഉള്ള പങ്ക് വളരെ വലുതാണ്. മറ്റെല്ലാ കേരളാ കോൺഗ്രസുകളെ അപേക്ഷിച്ച് തലയെടുപ്പുള്ള സംസ്ഥാന പാർട്ടിയായി അടിയുറച്ച് [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൽ]] മുപ്പത്തിനാല് വർഷം തുടർന്നു. [[ഇടതുമുന്നണി|ഇടതുമുന്നണയിൽ]] നിന്നും [[ബി.ജെ.പി]]യിൽ നിന്നും ക്ഷണം ഉണ്ടായിരുന്നു എങ്കിലും മാണി അത് നിരസിച്ചു. ==കേരള കോൺഗ്രസ് (എം) നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് അവലോകനം== [[File:Indian election symbol two leaves.svg|100px]] {| class ="wikitable" |- !നിയമസഭ !ജയിച്ചവർ !വോട്ട് % |- |1980 |08 |5.25 |- |1982 |06 |5.86 |- |1987 |05 |3.54 |- |1991 |10 |4.32 |- |1996 |05 |3.18 |- |2001 |09 |3.54 |- |2006 |07 |3.26 |- |2011 |09 |4.94 |- |2016 |05 |4.00 |- |2021 |05 |3.28 |- |2026 |00 |2.60 |- |} ==2015-ലെ ബാർ കോഴ അഴിമതിയാരോപണവും രാജിയും == അവസാനമായി അംഗമായിരുന്ന ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിലെ ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായിരുന്ന കെ.എം. മാണിക്കെതിരെ 2014-ൽ പൂട്ടിയ 418 ബാറുകൾ തുറക്കുന്നതിനായി ബാറുടമകളുടെ സംഘടന ഒരു കോടി രൂപ കൈക്കൂലി കൊടുത്തു എന്ന് ബിജു രമേശ് ആരോപണമുന്നയിച്ചു. [[ബാർ കോഴ]] കേസിൽ ഇദ്ദേഹത്തെ പ്രതിയാക്കി സംസ്ഥാന വിജിലൻസ് അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18068176&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2014-12-11 |archive-date=2014-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141212074319/http://www.manoramaonline.com/cgi-bin/MMOnline.dll/portal/ep/malayalamContentView.do?contentId=18068176&programId=1073753760&tabId=11&contentType=EDITORIAL&BV_ID=@@@ |url-status=dead }}</ref>ബാർകോഴക്കേസിൽ തിരുവനന്തപുരം വിജിലൻസ് കോടതി തുടരന്വേഷണം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഉത്തരവിനെതിരെ വിജിലൻസ് വകുപ്പ് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചു. കേരള ഹൈക്കോടതി കേസ് പരിഗണിക്കവെ നടത്തിയ "മന്ത്രിസ്ഥാനത്ത് കെ.എം മാണി തുടരുന്നത് ജനങ്ങളിൽ ഭീതിയുണ്ടാക്കുമെന്ന" കോടതിയുടെ പരാമർശം പുറത്തുവന്നതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാജിക്ക് സമ്മർദ്ദമേറി. സീസറിന്റെ ഭാര്യ സംശയങ്ങൾക്ക് അതീതയായിരിക്കണമെന്നായിരുന്നു കോടതി പരാമർശം. കേസിലെ പ്രതികൂല കോടതിവിധിയെ തുടർന്ന് മന്ത്രി കെ.എം.മാണി 2015 നവംബർ 10 ന് വൈകിട്ട് രാജിവെച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന് ഐക്യദാർഢ്യം പ്രഖ്യാപിച്ച് ചീഫ് വിപ്പ് തോമസ് ഉണ്ണിയാടനും രാജി നൽകി. രാജിസമ്മർദ്ദം ഉണ്ടായിരുന്നു എങ്കിലും ജലവിഭവ വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായിരുന്ന പി ജെ ജോസഫ് മന്ത്രിസഭയിൽ തുടർന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660708 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2015-11-11 |archive-date=2015-11-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151112184411/http://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660708 |url-status=dead }}</ref> മൂന്നു തവണ സംസ്ഥാന വിജിലൻസ് ബാർ കോഴ ആരോപണത്തിൽ കെ.എം. മാണിക്കു പങ്കില്ലെന്നു കാട്ടി ഹൈക്കോടതിയിൽ റിപ്പോർട്ട് നൽകി. യു.ഡി.എഫ്. സർക്കാരും പിന്നീട് വന്ന ഇടത് സർക്കാരും മാണി നിരപരാധിയാണെന്നു കാട്ടിയാണ് ഹൈക്കോടതിയിൽ ഹർജി നൽകിയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഇതിനെതിരെ വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദനും ബിജു രമേശും ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചു.<ref name=manorama/> കെ.എം. മാണി മരിച്ച്‌ 24 മണിക്കൂർ പൂർത്തിയാകുന്നതിനു മുമ്പ് ബാർ കോഴ കേസിനും അവസാനമായി. ബാർ കോഴ കേസിൽ നിന്നും ഒഴിവാക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു കെ.എം. മാണിയും മാണിക്കെതിരെ കേസ് എടുക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദനും ബിജു രമേശും നൽകിയ ഹർജികൾ ഹൈക്കോടതിയുടെ പരിഗണനയിൽ എത്തിയപ്പോൾ കേസിലെ കക്ഷിയായ കെ.എം. മാണി മരിച്ചതോടെ കേസിനു പ്രസക്തിയില്ലെന്നു പറഞ്ഞ ഹൈക്കോടതി മൂന്നു ഹർജികളും ഒന്നിച്ച് അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഉത്തരവിട്ടു.<ref name=manorama>{{cite news |title=കെ.എം. മാണിയുടെ മരണം; ബാർ കോഴ കേസ് ഹൈക്കോടതി അവസാനിപ്പിച്ചു |url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/04/10/bar-bribery-case-that-haunted-km-mani-closed.html |accessdate=6 ഒക്ടോബർ 2020 |archiveurl=https://archive.today/20201006061123/https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/04/10/bar-bribery-case-that-haunted-km-mani-closed.html |archivedate=2020-10-06 |url-status=live }}</ref> == മരണം == അവസാനകാലത്ത് വാർദ്ധക്യസഹജമായ നിരവധി ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ അനുഭവിച്ചിരുന്നെങ്കിലും രാഷ്ട്രീയരംഗത്ത് മാണി സജീവസാന്നിദ്ധ്യമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിനെതിരെയുണ്ടായ ബാർ കോഴ കേസിലെ വിധിയും കേരളാ കോൺഗ്രസ് (എം) യു.ഡി.എഫ്. വിട്ടതുമൊക്കെയായി അദ്ദേഹം വാർത്തകളിൽ നിറഞ്ഞുവന്നിരുന്നു. 2019-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കങ്ങളിലും അദ്ദേഹം പ്രതികരിച്ചിരുന്നു. ഒടുവിൽ, [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ|തോമസ് ചാഴിക്കാടനെ]] [[കോട്ടയം ലോക്സഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം ലോക്‌സഭാ നിയോജകമണ്ഡലത്തിലെ]] സ്ഥാനാർത്ഥിയാക്കിയാക്കി പ്രഖ്യാപിച്ചെങ്കിലും അദ്ദേഹത്തിനുവേണ്ടി പ്രചാരണത്തിനിറങ്ങാൻ മാണിയ്ക്കായില്ല. [[ന്യുമോണിയ|ന്യുമോണിയാബാധയെത്തുടർന്ന്]] 2019 മാർച്ച് 21-ന് കൊച്ചി ലേക്ഷോർ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിയ്ക്കപ്പെട്ട മാണി, അവിടെവച്ച് ഏപ്രിൽ 9-ന് വൈകീട്ട് 4:57-ന് അന്തരിച്ചു. 86 വയസ്സായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്. മരണസമയത്ത് ഭാര്യ കുട്ടിയമ്മ, മകനും കേരളാ കോൺഗ്രസ് (എം) നേതാവും [[രാജ്യസഭ|രാജ്യസഭാംഗവും]] മുൻ [[ലോക്‌സഭ|ലോക്‌സഭാംഗവുമായ]] [[ജോസ് കെ. മാണി]] തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന് സമീപമുണ്ടായിരുന്നു. മൃതദേഹം കൊച്ചിയിലും കോട്ടയത്തും പൊതുദർശനത്തിനു വച്ചശേഷം പൂർണ ഔദ്യോഗിക ബഹുമതികളോടെ പാലാ സെന്റ് മേരീസ് കത്തീഡ്രലിൽ സംസ്കരിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക രംഗങ്ങളിലെ നിരവധി പേർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിൽ അനുശോചിച്ചു. == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2016-04-20 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-04-09 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2016|| [[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[മാണി സി. കാപ്പൻ]] || [[എൻ.സി.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[എൻ. ഹരി]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |2011||[[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[മാണി സി. കാപ്പൻ]] || [[എൻ.സി.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |2006||[[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[മാണി സി. കാപ്പൻ]] || [[എൻ.സി.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |2001||[[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ഉഴവൂർ വിജയൻ]] || [[എൻ.സി.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1996||[[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[സി.കെ. ജീവൻ]] || [[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1991||[[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ജോർജ് സി. കാപ്പൻ]] || [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1987||[[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.എസ്. സെബാസ്റ്റ്യൻ]] || [[ഐ.സി.എസ്.]] |- |1982||[[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[ജെ.എ. ചാക്കോ]] || [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |1980|| [[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] || || |- |1977|| [[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] || || |- |1970|| [[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] || || |- |1967|| [[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] || || |- |1965|| [[പാല നിയമസഭാമണ്ഡലം]]|| കെ.എം. മാണി || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]] || || |- |} ==അവലംബം== {{reflist}} == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Fourteenth KLA}} {{commons category|K. M. Mani}} * http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/mem/k_m_mani.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120216214802/http://www.niyamasabha.org/codes/13kla/mem/k_m_mani.htm |date=2012-02-16 }} http://www.mathrubhumi.com/specials/news/bar-scam/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151112212647/http://www.mathrubhumi.com/specials/news/bar-scam/k-m-mani-kearal-congress-m-kerala-politics-malayalam-news-1.660596 |date=2015-11-12 }} {{DEFAULTSORT:മാണി, കെ.എം.}} [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 30-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1933-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 9-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2019-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:പാലായിൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:കോട്ടയം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഒൻപതാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ധനകാര്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റവന്യൂമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ തുറമുഖ വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഗതാഗതവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലവിഭവവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കോടതിപരാമർശത്തെ തുടർന്ന് രാജിവെച്ച കേരളത്തിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:നിയമസഭാംഗമായിരിക്കെ മരണപ്പെട്ടവർ]] [[വർഗ്ഗം:1965-ലെ കേരളനിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടവർ]] r5lwnmao6payjx1whtm9022jbswkgu7 0 28216 4627109 4618728 2026-05-31T02:51:44Z Altocar 2020 144384 /* രാഷ്ട്രീയത്തിൽ */ 4627109 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P.J. Joseph}} {{Infobox officeholder | name = പി.ജെ. ജോസഫ് | image = P.J Joseph (cropped).jpg | caption = | office = കേരളത്തിലെ ജലസേചന വകുപ്പ് മന്ത്രി | constituency = | term_start = [[മേയ് 23]] [[2011]] | term_end = [[മേയ് 20]] [[2016]] | predecessor = [[എൻ.കെ. പ്രേമചന്ദ്രൻ]] | successor = [[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]] | office1 = കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start1 = [[ജനുവരി 16]] [[1978]] | term_end1 = [[സെപ്റ്റംബർ 15]] [[1978]] | predecessor1 = [[കെ.എം. മാണി]] | successor1 = [[കെ.എം. മാണി]] | office2 = കേരളത്തിലെ റവന്യൂ, വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start2 = [[ഡിസംബർ 28]] [[1981]] | term_end2 = [[മാർച്ച് 17]] [[1982]] | predecessor2 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]], [[ബേബി ജോൺ]] | successor2 = [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] | office3 = കേരളത്തിലെ റവന്യൂ, ഹൗസിംഗ് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start3 = [[മേയ് 24]] [[1982]] | term_end3 = [[മാർച്ച് 25]] [[1987]] | predecessor3 = [[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]] | successor3 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]],[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]] | office4 = കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസ, പൊതുമരാമത്ത് ഹൗസിംഗ്, രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start4 = [[മേയ് 20]] [[1996]] | term_end4 = [[മേയ് 13]] [[2001]] | predecessor4 = [[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]], [[പി.കെ.കെ. ബാവ]], [[എം.ടി. പത്മ]] | successor4 = [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]], [[എം.കെ. മുനീർ]], [[സി.എഫ്. തോമസ്]] | office5 = കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start5 = [[മേയ് 18]] [[2006]] | term_end5 = [[സെപ്റ്റംബർ 9]] [[2006]] | predecessor5 = [[എം.കെ. മുനീർ]] | successor5 = [[ടി.യു. കുരുവിള]] | term_start6 = [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] [[2009]] | term_end6 = [[ഏപ്രിൽ 30]] [[2010]] | predecessor6 = [[മോൻസ് ജോസഫ്]] | successor6 = [[എം. വിജയകുമാർ]] | office7 = കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗം | constituency7 = [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] | term_start9 = [[ഒക്ടോബർ 4]] [[1970]] | term_end9 = [[ഏപ്രിൽ 4]] [[1991]] | predecessor9 = [[കെ.സി. സക്കറിയ]] | successor9 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | term_start8 = [[മേയ് 14]] [[1996]] | term_end8 = [[മേയ് 16]] [[2001]] | predecessor8 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | successor8 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | term_start7 = [[മേയ് 13]] [[2006]] | term_end7 = [[മെയ് 4]] [[2026]] | predecessor7 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | successor7 = അപ്പു ജോസഫ് | birth_date = {{birth date and age|1941|06|28|df=y}}<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/features/politics/pj-joseph-80-1.5785213{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | birth_name = പാലത്തിനാൽ ജോസഫ് ജോസഫ് | birth_place = [[പുറപ്പുഴ]],[[തൊടുപുഴ]] [[താലൂക്ക്]], [[ഇടുക്കി ജില്ല]] | residence = [[പുറപ്പുഴ]] | death_date = | death_place = | party = [[File:Kerala-Congress-flag.svg|50px|border]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] * [[യു.ഡി.എഫ്]] | religion = [[ക്രിസ്തുമതം]] | father = പി.ഒ. ജോസഫ് | mother = അന്നമ്മ | spouse = ഡോ.ശാന്താ ജോസഫ് | children = * അപ്പു ജോസഫ് * യമുന * ആൻറണി * പരേതനായ ജോമോൻ | website = | footnotes = | date = മാർച്ച് 17 | year = 2026 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/51%20Joseph%20PJ.pdf കേരള നിയമസഭ }} 1970 മുതൽ 2026 വരെ പത്ത് തവണ [[കേരളാ നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗവും കേരള മന്ത്രിസഭയിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പുകളുടെ മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ ഉൾപ്പെട്ട [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)|കേരള കോൺഗ്രസ്‌ (ജെ)|കേരളാ കോൺഗ്രസ്സ് (എം)|കേരള കോൺഗ്രസ്]]-ന്റെ നേതാവാണ് '''പാലത്തിനാൽ ജോസഫ് ജോസഫ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''പി.ജെ. ജോസഫ്(28 ജൂൺ 1941) ''' [[മദ്രാസ്|മദ്രാസിലെ]] ലൊയോള കോളേജിൽ നിന്നും [[സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം|സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിൽ]] [[ബിരുദാനന്തരബിരുദം]] നേടിയിട്ടുള്ള ഇദ്ദേഹം [[ജൈവ കൃഷി]] വ്യാപകമാക്കുന്നതിൽ ഉത്സാഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1970-ൽ പി.ജെ. ജോസഫ് ആദ്യമായി [[നിയമസഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]], [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] എന്നിവരുടെ മന്ത്രിസഭകളിൽ ആഭ്യന്തരം, [[വിദ്യാഭ്യാസം]], ഭവനനിർമ്മാണം, പൊതുമരാമത്ത്, റവന്യൂ, ജലവിഭവം തുടങ്ങിയ വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയായും<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/03/31/interview-with-pj-joseph-kerala-assembly-polls-2021.html</ref> 1970, 1977, 1980, 1982, 1987, 1996, 2006, 2011, 2016, 2021 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും നിയമസഭാംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2026-ൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/03/17/kerala-congress-announces-candidates-appu-john-joseph-monse-joseph-thomas-unniyadan.html</ref><ref>https://www.mathrubhumi.com/election/kerala-assembly-election-2026/pj-joseph-retires-electoral-politics-kerala-congress-h6s1elbo</ref> == ജീവിത രേഖ == [[ഇടുക്കി ജില്ല]]യിലെ [[തൊടുപുഴ]] താലൂക്കിലെ [[പുറപ്പുഴ]] ഗ്രാമത്തിൽ വയറ്റാട്ടിൽ പാലത്തിനാൽ വീട്ടിൽ പി.ഒ. ജോസഫിൻ്റെയും അന്നമ്മയുടേയും അഞ്ച് മക്കളിൽ മൂന്നാമത്തെ മകനായി 1941 ജൂൺ 28ന് [[ഇടവം|ഇടവമാസത്തിലെ]] [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നക്ഷത്രത്തിൽ ജനിച്ചു. പുറപ്പുഴയിലെ ഗവ.എൽ.പി.സ്കൂൾ, സെൻ്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് യു.പി.സ്കൂൾ, കോട്ടയം എസ്എച്ച് മൗണ്ട് സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ജോസഫ് ചങ്ങനാശേരി എസ്ബി കോളേജ്, മദ്രാസ് ലയോള കോളേജ്, തേവര സേക്രഡ്ഹാർട്ട് കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദവും ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടി. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/06/27/interview-with-pj-joseph.html</ref> മദ്രാസ് ലയോള കോളേജിൽ നിന്നും എം.എ. അഗ്രികൾച്ചറിസ്റ്റ് ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ ശേഷം പശുവളർത്തലും പാൽ ഉത്പാദനവും ജൈവ പച്ചക്കറി കൃഷിയും അദ്ദേഹം ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൻ്റെ ഭാഗമാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920|title=ഔസേപ്പച്ചന്റെ അമ്പത് സുവർണ വർഷങ്ങൾ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2020-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20201002203823/https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920|url-status=deviated|archivedate=2020-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201002203823/https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920}}</ref>. ==രാഷ്ട്രീയത്തിൽ== 1968-ൽ [[കേരളാ കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിൽ അംഗമായതിനെ തുടർന്നാണ് അദ്ദേഹം കേരളാ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ എത്തിയത്. 1970-ൽ [[തൊടുപുഴ]] നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി [[കേരള നിയമസഭ| കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് 2021 വരെ നടന്ന എല്ലാ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും (മത്സരിക്കാതെ മാറി നിന്ന 1991-ലും പി.ടി.തോമസിനോട് പരാജയപ്പെട്ട 2001-ലും ഒഴിച്ച്) മൊത്തം പത്ത് തവണയും തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും വിജയിച്ച ജോസഫ് 1970 മുതൽ 2026 വരെ കേരള നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു. 1973-ൽ പാർട്ടിയുടെ യുവജന വിഭാഗമായ യൂത്ത്ഫ്രണ്ട് സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറായ ജോസഫ് നിലവിൽ പത്ത് തവണ എം.എൽ.എയും ഏഴു തവണ മന്ത്രിയുമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി]] ആയി ഭിന്നത ഉണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് 1979-ൽ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] എന്ന പേരിൽ സ്വന്തം പാർട്ടി രൂപികരിച്ചു. 1980-ൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ് (ഐ)]] നേതാവും മുൻ കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[കെ. കരുണാകരൻ]] [[യു.ഡി.എഫ്]] രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ 1980 മുതൽ 1982 വരെ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യുടെ സ്ഥാപക കൺവീനറായും പ്രവർത്തിച്ചു. 1989-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ|മൂവാറ്റുപുഴയിൽ]] നിന്നും 1991-ൽ [[ഇടുക്കി|ഇടുക്കിയിൽ]] നിന്നും [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭയിലേയ്ക്ക്]] മത്സരിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. 2001-ലെ [[നിയമസഭാ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[തൊടുപുഴ|തൊടുപുഴയിൽ]] നിന്ന് ആദ്യമായി [[പി.ടി. തോമസ്|പി.ടി.തോമസിനോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു . 1970, 1977, 1980, 1982, 1987, 1996, 2006, 2011, 2016, 2021 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[തൊടുപുഴ|തൊടുപുഴയിൽ]] നിന്ന് ജയിച്ച ജോസഫ് ആദ്യമായി മന്ത്രി ആകുന്നത് 1978-ൽ ആണ്. [[എ.കെ. ആന്റണി]] മന്ത്രിസഭയിലെ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടങ്ങിയ ജോസഫ് 1981-1982,1982-1987 കാലഘട്ടത്തിൽ [[കെ. കരുണാകരൻ]] നയിച്ച മന്ത്രിസഭയിൽ രണ്ട് തവണ റവന്യൂ മന്ത്രിയായി. 1996-2001 ലെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായിരുന്നു. പിന്നീട് 2006-ലെ [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] സർക്കാരിലും ചെറിയൊരു കാലയളവിൽ രണ്ടു തവണ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായി. 2011-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്| യു.ഡി.എഫിന്]] നേരിയ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിച്ച് [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] മുഖ്യമന്ത്രി ആയതോടെയാണ് ജോസഫ് ഏഴാം തവണയും മന്ത്രിയായത്. 2014 ലെ ബാർ കോഴ വിവാദത്തിൽ ആരോപണ വിധേയനായ ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി [[കെ.എം. മാണി]] 2015 നവംബർ 10 ന് മന്ത്രി സ്ഥാനം രാജിവച്ചു. മാണിക്കൊപ്പം രാജി വയ്ക്കാൻ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടായി എങ്കിലും പി.ജെ.ജോസഫ് മന്ത്രി സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നത് കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ ഏറെ വിമർശനങ്ങൾക്ക് വഴിവച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/05/10/kerala-congress-m-mouth-piece-pratichaya-against-pj-joseph-and-congress.html|title=അന്ന് മാണിക്കൊപ്പം രാജിക്ക് ജോസഫ് മടിച്ചു; വിമർശനവുമായി പ്രതിച്ഛായ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> 2011-2016-ലെ രണ്ടാം ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിൽ ജലവിഭവ വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായി 5 വർഷം കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കിയ ജോസഫ് 2021-ൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ പത്താം തവണയും നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പ്രായാധിക്യത്തെ തുടർന്ന് 2026 മാർച്ച് 17ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ച പി.ജെ.ജോസഫ് കേരള കോൺഗ്രസിന് വേണ്ടി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തൊടുപുഴ നിയമസഭ സീറ്റിൽ മകൻ അപ്പു ജോൺ ജോസഫ് മത്സരിക്കും എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/pj-joseph-on-his50th-anniversary-legislative-entry-thodupuzha-1.5060346|title=ഉമ്മൻചാണ്ടി, പിണറായി, പി.ജെ. ജോസഫ്; സമ്പന്നം 1970 നിയമസഭ ബാച്ച്|access-date=2020-10-03|language=en}}</ref> ===കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ=== 1968-ൽ കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ അംഗമായ പി.ജെ. ജോസഫ് പല തവണ കേരളാ കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്ന കെ.എം. മാണിയും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പാർട്ടിയുമായി ലയിക്കുകയും പിളരുകയും ചെയ്തു. [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] എന്ന പേരിൽ പാർട്ടി [[കെ.എം. മാണി]] രൂപികരിക്കുന്നത് 1979-ലാണ്. 1977-ൽ പാലായിൽ നിന്ന് ജയിച്ച കെ.എം.മാണി 1978-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കേസ് ജയിച്ചതിനെ തുടർന്ന് മന്ത്രിസഭയിൽ തിരിച്ചെത്തിയതിനാൽ 1978-ൽ ജോസഫ് ആഭ്യന്തരവകുപ്പ് മന്ത്രി സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞു. മാണി അഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി ചുമതല ഏറ്റതിനാൽ ഒഴിവ് വന്ന പാർട്ടി ചെയർമാൻ സ്ഥാനം വേണമെന്ന് ജോസഫ് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇതിൻ്റെ പേരിൽ മാണിയും ജോസഫും തമ്മിൽ അകന്നു. ഈ അകൽച്ചയാണ് പിൽക്കാലത്ത് കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ നടന്ന എല്ലാ പിളർപ്പുകൾക്കും തുടക്കം കുറിച്ചത്. പാർട്ടി ചെയർമാൻ സ്ഥാനത്തേയ്ക്ക് നടന്ന മത്സരത്തിൽ മാണി പി.ജി.സെബാസ്റ്റ്യനെയാണ് പിന്തുണച്ചത് കടുത്ത മത്സരം നടന്ന പാർട്ടി ചെയർമാൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് പരാജയപ്പെട്ടു. 1979-ൽ തന്നെ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] എന്ന പേരിൽ സ്വന്തം പാർട്ടി രൂപികരിച്ചു. 1980-ൽ ഇടതിലേയ്ക്ക് മാറിയ കെ.എം മാണി 1981-ൽ [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൽ]] തിരിച്ചെത്തി. പിന്നീട് 1985-ൽ മാണിയുടെ പാർട്ടിയിൽ ജോസഫ് ലയിച്ചു. ഒപ്പം തന്നെ 1985-ൽ ഐക്യകേരളാ കോൺഗ്രസ് എന്ന ആശയത്തിനായി പലതായി പിളർന്ന് മാറിയ കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടികൾ ( [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]], [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]], [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]]) എല്ലാവരും ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പേരിൽ ലയിച്ചു. [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായ (1982- 1987) ലെ [[യു.ഡി.എഫ്]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളായ [[കെ.എം. മാണി]], പി.ജെ.ജോസഫ്, [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] എന്നിവർ മന്ത്രിമാരും ആയി. പക്ഷേ പിന്നീട് 1987-ൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് വീണ്ടും പിളർന്നു. 1989 വരെ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ നിന്ന പി.ജെ.ജോസഫ് പിന്നീട് ഇടതുപക്ഷത്തേയ്ക്ക് പോയി. 1991 മുതൽ പി.ജെ.ജോസഫ് ഇടതുപക്ഷത്ത് നിലയുറപ്പിച്ചു. അവസാനം നീണ്ട 23 വർഷത്തിനു ശേഷം 2010-ൽ പി.ജെ.ജോസഫ് കെ.എം.മാണിയുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541|title=പിളർന്ന്, വളർന്ന്, ബാറിൽ തളർന്ന് മാണി സാർ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2021-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920135338/https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541|url-status=deviated|archivedate=2021-09-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210920135338/https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541}}</ref>. 2019-ലെ പതിനേഴാം ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്ത്]] നിന്നോ [[ഇടുക്കി|ഇടുക്കിയിൽ]] നിന്നോ മത്സരിക്കുവാൻ ജോസഫ് താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും മാണി സീറ്റ് നൽകിയില്ല. ഏറെ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം ഉണ്ടായി എങ്കിലും [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ]] ആയിരുന്നു മത്സരിച്ചതും ജയിച്ചതും. അവസാനം ജോസഫ് മാണിയുടെ തീരുമാനം അംഗീകരിച്ചു. 2019 ഏപ്രിൽ ഒൻപതിന് കെ.എം.മാണി അന്തരിച്ചു. അതിനു ശേഷം ആറു മാസം കഴിഞ്ഞ് നടന്ന ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പാലാ നിയമസഭാ സീറ്റിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] പരാജയപ്പെട്ടു. [[ജോസ് കെ. മാണി]] യുമായി അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം ഉണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് പി.ജെ.ജോസഫ് രണ്ടില ചിഹ്നം നൽകിയില്ല. ഇതും പരാജയത്തിന് ഒരു കാരണമായി. പാലാ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തോടെ പാർട്ടിയിൽ ഇരുവരും രണ്ട് ഗ്രൂപ്പായി ചേരിതിരിഞ്ഞു. പി.ജെ.ജോസഫ് നേതാവായ ഗ്രൂപ്പിൽ എം.എൽ.എമാരായ [[സി.എഫ്. തോമസ്|സി.എഫ്.തോമസ്]], [[മോൻസ് ജോസഫ്]] എന്നിവരും [[ജോസ് കെ. മാണി]] എംപി നയിക്കുന്ന ഗ്രൂപ്പിൽ എംഎൽഎമാരായ [[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]], [[എൻ. ജയരാജ്|എൻ.ജയരാജ്]], [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ]] എം.പി അങ്ങനെ പാർട്ടിയിൽ ജോസഫ് പക്ഷവും ജോസ് പക്ഷവും നിലവിൽ വന്നു<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377|title=പാലായ്ക്ക് പുത്തൻ മാണിക്യം; യുഡിഎഫ് കോട്ട പിടിച്ചടക്കി മാണി സി.കാപ്പൻ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2020-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009030110/https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377|url-status=deviated|archivedate=2020-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201009030110/https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377}}</ref>. [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] എന്ന പാർട്ടിയും രണ്ടില ചിഹ്നവും [[ജോസ് കെ. മാണി]]ക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന ഹൈക്കോടതി വിധി 2021 മാർച്ച് 15ന് സുപ്രീം കോടതിയും ശരിവച്ചതോടെ പ്രതിസന്ധിയിലായ ജോസഫ് വിഭാഗം 2021 മാർച്ച് 17ന് [[പി.സി. തോമസ്| പി.സി.തോമസിൻ്റെ]] [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] എന്ന പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. ഇതോടെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുൻപ് [[എൻ.ഡി.എ.]] മുന്നണി വിട്ട [[പി.സി. തോമസ്]] [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] ഭാഗമായി മാറി. ലയനശേഷം നിലവിൽ വന്ന കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ വർക്കിംഗ് ചെയർമാൻ, പാർട്ടി ലീഡർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ പി.ജെ.ജോസഫിനാണ്. പി.സി.തോമസ് ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാനാകും. മോൻസ് ജോസഫാണ് പാർട്ടിയുടെ വൈസ് ചെയർമാൻ. നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പടിവാതിക്കൽ നിൽക്കെ പഴയ ജോസഫ് വിഭാഗം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതിനോ പുതിയ പാർട്ടിയായി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിനൊ ഉള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ നീളും എന്നതിനാലാണ് ലയന നടപടികൾ വേഗത്തിലായത്<ref>http://www.mangalam.com/news/detail/470793-latest-news.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-03-18 |archive-date=2021-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210317043846/https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 |url-status=deviated |archivedate=2021-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210317043846/https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 }}</ref> <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/03/17/p-c-thomas-merged-with-p-j-joseph-faction.html</ref> 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്ന് പത്താം പ്രാവശ്യവും നിയമസഭാംഗമായ പി.ജെ.ജോസഫ് 2026-ൽ പ്രായാധിക്യത്തെ തുടർന്ന് ഇനി മത്സരിക്കുന്നില്ല എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മകൻ അപ്പു ജോസഫ് തൊടുപുഴ മണ്ഡലത്തിലെ കേരള കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചു വിജയിച്ചു. തൊടുപുഴയിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായ അപ്പു ജോസഫ് നിലവിൽ പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ ചീഫ് വിപ്പായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. <ref>https://www.manoramanews.com/kerala/politics/2026/03/17/generational-shift-in-kerala-congress-pj-joseph-will-not-contest-apu-joseph-in-thodupuzha.html</ref> === രണ്ടില ചിഹ്നവും കോടതി വിധിയും=== കേരളാ കോൺഗ്രസ് ജേക്കബ് വിഭാഗം നേതാവായിരുന്ന [[ജോണി നെല്ലൂർ]] 2020 മാർച്ചിൽ പാർട്ടി വിട്ട് ജോസഫിൻ്റെ കൂടെ ചേർന്നു. ജനാധിപത്യ കേരളാ കോൺഗ്രസ് രൂപികരിച്ച് ഇടതുപക്ഷത്തേയ്ക്ക് പോയ [[ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജ്|കെ. ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജും]] പാർട്ടിയും ഇടതുമുന്നണി ബന്ധവും ഉപേക്ഷിച്ച് ജോസഫിന് ഒപ്പം ചേർന്നു. രണ്ടില ചിഹ്നത്തിനായി ജോസ് പക്ഷവും ജോസഫ് പക്ഷവും കോടതിയിൽ ഹർജി നൽകി. ഇതിനിടയിൽ ജോസ് പക്ഷത്തെ യുഡിഎഫിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. രണ്ടില വിധി ആദ്യം അനുകൂലം ആയത് ജോസ് പക്ഷത്തിനാണ്. എന്നാൽ ജോസഫ് പക്ഷം ഹൈക്കോടതിയിൽ കൊടുത്ത അപ്പീൽ പ്രകാരം ഒരു മാസത്തേയ്ക്ക് വിധി സ്റ്റേ ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-stayed-the-order-permitted-the-symbol-to-jose-k-mani-1.5044772|title=ജോസ് കെ. മാണിക്ക് രണ്ടില ചിഹ്നം അനുവദിച്ച നടപടി ഹൈക്കോടതി സ്‌റ്റേ ചെയ്തു|access-date=2020-10-03|last=ന്യൂസ്|first=ജീവ് ടോം മാത്യു/മാതൃഭൂമി|language=en}}</ref>. ഒക്ടോബർ 9 ന് ഒരു മാസത്തെ സ്റ്റേ ഓർഡർ അവസാനിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വീണ്ടും ചേർന്ന കോടതി സ്റ്റേ ഓർഡർ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നീട്ടി.<ref>https://m.deepika.com/article/news-detail/574267{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2020 നവംബർ 17ന് സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ രണ്ടില ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു. ഒപ്പം തന്നെ ഇരു വിഭാഗങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക ചിഹ്നങ്ങൾ അനുവദിച്ചു.<ref>{{cite news |title=രണ്ടില ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു; പി.ജെ ജോസഫിന് ചെണ്ട, ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് ടേബിൾ ഫാൻ |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/election-commission-freezes-kerala-congress-m-randila-symbol-1.5214284 |accessdate=17 നവംബർ 2020}}</ref> തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ഒരു ചിഹ്നത്തിന് രണ്ടുകൂട്ടരും വാശി പിടിച്ചതോടെയാണ് രണ്ടില രണ്ടുപേർക്കും വേണ്ടെന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ തീരുമാനിച്ചത്. തുടർന്ന് ഇരു വിഭാഗത്തിന്റെയും ആവശ്യപ്രകാരം ജോസഫ് വിഭാഗത്തിന് [[ചെണ്ട|ചെണ്ടയും]] ജോസ് വിഭാഗത്തിന് ടേബിൾ ഫാനും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ അനുവദിച്ചു.<ref>{{cite news |title=രണ്ടില ചിഹ്നം രണ്ടുപേർക്കുമില്ല; ജോസഫിന് ചെണ്ട,ജോസിന് ടേബിൾഫാൻ |url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/11/17/kerala-congress-m-symbol-election-commission.html |accessdate=17 നവംബർ 2020}}</ref> രണ്ടില ചിഹ്നം [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗത്തിന് അനുവദിച്ച് കൊണ്ട് 2020 നവംബർ 20ന് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ മുൻ നിലപാട് ശരിവച്ച കോടതി പി.ജെ. ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി തള്ളി. മേൽക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകുമെന്ന് പി ജെ ജോസഫ്.<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-rejects-pj-joseph-s-plea-over-randila-election-symbol-1.5221559</ref> 2020 നവംബർ 23ന് പി ജെ ജോസഫിൻ്റെ അപ്പീലിൻ മേൽ സ്റ്റേ തുടരണം എന്ന വാദം കോടതി നിരാകരിച്ചു. അപ്പീൽ ഫയലിൽ സ്വീകരിച്ച കോടതി വിശദമായ വാദം കേൾക്കും<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-congress-m-randila-symbol-jose-k-mani-1.5228479</ref> ഹർജിയിൽ വിശദമായ വാദം കേട്ട ശേഷം രണ്ടില ചിഹ്നവും കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പേരും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ തീരുമാനത്തിൽ ഇടപെടാനാകില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ കോടതി 2021 ഫെബ്രുവരി 22ന് പി.ജെ.ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി നിരാകരിച്ച് രണ്ടില ചിഹ്നം ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അനുവദിച്ചു കൊടുത്ത് കൊണ്ട് ഉത്തരവായി<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-division-bench-allots-two-leaves-to-jose-k-mani-faction-1.5460772</ref> 2021 മാർച്ച് 15ന് ഹൈക്കോടതി വിധി സുപ്രീം കോടതി അംഗീകരിച്ചതോടെ രണ്ടില ചിഹ്ന കേസ് അവസാനിച്ചു. <ref>https://www.mathrubhumi.com/news/india/two-leaf-symbol-for-jose-k-mani-faction-supreme-court-rejects-joseph-groups-plea-1.5517732</ref> == കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്) == 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്) വിഭാഗം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് തയ്യാറെടുത്തിരുന്നു. പാർട്ടി രൂപീകരണത്തിന് മുന്നോടിയായി കോട്ടയത്തെ പഴയ ഓഫീസ് അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു എങ്കിലും പാർട്ടി രൂപീകരണം ഔദ്യോഗികമായി പിന്നീട് പ്രഖ്യാപിച്ചില്ല. 2010-ൽ മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ ലയിക്കുന്നത് വരെ സൈക്കിൾ ആയിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നം. എന്നാൽ 2020-ലെ തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് വിഭാഗത്തിന് തിരഞ്ഞെടുപ്പു കമ്മീഷനിൽ നിന്ന് താത്കാലികമായി അനുവദിച്ച് കിട്ടിയ ചെണ്ട ചിഹ്നത്തിലാണ് മത്സരിച്ചത്. രണ്ടിലയും കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പാർട്ടിയും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് 2021 ഫെബ്രുവരി 22ന് ഹൈക്കോടതി ഡിവിഷൻ ബഞ്ച് അനുവദിച്ചതിനെ തുടർന്ന് പുതിയ നീക്കങ്ങൾ ആരംഭിച്ചെങ്കിലും സുപ്രീം കോടതിയിൽ ഇതിനെതിരെ അപ്പീലിനു പോയെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ തീരുമാനത്തെ സുപ്രീം കോടതിയും എതിർത്തില്ല. ഇതേ തുടർന്നാണ് 2021-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുൻപ് സ്വന്തമായി പാർട്ടിയും ചിഹ്നവും വേണമെന്ന് ജോസഫ് വിഭാഗത്തിൽ കൂടിയാലോചനകൾ തുടങ്ങിയത്. കോട്ടയത്ത് സ്റ്റാർ ജംഗ്ഷനിലാണ് പാർട്ടിയുടെ ഓഫീസ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. 2010-ൽ മാണി ഗ്രൂപ്പുമായി ലയിച്ചതോടെ ആ ഓഫീസ് ജോസഫ് ചെയർമാനായ ഗാന്ധിജി സ്റ്റഡീസ് സെൻററിൻ്റെ ഓഫീസാക്കി മാറ്റി. കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി, ജോസഫ് വിഭാഗങ്ങൾ വഴി പിരിഞ്ഞതിന് ശേഷം ഹോട്ടൽ ഓഡിറ്റോറിയത്തിലാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം യോഗങ്ങൾ ചേർന്നിരുന്നത്. 2020-ലെ തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥികളായാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം പത്രിക നൽകിയത്. പിന്നീട് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ പ്രത്യേക ഉത്തരവ് വാങ്ങിയാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം സ്ഥാനാർത്ഥികളെ ഒരു ബ്ലോക്കായി പരിഗണിച്ചത്. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/01/18/pj-joseph-to-revive-the-party-before-assembly-elections.html</ref> 2021-ലെ പി.സി.തോമസിൻ്റെ കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുമായി നടന്ന ലയനത്തിന് ശേഷം 2024-ൽ നടന്ന ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയം പാർലമെൻ്റ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്ക് വേണ്ടി യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ ഓട്ടോറിക്ഷ ചിഹ്നത്തിൽ മത്സരിച്ച് ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ് വിജയിച്ചു. അതോടെ കേരള കോൺഗ്രസിന് സംസ്ഥാന പാർട്ടിയെന്ന പദവി ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷൻ നൽകിയതിനെ തുടർന്ന് പാർട്ടി ചെയർമാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് ഈ നീക്കം ഉപേക്ഷിച്ച് കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പാർട്ടിയിൽ തന്നെ തുടരാൻ തീരുമാനിച്ചു. 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി പാർട്ടി ചെയർമാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിക്കൽ പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ ഇനി ഈ നീക്കം നടക്കാൻ സാധ്യതയില്ല.<ref>https://keralakaumudi.com/en/news/mobile/news.php?id=1717030&u=pj-joseph-ends-55-year-career-kerala-congress-%28joseph%29-announces-candidates-for-eight-seats</ref> == ആരോപണങ്ങൾ == വിമാനയാത്രക്കിടെ സഹയാത്രികയോട് മോശമായി പെരുമാറി എന്ന ആരോപണത്തെ തുടർന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് 2006 നവംബർ 4-നു മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്നും രാജി വെക്കേണ്ടതായി വന്നു. ഈ കേസിൽ കുറ്റവിമുക്തനായതിനെത്തുടർന്ന് 2009 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് വീണ്ടും മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == * ഭാര്യ : ഡോ. ശാന്ത ജോസഫ്(റിട്ട. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ, ആരോഗ്യവകുപ്പ്)<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/pj-joseph-wife-dr-santha-1.8231596</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/09/15/pj-joseph-santha-wedding-anniversary.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/01/17/pj-josephs-wife-dr-santha-joseph-passed-away.html</ref> * ''മക്കൾ'' : * അപ്പു ജോൺ ജോസഫ്(കേരള കോൺഗ്രസ് സ്റ്റീയറിംഗ് കമ്മിറ്റി അംഗം) * ഡോ. അനു യമുന * ആൻ്റണി ജോസഫ് * പരേതനായ ജോമോൻ * ''മരുമക്കൾ'' * ഡോ. അനു ജോർജ്(കോയമ്പത്തൂർ) * ഡോ. ജോ ജോസഫ്(കോതമംഗലം) * ഉഷ ആൻ്റണി(പാലാ) == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == ===നിയമസഭയിലേക്ക്=== {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }} http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- | 2016 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || റോയി വരിക്കാട്ട് || സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി, [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 2011 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || ജോസഫ് ആഗസ്റ്റിൻ || സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി, [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 2006 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 2001 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] |- | 1996 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 1991 || [[ഇടുക്കി ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പാലാ കെ.എം. മാത്യു]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 1987 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || എം.സി. മാത്യു || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 1982 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || എൻ.എ. പ്രഭ || [[ആർ.എസ്.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |} ==അവലംബം== {{Reflist}} *<https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-stayed-the-order-permitted-the-symbol-to-jose-k-mani-1.5044772 {{Fourteenth KLA}} {{DEFAULTSORT:ജോസഫ്}} [[വർഗ്ഗം:1941-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇടുക്കി ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലവിഭവവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റവന്യൂമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] 1hquae4obe0dsyhp4gwph5y6gg86zeq 4627111 4627109 2026-05-31T02:57:36Z Altocar 2020 144384 /* */ 4627111 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P.J. Joseph}} {{Infobox officeholder | name = പി.ജെ. ജോസഫ് | image = P.J Joseph (cropped).jpg | caption = | office = കേരളത്തിലെ ജലസേചന വകുപ്പ് മന്ത്രി | constituency = | term_start = [[മേയ് 23]] [[2011]] | term_end = [[മേയ് 20]] [[2016]] | predecessor = [[എൻ.കെ. പ്രേമചന്ദ്രൻ]] | successor = [[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]] | office1 = കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start1 = [[ജനുവരി 16]] [[1978]] | term_end1 = [[സെപ്റ്റംബർ 15]] [[1978]] | predecessor1 = [[കെ.എം. മാണി]] | successor1 = [[കെ.എം. മാണി]] | office2 = കേരളത്തിലെ റവന്യൂ, വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start2 = [[ഡിസംബർ 28]] [[1981]] | term_end2 = [[മാർച്ച് 17]] [[1982]] | predecessor2 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]], [[ബേബി ജോൺ]] | successor2 = [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] | office3 = കേരളത്തിലെ റവന്യൂ, ഹൗസിംഗ് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start3 = [[മേയ് 24]] [[1982]] | term_end3 = [[മാർച്ച് 25]] [[1987]] | predecessor3 = [[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]] | successor3 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]],[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]] | office4 = കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസ, പൊതുമരാമത്ത് ഹൗസിംഗ്, രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start4 = [[മേയ് 20]] [[1996]] | term_end4 = [[മേയ് 13]] [[2001]] | predecessor4 = [[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]], [[പി.കെ.കെ. ബാവ]], [[എം.ടി. പത്മ]] | successor4 = [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]], [[എം.കെ. മുനീർ]], [[സി.എഫ്. തോമസ്]] | office5 = കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start5 = [[മേയ് 18]] [[2006]] | term_end5 = [[സെപ്റ്റംബർ 9]] [[2006]] | predecessor5 = [[എം.കെ. മുനീർ]] | successor5 = [[ടി.യു. കുരുവിള]] | term_start6 = [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] [[2009]] | term_end6 = [[ഏപ്രിൽ 30]] [[2010]] | predecessor6 = [[മോൻസ് ജോസഫ്]] | successor6 = [[എം. വിജയകുമാർ]] | office7 = കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗം | constituency7 = [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] | term_start9 = [[ഒക്ടോബർ 4]] [[1970]] | term_end9 = [[ഏപ്രിൽ 4]] [[1991]] | predecessor9 = [[കെ.സി. സക്കറിയ]] | successor9 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | term_start8 = [[മേയ് 14]] [[1996]] | term_end8 = [[മേയ് 16]] [[2001]] | predecessor8 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | successor8 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | term_start7 = [[മേയ് 13]] [[2006]] | term_end7 = [[മെയ് 4]] [[2026]] | predecessor7 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | successor7 = അപ്പു ജോസഫ് | birth_date = {{birth date and age|1941|06|28|df=y}}<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/features/politics/pj-joseph-80-1.5785213{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | birth_name = പാലത്തിനാൽ ജോസഫ് ജോസഫ് | birth_place = [[പുറപ്പുഴ]],[[തൊടുപുഴ]] [[താലൂക്ക്]], [[ഇടുക്കി ജില്ല]] | residence = [[പുറപ്പുഴ]] | death_date = | death_place = | party = [[File:Kerala-Congress-flag.svg|50px|border]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] * [[യു.ഡി.എഫ്]] | otherparty = * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]](2009-2020) [[യു.ഡി.എഫ്]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]](1987-2009) [[എൽ.ഡി.എഫ്]] * ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് (1985-1987) | religion = [[ക്രിസ്തുമതം]] | father = പി.ഒ. ജോസഫ് | mother = അന്നമ്മ | spouse = ഡോ.ശാന്താ ജോസഫ് | children = * അപ്പു ജോസഫ് * യമുന * ആൻറണി * പരേതനായ ജോമോൻ | website = | footnotes = | date = മാർച്ച് 17 | year = 2026 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/51%20Joseph%20PJ.pdf കേരള നിയമസഭ }} 1970 മുതൽ 2026 വരെ പത്ത് തവണ [[കേരളാ നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗവും കേരള മന്ത്രിസഭയിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പുകളുടെ മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ ഉൾപ്പെട്ട [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)|കേരള കോൺഗ്രസ്‌ (ജെ)|കേരളാ കോൺഗ്രസ്സ് (എം)|കേരള കോൺഗ്രസ്]]-ന്റെ നേതാവാണ് '''പാലത്തിനാൽ ജോസഫ് ജോസഫ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''പി.ജെ. ജോസഫ്(28 ജൂൺ 1941) ''' [[മദ്രാസ്|മദ്രാസിലെ]] ലൊയോള കോളേജിൽ നിന്നും [[സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം|സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിൽ]] [[ബിരുദാനന്തരബിരുദം]] നേടിയിട്ടുള്ള ഇദ്ദേഹം [[ജൈവ കൃഷി]] വ്യാപകമാക്കുന്നതിൽ ഉത്സാഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1970-ൽ പി.ജെ. ജോസഫ് ആദ്യമായി [[നിയമസഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]], [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] എന്നിവരുടെ മന്ത്രിസഭകളിൽ ആഭ്യന്തരം, [[വിദ്യാഭ്യാസം]], ഭവനനിർമ്മാണം, പൊതുമരാമത്ത്, റവന്യൂ, ജലവിഭവം തുടങ്ങിയ വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയായും<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/03/31/interview-with-pj-joseph-kerala-assembly-polls-2021.html</ref> 1970, 1977, 1980, 1982, 1987, 1996, 2006, 2011, 2016, 2021 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും നിയമസഭാംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2026-ൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/03/17/kerala-congress-announces-candidates-appu-john-joseph-monse-joseph-thomas-unniyadan.html</ref><ref>https://www.mathrubhumi.com/election/kerala-assembly-election-2026/pj-joseph-retires-electoral-politics-kerala-congress-h6s1elbo</ref> == ജീവിത രേഖ == [[ഇടുക്കി ജില്ല]]യിലെ [[തൊടുപുഴ]] താലൂക്കിലെ [[പുറപ്പുഴ]] ഗ്രാമത്തിൽ വയറ്റാട്ടിൽ പാലത്തിനാൽ വീട്ടിൽ പി.ഒ. ജോസഫിൻ്റെയും അന്നമ്മയുടേയും അഞ്ച് മക്കളിൽ മൂന്നാമത്തെ മകനായി 1941 ജൂൺ 28ന് [[ഇടവം|ഇടവമാസത്തിലെ]] [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നക്ഷത്രത്തിൽ ജനിച്ചു. പുറപ്പുഴയിലെ ഗവ.എൽ.പി.സ്കൂൾ, സെൻ്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് യു.പി.സ്കൂൾ, കോട്ടയം എസ്എച്ച് മൗണ്ട് സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ജോസഫ് ചങ്ങനാശേരി എസ്ബി കോളേജ്, മദ്രാസ് ലയോള കോളേജ്, തേവര സേക്രഡ്ഹാർട്ട് കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദവും ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടി. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/06/27/interview-with-pj-joseph.html</ref> മദ്രാസ് ലയോള കോളേജിൽ നിന്നും എം.എ. അഗ്രികൾച്ചറിസ്റ്റ് ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ ശേഷം പശുവളർത്തലും പാൽ ഉത്പാദനവും ജൈവ പച്ചക്കറി കൃഷിയും അദ്ദേഹം ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൻ്റെ ഭാഗമാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920|title=ഔസേപ്പച്ചന്റെ അമ്പത് സുവർണ വർഷങ്ങൾ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2020-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20201002203823/https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920|url-status=deviated|archivedate=2020-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201002203823/https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920}}</ref>. ==രാഷ്ട്രീയത്തിൽ== 1968-ൽ [[കേരളാ കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിൽ അംഗമായതിനെ തുടർന്നാണ് അദ്ദേഹം കേരളാ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ എത്തിയത്. 1970-ൽ [[തൊടുപുഴ]] നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി [[കേരള നിയമസഭ| കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് 2021 വരെ നടന്ന എല്ലാ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും (മത്സരിക്കാതെ മാറി നിന്ന 1991-ലും പി.ടി.തോമസിനോട് പരാജയപ്പെട്ട 2001-ലും ഒഴിച്ച്) മൊത്തം പത്ത് തവണയും തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും വിജയിച്ച ജോസഫ് 1970 മുതൽ 2026 വരെ കേരള നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു. 1973-ൽ പാർട്ടിയുടെ യുവജന വിഭാഗമായ യൂത്ത്ഫ്രണ്ട് സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറായ ജോസഫ് നിലവിൽ പത്ത് തവണ എം.എൽ.എയും ഏഴു തവണ മന്ത്രിയുമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി]] ആയി ഭിന്നത ഉണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് 1979-ൽ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] എന്ന പേരിൽ സ്വന്തം പാർട്ടി രൂപികരിച്ചു. 1980-ൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ് (ഐ)]] നേതാവും മുൻ കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[കെ. കരുണാകരൻ]] [[യു.ഡി.എഫ്]] രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ 1980 മുതൽ 1982 വരെ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യുടെ സ്ഥാപക കൺവീനറായും പ്രവർത്തിച്ചു. 1989-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ|മൂവാറ്റുപുഴയിൽ]] നിന്നും 1991-ൽ [[ഇടുക്കി|ഇടുക്കിയിൽ]] നിന്നും [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭയിലേയ്ക്ക്]] മത്സരിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. 2001-ലെ [[നിയമസഭാ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[തൊടുപുഴ|തൊടുപുഴയിൽ]] നിന്ന് ആദ്യമായി [[പി.ടി. തോമസ്|പി.ടി.തോമസിനോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു . 1970, 1977, 1980, 1982, 1987, 1996, 2006, 2011, 2016, 2021 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[തൊടുപുഴ|തൊടുപുഴയിൽ]] നിന്ന് ജയിച്ച ജോസഫ് ആദ്യമായി മന്ത്രി ആകുന്നത് 1978-ൽ ആണ്. [[എ.കെ. ആന്റണി]] മന്ത്രിസഭയിലെ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടങ്ങിയ ജോസഫ് 1981-1982,1982-1987 കാലഘട്ടത്തിൽ [[കെ. കരുണാകരൻ]] നയിച്ച മന്ത്രിസഭയിൽ രണ്ട് തവണ റവന്യൂ മന്ത്രിയായി. 1996-2001 ലെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായിരുന്നു. പിന്നീട് 2006-ലെ [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] സർക്കാരിലും ചെറിയൊരു കാലയളവിൽ രണ്ടു തവണ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായി. 2011-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്| യു.ഡി.എഫിന്]] നേരിയ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിച്ച് [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] മുഖ്യമന്ത്രി ആയതോടെയാണ് ജോസഫ് ഏഴാം തവണയും മന്ത്രിയായത്. 2014 ലെ ബാർ കോഴ വിവാദത്തിൽ ആരോപണ വിധേയനായ ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി [[കെ.എം. മാണി]] 2015 നവംബർ 10 ന് മന്ത്രി സ്ഥാനം രാജിവച്ചു. മാണിക്കൊപ്പം രാജി വയ്ക്കാൻ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടായി എങ്കിലും പി.ജെ.ജോസഫ് മന്ത്രി സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നത് കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ ഏറെ വിമർശനങ്ങൾക്ക് വഴിവച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/05/10/kerala-congress-m-mouth-piece-pratichaya-against-pj-joseph-and-congress.html|title=അന്ന് മാണിക്കൊപ്പം രാജിക്ക് ജോസഫ് മടിച്ചു; വിമർശനവുമായി പ്രതിച്ഛായ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> 2011-2016-ലെ രണ്ടാം ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിൽ ജലവിഭവ വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായി 5 വർഷം കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കിയ ജോസഫ് 2021-ൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ പത്താം തവണയും നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പ്രായാധിക്യത്തെ തുടർന്ന് 2026 മാർച്ച് 17ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ച പി.ജെ.ജോസഫ് കേരള കോൺഗ്രസിന് വേണ്ടി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തൊടുപുഴ നിയമസഭ സീറ്റിൽ മകൻ അപ്പു ജോൺ ജോസഫ് മത്സരിക്കും എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/pj-joseph-on-his50th-anniversary-legislative-entry-thodupuzha-1.5060346|title=ഉമ്മൻചാണ്ടി, പിണറായി, പി.ജെ. ജോസഫ്; സമ്പന്നം 1970 നിയമസഭ ബാച്ച്|access-date=2020-10-03|language=en}}</ref> ===കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ=== 1968-ൽ കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ അംഗമായ പി.ജെ. ജോസഫ് പല തവണ കേരളാ കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്ന കെ.എം. മാണിയും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പാർട്ടിയുമായി ലയിക്കുകയും പിളരുകയും ചെയ്തു. [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] എന്ന പേരിൽ പാർട്ടി [[കെ.എം. മാണി]] രൂപികരിക്കുന്നത് 1979-ലാണ്. 1977-ൽ പാലായിൽ നിന്ന് ജയിച്ച കെ.എം.മാണി 1978-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കേസ് ജയിച്ചതിനെ തുടർന്ന് മന്ത്രിസഭയിൽ തിരിച്ചെത്തിയതിനാൽ 1978-ൽ ജോസഫ് ആഭ്യന്തരവകുപ്പ് മന്ത്രി സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞു. മാണി അഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി ചുമതല ഏറ്റതിനാൽ ഒഴിവ് വന്ന പാർട്ടി ചെയർമാൻ സ്ഥാനം വേണമെന്ന് ജോസഫ് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇതിൻ്റെ പേരിൽ മാണിയും ജോസഫും തമ്മിൽ അകന്നു. ഈ അകൽച്ചയാണ് പിൽക്കാലത്ത് കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ നടന്ന എല്ലാ പിളർപ്പുകൾക്കും തുടക്കം കുറിച്ചത്. പാർട്ടി ചെയർമാൻ സ്ഥാനത്തേയ്ക്ക് നടന്ന മത്സരത്തിൽ മാണി പി.ജി.സെബാസ്റ്റ്യനെയാണ് പിന്തുണച്ചത് കടുത്ത മത്സരം നടന്ന പാർട്ടി ചെയർമാൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് പരാജയപ്പെട്ടു. 1979-ൽ തന്നെ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] എന്ന പേരിൽ സ്വന്തം പാർട്ടി രൂപികരിച്ചു. 1980-ൽ ഇടതിലേയ്ക്ക് മാറിയ കെ.എം മാണി 1981-ൽ [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൽ]] തിരിച്ചെത്തി. പിന്നീട് 1985-ൽ മാണിയുടെ പാർട്ടിയിൽ ജോസഫ് ലയിച്ചു. ഒപ്പം തന്നെ 1985-ൽ ഐക്യകേരളാ കോൺഗ്രസ് എന്ന ആശയത്തിനായി പലതായി പിളർന്ന് മാറിയ കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടികൾ ( [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]], [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]], [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]]) എല്ലാവരും ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പേരിൽ ലയിച്ചു. [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായ (1982- 1987) ലെ [[യു.ഡി.എഫ്]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളായ [[കെ.എം. മാണി]], പി.ജെ.ജോസഫ്, [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] എന്നിവർ മന്ത്രിമാരും ആയി. പക്ഷേ പിന്നീട് 1987-ൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് വീണ്ടും പിളർന്നു. 1989 വരെ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ നിന്ന പി.ജെ.ജോസഫ് പിന്നീട് ഇടതുപക്ഷത്തേയ്ക്ക് പോയി. 1991 മുതൽ പി.ജെ.ജോസഫ് ഇടതുപക്ഷത്ത് നിലയുറപ്പിച്ചു. അവസാനം നീണ്ട 23 വർഷത്തിനു ശേഷം 2010-ൽ പി.ജെ.ജോസഫ് കെ.എം.മാണിയുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541|title=പിളർന്ന്, വളർന്ന്, ബാറിൽ തളർന്ന് മാണി സാർ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2021-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920135338/https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541|url-status=deviated|archivedate=2021-09-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210920135338/https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541}}</ref>. 2019-ലെ പതിനേഴാം ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്ത്]] നിന്നോ [[ഇടുക്കി|ഇടുക്കിയിൽ]] നിന്നോ മത്സരിക്കുവാൻ ജോസഫ് താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും മാണി സീറ്റ് നൽകിയില്ല. ഏറെ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം ഉണ്ടായി എങ്കിലും [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ]] ആയിരുന്നു മത്സരിച്ചതും ജയിച്ചതും. അവസാനം ജോസഫ് മാണിയുടെ തീരുമാനം അംഗീകരിച്ചു. 2019 ഏപ്രിൽ ഒൻപതിന് കെ.എം.മാണി അന്തരിച്ചു. അതിനു ശേഷം ആറു മാസം കഴിഞ്ഞ് നടന്ന ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പാലാ നിയമസഭാ സീറ്റിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] പരാജയപ്പെട്ടു. [[ജോസ് കെ. മാണി]] യുമായി അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം ഉണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് പി.ജെ.ജോസഫ് രണ്ടില ചിഹ്നം നൽകിയില്ല. ഇതും പരാജയത്തിന് ഒരു കാരണമായി. പാലാ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തോടെ പാർട്ടിയിൽ ഇരുവരും രണ്ട് ഗ്രൂപ്പായി ചേരിതിരിഞ്ഞു. പി.ജെ.ജോസഫ് നേതാവായ ഗ്രൂപ്പിൽ എം.എൽ.എമാരായ [[സി.എഫ്. തോമസ്|സി.എഫ്.തോമസ്]], [[മോൻസ് ജോസഫ്]] എന്നിവരും [[ജോസ് കെ. മാണി]] എംപി നയിക്കുന്ന ഗ്രൂപ്പിൽ എംഎൽഎമാരായ [[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]], [[എൻ. ജയരാജ്|എൻ.ജയരാജ്]], [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ]] എം.പി അങ്ങനെ പാർട്ടിയിൽ ജോസഫ് പക്ഷവും ജോസ് പക്ഷവും നിലവിൽ വന്നു<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377|title=പാലായ്ക്ക് പുത്തൻ മാണിക്യം; യുഡിഎഫ് കോട്ട പിടിച്ചടക്കി മാണി സി.കാപ്പൻ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2020-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009030110/https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377|url-status=deviated|archivedate=2020-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201009030110/https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377}}</ref>. [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] എന്ന പാർട്ടിയും രണ്ടില ചിഹ്നവും [[ജോസ് കെ. മാണി]]ക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന ഹൈക്കോടതി വിധി 2021 മാർച്ച് 15ന് സുപ്രീം കോടതിയും ശരിവച്ചതോടെ പ്രതിസന്ധിയിലായ ജോസഫ് വിഭാഗം 2021 മാർച്ച് 17ന് [[പി.സി. തോമസ്| പി.സി.തോമസിൻ്റെ]] [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] എന്ന പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. ഇതോടെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുൻപ് [[എൻ.ഡി.എ.]] മുന്നണി വിട്ട [[പി.സി. തോമസ്]] [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] ഭാഗമായി മാറി. ലയനശേഷം നിലവിൽ വന്ന കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ വർക്കിംഗ് ചെയർമാൻ, പാർട്ടി ലീഡർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ പി.ജെ.ജോസഫിനാണ്. പി.സി.തോമസ് ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാനാകും. മോൻസ് ജോസഫാണ് പാർട്ടിയുടെ വൈസ് ചെയർമാൻ. നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പടിവാതിക്കൽ നിൽക്കെ പഴയ ജോസഫ് വിഭാഗം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതിനോ പുതിയ പാർട്ടിയായി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിനൊ ഉള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ നീളും എന്നതിനാലാണ് ലയന നടപടികൾ വേഗത്തിലായത്<ref>http://www.mangalam.com/news/detail/470793-latest-news.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-03-18 |archive-date=2021-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210317043846/https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 |url-status=deviated |archivedate=2021-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210317043846/https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 }}</ref> <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/03/17/p-c-thomas-merged-with-p-j-joseph-faction.html</ref> 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്ന് പത്താം പ്രാവശ്യവും നിയമസഭാംഗമായ പി.ജെ.ജോസഫ് 2026-ൽ പ്രായാധിക്യത്തെ തുടർന്ന് ഇനി മത്സരിക്കുന്നില്ല എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മകൻ അപ്പു ജോസഫ് തൊടുപുഴ മണ്ഡലത്തിലെ കേരള കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചു വിജയിച്ചു. തൊടുപുഴയിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായ അപ്പു ജോസഫ് നിലവിൽ പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ ചീഫ് വിപ്പായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. <ref>https://www.manoramanews.com/kerala/politics/2026/03/17/generational-shift-in-kerala-congress-pj-joseph-will-not-contest-apu-joseph-in-thodupuzha.html</ref> === രണ്ടില ചിഹ്നവും കോടതി വിധിയും=== കേരളാ കോൺഗ്രസ് ജേക്കബ് വിഭാഗം നേതാവായിരുന്ന [[ജോണി നെല്ലൂർ]] 2020 മാർച്ചിൽ പാർട്ടി വിട്ട് ജോസഫിൻ്റെ കൂടെ ചേർന്നു. ജനാധിപത്യ കേരളാ കോൺഗ്രസ് രൂപികരിച്ച് ഇടതുപക്ഷത്തേയ്ക്ക് പോയ [[ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജ്|കെ. ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജും]] പാർട്ടിയും ഇടതുമുന്നണി ബന്ധവും ഉപേക്ഷിച്ച് ജോസഫിന് ഒപ്പം ചേർന്നു. രണ്ടില ചിഹ്നത്തിനായി ജോസ് പക്ഷവും ജോസഫ് പക്ഷവും കോടതിയിൽ ഹർജി നൽകി. ഇതിനിടയിൽ ജോസ് പക്ഷത്തെ യുഡിഎഫിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. രണ്ടില വിധി ആദ്യം അനുകൂലം ആയത് ജോസ് പക്ഷത്തിനാണ്. എന്നാൽ ജോസഫ് പക്ഷം ഹൈക്കോടതിയിൽ കൊടുത്ത അപ്പീൽ പ്രകാരം ഒരു മാസത്തേയ്ക്ക് വിധി സ്റ്റേ ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-stayed-the-order-permitted-the-symbol-to-jose-k-mani-1.5044772|title=ജോസ് കെ. മാണിക്ക് രണ്ടില ചിഹ്നം അനുവദിച്ച നടപടി ഹൈക്കോടതി സ്‌റ്റേ ചെയ്തു|access-date=2020-10-03|last=ന്യൂസ്|first=ജീവ് ടോം മാത്യു/മാതൃഭൂമി|language=en}}</ref>. ഒക്ടോബർ 9 ന് ഒരു മാസത്തെ സ്റ്റേ ഓർഡർ അവസാനിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വീണ്ടും ചേർന്ന കോടതി സ്റ്റേ ഓർഡർ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നീട്ടി.<ref>https://m.deepika.com/article/news-detail/574267{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2020 നവംബർ 17ന് സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ രണ്ടില ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു. ഒപ്പം തന്നെ ഇരു വിഭാഗങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക ചിഹ്നങ്ങൾ അനുവദിച്ചു.<ref>{{cite news |title=രണ്ടില ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു; പി.ജെ ജോസഫിന് ചെണ്ട, ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് ടേബിൾ ഫാൻ |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/election-commission-freezes-kerala-congress-m-randila-symbol-1.5214284 |accessdate=17 നവംബർ 2020}}</ref> തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ഒരു ചിഹ്നത്തിന് രണ്ടുകൂട്ടരും വാശി പിടിച്ചതോടെയാണ് രണ്ടില രണ്ടുപേർക്കും വേണ്ടെന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ തീരുമാനിച്ചത്. തുടർന്ന് ഇരു വിഭാഗത്തിന്റെയും ആവശ്യപ്രകാരം ജോസഫ് വിഭാഗത്തിന് [[ചെണ്ട|ചെണ്ടയും]] ജോസ് വിഭാഗത്തിന് ടേബിൾ ഫാനും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ അനുവദിച്ചു.<ref>{{cite news |title=രണ്ടില ചിഹ്നം രണ്ടുപേർക്കുമില്ല; ജോസഫിന് ചെണ്ട,ജോസിന് ടേബിൾഫാൻ |url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/11/17/kerala-congress-m-symbol-election-commission.html |accessdate=17 നവംബർ 2020}}</ref> രണ്ടില ചിഹ്നം [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗത്തിന് അനുവദിച്ച് കൊണ്ട് 2020 നവംബർ 20ന് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ മുൻ നിലപാട് ശരിവച്ച കോടതി പി.ജെ. ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി തള്ളി. മേൽക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകുമെന്ന് പി ജെ ജോസഫ്.<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-rejects-pj-joseph-s-plea-over-randila-election-symbol-1.5221559</ref> 2020 നവംബർ 23ന് പി ജെ ജോസഫിൻ്റെ അപ്പീലിൻ മേൽ സ്റ്റേ തുടരണം എന്ന വാദം കോടതി നിരാകരിച്ചു. അപ്പീൽ ഫയലിൽ സ്വീകരിച്ച കോടതി വിശദമായ വാദം കേൾക്കും<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-congress-m-randila-symbol-jose-k-mani-1.5228479</ref> ഹർജിയിൽ വിശദമായ വാദം കേട്ട ശേഷം രണ്ടില ചിഹ്നവും കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പേരും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ തീരുമാനത്തിൽ ഇടപെടാനാകില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ കോടതി 2021 ഫെബ്രുവരി 22ന് പി.ജെ.ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി നിരാകരിച്ച് രണ്ടില ചിഹ്നം ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അനുവദിച്ചു കൊടുത്ത് കൊണ്ട് ഉത്തരവായി<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-division-bench-allots-two-leaves-to-jose-k-mani-faction-1.5460772</ref> 2021 മാർച്ച് 15ന് ഹൈക്കോടതി വിധി സുപ്രീം കോടതി അംഗീകരിച്ചതോടെ രണ്ടില ചിഹ്ന കേസ് അവസാനിച്ചു. <ref>https://www.mathrubhumi.com/news/india/two-leaf-symbol-for-jose-k-mani-faction-supreme-court-rejects-joseph-groups-plea-1.5517732</ref> == കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്) == 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്) വിഭാഗം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് തയ്യാറെടുത്തിരുന്നു. പാർട്ടി രൂപീകരണത്തിന് മുന്നോടിയായി കോട്ടയത്തെ പഴയ ഓഫീസ് അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു എങ്കിലും പാർട്ടി രൂപീകരണം ഔദ്യോഗികമായി പിന്നീട് പ്രഖ്യാപിച്ചില്ല. 2010-ൽ മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ ലയിക്കുന്നത് വരെ സൈക്കിൾ ആയിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നം. എന്നാൽ 2020-ലെ തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് വിഭാഗത്തിന് തിരഞ്ഞെടുപ്പു കമ്മീഷനിൽ നിന്ന് താത്കാലികമായി അനുവദിച്ച് കിട്ടിയ ചെണ്ട ചിഹ്നത്തിലാണ് മത്സരിച്ചത്. രണ്ടിലയും കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പാർട്ടിയും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് 2021 ഫെബ്രുവരി 22ന് ഹൈക്കോടതി ഡിവിഷൻ ബഞ്ച് അനുവദിച്ചതിനെ തുടർന്ന് പുതിയ നീക്കങ്ങൾ ആരംഭിച്ചെങ്കിലും സുപ്രീം കോടതിയിൽ ഇതിനെതിരെ അപ്പീലിനു പോയെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ തീരുമാനത്തെ സുപ്രീം കോടതിയും എതിർത്തില്ല. ഇതേ തുടർന്നാണ് 2021-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുൻപ് സ്വന്തമായി പാർട്ടിയും ചിഹ്നവും വേണമെന്ന് ജോസഫ് വിഭാഗത്തിൽ കൂടിയാലോചനകൾ തുടങ്ങിയത്. കോട്ടയത്ത് സ്റ്റാർ ജംഗ്ഷനിലാണ് പാർട്ടിയുടെ ഓഫീസ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. 2010-ൽ മാണി ഗ്രൂപ്പുമായി ലയിച്ചതോടെ ആ ഓഫീസ് ജോസഫ് ചെയർമാനായ ഗാന്ധിജി സ്റ്റഡീസ് സെൻററിൻ്റെ ഓഫീസാക്കി മാറ്റി. കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി, ജോസഫ് വിഭാഗങ്ങൾ വഴി പിരിഞ്ഞതിന് ശേഷം ഹോട്ടൽ ഓഡിറ്റോറിയത്തിലാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം യോഗങ്ങൾ ചേർന്നിരുന്നത്. 2020-ലെ തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥികളായാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം പത്രിക നൽകിയത്. പിന്നീട് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ പ്രത്യേക ഉത്തരവ് വാങ്ങിയാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം സ്ഥാനാർത്ഥികളെ ഒരു ബ്ലോക്കായി പരിഗണിച്ചത്. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/01/18/pj-joseph-to-revive-the-party-before-assembly-elections.html</ref> 2021-ലെ പി.സി.തോമസിൻ്റെ കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുമായി നടന്ന ലയനത്തിന് ശേഷം 2024-ൽ നടന്ന ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയം പാർലമെൻ്റ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്ക് വേണ്ടി യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ ഓട്ടോറിക്ഷ ചിഹ്നത്തിൽ മത്സരിച്ച് ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ് വിജയിച്ചു. അതോടെ കേരള കോൺഗ്രസിന് സംസ്ഥാന പാർട്ടിയെന്ന പദവി ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷൻ നൽകിയതിനെ തുടർന്ന് പാർട്ടി ചെയർമാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് ഈ നീക്കം ഉപേക്ഷിച്ച് കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പാർട്ടിയിൽ തന്നെ തുടരാൻ തീരുമാനിച്ചു. 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി പാർട്ടി ചെയർമാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിക്കൽ പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ ഇനി ഈ നീക്കം നടക്കാൻ സാധ്യതയില്ല.<ref>https://keralakaumudi.com/en/news/mobile/news.php?id=1717030&u=pj-joseph-ends-55-year-career-kerala-congress-%28joseph%29-announces-candidates-for-eight-seats</ref> == ആരോപണങ്ങൾ == വിമാനയാത്രക്കിടെ സഹയാത്രികയോട് മോശമായി പെരുമാറി എന്ന ആരോപണത്തെ തുടർന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് 2006 നവംബർ 4-നു മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്നും രാജി വെക്കേണ്ടതായി വന്നു. ഈ കേസിൽ കുറ്റവിമുക്തനായതിനെത്തുടർന്ന് 2009 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് വീണ്ടും മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == * ഭാര്യ : ഡോ. ശാന്ത ജോസഫ്(റിട്ട. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ, ആരോഗ്യവകുപ്പ്)<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/pj-joseph-wife-dr-santha-1.8231596</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/09/15/pj-joseph-santha-wedding-anniversary.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/01/17/pj-josephs-wife-dr-santha-joseph-passed-away.html</ref> * ''മക്കൾ'' : * അപ്പു ജോൺ ജോസഫ്(കേരള കോൺഗ്രസ് സ്റ്റീയറിംഗ് കമ്മിറ്റി അംഗം) * ഡോ. അനു യമുന * ആൻ്റണി ജോസഫ് * പരേതനായ ജോമോൻ * ''മരുമക്കൾ'' * ഡോ. അനു ജോർജ്(കോയമ്പത്തൂർ) * ഡോ. ജോ ജോസഫ്(കോതമംഗലം) * ഉഷ ആൻ്റണി(പാലാ) == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == ===നിയമസഭയിലേക്ക്=== {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }} http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- | 2016 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || റോയി വരിക്കാട്ട് || സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി, [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 2011 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || ജോസഫ് ആഗസ്റ്റിൻ || സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി, [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 2006 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 2001 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] |- | 1996 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 1991 || [[ഇടുക്കി ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പാലാ കെ.എം. മാത്യു]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 1987 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || എം.സി. മാത്യു || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 1982 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || എൻ.എ. പ്രഭ || [[ആർ.എസ്.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |} ==അവലംബം== {{Reflist}} *<https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-stayed-the-order-permitted-the-symbol-to-jose-k-mani-1.5044772 {{Fourteenth KLA}} {{DEFAULTSORT:ജോസഫ്}} [[വർഗ്ഗം:1941-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇടുക്കി ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലവിഭവവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റവന്യൂമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] 2qqzirfj34o6gsvo55eg06f3s2um9ll 4627112 4627111 2026-05-31T03:05:33Z Altocar 2020 144384 /* */ 4627112 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P.J. Joseph}} {{Infobox officeholder | name = പി.ജെ. ജോസഫ് | image = P.J Joseph (cropped).jpg | caption = | office = കേരളത്തിലെ ജലസേചന വകുപ്പ് മന്ത്രി | constituency = | term_start = [[മേയ് 23]] [[2011]] | term_end = [[മേയ് 20]] [[2016]] | predecessor = [[എൻ.കെ. പ്രേമചന്ദ്രൻ]] | successor = [[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]] | office1 = കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start1 = [[ജനുവരി 16]] [[1978]] | term_end1 = [[സെപ്റ്റംബർ 15]] [[1978]] | predecessor1 = [[കെ.എം. മാണി]] | successor1 = [[കെ.എം. മാണി]] | office2 = കേരളത്തിലെ റവന്യൂ, വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start2 = [[ഡിസംബർ 28]] [[1981]] | term_end2 = [[മാർച്ച് 17]] [[1982]] | predecessor2 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]], [[ബേബി ജോൺ]] | successor2 = [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] | office3 = കേരളത്തിലെ റവന്യൂ, ഹൗസിംഗ് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start3 = [[മേയ് 24]] [[1982]] | term_end3 = [[മാർച്ച് 25]] [[1987]] | predecessor3 = [[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]] | successor3 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]],[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]] | office4 = കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസ, പൊതുമരാമത്ത് ഹൗസിംഗ്, രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start4 = [[മേയ് 20]] [[1996]] | term_end4 = [[മേയ് 13]] [[2001]] | predecessor4 = [[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]], [[പി.കെ.കെ. ബാവ]], [[എം.ടി. പത്മ]] | successor4 = [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]], [[എം.കെ. മുനീർ]], [[സി.എഫ്. തോമസ്]] | office5 = കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start5 = [[മേയ് 18]] [[2006]] | term_end5 = [[സെപ്റ്റംബർ 9]] [[2006]] | predecessor5 = [[എം.കെ. മുനീർ]] | successor5 = [[ടി.യു. കുരുവിള]] | term_start6 = [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] [[2009]] | term_end6 = [[ഏപ്രിൽ 30]] [[2010]] | predecessor6 = [[മോൻസ് ജോസഫ്]] | successor6 = [[എം. വിജയകുമാർ]] | office7 = കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗം | constituency7 = [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] | term_start9 = [[ഒക്ടോബർ 4]] [[1970]] | term_end9 = [[ഏപ്രിൽ 4]] [[1991]] | predecessor9 = [[കെ.സി. സക്കറിയ]] | successor9 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | term_start8 = [[മേയ് 14]] [[1996]] | term_end8 = [[മേയ് 16]] [[2001]] | predecessor8 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | successor8 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | term_start7 = [[മേയ് 13]] [[2006]] | term_end7 = [[മെയ് 4]] [[2026]] | predecessor7 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | successor7 = അപ്പു ജോസഫ് | birth_date = {{birth date and age|1941|06|28|df=y}}<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/features/politics/pj-joseph-80-1.5785213{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | birth_name = പാലത്തിനാൽ ജോസഫ് ജോസഫ് | birth_place = [[പുറപ്പുഴ]],[[തൊടുപുഴ]] [[താലൂക്ക്]], [[ഇടുക്കി ജില്ല]] | residence = [[പുറപ്പുഴ]] | death_date = | death_place = | party = [[File:Kerala-Congress-flag.svg|50px|border]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ്]](2020-തുടരുന്നു) * [[യു.ഡി.എഫ്]] | otherparty = * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]](2009-2020) [[യു.ഡി.എഫ്]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]](1987-2009) [[എൽ.ഡി.എഫ്]] * ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് (1985-1987) | religion = [[ക്രിസ്തുമതം]] | father = പി.ഒ. ജോസഫ് | mother = അന്നമ്മ | spouse = ഡോ.ശാന്താ ജോസഫ് | children = * അപ്പു ജോസഫ് * യമുന * ആൻറണി * പരേതനായ ജോമോൻ | website = | footnotes = | date = മാർച്ച് 17 | year = 2026 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/51%20Joseph%20PJ.pdf കേരള നിയമസഭ }} 1970 മുതൽ 2026 വരെ പത്ത് തവണ [[കേരളാ നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗവും കേരള മന്ത്രിസഭയിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പുകളുടെ മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ ഉൾപ്പെട്ട [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)|കേരള കോൺഗ്രസ്‌ (ജെ)|കേരളാ കോൺഗ്രസ്സ് (എം)|കേരള കോൺഗ്രസ്]]-ന്റെ നേതാവാണ് '''പാലത്തിനാൽ ജോസഫ് ജോസഫ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''പി.ജെ. ജോസഫ്(28 ജൂൺ 1941) ''' [[മദ്രാസ്|മദ്രാസിലെ]] ലൊയോള കോളേജിൽ നിന്നും [[സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം|സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിൽ]] [[ബിരുദാനന്തരബിരുദം]] നേടിയിട്ടുള്ള ഇദ്ദേഹം [[ജൈവ കൃഷി]] വ്യാപകമാക്കുന്നതിൽ ഉത്സാഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1970-ൽ പി.ജെ. ജോസഫ് ആദ്യമായി [[നിയമസഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]], [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] എന്നിവരുടെ മന്ത്രിസഭകളിൽ ആഭ്യന്തരം, [[വിദ്യാഭ്യാസം]], ഭവനനിർമ്മാണം, പൊതുമരാമത്ത്, റവന്യൂ, ജലവിഭവം തുടങ്ങിയ വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയായും<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/03/31/interview-with-pj-joseph-kerala-assembly-polls-2021.html</ref> 1970, 1977, 1980, 1982, 1987, 1996, 2006, 2011, 2016, 2021 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും നിയമസഭാംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2026-ൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/03/17/kerala-congress-announces-candidates-appu-john-joseph-monse-joseph-thomas-unniyadan.html</ref><ref>https://www.mathrubhumi.com/election/kerala-assembly-election-2026/pj-joseph-retires-electoral-politics-kerala-congress-h6s1elbo</ref> == ജീവിത രേഖ == [[ഇടുക്കി ജില്ല]]യിലെ [[തൊടുപുഴ]] താലൂക്കിലെ [[പുറപ്പുഴ]] ഗ്രാമത്തിൽ വയറ്റാട്ടിൽ പാലത്തിനാൽ വീട്ടിൽ പി.ഒ. ജോസഫിൻ്റെയും അന്നമ്മയുടേയും അഞ്ച് മക്കളിൽ മൂന്നാമത്തെ മകനായി 1941 ജൂൺ 28ന് [[ഇടവം|ഇടവമാസത്തിലെ]] [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നക്ഷത്രത്തിൽ ജനിച്ചു. പുറപ്പുഴയിലെ ഗവ.എൽ.പി.സ്കൂൾ, സെൻ്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് യു.പി.സ്കൂൾ, കോട്ടയം എസ്എച്ച് മൗണ്ട് സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ജോസഫ് ചങ്ങനാശേരി എസ്ബി കോളേജ്, മദ്രാസ് ലയോള കോളേജ്, തേവര സേക്രഡ്ഹാർട്ട് കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദവും ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടി. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/06/27/interview-with-pj-joseph.html</ref> മദ്രാസ് ലയോള കോളേജിൽ നിന്നും എം.എ. അഗ്രികൾച്ചറിസ്റ്റ് ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ ശേഷം പശുവളർത്തലും പാൽ ഉത്പാദനവും ജൈവ പച്ചക്കറി കൃഷിയും അദ്ദേഹം ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൻ്റെ ഭാഗമാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920|title=ഔസേപ്പച്ചന്റെ അമ്പത് സുവർണ വർഷങ്ങൾ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2020-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20201002203823/https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920|url-status=deviated|archivedate=2020-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201002203823/https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920}}</ref>. ==രാഷ്ട്രീയത്തിൽ== 1968-ൽ [[കേരളാ കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിൽ അംഗമായതിനെ തുടർന്നാണ് അദ്ദേഹം കേരളാ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ എത്തിയത്. 1970-ൽ [[തൊടുപുഴ]] നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി [[കേരള നിയമസഭ| കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് 2021 വരെ നടന്ന എല്ലാ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും (മത്സരിക്കാതെ മാറി നിന്ന 1991-ലും പി.ടി.തോമസിനോട് പരാജയപ്പെട്ട 2001-ലും ഒഴിച്ച്) മൊത്തം പത്ത് തവണയും തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും വിജയിച്ച ജോസഫ് 1970 മുതൽ 2026 വരെ കേരള നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു. 1973-ൽ പാർട്ടിയുടെ യുവജന വിഭാഗമായ യൂത്ത്ഫ്രണ്ട് സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറായ ജോസഫ് നിലവിൽ പത്ത് തവണ എം.എൽ.എയും ഏഴു തവണ മന്ത്രിയുമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി]] ആയി ഭിന്നത ഉണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് 1979-ൽ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] എന്ന പേരിൽ സ്വന്തം പാർട്ടി രൂപികരിച്ചു. 1980-ൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ് (ഐ)]] നേതാവും മുൻ കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[കെ. കരുണാകരൻ]] [[യു.ഡി.എഫ്]] രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ 1980 മുതൽ 1982 വരെ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യുടെ സ്ഥാപക കൺവീനറായും പ്രവർത്തിച്ചു. 1989-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ|മൂവാറ്റുപുഴയിൽ]] നിന്നും 1991-ൽ [[ഇടുക്കി|ഇടുക്കിയിൽ]] നിന്നും [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭയിലേയ്ക്ക്]] മത്സരിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. 2001-ലെ [[നിയമസഭാ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[തൊടുപുഴ|തൊടുപുഴയിൽ]] നിന്ന് ആദ്യമായി [[പി.ടി. തോമസ്|പി.ടി.തോമസിനോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു . 1970, 1977, 1980, 1982, 1987, 1996, 2006, 2011, 2016, 2021 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[തൊടുപുഴ|തൊടുപുഴയിൽ]] നിന്ന് ജയിച്ച ജോസഫ് ആദ്യമായി മന്ത്രി ആകുന്നത് 1978-ൽ ആണ്. [[എ.കെ. ആന്റണി]] മന്ത്രിസഭയിലെ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടങ്ങിയ ജോസഫ് 1981-1982,1982-1987 കാലഘട്ടത്തിൽ [[കെ. കരുണാകരൻ]] നയിച്ച മന്ത്രിസഭയിൽ രണ്ട് തവണ റവന്യൂ മന്ത്രിയായി. 1996-2001 ലെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായിരുന്നു. പിന്നീട് 2006-ലെ [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] സർക്കാരിലും ചെറിയൊരു കാലയളവിൽ രണ്ടു തവണ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായി. 2011-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്| യു.ഡി.എഫിന്]] നേരിയ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിച്ച് [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] മുഖ്യമന്ത്രി ആയതോടെയാണ് ജോസഫ് ഏഴാം തവണയും മന്ത്രിയായത്. 2014 ലെ ബാർ കോഴ വിവാദത്തിൽ ആരോപണ വിധേയനായ ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി [[കെ.എം. മാണി]] 2015 നവംബർ 10 ന് മന്ത്രി സ്ഥാനം രാജിവച്ചു. മാണിക്കൊപ്പം രാജി വയ്ക്കാൻ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടായി എങ്കിലും പി.ജെ.ജോസഫ് മന്ത്രി സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നത് കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ ഏറെ വിമർശനങ്ങൾക്ക് വഴിവച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/05/10/kerala-congress-m-mouth-piece-pratichaya-against-pj-joseph-and-congress.html|title=അന്ന് മാണിക്കൊപ്പം രാജിക്ക് ജോസഫ് മടിച്ചു; വിമർശനവുമായി പ്രതിച്ഛായ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> 2011-2016-ലെ രണ്ടാം ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിൽ ജലവിഭവ വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായി 5 വർഷം കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കിയ ജോസഫ് 2021-ൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ പത്താം തവണയും നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പ്രായാധിക്യത്തെ തുടർന്ന് 2026 മാർച്ച് 17ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ച പി.ജെ.ജോസഫ് കേരള കോൺഗ്രസിന് വേണ്ടി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തൊടുപുഴ നിയമസഭ സീറ്റിൽ മകൻ അപ്പു ജോൺ ജോസഫ് മത്സരിക്കും എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/pj-joseph-on-his50th-anniversary-legislative-entry-thodupuzha-1.5060346|title=ഉമ്മൻചാണ്ടി, പിണറായി, പി.ജെ. ജോസഫ്; സമ്പന്നം 1970 നിയമസഭ ബാച്ച്|access-date=2020-10-03|language=en}}</ref> ===കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ=== 1968-ൽ കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ അംഗമായ പി.ജെ. ജോസഫ് പല തവണ കേരളാ കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്ന കെ.എം. മാണിയും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പാർട്ടിയുമായി ലയിക്കുകയും പിളരുകയും ചെയ്തു. [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] എന്ന പേരിൽ പാർട്ടി [[കെ.എം. മാണി]] രൂപികരിക്കുന്നത് 1979-ലാണ്. 1977-ൽ പാലായിൽ നിന്ന് ജയിച്ച കെ.എം.മാണി 1978-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കേസ് ജയിച്ചതിനെ തുടർന്ന് മന്ത്രിസഭയിൽ തിരിച്ചെത്തിയതിനാൽ 1978-ൽ ജോസഫ് ആഭ്യന്തരവകുപ്പ് മന്ത്രി സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞു. മാണി അഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി ചുമതല ഏറ്റതിനാൽ ഒഴിവ് വന്ന പാർട്ടി ചെയർമാൻ സ്ഥാനം വേണമെന്ന് ജോസഫ് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇതിൻ്റെ പേരിൽ മാണിയും ജോസഫും തമ്മിൽ അകന്നു. ഈ അകൽച്ചയാണ് പിൽക്കാലത്ത് കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ നടന്ന എല്ലാ പിളർപ്പുകൾക്കും തുടക്കം കുറിച്ചത്. പാർട്ടി ചെയർമാൻ സ്ഥാനത്തേയ്ക്ക് നടന്ന മത്സരത്തിൽ മാണി പി.ജി.സെബാസ്റ്റ്യനെയാണ് പിന്തുണച്ചത് കടുത്ത മത്സരം നടന്ന പാർട്ടി ചെയർമാൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് പരാജയപ്പെട്ടു. 1979-ൽ തന്നെ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] എന്ന പേരിൽ സ്വന്തം പാർട്ടി രൂപികരിച്ചു. 1980-ൽ ഇടതിലേയ്ക്ക് മാറിയ കെ.എം മാണി 1981-ൽ [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൽ]] തിരിച്ചെത്തി. പിന്നീട് 1985-ൽ മാണിയുടെ പാർട്ടിയിൽ ജോസഫ് ലയിച്ചു. ഒപ്പം തന്നെ 1985-ൽ ഐക്യകേരളാ കോൺഗ്രസ് എന്ന ആശയത്തിനായി പലതായി പിളർന്ന് മാറിയ കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടികൾ ( [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]], [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]], [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]]) എല്ലാവരും ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പേരിൽ ലയിച്ചു. [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായ (1982- 1987) ലെ [[യു.ഡി.എഫ്]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളായ [[കെ.എം. മാണി]], പി.ജെ.ജോസഫ്, [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] എന്നിവർ മന്ത്രിമാരും ആയി. പക്ഷേ പിന്നീട് 1987-ൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് വീണ്ടും പിളർന്നു. 1989 വരെ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ നിന്ന പി.ജെ.ജോസഫ് പിന്നീട് ഇടതുപക്ഷത്തേയ്ക്ക് പോയി. 1991 മുതൽ പി.ജെ.ജോസഫ് ഇടതുപക്ഷത്ത് നിലയുറപ്പിച്ചു. അവസാനം നീണ്ട 23 വർഷത്തിനു ശേഷം 2010-ൽ പി.ജെ.ജോസഫ് കെ.എം.മാണിയുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541|title=പിളർന്ന്, വളർന്ന്, ബാറിൽ തളർന്ന് മാണി സാർ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2021-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920135338/https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541|url-status=deviated|archivedate=2021-09-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210920135338/https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541}}</ref>. 2019-ലെ പതിനേഴാം ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്ത്]] നിന്നോ [[ഇടുക്കി|ഇടുക്കിയിൽ]] നിന്നോ മത്സരിക്കുവാൻ ജോസഫ് താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും മാണി സീറ്റ് നൽകിയില്ല. ഏറെ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം ഉണ്ടായി എങ്കിലും [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ]] ആയിരുന്നു മത്സരിച്ചതും ജയിച്ചതും. അവസാനം ജോസഫ് മാണിയുടെ തീരുമാനം അംഗീകരിച്ചു. 2019 ഏപ്രിൽ ഒൻപതിന് കെ.എം.മാണി അന്തരിച്ചു. അതിനു ശേഷം ആറു മാസം കഴിഞ്ഞ് നടന്ന ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പാലാ നിയമസഭാ സീറ്റിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] പരാജയപ്പെട്ടു. [[ജോസ് കെ. മാണി]] യുമായി അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം ഉണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് പി.ജെ.ജോസഫ് രണ്ടില ചിഹ്നം നൽകിയില്ല. ഇതും പരാജയത്തിന് ഒരു കാരണമായി. പാലാ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തോടെ പാർട്ടിയിൽ ഇരുവരും രണ്ട് ഗ്രൂപ്പായി ചേരിതിരിഞ്ഞു. പി.ജെ.ജോസഫ് നേതാവായ ഗ്രൂപ്പിൽ എം.എൽ.എമാരായ [[സി.എഫ്. തോമസ്|സി.എഫ്.തോമസ്]], [[മോൻസ് ജോസഫ്]] എന്നിവരും [[ജോസ് കെ. മാണി]] എംപി നയിക്കുന്ന ഗ്രൂപ്പിൽ എംഎൽഎമാരായ [[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]], [[എൻ. ജയരാജ്|എൻ.ജയരാജ്]], [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ]] എം.പി അങ്ങനെ പാർട്ടിയിൽ ജോസഫ് പക്ഷവും ജോസ് പക്ഷവും നിലവിൽ വന്നു<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377|title=പാലായ്ക്ക് പുത്തൻ മാണിക്യം; യുഡിഎഫ് കോട്ട പിടിച്ചടക്കി മാണി സി.കാപ്പൻ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2020-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009030110/https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377|url-status=deviated|archivedate=2020-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201009030110/https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377}}</ref>. [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] എന്ന പാർട്ടിയും രണ്ടില ചിഹ്നവും [[ജോസ് കെ. മാണി]]ക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന ഹൈക്കോടതി വിധി 2021 മാർച്ച് 15ന് സുപ്രീം കോടതിയും ശരിവച്ചതോടെ പ്രതിസന്ധിയിലായ ജോസഫ് വിഭാഗം 2021 മാർച്ച് 17ന് [[പി.സി. തോമസ്| പി.സി.തോമസിൻ്റെ]] [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] എന്ന പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. ഇതോടെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുൻപ് [[എൻ.ഡി.എ.]] മുന്നണി വിട്ട [[പി.സി. തോമസ്]] [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] ഭാഗമായി മാറി. ലയനശേഷം നിലവിൽ വന്ന കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ വർക്കിംഗ് ചെയർമാൻ, പാർട്ടി ലീഡർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ പി.ജെ.ജോസഫിനാണ്. പി.സി.തോമസ് ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാനാകും. മോൻസ് ജോസഫാണ് പാർട്ടിയുടെ വൈസ് ചെയർമാൻ. നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പടിവാതിക്കൽ നിൽക്കെ പഴയ ജോസഫ് വിഭാഗം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതിനോ പുതിയ പാർട്ടിയായി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിനൊ ഉള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ നീളും എന്നതിനാലാണ് ലയന നടപടികൾ വേഗത്തിലായത്<ref>http://www.mangalam.com/news/detail/470793-latest-news.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-03-18 |archive-date=2021-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210317043846/https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 |url-status=deviated |archivedate=2021-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210317043846/https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 }}</ref> <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/03/17/p-c-thomas-merged-with-p-j-joseph-faction.html</ref> 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്ന് പത്താം പ്രാവശ്യവും നിയമസഭാംഗമായ പി.ജെ.ജോസഫ് 2026-ൽ പ്രായാധിക്യത്തെ തുടർന്ന് ഇനി മത്സരിക്കുന്നില്ല എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മകൻ അപ്പു ജോസഫ് തൊടുപുഴ മണ്ഡലത്തിലെ കേരള കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചു വിജയിച്ചു. തൊടുപുഴയിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായ അപ്പു ജോസഫ് നിലവിൽ പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ ചീഫ് വിപ്പായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. <ref>https://www.manoramanews.com/kerala/politics/2026/03/17/generational-shift-in-kerala-congress-pj-joseph-will-not-contest-apu-joseph-in-thodupuzha.html</ref> === രണ്ടില ചിഹ്നവും കോടതി വിധിയും=== കേരളാ കോൺഗ്രസ് ജേക്കബ് വിഭാഗം നേതാവായിരുന്ന [[ജോണി നെല്ലൂർ]] 2020 മാർച്ചിൽ പാർട്ടി വിട്ട് ജോസഫിൻ്റെ കൂടെ ചേർന്നു. ജനാധിപത്യ കേരളാ കോൺഗ്രസ് രൂപികരിച്ച് ഇടതുപക്ഷത്തേയ്ക്ക് പോയ [[ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജ്|കെ. ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജും]] പാർട്ടിയും ഇടതുമുന്നണി ബന്ധവും ഉപേക്ഷിച്ച് ജോസഫിന് ഒപ്പം ചേർന്നു. രണ്ടില ചിഹ്നത്തിനായി ജോസ് പക്ഷവും ജോസഫ് പക്ഷവും കോടതിയിൽ ഹർജി നൽകി. ഇതിനിടയിൽ ജോസ് പക്ഷത്തെ യുഡിഎഫിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. രണ്ടില വിധി ആദ്യം അനുകൂലം ആയത് ജോസ് പക്ഷത്തിനാണ്. എന്നാൽ ജോസഫ് പക്ഷം ഹൈക്കോടതിയിൽ കൊടുത്ത അപ്പീൽ പ്രകാരം ഒരു മാസത്തേയ്ക്ക് വിധി സ്റ്റേ ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-stayed-the-order-permitted-the-symbol-to-jose-k-mani-1.5044772|title=ജോസ് കെ. മാണിക്ക് രണ്ടില ചിഹ്നം അനുവദിച്ച നടപടി ഹൈക്കോടതി സ്‌റ്റേ ചെയ്തു|access-date=2020-10-03|last=ന്യൂസ്|first=ജീവ് ടോം മാത്യു/മാതൃഭൂമി|language=en}}</ref>. ഒക്ടോബർ 9 ന് ഒരു മാസത്തെ സ്റ്റേ ഓർഡർ അവസാനിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വീണ്ടും ചേർന്ന കോടതി സ്റ്റേ ഓർഡർ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നീട്ടി.<ref>https://m.deepika.com/article/news-detail/574267{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2020 നവംബർ 17ന് സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ രണ്ടില ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു. ഒപ്പം തന്നെ ഇരു വിഭാഗങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക ചിഹ്നങ്ങൾ അനുവദിച്ചു.<ref>{{cite news |title=രണ്ടില ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു; പി.ജെ ജോസഫിന് ചെണ്ട, ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് ടേബിൾ ഫാൻ |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/election-commission-freezes-kerala-congress-m-randila-symbol-1.5214284 |accessdate=17 നവംബർ 2020}}</ref> തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ഒരു ചിഹ്നത്തിന് രണ്ടുകൂട്ടരും വാശി പിടിച്ചതോടെയാണ് രണ്ടില രണ്ടുപേർക്കും വേണ്ടെന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ തീരുമാനിച്ചത്. തുടർന്ന് ഇരു വിഭാഗത്തിന്റെയും ആവശ്യപ്രകാരം ജോസഫ് വിഭാഗത്തിന് [[ചെണ്ട|ചെണ്ടയും]] ജോസ് വിഭാഗത്തിന് ടേബിൾ ഫാനും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ അനുവദിച്ചു.<ref>{{cite news |title=രണ്ടില ചിഹ്നം രണ്ടുപേർക്കുമില്ല; ജോസഫിന് ചെണ്ട,ജോസിന് ടേബിൾഫാൻ |url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/11/17/kerala-congress-m-symbol-election-commission.html |accessdate=17 നവംബർ 2020}}</ref> രണ്ടില ചിഹ്നം [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗത്തിന് അനുവദിച്ച് കൊണ്ട് 2020 നവംബർ 20ന് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ മുൻ നിലപാട് ശരിവച്ച കോടതി പി.ജെ. ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി തള്ളി. മേൽക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകുമെന്ന് പി ജെ ജോസഫ്.<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-rejects-pj-joseph-s-plea-over-randila-election-symbol-1.5221559</ref> 2020 നവംബർ 23ന് പി ജെ ജോസഫിൻ്റെ അപ്പീലിൻ മേൽ സ്റ്റേ തുടരണം എന്ന വാദം കോടതി നിരാകരിച്ചു. അപ്പീൽ ഫയലിൽ സ്വീകരിച്ച കോടതി വിശദമായ വാദം കേൾക്കും<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-congress-m-randila-symbol-jose-k-mani-1.5228479</ref> ഹർജിയിൽ വിശദമായ വാദം കേട്ട ശേഷം രണ്ടില ചിഹ്നവും കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പേരും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ തീരുമാനത്തിൽ ഇടപെടാനാകില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ കോടതി 2021 ഫെബ്രുവരി 22ന് പി.ജെ.ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി നിരാകരിച്ച് രണ്ടില ചിഹ്നം ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അനുവദിച്ചു കൊടുത്ത് കൊണ്ട് ഉത്തരവായി<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-division-bench-allots-two-leaves-to-jose-k-mani-faction-1.5460772</ref> 2021 മാർച്ച് 15ന് ഹൈക്കോടതി വിധി സുപ്രീം കോടതി അംഗീകരിച്ചതോടെ രണ്ടില ചിഹ്ന കേസ് അവസാനിച്ചു. <ref>https://www.mathrubhumi.com/news/india/two-leaf-symbol-for-jose-k-mani-faction-supreme-court-rejects-joseph-groups-plea-1.5517732</ref> == കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്) == 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്) വിഭാഗം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് തയ്യാറെടുത്തിരുന്നു. പാർട്ടി രൂപീകരണത്തിന് മുന്നോടിയായി കോട്ടയത്തെ പഴയ ഓഫീസ് അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു എങ്കിലും പാർട്ടി രൂപീകരണം ഔദ്യോഗികമായി പിന്നീട് പ്രഖ്യാപിച്ചില്ല. 2010-ൽ മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ ലയിക്കുന്നത് വരെ സൈക്കിൾ ആയിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നം. എന്നാൽ 2020-ലെ തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് വിഭാഗത്തിന് തിരഞ്ഞെടുപ്പു കമ്മീഷനിൽ നിന്ന് താത്കാലികമായി അനുവദിച്ച് കിട്ടിയ ചെണ്ട ചിഹ്നത്തിലാണ് മത്സരിച്ചത്. രണ്ടിലയും കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പാർട്ടിയും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് 2021 ഫെബ്രുവരി 22ന് ഹൈക്കോടതി ഡിവിഷൻ ബഞ്ച് അനുവദിച്ചതിനെ തുടർന്ന് പുതിയ നീക്കങ്ങൾ ആരംഭിച്ചെങ്കിലും സുപ്രീം കോടതിയിൽ ഇതിനെതിരെ അപ്പീലിനു പോയെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ തീരുമാനത്തെ സുപ്രീം കോടതിയും എതിർത്തില്ല. ഇതേ തുടർന്നാണ് 2021-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുൻപ് സ്വന്തമായി പാർട്ടിയും ചിഹ്നവും വേണമെന്ന് ജോസഫ് വിഭാഗത്തിൽ കൂടിയാലോചനകൾ തുടങ്ങിയത്. കോട്ടയത്ത് സ്റ്റാർ ജംഗ്ഷനിലാണ് പാർട്ടിയുടെ ഓഫീസ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. 2010-ൽ മാണി ഗ്രൂപ്പുമായി ലയിച്ചതോടെ ആ ഓഫീസ് ജോസഫ് ചെയർമാനായ ഗാന്ധിജി സ്റ്റഡീസ് സെൻററിൻ്റെ ഓഫീസാക്കി മാറ്റി. കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി, ജോസഫ് വിഭാഗങ്ങൾ വഴി പിരിഞ്ഞതിന് ശേഷം ഹോട്ടൽ ഓഡിറ്റോറിയത്തിലാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം യോഗങ്ങൾ ചേർന്നിരുന്നത്. 2020-ലെ തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥികളായാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം പത്രിക നൽകിയത്. പിന്നീട് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ പ്രത്യേക ഉത്തരവ് വാങ്ങിയാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം സ്ഥാനാർത്ഥികളെ ഒരു ബ്ലോക്കായി പരിഗണിച്ചത്. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/01/18/pj-joseph-to-revive-the-party-before-assembly-elections.html</ref> 2021-ലെ പി.സി.തോമസിൻ്റെ കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുമായി നടന്ന ലയനത്തിന് ശേഷം 2024-ൽ നടന്ന ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയം പാർലമെൻ്റ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്ക് വേണ്ടി യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ ഓട്ടോറിക്ഷ ചിഹ്നത്തിൽ മത്സരിച്ച് ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ് വിജയിച്ചു. അതോടെ കേരള കോൺഗ്രസിന് സംസ്ഥാന പാർട്ടിയെന്ന പദവി ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷൻ നൽകിയതിനെ തുടർന്ന് പാർട്ടി ചെയർമാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് ഈ നീക്കം ഉപേക്ഷിച്ച് കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പാർട്ടിയിൽ തന്നെ തുടരാൻ തീരുമാനിച്ചു. 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി പാർട്ടി ചെയർമാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിക്കൽ പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ ഇനി ഈ നീക്കം നടക്കാൻ സാധ്യതയില്ല.<ref>https://keralakaumudi.com/en/news/mobile/news.php?id=1717030&u=pj-joseph-ends-55-year-career-kerala-congress-%28joseph%29-announces-candidates-for-eight-seats</ref> == ആരോപണങ്ങൾ == വിമാനയാത്രക്കിടെ സഹയാത്രികയോട് മോശമായി പെരുമാറി എന്ന ആരോപണത്തെ തുടർന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് 2006 നവംബർ 4-നു മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്നും രാജി വെക്കേണ്ടതായി വന്നു. ഈ കേസിൽ കുറ്റവിമുക്തനായതിനെത്തുടർന്ന് 2009 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് വീണ്ടും മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == * ഭാര്യ : ഡോ. ശാന്ത ജോസഫ്(റിട്ട. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ, ആരോഗ്യവകുപ്പ്)<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/pj-joseph-wife-dr-santha-1.8231596</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/09/15/pj-joseph-santha-wedding-anniversary.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/01/17/pj-josephs-wife-dr-santha-joseph-passed-away.html</ref> * ''മക്കൾ'' : * അപ്പു ജോൺ ജോസഫ്(കേരള കോൺഗ്രസ് സ്റ്റീയറിംഗ് കമ്മിറ്റി അംഗം) * ഡോ. അനു യമുന * ആൻ്റണി ജോസഫ് * പരേതനായ ജോമോൻ * ''മരുമക്കൾ'' * ഡോ. അനു ജോർജ്(കോയമ്പത്തൂർ) * ഡോ. ജോ ജോസഫ്(കോതമംഗലം) * ഉഷ ആൻ്റണി(പാലാ) == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == ===നിയമസഭയിലേക്ക്=== {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }} http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- | 2016 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || റോയി വരിക്കാട്ട് || സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി, [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 2011 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || ജോസഫ് ആഗസ്റ്റിൻ || സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി, [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 2006 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 2001 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] |- | 1996 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 1991 || [[ഇടുക്കി ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പാലാ കെ.എം. മാത്യു]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 1987 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || എം.സി. മാത്യു || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 1982 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || എൻ.എ. പ്രഭ || [[ആർ.എസ്.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |} ==അവലംബം== {{Reflist}} *<https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-stayed-the-order-permitted-the-symbol-to-jose-k-mani-1.5044772 {{Fourteenth KLA}} {{DEFAULTSORT:ജോസഫ്}} [[വർഗ്ഗം:1941-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇടുക്കി ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലവിഭവവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റവന്യൂമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] r4vgillhykbgqqml96s4hqpx3t8yr0m 4627113 4627112 2026-05-31T03:09:05Z Altocar 2020 144384 /* */ 4627113 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P.J. Joseph}} {{Infobox officeholder | name = പി.ജെ. ജോസഫ് | image = P.J Joseph (cropped).jpg | caption = | office = കേരളത്തിലെ ജലസേചന വകുപ്പ് മന്ത്രി | constituency = | term_start = [[മേയ് 23]] [[2011]] | term_end = [[മേയ് 20]] [[2016]] | predecessor = [[എൻ.കെ. പ്രേമചന്ദ്രൻ]] | successor = [[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]] | office1 = കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start1 = [[ജനുവരി 16]] [[1978]] | term_end1 = [[സെപ്റ്റംബർ 15]] [[1978]] | predecessor1 = [[കെ.എം. മാണി]] | successor1 = [[കെ.എം. മാണി]] | office2 = കേരളത്തിലെ റവന്യൂ, വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start2 = [[ഡിസംബർ 28]] [[1981]] | term_end2 = [[മാർച്ച് 17]] [[1982]] | predecessor2 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]], [[ബേബി ജോൺ]] | successor2 = [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] | office3 = കേരളത്തിലെ റവന്യൂ, ഹൗസിംഗ് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start3 = [[മേയ് 24]] [[1982]] | term_end3 = [[മാർച്ച് 25]] [[1987]] | predecessor3 = [[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]] | successor3 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]],[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]] | office4 = കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസ, പൊതുമരാമത്ത് ഹൗസിംഗ്, രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start4 = [[മേയ് 20]] [[1996]] | term_end4 = [[മേയ് 13]] [[2001]] | predecessor4 = [[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]], [[പി.കെ.കെ. ബാവ]], [[എം.ടി. പത്മ]] | successor4 = [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]], [[എം.കെ. മുനീർ]], [[സി.എഫ്. തോമസ്]] | office5 = കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start5 = [[മേയ് 18]] [[2006]] | term_end5 = [[സെപ്റ്റംബർ 9]] [[2006]] | predecessor5 = [[എം.കെ. മുനീർ]] | successor5 = [[ടി.യു. കുരുവിള]] | term_start6 = [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] [[2009]] | term_end6 = [[ഏപ്രിൽ 30]] [[2010]] | predecessor6 = [[മോൻസ് ജോസഫ്]] | successor6 = [[എം. വിജയകുമാർ]] | office7 = കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗം | constituency7 = [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] | term_start9 = [[ഒക്ടോബർ 4]] [[1970]] | term_end9 = [[ഏപ്രിൽ 4]] [[1991]] | predecessor9 = [[കെ.സി. സക്കറിയ]] | successor9 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | term_start8 = [[മേയ് 14]] [[1996]] | term_end8 = [[മേയ് 16]] [[2001]] | predecessor8 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | successor8 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | term_start7 = [[മേയ് 13]] [[2006]] | term_end7 = [[മെയ് 4]] [[2026]] | predecessor7 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | successor7 = അപ്പു ജോസഫ് | birth_date = {{birth date and age|1941|06|28|df=y}}<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/features/politics/pj-joseph-80-1.5785213{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | birth_name = പാലത്തിനാൽ ജോസഫ് ജോസഫ് | birth_place = [[പുറപ്പുഴ]],[[തൊടുപുഴ]] [[താലൂക്ക്]], [[ഇടുക്കി ജില്ല]] | residence = [[പുറപ്പുഴ]] | death_date = | death_place = | party = [[File:Kerala-Congress-flag.svg|50px|border]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ്]](2020-തുടരുന്നു) * [[യു.ഡി.എഫ്]] | otherparty = * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]](2009-2020) [[യു.ഡി.എഫ്]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]](1987-2009) [[എൽ.ഡി.എഫ്]] * ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് (1985-1987) * [[കേരള കോൺഗ്രസ്]](1968-1985) | religion = [[ക്രിസ്തുമതം]] | father = പി.ഒ. ജോസഫ് | mother = അന്നമ്മ | spouse = ഡോ.ശാന്താ ജോസഫ് | children = * അപ്പു ജോസഫ് * യമുന * ആൻറണി * പരേതനായ ജോമോൻ | website = | footnotes = | date = മാർച്ച് 17 | year = 2026 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/51%20Joseph%20PJ.pdf കേരള നിയമസഭ }} 1970 മുതൽ 2026 വരെ പത്ത് തവണ [[കേരളാ നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗവും കേരള മന്ത്രിസഭയിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പുകളുടെ മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ ഉൾപ്പെട്ട [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)|കേരള കോൺഗ്രസ്‌ (ജെ)|കേരളാ കോൺഗ്രസ്സ് (എം)|കേരള കോൺഗ്രസ്]]-ന്റെ നേതാവാണ് '''പാലത്തിനാൽ ജോസഫ് ജോസഫ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''പി.ജെ. ജോസഫ്(28 ജൂൺ 1941) ''' [[മദ്രാസ്|മദ്രാസിലെ]] ലൊയോള കോളേജിൽ നിന്നും [[സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം|സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിൽ]] [[ബിരുദാനന്തരബിരുദം]] നേടിയിട്ടുള്ള ഇദ്ദേഹം [[ജൈവ കൃഷി]] വ്യാപകമാക്കുന്നതിൽ ഉത്സാഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1970-ൽ പി.ജെ. ജോസഫ് ആദ്യമായി [[നിയമസഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]], [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] എന്നിവരുടെ മന്ത്രിസഭകളിൽ ആഭ്യന്തരം, [[വിദ്യാഭ്യാസം]], ഭവനനിർമ്മാണം, പൊതുമരാമത്ത്, റവന്യൂ, ജലവിഭവം തുടങ്ങിയ വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയായും<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/03/31/interview-with-pj-joseph-kerala-assembly-polls-2021.html</ref> 1970, 1977, 1980, 1982, 1987, 1996, 2006, 2011, 2016, 2021 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും നിയമസഭാംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2026-ൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/03/17/kerala-congress-announces-candidates-appu-john-joseph-monse-joseph-thomas-unniyadan.html</ref><ref>https://www.mathrubhumi.com/election/kerala-assembly-election-2026/pj-joseph-retires-electoral-politics-kerala-congress-h6s1elbo</ref> == ജീവിത രേഖ == [[ഇടുക്കി ജില്ല]]യിലെ [[തൊടുപുഴ]] താലൂക്കിലെ [[പുറപ്പുഴ]] ഗ്രാമത്തിൽ വയറ്റാട്ടിൽ പാലത്തിനാൽ വീട്ടിൽ പി.ഒ. ജോസഫിൻ്റെയും അന്നമ്മയുടേയും അഞ്ച് മക്കളിൽ മൂന്നാമത്തെ മകനായി 1941 ജൂൺ 28ന് [[ഇടവം|ഇടവമാസത്തിലെ]] [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നക്ഷത്രത്തിൽ ജനിച്ചു. പുറപ്പുഴയിലെ ഗവ.എൽ.പി.സ്കൂൾ, സെൻ്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് യു.പി.സ്കൂൾ, കോട്ടയം എസ്എച്ച് മൗണ്ട് സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ജോസഫ് ചങ്ങനാശേരി എസ്ബി കോളേജ്, മദ്രാസ് ലയോള കോളേജ്, തേവര സേക്രഡ്ഹാർട്ട് കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദവും ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടി. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/06/27/interview-with-pj-joseph.html</ref> മദ്രാസ് ലയോള കോളേജിൽ നിന്നും എം.എ. അഗ്രികൾച്ചറിസ്റ്റ് ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ ശേഷം പശുവളർത്തലും പാൽ ഉത്പാദനവും ജൈവ പച്ചക്കറി കൃഷിയും അദ്ദേഹം ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൻ്റെ ഭാഗമാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920|title=ഔസേപ്പച്ചന്റെ അമ്പത് സുവർണ വർഷങ്ങൾ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2020-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20201002203823/https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920|url-status=deviated|archivedate=2020-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201002203823/https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920}}</ref>. ==രാഷ്ട്രീയത്തിൽ== 1968-ൽ [[കേരളാ കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിൽ അംഗമായതിനെ തുടർന്നാണ് അദ്ദേഹം കേരളാ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ എത്തിയത്. 1970-ൽ [[തൊടുപുഴ]] നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി [[കേരള നിയമസഭ| കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് 2021 വരെ നടന്ന എല്ലാ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും (മത്സരിക്കാതെ മാറി നിന്ന 1991-ലും പി.ടി.തോമസിനോട് പരാജയപ്പെട്ട 2001-ലും ഒഴിച്ച്) മൊത്തം പത്ത് തവണയും തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും വിജയിച്ച ജോസഫ് 1970 മുതൽ 2026 വരെ കേരള നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു. 1973-ൽ പാർട്ടിയുടെ യുവജന വിഭാഗമായ യൂത്ത്ഫ്രണ്ട് സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറായ ജോസഫ് നിലവിൽ പത്ത് തവണ എം.എൽ.എയും ഏഴു തവണ മന്ത്രിയുമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി]] ആയി ഭിന്നത ഉണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് 1979-ൽ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] എന്ന പേരിൽ സ്വന്തം പാർട്ടി രൂപികരിച്ചു. 1980-ൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ് (ഐ)]] നേതാവും മുൻ കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[കെ. കരുണാകരൻ]] [[യു.ഡി.എഫ്]] രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ 1980 മുതൽ 1982 വരെ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യുടെ സ്ഥാപക കൺവീനറായും പ്രവർത്തിച്ചു. 1989-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ|മൂവാറ്റുപുഴയിൽ]] നിന്നും 1991-ൽ [[ഇടുക്കി|ഇടുക്കിയിൽ]] നിന്നും [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭയിലേയ്ക്ക്]] മത്സരിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. 2001-ലെ [[നിയമസഭാ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[തൊടുപുഴ|തൊടുപുഴയിൽ]] നിന്ന് ആദ്യമായി [[പി.ടി. തോമസ്|പി.ടി.തോമസിനോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു . 1970, 1977, 1980, 1982, 1987, 1996, 2006, 2011, 2016, 2021 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[തൊടുപുഴ|തൊടുപുഴയിൽ]] നിന്ന് ജയിച്ച ജോസഫ് ആദ്യമായി മന്ത്രി ആകുന്നത് 1978-ൽ ആണ്. [[എ.കെ. ആന്റണി]] മന്ത്രിസഭയിലെ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടങ്ങിയ ജോസഫ് 1981-1982,1982-1987 കാലഘട്ടത്തിൽ [[കെ. കരുണാകരൻ]] നയിച്ച മന്ത്രിസഭയിൽ രണ്ട് തവണ റവന്യൂ മന്ത്രിയായി. 1996-2001 ലെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായിരുന്നു. പിന്നീട് 2006-ലെ [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] സർക്കാരിലും ചെറിയൊരു കാലയളവിൽ രണ്ടു തവണ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായി. 2011-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്| യു.ഡി.എഫിന്]] നേരിയ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിച്ച് [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] മുഖ്യമന്ത്രി ആയതോടെയാണ് ജോസഫ് ഏഴാം തവണയും മന്ത്രിയായത്. 2014 ലെ ബാർ കോഴ വിവാദത്തിൽ ആരോപണ വിധേയനായ ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി [[കെ.എം. മാണി]] 2015 നവംബർ 10 ന് മന്ത്രി സ്ഥാനം രാജിവച്ചു. മാണിക്കൊപ്പം രാജി വയ്ക്കാൻ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടായി എങ്കിലും പി.ജെ.ജോസഫ് മന്ത്രി സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നത് കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ ഏറെ വിമർശനങ്ങൾക്ക് വഴിവച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/05/10/kerala-congress-m-mouth-piece-pratichaya-against-pj-joseph-and-congress.html|title=അന്ന് മാണിക്കൊപ്പം രാജിക്ക് ജോസഫ് മടിച്ചു; വിമർശനവുമായി പ്രതിച്ഛായ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> 2011-2016-ലെ രണ്ടാം ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിൽ ജലവിഭവ വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായി 5 വർഷം കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കിയ ജോസഫ് 2021-ൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ പത്താം തവണയും നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പ്രായാധിക്യത്തെ തുടർന്ന് 2026 മാർച്ച് 17ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ച പി.ജെ.ജോസഫ് കേരള കോൺഗ്രസിന് വേണ്ടി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തൊടുപുഴ നിയമസഭ സീറ്റിൽ മകൻ അപ്പു ജോൺ ജോസഫ് മത്സരിക്കും എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/pj-joseph-on-his50th-anniversary-legislative-entry-thodupuzha-1.5060346|title=ഉമ്മൻചാണ്ടി, പിണറായി, പി.ജെ. ജോസഫ്; സമ്പന്നം 1970 നിയമസഭ ബാച്ച്|access-date=2020-10-03|language=en}}</ref> ===കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ=== 1968-ൽ കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ അംഗമായ പി.ജെ. ജോസഫ് പല തവണ കേരളാ കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്ന കെ.എം. മാണിയും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പാർട്ടിയുമായി ലയിക്കുകയും പിളരുകയും ചെയ്തു. [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] എന്ന പേരിൽ പാർട്ടി [[കെ.എം. മാണി]] രൂപികരിക്കുന്നത് 1979-ലാണ്. 1977-ൽ പാലായിൽ നിന്ന് ജയിച്ച കെ.എം.മാണി 1978-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കേസ് ജയിച്ചതിനെ തുടർന്ന് മന്ത്രിസഭയിൽ തിരിച്ചെത്തിയതിനാൽ 1978-ൽ ജോസഫ് ആഭ്യന്തരവകുപ്പ് മന്ത്രി സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞു. മാണി അഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി ചുമതല ഏറ്റതിനാൽ ഒഴിവ് വന്ന പാർട്ടി ചെയർമാൻ സ്ഥാനം വേണമെന്ന് ജോസഫ് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇതിൻ്റെ പേരിൽ മാണിയും ജോസഫും തമ്മിൽ അകന്നു. ഈ അകൽച്ചയാണ് പിൽക്കാലത്ത് കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ നടന്ന എല്ലാ പിളർപ്പുകൾക്കും തുടക്കം കുറിച്ചത്. പാർട്ടി ചെയർമാൻ സ്ഥാനത്തേയ്ക്ക് നടന്ന മത്സരത്തിൽ മാണി പി.ജി.സെബാസ്റ്റ്യനെയാണ് പിന്തുണച്ചത് കടുത്ത മത്സരം നടന്ന പാർട്ടി ചെയർമാൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് പരാജയപ്പെട്ടു. 1979-ൽ തന്നെ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] എന്ന പേരിൽ സ്വന്തം പാർട്ടി രൂപികരിച്ചു. 1980-ൽ ഇടതിലേയ്ക്ക് മാറിയ കെ.എം മാണി 1981-ൽ [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൽ]] തിരിച്ചെത്തി. പിന്നീട് 1985-ൽ മാണിയുടെ പാർട്ടിയിൽ ജോസഫ് ലയിച്ചു. ഒപ്പം തന്നെ 1985-ൽ ഐക്യകേരളാ കോൺഗ്രസ് എന്ന ആശയത്തിനായി പലതായി പിളർന്ന് മാറിയ കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടികൾ ( [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]], [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]], [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]]) എല്ലാവരും ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പേരിൽ ലയിച്ചു. [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായ (1982- 1987) ലെ [[യു.ഡി.എഫ്]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളായ [[കെ.എം. മാണി]], പി.ജെ.ജോസഫ്, [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] എന്നിവർ മന്ത്രിമാരും ആയി. പക്ഷേ പിന്നീട് 1987-ൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് വീണ്ടും പിളർന്നു. 1989 വരെ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ നിന്ന പി.ജെ.ജോസഫ് പിന്നീട് ഇടതുപക്ഷത്തേയ്ക്ക് പോയി. 1991 മുതൽ പി.ജെ.ജോസഫ് ഇടതുപക്ഷത്ത് നിലയുറപ്പിച്ചു. അവസാനം നീണ്ട 23 വർഷത്തിനു ശേഷം 2010-ൽ പി.ജെ.ജോസഫ് കെ.എം.മാണിയുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541|title=പിളർന്ന്, വളർന്ന്, ബാറിൽ തളർന്ന് മാണി സാർ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2021-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920135338/https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541|url-status=deviated|archivedate=2021-09-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210920135338/https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541}}</ref>. 2019-ലെ പതിനേഴാം ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്ത്]] നിന്നോ [[ഇടുക്കി|ഇടുക്കിയിൽ]] നിന്നോ മത്സരിക്കുവാൻ ജോസഫ് താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും മാണി സീറ്റ് നൽകിയില്ല. ഏറെ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം ഉണ്ടായി എങ്കിലും [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ]] ആയിരുന്നു മത്സരിച്ചതും ജയിച്ചതും. അവസാനം ജോസഫ് മാണിയുടെ തീരുമാനം അംഗീകരിച്ചു. 2019 ഏപ്രിൽ ഒൻപതിന് കെ.എം.മാണി അന്തരിച്ചു. അതിനു ശേഷം ആറു മാസം കഴിഞ്ഞ് നടന്ന ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പാലാ നിയമസഭാ സീറ്റിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] പരാജയപ്പെട്ടു. [[ജോസ് കെ. മാണി]] യുമായി അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം ഉണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് പി.ജെ.ജോസഫ് രണ്ടില ചിഹ്നം നൽകിയില്ല. ഇതും പരാജയത്തിന് ഒരു കാരണമായി. പാലാ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തോടെ പാർട്ടിയിൽ ഇരുവരും രണ്ട് ഗ്രൂപ്പായി ചേരിതിരിഞ്ഞു. പി.ജെ.ജോസഫ് നേതാവായ ഗ്രൂപ്പിൽ എം.എൽ.എമാരായ [[സി.എഫ്. തോമസ്|സി.എഫ്.തോമസ്]], [[മോൻസ് ജോസഫ്]] എന്നിവരും [[ജോസ് കെ. മാണി]] എംപി നയിക്കുന്ന ഗ്രൂപ്പിൽ എംഎൽഎമാരായ [[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]], [[എൻ. ജയരാജ്|എൻ.ജയരാജ്]], [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ]] എം.പി അങ്ങനെ പാർട്ടിയിൽ ജോസഫ് പക്ഷവും ജോസ് പക്ഷവും നിലവിൽ വന്നു<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377|title=പാലായ്ക്ക് പുത്തൻ മാണിക്യം; യുഡിഎഫ് കോട്ട പിടിച്ചടക്കി മാണി സി.കാപ്പൻ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2020-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009030110/https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377|url-status=deviated|archivedate=2020-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201009030110/https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377}}</ref>. [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] എന്ന പാർട്ടിയും രണ്ടില ചിഹ്നവും [[ജോസ് കെ. മാണി]]ക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന ഹൈക്കോടതി വിധി 2021 മാർച്ച് 15ന് സുപ്രീം കോടതിയും ശരിവച്ചതോടെ പ്രതിസന്ധിയിലായ ജോസഫ് വിഭാഗം 2021 മാർച്ച് 17ന് [[പി.സി. തോമസ്| പി.സി.തോമസിൻ്റെ]] [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] എന്ന പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. ഇതോടെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുൻപ് [[എൻ.ഡി.എ.]] മുന്നണി വിട്ട [[പി.സി. തോമസ്]] [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] ഭാഗമായി മാറി. ലയനശേഷം നിലവിൽ വന്ന കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ വർക്കിംഗ് ചെയർമാൻ, പാർട്ടി ലീഡർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ പി.ജെ.ജോസഫിനാണ്. പി.സി.തോമസ് ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാനാകും. മോൻസ് ജോസഫാണ് പാർട്ടിയുടെ വൈസ് ചെയർമാൻ. നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പടിവാതിക്കൽ നിൽക്കെ പഴയ ജോസഫ് വിഭാഗം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതിനോ പുതിയ പാർട്ടിയായി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിനൊ ഉള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ നീളും എന്നതിനാലാണ് ലയന നടപടികൾ വേഗത്തിലായത്<ref>http://www.mangalam.com/news/detail/470793-latest-news.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-03-18 |archive-date=2021-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210317043846/https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 |url-status=deviated |archivedate=2021-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210317043846/https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 }}</ref> <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/03/17/p-c-thomas-merged-with-p-j-joseph-faction.html</ref> 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്ന് പത്താം പ്രാവശ്യവും നിയമസഭാംഗമായ പി.ജെ.ജോസഫ് 2026-ൽ പ്രായാധിക്യത്തെ തുടർന്ന് ഇനി മത്സരിക്കുന്നില്ല എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മകൻ അപ്പു ജോസഫ് തൊടുപുഴ മണ്ഡലത്തിലെ കേരള കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചു വിജയിച്ചു. തൊടുപുഴയിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായ അപ്പു ജോസഫ് നിലവിൽ പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ ചീഫ് വിപ്പായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. <ref>https://www.manoramanews.com/kerala/politics/2026/03/17/generational-shift-in-kerala-congress-pj-joseph-will-not-contest-apu-joseph-in-thodupuzha.html</ref> === രണ്ടില ചിഹ്നവും കോടതി വിധിയും=== കേരളാ കോൺഗ്രസ് ജേക്കബ് വിഭാഗം നേതാവായിരുന്ന [[ജോണി നെല്ലൂർ]] 2020 മാർച്ചിൽ പാർട്ടി വിട്ട് ജോസഫിൻ്റെ കൂടെ ചേർന്നു. ജനാധിപത്യ കേരളാ കോൺഗ്രസ് രൂപികരിച്ച് ഇടതുപക്ഷത്തേയ്ക്ക് പോയ [[ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജ്|കെ. ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജും]] പാർട്ടിയും ഇടതുമുന്നണി ബന്ധവും ഉപേക്ഷിച്ച് ജോസഫിന് ഒപ്പം ചേർന്നു. രണ്ടില ചിഹ്നത്തിനായി ജോസ് പക്ഷവും ജോസഫ് പക്ഷവും കോടതിയിൽ ഹർജി നൽകി. ഇതിനിടയിൽ ജോസ് പക്ഷത്തെ യുഡിഎഫിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. രണ്ടില വിധി ആദ്യം അനുകൂലം ആയത് ജോസ് പക്ഷത്തിനാണ്. എന്നാൽ ജോസഫ് പക്ഷം ഹൈക്കോടതിയിൽ കൊടുത്ത അപ്പീൽ പ്രകാരം ഒരു മാസത്തേയ്ക്ക് വിധി സ്റ്റേ ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-stayed-the-order-permitted-the-symbol-to-jose-k-mani-1.5044772|title=ജോസ് കെ. മാണിക്ക് രണ്ടില ചിഹ്നം അനുവദിച്ച നടപടി ഹൈക്കോടതി സ്‌റ്റേ ചെയ്തു|access-date=2020-10-03|last=ന്യൂസ്|first=ജീവ് ടോം മാത്യു/മാതൃഭൂമി|language=en}}</ref>. ഒക്ടോബർ 9 ന് ഒരു മാസത്തെ സ്റ്റേ ഓർഡർ അവസാനിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വീണ്ടും ചേർന്ന കോടതി സ്റ്റേ ഓർഡർ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നീട്ടി.<ref>https://m.deepika.com/article/news-detail/574267{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2020 നവംബർ 17ന് സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ രണ്ടില ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു. ഒപ്പം തന്നെ ഇരു വിഭാഗങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക ചിഹ്നങ്ങൾ അനുവദിച്ചു.<ref>{{cite news |title=രണ്ടില ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു; പി.ജെ ജോസഫിന് ചെണ്ട, ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് ടേബിൾ ഫാൻ |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/election-commission-freezes-kerala-congress-m-randila-symbol-1.5214284 |accessdate=17 നവംബർ 2020}}</ref> തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ഒരു ചിഹ്നത്തിന് രണ്ടുകൂട്ടരും വാശി പിടിച്ചതോടെയാണ് രണ്ടില രണ്ടുപേർക്കും വേണ്ടെന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ തീരുമാനിച്ചത്. തുടർന്ന് ഇരു വിഭാഗത്തിന്റെയും ആവശ്യപ്രകാരം ജോസഫ് വിഭാഗത്തിന് [[ചെണ്ട|ചെണ്ടയും]] ജോസ് വിഭാഗത്തിന് ടേബിൾ ഫാനും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ അനുവദിച്ചു.<ref>{{cite news |title=രണ്ടില ചിഹ്നം രണ്ടുപേർക്കുമില്ല; ജോസഫിന് ചെണ്ട,ജോസിന് ടേബിൾഫാൻ |url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/11/17/kerala-congress-m-symbol-election-commission.html |accessdate=17 നവംബർ 2020}}</ref> രണ്ടില ചിഹ്നം [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗത്തിന് അനുവദിച്ച് കൊണ്ട് 2020 നവംബർ 20ന് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ മുൻ നിലപാട് ശരിവച്ച കോടതി പി.ജെ. ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി തള്ളി. മേൽക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകുമെന്ന് പി ജെ ജോസഫ്.<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-rejects-pj-joseph-s-plea-over-randila-election-symbol-1.5221559</ref> 2020 നവംബർ 23ന് പി ജെ ജോസഫിൻ്റെ അപ്പീലിൻ മേൽ സ്റ്റേ തുടരണം എന്ന വാദം കോടതി നിരാകരിച്ചു. അപ്പീൽ ഫയലിൽ സ്വീകരിച്ച കോടതി വിശദമായ വാദം കേൾക്കും<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-congress-m-randila-symbol-jose-k-mani-1.5228479</ref> ഹർജിയിൽ വിശദമായ വാദം കേട്ട ശേഷം രണ്ടില ചിഹ്നവും കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പേരും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ തീരുമാനത്തിൽ ഇടപെടാനാകില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ കോടതി 2021 ഫെബ്രുവരി 22ന് പി.ജെ.ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി നിരാകരിച്ച് രണ്ടില ചിഹ്നം ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അനുവദിച്ചു കൊടുത്ത് കൊണ്ട് ഉത്തരവായി<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-division-bench-allots-two-leaves-to-jose-k-mani-faction-1.5460772</ref> 2021 മാർച്ച് 15ന് ഹൈക്കോടതി വിധി സുപ്രീം കോടതി അംഗീകരിച്ചതോടെ രണ്ടില ചിഹ്ന കേസ് അവസാനിച്ചു. <ref>https://www.mathrubhumi.com/news/india/two-leaf-symbol-for-jose-k-mani-faction-supreme-court-rejects-joseph-groups-plea-1.5517732</ref> == കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്) == 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്) വിഭാഗം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് തയ്യാറെടുത്തിരുന്നു. പാർട്ടി രൂപീകരണത്തിന് മുന്നോടിയായി കോട്ടയത്തെ പഴയ ഓഫീസ് അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു എങ്കിലും പാർട്ടി രൂപീകരണം ഔദ്യോഗികമായി പിന്നീട് പ്രഖ്യാപിച്ചില്ല. 2010-ൽ മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ ലയിക്കുന്നത് വരെ സൈക്കിൾ ആയിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നം. എന്നാൽ 2020-ലെ തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് വിഭാഗത്തിന് തിരഞ്ഞെടുപ്പു കമ്മീഷനിൽ നിന്ന് താത്കാലികമായി അനുവദിച്ച് കിട്ടിയ ചെണ്ട ചിഹ്നത്തിലാണ് മത്സരിച്ചത്. രണ്ടിലയും കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പാർട്ടിയും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് 2021 ഫെബ്രുവരി 22ന് ഹൈക്കോടതി ഡിവിഷൻ ബഞ്ച് അനുവദിച്ചതിനെ തുടർന്ന് പുതിയ നീക്കങ്ങൾ ആരംഭിച്ചെങ്കിലും സുപ്രീം കോടതിയിൽ ഇതിനെതിരെ അപ്പീലിനു പോയെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ തീരുമാനത്തെ സുപ്രീം കോടതിയും എതിർത്തില്ല. ഇതേ തുടർന്നാണ് 2021-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുൻപ് സ്വന്തമായി പാർട്ടിയും ചിഹ്നവും വേണമെന്ന് ജോസഫ് വിഭാഗത്തിൽ കൂടിയാലോചനകൾ തുടങ്ങിയത്. കോട്ടയത്ത് സ്റ്റാർ ജംഗ്ഷനിലാണ് പാർട്ടിയുടെ ഓഫീസ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. 2010-ൽ മാണി ഗ്രൂപ്പുമായി ലയിച്ചതോടെ ആ ഓഫീസ് ജോസഫ് ചെയർമാനായ ഗാന്ധിജി സ്റ്റഡീസ് സെൻററിൻ്റെ ഓഫീസാക്കി മാറ്റി. കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി, ജോസഫ് വിഭാഗങ്ങൾ വഴി പിരിഞ്ഞതിന് ശേഷം ഹോട്ടൽ ഓഡിറ്റോറിയത്തിലാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം യോഗങ്ങൾ ചേർന്നിരുന്നത്. 2020-ലെ തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥികളായാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം പത്രിക നൽകിയത്. പിന്നീട് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ പ്രത്യേക ഉത്തരവ് വാങ്ങിയാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം സ്ഥാനാർത്ഥികളെ ഒരു ബ്ലോക്കായി പരിഗണിച്ചത്. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/01/18/pj-joseph-to-revive-the-party-before-assembly-elections.html</ref> 2021-ലെ പി.സി.തോമസിൻ്റെ കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുമായി നടന്ന ലയനത്തിന് ശേഷം 2024-ൽ നടന്ന ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയം പാർലമെൻ്റ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്ക് വേണ്ടി യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ ഓട്ടോറിക്ഷ ചിഹ്നത്തിൽ മത്സരിച്ച് ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ് വിജയിച്ചു. അതോടെ കേരള കോൺഗ്രസിന് സംസ്ഥാന പാർട്ടിയെന്ന പദവി ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷൻ നൽകിയതിനെ തുടർന്ന് പാർട്ടി ചെയർമാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് ഈ നീക്കം ഉപേക്ഷിച്ച് കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പാർട്ടിയിൽ തന്നെ തുടരാൻ തീരുമാനിച്ചു. 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി പാർട്ടി ചെയർമാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിക്കൽ പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ ഇനി ഈ നീക്കം നടക്കാൻ സാധ്യതയില്ല.<ref>https://keralakaumudi.com/en/news/mobile/news.php?id=1717030&u=pj-joseph-ends-55-year-career-kerala-congress-%28joseph%29-announces-candidates-for-eight-seats</ref> == ആരോപണങ്ങൾ == വിമാനയാത്രക്കിടെ സഹയാത്രികയോട് മോശമായി പെരുമാറി എന്ന ആരോപണത്തെ തുടർന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് 2006 നവംബർ 4-നു മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്നും രാജി വെക്കേണ്ടതായി വന്നു. ഈ കേസിൽ കുറ്റവിമുക്തനായതിനെത്തുടർന്ന് 2009 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് വീണ്ടും മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == * ഭാര്യ : ഡോ. ശാന്ത ജോസഫ്(റിട്ട. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ, ആരോഗ്യവകുപ്പ്)<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/pj-joseph-wife-dr-santha-1.8231596</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/09/15/pj-joseph-santha-wedding-anniversary.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/01/17/pj-josephs-wife-dr-santha-joseph-passed-away.html</ref> * ''മക്കൾ'' : * അപ്പു ജോൺ ജോസഫ്(കേരള കോൺഗ്രസ് സ്റ്റീയറിംഗ് കമ്മിറ്റി അംഗം) * ഡോ. അനു യമുന * ആൻ്റണി ജോസഫ് * പരേതനായ ജോമോൻ * ''മരുമക്കൾ'' * ഡോ. അനു ജോർജ്(കോയമ്പത്തൂർ) * ഡോ. ജോ ജോസഫ്(കോതമംഗലം) * ഉഷ ആൻ്റണി(പാലാ) == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == ===നിയമസഭയിലേക്ക്=== {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }} http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- | 2016 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || റോയി വരിക്കാട്ട് || സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി, [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 2011 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || ജോസഫ് ആഗസ്റ്റിൻ || സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി, [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 2006 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 2001 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] |- | 1996 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 1991 || [[ഇടുക്കി ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പാലാ കെ.എം. മാത്യു]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 1987 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || എം.സി. മാത്യു || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 1982 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || എൻ.എ. പ്രഭ || [[ആർ.എസ്.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |} ==അവലംബം== {{Reflist}} *<https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-stayed-the-order-permitted-the-symbol-to-jose-k-mani-1.5044772 {{Fourteenth KLA}} {{DEFAULTSORT:ജോസഫ്}} [[വർഗ്ഗം:1941-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇടുക്കി ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലവിഭവവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റവന്യൂമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] 5ihdbezjxu87860ioja9teqhkru1sh2 4627119 4627113 2026-05-31T04:41:09Z Altocar 2020 144384 /* */ 4627119 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|P.J. Joseph}} {{Infobox officeholder | name = പി.ജെ. ജോസഫ് | image = P.J Joseph (cropped).jpg | caption = | office = കേരളത്തിലെ ജലസേചന വകുപ്പ് മന്ത്രി | constituency = | term_start = [[മേയ് 23]] [[2011]] | term_end = [[മേയ് 20]] [[2016]] | predecessor = [[എൻ.കെ. പ്രേമചന്ദ്രൻ]] | successor = [[കെ. കൃഷ്ണൻകുട്ടി]] | office1 = കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start1 = [[ജനുവരി 16]] [[1978]] | term_end1 = [[സെപ്റ്റംബർ 15]] [[1978]] | predecessor1 = [[കെ.എം. മാണി]] | successor1 = [[കെ.എം. മാണി]] | office2 = കേരളത്തിലെ റവന്യൂ, വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start2 = [[ഡിസംബർ 28]] [[1981]] | term_end2 = [[മാർച്ച് 17]] [[1982]] | predecessor2 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]], [[ബേബി ജോൺ]] | successor2 = [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] | office3 = കേരളത്തിലെ റവന്യൂ, ഹൗസിംഗ് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start3 = [[മേയ് 24]] [[1982]] | term_end3 = [[മാർച്ച് 25]] [[1987]] | predecessor3 = [[ഇ. ചന്ദ്രശേഖരൻ നായർ]] | successor3 = [[പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ]],[[ലോനപ്പൻ നമ്പാടൻ]] | office4 = കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസ, പൊതുമരാമത്ത് ഹൗസിംഗ്, രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start4 = [[മേയ് 20]] [[1996]] | term_end4 = [[മേയ് 13]] [[2001]] | predecessor4 = [[ഇ.ടി. മുഹമ്മദ് ബഷീർ]], [[പി.കെ.കെ. ബാവ]], [[എം.ടി. പത്മ]] | successor4 = [[നാലകത്ത് സൂപ്പി]], [[എം.കെ. മുനീർ]], [[സി.എഫ്. തോമസ്]] | office5 = കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start5 = [[മേയ് 18]] [[2006]] | term_end5 = [[സെപ്റ്റംബർ 9]] [[2006]] | predecessor5 = [[എം.കെ. മുനീർ]] | successor5 = [[ടി.യു. കുരുവിള]] | term_start6 = [[ഓഗസ്റ്റ് 17]] [[2009]] | term_end6 = [[ഏപ്രിൽ 30]] [[2010]] | predecessor6 = [[മോൻസ് ജോസഫ്]] | successor6 = [[എം. വിജയകുമാർ]] | office7 = കേരളനിയമസഭയിലെ അംഗം | constituency7 = [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] | term_start9 = [[ഒക്ടോബർ 4]] [[1970]] | term_end9 = [[ഏപ്രിൽ 4]] [[1991]] | predecessor9 = [[കെ.സി. സക്കറിയ]] | successor9 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | term_start8 = [[മേയ് 14]] [[1996]] | term_end8 = [[മേയ് 16]] [[2001]] | predecessor8 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | successor8 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | term_start7 = [[മേയ് 13]] [[2006]] | term_end7 = [[മെയ് 4]] [[2026]] | predecessor7 = [[പി.ടി. തോമസ്]] | successor7 = അപ്പു ജോസഫ് | birth_date = {{birth date and age|1941|06|28|df=y}}<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/features/politics/pj-joseph-80-1.5785213{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | birth_name = പാലത്തിനാൽ ജോസഫ് ജോസഫ് | birth_place = [[പുറപ്പുഴ]],[[തൊടുപുഴ]] [[താലൂക്ക്]], [[ഇടുക്കി ജില്ല]] | residence = [[പുറപ്പുഴ]] | death_date = | death_place = | party = [[File:Kerala-Congress-flag.svg|50px|border]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ്]](2020-തുടരുന്നു) * [[യു.ഡി.എഫ്]] | otherparty = * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി)]](2010-2020) [[യു.ഡി.എഫ്]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]](1987-2010) [[എൽ.ഡി.എഫ്]] * ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് (1985-1987)[[യു.ഡി.എഫ്]] * [[കേരള കോൺഗ്രസ്]](1968-1985)[[എൽ.ഡി.എഫ്]], [[യു.ഡി.എഫ്]] | religion = [[ക്രിസ്തുമതം]] | father = പി.ഒ. ജോസഫ് | mother = അന്നമ്മ | spouse = ഡോ.ശാന്താ ജോസഫ് | children = * അപ്പു ജോസഫ് * യമുന * ആൻറണി * പരേതനായ ജോമോൻ | website = | footnotes = | date = മാർച്ച് 17 | year = 2026 | source = http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/51%20Joseph%20PJ.pdf കേരള നിയമസഭ }} 1970 മുതൽ 2026 വരെ പത്ത് തവണ [[കേരളാ നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗവും കേരള മന്ത്രിസഭയിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പുകളുടെ മുൻ മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ ഉൾപ്പെട്ട [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)|കേരള കോൺഗ്രസ്‌ (ജെ)|കേരളാ കോൺഗ്രസ്സ് (എം)|കേരള കോൺഗ്രസ്]]-ന്റെ നേതാവാണ് '''പാലത്തിനാൽ ജോസഫ് ജോസഫ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്ന '''പി.ജെ. ജോസഫ്(28 ജൂൺ 1941) ''' [[മദ്രാസ്|മദ്രാസിലെ]] ലൊയോള കോളേജിൽ നിന്നും [[സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം|സാമ്പത്തികശാസ്ത്രത്തിൽ]] [[ബിരുദാനന്തരബിരുദം]] നേടിയിട്ടുള്ള ഇദ്ദേഹം [[ജൈവ കൃഷി]] വ്യാപകമാക്കുന്നതിൽ ഉത്സാഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 1970-ൽ പി.ജെ. ജോസഫ് ആദ്യമായി [[നിയമസഭ]]യിലേക്കു തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. [[എ.കെ. ആന്റണി]], [[കെ. കരുണാകരൻ]], [[ഇ.കെ. നായനാർ]], [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]], [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] എന്നിവരുടെ മന്ത്രിസഭകളിൽ ആഭ്യന്തരം, [[വിദ്യാഭ്യാസം]], ഭവനനിർമ്മാണം, പൊതുമരാമത്ത്, റവന്യൂ, ജലവിഭവം തുടങ്ങിയ വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രിയായും<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/03/31/interview-with-pj-joseph-kerala-assembly-polls-2021.html</ref> 1970, 1977, 1980, 1982, 1987, 1996, 2006, 2011, 2016, 2021 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും നിയമസഭാംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2026-ൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ചു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/03/17/kerala-congress-announces-candidates-appu-john-joseph-monse-joseph-thomas-unniyadan.html</ref><ref>https://www.mathrubhumi.com/election/kerala-assembly-election-2026/pj-joseph-retires-electoral-politics-kerala-congress-h6s1elbo</ref> == ജീവിത രേഖ == [[ഇടുക്കി ജില്ല]]യിലെ [[തൊടുപുഴ]] താലൂക്കിലെ [[പുറപ്പുഴ]] ഗ്രാമത്തിൽ വയറ്റാട്ടിൽ പാലത്തിനാൽ വീട്ടിൽ പി.ഒ. ജോസഫിൻ്റെയും അന്നമ്മയുടേയും അഞ്ച് മക്കളിൽ മൂന്നാമത്തെ മകനായി 1941 ജൂൺ 28ന് [[ഇടവം|ഇടവമാസത്തിലെ]] [[ആയില്യം (നക്ഷത്രം)|ആയില്യം]] നക്ഷത്രത്തിൽ ജനിച്ചു. പുറപ്പുഴയിലെ ഗവ.എൽ.പി.സ്കൂൾ, സെൻ്റ് സെബാസ്റ്റ്യൻസ് യു.പി.സ്കൂൾ, കോട്ടയം എസ്എച്ച് മൗണ്ട് സ്കൂൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം നേടിയ ജോസഫ് ചങ്ങനാശേരി എസ്ബി കോളേജ്, മദ്രാസ് ലയോള കോളേജ്, തേവര സേക്രഡ്ഹാർട്ട് കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് സാമ്പത്തിക ശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദവും ബിരുദാനന്തര ബിരുദവും നേടി. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/06/27/interview-with-pj-joseph.html</ref> മദ്രാസ് ലയോള കോളേജിൽ നിന്നും എം.എ. അഗ്രികൾച്ചറിസ്റ്റ് ബിരുദാനന്തര ബിരുദം നേടിയ ശേഷം പശുവളർത്തലും പാൽ ഉത്പാദനവും ജൈവ പച്ചക്കറി കൃഷിയും അദ്ദേഹം ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൻ്റെ ഭാഗമാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920|title=ഔസേപ്പച്ചന്റെ അമ്പത് സുവർണ വർഷങ്ങൾ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2020-10-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20201002203823/https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920|url-status=deviated|archivedate=2020-10-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201002203823/https://www.mathrubhumi.com/news/in-depth/profile/50-golden-years-of-p-j-joseph-1.5062920}}</ref>. ==രാഷ്ട്രീയത്തിൽ== 1968-ൽ [[കേരളാ കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിൽ അംഗമായതിനെ തുടർന്നാണ് അദ്ദേഹം കേരളാ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ എത്തിയത്. 1970-ൽ [[തൊടുപുഴ]] നിയോജക മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി [[കേരള നിയമസഭ| കേരള നിയമസഭയിലേയ്ക്ക്]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പിന്നീട് 2021 വരെ നടന്ന എല്ലാ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിലും (മത്സരിക്കാതെ മാറി നിന്ന 1991-ലും പി.ടി.തോമസിനോട് പരാജയപ്പെട്ട 2001-ലും ഒഴിച്ച്) മൊത്തം പത്ത് തവണയും തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും വിജയിച്ച ജോസഫ് 1970 മുതൽ 2026 വരെ കേരള നിയമസഭാംഗമായിരുന്നു. 1973-ൽ പാർട്ടിയുടെ യുവജന വിഭാഗമായ യൂത്ത്ഫ്രണ്ട് സംസ്ഥാന പ്രസിഡൻറായ ജോസഫ് നിലവിൽ പത്ത് തവണ എം.എൽ.എയും ഏഴു തവണ മന്ത്രിയുമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] നേതാവായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി]] ആയി ഭിന്നത ഉണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് 1979-ൽ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] എന്ന പേരിൽ സ്വന്തം പാർട്ടി രൂപികരിച്ചു. 1980-ൽ [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ് (ഐ)]] നേതാവും മുൻ കേരള മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[കെ. കരുണാകരൻ]] [[യു.ഡി.എഫ്]] രൂപീകരിച്ചപ്പോൾ 1980 മുതൽ 1982 വരെ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യുടെ സ്ഥാപക കൺവീനറായും പ്രവർത്തിച്ചു. 1989-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ|മൂവാറ്റുപുഴയിൽ]] നിന്നും 1991-ൽ [[ഇടുക്കി|ഇടുക്കിയിൽ]] നിന്നും [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭയിലേയ്ക്ക്]] മത്സരിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. 2001-ലെ [[നിയമസഭാ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[തൊടുപുഴ|തൊടുപുഴയിൽ]] നിന്ന് ആദ്യമായി [[പി.ടി. തോമസ്|പി.ടി.തോമസിനോട്]] പരാജയപ്പെട്ടു . 1970, 1977, 1980, 1982, 1987, 1996, 2006, 2011, 2016, 2021 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[തൊടുപുഴ|തൊടുപുഴയിൽ]] നിന്ന് ജയിച്ച ജോസഫ് ആദ്യമായി മന്ത്രി ആകുന്നത് 1978-ൽ ആണ്. [[എ.കെ. ആന്റണി]] മന്ത്രിസഭയിലെ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടങ്ങിയ ജോസഫ് 1981-1982,1982-1987 കാലഘട്ടത്തിൽ [[കെ. കരുണാകരൻ]] നയിച്ച മന്ത്രിസഭയിൽ രണ്ട് തവണ റവന്യൂ മന്ത്രിയായി. 1996-2001 ലെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായിരുന്നു. പിന്നീട് 2006-ലെ [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] സർക്കാരിലും ചെറിയൊരു കാലയളവിൽ രണ്ടു തവണ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായി. 2011-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്| യു.ഡി.എഫിന്]] നേരിയ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിച്ച് [[ഉമ്മൻചാണ്ടി]] മുഖ്യമന്ത്രി ആയതോടെയാണ് ജോസഫ് ഏഴാം തവണയും മന്ത്രിയായത്. 2014 ലെ ബാർ കോഴ വിവാദത്തിൽ ആരോപണ വിധേയനായ ധനകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി [[കെ.എം. മാണി]] 2015 നവംബർ 10 ന് മന്ത്രി സ്ഥാനം രാജിവച്ചു. മാണിക്കൊപ്പം രാജി വയ്ക്കാൻ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടായി എങ്കിലും പി.ജെ.ജോസഫ് മന്ത്രി സ്ഥാനത്ത് തുടർന്നത് കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ ഏറെ വിമർശനങ്ങൾക്ക് വഴിവച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/05/10/kerala-congress-m-mouth-piece-pratichaya-against-pj-joseph-and-congress.html|title=അന്ന് മാണിക്കൊപ്പം രാജിക്ക് ജോസഫ് മടിച്ചു; വിമർശനവുമായി പ്രതിച്ഛായ|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> 2011-2016-ലെ രണ്ടാം ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭയിൽ ജലവിഭവ വകുപ്പിൻ്റെ മന്ത്രിയായി 5 വർഷം കാലാവധി പൂർത്തിയാക്കിയ ജോസഫ് 2021-ൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്നും യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ പത്താം തവണയും നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. പ്രായാധിക്യത്തെ തുടർന്ന് 2026 മാർച്ച് 17ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിച്ച പി.ജെ.ജോസഫ് കേരള കോൺഗ്രസിന് വേണ്ടി 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തൊടുപുഴ നിയമസഭ സീറ്റിൽ മകൻ അപ്പു ജോൺ ജോസഫ് മത്സരിക്കും എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/pj-joseph-on-his50th-anniversary-legislative-entry-thodupuzha-1.5060346|title=ഉമ്മൻചാണ്ടി, പിണറായി, പി.ജെ. ജോസഫ്; സമ്പന്നം 1970 നിയമസഭ ബാച്ച്|access-date=2020-10-03|language=en}}</ref> ===കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ=== 1968-ൽ കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ അംഗമായ പി.ജെ. ജോസഫ് പല തവണ കേരളാ കോൺഗ്രസ് നേതാവായിരുന്ന കെ.എം. മാണിയും അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പാർട്ടിയുമായി ലയിക്കുകയും പിളരുകയും ചെയ്തു. [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] എന്ന പേരിൽ പാർട്ടി [[കെ.എം. മാണി]] രൂപികരിക്കുന്നത് 1979-ലാണ്. 1977-ൽ പാലായിൽ നിന്ന് ജയിച്ച കെ.എം.മാണി 1978-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കേസ് ജയിച്ചതിനെ തുടർന്ന് മന്ത്രിസഭയിൽ തിരിച്ചെത്തിയതിനാൽ 1978-ൽ ജോസഫ് ആഭ്യന്തരവകുപ്പ് മന്ത്രി സ്ഥാനം ഒഴിഞ്ഞു. മാണി അഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി ചുമതല ഏറ്റതിനാൽ ഒഴിവ് വന്ന പാർട്ടി ചെയർമാൻ സ്ഥാനം വേണമെന്ന് ജോസഫ് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഇതിൻ്റെ പേരിൽ മാണിയും ജോസഫും തമ്മിൽ അകന്നു. ഈ അകൽച്ചയാണ് പിൽക്കാലത്ത് കേരളാ കോൺഗ്രസിൽ നടന്ന എല്ലാ പിളർപ്പുകൾക്കും തുടക്കം കുറിച്ചത്. പാർട്ടി ചെയർമാൻ സ്ഥാനത്തേയ്ക്ക് നടന്ന മത്സരത്തിൽ മാണി പി.ജി.സെബാസ്റ്റ്യനെയാണ് പിന്തുണച്ചത് കടുത്ത മത്സരം നടന്ന പാർട്ടി ചെയർമാൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് പരാജയപ്പെട്ടു. 1979-ൽ തന്നെ [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]] എന്ന പേരിൽ സ്വന്തം പാർട്ടി രൂപികരിച്ചു. 1980-ൽ ഇടതിലേയ്ക്ക് മാറിയ കെ.എം മാണി 1981-ൽ [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൽ]] തിരിച്ചെത്തി. പിന്നീട് 1985-ൽ മാണിയുടെ പാർട്ടിയിൽ ജോസഫ് ലയിച്ചു. ഒപ്പം തന്നെ 1985-ൽ ഐക്യകേരളാ കോൺഗ്രസ് എന്ന ആശയത്തിനായി പലതായി പിളർന്ന് മാറിയ കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടികൾ ( [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]], [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]], [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]]) എല്ലാവരും ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പേരിൽ ലയിച്ചു. [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായ (1982- 1987) ലെ [[യു.ഡി.എഫ്]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളായ [[കെ.എം. മാണി]], പി.ജെ.ജോസഫ്, [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] എന്നിവർ മന്ത്രിമാരും ആയി. പക്ഷേ പിന്നീട് 1987-ൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് വീണ്ടും പിളർന്നു. 1989 വരെ [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ നിന്ന പി.ജെ.ജോസഫ് പിന്നീട് ഇടതുപക്ഷത്തേയ്ക്ക് പോയി. 1991 മുതൽ പി.ജെ.ജോസഫ് ഇടതുപക്ഷത്ത് നിലയുറപ്പിച്ചു. അവസാനം നീണ്ട 23 വർഷത്തിനു ശേഷം 2010-ൽ പി.ജെ.ജോസഫ് കെ.എം.മാണിയുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541|title=പിളർന്ന്, വളർന്ന്, ബാറിൽ തളർന്ന് മാണി സാർ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2021-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210920135338/https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541|url-status=deviated|archivedate=2021-09-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210920135338/https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/malayalam/article-malayalam-news-1.660541}}</ref>. 2019-ലെ പതിനേഴാം ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[കോട്ടയം|കോട്ടയത്ത്]] നിന്നോ [[ഇടുക്കി|ഇടുക്കിയിൽ]] നിന്നോ മത്സരിക്കുവാൻ ജോസഫ് താത്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചുവെങ്കിലും മാണി സീറ്റ് നൽകിയില്ല. ഏറെ അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം ഉണ്ടായി എങ്കിലും [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ]] ആയിരുന്നു മത്സരിച്ചതും ജയിച്ചതും. അവസാനം ജോസഫ് മാണിയുടെ തീരുമാനം അംഗീകരിച്ചു. 2019 ഏപ്രിൽ ഒൻപതിന് കെ.എം.മാണി അന്തരിച്ചു. അതിനു ശേഷം ആറു മാസം കഴിഞ്ഞ് നടന്ന ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പാലാ നിയമസഭാ സീറ്റിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] പരാജയപ്പെട്ടു. [[ജോസ് കെ. മാണി]] യുമായി അഭിപ്രായ വ്യത്യാസം ഉണ്ടായതിനെ തുടർന്ന് പി.ജെ.ജോസഫ് രണ്ടില ചിഹ്നം നൽകിയില്ല. ഇതും പരാജയത്തിന് ഒരു കാരണമായി. പാലാ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തോടെ പാർട്ടിയിൽ ഇരുവരും രണ്ട് ഗ്രൂപ്പായി ചേരിതിരിഞ്ഞു. പി.ജെ.ജോസഫ് നേതാവായ ഗ്രൂപ്പിൽ എം.എൽ.എമാരായ [[സി.എഫ്. തോമസ്|സി.എഫ്.തോമസ്]], [[മോൻസ് ജോസഫ്]] എന്നിവരും [[ജോസ് കെ. മാണി]] എംപി നയിക്കുന്ന ഗ്രൂപ്പിൽ എംഎൽഎമാരായ [[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]], [[എൻ. ജയരാജ്|എൻ.ജയരാജ്]], [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ]] എം.പി അങ്ങനെ പാർട്ടിയിൽ ജോസഫ് പക്ഷവും ജോസ് പക്ഷവും നിലവിൽ വന്നു<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377|title=പാലായ്ക്ക് പുത്തൻ മാണിക്യം; യുഡിഎഫ് കോട്ട പിടിച്ചടക്കി മാണി സി.കാപ്പൻ|access-date=2020-10-03|language=en|archive-date=2020-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009030110/https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377|url-status=deviated|archivedate=2020-10-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201009030110/https://www.mathrubhumi.com/election/2019/pala-by-election/news/pala-byelection-result-ldf-s-mani-c-kappan-win-ncp-1.4151377}}</ref>. [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] എന്ന പാർട്ടിയും രണ്ടില ചിഹ്നവും [[ജോസ് കെ. മാണി]]ക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന ഹൈക്കോടതി വിധി 2021 മാർച്ച് 15ന് സുപ്രീം കോടതിയും ശരിവച്ചതോടെ പ്രതിസന്ധിയിലായ ജോസഫ് വിഭാഗം 2021 മാർച്ച് 17ന് [[പി.സി. തോമസ്| പി.സി.തോമസിൻ്റെ]] [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] എന്ന പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. ഇതോടെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുൻപ് [[എൻ.ഡി.എ.]] മുന്നണി വിട്ട [[പി.സി. തോമസ്]] [[യു.ഡി.എഫ്|യു.ഡി.എഫിൻ്റെ]] ഭാഗമായി മാറി. ലയനശേഷം നിലവിൽ വന്ന കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ വർക്കിംഗ് ചെയർമാൻ, പാർട്ടി ലീഡർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ പി.ജെ.ജോസഫിനാണ്. പി.സി.തോമസ് ഡെപ്യൂട്ടി ചെയർമാനാകും. മോൻസ് ജോസഫാണ് പാർട്ടിയുടെ വൈസ് ചെയർമാൻ. നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പടിവാതിക്കൽ നിൽക്കെ പഴയ ജോസഫ് വിഭാഗം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കുന്നതിനോ പുതിയ പാർട്ടിയായി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യുന്നതിനൊ ഉള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ നീളും എന്നതിനാലാണ് ലയന നടപടികൾ വേഗത്തിലായത്<ref>http://www.mangalam.com/news/detail/470793-latest-news.html</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2021-03-18 |archive-date=2021-03-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210317043846/https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 |url-status=deviated |archivedate=2021-03-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210317043846/https://www.mathrubhumi.com/election/2021/kerala-assembly-election/pc-thomas-quit-nda-likely-to-join-udf-1.5522769 }}</ref> <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/03/17/p-c-thomas-merged-with-p-j-joseph-faction.html</ref> 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ തൊടുപുഴയിൽ നിന്ന് പത്താം പ്രാവശ്യവും നിയമസഭാംഗമായ പി.ജെ.ജോസഫ് 2026-ൽ പ്രായാധിക്യത്തെ തുടർന്ന് ഇനി മത്സരിക്കുന്നില്ല എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു. 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മകൻ അപ്പു ജോസഫ് തൊടുപുഴ മണ്ഡലത്തിലെ കേരള കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ചു വിജയിച്ചു. തൊടുപുഴയിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായ അപ്പു ജോസഫ് നിലവിൽ പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ ചീഫ് വിപ്പായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു. <ref>https://www.manoramanews.com/kerala/politics/2026/03/17/generational-shift-in-kerala-congress-pj-joseph-will-not-contest-apu-joseph-in-thodupuzha.html</ref> === രണ്ടില ചിഹ്നവും കോടതി വിധിയും=== കേരളാ കോൺഗ്രസ് ജേക്കബ് വിഭാഗം നേതാവായിരുന്ന [[ജോണി നെല്ലൂർ]] 2020 മാർച്ചിൽ പാർട്ടി വിട്ട് ജോസഫിൻ്റെ കൂടെ ചേർന്നു. ജനാധിപത്യ കേരളാ കോൺഗ്രസ് രൂപികരിച്ച് ഇടതുപക്ഷത്തേയ്ക്ക് പോയ [[ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജ്|കെ. ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ്ജും]] പാർട്ടിയും ഇടതുമുന്നണി ബന്ധവും ഉപേക്ഷിച്ച് ജോസഫിന് ഒപ്പം ചേർന്നു. രണ്ടില ചിഹ്നത്തിനായി ജോസ് പക്ഷവും ജോസഫ് പക്ഷവും കോടതിയിൽ ഹർജി നൽകി. ഇതിനിടയിൽ ജോസ് പക്ഷത്തെ യുഡിഎഫിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. രണ്ടില വിധി ആദ്യം അനുകൂലം ആയത് ജോസ് പക്ഷത്തിനാണ്. എന്നാൽ ജോസഫ് പക്ഷം ഹൈക്കോടതിയിൽ കൊടുത്ത അപ്പീൽ പ്രകാരം ഒരു മാസത്തേയ്ക്ക് വിധി സ്റ്റേ ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-stayed-the-order-permitted-the-symbol-to-jose-k-mani-1.5044772|title=ജോസ് കെ. മാണിക്ക് രണ്ടില ചിഹ്നം അനുവദിച്ച നടപടി ഹൈക്കോടതി സ്‌റ്റേ ചെയ്തു|access-date=2020-10-03|last=ന്യൂസ്|first=ജീവ് ടോം മാത്യു/മാതൃഭൂമി|language=en}}</ref>. ഒക്ടോബർ 9 ന് ഒരു മാസത്തെ സ്റ്റേ ഓർഡർ അവസാനിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വീണ്ടും ചേർന്ന കോടതി സ്റ്റേ ഓർഡർ ഒക്ടോബർ 31 വരെ നീട്ടി.<ref>https://m.deepika.com/article/news-detail/574267{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2020 നവംബർ 17ന് സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ രണ്ടില ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു. ഒപ്പം തന്നെ ഇരു വിഭാഗങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക ചിഹ്നങ്ങൾ അനുവദിച്ചു.<ref>{{cite news |title=രണ്ടില ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു; പി.ജെ ജോസഫിന് ചെണ്ട, ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് ടേബിൾ ഫാൻ |url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/election-commission-freezes-kerala-congress-m-randila-symbol-1.5214284 |accessdate=17 നവംബർ 2020}}</ref> തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ഒരു ചിഹ്നത്തിന് രണ്ടുകൂട്ടരും വാശി പിടിച്ചതോടെയാണ് രണ്ടില രണ്ടുപേർക്കും വേണ്ടെന്ന് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിഷൻ തീരുമാനിച്ചത്. തുടർന്ന് ഇരു വിഭാഗത്തിന്റെയും ആവശ്യപ്രകാരം ജോസഫ് വിഭാഗത്തിന് [[ചെണ്ട|ചെണ്ടയും]] ജോസ് വിഭാഗത്തിന് ടേബിൾ ഫാനും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ അനുവദിച്ചു.<ref>{{cite news |title=രണ്ടില ചിഹ്നം രണ്ടുപേർക്കുമില്ല; ജോസഫിന് ചെണ്ട,ജോസിന് ടേബിൾഫാൻ |url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/11/17/kerala-congress-m-symbol-election-commission.html |accessdate=17 നവംബർ 2020}}</ref> രണ്ടില ചിഹ്നം [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗത്തിന് അനുവദിച്ച് കൊണ്ട് 2020 നവംബർ 20ന് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവ്. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ മുൻ നിലപാട് ശരിവച്ച കോടതി പി.ജെ. ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി തള്ളി. മേൽക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകുമെന്ന് പി ജെ ജോസഫ്.<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-rejects-pj-joseph-s-plea-over-randila-election-symbol-1.5221559</ref> 2020 നവംബർ 23ന് പി ജെ ജോസഫിൻ്റെ അപ്പീലിൻ മേൽ സ്റ്റേ തുടരണം എന്ന വാദം കോടതി നിരാകരിച്ചു. അപ്പീൽ ഫയലിൽ സ്വീകരിച്ച കോടതി വിശദമായ വാദം കേൾക്കും<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-congress-m-randila-symbol-jose-k-mani-1.5228479</ref> ഹർജിയിൽ വിശദമായ വാദം കേട്ട ശേഷം രണ്ടില ചിഹ്നവും കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പേരും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ തീരുമാനത്തിൽ ഇടപെടാനാകില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ കോടതി 2021 ഫെബ്രുവരി 22ന് പി.ജെ.ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി നിരാകരിച്ച് രണ്ടില ചിഹ്നം ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അനുവദിച്ചു കൊടുത്ത് കൊണ്ട് ഉത്തരവായി<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-division-bench-allots-two-leaves-to-jose-k-mani-faction-1.5460772</ref> 2021 മാർച്ച് 15ന് ഹൈക്കോടതി വിധി സുപ്രീം കോടതി അംഗീകരിച്ചതോടെ രണ്ടില ചിഹ്ന കേസ് അവസാനിച്ചു. <ref>https://www.mathrubhumi.com/news/india/two-leaf-symbol-for-jose-k-mani-faction-supreme-court-rejects-joseph-groups-plea-1.5517732</ref> == കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്) == 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്) വിഭാഗം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് തയ്യാറെടുത്തിരുന്നു. പാർട്ടി രൂപീകരണത്തിന് മുന്നോടിയായി കോട്ടയത്തെ പഴയ ഓഫീസ് അറ്റകുറ്റപ്പണികൾ പൂർത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു എങ്കിലും പാർട്ടി രൂപീകരണം ഔദ്യോഗികമായി പിന്നീട് പ്രഖ്യാപിച്ചില്ല. 2010-ൽ മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ ലയിക്കുന്നത് വരെ സൈക്കിൾ ആയിരുന്നു പാർട്ടിയുടെ ഔദ്യോഗിക ചിഹ്നം. എന്നാൽ 2020-ലെ തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ജോസഫ് വിഭാഗത്തിന് തിരഞ്ഞെടുപ്പു കമ്മീഷനിൽ നിന്ന് താത്കാലികമായി അനുവദിച്ച് കിട്ടിയ ചെണ്ട ചിഹ്നത്തിലാണ് മത്സരിച്ചത്. രണ്ടിലയും കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പാർട്ടിയും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് 2021 ഫെബ്രുവരി 22ന് ഹൈക്കോടതി ഡിവിഷൻ ബഞ്ച് അനുവദിച്ചതിനെ തുടർന്ന് പുതിയ നീക്കങ്ങൾ ആരംഭിച്ചെങ്കിലും സുപ്രീം കോടതിയിൽ ഇതിനെതിരെ അപ്പീലിനു പോയെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ തീരുമാനത്തെ സുപ്രീം കോടതിയും എതിർത്തില്ല. ഇതേ തുടർന്നാണ് 2021-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുൻപ് സ്വന്തമായി പാർട്ടിയും ചിഹ്നവും വേണമെന്ന് ജോസഫ് വിഭാഗത്തിൽ കൂടിയാലോചനകൾ തുടങ്ങിയത്. കോട്ടയത്ത് സ്റ്റാർ ജംഗ്ഷനിലാണ് പാർട്ടിയുടെ ഓഫീസ് ഉണ്ടായിരുന്നത്. 2010-ൽ മാണി ഗ്രൂപ്പുമായി ലയിച്ചതോടെ ആ ഓഫീസ് ജോസഫ് ചെയർമാനായ ഗാന്ധിജി സ്റ്റഡീസ് സെൻററിൻ്റെ ഓഫീസാക്കി മാറ്റി. കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി, ജോസഫ് വിഭാഗങ്ങൾ വഴി പിരിഞ്ഞതിന് ശേഷം ഹോട്ടൽ ഓഡിറ്റോറിയത്തിലാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം യോഗങ്ങൾ ചേർന്നിരുന്നത്. 2020-ലെ തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥികളായാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം പത്രിക നൽകിയത്. പിന്നീട് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ പ്രത്യേക ഉത്തരവ് വാങ്ങിയാണ് ജോസഫ് വിഭാഗം സ്ഥാനാർത്ഥികളെ ഒരു ബ്ലോക്കായി പരിഗണിച്ചത്. <ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/01/18/pj-joseph-to-revive-the-party-before-assembly-elections.html</ref> 2021-ലെ പി.സി.തോമസിൻ്റെ കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുമായി നടന്ന ലയനത്തിന് ശേഷം 2024-ൽ നടന്ന ലോക്‌സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയം പാർലമെൻ്റ് മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്ക് വേണ്ടി യു.ഡി.എഫ് ടിക്കറ്റിൽ ഓട്ടോറിക്ഷ ചിഹ്നത്തിൽ മത്സരിച്ച് ഫ്രാൻസിസ് ജോർജ് വിജയിച്ചു. അതോടെ കേരള കോൺഗ്രസിന് സംസ്ഥാന പാർട്ടിയെന്ന പദവി ഇലക്ഷൻ കമ്മീഷൻ നൽകിയതിനെ തുടർന്ന് പാർട്ടി ചെയർമാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് ഈ നീക്കം ഉപേക്ഷിച്ച് കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന പാർട്ടിയിൽ തന്നെ തുടരാൻ തീരുമാനിച്ചു. 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്നോടിയായി പാർട്ടി ചെയർമാൻ പി.ജെ.ജോസഫ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിന്നും വിരമിക്കൽ പ്രഖ്യാപിച്ചതോടെ ഇനി ഈ നീക്കം നടക്കാൻ സാധ്യതയില്ല.<ref>https://keralakaumudi.com/en/news/mobile/news.php?id=1717030&u=pj-joseph-ends-55-year-career-kerala-congress-%28joseph%29-announces-candidates-for-eight-seats</ref> == ആരോപണങ്ങൾ == വിമാനയാത്രക്കിടെ സഹയാത്രികയോട് മോശമായി പെരുമാറി എന്ന ആരോപണത്തെ തുടർന്ന് ഇദ്ദേഹത്തിന് 2006 നവംബർ 4-നു മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്നും രാജി വെക്കേണ്ടതായി വന്നു. ഈ കേസിൽ കുറ്റവിമുക്തനായതിനെത്തുടർന്ന് 2009 ഓഗസ്റ്റ് 17-ന് വീണ്ടും മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == * ഭാര്യ : ഡോ. ശാന്ത ജോസഫ്(റിട്ട. അഡീഷണൽ ഡയറക്ടർ, ആരോഗ്യവകുപ്പ്)<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/pj-joseph-wife-dr-santha-1.8231596</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/09/15/pj-joseph-santha-wedding-anniversary.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2023/01/17/pj-josephs-wife-dr-santha-joseph-passed-away.html</ref> * ''മക്കൾ'' : * അപ്പു ജോൺ ജോസഫ്(കേരള കോൺഗ്രസ് സ്റ്റീയറിംഗ് കമ്മിറ്റി അംഗം) * ഡോ. അനു യമുന * ആൻ്റണി ജോസഫ് * പരേതനായ ജോമോൻ * ''മരുമക്കൾ'' * ഡോ. അനു ജോർജ്(കോയമ്പത്തൂർ) * ഡോ. ജോ ജോസഫ്(കോതമംഗലം) * ഉഷ ആൻ്റണി(പാലാ) == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == ===നിയമസഭയിലേക്ക്=== {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }} http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |date=2021-11-11 }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- | 2016 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || റോയി വരിക്കാട്ട് || സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി, [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 2011 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || ജോസഫ് ആഗസ്റ്റിൻ || സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി, [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 2006 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 2001 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] |- | 1996 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[പി.ടി. തോമസ്]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- | 1991 || [[ഇടുക്കി ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[പാലാ കെ.എം. മാത്യു]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ||[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 1987 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || എം.സി. മാത്യു || [[സി.പി.ഐ.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- | 1982 || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || പി.ജെ. ജോസഫ് || [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജെ.)]] [[യു.ഡി.എഫ്]] || എൻ.എ. പ്രഭ || [[ആർ.എസ്.പി.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] |- |} ==അവലംബം== {{Reflist}} *<https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-stayed-the-order-permitted-the-symbol-to-jose-k-mani-1.5044772 {{Fourteenth KLA}} {{DEFAULTSORT:ജോസഫ്}} [[വർഗ്ഗം:1941-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂൺ 10-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇടുക്കി ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:നാലാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:അഞ്ചാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ആറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഴാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:എട്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പത്താം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ വിദ്യാഭ്യാസവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലവിഭവവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ റവന്യൂമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ആഭ്യന്തരമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] suzhe2snbapt7tosi5ed1tbxfliauf1 0 35568 4627107 3959269 2026-05-31T01:29:27Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627107 wikitext text/x-wiki {{PU|K. Panoor}} പൌരാവകാശപ്രവർത്തകനും, 2006-ൽ സമഗ്രസംഭാവനക്കുള്ള [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ച എഴുത്തുകാരനുമാണ് '''കെ.പാനൂർ''' (മരണം:20 ഫെബ്രുവരി 2018)<ref>http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw12.htm</ref>. കവി, ഗദ്യകവി, ഉപന്ന്യാസകാരൻ എന്നീ നിലകളിൽ വിദ്യാർത്ഥിജീവിതകാലത്തു തന്നെ എഴുത്തിന്റെ രംഗത്ത് സജീവമായിരുന്ന കുഞ്ഞിരാമൻ പാനൂരാണ് ''കെ.പാനൂർ'' എന്ന തൂലികാനാമം സ്വീകരിച്ചത്. [[കേരളത്തിലെ ആഫ്രിക്ക]]<ref>{{Cite web |url=http://http/ |title=മണ്ണിന്റെയും മനുഷ്യന്റെയും മനസ്സറിഞ്ഞ എഴുത്തുകാരൻ...‍ |access-date=2018-02-21 |archive-date=2007-08-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070812131119/http://http//www.billboard.com/artist/311949/muse/chart/ |url-status=dead }}</ref>, ഹാ,നക്സൽബാരി, കേരളത്തിലെ അമേരിക്ക<ref>{{Cite web |url=http://anjalilibrary.com/title/%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%86-%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95 |title=കേരളത്തിലെ അമേരിക്ക, Anjali Library - Malayalam books library in Chennai |access-date=2015-03-03 |archive-date=2019-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190922124705/http://anjalilibrary.com/title/%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%86-%E0%B4%85%E0%B4%AE%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95 |url-status=dead }}</ref> എന്നിവയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട കൃതികൾ<ref>http://www.indulekha.com/index.php?route=product/author/product&author_id=1590</ref>. == ഔദ്യോഗികജീവിതം == കേരള സർക്കാർ സർവ്വീസിൽ റവന്യൂ വിഭാഗം ജീവനക്കാരനായാണ് ഔദ്യോഗികജീവിതം ആരംഭിക്കുന്നത്. ആർക്കും താല്പര്യമില്ലാത്ത ആദിവാസിക്ഷേമവിഭാഗത്തിൽ സേവനം അനുഷ്ഠിക്കാൻ സ്വയം സന്നദ്ധനായി. കേരളത്തിൽ പലയിടങ്ങളിലായി ആദിവാസി ക്ഷേമപ്രവർത്തനത്തിൽ അഴിമതിമുക്തമായ സേവനം നടത്തി. ഡപ്യൂട്ടി കലക്ടറായാണ്<ref>https://openlibrary.org/authors/OL6164306A/K._Panoor</ref> സർവ്വീസിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചത്. [[മലയാള കലാഗ്രാമം]] സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അതിന്റെ റജിസ്ട്രാറായി നിയമിക്കപ്പെട്ടു. പത്തു വർഷത്തോളം ആ പദവി വഹിച്ചു. എഴുത്തിനും സാമൂഹികപ്രവർത്തനത്തിനും കൂടുതൽ സമയം കണ്ടത്താനായി പദവി ഉപേക്ഷിച്ചു. [[വർഗ്ഗം:സാമൂഹ്യപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:സമഗ്രസംഭാവനക്കുള്ള കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:2018-ൽ മരിച്ചവർ]] ==അവലംബം== <references/> h3371bjq7x9j1b6he57nmgvuzma0ksg 0 42387 4627142 4582183 2026-05-31T06:39:40Z Kashif.minhajj 218574 /* */ 4627142 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox revolution biography |name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ |lived = c. 1890 – 1988 |placeofbirth = [[Hashtnagar]],[[Utmanzai, Charsadda|Utmanzai]], [[Charsadda]], [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] |placeofdeath = [[പേഷവാർ]], [[North-West Frontier Province]], [[പാകിസ്താൻ]] |death_date = {{death date|1988|01|20|df=yes}} (aged 97–98) |death_place = [[Peshawar]], Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan |resting_place = [[Jalalabad, Afghanistan|Jalalabad]], [[Nangarhar Province|Nangarhar]], [[Afghanistan]] |image = [[പ്രമാണം:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|220px]] |caption = ഖാൻ 1940-കളിൽ |alternate name = അതിർത്തിഗാന്ധി, ബാദ്ഷാ ഖാൻ |movement = [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം]] |organizations = ഖുദായി കിദമത്ഗർ, നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി, [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], പാകിസ്താൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി |awards = [[Amnesty International]] [[Prisoner of Conscience]] of the Year, [[Jawaharlal Nehru Award for International Understanding]], [[Bharat Ratna]] |religion =[[ഇസ്ലാം]] }} ഒരു [[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമര]] നേതാവായിരുന്നു 'അതിർത്തിഗാന്ധി' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന '''ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗാഫർ ഖാൻ'''.<ref name=britanica/> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ഒരു മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name=indiaGov/><ref name=ndtvList/> == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധി ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗാഫർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ" widths="140px" heights="100px" perrow="4"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} 59n4ef71tgkdqss10v4hycgn0bj55lt 4627143 4627142 2026-05-31T06:41:46Z Kashif.minhajj 218574 /* */ 4627143 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox revolution biography |name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ |lived = c. 1890 – 1988 |placeofbirth = [[Hashtnagar]],[[Utmanzai, Charsadda|Utmanzai]], [[Charsadda]], [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] |placeofdeath = [[പേഷവാർ]], [[North-West Frontier Province]], [[പാകിസ്താൻ]] |death_date = {{death date|1988|01|20|df=yes}} (aged 97–98) |death_place = [[Peshawar]], Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan |resting_place = [[Jalalabad, Afghanistan|Jalalabad]], [[Nangarhar Province|Nangarhar]], [[Afghanistan]] |image = [[പ്രമാണം:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|220px]] |caption = ഖാൻ 1940-കളിൽ |alternate name = അതിർത്തിഗാന്ധി, ബാദ്ഷാ ഖാൻ |movement = [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം]] |organizations = ഖുദായി കിദമത്ഗർ, നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി, [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], പാകിസ്താൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി |awards = [[Amnesty International]] [[Prisoner of Conscience]] of the Year, [[Jawaharlal Nehru Award for International Understanding]], [[Bharat Ratna]] |religion =[[ഇസ്ലാം]] }} ഒരു [[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമര]] നേതാവായിരുന്നു 'അതിർത്തിഗാന്ധി' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന '''ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ'''.<ref name=britanica/> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ഒരു മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name=indiaGov/><ref name=ndtvList/> == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധി ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ, കാഷിഫ് മിൻഹാജ് സമീപം. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} 0otkthpeo7mwq8ndea928ym59wikpev 4627144 4627143 2026-05-31T06:44:59Z Kashif.minhajj 218574 /* ചിത്രശാല */ 4627144 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Khan Abdul Ghaffar Khan}} {{Infobox revolution biography |name = ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ |lived = c. 1890 – 1988 |placeofbirth = [[Hashtnagar]],[[Utmanzai, Charsadda|Utmanzai]], [[Charsadda]], [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] |placeofdeath = [[പേഷവാർ]], [[North-West Frontier Province]], [[പാകിസ്താൻ]] |death_date = {{death date|1988|01|20|df=yes}} (aged 97–98) |death_place = [[Peshawar]], Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan |resting_place = [[Jalalabad, Afghanistan|Jalalabad]], [[Nangarhar Province|Nangarhar]], [[Afghanistan]] |image = [[പ്രമാണം:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|220px]] |caption = ഖാൻ 1940-കളിൽ |alternate name = അതിർത്തിഗാന്ധി, ബാദ്ഷാ ഖാൻ |movement = [[ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം]] |organizations = ഖുദായി കിദമത്ഗർ, നാഷണൽ അവാമി പാർട്ടി, [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]], പാകിസ്താൻ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി |awards = [[Amnesty International]] [[Prisoner of Conscience]] of the Year, [[Jawaharlal Nehru Award for International Understanding]], [[Bharat Ratna]] |religion =[[ഇസ്ലാം]] }} ഒരു [[ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം|ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യസമര]] നേതാവായിരുന്നു 'അതിർത്തിഗാന്ധി' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന '''ഖാൻ അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ'''.<ref name=britanica/> == ജീവിതരേഖ == 1890-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയുടെ]] വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തി സംസ്ഥാനത്തിൽ [[അഷ്ടനഗർ]] എന്ന സ്ഥലത്ത് ഉസ്മാൻസായ് ഗ്രാമത്തിൽ ബഹ്റാം ഖാൻ എന്നയാളുടെ നാലാമത്തെ പുത്രനായി ജനിച്ചു. മത പാഠശാലയിൽ നിന്ന് പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസം കരസ്ഥമാക്കിയ ഗാഫർ ഖാൻ [[പെഷവാർ|പെഷവാറിലെ]] ഒരു മിഷൻ സ്കൂളിൽ ഉപരിവിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. 1987-ൽ ഇദ്ദേഹത്തിനു [[ഭാരതരത്നം]] പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ് ഇദ്ദേഹം.<ref name=indiaGov/><ref name=ndtvList/> == സ്വാതന്ത്ര്യസമര രംഗത്ത് == 1919-ൽ [[റൗലറ്റ് നിയമം|റൗലറ്റ് നിയമത്തിനെതിരെ]] നടന്ന പ്രക്ഷോഭ സമയത്ത് [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി|മഹാത്മാ ഗാന്ധിയെ]] കണ്ടുമുട്ടി. ഗാന്ധി-ഖാൻ സൗഹൃദം നീണ്ട നാളുകൾ തുടർന്നു. അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം [[ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം|ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനത്തിൽ]] അംഗമാവുകയും മഹാത്മാ ഗാന്ധി ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== * 1969-ൽ നെഹ്രു അവാർഡ് * [[1987]]-ൽ [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യയിലെ]] പരമോന്നത ബഹുമതിയായ '[[ഭാരതരത്ന]]' ഇദ്ദേഹത്തിന് സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. * ഭാരതരത്നം ലഭിക്കുന്ന ആദ്യ വിദേശിയാണ ഇദ്ദേഹം.(ഇദ്ദേഹം ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലാണു ജനിച്ചതെങ്കിലും,പാക് പൗരനാണ്.) == മരണം == [[1988]] [[ജനുവരി 20]]ന് അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ അന്തരിച്ചു. == ചിത്രശാല == <gallery widths="140px" heights="100px" perrow="4" caption="ഖാൻ അബ്ദുൾ ഗഫാർ ഖാന്റെ ചിത്രങ്ങൾ"> Image:Badshah Khan.jpg|മഹാത്മാഗാന്ധിജിയുമൊത്ത് ഗഫാർ ഖാൻ, കാഷിഫ് മിൻഹാജ് കത്തറമ്മൽ സമീപം. File:Khan Abdul Ghaffar Khan.jpg|അബ്ദുൽ ഗഫാർ ഖാൻ </gallery> == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|2|refs= <ref name=britanica>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/232353/Abdul-Ghaffar-Khan Abdul Ghaffar Khan, britannica.com]</ref> <ref name=indiaGov>[http://india.gov.in/myindia/bharatratna_awards_list1.php bharatratna_awards_list1]</ref> <ref name=waging>[http://wagingnonviolence.org/2013/07/who-was-badshah-khan/ Who was Badshah Khan, wagingnonviolence.org ]</ref> <ref name=ndtvList>[http://www.ndtv.com/article/india/list-of-all-bharat-ratna-award-winners-81336 List of all Bharat Ratna award winners, NDTV]</ref> }} {{IndiaFreedomLeaders}} {{Bharat Ratna}} [[വർഗ്ഗം:1890-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1988-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനിച്ച ദിവസം ഇല്ലാത്ത ജീവചരിത്രലേഖനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭാരതരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] {{Bio-stub}} r2m8fehwm3f2cqsk0gea2zyogznl5b8 0 45663 4627114 4626942 2026-05-31T04:04:12Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627114 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|List of Chief Ministers of Kerala}} 1956-ൽ [[കേരളം]] രൂപംകൊണ്ടതിനുശേഷം സംസ്ഥാനത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരായി ചുമതലയേറ്റവരുടെ സമ്പൂർണ്ണ പട്ടികയാണിത് <ref>{{cite web|url=https://apuat21.cgg.gov.in/web/legislative-assembly/leader-of-the-house|title=Leader of the House|work=[[Andhra Pradesh Legislative Assembly]]|access-date=1 June 2025}}</ref>. {{Infobox official post|post=കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|incumbent=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]|insignia=Government of Kerala Logo.png |flag = Flag of India.svg |flagborder = yes |flagcaption = [[ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയപതാക]] |flagsize = 100px |image=File:VD Satheesan.jpg|incumbentsince=2026 മെയ് 18|appointer=[[കേരള ഗവർണ്ണർ]]|department={{Small| {{collapsible list| * സിവിൽ & ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ ഭരണനം * വിമാനത്താവളങ്ങൾ * അഖിലേന്ത്യാ സർവീസുകൾ (IAS, IPS, IFS) * തീരദേശ കപ്പൽഗതാഗതവും ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗതവും * വാണിജ്യ നികുതികൾ, കാർഷിക ആദായ നികുതി, ട്രഷറികൾ * ദുരന്ത നിവാരണം * ദുരിതാശ്വാസം * തിരഞ്ഞെടുപ്പ് * ധനകാര്യം * പൊതുഭരണം * വിവര പൊതുജന സമ്പർക്കം * സംയോജനം * അന്തർസംസ്ഥാന നദീജലങ്ങൾ * കേരള ഫിനാൻഷ്യൽ കോർപ്പറേഷൻ * കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ് * കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇൻലാൻഡ് നാവിഗേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ * നിയമം * ലോട്ടറികൾ * മെട്രോ റെയിൽ * ദേശീയ സമ്പാദ്യ പദ്ധതി * നാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ് (NUALS) * പ്രവാസി കേരളീയ കാര്യങ്ങൾ * ഉദ്യോഗസ്ഥ-ഭരണപരിഷ്കാരങ്ങൾ * ആസൂത്രണവും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളും * മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം * തുറമുഖങ്ങൾ * തപാൽ & ടെലഗ്രാഫ് * അച്ചടി & സ്റ്റേഷനറി * റെയിൽവേകൾ * രാജീവ് ഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജി * സൈനിക ക്ഷേമം * ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ * ശാസ്ത്രീയ സ്ഥാപനങ്ങൾ * സംസ്ഥാന ഓഡിറ്റ് * സംസ്ഥാന അതിഥിസത്കാരം * സംസ്ഥാന ഇൻഷുറൻസ് * സ്റ്റാമ്പുകളും സ്റ്റാമ്പ് തീരുവകളും * സ്റ്റോഴ്‌സ് പർച്ചേസ് * എല്ലാ പ്രധാന നയകാര്യങ്ങളും * മറ്റൊരിടത്തും പരാമർശിക്കാത്ത വിഷയങ്ങൾ }} }}|residence=ക്ലിഫ് ഹൗസ്, തിരുവനന്തപുരം|abbreviation=CM|website=https://keralacm.gov.in|seat=മൂന്നാം നില, നോർത്ത് ബ്ലോക്ക്, സെക്രട്ടേറിയറ്റ് തിരുവനന്തപുരം - 695001|memberof=|member_of=* മന്ത്രിസഭ * [[കേരള നിയമസഭ]]|nominator=നിയമസഭാംഗങ്ങൾ|inaugural=[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]|salary=₹185,000}} ==തിരുവിതാംകൂറിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ (1948-49)== {| class="wikitable" style="text-align:center" !ക്രമം{{efn|A parenthetical number indicates that the incumbent has previously held office.|name=()}} !ചിത്രം !പേര് ! colspan="3" |ഔദ്യോഗിക കാലാവധി !നിയമസഭ !നിയമിച്ചത് <small>(രാജാവ്)</small> ! colspan="2" |പാർട്ടി |- style="height: 60px;" |1 |[[പ്രമാണം:Pattom_A._Thanu_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] |24 മാർച്ച് 1948 |17 ഒക്ടോബർ 1948 |{{age in years and days|1948|3|24|1948|10|20}} | rowspan="2" |തിരുവിതാംകൂർ കോൺസ്റ്റിറ്റ്യുവന്റ് അസംബ്ലി (1948–49) | rowspan="2" |[[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] | rowspan="2" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" |2 |[[പ്രമാണം:T._K._Narayana_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പറവൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]] |22 ഒക്ടോബർ 1948 |1 ജൂലൈ 1949 |{{age in years and days|1948|10|20|1949|6|30}} |} == കൊച്ചിയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ (1947-49) == {| class="wikitable" style="text-align:center" !ക്രമം{{efn|name=()}} !ചിത്രം !പേര് ! colspan="3" |ഔദ്യോഗിക കാലാവധി !നിയമസഭ !നിയമിച്ചത് <small>(രാജാവ്)</small> ! colspan="2" |പാർട്ടി |- style="height: 60px;" |1 |[[പ്രമാണം:P._Govinda_Menon_official_portrait.gif|86x86ബിന്ദു]] |[[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]] |14 ഓഗസ്റ്റ് 1947 |22 ഒക്ടോബർ 1947 |{{age in years and days|1947|9|1|1947|10|22}} | rowspan="2" |ആറാം കൗൺസിൽ (1945–48) | rowspan="3" |[[ഐക്യകേരളം തമ്പുരാൻ]] | rowspan="3" |[[സ്വതന്ത്ര സ്ഥാനാർത്ഥി|സ്വതന്ത്രർ]] | rowspan="3" style="background-color: {{party color|Independent}}" | |- style="height: 60px;" |2 | |[[ടി.കെ. നായർ]] |27 ഒക്ടോബർ 1947 |20 സെപ്റ്റംബർ 1948 |{{age in years and days|1947|10|22|1948|9|20}} |- style="height: 60px;" |3 |[[പ്രമാണം:Ikkanda_variar.jpg|136x136ബിന്ദു]] |[[ഇ. ഇക്കണ്ട വാര്യർ]] |20 സെപ്റ്റംബർ 1948 |1 ജൂലൈ 1949 |{{age in years and days|1948|9|20|1949|7|1}} |ലെജിസ്ലേറ്റീവ് അസംബ്ലി (1948–49) |- |} == തിരു-കൊച്ചിയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിമാർ (1949-50) == {| class="wikitable" style="text-align:center" !ക്രമം{{efn|name=()}} !ചിത്രം !പേര് ! colspan="3" |ഔദ്യോഗിക കാലാവധി !നിയമസഭ !നിയമിച്ചത് ([[രാജപ്രമുഖ്]]) ! colspan="2" |പാർട്ടി |- style="height: 60px;" |1 |[[പ്രമാണം:T._K._Narayana_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പറവൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]] |1 ജൂലൈ 1949 |26 ജനുവരി 1950 |{{age in years and days|1949|7|1|1950|1|26}} |ഒന്നാം തിരു-കൊച്ചി |[[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" |} == തിരു-കൊച്ചിയുടെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ (1950-56) == {| class="wikitable" style="text-align:center" !ക്രമം{{efn|name=()}} !ചിത്രം !പേര് ! colspan="3" |ഔദ്യോഗിക കാലാവധി !നിയമസഭ !നിയമിച്ചത് ([[രാജപ്രമുഖ്]]) ! colspan="2" |പാർട്ടി |- style="height: 60px;" |1 |[[പ്രമാണം:T._K._Narayana_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പറവൂർ ടി.കെ. നാരായണപിള്ള]] |26 ജനുവരി 1950 |28 ഫെബ്രുവരി 1951 |{{age in years and days|1950|1|26|1951|2|28}} | rowspan="2" |ഒന്നാം തിരു-കൊച്ചി | rowspan="5" |[[ചിത്തിര തിരുനാൾ ബാലരാമവർമ്മ]] | rowspan="3" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="3" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" |2 |[[പ്രമാണം:C_Kesavan.jpg|85x85ബിന്ദു]] |[[സി. കേശവൻ]] |28 ഫെബ്രുവരി 1951 |12 മാർച്ച് 1952 |{{age in years and days|1951|2|28|1952|3|12}} |- style="height: 60px;" |3 |[[പ്രമാണം:A.J_John_Anaparambil.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[എ.ജെ. ജോൺ]] |12 മാർച്ച് 1952 |16 മാർച്ച് 1954 |{{age in years and days|1952|3|12|1954|3|16}} |രണ്ടാം തിരു-കൊച്ചി <small>([[തിരു-കൊച്ചി നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, 1952|1952ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |- style="height: 60px;" |4 |[[പ്രമാണം:Pattom_A._Thanu_Pillai.jpg|100x100ബിന്ദു]] |[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] |16 മാർച്ച് 1954 |10 ഫെബ്രുവരി 1955 |{{age in years and days|1954|3|16|1955|2|10}} | rowspan="2" |മൂന്നാം തിരു-കൊച്ചി <small>([[തിരു-കൊച്ചി നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, 1954|1954ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | style="background-color: {{party color|Praja Socialist Party}}" | |- style="height: 60px;" |5 |[[പ്രമാണം:P._Govinda_Menon_official_portrait.gif|86x86ബിന്ദു]] |[[പനമ്പിള്ളി ഗോവിന്ദമേനോൻ]] |10 ഫെബ്രുവരി 1955 |23 മാർച്ച് 1956 |{{age in years and days|1955|2|10|1956|3|23}} |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" |– |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] | scope="row" |''ഒഴിവ്''{{efn|[[President's rule]] may be imposed when the "government in a state is not able to function as per the Constitution", which often happens because no party or coalition has a majority in the assembly. When President's rule is in force in a state, its council of ministers stands dissolved. The office of chief minister thus lies vacant, and the administration is taken over by the governor, who functions on behalf of the central government. At times, the legislative assembly also stands dissolved.<ref>{{cite web|first=Amberish|last=K. Diwanji|url=http://www.rediff.co.in/news/2005/mar/15spec1.htm|title=A dummy's guide to President's rule|publisher=[[Rediff.com]]|date=15 March 2005|access-date=2026-05-28|archive-date=2013-05-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20130519111701/http://www.rediff.co.in/news/2005/mar/15spec1.htm|url-status=dead}}</ref>|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) |23 മാർച്ച് 1956 |31 ഒക്ടോബർ 1956 |{{age in years and days|1956|3|23|1956|10|31}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" | - |} ==കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക== {| class="wikitable" style="text-align:center" ! scope="col" |ക്രമം{{efn|name=()}} ! scope="col" |ചിത്രം ! scope="col" |പേര് ! scope="col" |[[കേരളത്തിലെ നിയമസഭാമണ്ഡലങ്ങളുടെ പട്ടിക|നിയമസഭാമണ്ഡലം]] ! colspan="3" scope="col" |കാലാവധി ! scope="col" |നിയമസഭ !മന്ത്രിസഭ ! colspan="2" |പാർട്ടി<small>{{efn|This column only names the chief minister's party. The state government he heads may be a complex coalition of several parties and independents; these are not listed here.}}</small> |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |1 നവംബർ 1956 |5 ഏപ്രിൽ 1957 |{{age in years and days|1956|11|1|1957|4|5}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" | - |- style="height: 60px;" !1 |[[പ്രമാണം:E._M._S._Namboodiripad.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] |[[നീലേശ്വരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നീലേശ്വരം]] |5 ഏപ്രിൽ 1957 |31 ജൂലൈ 1959 |{{age in years and days|1957|4|5|1959|7|31}} |ഒന്ന് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1957)|1957ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[ഒന്നാം ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട് മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |31 ജൂലൈ 1959 |22 ഫെബ്രുവരി 1960 |{{age in years and days|1959|7|31|1960|2|22}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" | - |- style="height: 60px;" !2 |[[പ്രമാണം:Pattom_A._Thanu_Pillai.jpg|134x134ബിന്ദു]] |[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] |[[തിരുവനന്തപുരം -2 നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം - 2]] |22 ഫെബ്രുവരി 1960 |26 സെപ്റ്റംബർ 1962 |{{age in years and days|1960|2|22|1962|9|26}} | rowspan="2" |രണ്ട് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1960)|1960ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[പട്ടം എ. താണുപിള്ള മന്ത്രിസഭ]] |[[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | style="background-color: {{party color|Praja Socialist Party}}" | |- style="height: 60px;" !3 |[[പ്രമാണം:R._Sankar_(cropped).jpg|117x117ബിന്ദു]] |[[ആർ. ശങ്കർ]] |[[കണ്ണൂർ -1 നിയമസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ -1]] |26 സെപ്റ്റംബർ 1962 |10 സെപ്റ്റംബർ 1964 |{{age in years and days|1962|9|26|1964|9|10}} |[[ആർ. ശങ്കർ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" | rowspan="2" | | rowspan="2" |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] | rowspan="2" |''ഒഴിവ്''{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | rowspan="2" | - |10 സെപ്റ്റംബർ 1964 |25 മാർച്ച് 1965 | rowspan="2" |{{age in years and days|1964|9|10|1967|3|6}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" rowspan="2" | - |- style="height: 60px;" |25 മാർച്ച് 1965 |6 മാർച്ച് 1967 |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1965)|1965ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])<ref name="askh">{{cite book |last1=Sreedhara Menon |first1=A. |title=Kerala Charitram |date=January 2007 |publisher=DC Books |location=Kottayam |isbn=978-81-264-1588-5 |edition=2007 |url=https://books.google.com/books?id=FAlXPgAACAAJ&q=%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B0%E0%B4%B3+%E0%B4%9A%E0%B4%B0%E0%B4%BF%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%82}}</ref></small> |- style="height: 60px;" !(1) |[[പ്രമാണം:E._M._S._Namboodiripad.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] |[[പട്ടാമ്പി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പട്ടാമ്പി]] |6 മാർച്ച് 1967 |1 നവംബർ 1969 |{{age in years and days|1967|3|6|1969|11|1}} | rowspan="2" |മൂന്ന് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1967)|1967ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[രണ്ടാം ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട് മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" !4 |[[പ്രമാണം:C._Achutha_Menon.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[സി. അച്യുതമേനോൻ]] |[[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊട്ടാരക്കര]] |1 നവംബർ 1969 |3 ഓഗസ്റ്റ് 1970 |{{age in years and days|1969|11|1|1970|8|3}} |[[ഒന്നാം സി. അച്യുതമേനോൻ മന്ത്രിസഭ|ഒന്നാം അച്യുതമേനോൻ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) |N/A |4 ഓഗസ്റ്റ് 1970 |3 ഒക്ടോബർ 1970 |{{age in years and days|1970|8|4|1970|10|3}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" |N/A |- style="height: 60px;" !(4) |[[പ്രമാണം:C._Achutha_Menon.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[സി. അച്യുതമേനോൻ]] |[[കൊടകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടകര]] |4 ഒക്ടോബർ 1970 |25 മാർച്ച് 1977 |{{age in years and days|1970|10|4|1977|3|25}} |നാല് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1970)|1970ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[രണ്ടാം സി. അച്യുതമേനോൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |- style="height: 60px;" !5 |[[പ്രമാണം:Karunakaran_Kannoth.jpg|139x139ബിന്ദു]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[മാള നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാള]] |25 മാർച്ച് 1977 |27 ഏപ്രിൽ 1977 |{{age in years and days|1977|3|25|1977|4|27}} | rowspan="4" |അഞ്ച് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1977)|1977ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[ഒന്നാം കെ. കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭ]] | rowspan="2" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" !6 |[[പ്രമാണം:AK_Antony_at_Ponnani.jpg|129x129ബിന്ദു]] |[[എ.കെ. ആന്റണി]] |[[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കഴക്കൂട്ടം]] |27 ഏപ്രിൽ 1977 |29 ഒക്ടോബർ 1978 |{{age in years and days|1977|4|27|1978|10|29}} |[[ഒന്നാം എ.കെ. ആന്റണി മന്ത്രിസഭ]] |- style="height: 60px;" !7 |[[പ്രമാണം:P.K._Vasudevan_Nair.jpg|148x148ബിന്ദു]] |[[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] |[[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]] |29 ഒക്ടോബർ 1978 |12 ഒക്ടോബർ 1979 |{{age in years and days|1978|10|29|1979|10|12}} | [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | |- style="height: 60px;" !8 |[[പ്രമാണം:Indian_Union_Muslim_League_leader_C._H._Mohammed_Koya.jpg|133x133ബിന്ദു]] |[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] |[[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] |12 ഒക്ടോബർ 1979 |4 ഡിസംബർ 1979 |{{age in years and days|1979|10|12|1979|12|4}} |[[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്]] | style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |5 ഡിസംബർ 1979 |25 ജനുവരി 1980 |{{age in years and days|1979|12|5|1980|1|25}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" |N/A |- style="height: 60px;" !9 |[[പ്രമാണം:E.K.Nayanar_1.jpg|127x127ബിന്ദു]] |[[ഇ.കെ. നായനാർ]] |[[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലമ്പുഴ]] |25 ജനുവരി 1980 |20 ഒക്ടോബർ 1981 |{{age in years and days|1980|1|25|1981|10|20}} | rowspan="3" |ആറ് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1980)|1980ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[ഒന്നാം ഇ.കെ. നായനാർ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |21 ഒക്ടോബർ 1981 |28 ഡിസംബർ 1981 |{{age in years and days|1981|10|21|1981|12|28}} | colspan="3" |N/A |- style="height: 60px;" !(5) |[[പ്രമാണം:Karunakaran_Kannoth.jpg|139x139ബിന്ദു]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[മാള നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാള]] |28 ഡിസംബർ 1981 |17 മാർച്ച് 1982 |{{age in years and days|1981|12|28|1982|3|17}} |[[രണ്ടാം കെ. കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" | |[[പ്രമാണം:Emblem_of_India.svg|120x120ബിന്ദു]] |ഒഴിവ്{{efn|name=PR}} ([[രാഷ്ട്രപതി ഭരണം]]) | - |17 മാർച്ച് 1982 |23 മേയ് 1982 |{{age in years and days|1982|3|17|1982|5|23}} |''പിരിച്ചുവിട്ടു'' | colspan="3" |N/A |- style="height: 60px;" !(5) |[[പ്രമാണം:Karunakaran_Kannoth.jpg|139x139ബിന്ദു]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[മാള നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാള]] |24 മേയ് 1982 |26 മാർച്ച് 1987 |{{age in years and days|1982|5|24|1987|3|26}} |ഏഴ് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1982)|1982ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[മൂന്നാം കെ. കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" !(9) |[[പ്രമാണം:E.K.Nayanar_1.jpg|127x127ബിന്ദു]] |[[ഇ.കെ. നായനാർ]] |[[തൃക്കരിപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കരിപ്പൂർ]] |26 മാർച്ച് 1987 |24 June 1991 |{{age in years and days|1987|3|26|1991|6|24}} |എട്ട് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1987)|1987ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[രണ്ടാം ഇ.കെ. നായനാർ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" !(5) |[[പ്രമാണം:Karunakaran_Kannoth.jpg|139x139ബിന്ദു]] |[[കെ. കരുണാകരൻ]] |[[മാള നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാള]] |24 ജൂൺ 1991 |22 മാർച്ച് 1995 |{{age in years and days|1991|6|24|1995|3|22}} | rowspan="2" |ഒൻപത് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1991)|1991ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[നാലാം കെ. കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭ]] | rowspan="2" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" !(6) |[[പ്രമാണം:AK_Antony_at_Ponnani.jpg|129x129ബിന്ദു]] |[[എ.കെ. ആന്റണി]] |[[തിരൂരങ്ങാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂരങ്ങാടി]] |22 മാർച്ച് 1995 |20 മേയ് 1996 |{{age in years and days|1995|3|22|1996|5|20}} |[[രണ്ടാം എ.കെ. ആന്റണി മന്ത്രിസഭ]] |- style="height: 60px;" !(9) |[[പ്രമാണം:E.K.Nayanar_1.jpg|127x127ബിന്ദു]] |[[ഇ.കെ. നായനാർ]] |[[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തലശ്ശേരി]] |20 മേയ് 1996 |17 മേയ് 2001 |{{age in years and days|1996|5|20|2001|5|17}} |പത്ത് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (1996)|1996ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[മൂന്നാം ഇ.കെ. നായനാർ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" !(6) |[[പ്രമാണം:AK_Antony_at_Ponnani.jpg|129x129ബിന്ദു]] |[[എ.കെ. ആന്റണി]] |[[ചേർത്തല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേർത്തല]] |17 മേയ് 2001 |31 ഓഗസ്റ്റ് 2004 |{{age in years and days|2001|5|17|2004|8|31}} | rowspan="2" |പതിനൊന്ന് <small>([[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2001)|2001ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്]])</small> |[[മൂന്നാം എ.കെ. ആന്റണി മന്ത്രിസഭ]] | rowspan="2" |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" !10 |[[പ്രമാണം:Oommen_Chandy_(cropped).jpg|135x135ബിന്ദു]] |[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] |[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]] |31 ഓഗസ്റ്റ് 2004 |18 മേയ് 2006 |{{age in years and days|2004|8|31|2006|5|18}} |[[ഒന്നാം ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭ]] |- style="height: 60px;" !11 |[[പ്രമാണം:V._S._Achuthanandan_2016.jpg|123x123ബിന്ദു]] |[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] |[[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലമ്പുഴ]] |18 മേയ് 2006 |18 മേയ് 2011 |{{age in years and days|2006|5|18|2011|5|18}} |പന്ത്രണ്ട് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2006)|(2006ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" !(10) |[[പ്രമാണം:Oommen_Chandy_(cropped).jpg|135x135ബിന്ദു]] |[[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] |[[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]] |18 മേയ് 2011 |25 മേയ് 2016 |{{age in years and days|2011|5|18|2016|5|25}} |പതിമൂന്ന് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2011)|(2011ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[രണ്ടാം ഉമ്മൻ ചാണ്ടി മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |- style="height: 60px;" ! rowspan="2" |12 | rowspan="2" |[[പ്രമാണം:Chief_Minister_Pinarayi_Vijayan_2023.tif|150x150ബിന്ദു]] | rowspan="2" |[[പിണറായി വിജയൻ]] | rowspan="2" |[[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]] |25 മേയ് 2016 |19 മേയ് 2021 | rowspan="2" |{{age in years and days|2016|5|25|2026|5|18}} |പതിനാല് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2016)|(2016ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[ഒന്നാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ]] | rowspan="2" |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | rowspan="2" style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |- style="height: 60px;" |20 മേയ് 2021 |18 മേയ് 2026 |പതിനഞ്ച് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|(2021ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ]] |- !13 |[[പ്രമാണം:VD_Satheesan.jpg|140x140ബിന്ദു]] |[[വി.ഡി. സതീശൻ]] |[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]] |18 മേയ് 2026 |''നിലവിൽ'' |{{Ayd|18 May 2026}} |പതിനാറ് <small>[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|(2026ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്)]]</small> |[[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | |} ==സ്ഥിതിവിവരം== {{Pie chart| | caption = പാർട്ടികൾ മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലുള്ള സമയം (ഡിസംബർ 2025 വരെ) | label1 = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | color1 = {{party color|Communist Party of India (Marxist)}} | value1 = 42.65 | label2 = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | color2 = {{party color|Indian National Congress}} | value2 = 37.03 | label3 = [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | color3 = {{party color|Communist Party of India}} | value3 = 16.11 | label4 = [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | color4 = {{party color|Praja Socialist Party}} | value4 = 3.97 | label5 = [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്]] | color5 = green | value5 = 0.22 }} ;മുഖ്യമന്ത്രിമാർ കാലാവധിയനുസരിച്ച് {|class="wikitable sortable" text-align:center" |- ! data-sort-type=number rowspan = "2" | {{Tooltip|ക്രമം.}} ! rowspan = "2" | പേര് ! rowspan = "2" colspan="2" | പാർട്ടി ! colspan = "2" | കാലാവധി ! rowspan="2" |തവണ |- ! തുടർച്ചയായി കൂടുതൽ കാലം ! മൊത്തം കാലാവധി |- ! data-sort-value="1" | 1 | [[ഇ.കെ. നായനാർ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | 4 വർഷം, 361 ദിവസം | 10 വർഷം, 353 ദിവസം |3 |- ! data-sort-value="2" | 2 | [[പിണറായി വിജയൻ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | {{age in years and days|2016|5|25|2026|5|18}} | {{age in years and days|2016|5|25|2026|5|18}} |2 |- ! data-sort-value="3" | 3 | [[കെ. കരുണാകരൻ]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | 4 വർഷം, 305 ദിവസം | 8 വർഷം, 315 ദിവസം |4 |- ! data-sort-value="4" | 4 | [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]] | style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | | 6 വർഷം, 172 ദിവസം | 7 വർഷം, 80 ദിവസം |2 |- ! data-sort-value="5" | 5 | [[ഉമ്മൻ ചാണ്ടി]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | 5 വർഷം, 6 ദിവസം | 6 വർഷം, 256 ദിവസം |2 |- ! data-sort-value="6" | 6 | [[എ.കെ. ആന്റണി]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | 3 വർഷം, 105 ദിവസം | 5 വർഷം, 347 ദിവസം |3 |- ! data-sort-value="7" | 7 | [[വി.എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | 5 വർഷം, 0 ദിവസം | 5 വർഷം, 0 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="8" | 8 | [[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]]/[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | 2 വർഷം 240 ദിവസം | 4 വർഷം 357 ദിവസം |2 |- ! data-sort-value="9" | 9 | [[പട്ടം എ. താണുപിള്ള]] | [[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|പി.എസ്.പി.]] |style="background-color: {{party color|Praja Socialist Party}}" | | 2 വർഷം 216 ദിവസം | 2 വർഷം 216 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="10" | 10 | [[ആർ. ശങ്കർ]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] | style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | 1 year 350 ദിവസം | 1 year 350 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="11" | 11 | [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] | [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ|സി.പി.ഐ.]] |style="background-color: {{party color|Communist Party of India}}" | | 347 ദിവസം | 347 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="12" | 12 | [[സി.എച്ച്. മുഹമ്മദ്കോയ]] | [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|മുസ്ലീം ലീഗ്]] |style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | 53 ദിവസം | 53 ദിവസം |1 |- ! data-sort-value="13" | 13 | [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ്]] |style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''{{age in years and days|2026|5|18}}''' | '''{{age in years and days|2026|5|18}}''' |'''1''' |} ;പാർട്ടി അനുസരിച്ചുള്ള പട്ടിക {|class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center" |+രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾ മുഖ്യമന്ത്രിപദത്തിൽ കാലാവധി അനുസരിച്ച് ({{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}) !ക്രമം. !രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടി !മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ എണ്ണം !മുഖ്യമന്ത്രി പദവിയിലെ ആകെ ദിവസങ്ങൾ |- !1 |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |4 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1967|03|06|1969|11|01}}+{{age in days|1980|01|25|1981|10|20}}+{{age in days|1987|03|26|1991|06|24}}+{{age in days|1996|05|20|2001|05|17}}+{{age in days|2006|05|18|2011|05|18}}+{{age in days|2016|05|25|2026|05|04}}}}}}|R}} ദിവസം |- !2 |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |5 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1962|02|22|1964|09|10}}+{{age in days|1977|03|25|1978|10|29}}+{{age in days|1981|12|28|1982|03|17}}+{{age in days|1982|05|24|1987|03|26}}+{{age in days|1991|06|24|1996|05|20}}+{{age in days|2001|05|17|2006|05|18}}+{{age in days|2011|05|18|2016|05|25}}+{{age in days|2026|05|18}}}}|R}}}} ദിവസം |- !3 |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |3 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1957|04|05|1959|07|31}}+{{age in days|1969|11|01|1970|08|03}}+{{age in days|1970|10|04|1977|03|25}}+{{age in days|1978|10|29|1979|10|12}}}}}}|R}} ദിവസം |- !4 |[[പ്രജാ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |1 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1960|02|22|1962|09|26}}}}}}|R}} ദിവസം |- !5 |[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്]] |1 |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1979|10|12|1979|12|4}}}}}}|R}} ദിവസം |} ==Timeline== {{#tag:timeline| ImageSize = width:1000 height:auto barincrement:15 PlotArea = top:10 bottom:50 right:200 left:20 AlignBars = late Colors = id:cpi value:rgb(1,0,0) legend: CPI id:psp value:rgb(0.945,0.322,0.439) legend: PSP id:inc value:rgb(0,0.748,1) legend: INC id:cpm value:rgb(1,0.114,0.082) legend: CPI(M) id:ium value:rgb(0.133,0.545,0.133) legend: IUML id:gray1 value:gray(0.8) id:gray2 value:gray(0.9) Define $today = {{#time:d/m/Y}} DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/01/1956 till:$today TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMinor = gridcolor:gray2 unit:year increment:1 start:1956 ScaleMajor = gridcolor:gray1 unit:year increment:5 start:1956 Legend = columns:4 left:150 top:24 columnwidth:150 TextData = pos:(20,27) textcolor:black fontsize:M text: Political Party BarData = bar:Namboodiripad bar:Pillai bar:Sankar bar:Menon bar:Karunakaran bar:Antony bar:Nair bar:Koya bar:Nayanar bar:Chandy bar:Achuthanandan bar:Vijayan bar:Satheesan PlotData = width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till bar:Namboodiripad from: 05/04/1957 till: 31/07/1959 color:cpi from: 06/03/1967 till: 01/11/1969 color:cpm text:"[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]]" fontsize:10 bar:Pillai from: 22/02/1960 till: 26/09/1962 color:psp text:"[[Pattom Thanu Pillai]]" fontsize:10 bar:Sankar from: 26/09/1962 till: 10/09/1964 color:inc text:"[[Raman Sankar]]" fontsize:10 bar:Menon from: 01/11/1969 till: 03/08/1970 color:cpi from: 04/10/1970 till: 25/03/1977 color:cpi text:"[[C. Achutha Menon]]" fontsize:10 bar:Karunakaran from: 25/03/1977 till: 26/04/1977 color:inc from: 28/12/1981 till: 17/03/1982 color:inc from: 24/05/1982 till: 25/03/1987 color:inc from: 24/06/1991 till: 22/03/1995 color:inc text:"[[K. Karunakaran]]" fontsize:10 bar:Antony from: 27/04/1977 till: 29/10/1978 color:inc from: 22/03/1995 till: 20/05/1996 color:inc from: 17/05/2001 till: 31/08/2004 color:inc text:"[[A. K. Antony]]" fontsize:10 bar:Nair from: 29/10/1978 till: 11/10/1979 color:cpi text:"[[P. K. Vasudevan Nair]]" fontsize:10 bar:Koya from: 12/10/1979 till: 04/12/1979 color:ium text:"[[C. K. Mohammed Koya]]" fontsize:10 bar:Nayanar from: 25/01/1980 till: 20/10/1981 color:cpm from: 26/03/1987 till: 24/06/1991 color:cpm from: 20/05/1996 till: 17/05/2001 color:cpm text:"[[E. K. Nayanar]]" fontsize:10 bar:Chandy from: 31/08/2004 till: 18/05/2006 color:inc from: 18/05/2011 till: 25/05/2016 color:inc text:"[[Oommen Chandy]]" fontsize:10 bar:Achuthanandan from: 18/05/2006 till: 18/05/2011 color:cpm text:"[[V. S. Achuthanandan]]" fontsize:10 bar:Vijayan from: 25/05/2016 till: 18/05/2026 color:cpm text:"[[Pinarayi Vijayan]]" fontsize:10 bar:Satheesan from: 18/05/2026 till: $today color:inc text:"[[V. D. Satheesan]]" fontsize:10 }} {{#tag:timeline| Define $width = 1000 Define $warning = 845 # $width – 155 Define $height = 450 # 13x20 + 160 Define $start = 1880 Define $end = 2030 Define $now = {{CURRENTYEAR}} ImageSize = width:$width height:$height PlotArea = right:10 left:19 bottom:80 top:60 Period = from:$start till:$end TimeAxis = orientation:horizontal Legend = columns:3 left:40 top:24 columnwidth:210 Colors = id:bg value:white id:lightline value:rgb(0.9, 0.9, 0.9) id:lighttext value:rgb(0.5, 0.5, 0.5) id:BEFORECMOKL value:rgb(0.8, 0.8, 0.8) Legend: Life_before_Chief_Minister-ship id:CMOKL value:rgb(0.31, 0.39, 0.81) Legend: In_Chief_Minister's_Office id:AFTERCMOKL value:rgb(0.81, 0.73, 0.31) Legend: Life_after_Chief_Minister-ship id:NAME value:rgb(0.15, 0.13, 0.05) id:TODAY value:green BackgroundColors = canvas:bg ScaleMinor = gridcolor:lightline unit:year increment:1 start:$start ScaleMajor = gridcolor:lighttext unit:year increment:10 start:1880 Define $dy = -5 # shift text to button side of bar LineData = at:$now color:TODAY width:0.1 PlotData = bar:1 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1909.5833 till:1957.1666 shift:(-60,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[ഇ.എം.എസ്. നമ്പൂതിരിപ്പാട്]] color:CMOKL from:1957.1666 till:1959.3333 color:AFTERCMOKL from:1959.3333 till:1967.2916 color:CMOKL from:1967.1666 till:1969.3333 color:AFTERCMOKL from:1969.3333 till:1998.2916 bar:2 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1885.94 till:1960.3333 shift:(-60,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[Pattom A. Thanu Pillai]] color:CMOKL from:1960.3333 till:1962.3333 color:AFTERCMOKL from:1962.3333 till:1970.98 bar:3 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1909.5833 till:1962.3333 shift:(-40,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[R. Sankar]] color:CMOKL from:1962.3333 till:1964.8333 color:AFTERCMOKL from:1964.8333 till:1972.8333 bar:4 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1913.8333 till:1970.8333 shift:(-55,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[C. Achutha Menon]] color:CMOKL from:1970.8333 till:1977.25 color:AFTERCMOKL from:1977.25 till:1991.1667 bar:5 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1918.75 till:1977.25 shift:(-50,$dy) textcolor:NAME text:[[K. Karunakaran]] color:CMOKL from:1977.25 till:1977.35 color:AFTERCMOKL from:1977.35 till:1981.12 color:CMOKL from:1981.12 till:1982.3 color:AFTERCMOKL from:1982.3 till:1982.6 color:CMOKL from:1982.6 till:1987.3 color:AFTERCMOKL from:1987.3 till:1991.6 color:CMOKL from:1991.6 till:1995.3 color:AFTERCMOKL from:1995.3 till:2010.5 bar:6 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1940.5833 till:1977.35 shift:(-60,$dy) textcolor:NAME text:[[A. K. Antony]] color:CMOKL from:1977.35 till:1978.8 color:AFTERCMOKL from:1978.8 till:1995.3 color:CMOKL from:1995.3 till:1996.5 color:AFTERCMOKL from:1996.5 till:2001.5 color:CMOKL from:2001.5 till:2004.7 color:AFTERCMOKL from:2004.7 till:$now bar:7 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1926.5 till:1978.8 shift:(-50,$dy) textcolor:NAME text:[[P. K. Vasudevan Nair]] color:CMOKL from:1978.8 till:1979.8 color:AFTERCMOKL from:1979.8 till:2005.1667 bar:8 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1927.5356 till:1979.7795 shift:(-65,$dy) textcolor:NAME text:[[C. H. Mohammed Koya]] color:CMOKL from:1979.7795 till:1979.9164 color:AFTERCMOKL from:1979.9164 till:1983.7411 bar:9 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1919.12 till:1980.08333 shift:(-85,$dy) textcolor:NAME text:[[E. K. Nayanar]] color:CMOKL from:1980.08333 till:1981.1667 color:AFTERCMOKL from:1981.1667 till:1987.3 color:CMOKL from:1987.3 till:1991.6 color:AFTERCMOKL from:1991.5 till:1996.5 color:CMOKL from:1996.5 till:2001.5 color:AFTERCMOKL from:2001.5 till:2004.5 bar:10 width:18 color:BEFORECMOKL align:left fontsize:M from:1943.1667 till:2004.7 shift:(-45,$dy) textcolor:NAME text:[[Oommen Chandy]] color:CMOKL from:2004.7 till:2006.5 color:AFTERCMOKL from:2006.5 till:2011.5 color:CMOKL from:2011.5 till:2016.5 color:AFTERCMOKL from:2016.5 till:2023.01 bar:11 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1923.08333 till:2006.5 shift:(-2,$dy) textcolor:NAME text:[[V. S. Achuthanandan]] color:CMOKL from:2006.5 till:2011.5 color:AFTERCMOKL from:2011.25 till:2025.00 bar:12 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1945.25 till:2016.5 shift:(-10,$dy) textcolor:NAME text:[[Pinarayi Vijayan]] color:CMOKL from:2016.5 till:2026.5 color:AFTERCMOKL from:2026.5 till:$now bar:13 width:18 color:BEFORECMOKL align:center fontsize:M from:1964.5 till:$now shift:(-10,$dy) textcolor:NAME text:[[V. D. Satheesan]] color:CMOKL from:2026.5 till:$now TextData = fontsize:M textcolor:red pos:($warning,30) text:Updated 2026 TextData = pos:(320,$height) fontsize:L textcolor:black text:"Lifespan of each Chief Minister of Kerala" }} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * [http://www.keralacm.gov.in/ കേരള മുഖ്യമന്ത്രി (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)] * [http://www.keralacm.gov.in/cms_kerala.htm കേരളത്തിലെ മുൻകാല മുഖ്യമന്ത്രിമാർ (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080926022059/http://www.keralacm.gov.in/cms_kerala.htm |date=2008-09-26 }} * [http://www.kerala.gov.in/ കേരള സർക്കാർ (ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060118031516/http://www.kerala.gov.in/ |date=2006-01-18 }} == കുറിപ്പുകൾ== {{Notelist}} == അവലംബം == {{Reflist}} == ഇതും കാണുക == * [[ഇന്ത്യയുടെ രാഷ്ട്രപതിമാരുടെ പട്ടിക]] * [[ഇന്ത്യയുടെ ഉപരാഷ്ട്രപതിമാരുടെ പട്ടിക]] * [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടിക]] * [[ഇന്ത്യയിലെ ലോക്‌സഭാ സ്പീക്കർമാരുടെ പട്ടിക]] * [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക]] {{Current Indian chief ministers}} {{commons category|Chief Ministers of Kerala}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ മുഖ്യമന്ത്രിമാരുടെ പട്ടികകൾ]] 0tmaqoao4297vi3qg1ag1o4vrhy8h8e 0 49012 4627099 4525073 2026-05-30T23:19:34Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627099 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kishore Kumar}} {{Infobox person | name = കിഷോർ കുമാർ | caption = ഇന്ത്യയുടെ സ്റ്റാമ്പിൽ കിഷോർ കുമാർ ഫോട്ടോ | image = Kishore Kumar 2003 stamp of India.jpg | other_names = കിഷോർ ദാ | birth_name = ആഭാസ് കുമാർ ഗാംഗുലി | birth_date = {{birth date|df=y|1929|08|04}} | birth_place = [[ഖാണ്ഡവ]], [[സെൻട്രൽ പ്രവിശ്യകൾ]], [[ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യ]] <br/>(ഇപ്പോൾ [[മധ്യപ്രദേശ്]], [[ഇന്ത്യ]]) | death_date = {{death date and age|df=y|1987|10|13|1929|08|04}} | spouse = {{Plainlist | * {{marriage|[[റൂമ ഗുഹ താകുർത്ത|റൂമ ഘോഷ്]]<br/>|1950|1958|end=divorced}} * {{marriage|[[മധുബാല]]<br/>|1960|1969|end=died}} * {{marriage|[[യോഗിത ബാലി]]<br/>|1976|1978|end=divorced}} * {{marriage|[[ലീന ചന്ദാവർക്കർ]]<br/>|1980|1987|end =his death}} }} | death_place = [[ബോംബെ]], [[മഹാരാഷ്ട്ര]], [[ഇന്ത്യ]] | occupation = *[[പിന്നണി ഗായകൻ]] *[[നടൻ]] *[[സംഗീത സംവിധായകൻ]] *[[ഗാനരചയിതാവ്]] *[[ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ്]] *[[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ]] *[[തിരക്കഥാകൃത്ത്]] *[[കമ്പോസർ]]<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/kishore-kumars-songs-of-love-loss-and-hope/article37108250.ece|title=Kishore Kumar's songs of love, loss and hope|first=Ganesh|last=Anantharaman|date=21 October 2021|access-date=10 January 2022|website=Thehindu.com}}</ref> *[[രബീന്ദ്ര സംഗീത്]] [[Playback singer|ഗായകൻ]]<ref name="gaana.com">{{cite web |url=https://gaana.com/playlist/amp/amit-kumar-choudhary-2kishorekumarrabindrasangeet.html |title=KISHORE KUMAR RABINDRA SANGEET Music Playlist: Best KISHORE KUMAR RABINDRA SANGEET MP3 Songs on |website=Gaana.com |date= |access-date=2022-01-08 |archive-date=2022-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101102846/https://gaana.com/playlist/amp/amit-kumar-choudhary-2kishorekumarrabindrasangeet.html |url-status=dead }}</ref> | nationality = [[Indian people|ഇന്ത്യൻ]] | years_active = 1946–1987 | children = 2, [[അമിത് കുമാർ]] ഉൾപ്പെടെ | relatives =[[ഗാംഗുലി കുടുംബം]] കാണുക<br/>[[മുഖർജി-സമർഥ് കുടുംബം]] | awards = *8 [[Filmfare Award]]s for Best Male Playback Singer *4 [[ബംഗാൾ ഫിലിം ജേണലിസ്റ്റ്സ് അസോസിയേഷൻ - മികച്ച പുരുഷ പിന്നണി അവാർഡ്]] *[[ലത മങ്കേഷ്കർ അവാർഡ്]] | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | background = സോളോ ഗായകൻ | genre = * [[ഫിലിമി]] * [[ഹിന്ദുസ്ഥാനി ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം|സെമി-ക്ലാസിക്കൽ]]<ref name="auto">{{cite web|url=http://www.inuth.com/my-space/the-classical-kishore-kumar-10-songs-of-the-legendary-singer-based-on-indian-raagas/|title=Classical Kishore: 10 Songs Of The Legendary Singer Based On Indian Ragas|date=5 September 2017|access-date=2022-01-28|archive-date=2022-12-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20221206134317/https://www.inuth.com/my-space/the-classical-kishore-kumar-10-songs-of-the-legendary-singer-based-on-indian-raagas/|url-status=dead}}</ref> * [[യോഡലിംഗ്]]<ref>{{cite web|url=https://www.iwmbuzz.com/music/snippets-music/kishore-kumars-top-songs-yodeling/2020/02/16|title=Kishore Kumar's top songs with yodeling|first=Author|last=IWMBuzz|date=16 February 2020}}</ref> * [[റോക്ക് ആൻഡ് റോൾ]]<ref>{{cite web|url=https://www.iwmbuzz.com/music/snippets-music/top-10-kishore-kumars-classic-rock-songs/2020/05/06|title=Top 10 Kishore Kumar's Classic Rock Songs!|date=6 May 2020|website=IWMBuzz}}</ref> * [[ഡിസ്കോ]]<ref>{{cite web|url=https://www.iwmbuzz.com/music/snippets-music/5-kishore-kumars-songs-will-push-get-dance-floor/2020/06/17|title=5 Kishore Kumar's Songs Will Push You To Get On The Dance Floor|date=17 June 2020}}</ref> * [[രബീന്ദ്ര സംഗീത്]]<ref name="gaana.com">{{cite web |url=https://gaana.com/playlist/amp/amit-kumar-choudhary-2kishorekumarrabindrasangeet.html |title=KISHORE KUMAR RABINDRA SANGEET Music Playlist: Best KISHORE KUMAR RABINDRA SANGEET MP3 Songs on |website=Gaana.com |date= |access-date=2022-01-08 |archive-date=2022-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220101102846/https://gaana.com/playlist/amp/amit-kumar-choudhary-2kishorekumarrabindrasangeet.html |url-status=dead }}</ref> * [[റാപ്പ്|ഹിപ്-ഹോപ്]]<ref>"The Toughest Rap Of Bollywood Sang By Kishore Kumar | बॉलीवुड का सबसे कठिन रैप जिसे Kishore Kumar ने मजाकिया अंदाज में बना दिया था..." https://www.abplive.com/entertainment/the-toughest-rap-of-bollywood-sang-by-kishore-kumar-1942989/amp</ref> * [[കോമഡി സംഗീതം]]<ref>"Kishore Kumar’s best comic songs | Filmfare.com" https://m.filmfare.com/features/kishore-kumars-best-comic-songs-14905.amp</ref> * [[പിയാനോ]] [[സംഗീതം]]<ref>{{cite web|last=Courtney |first=David |url=https://chandrakantha.com/biodata/kishore_kumar.html |title=Biography of Kishore Kumar |website=Chandrakantha.com |date= |access-date=2022-01-08}}</ref> | instrument = [[Human voice|Vocals]]<br>[[Piano]]<ref>{{cite web|last=Courtney |first=David |url=https://chandrakantha.com/biodata/kishore_kumar.html |title=Biography of Kishore Kumar |website=Chandrakantha.com |date= |access-date=2022-01-08}}</ref> }} | signature = KishoreKumarSignature.svg }} '''കിഷോർ കുമാർ''' (ജനനം '''ആഭാസ് കുമാർ ഗാംഗുലി''': 4 ഓഗസ്റ്റ് 1929 - 13 ഒക്ടോബർ 1987) ഒരു ഇന്ത്യൻ പിന്നണി ഗായകനും നടനുമായിരുന്നു. . ആഭാസ് കുമാർ ഗാംഗുലി എന്നാണ് യഥാർത്ഥ പേര്. ഹിന്ദി സിനിമാ നടൻ [[അശോക് കുമാർ]] ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത സഹോദരനായിരുന്നു. ഗായകൻ കൂടാതെ ഗാനരചയിതാവ്, സം‌ഗീത‌സം‌വിധായകൻ, നിർമ്മാതാവ്, സം‌വിധായകൻ, തിരക‌ഥാകൃത്ത് എന്നീ നിലകളിലും അദ്ദേഹം വ്യക്തിമുദ്ര പതിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ സിനിമയിൽ [[ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം|ശാസ്ത്രീയസംഗീതം]] അഭ്യസിച്ചിട്ടില്ലാത്ത അപൂർവം ചില പിന്നണിഗായകരിൽ ഒരാളാണ് ശ്രീ കിശോർ കുമാർ. പ്രധാനമായും [[ഹിന്ദി]] ഭാഷയിലും കൂടാതെ മാതൃഭാഷയായ [[ബംഗാളി]], [[മറാത്തി]], [[ആസാമീസ്]], [[ഗുജറാത്തി]], [[കന്നട]], [[ഭോജ്‌പുരി]], [[മലയാളം]], [[ഒറിയ]] എന്നീ ഭാഷകളിലും പാടിയിട്ടുണ്ട്. 1950 മുതൽ 1980 വരെ കാലഘട്ടത്തിൽ [[മുഹമ്മദ് റഫി]], [[മുകേഷ് (ഗായകൻ)|മുകേഷ്]] എന്നിവരോടൊപ്പം കിശോർ ഒരു പ്രമുഖ ഗായകനായിരുന്നു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ തവണ മികച്ച ഗായകനുള്ള [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം|ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ്]] ലഭിച്ച ബഹുമതിയും കിശോർ കുമാറിന്റെ പേരിലാണ്. {{Fact|date=August 2008}}. ത‌ന്റെ ആലാപന ജീവിതത്തിന്റെ ഉന്നതിയിലായിരുന്ന സമയത്താണ് 1987ൽ [[ഹൃദയാഘാതം]] മൂലം അദ്ദേഹം മരണമടയുന്നത്. പക്ഷേ ആ സമയം കൊണ്ട് തന്നെ അദ്ദേഹവും മകൻ [[അമിത് കുമാർ|അമിത് കുമാറും]] ചേർന്ന് ബോളിവുഡിലും ബെംഗാളിയിലും നിരവധി ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്നു. == ആദ്യകാലം == അഭാസ് കുമാർ ഗാംഗുലി എന്ന പേരിൽ മധ്യ പ്രവിശ്യകളിലെ (ഇപ്പോൾ മധ്യപ്രദേശിൽ) ഖാണ്ട്വയിലെ ഒരു ബംഗാളി ബ്രാഹ്മണ ഗാംഗുലി<ref>{{cite news|title=Kishore Kumar|url=https://www.firstpost.com/topics/kishore-kumar-54297.html|access-date=17 November 2020|work=Firstpost|date=4 August 2011}}</ref><ref>{{cite news|last1=ITGD|title=Kishore Kumar birthday: His favourite songs|url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/kishore-kumar-songs-138753-2011-08-04|access-date=17 November 2020|work=India Today|date=4 August 2011|language=en}}</ref> കുടുംബത്തിലാണ് കിഷോർ കുമാർ ജനിച്ചത്.<ref name="KK">{{cite news|newspaper=The Indian Express|date=13 October 2010|url=http://archive.indianexpress.com/news/when-kishore-kumar-insisted-on-bullockcart-ride/696711/|title=When Kumar insisted on the bullockcart ride|access-date=13 October 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20140211234532/http://archive.indianexpress.com/news/when-kishore-kumar-insisted-on-bullockcart-ride/696711|archive-date=11 February 2014|url-status=live}}</ref> പിതാവ് കുഞ്ചലാൽ ഗാംഗുലി (ഗംഗോപാധ്യായ്) ഒരു അഭിഭാഷകനും മാതാവ് ഗൌരി ദേവി ഒരു സമ്പന്ന ബംഗാളി കുടുംബത്തിൽ നിന്നുള്ള വനിതയുമായിരുന്നു. കുഞ്ചലാൽ ഗംഗോപാധ്യായയ്ക്ക് ഖാണ്ട്വയിലെ കാമവിസാദർ ഗോഖലെ കുടുംബത്തിൽ സ്വകാര്യ അഭിഭാഷകനായി ജോലി ചെയ്യാനുള്ള ക്ഷണം ലഭിച്ചു. അശോക് (മൂത്തയാൾ), സതിദേവി, അനൂപ് എന്നീ നാല് സഹോദരങ്ങളിൽ കിഷോർ ഏറ്റവും ഇളയ കുട്ടിയായിരുന്നു.<ref name="NabenduGhosh1995">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=dB1lAAAAMAAJ|title=Ashok Kumar: His Life and Times|author=Nabendu Ghosh|publisher=Indus|year=1995|isbn=978-81-7223-218-4|access-date=3 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319173639/http://books.google.com/books?id=dB1lAAAAMAAJ|archive-date=19 March 2015|url-status=live}}</ref> കിഷോർ കുട്ടിയായിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ സഹോദരൻ അശോക് ബോളിവുഡ് നടനായിത്തീർന്നിരുന്നു. പിന്നീട് അശോകിന്റെ സഹായത്തോടെ അനൂപും സിനിമയിലേക്ക് കടന്നു.<ref name="Bose2006">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=wv_mmculJ8kC&pg=PA38|title=Everybody Wants a Hit: 10 Mantras of Success in Bollywood Cinema|author=Derek Bose|date=1 January 2006|publisher=Jaico Publishing House|isbn=978-81-7992-558-4|pages=38–|access-date=3 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20150319172715/http://books.google.com/books?id=wv_mmculJ8kC&pg=PA38|archive-date=19 March 2015|url-status=live}}</ref> ഇൻഡോറിലെ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹം ബിരുദം നേടിയത്.<ref>[http://www.indore.nic.in/fact.htm "Facts about Indore"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150609011750/http://indore.nic.in/fact.htm|date=9 June 2015}}, "District Administration Indore", 2015</ref> == അവലംബം == {{reflist|2}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *{{imdb name|0474822}} * [http://songs.kishorekumar.org/ കിഷോർ കുമാർ: പാട്ടുകളുടെ ശേഖരം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080913093347/http://songs.kishorekumar.org/ |date=2008-09-13 }} * [http://www.yoodleeyoo.com/ കിഷോർ കുമാറിനു സമർപ്പിച്ചിട്ടുള്ള ഒരു വെബ്‌സൈറ്റ്] * [http://www.bollango.com/cgi-bin/akf_search.tcl?key=movie&actor=kishore+kumar കിഷോർ കുമാർ അഭിനയിച്ച സിനിമകൾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100727063850/http://www.bollango.com/cgi-bin/akf_search.tcl?key=movie&actor=kishore%20kumar |date=2010-07-27 }} * [http://www.bollango.com/cgi-bin/akf_search.tcl?key=song&singer=kishore+kumar കിഷോർ കുമാർ പാടിയ പാട്ടുകൾ(1,300 ലധികം)]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[വർഗ്ഗം:1929-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1987-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 4-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒക്ടോബർ 13-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:മറാത്തി ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ‎]] [[വർഗ്ഗം:ബംഗാളി ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ആസാമീസ് ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഗുജറാത്തി ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഭോജ്പൂരിചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഒറിയചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ് ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:തെലുഗു ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] [[വർഗ്ഗം:കന്നഡ ചലച്ചിത്രപിന്നണിഗായകർ]] 5irj4638vqy18xcus5vquzvzch685v2 0 49946 4627110 4614642 2026-05-31T02:53:49Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627110 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cable modem}} [[File:ARRIS CM820B DOCSIS Cable Modem.jpg|thumb|right|ആരിസ്(ARRIS) ടച്ച്‌സ്റ്റോൺ CM820B ഡോക്‌സിസ് 3.0 കേബിൾ മോഡം]] കേബിൾ ടെലിവിഷൻ ശൃംഖലയിലൂടെ [[ബ്രോഡ്ബാൻഡ് ഇന്റർനെറ്റ് ആക്സ്സസ്]] പ്രദാനം ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന മോഡമാണ് '''കേബിൾ മോഡം'''<ref>{{cite web | url = http://searchsecurity.techtarget.com/sDefinition/0,,sid14_gci211726,00.html | title = Cable modem | accessdate = 08 | accessmonthday = 12 | accessyear = 2010 | author = | last = | first = | authorlink = | coauthors = | date = | year = | month = | format = html | work = | publisher = SearchSecurity.com | pages = | language = english | archiveurl = https://web.archive.org/web/20101213055944/http://searchsecurity.techtarget.com/sDefinition/0,,sid14_gci211726,00.html | archivedate = 2010-12-13 | quote = | url-status = dead }}</ref>. [[കേബിൾ ഇന്റർനെറ്റ്]] ഉപയോഗിക്കന്നതിന്‌ കേബിൾ മോഡം ആവശ്യമാണ്‌. ഒരു ഹൈബ്രിഡ് ഫൈബർ-കോക്സിയൽ (HFC), റേഡിയോ ഫ്രീക്വൻസി ഓവർ ഗ്ലാസ് (RFoG), കോക്‌സിയൽ കേബിൾ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചർ എന്നിവയിൽ റേഡിയോ ഫ്രീക്വൻസി ചാനലുകൾ വഴി രണ്ട് ദിശയിലേക്കുള്ള ഡാറ്റ ആശയവിനിമയം നൽകുന്ന നെറ്റ്‌വർക്ക് ബ്രിഡ്ജ് ടൈപ്പാണിത്. എച്ച്എഫ്സി(HFC), ആർഎഫ്ഒജി(RFoG) നെറ്റ്‌വർക്കിന്റെ ഉയർന്ന ബാൻഡ്‌വിഡ്ത്ത് പ്രയോജനപ്പെടുത്തി കേബിൾ ഇന്റർനെറ്റ് രൂപത്തിൽ ബ്രോഡ്‌ബാൻഡ് ഇന്റർനെറ്റ് ആക്‌സസ് നൽകാനാണ് കേബിൾ മോഡങ്ങൾ പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കുന്നത്. [[USA|അമേരിക്ക]], [[ഏഷ്യ]], [[ഓസ്‌ട്രേലിയ]], [[യൂറോപ്പ്]] എന്നിവിടങ്ങളിലാണ് ഇവ സാധാരണയായി വിന്യസിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ==ചരിത്രം== ===എംഐടിആർഇ(MITRE) കേബിൾനെറ്റ്=== ഇന്റർനെറ്റ് പരീക്ഷണ കുറിപ്പ് (IEN) 96<ref name="IEN 96">[http://ftp.rfc-editor.org/in-notes/ien/ien96.txt IEN 96]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} - The [[MITRE]] Cablenet Project</ref> (1979) ആദ്യകാല ആർഎഫ്(RF) കേബിൾ മോഡം സിസ്റ്റത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നു. ഐഇഎൻ(IEN) 96-ന്റെ 2, 3 പേജുകളിൽ നിന്ന്: <blockquote>കേബിൾ-ബസ് സിസ്റ്റം എംഐടിആർഇ/ബെഡ്ഫോർഡ്(MITRE/Bedford)-ൽ വികസിപ്പിച്ച സാങ്കേതികവിദ്യയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ് എംഐടിആർഇ/വാഷിങ്ടൺ കേബിൾനെറ്റ്(MITRE/Washington Cablenet) സിസ്റ്റം. സമാനമായ കേബിൾ-ബസ് സംവിധാനങ്ങൾ നിരവധി സർക്കാർ സൈറ്റുകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്, ഉദാ. വാൾട്ടർ റീഡ് ആർമി ഹോസ്പിറ്റൽ, നാസ ജോൺസൺ സ്‌പേസ് സെന്റർ, എന്നാൽ ഇവയെല്ലാം ഒറ്റപ്പെട്ടതും പ്രാദേശികമായി മാത്രമുള്ളതുമായ നെറ്റ്‌വർക്കുകളാണ്. </blockquote> == കേബിൾ മോഡം ഉത്പാദകർ == * [[ലിങ്ക്സിസ്]] * [[മോട്ടോറോള]] * [[നെറ്റ്ഗിയർ]] * [[സയൻറിഫിക് അറ്റ്ലാൻറ]] * [[Terayon]] * [[Thomson SA|Thomson]] * [[തോഷിബ]] == ഇതും കൂടി നോക്കൂ == * [[കേബിൾ ഇന്റർനെറ്റ്]] * [[കേബിൾ മോഡം ടെർമിനേഷൻ സിസ്റ്റം]] * [[DOCSIS]] * [[അൺകാപ്പിങ്ങ്]] * [[Hybrid fibre-coaxial]] * [[List of device bandwidths]] * [[റെഷിഡൻഷ്യൽ ഗേറ്റ് വേ]] * [[Triple play (telecommunications)]] == പുറം കണ്ണികൾ == === General information === *[http://www.cable-modem.net/ Cable Modem Information Network] *[http://electronics.howstuffworks.com/cable-modem.htm/printable Cable modem] *[http://www.cablemodem.com/ DOCSIS standard] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020926043247/http://www.cablemodem.com/ |date=2002-09-26 }} *[http://www.cable-modems.org/ The Cable Modem Reference Guide] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060512000205/http://www.cable-modems.org/ |date=2006-05-12 }} *[http://www.velocityguide.com/cable/what-is-a-cable-modem.html VelocityGuide Cable Modem Information] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101205060952/http://www.velocityguide.com/cable/what-is-a-cable-modem.html |date=2010-12-05 }} {{Itstub}} ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:ഇന്റർനെറ്റ്]] 2x4cdekvogcs1m4fgek3bmkrvxl5tdc 0 60958 4627124 4101571 2026-05-31T05:05:11Z ~2026-27714-20 217410 /* സ്വകാര്യ ജീവിതം */ 4627124 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Surya Sivakumar}} {{redirect|സൂര്യ}} {{Infobox actor | name = സൂര്യ | image = Soorya sivakumar.jpg | caption = സൂര്യ ശിവകുമാർ | imagesize = 250px | birthdate = {{birth date and age|1975|7|23}} | location = {{flagicon|India}} [[ചെന്നൈ]], [[ഇന്ത്യ]] | occupation = [[നടൻ]] ,നിർമാതാവ് , ടിവി അവതാരകൻ | alma mater = Loyola College, Chennai | nationality = ഇന്ത്യൻ | spouse = [[ജ്യോതിക ശരവണൻ]] | children = | family = [[Karthi]] (Brother) Brindha (Sister) | parents = {{unbulleted list|ശിവകുമാർ (Father)|ലക്ഷ്മി(Mother)}} | relatives = | yearsactive = 1997–മുതൽ | birthname = ശരവണൻ ശിവകുമാർ 23 ജൂലായ് 1975 (വയസ്സ് 47) ചെന്നൈ , തമിഴ് നാട് , ഇന്ത്യ | homepage = | filmfareawards = '''[[Filmfare Best Actor Award (Tamil)|Best Actor]]'''<br />''[[Perazhagan]]'' (2005)<br />'''[[Filmfare Best Supporting Actor Award (Tamil)|Best Supporting Actor]]'''<br />''[[Pithamagan]]'' (2005) }} [[തമിഴ്]] ചലച്ചിത്ര മേഖലയിലെ പ്രമുഖ നടനാണ് '''സൂര്യ''' എന്ന പേരിൽ അ റിയപ്പെടുന്ന '''ശരവണൻ ശിവകുമാർ''' ([[Tamil language|തമിഴ്]]: சரவணன் சிவகுமார்) (ജനനം: [[23 ജൂലൈ]] [[1975]]). പ്രമുഖ നടനായ ശിവകുമാറിന്റെ മകനാണ് സൂര്യ. സൂര്യ വിവാഹം ചെയ്തിരിക്കുന്നത് നടിയായ [[ജ്യോതിക ശരവണൻ|ജ്യോതികയെയാണ്]]. സൂര്യയുടെ അഭിനയ മികവിനാൽ ആരാധകർ അദ്ദേഹത്തെ ''"നടിപ്പിൻ നായകൻ"'' എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. ''[[നേർക്കു നേർ|നേറുക്ക് നേർ]]'' എന്ന ആദ്യ സിനിമയിലൂടെ അഭിനയത്തിലേക്ക് കടന്നു വന്ന സൂര്യ പിന്നീട് തന്റെ സാന്നിധ്യം തമിഴ് സിനിമ മേഖലയിൽ ഉറപ്പിച്ചത് ബാലാ സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[നന്ദ]]'' (2001) എന്ന സിനിമയിലൂടെ ആയിരുന്നു. ==മുൻകാല ജീവിതവും കുടുംബവും== സൂര്യ 1975 ൽ തമിഴ് നടൻ ''[[ശിവകുമാറിന്റെയും]]'' ഭാര്യ ''[[ലക്ഷ്മിയുടെയും]]'' മകനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹം പദ്മ സേശദ്രി ബാല ഭവൻ സ്കൂളിൽ നിന്നും st. Bede's Anglo Indian Higher Secondary School in Chennai, അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം ''Loyola College Chennai'' നിന്ന് ബി.കോം ബിരുദം നേടി. സൂര്യക്ക്‌ രണ്ട് സഹോദരങ്ങൾ ഉണ്ട് സഹോദരൻ ''[[കാർത്തിയും]]'' ''വൃന്ദയും''. സൂര്യയും [[ജ്യോതികയുമായുള്ള|''ജ്യോതികയുമായുള്ള'']] വിവാഹം ''11 സെപ്റ്റംബർ 2006'' ൽ നടന്നു. ഇരുവരും ഒരുപാട് പടങ്ങളിൽ ഒന്നിച്ച് അഭിനയിച്ചിരുന്നു. == അഭിനയജീവിതം == == സ്വകാര്യ ജീവിതം == [[പ്രമാണം:Suriya2011.jpg|right|thumb|സൂര്യ 2011ൽ.]] 1997 ലാണ് സൂര്യ ആദ്യമായി അഭിനയിക്കുന്നത്. [[നേർക്കു നേർ|നേറുക്ക് നേർ]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ നടൻ [[വിജയ്|വിജയിനോടൊപ്പം]] അഭിനയിച്ചത് ഒരു വിജയമായിരുന്നു. 2001 ലെ ''[[ഫ്രണ്ട്സ്]]'' എന്ന ചിത്രം ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. 2005 ൽ ''[[ഗജിനി]]'' എന്ന ചിത്രം തമിഴ് നാട്ടിൽ മുഴുവനും ഒരു വൻവിജയമായി. ഇതിനു ശേഷം സൂര്യ തന്റെ ചലച്ചിത്രനിർമ്മാണ കമ്പനി തുടങ്ങി. ''സ്റ്റുഡിയോ ഗ്രീൻ'' എന്ന കമ്പനി ചെന്നൈയിൽ ചലച്ചിത്രവിതരണവും നടത്തുന്നു. 2006 ലെ [[ജ്യോതിക|ജ്യോതികയോടൊപ്പം]] ''[[സില്ലുനു ഒരു കാതൽ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിനു ശേഷം ജ്യോതികയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു.പിന്നീടുള്ള [[വാരണം ആയിരം, അയൻ, സിങ്കം, സിങ്കം2|''വാരണം ആയിരം, അയൻ, സിങ്കം, സിങ്കം2'']] തുടങ്ങിയവ സൂര്യയുടെ വൻ വിജയം നേടിയ ചിത്രങ്ങളാണ്. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == [[പ്രമാണം:Suriya & Jyothika at the Kaatrin Mozhi movie launch.jpg |right|thumb|ജ്യോതികക്കൊപ്പം സൂര്യ.]] പ്രസിദ്ധ നടനായ [[ശിവകുമാർ|ശിവകുമാറിന്റെ]] പുത്രനായി ജനിച്ച സൂര്യയുടെ സഹോദരൻ [[കാർത്തിക് ശിവകുമാർ|കാർത്തിയും]] നടനാണ്. ''സെപ്റ്റംബർ 11, 2006'' ൽ പ്രശസ്ത നടി ആയ [[ജ്യോതിക|ജ്യോതികയെ]] വിവാഹം ചെയ്തു. ഇവർക്ക് [[ദിയ]] എന്നു പേരുള്ള മകളും [[ദേവ്]] എന്നു പേരുള്ള മകനുമുണ്ട്. == സിനിമ ജീവിതം == {{main article|സൂര്യ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ}} *'''നേറുക്ക് നേർ''' *'''കാതലേ നിമ്മതി''' *സന്തിപ്പോമാ *'''പെരിയണ്ണ''' *'''പൂവെല്ലാം കേട്ടുപ്പാർ''' *ഉയിരിലേ കലന്തത് *ഫ്രണ്ട്സ് *'''നന്ദ''' *ഉന്നൈ നിനയ്ത്ത് *ശ്രീ *'''മൗനം പേസിയതേ''' *'''പിതാമകൻ''' *'''കാക്കാ കാക്കാ''' *'''പേരഴകൻ''' *'''ആയുധ എഴുത്ത്''' *മായാവി *'''ജൂൺ 6''' *[[ഗജനി (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|'''ഗജിനി''']] *'''ആറു''' *'''സില്ല്നു ഒരു കാതൽ''' *'''വേൽ''' *കുശേലൻ *[[വാരണം ആയിരം|'''വാരണം ആയിരം''']] *'''[[അയൻ]]''' *'''[[ആദവൻ]]''' *[[സിങ്കം (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|'''സിങ്കം''']] *'''രക്ത ചരിത്ര 2''' *മൻമദൻ അമ്പ് *കോ *അവൻ ഇവൻ *'''7-ാം അറിവ്''' *'''മാട്രാൻ''' *ചെന്നൈയിൽ ഒരുനാൾ *'''സിങ്കം 2''' *'''അഞ്ചാൻ''' *'''മാസ്''' *'''പസങ്ക 2''' *'''24 (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|24]]''' *'''S3''' *'''താനാ സേർന്ത കൂട്ടം''' *'''എൻ ജി കെ''' *കാപ്പാൻ *'''സൂരറൈ പോട്രു''' * ''''[[എതുർക്കും തുനിൻതവൻ]]''''(ET) * ''''[ജയ് ഭീം]'''' == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{imdb|id=1421814}} [[വർഗ്ഗം:1975-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 23-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ]] n630adyr15mitxcbtj8gi8p00eylaui 4627125 4627124 2026-05-31T05:06:33Z ~2026-27714-20 217410 /* സ്വകാര്യ ജീവിതം */ 4627125 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Surya Sivakumar}} {{redirect|സൂര്യ}} {{Infobox actor | name = സൂര്യ | image = Soorya sivakumar.jpg | caption = സൂര്യ ശിവകുമാർ | imagesize = 250px | birthdate = {{birth date and age|1975|7|23}} | location = {{flagicon|India}} [[ചെന്നൈ]], [[ഇന്ത്യ]] | occupation = [[നടൻ]] ,നിർമാതാവ് , ടിവി അവതാരകൻ | alma mater = Loyola College, Chennai | nationality = ഇന്ത്യൻ | spouse = [[ജ്യോതിക ശരവണൻ]] | children = | family = [[Karthi]] (Brother) Brindha (Sister) | parents = {{unbulleted list|ശിവകുമാർ (Father)|ലക്ഷ്മി(Mother)}} | relatives = | yearsactive = 1997–മുതൽ | birthname = ശരവണൻ ശിവകുമാർ 23 ജൂലായ് 1975 (വയസ്സ് 47) ചെന്നൈ , തമിഴ് നാട് , ഇന്ത്യ | homepage = | filmfareawards = '''[[Filmfare Best Actor Award (Tamil)|Best Actor]]'''<br />''[[Perazhagan]]'' (2005)<br />'''[[Filmfare Best Supporting Actor Award (Tamil)|Best Supporting Actor]]'''<br />''[[Pithamagan]]'' (2005) }} [[തമിഴ്]] ചലച്ചിത്ര മേഖലയിലെ പ്രമുഖ നടനാണ് '''സൂര്യ''' എന്ന പേരിൽ അ റിയപ്പെടുന്ന '''ശരവണൻ ശിവകുമാർ''' ([[Tamil language|തമിഴ്]]: சரவணன் சிவகுமார்) (ജനനം: [[23 ജൂലൈ]] [[1975]]). പ്രമുഖ നടനായ ശിവകുമാറിന്റെ മകനാണ് സൂര്യ. സൂര്യ വിവാഹം ചെയ്തിരിക്കുന്നത് നടിയായ [[ജ്യോതിക ശരവണൻ|ജ്യോതികയെയാണ്]]. സൂര്യയുടെ അഭിനയ മികവിനാൽ ആരാധകർ അദ്ദേഹത്തെ ''"നടിപ്പിൻ നായകൻ"'' എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. ''[[നേർക്കു നേർ|നേറുക്ക് നേർ]]'' എന്ന ആദ്യ സിനിമയിലൂടെ അഭിനയത്തിലേക്ക് കടന്നു വന്ന സൂര്യ പിന്നീട് തന്റെ സാന്നിധ്യം തമിഴ് സിനിമ മേഖലയിൽ ഉറപ്പിച്ചത് ബാലാ സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[നന്ദ]]'' (2001) എന്ന സിനിമയിലൂടെ ആയിരുന്നു. ==മുൻകാല ജീവിതവും കുടുംബവും== സൂര്യ 1975 ൽ തമിഴ് നടൻ ''[[ശിവകുമാറിന്റെയും]]'' ഭാര്യ ''[[ലക്ഷ്മിയുടെയും]]'' മകനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹം പദ്മ സേശദ്രി ബാല ഭവൻ സ്കൂളിൽ നിന്നും st. Bede's Anglo Indian Higher Secondary School in Chennai, അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം ''Loyola College Chennai'' നിന്ന് ബി.കോം ബിരുദം നേടി. സൂര്യക്ക്‌ രണ്ട് സഹോദരങ്ങൾ ഉണ്ട് സഹോദരൻ ''[[കാർത്തിയും]]'' ''വൃന്ദയും''. സൂര്യയും [[ജ്യോതികയുമായുള്ള|''ജ്യോതികയുമായുള്ള'']] വിവാഹം ''11 സെപ്റ്റംബർ 2006'' ൽ നടന്നു. ഇരുവരും ഒരുപാട് പടങ്ങളിൽ ഒന്നിച്ച് അഭിനയിച്ചിരുന്നു. == അഭിനയജീവിതം == == സ്വകാര്യ ജീവിതം == [[പ്രമാണം:Suriya2011.jpg|right|thumb|സൂര്യ 2011ൽ.]] 1997 ലാണ് സൂര്യ ആദ്യമായി അഭിനയിക്കുന്നത്. [[നേർക്കു നേർ|നേറുക്ക് നേർ]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ നടൻ [[വിജയ്|വിജയിനോടൊപ്പം]] അഭിനയിച്ചത് ഒരു വിജയമായിരുന്നു. 2001 ലെ ''[[ഫ്രണ്ട്സ്]]'' എന്ന ചിത്രം ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. 2005 ൽ ''[[ഗജിനി (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|ഗജിനി]]'' എന്ന ചിത്രം [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ് നാട്ടിൽ]] മുഴുവനും ഒരു വൻവിജയമായി. ഇതിനു ശേഷം സൂര്യ തന്റെ ചലച്ചിത്രനിർമ്മാണ കമ്പനി തുടങ്ങി. ''സ്റ്റുഡിയോ ഗ്രീൻ'' എന്ന കമ്പനി ചെന്നൈയിൽ ചലച്ചിത്രവിതരണവും നടത്തുന്നു. 2006 ലെ [[ജ്യോതിക|ജ്യോതികയോടൊപ്പം]] ''[[സില്ലുനു ഒരു കാതൽ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിനു ശേഷം ജ്യോതികയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു.പിന്നീടുള്ള [[വാരണം ആയിരം, അയൻ, സിങ്കം, സിങ്കം2|''വാരണം ആയിരം, അയൻ, സിങ്കം, സിങ്കം2'']] തുടങ്ങിയവ സൂര്യയുടെ വൻ വിജയം നേടിയ ചിത്രങ്ങളാണ്. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == [[പ്രമാണം:Suriya & Jyothika at the Kaatrin Mozhi movie launch.jpg |right|thumb|ജ്യോതികക്കൊപ്പം സൂര്യ.]] പ്രസിദ്ധ നടനായ [[ശിവകുമാർ|ശിവകുമാറിന്റെ]] പുത്രനായി ജനിച്ച സൂര്യയുടെ സഹോദരൻ [[കാർത്തിക് ശിവകുമാർ|കാർത്തിയും]] നടനാണ്. ''സെപ്റ്റംബർ 11, 2006'' ൽ പ്രശസ്ത നടി ആയ [[ജ്യോതിക|ജ്യോതികയെ]] വിവാഹം ചെയ്തു. ഇവർക്ക് [[ദിയ]] എന്നു പേരുള്ള മകളും [[ദേവ്]] എന്നു പേരുള്ള മകനുമുണ്ട്. == സിനിമ ജീവിതം == {{main article|സൂര്യ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ}} *'''നേറുക്ക് നേർ''' *'''കാതലേ നിമ്മതി''' *സന്തിപ്പോമാ *'''പെരിയണ്ണ''' *'''പൂവെല്ലാം കേട്ടുപ്പാർ''' *ഉയിരിലേ കലന്തത് *ഫ്രണ്ട്സ് *'''നന്ദ''' *ഉന്നൈ നിനയ്ത്ത് *ശ്രീ *'''മൗനം പേസിയതേ''' *'''പിതാമകൻ''' *'''കാക്കാ കാക്കാ''' *'''പേരഴകൻ''' *'''ആയുധ എഴുത്ത്''' *മായാവി *'''ജൂൺ 6''' *[[ഗജനി (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|'''ഗജിനി''']] *'''ആറു''' *'''സില്ല്നു ഒരു കാതൽ''' *'''വേൽ''' *കുശേലൻ *[[വാരണം ആയിരം|'''വാരണം ആയിരം''']] *'''[[അയൻ]]''' *'''[[ആദവൻ]]''' *[[സിങ്കം (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|'''സിങ്കം''']] *'''രക്ത ചരിത്ര 2''' *മൻമദൻ അമ്പ് *കോ *അവൻ ഇവൻ *'''7-ാം അറിവ്''' *'''മാട്രാൻ''' *ചെന്നൈയിൽ ഒരുനാൾ *'''സിങ്കം 2''' *'''അഞ്ചാൻ''' *'''മാസ്''' *'''പസങ്ക 2''' *'''24 (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|24]]''' *'''S3''' *'''താനാ സേർന്ത കൂട്ടം''' *'''എൻ ജി കെ''' *കാപ്പാൻ *'''സൂരറൈ പോട്രു''' * ''''[[എതുർക്കും തുനിൻതവൻ]]''''(ET) * ''''[ജയ് ഭീം]'''' == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{imdb|id=1421814}} [[വർഗ്ഗം:1975-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 23-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ]] qs9bic8j2eqhewu5o8nnc2vpm5swzbd 4627127 4627125 2026-05-31T05:08:59Z ~2026-27714-20 217410 /* സ്വകാര്യ ജീവിതം */ 4627127 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Surya Sivakumar}} {{redirect|സൂര്യ}} {{Infobox actor | name = സൂര്യ | image = Soorya sivakumar.jpg | caption = സൂര്യ ശിവകുമാർ | imagesize = 250px | birthdate = {{birth date and age|1975|7|23}} | location = {{flagicon|India}} [[ചെന്നൈ]], [[ഇന്ത്യ]] | occupation = [[നടൻ]] ,നിർമാതാവ് , ടിവി അവതാരകൻ | alma mater = Loyola College, Chennai | nationality = ഇന്ത്യൻ | spouse = [[ജ്യോതിക ശരവണൻ]] | children = | family = [[Karthi]] (Brother) Brindha (Sister) | parents = {{unbulleted list|ശിവകുമാർ (Father)|ലക്ഷ്മി(Mother)}} | relatives = | yearsactive = 1997–മുതൽ | birthname = ശരവണൻ ശിവകുമാർ 23 ജൂലായ് 1975 (വയസ്സ് 47) ചെന്നൈ , തമിഴ് നാട് , ഇന്ത്യ | homepage = | filmfareawards = '''[[Filmfare Best Actor Award (Tamil)|Best Actor]]'''<br />''[[Perazhagan]]'' (2005)<br />'''[[Filmfare Best Supporting Actor Award (Tamil)|Best Supporting Actor]]'''<br />''[[Pithamagan]]'' (2005) }} [[തമിഴ്]] ചലച്ചിത്ര മേഖലയിലെ പ്രമുഖ നടനാണ് '''സൂര്യ''' എന്ന പേരിൽ അ റിയപ്പെടുന്ന '''ശരവണൻ ശിവകുമാർ''' ([[Tamil language|തമിഴ്]]: சரவணன் சிவகுமார்) (ജനനം: [[23 ജൂലൈ]] [[1975]]). പ്രമുഖ നടനായ ശിവകുമാറിന്റെ മകനാണ് സൂര്യ. സൂര്യ വിവാഹം ചെയ്തിരിക്കുന്നത് നടിയായ [[ജ്യോതിക ശരവണൻ|ജ്യോതികയെയാണ്]]. സൂര്യയുടെ അഭിനയ മികവിനാൽ ആരാധകർ അദ്ദേഹത്തെ ''"നടിപ്പിൻ നായകൻ"'' എന്നാണ് വിളിക്കാറ്. ''[[നേർക്കു നേർ|നേറുക്ക് നേർ]]'' എന്ന ആദ്യ സിനിമയിലൂടെ അഭിനയത്തിലേക്ക് കടന്നു വന്ന സൂര്യ പിന്നീട് തന്റെ സാന്നിധ്യം തമിഴ് സിനിമ മേഖലയിൽ ഉറപ്പിച്ചത് ബാലാ സംവിധാനം ചെയ്ത ''[[നന്ദ]]'' (2001) എന്ന സിനിമയിലൂടെ ആയിരുന്നു. ==മുൻകാല ജീവിതവും കുടുംബവും== സൂര്യ 1975 ൽ തമിഴ് നടൻ ''[[ശിവകുമാറിന്റെയും]]'' ഭാര്യ ''[[ലക്ഷ്മിയുടെയും]]'' മകനായി ജനിച്ചു. അദ്ദേഹം പദ്മ സേശദ്രി ബാല ഭവൻ സ്കൂളിൽ നിന്നും st. Bede's Anglo Indian Higher Secondary School in Chennai, അതിനു ശേഷം അദ്ദേഹം ''Loyola College Chennai'' നിന്ന് ബി.കോം ബിരുദം നേടി. സൂര്യക്ക്‌ രണ്ട് സഹോദരങ്ങൾ ഉണ്ട് സഹോദരൻ ''[[കാർത്തിയും]]'' ''വൃന്ദയും''. സൂര്യയും [[ജ്യോതികയുമായുള്ള|''ജ്യോതികയുമായുള്ള'']] വിവാഹം ''11 സെപ്റ്റംബർ 2006'' ൽ നടന്നു. ഇരുവരും ഒരുപാട് പടങ്ങളിൽ ഒന്നിച്ച് അഭിനയിച്ചിരുന്നു. == അഭിനയജീവിതം == == സ്വകാര്യ ജീവിതം == [[പ്രമാണം:Suriya2011.jpg|right|thumb|സൂര്യ 2011ൽ.]] 1997 ലാണ് സൂര്യ ആദ്യമായി അഭിനയിക്കുന്നത്. [[നേർക്കു നേർ|നേറുക്ക് നേർ]] എന്ന ചിത്രത്തിൽ നടൻ [[വിജയ്|വിജയിനോടൊപ്പം]] അഭിനയിച്ചത് ഒരു വിജയമായിരുന്നു. 2001 ലെ ''[[ഫ്രണ്ട്സ്]]'' എന്ന ചിത്രം ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നായിരുന്നു. 2005 ൽ ''[[ഗജിനി (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|ഗജിനി]]'' എന്ന ചിത്രം [[തമിഴ്‌നാട്|തമിഴ് നാട്ടിൽ]] മുഴുവനും ഒരു വൻവിജയമായി. ഇതിനു ശേഷം സൂര്യ തന്റെ ചലച്ചിത്രനിർമ്മാണ കമ്പനി തുടങ്ങി. ''സ്റ്റുഡിയോ ഗ്രീൻ'' എന്ന കമ്പനി ചെന്നൈയിൽ ചലച്ചിത്രവിതരണവും നടത്തുന്നു. 2006 ലെ [[ജ്യോതിക|ജ്യോതികയോടൊപ്പം]] ''[[സില്ലുനു ഒരു കാതൽ]]'' എന്ന ചിത്രത്തിനു ശേഷം ജ്യോതികയെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു.പിന്നീടുള്ള ''[[വാരണം ആയിരം|വാരണം ആയിരം,]] [[അയൻ]], [[സിങ്കം]], [[സിങ്കം 2|സിങ്കം2]]'' തുടങ്ങിയവ സൂര്യയുടെ വൻ വിജയം നേടിയ ചിത്രങ്ങളാണ്. == സ്വകാര്യ ജീവിതം == [[പ്രമാണം:Suriya & Jyothika at the Kaatrin Mozhi movie launch.jpg |right|thumb|ജ്യോതികക്കൊപ്പം സൂര്യ.]] പ്രസിദ്ധ നടനായ [[ശിവകുമാർ|ശിവകുമാറിന്റെ]] പുത്രനായി ജനിച്ച സൂര്യയുടെ സഹോദരൻ [[കാർത്തിക് ശിവകുമാർ|കാർത്തിയും]] നടനാണ്. ''സെപ്റ്റംബർ 11, 2006'' ൽ പ്രശസ്ത നടി ആയ [[ജ്യോതിക|ജ്യോതികയെ]] വിവാഹം ചെയ്തു. ഇവർക്ക് [[ദിയ]] എന്നു പേരുള്ള മകളും [[ദേവ്]] എന്നു പേരുള്ള മകനുമുണ്ട്. == സിനിമ ജീവിതം == {{main article|സൂര്യ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ}} *'''നേറുക്ക് നേർ''' *'''കാതലേ നിമ്മതി''' *സന്തിപ്പോമാ *'''പെരിയണ്ണ''' *'''പൂവെല്ലാം കേട്ടുപ്പാർ''' *ഉയിരിലേ കലന്തത് *ഫ്രണ്ട്സ് *'''നന്ദ''' *ഉന്നൈ നിനയ്ത്ത് *ശ്രീ *'''മൗനം പേസിയതേ''' *'''പിതാമകൻ''' *'''കാക്കാ കാക്കാ''' *'''പേരഴകൻ''' *'''ആയുധ എഴുത്ത്''' *മായാവി *'''ജൂൺ 6''' *[[ഗജനി (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|'''ഗജിനി''']] *'''ആറു''' *'''സില്ല്നു ഒരു കാതൽ''' *'''വേൽ''' *കുശേലൻ *[[വാരണം ആയിരം|'''വാരണം ആയിരം''']] *'''[[അയൻ]]''' *'''[[ആദവൻ]]''' *[[സിങ്കം (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|'''സിങ്കം''']] *'''രക്ത ചരിത്ര 2''' *മൻമദൻ അമ്പ് *കോ *അവൻ ഇവൻ *'''7-ാം അറിവ്''' *'''മാട്രാൻ''' *ചെന്നൈയിൽ ഒരുനാൾ *'''സിങ്കം 2''' *'''അഞ്ചാൻ''' *'''മാസ്''' *'''പസങ്ക 2''' *'''24 (തമിഴ് ചലച്ചിത്രം)|24]]''' *'''S3''' *'''താനാ സേർന്ത കൂട്ടം''' *'''എൻ ജി കെ''' *കാപ്പാൻ *'''സൂരറൈ പോട്രു''' * ''''[[എതുർക്കും തുനിൻതവൻ]]''''(ET) * ''''[ജയ് ഭീം]'''' == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{imdb|id=1421814}} [[വർഗ്ഗം:1975-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജൂലൈ 23-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തമിഴ്‌ചലച്ചിത്രനടന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച നടനുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചവർ]] obgs81key39frkrau1vft4tfesqy11n 0 68094 4627167 3633313 2026-05-31T08:04:28Z CommonsDelinker 756 [[File:Dufucalligraphy.jpg]] നെ [[File:Du_Fu_calligraphy.jpg]] കൊണ്ട് നീക്കം ചെയ്യുന്നു. (ചെയ്തത്:[[c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] കാരണം: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name)). 4627167 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Du Fu}} {{Infobox Writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox Writer/doc]] --> | name = ഡു ഫു <br /> Du Fu (杜甫) | image = Dufu.jpg | caption = There are no contemporaneous portraits of Du Fu; this is a later artist's impression | birthdate = 712 | birthplace = | deathdate = 770 | deathplace = | occupation = [[Poet]] | genre = | movement = | period = | influences = | influenced = [[Bai Juyi]], [[Su Shi]], [[Lu You]], [[Huang Tingjian]] | website = }} [[ചൈന|ചൈനയിലെ]] [[താങ്]] വംശത്തിൽ പെടുന്ന ഒരു കവിയായിരുന്നു '''ഡു ഫു'''. ({{zh-cpw|c=杜甫|p=Dù Fǔ|w='''Tu Fu'''}}, 712–770). ചൈനയിലെ ഒരു മികച്ച കവിയായി ഇദേഹം കണക്കാക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. <ref name="ebrey 103">Ebrey, 103.</ref> == ജീവിതം == {| cellpadding=3px cellspacing=0px bgcolor=#f7f8ff style="float:right; border:1px solid; margin:5px" !style="background:#ccf; border:1px solid" colspan=2|[[Chinese name|Names]] |- |align=right|[[Chinese language|ചൈനീസ്]]:||杜甫 |- |align=right|[[Pinyin]]:||Dù Fǔ |- |align=right|[[വാഡ്-ഗിലസ്]]:||Tu⁴ Fu³ |- |align=right|[[Chinese courtesy name#Zi|''സി'']]:||'''Zǐměi''' 子美 |- |align=right valign=top|Also known as:||'''Dù Shàolíng''' 杜少陵 Du of Shaoling<br />'''Dù Gōngbù''' 杜工部 Du of the Ministry of Works<br />Shàolíng Yělǎo 少陵野老<br />Shīshèng, 詩圣, The Saint of Poem<br />Shīshǐ, 詩史, The Poetic Historian<br /> |- |} == രചനകൾ == [[പ്രമാണം:Du Fu calligraphy.jpg|frame|Part of ഡു ഫുസിൻറെ "On Visiting the Temple of Laozi" എന്ന കവിതയില് നിന്ന്, as copied by a 16th-century [[calligraphy|calligrapher]].]] == അവലംബം == {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{wikiquote|Du Fu}} * [http://afpc.asso.fr/wengu/wg/wengu.php?l=Tangshi&no=-1&auteur=Du_Fu Tu Fu's poems] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040817214247/http://afpc.asso.fr/wengu/wg/wengu.php?l=Tangshi&no=-1&auteur=Du_Fu |date=2004-08-17 }} included in ''300 Selected Tang poems'', translated by [[Witter Bynner]] * [http://www.blackcatpoems.com/f/du_fu.html Du Fu: Poems] A collection of Du Fu's poetry by multiple translators. * [http://www.chinese-poems.com/du.html Du Fu's poems] organized roughly by date written; shows both simplified and traditional characters * {{dmoz|Arts/Literature/Authors/D/Du_Fu/}} <!--Online free encyclopedia about Du Fu in Chinese: *[http://baike.baidu.com/view/2211.htm baike.baidu.com] *[http://zh.wikipedia.org/w/index.php?title=%E6%9D%9C%E7%94%AB&variant=zh-cn zh.wikipedia.org]--> == തലക്കെട്ടിനുള്ള വാചകം ഇവിടെ ചേർക്കുക == [[വർഗ്ഗം:ചൈനീസ് കവികൾ]] 5fj3utw6mj54k9zhdf9x3z7gh28mv1h 0 68488 4627181 4626958 2026-05-31T09:10:51Z Altocar 2020 144384 /* രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം */ 4627181 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|K. P. Dhanapalan}} {{Infobox_Indian_politician | name = കെ.പി. ധനപാലൻ | image = | caption = | birth_date = [[ഏപ്രിൽ 4]], [[1950]] | birth_place = [[വടക്കൻ പറവൂർ]], [[കേരളം]] | residence = | death_date = {{death date and age|2026|05|30|1950|04|04|mf=yes}} | death_place = | office = [[ലോക്സഭ|ലോക്സഭാംഗം]] | constituency = [[ചാലക്കുടി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|ചാലക്കുടി]] |term_start=2009 |term_end=2014 | salary = | term = | predecessor = | successor = ഇന്നസെൻ്റ് | party =[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഐ.എൻ.സി.]] | religion = Hindu | spouse = Suma | children = 2 sons | website = | footnotes = | date = 30 മെയ് | year = 2026 | source =ലോക്സഭ<ref>http://loksabhaph.nic.in/Members/memberbioprofile.aspx?mpsno=4564&lastls=15</ref> }} മുൻ [[ലോക്സഭ| ലോക്സഭാംഗവും]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] നേതാവും കെ.പി.സി.സിയുടെ ഭാരവാഹിയുമായിരുന്നു <ref>[https://www.manoramanews.com/kerala/latest/2026/05/30/senior-congress-leader-and-former-chalakudy-mp-kp-dhanapalan-passes-away-at-76.html മുൻ ലോക്‌സഭാംഗം കെപി ധനപാലൻ അന്തരിച്ചു]</ref>'''കെ.പി.ധനപാലൻ '''(ജനനം: 4 ഏപ്രിൽ 1950 - 30 മെയ് 2026)<ref>{{Cite web |url=http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=35&name=K.%20P.%20Dhanapalan |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2009-05-16 |archive-date=2023-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230417214229/http://keralaassembly.org/lok/sabha/biodata.php4?no=35&name=K.%20P.%20Dhanapalan |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.madhyamam.com/kerala/former-mp-and-senior-congress-leader-kp-dhanapalan-passed-away-1524035</ref> ==ജീവിതരേഖ== [[എറണാകുളം]] [[ജില്ല]]യിലെ [[നോർത്ത് പറവൂർ|നോർത്ത് പറവൂരിൽ]] കെ.കെ.പങ്കജാക്ഷൻ്റെയും മാധവിയുടേയും മകനായി 1950 ഏപ്രിൽ നാലിന് ജനിച്ചു. ബി.എസ്.സി കെമിസ്ട്രിയാണ് വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത.ആലുവ യു.സി.കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടി<ref>https://entranceindia.com/election-and-politics/shri-k-p-dhanapalan-member-of-parliament-mp-from-chalakudy-kerala-biodata/{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം== കോൺഗ്രസിൻ്റെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘടനയായ കെ.എസ്.യു. വഴിയാണ് പൊതുരംഗത്ത് എത്തുന്നത്<ref>http://www.spiderkerala.net/resources/11419-KP-Dhanapalan-Kerala-Member-of-Parliament-MP-Profile-and-Biography.aspx</ref> കെ.എസ്.യുവിൻ്റെ യൂണിറ്റ് പ്രസിഡൻറായും എറണാകുളം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായും യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ നോർത്ത് പറവൂർ മണ്ഡലം പ്രസിഡൻറ്, എറണാകുളം ജില്ലാ പ്രസിഡൻറ്, സംസ്ഥാന വൈസ് പ്രസിഡൻ്റ് എന്നി നിലകളിലും പ്രവർത്തിച്ചു. 1979 മുതൽ 1984 വരെ നോർത്ത് പറവൂർ മുനിസിപ്പൽ ചെയർമാനായും 1995 മുതൽ 2000 വരെ നോർത്ത് പറവൂർ മുൻസിപ്പൽ കൗൺസിലറായും പ്രവർത്തിച്ചു. എറണാകുളം ഡി.സി.സിയുടെ സെക്രട്ടറിയായും വൈസ് പ്രസിഡൻറായും പ്രവർത്തിച്ച ധനപാലൻ 2001 മുതൽ 2007 വരെ എറണാകുളം ഡി.സി.സി. പ്രസിഡൻറായിരുന്നു<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/poulose-gets-another-term-as-kerala-dcc-president/article4252418.ece</ref> 2009-ലെ [[പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭ|പതിനഞ്ചാം ലോക്‌സഭയിൽ]] [[ചാലക്കുടി (ലോകസഭാ മണ്ഡലം)|ചാലക്കുടി]] മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിച്ചിരുന്ന അംഗമാണ്‌ കെ.പി. ധനപാലൻ. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടി പ്രവർത്തകനായ ഇദ്ദേഹം,<ref>{{cite web | url = http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4564 | title = Fifteenth Lok Sabha Members Bioprofile | accessdate = മേയ് 27, 2010 | publisher = Lok Sabha | language = en | archive-date = 2010-04-06 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100406031603/http://164.100.47.132/LssNew/Members/Biography.aspx?mpsno=4564 | url-status = dead }}</ref>2009-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ചാലക്കുടിയിൽ നിന്ന് ലോക്സഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു<ref>https://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/over-11-lakh-voters-in-chalakudy/article5886097.ece</ref> 2014-ലെ ലോക്സഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മണ്ഡലങ്ങൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം വച്ചുമാറിയതിനെ തുടർന്ന് സിറ്റിംഗ് എം.പി.മാരായിരുന്ന പി.സി.ചാക്കോ ചാലക്കുടിയിലും കെ.പി.ധനപാലൻ തൃശൂരിലും പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>https://www.freepressjournal.in/india/former-congress-mps-cross-swords-over-defeat</ref> <ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/election/2019/lok-sabha/interviews/if-not-at-chalakkudy-not-willing-to-contest-k-p-dhanapalan-1.3563716{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കെ.പി.സി.സിയുടെ സെക്രട്ടറിയായും ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും കെ.പി.സി.സിയുടെ വൈസ് പ്രസിഡൻ്റായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2019/11/11/kpcc-revampation-list.html</ref> '''മറ്റ് പദവികൾ''' * 2005-2006 ചെയർമാൻ, ക്ഷീരകർഷക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് * 2007-2009 ഡയറക്ടർ, നോർത്ത് മലബാർ ഗ്രാമീൺ ബാങ്ക് * 1980-1982 സെനറ്റ് മെമ്പർ, കൊച്ചിൻ യൂണിവേഴ്സിറ്റി == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="wikitable sortable" |+ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-21 |archive-date=2021-11-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211111050225/http://www.ceo.kerala.gov.in/electionhistory.html |url-status=dead }}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.keralaassembly.org/ |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-03-21 |archive-date=2021-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210510182516/http://www.keralaassembly.org/ |url-status=dead }}</ref> ! വർഷം !! മണ്ഡലം || വിജയിച്ച സ്ഥാനാർത്ഥി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും !! മുഖ്യ എതിരാളി !! പാർട്ടിയും മുന്നണിയും || രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യ എതിരാളി || പാർട്ടിയും മുന്നണിയും |- |2016 || [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.ആർ. സുനിൽ കുമാർ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]]||[[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |2014 || [[തൃശ്ശൂർ ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[സി.എൻ. ജയദേവൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.പി. ശ്രീശൻ]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |[[2009-ലെ ഇന്ത്യയിലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്|2009]]|| [[ചാലക്കുടി ലോകസഭാമണ്ഡലം]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]]||[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]]||[[യു.പി. ജോസഫ്]]||[[സി.പി.എം.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്.]] || [[കെ.വി. സാബു]] || [[ബി.ജെ.പി.]], [[എൻ.ഡി.എ.]] |- |1987 || [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം]] || [[വി.കെ. രാജൻ]] || [[സി.പി.ഐ.]], [[എൽ.ഡി.എഫ്]] || [[കെ.പി. ധനപാലൻ]] || [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]], [[യു.ഡി.എഫ്.]] |- |} == അവലംബം == {{reflist}} {{പതിനഞ്ചാം ലോകസഭയിൽ കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള അംഗങ്ങൾ}} [[വർഗ്ഗം:1950-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഏപ്രിൽ 4-ന് ജനിച്ചവർ]] {{DEFAULTSORT:ധനപാലൻ, കെ.പി.}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:എറണാകുളം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂരിൽ നിന്നുമുള്ള രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] ayt4z5dhzs3h4g7tpqmc9sqdqvlt5p6 0 70036 4627140 4617764 2026-05-31T06:37:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627140 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Cockpit}} [[File:Baïonnette CDG.ogv|thumb|thumbtime=36|320px|Cockpit of an [[Airbus A319]] during landing]] [[File:Cockpit of a GoIndigo A320 flight, shot at Rajiv Gandhi International Airport, Hyderabad.webm|thumb|thumbtime=36|Cockpit of an [[IndiGo]] [[Airbus A320-200|A320]]]] സാധാരണയായി [[വിമാനം|വിമാനങ്ങളുടെ]] മുൻഭാഗത്ത് കാണുന്ന ഒരു ഭാഗമാണ് '''കോക്പിറ്റ്''' അഥാവാ '''ഫ്ലൈറ്റ് ഡെക്'''.പൈലറ്റുമാർ കോക്പിറ്റിലിരുന്നാണ് വിമാനം നിയന്ത്രിക്കുന്നത്.വലിയ വിമാനങ്ങളിലെല്ലാം കോക്പിറ്റ് ഒരു അടച്ചിട്ട പ്രത്യേക മുറിയായിരിക്കും.ചെറിയ വിമാനങ്ങളിൽ ഇവ തുറന്നും കാണപ്പെടുന്നു. [[File:Polet Antonov An-124-100 cockpit Petrov.jpg|thumb|Cockpit of an [[Antonov An-124]]]] [[File:Airbus A380 cockpit.jpg|thumb|Cockpit of an [[Airbus A380|A380]]. Most Airbus cockpits are [[glass cockpit]]s featuring [[fly-by-wire]] technology.]] [[File:Swiss Saab 2000 Cockpit.jpg|thumb|Swiss HB-IZX [[Saab 2000]] during flight]] [[File:robin.dr400slash500.g-rndd.arp.jpg|thumb|[[Robin DR400]]]] [[File:hornet moth dh87b g-adne arp.jpg|thumb|1936 [[de Havilland Hornet Moth]]]] [[File:Cessna 182D Skylane Cockpit.jpg|thumb|Cockpit of [[Cessna 182 Skylane|Cessna]] 182D Skylane]] [[File:Boeing 747-400 (British Airways).jpg|thumb|View of a Cockpit seen from outside ([[Boeing 747-400]])]] പൈലറ്റ് ഇരിക്കുന്ന സ്ഥലത്തിന് കോക്പിറ്റ് എന്ന പദം 1914ലാണ് ഉപയോഗത്തിൽ വന്നത്.വിമാനങ്ങൾക്കു പുറമെ [[ഫോർമുല വൺ]] പോലുള്ള മൽസരങ്ങൾക്കുപയോഗിക്കുന്ന അതിവേഗമുള്ള കാറുകളിലെ ഡ്രൈവർ സീറ്റുകൾക്കും കോക്പിറ്റ് എന്നു പറയാറുണ്ട്.വിവിധ വിമാന നിയന്ത്രണോപാധികൾ, മാപിനികൾ തുടങ്ങിയവ കോക്പിറ്റിൽ കാണപ്പെടുന്നു.സാധാരണ വിമാനത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്ന് കോക്പിറ്റ് സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കും.സെപ്റ്റംബർ 11ലെ ഭീകരാക്രമണത്തിനു ശേഷം പല വിമാന കമ്പനികളും കോക്പിറ്റിന് കൂടുതൽ സുരക്ഷാസംവിധാനങ്ങൾ നൽകുകയുണ്ടായി. == ഗ്ലാസ് കോക്പിറ്റ് == [[പ്രമാണം:Airbus A380 cockpit.jpg|thumb|The [[Airbus A380]] glass cockpit featuring "pull out keyboards and 2 wide computer screen on the sides for pilots"<ref>{{Cite web |url=http://samchuiphotos.com/A380Sydney/A380_Australia_visit_November_2005.html |title=A380 Australia visit November 2005<!-- Bot generated title --> |access-date=2009-05-31 |archive-date=2012-08-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120815194058/http://samchuiphotos.com/A380Sydney/A380_Australia_visit_November_2005.html |url-status=dead }}</ref>.]] പൂർണ്ണമായും ഇലക്ട്രോണിക് ഡിസ്പ്ളേ ഉപയോഗിക്കുന്ന കോക്പിറ്റുകൾ '''ഗ്ലാസ് കോക്പിറ്റ്''' എന്നറിയപ്പെടുന്നു.ആധുനിക വിമാനങ്ങളിലാണ് ഗ്ലാസ് കോക്പിഠുകൾ ഉള്ളത്.സാധാരണ കോക്പിറ്റുകളിലെ യാന്ത്രിക മാപിനികൾക്കു വിരുദ്ധമായി ഗ്ലാസ് കോക്പിറ്റുകൾ കമ്പ്യൂട്ടറുകളും കമ്പ്യൂട്ടർ ഡിസ്‌പ്ലേകളും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു. == അവലംബം == <references/> == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == {{Commonscat|Aircraft cockpits}} * [http://www.lmaeronautics.com/lmaerostar/pdfs/year02/OCT_Palm_02.pdf F-35 Cockpit Setting New Standards in Safety, Comfort] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090227065715/http://www.lmaeronautics.com/lmaerostar/pdfs/year02/OCT_Palm_02.pdf |date=2009-02-27 }} * [http://www.cheap-parking.net/airbus/index.html A380 cockpit] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170519125007/http://www.cheap-parking.net/airbus/index.html |date=2017-05-19 }} * [http://www.canadabizmart.com/bootstrapper/collection/spectacular-cockpit-photos/ Ten cockpit pictures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090525055021/http://www.canadabizmart.com/bootstrapper/collection/spectacular-cockpit-photos/ |date=2009-05-25 }} * [http://vayu-sena-aux.tripod.com/gallery-cockpits.html Cockpit pictures of aircraft in the Indian Air Force] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100523065936/http://vayu-sena-aux.tripod.com/gallery-cockpits.html |date=2010-05-23 }} [[വർഗ്ഗം:വിമാനത്തിന്റെ ഘടകങ്ങൾ]] 8585td9934r4xx0f4aajppyd06wr2yp 0 75604 4627097 4576617 2026-05-30T23:05:32Z ~2026-32179-95 218566 /* */ 4627097 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Jayaraj}} {{Infobox actor | name = ജയരാജ് രാജശേഖരൻ നായർ | image = Jayaraj.jpg | imagesize = | caption = | birthname = ജയരാജ് രാജശേഖരൻ നായർ | birthdate = 1960 (പ്രായം {{age|1960|1|1}}<!-- actual month/date not known-->) | birthplace = [[കോട്ടയം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | deathdate = മെയ്‌ 31 | deathplace = | restingplace = | restingplacecoordinates = | othername = | occupation = [[ചലച്ചിത്രസം‌വിധായകൻ]], [[തിരക്കഥാകൃത്ത്]], [[നിർമ്മാതാവ്]] | yearsactive = <nowiki>1990 - ഇതുവരെ ({{age|)</nowiki> | spouse = സബിത ജയരാജ് | partner = | children = | parents = രാജശേഖരൻ നായർ | influences = [[ഭരതൻ]], [[കുറസോവ]], [[DeSica]] | influenced = | website = | imdb_id = 0419687 | academyawards = | afiawards = | arielaward = | baftaawards = | cesarawards = | emmyawards = | filmfareawards = | geminiawards = | goldenglobeawards = | goldenraspberryawards = | goyaawards = | grammyawards = | iftaawards = | laurenceolivierawards = | naacpimageawards = | nationalfilmawards = '''1998''' - മികച്ച സം‌വിധായകൻ (''കളിയാട്ടം'')<br>'''2001''' - മികച്ച ചിത്രത്തിന്റെ സം‌വിധായകൻ (''ശാന്തം'') | tonyawards = | awards = '''[[കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം]]'''<br>'''1992''' - മികച്ച രണ്ടാമത്തെ ചിത്രത്തിന്റെ സം‌വിധായകൻ''<br>'''1996''' - മികച്ച സം‌വിധായകൻ (''ദേശാടനം'')<br>'''1997''' - ജനപ്രീതിയും കലാമൂല്യവുമുള്ള മികച്ച ചിത്രത്തിന്റെ സം‌വിധായകൻ (''കളിയാട്ടം'') <br>'''1999''' - മികച്ച ചിത്രത്തിന്റെ സം‌വിധായകൻ (''കരുണം'') }} മികച്ച സം‌വിധായകനുള്ള ദേശീയപുരസ്കാരം നേടിയിട്ടുള്ള ഒരു മലയാളചലച്ചിത്രസം‌വിധായകനാണ്‌ '''ജയരാജ്''' എന്ന '''ജയരാജ് രാജശേഖരൻ നായർ'''.(ജനനം: 1960) ==സംവിധാനം നിർവഹിച്ച ചിത്രങ്ങൾ== * വിദ്യാരംഭം * ആകാശകോട്ടയിലെ സുൽത്താൻ * ഹൈവേ * പൈതൃകം * ജോണി വാക്കർ * ശാന്തം * കണ്ണകി * കളിയാട്ടം * കരുണം * ദേശാടനം * ഗുൽമോഹർ * സ്നേഹം * തിളക്കം * ഫോർ ദ് പീപ്പിൾ * ഓഫ് ദ് പീപ്പിൾ * അശ്വാരൂഡൻ * റെയിൻ റെയിൻ കം എഗെയിൻ * ഒറ്റാൽ # കുടുംബ സമേതം #തുമ്പോളി കടപ്പുറം # അറേബ്യ ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== ===ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം=== *1998 - മികച്ച സം‌വിധായകൻ ([[കളിയാട്ടം (ചലച്ചിത്രം)|കളിയാട്ടം]]) *2001 - മികച്ച ചിത്രത്തിന്റെ സം‌വിധായകൻ ([[ശാന്തം (മലയാളചലച്ചിത്രം)|ശാന്തം]]) *2007- നോൺ-ഫിക്ഷൺ വിഭാഗത്തിലെ മികച്ച ഹ്രസ്വചിത്രം "വെള്ളപ്പൊക്കത്തിൽ" എന്ന ചിത്രത്തിന്‌<ref>{{Cite web |url=http://mathrubhumi.com/story.php?id=53880 |title=മാതൃഭൂമി ഓൺലൈൻ 07/09/2009 ന്‌ ശേഖരിച്ചത് |access-date=2009-09-07 |archive-date=2009-09-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090910032614/http://www.mathrubhumi.com/story.php?id=53880 |url-status=dead }}</ref> *2014 - മികച്ച പരിസ്ഥിതി ചിത്രത്തിനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ( [[ഒറ്റാൽ (ചലച്ചിത്രം)|ഒറ്റാൽ]]) *2017 - മികച്ച സംവിധായകനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ([[ഭയാനകം (ചലച്ചിത്രം)|ഭയാനകം]]) *2017 - മികച്ച അവലംബിത തിരക്കഥയ്ക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരം ([[ഭയാനകം (ചലച്ചിത്രം)|ഭയാനകം]]) ===കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരങ്ങൾ=== *1992 - മികച്ച രണ്ടാമത്തെ ചിത്രത്തിന്റെ സം‌വിധായകൻ (''കുടുംബസമേതം'') *1996 - മികച്ച സം‌വിധായകൻ (''ദേശാടനം'') *1997 - ജനപ്രീതിയും കലാമൂല്യവുമുള്ള മികച്ച ചിത്രത്തിന്റെ സം‌വിധായകൻ (''കളിയാട്ടം'') *1999 - മികച്ച ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാതാവ് (''കരുണം'') *1999 - മികച്ച ചിത്രത്തിന്റെ സം‌വിധായകൻ (''കരുണം'') *2014 - മികച്ച ചിത്രത്തിന്റെ സം‌വിധായകൻ (''ഒറ്റാൽ'') ==അവലംബം== <references/> ==പുറമെ നിന്നുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://www.hindu.com/2005/07/06/stories/2005070602080200.htm All in the name of God] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070309103715/http://www.hindu.com/2005/07/06/stories/2005070602080200.htm |date=2007-03-09 }} [[The Hindu]] - July 5, 2005 * {{Imdb|0419687}} [[വർഗ്ഗം:മലയാളചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച സംവിധായകർക്കുള്ള കേരളസംസ്ഥാന ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം നേടിയവർ]] [[വർഗ്ഗം:മികച്ച സംവിധായകർക്കുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്രപുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1960-ൽ ജനിച്ചവർ]] 5aizb7vsg533pf8bivmgeulkl4sizxn 0 77861 4627189 4620540 2026-05-31T10:29:46Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627189 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Galen}} [[പ്രമാണം:Galen detail.jpg|thumb|250px|Claude Galien. Lithograph by Pierre Roche Vigneron. (Paris: Lith de Gregoire et Deneux, ca. 1865)]] ഒരു [[Ancient Rome|പുരാതന റോമൻ]] വൈദ്യശാസ്ത്രഞ്ജനാണ് '''ഗലേൻ''' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന '''ഏലിയസ് ഗലേനസ്''' ('''Aelius Galenus''') അഥവാ '''ക്ലോഡിയസ്സ് ഗലേനസ്''' ('''Claudius Galenus''') (AD 129 – 200/217) ([[Greek language|Greek]]: Γαληνός, ''Galēnos''). ഗ്രീക്ക് വംശജനായ,<ref name="nutton73">{{Cite journal | issn = 00098388 | volume = 23 | issue = 1 | pages = 169 | last = Nutton | first = Vivian | title = The Chronology of Galen's Early Career | journal = The Classical Quarterly | series = 2 | accessdate = 2007-07-02 | date = 1973-05 | url = http://links.jstor.org/sici?sici=0009-8388%28197305%292%3A23%3A1%3C158%3ATCOGEC%3E2.0.CO%3B2-S }}</ref> ഇദ്ദേഹം, പെർഗാമമിലെ ഗലേൻ ('''Galen of [[Pergamum]]''' ) എന്നാണ് പൊതുവേ അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്. റോമൻ കാലഘട്ടത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച ചികിത്സകനായി ഇദ്ദേഹത്തെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളിലെ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിന് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകൾ വിലപ്പെട്ടതാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പരീക്ഷണങ്ങൾ പ്രധാനമായും കുരങ്ങുകളിലാണ് നടത്തിയിരുന്നത്. അന്ന് മനുഷ്യരിൽ വൈദ്യശാസ്ത്രപരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തുന്നത് അനുവദനീയമായിരുന്നില്ല. <ref>O'Malley, C., ''Andreas Vesalius of Brussels, 1514-1564'', Berkeley: University of California Press</ref> 1628 ൽ [[William Harvey|വില്യം ഹാർ‌വേ]] [[ഹൃദയം|ഹൃദയവും]] ഞരമ്പുകളും രക്തം പമ്പു ചെയ്യുന്നതുപോലെയാണെന്ന് കണ്ടെത്തുന്നതു വരെ ഗലേന്റെ പഠനങ്ങളും എഴുത്തുകളുമാണ് ഹൃദയവും, ഞരമ്പുകളുടെയും പഠനത്തിനു ആധാരമായിരുന്നത്. <ref> Furley, D, and J. Wilkie, 1984, ''Galen On Respiration and the Arteries'', Princeton University Press, and Bylebyl, J (ed), 1979, ''William Harvey and His Age'', Baltimore: Johns Hopkins University Press</ref> 19 ആം നൂറ്റാണ്ടിലും വൈദ്യശാസ്ത്ര വിദ്യാർത്ഥികൾ ഗലേന്റെ ചില പഠനങ്ങൾ ആധാരമാക്കിയിരുന്നു. നാഡികളെക്കുറിച്ച് ഗലേൻ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ചില പഠനങ്ങളും ഇപ്പോഴും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. <ref>Frampton, M., 2008, ''Embodiments of Will: Anatomical and Physiological Theories of Voluntary Animal Motionfrom Greek Antiquity to the Latin Middle Ages, 400 B.C.–A.D. 1300'', Saarbrücken: VDM Verlag. pp. 180 - 323</ref> ഒരു നല്ല വൈദ്യശാസ്ത്രഞ്ജൻ കൂടാതെ അദ്ദേഹം ഒരു തത്ത്വചിന്തകൻ കൂടിയായിരുന്നു. അദ്ദേഹം ഒരു നല്ല ചികിത്സകൻ ഒരു തത്ത്വശാസ്ത്രഞ്ജൻ കൂടിയാണ് ("That the Best Physician is also a Philosopher") എന്നൊരു കൃതി കൂടി രചിച്ചിട്ടുണ്ട്. <ref>Brian, P., 1979, "Galen on the ideal of the physician", ''South Africa Medical Journal, 52: 936-938</ref>, == അവലംബം == {{reflist|2}} ==സ്രോതസ്സുകൾ== * Algra K (ed.) The Cambridge History of Hellenistic Philosophy. Cambridge University Press, 2005. ISBN 0-521-25028-5, ISBN 978-0-521-25028-3 * [http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=2175042 Boudon-Millot V (ed. and trans.) Galien: Introduction générale; Sur l'ordre de ses propres livres; Sur ses propres livres; Que l'excellent médecin est aussi philosophe Paris: Les Belles Lettres. 2007, 978-2-251-00536-2] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130801120306/http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?artid=2175042 |date=2013-08-01 }} * [http://www.iep.utm.edu/g/galen.htm Boylen M. Galen. Internet Encyclopedia of Philosophy] * [http://books.google.ca/books?id=al9FH5tynlAC Debru A. Galen on Pharmacology: Philosophy, History, and Medicine : Proceedings of the Vth International Galen Colloquium, Lille, 16–18 March 1995 BRILL 1997 ISBN 90-04-10403-8, ISBN 978-90-04-10403-7] * [http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&pubmedid=12937057 Dunn PM. Galen (AD 129–200) of Pergamun: anatomist and experimental physiologist. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed. 2003 Sep;88(5):F441-3.]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://books.google.ca/books?id=X8eyqsqFgQ8C Everson S. (ed.) Language. Cambridge University Press, 1994 ISBN 0-521-35795-0, ISBN 978-0-521-35795-1] *[http://books.google.ca/books?id=Hf1htsj-usAC French RK. Medicine Before Science: The Rational and Learned Doctor from the Middle Ages to the Enlightenment. Cambridge University Press, 2003. ISBN 0-521-00761-5, ISBN 978-0-521-00761-0] * [http://www.princeton.edu/~pswpc/pdfs/gleason/010702.pdf Gleason MW. Shock and Awe: The Performance Dimension of Galen’s Anatomy Demonstrations. Princeton/Stanford Working Papers in Classics January 2007] * Gleason MW. Making Men: Sophists and Self-Presentation in Ancient Rome. Princeton 1995 * [http://www.cambridge.org/catalogue/catalogue.asp?isbn=9780521819541 Hankinson RJ (ed.) The Cambridge Companion to Galen. CUP 2008 ISBN 978-0-521-81954-1] * Hankinson R.J. Cause and explanation in ancient Greek thought. Oxford University Press, 1998 ISBN 0-19-924656-4, ISBN 978-0-19-924656-4 * Ilberg J. Aus Galens Praxis. Neue Jahrbücher für das Klassische Altertum, Geschichte und Deutsche Literatur 15: 276–312, 1905 * [[Hakim Syed Zillur Rahman]] (ed.). Jawami Kitab Al-Nabd Al-Saghir by Galen (2007), [http://www.ibnsinaacademy.org Ibn Sina Academy of Medieval Medicine & Sciences], Aligarh, India; ISBN 978-81-901362-7-3 * [[Hakim Syed Zillur Rahman]] (ed.). Kitab fi Firaq al Tibb by Galen (2008), [http://www.ibnsinaacademy.org Ibn Sina Academy of Medieval Medicine & Sciences], Aligarh, India; ISBN 978-81-906070-1-8 * [[Hakim Syed Zillur Rahman]] (ed.). Kitab al Anasir by Galen (2008), [http://www.ibnsinaacademy.org Ibn Sina Academy of Medieval Medicine & Sciences], Aligarh, India; ISBN 978-81-906070-2-5 * [[Hakim Syed Zillur Rahman]] (ed.). Kitab al Mizaj of Galen (2008), [http://www.ibnsinaacademy.org Ibn Sina Academy of Medieval Medicine & Sciences], Aligarh, India; ISBN 978-81-906070-3-2 * Kotrc RF, Walters KR. A bibliography of the Galenic Corpus. A newly researched list and arrangement of the titles of the treatises extant in Greek, Latin, and Arabic. Trans Stud Coll Physicians Phila. 1979 December;1(4):256–304 * [http://muse.jhu.edu/login?uri=/journals/bulletin_of_the_history_of_medicine/v073/73.1mattern.html Mattern SP. Physicians and the Roman Imperial Aristocracy: The Patronage of Therapeutics. Bulletin of the History of Medicine. Volume 73, Number 1, Spring 1999, pp. 1–18] * [http://books.google.ca/books?id=NrEeAAAAIAAJ Metzger BM. New Testament Studies: Philological, Versional, and Patristic. BRILL 1980 ISBN 90-04-06163-0, ISBN 978-90-04-06163-7] * [http://www.al-islam.org/al-tawhid/medical_sects/title.htm Muhaqqiq M. Medical Sects in Islam. al-Tawhid Islamic Journal, vol. VIII, No.2] * Nutton V. Roman Medicine, 250 BC to AD 200, and Medicine in Late Antiquity and the Early Middle Ages, in Lawrence C.(ed.) The Western Medical Tradition: 800–1800 A.D. 1995 * [http://books.google.ca/books?id=oShfkIhduowC Nutton V. Ancient Medicine. Routledge, 2004 ISBN 0-415-08611-6, ISBN 978-0-415-08611-0] * [http://books.google.ca/books?id=lzO3zQ3dK0cC Osler W. The Evolution of Modern Medicine 1913. Plain Label Books 1987. Chapter II: Greek Medicine] * Peterson DW. Observations on the chronology of the Galenic Corpus. Bull Hist Med 51(3): 484, 1977 * Siegel RE. Galen's System of Physiology and Medicine, Basel 1968 (this text is not regarded highly by most Galen scholars) * Siegel RE. Galen on Sense Perception, His Doctrines, Observations and Experiments on Vision, Hearing, Smell, Taste, Touch and Pain, and Their Historical Sources. Karger, Basel 1970 (this text is not regarded highly by most Galen scholars) * Siegel RE. Galen on Psychology, Psychopathology, and Function and Diseases of the Nervous System 1973 (this text is not regarded highly by most Galen scholars) * [http://books.google.ca/books?id=wJ4YAAAAIAAJ Smith WG. Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. J Walton 1849] * Stakelum JW, Galen and the Logic of Proposition, Rome, Angelicum, 1940 * Taylor HO. Greek Biology And Medicine. Marshall Jones 1922. Chapter 5: The Final System - Galen * [[Oswei Temkin|Temkin O.]] Galenism: Rise and Decline of a Medical Philosophy. Cornell University Press, Ithaca 1973 * [http://books.google.ca/books?id=mhNUGgG2eacC The Cambridge Ancient History: Second Edition. XI The High Empire A.D. 70–192 Cambridge University Press, 2000 ISBN 0-521-26335-2, ISBN 978-0-521-26335-1] * [http://www.tlg.uci.edu/ Thesaurus Linguae Graecae: TLG] * [http://books.google.ca/books?id=Aesg-6eBWCYC van der Eijk P. Medicine and Philosophy in Classical Antiquity: Doctors and Philosophers on Nature, Soul, Health and Disease.Cambridge University Press, 2005 ISBN 0-521-81800-1, ISBN 978-0-521-81800-1] * [http://books.google.ca/books?id=jGk8AAAAIAAJ Watson PB. Marcus Aurelius Antoninus. Harper & brothers, 1884] ==കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക്== *{{cite book|last=Brock|first=Arthur John|title=Greek Medicine, Being Extracts Illustrative of Medical Writers from Hippocrates to Galen|year=1929|publisher=Dent|location=London}} *{{cite book|last=Galen|title=On the therapeutic method|year=1991|publisher=Clarendon Press|location=Oxford|isbn=0-19-824494-0|others= R.J. Hankinson, trans}} *{{cite book|last=Gilbert|first=N W.|title=Renaissance Concepts of Method|url=https://archive.org/details/renaissanceconce0000gilb_q2k7|year=1960|publisher=Columbia University Press|location=New York}} * C. Gill, T. Whitmarsh, and J. Wilkins (eds), ''Galen and the World of Knowledge'' (New York and Cambridge, 2009) (Greek Cultures in the Roman World). *{{cite book|editor1-last=Kudlien|editor1-first=Fridolf|editor2-last=Durling|editor2-first=Richard J.|title=Galen's method of healing : proceedings of the 1982 Galen Symposium|url=https://archive.org/details/galensmethodofhe0001gale|year=1991|publisher=Brill|location=Leiden|isbn=90-04-09272-2}} *{{cite book|last=Lloyd|first=G.E.R.|title=Methods and problems in Greek science|url=https://archive.org/details/methodsproblemsi0000lloy|year=1991|publisher=Cambridge University Press|location=Cambridge|isbn=0-521-37419-7}} *{{cite book|last=Sarton|first=George|title=Galen of Pergamon|url=https://archive.org/details/galenofpergamon0000sart|year=1954|publisher=University of Kansas Press|location=Lawrence, KS}} *{{cite book|last=Walzer|first=Richard|title=Galen on Jews and Christians|url=https://archive.org/details/galenonjewschris0000rich|year=1949|publisher=Oxford University Press|location=London}} * Mark Grant, ''Roman Cookery'', which features recipes/ clinary advice interspersed through Galen's writings. (Serif, London, 2008). [http://www.serifbooks.co.uk/books/cookery/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140116150320/http://www.serifbooks.co.uk/books/cookery/ |date=2014-01-16 }} ==പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{wikiquote}} * [http://classicsindex.wikispaces.com/Galen Classicsindex: Galen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081224233754/http://classicsindex.wikispaces.com/Galen |date=2008-12-24 }} * [http://cmg.bbaw.de/epubl/online/editionencmg_05.html ''Corpus Medicorum Graecorum'' editions online] * [http://galen.bbaw.de/online-publications/hippokrates-und-galenbibliographie-fichtner Gerhard Fichtner, Galen bibliography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120712011351/http://galen.bbaw.de/online-publications/hippokrates-und-galenbibliographie-fichtner |date=2012-07-12 }} * [http://www.healthsystem.virginia.edu/internet/library/historical/artifacts/antiqua/galen.cfm University of Virginia: Health Sciences Library. Galen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071210172030/http://www.healthsystem.virginia.edu/internet/library/historical/artifacts/antiqua/galen.cfm |date=2007-12-10 }} * [http://www.channel4.com/history/microsites/H/history/a-b/ancientsurgery7.html Channel 4 - History - Ancient surgery<!-- Bot generated title -->] * [http://www.uh.edu/engines/epi2097.htm Lienhard JH. Engines of our Ingenuity, Number 2097 - Constantine the African] * [http://www.britannica.com/eb/topic-223895/Galen-of-Pergamum Nutton V. Galen of Pergamum, Encyclopædia Britannica] * [http://www.ucl.ac.uk/~ucgajpd/medicina%20antiqua/bio_gal.html Pearcy L. Galen: A biographical sketch. Medicina Antiqua] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130328113725/http://www.ucl.ac.uk/~ucgajpd/medicina%20antiqua/bio_gal.html |date=2013-03-28 }} * [https://web.archive.org/web/20070406023427/http://www.ancientlibrary.com/medicine/0109.html Taylor HO. Greek Biology and Medicine 1922: Chapter 5 - "The Final System: Galen"] * [http://robl.de/galen/galen.htm Galenus von Pergamon - Leben und Werk. ''Includes alphabetical list of Latin Titles''] * {{In lang|fr}} [http://www.biusante.parisdescartes.fr/histmed/medica/galien_vf.htm Galien's works] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923222338/http://www.biusante.parisdescartes.fr/histmed/medica/galien_vf.htm |date=2015-09-23 }} digitized by the [http://www.biusante.parisdescartes.fr/debut.htm BIUM (Bibliothèque interuniversitaire de médecine et d'odontologie, Paris)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111101181049/http://www.biusante.parisdescartes.fr/debut.htm |date=2011-11-01 }}, see its digital library [http://www.bium.univ-paris5.fr/histmed/medica.htm Medic@] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141007025741/http://www.bium.univ-paris5.fr/histmed/medica.htm |date=2014-10-07 }}. * [http://www.ucl.ac.uk/~ucgajpd/medicina%20antiqua/mm_hypertexts.html Hypertexts - Medicina Antiqua, University College London] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170826063657/http://www.ucl.ac.uk/~ucgajpd/medicina%20antiqua/mm_hypertexts.html |date=2017-08-26 }} ''(Commentary on Hippocrates' On the Nature of Man; On the Natural Faculties; Exhortation to Study the Arts: To Menodotus; On Diagnosis from Dreams)'' * [http://www.michaelservetusresearch.com/ENGLISH/works.html Michael Servetus Research] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121113223851/http://www.michaelservetusresearch.com/ENGLISH/works.html |date=2012-11-13 }} Website with a study on the ''Opera Omnia of Galen'' by the galenist Michael de Villanueva, and also the first description of the [[pulmonary circulation]] in his Manuscript of Paris in 1546. * ''Claudii Galeni opera omnia'' in ''Medicorum graecorum opera quae exstant, editionem curavit D. Carolus Gottlob Kühn, Lipsiae prostat in officina libraria Car. Cnoblochii'', 1821-1833 in [http://www2.biusante.parisdescartes.fr/livanc/?intro=galien_vf&statut=charge&fille=o&cotemere=45674 20 volumines]. {{Authority control|VIAF=44299175}} [[വർഗ്ഗം:റോമൻ തത്ത്വചിന്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:ഗ്രീക്ക് വൈദ്യശാസ്ത്രഞ്ജർ]] qetjgta7cwuhlcxvyu43p1h9b9dgyyz 0 119331 4627018 3802537 2026-05-30T13:39:34Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627018 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Orontes River}} [[File:Antakya225.jpg|thumb|250px|ഓറോണ്ടസ് [[നദി]]]] ദക്ഷിണ പശ്ചിമ--[[ഏഷ്യ|ഏഷ്യയിലെ]] ഒരു നദി. [[ലെബനൻ|ലെബനനിൽ]] പ്രാചീന ഹീലിയോപോലിസിനടുത്തുള്ള ബക്കാ താഴ്വരയിൽ ഉത്ഭവിച്ചൊഴുകുന്ന ഈ [[നദി]] [[സിറിയ]], തുർക്കി എന്നി രാജ്യങ്ങളിലൂടെ [[മെഡിറ്ററേനിയൻ കടൽ|മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിൽ]] പതിക്കുന്നു. നിളം ഏകദേശം 402 കിലോമീറ്റർ.<ref>http://dictionary.reference.com/browse/Orontes Orontes</ref> പ്രഭവസ്ഥാനത്തുനിന്ന് വളഞ്ഞും പുളഞ്ഞും വടക്കോട്ടൊഴുകുന്ന ഈ നദി ലെബനൻ, ആന്റീലബനൻ എന്നീ മലനിരകൾക്കിടയിലുള്ള [[ചുരം]] വഴി സിറിയയിലേക്കു കടക്കുന്നു. ഈ നദീമാർഗ്ഗത്തിലാണ് ''ക്വാത്തീൻ (ഹോംസ്)'' തടാകം തുടർന്ന് ആലെപ്പോ--അന്ത്യോഖ്യാ സമതലം കുറുകെ മുറിച്ചു കടന്ന് തുർക്കി--സിറിയ അതിർത്തിയിലൂടെ ഒഴുകുന്നു. അതിനു ശേഷം തുർക്കിക്കുള്ളിൽ കടന്ന് തെക്കോട്ടും പടിഞ്ഞാറോട്ടുമായി 64 കിലോമീറ്റർ ഒഴുകി [[മധ്യധരണ്യാഴി|മധ്യധരണ്യാഴിയിൽ]] പതിക്കുന്നു.<ref>http://en.academic.ru/dic.nsf/enwiki/99463 Orontes River</ref> ==ഓറോണ്ടസ് നദീതടം== [[സിറിയ|സിറിയയിലെ]] ഓറോണ്ടസ് തടം ഫലഭൂയിഷ്ഠമായ കാർഷിക മേഖലയാണ്. [[ഗോതമ്പ്]], മില്ലറ്റ് തുടങ്ങിയ ധാന്യങ്ങളുടെ കലവറയാണ് ഇവിടം. നദീതീരത്തെ ചതുപ്പുകളിൽ സമൃദ്ധമായി വളരുന്ന ലിക്കോറിബ് ചെടിയുടെ കിഴങ്ങ് സമ്പദ്പ്രധാനമായ ഒരു കയറ്റുമതിച്ചരക്കാണ്. സിറിയയിലെ പ്രധാന [[നഗരം|നഗരങ്ങളിൽ]] രണ്ടെണ്ണം ഈ നദീതീരത്താണു സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്. ഇവയിൽ ആദ്യത്തേതായ ഹോംബ് ഒരു ഗതാഗതകേന്ദ്രമാണ്. രണ്ടാമത്തെ നഗരമായ ഹാമ പ്രാക്കാല ഹിറ്റൈറ്റ് അധിവസങ്ങളുടെ അവശിഷ്ഠങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ജലസേചനാർഥം നദിയിലെ വെള്ളം കുതിപ്പിച്ചൊഴുക്കുന്നതിന് ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടുപോന്ന ഭീമാകാരങ്ങളായ ചക്രങ്ങൾ ഇവിടെ കാണാം. ഇവയിൽ ചിലതിന് 90 മീറ്ററിലേറെ വ്യാസമുണ്ട്. [[തുർക്കി|തുർക്കിയിലെ]] അന്ത്യോഖ്യാ [[പട്ടണം|പട്ടണവും]] ഈ നദിക്കരയിലാണ്. മുൻ‌‌കാലത്ത് ഒരു തുറമുഖമായിരുന്ന അന്ത്യോഖ്യ ഇപ്പോൾ വളരെ ഉള്ളിലായാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.<ref>[http://wiki.worldflicks.org/orontes_river_%28al_aasse%29_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%8A.html#coords=%2835.13945,36.74636%29&z=15] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119133900/http://wiki.worldflicks.org/orontes_river_%28al_aasse%29_%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D9%8A.html#coords=%2835.13945,36.74636%29&z=15 |date=2012-01-19 }} Orontes River</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * http://en-pi.facebook.com/pages/Orontes-River/115158741834926{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * http://www.flickr.com/photos/200000/2388754314/ * http://www.knowledgerush.com/kr/encyclopedia/Orontes_River/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120127002647/http://www.knowledgerush.com/kr/encyclopedia/Orontes_River/ |date=2012-01-27 }} * http://www.theoi.com/Potamos/PotamosOrontes.html * http://www.livius.org/on-oz/orontes/orontes.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100527220654/http://www.livius.org/on-oz/orontes/orontes.html |date=2010-05-27 }} [[Category:ഏഷ്യയിലെ നദികൾ]] s39vn8oyn4l7npwhudok1rl4nqfdptl 0 122005 4627027 3915076 2026-05-30T14:39:31Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627027 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Debenture}} {{Finance sidebar}} കമ്പനി നിയമപ്രകാരം [[ബിസിനസ്]] വിപുലീകരിക്കുന്നതിനു വേണ്ടി കമ്പനികൾക്കു വായ്പ എടുക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗമാണ് '''കടപത്രമിറക്കൽ'''. [[മൂലധനം|ഓഹരിമൂലധനം]] വർധിപ്പിക്കാതെ തന്നെ കടപത്രമിറക്കി കമ്പനിക്ക് ആവശ്യമായ [[ധനം]] നേടാം. കമ്പനിക്ക് [[പണം]] ആവശ്യമായി വരുമ്പോൾ ഒരു തുക നിശ്ചയിച്ച് അതിനെ നിശ്ചിത വിലയ്ക്കുള്ള കടപ്പത്രങ്ങളായി വിഭജിച്ച് അവ വിറ്റ് പണം ശേഖരിക്കുന്നു. കടപ്പത്രം വങ്ങാൻ താത്പര്യമുള്ള വ്യക്തിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത്രയും യൂണിറ്റുകൾ വാങ്ങാവുന്നതാണ്. ഇന്ത്യയിൽ കമ്പനിനിയമം രണ്ടാം വകുപ്പിൽ (ഉപവകുപ്പ് 12) കടപ്പത്രത്തെ നിർ‌‌വചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>http://www.vakilno1.com/bareacts/companiesact/companiesacts.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121215050719/http://www.vakilno1.com/bareacts/companiesact/companiesacts.htm |date=2012-12-15 }} The Companies Act, 1956</ref> കടപ്പത്രമിറക്കി വായ്പ നേടുമ്പോൾ കടപ്പത്രമുടമയോടുള്ള ബാദ്ധ്യത കമ്പനി സ്വയം അംഗീകരിച്ച് സക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു. ഇങ്ങനെ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്ന രേഖയാണ് '''കടപ്പത്രം'''.<ref>http://www.investopedia.com/terms/d/debenture.asp What Does Debenture Mean?</ref> ==കടപ്പത്രവും ഓഹരിയും== കടപ്പത്രവും ഓഹരിയും തമ്മിൽ ചില സദൃശ്യങ്ങളുണ്ട്. ഓഹരിയുടമയും കടപ്പത്രമുടമയും തങ്ങളുടെ പണം കമ്പനിയിൽ മുതൽ മുടക്കുന്നു. രണ്ടുകൂട്ടർക്കും ഇതിനു പ്രതിഫലവും ലഭിക്കുന്നുണ്ട്; ഓഹരിയുടമയ്ക്ക് ലാഭവീതവും കടപ്പത്രമുടമയ്ക്ക് നിശ്ചിത നിരക്കിലുള്ള പലിശയും. ഓഹരിയും കടപ്പത്രവും കൈമാറ്റം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. സ്ഥായി കടപ്പത്രങ്ങൾക്ക് ഓഹരികളെപ്പോലെ പണം തിരിച്ചുനൽകുന്നതു സംബന്ധിച്ച് യാതൊരു കരാറും ഇല്ല. സമയബദ്ധ--മുൻ‌‌ഗണനാ--ഓഹരികൾക്കും കടപ്പത്രങ്ങളും സദൃശങ്ങളായ ചില സ്വഭാവങ്ങളുണ്ട്. ഇതിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനം നിശ്ചിത തിയതിക്കോ അതിനുശേഷമോ കമ്പനി കടപ്പത്രങ്ങളും ഓഹരിയും കൊടുത്തു തീർക്കുന്നു എന്നതാണ്.<ref>http://wiki.answers.com/Q/What_are_shares_and_debentures What are shares and debentures?</ref> കടപ്പത്രവും ഓഹരിയും തമ്മിൽ ചില വ്യത്യാസങ്ങളുണ്ട്. ഓഹരിയുടമ കമ്പനിയിലെ ഒരംഗമാണ് അംഗത്വം മുഖേനയുള്ള എല്ലാ അവകാശങ്ങളും ഓഹരിയുടമയ്ക്കുണ്ട്. എന്നാൽ കടപ്പത്രമുടമ കമ്പനിയുടെ ഒരു ഉത്തമർണൻ മാത്രമാണ്. ഓഹരിയുടമയ്ക്ക് വോട്ടു ചെയ്യുന്നതിനുള്ള അവകാശമുണ്ട്; കടപ്പത്രയുടമയ്ക്ക് ആ അവകാശമില്ല് (117--ം വകുപ്പ്).<ref>http://www.vakilno1.com/bareacts/companiesact/s117.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100403074206/http://www.vakilno1.com/bareacts/companiesact/s117.htm |date=2010-04-03 }} 117. DEBENTURES WITH VOTING RIGHTS NOT TO BE ISSUED HEREAFTER.</ref> ഓഹരിയുടമയ്ക്ക് ലാഭവിഹിതം കിട്ടുന്നു; കടപ്പത്രയുടമയ്ക്ക് നിശ്ചിതനിരക്കിലുള്ള പലിശ മാത്രമായിരിക്കും കിട്ടുക. ലാഭമുണ്ടായാലും ഇല്ലെങ്കിലും കടപ്പത്രമുടമയ്ക്ക് പലിശകിട്ടും. കമ്പനി പിരിച്ചുവിടുമ്പോൾ ഓഹരിയുടമയെക്കാൾ മുമ്പ് കടപ്പത്രമുടയ്ക്ക് പണം തിരിച്ചുകിട്ടുന്നു. ==പലവിധ കടപ്പത്രങ്ങൾ== കടപ്പത്രങ്ങൾ പല തരത്തിലുണ്ട്. കമ്പനികളുടെ ആസ്തികളുടെ ഈടിന്മേൽ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന കടപ്പത്രങ്ങളെ സം‌‌രക്ഷിത കടപ്പത്രങ്ങൾ (secured debentures) എന്നും യാതൊരുറപ്പും കൂടാതെ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നവയെ അരക്ഷിത കടപ്പത്രങ്ങൾ (unsecured debentures) എന്നും പറയുന്നു.<ref>http://churmura.com/general/securedunsecured-debentures/30650/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100305145830/http://churmura.com/general/securedunsecured-debentures/30650/ |date=2010-03-05 }} Debentures--secured or unsecured</ref> നിർദ്ദിഷ്ട തിയതിക്ക് മുതലും പൽശയും കൊടുക്കാൻ കമ്പനിക്കു കഴിയാതെ വന്നാൽ ഈടു നൽകിയ സ്വത്തു വിൽക്കാൻ സം‌‌രക്ഷിത കടപ്പത്രമുടമയ്ക്ക് അവകാശമുണ്ടായിരിക്കും, സം‌‌രക്ഷിത കടപ്പത്രത്തെ പണയ കടപ്പത്രമെന്നും പറയാറുണ്ട്. പണയ കടപ്പത്രത്തെ സ്ഥിരബാദ്ധ്യതാ കടപ്പത്രമെന്നും പൊതുബാദ്ധ്യതാ കടപ്പത്രമെന്നും രണ്ടായി തരം തിരിക്കാം. കമ്പനിയുടെ ഒരു പ്രത്യേക സ്വത്തിനത്തിൽ മാത്രം പണയ ബാദ്ധ്യതയുള്ളതാണ് സ്ഥിരബാദ്ധ്യതാ കടപ്പത്രങ്ങൾ. കമ്പനിയുടെ മറ്റു സ്വത്തുക്കളിന്മേൽ സ്ഥിരബാദ്ധ്യതാ കടപ്പത്രമുടമകൾക്ക് അവകാശമുണ്ടായിരിക്കുകയില്ല. നിശ്ചിത സ്വത്തിന്മേൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്താത്ത ബാദ്ധ്യതയുള്ള കടപ്പത്രങ്ങളാണ് പൊതുബാദ്ധ്യതാ കടപ്പത്രങ്ങൾ. ഇത്തരം കടപ്പത്രങ്ങൾക്ക് കമ്പനികളുടെ എല്ലാ ആസ്തികളിന്മേലും പണയാവകാശമുണ്ട്.<ref>http://www.indiastudychannel.com/resources/109159-Types-Debentures.aspx Types-Debentures</ref> ==സമയബദ്ധകടപ്പത്രങ്ങൾ== നിശ്ചിത തിയതിക്കോ അതിനുശേഷമോ പണം തിരിച്ചു നൽകികൊള്ളാമെന്ന് സമ്മതിച്ചുകൊണ്ടുള്ളതാണ് സമയബദ്ധകടപ്പത്രങ്ങൾ (redeemable debentures). നിശ്ചിത തിയതി ആകുമ്പോൾ കമ്പനി കടപ്പത്രങ്ങൾ കൊടുത്തു കൊടുത്തു തീർക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ കടപ്പത്രങ്ങൾ കൊടുത്തു തീർക്കുന്നതിന് മിക്ക കമ്പനികൾക്കും ഒരു കടപ്പത്ര ബാദ്ധ്യതാനിധി തന്നെയുണ്ടായിരിക്കും.<ref>http://wiki.answers.com/Q/What_are_Redeemable_debentures What are Redeemable debentures?</ref> ==സ്ഥായികടപ്പത്രങ്ങൾ== പണം തിരിച്ചു നൽകുന്നതു സംബന്ധിച്ച് യാതൊരു കരാറുമില്ലാത്തതും പണം തിരിച്ചു നൽകില്ലന്നുള്ള വ്യവസ്തയോടും കൂടിയ കടപ്പത്രങ്ങളുമുണ്ട്. അവയെ മൊത്തത്തിൽ സ്ഥായികടപ്പത്രങ്ങൾ (perpetual or irredeemable debentures).<ref>http://www.eagletraders.com/advice/securities/irredeemable_debenture.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101028083740/http://eagletraders.com/advice/securities/irredeemable_debenture.htm |date=2010-10-28 }} Irredeemable Debenture</ref> ==രജിസ്റ്റേഡ് കടപ്പത്രങ്ങൾ== കടപ്പത്രങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുമ്പോൾ കമ്പനി സാധാരണയായി ഒരു രജിസ്റ്റർ സൂക്ഷിക്കേണ്ടതും അതിൽ കടപ്പത്രങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച വിവരങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തേണ്ടതുമുണ്ട് (വകുപ്പ് 182).<ref>http://www.vakilno1.com/bareacts/companiesact/s152.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100312021057/http://www.vakilno1.com/bareacts/companiesact/s152.htm |date=2010-03-12 }} 152. Register and index of debenture holders</ref> കമ്പനി രജിസ്റ്ററിൽ ഉടമകളുടെ പേർ ഉൽപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടു മാത്രം നൽകുന്നവയാണ് രജിസ്റ്റേഡ് കടപ്പത്രങ്ങൾ. ഇങ്ങനെയുള്ള കടപ്പത്രങ്ങൾ കൈമാറ്റം ചെയ്യുമ്പോൾ കമ്പനിയിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. ഇങ്ങനെയുള്ള രജ്ജിസ്ട്രേഷൻ ഇടപാട് ഒഴിവാക്കികൊണ്ടുള്ളതാണ് കൈവശകടപ്പത്രങ്ങൾ. കൈവശകടപത്രങ്ങൾ കൈമാറൻ യതൊരു വിഷമവുമില്ല. ഏതൊരു നെഗോഷ്യതാ പ്രമാണവും (Negotiable Instrument) പോലെ കടപ്പത്രവും കൈമാറ്റം ചെയ്യാം.<ref>http://www.vakilno1.com/bareacts/negoinstruact/introduction.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101202052053/http://vakilno1.com/bareacts/negoinstruact/introduction.htm |date=2010-12-02 }} Law - Negotiable Instruments Act, 1881</ref> ഇങ്ങനെയുള്ള കൈവശക്കടപത്രങ്ങളുടെ നിലവിലുള്ള ഉടമകൾ ആരായിരിക്കുമെന്ന് കമ്പനിക്ക് അറിവുണ്ടായിരിക്കുകയില്ല. കൈവശ കടപ്പത്രത്തിന്മേലുള്ള പലിശരസീതു പലിശ നൽകാൻ കമ്പനി ബാധ്യസ്ഥമാണ്. കമ്പനിക്ക് ആവശ്യമായ പണം സമാഹരിക്കുന്നതിന് കടപ്പത്രം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതാണ് സൗകര്യം. കടപ്പത്രങ്ങൾക്ക് ഈടു നൽകുന്നതുകൊണ്ട് മുൻ‌‌ഗണനാഓഹരികൾക്കു നൽകുന്ന പ്രധിഫലത്തേക്കാൾ കുറഞ്ഞ പലിശനിരക്കിന് കടപ്പത്രം വിൽക്കൻ കഴിയുന്നു. കടപ്പത്രങ്ങൾ എളുപ്പം വിറ്റഴിയുകയും ചെയ്യും. മെമ്മോറാണ്ടം ഒഫ് അസോസിയേഷനിൽ ഭേദഗതി വരുത്താതെ അധികൃത മൂലധനം മുഴുവൻ പുറപ്പെടുവിച്ചു കഴിഞ്ഞശേഷം മൂലധനമിറക്കാൻ കഴിയുകയില്ല. എന്നാൽ കടപ്പത്രം പുറപ്പെടുവിക്കുന്നതിന് ആർട്ടിക്കിൾസ് ഒഫ് അസോസിയേഷനിൽ തന്നെ വ്യവസ്ഥകളുള്ളതുകൊണ്ട് മെമ്മോറാണ്ടം ഭേദഗതി ചെയ്യേണ്ടതില്ല. കടപ്പത്രങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുമ്പോൾ അവ ഓഹരികളായി മാറ്റാവുന്ന നിരക്ക് ഓഹരിയുടെ മുഖവിലയിലും കുറവായിരിക്കും. ഇപ്പോൾ കേന്ദ്രഗവണ്മെന്റും, കേന്ദ്രഗണ്മെന്റിന്റെ അനുവാദത്തോടെ സംസ്ഥാന ഗവണ്മെന്റുകളും, സ്വയംഭരണ കോർപ്പറേഷനുകളും (ഉദാ. ഇലക്ട്രിസിറ്റി ബോർഡ്) കടപ്പത്രങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്നുണ്ട്. ==കടപ്പാട്== * മലയാളം സർ‌‌വവിജ്ഞാനക്കൊശം [[കേരളം|കേരള]] സർക്കർ പ്രകാശനം ചെയ്തത്. ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറംകണ്ണികൾ== * http://www.vakilno1.com/bareacts/companiesact/companiesacts.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121215050719/http://www.vakilno1.com/bareacts/companiesact/companiesacts.htm |date=2012-12-15 }} * http://www.scribd.com/doc/3044621/negotiable-instruments-act-1881 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090301120425/http://www.scribd.com/doc/3044621/negotiable-instruments-act-1881 |date=2009-03-01 }} * http://www.ril.com/downloads/pdf/MOA.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121143526/http://www.ril.com/downloads/pdf/MOA.pdf |date=2010-11-21 }} [[Category:സാമ്പത്തികം]] d8cxwuvu7ph2wz0addpee6qppxz2c9l 0 141578 4627147 4522839 2026-05-31T07:26:36Z CommonsDelinker 756 "Korean_Jindo_Dog.jpg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Krd|Krd]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: No permission since 23 May 2026. 4627147 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|List of dog breeds}} {{ഫലകം:TranslatePassage}} __NOTOC__ [[File:Big_and_little_dog_1.jpg|thumb|right|[[ചിഹ്വാഹ്വ]] ([[സങ്കര ഇനം നായ]]) ഉം [[ഗ്രേറ്റ് ഡെയ്ൻ]] ഉം ;രണ്ട് വ്യത്യസ്തമായ നായ ജനുസ്സുകൾ.]] == നായ ജനുസ്സുകളുടെ പട്ടിക == {|class="wikitable sortable" |- !ഇനം!!ഉത്ഭവം!![[ഫെഡറേഷൻ സൈനൊലോജിക് ഇന്റെർനാഷ്നാലെ|FCI]]!![[American Kennel Club|AKC]]!![[Australian National Kennel Council|ANKC]]!![[Canadian Kennel Club|CKC]]!![[The Kennel Club|KC]]!![[New Zealand Kennel Club|NZKC]]!![[United Kennel Club|UKC]]!!class="unsortable"|ചിത്രം |- |[[Affenpinscher]]||[[ജർമ്മനി]], [[ഫ്രാൻസ്]]<ref name="Affen">{{cite web|url=http://www.akc.org/breeds/affenpinscher/index.cfm |title=American Kennel Club - Affenpinscher |publisher=Akc.org |date= |accessdate=2010-08-15}}</ref>||Group 02 Section 01 #186||Toy Group<ref name="Affen"/>||Group 01 (Toys)||Group 05 - (Toys)||Toy||Toy||കൂട്ടിനായി വളർത്തുന്ന നായകൾ||[[File:Affenpinscher.jpg|100px]] |- |[[അഫ്ഘാൻ ഹൗണ്ട്]]||[[അഫ്ഗാനിസ്താൻ]]<ref name="Afghan">{{cite web|url=http://www.akc.org/breeds/afghan_hound/index.cfm |title=American Kennel Club - Afghan Hound |publisher=Akc.org |date=1948-09-14 |accessdate=2010-08-15}}</ref>||Group 10 Section 01 #228||Hound Group<ref name="Afghan"/>||Group 04 (Hounds)||Group 02 - (Hounds)||Hound||Hound||Sighthound and Pariah||[[File:Afghan Hound.jpg|100px]] |- |[[Africanis]]||[[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]]||||||||||||||||[[File:Canis Africanis.jpg|100px]] |- |[[Aidi]]||[[മൊറോക്കൊ]]||Group 02 Section 02 #247||||||||||||കാവൽ നായ ||[[File:Aidi.jpg|100px]] |- |[[Airedale Terrier]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]<ref name="Airedale">{{cite web |url=http://www.akc.org/breeds/airedale_terrier/ |title=Airedale Terrier &#124; American Kennel Club |publisher=Akc.org |date=1959-07-14 |accessdate=2010-08-15 |archive-date=2009-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090930174537/http://www.akc.org/breeds/airedale_terrier/ |url-status=dead }}</ref>||Group 03 Section 01 #007||Terrier Group<ref name="Airedale"/>||Group 02 (Terriers)||Group 04 - (Terriers)||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Airedale Terrier.jpg|100px]] |- |[[Akbash Dog]]||[[തുർക്കി]]||||||||||||||കാവൽ നായ ||[[File:Turkish akbash.jpg|100px]] |- |[[അകിത ഇനു]]||[[ജപ്പാൻ]]<ref name="Akita">{{cite web|url=http://www.akc.org/breeds/akita/index.cfm |title=American Kennel Club - Akita |publisher=Akc.org |date= |accessdate=2010-08-15}}</ref>||Group 05 Section 05 #255||Working Group<ref name="Akita"/>||Group 06 (Utility)||Group 03 - (Working Dogs)||Utility||Utility||Northern Breed||[[File:Akita11b.jpg|100px]] |- |[[Alangu Mastiff]]||[[ഇന്ത്യ]]|||||||||||||||| |- |[[Alano Español]]||[[സ്പെയിൻ]]||||||||||||||||[[File:Alano-espanol-0003.jpg|100px]] |- |[[Alapaha Blue Blood Bulldog]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||||[[File:Alapahabulldog.jpg|100px]] |- |[[Alaskan Klee Kai]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||Northern Breed||[[File:Alaskan Klee Kai.jpg|100px]] |- |[[Alaskan Malamute]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<ref name="AlMal">{{cite web|url=http://www.akc.org/breeds/alaskan_malamute/index.cfm |title=American Kennel Club - Alaskan Malamute |publisher=Akc.org |date= |accessdate=2010-08-15}}</ref>||Group 05 Section 01 #243||Working Group<ref name="AlMal"/>||Group 06 (Utility)||Group 03 – (Working Dogs)||Working||Utility||Northern Breed||[[File:Alaskanmalamute0b.jpg|100px]] |- |[[Alaunt]]||||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex|| |- |[[Alopekis]]|||||||||||||||||| |- |[[Alpine Dachsbracke]]||[[ഓസ്ട്രിയ]]||Group 06 Section 02 #254||||||||||||Scenthound|||[[File:Alpejski gończy krótkonożny g99.jpg|100px]] |- |[[American Alsatian]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||||[[File:CanyonAS.jpg|100px]] |- |[[അമേരിക്കൻ അകിത]]||[[ജപ്പാൻ]]||Group 05 Section 05 #344||||||||||||||[[File:American akita.jpg|100px]] |- |[[അമേരിക്കൻ ബുൾഡോഗ്]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||കാവൽ നായ ||[[File:Saylor's Doc Holliday.jpg|100px]] |- |[[അമേരിക്കൻ ബുള്ളി]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]|||||||||||||||| |- |[[അമേരിക്കൻ കോക്കർ സ്പാനിയൽ]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||Group 08 Section 02 #167||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:AmericanCockerSpaniel wb.jpg|100px]] |- |[[അമേരിക്കൻ എസ്കിമോ നായ]]||[[ജർമ്മനി]]<ref name="AmEskimo">{{cite web|url=http://www.akc.org/breeds/american_eskimo_dog/index.cfm |title=American Kennel Club - American Eskimo Dog |publisher=Akc.org |date= |accessdate=2010-08-15}}</ref>||||Non-Sporting Group<ref name="AmEskimo"/>||||Group 06, Non-sporting||||||Northern Breed||[[File:American Eskimo Dog.jpg|100px]] |- |[[അമേരിക്കൻ ഫോക്സ്‌ഹൗണ്ട്]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||Group 06 Section 01 #303||Hound Group||||Group 02 (Hounds)||||||Scenthound||[[File:AmericanFoxhound2.jpg|100px]] |- |[[American Hairless Terrier]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||Terrier||[[File:TagnonPond9-6-03.jpg|100px]] |- |[[അമേരിക്കൻ മാസ്റ്റിഫ്]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||| |[[File:American Mastiff.jpg|100px]] |- |[[പിറ്റ് ബുൾ ടെറിയർ|അമേരിക്കൻ പിറ്റ് ബുൾ ടെറിയർ]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||Terrier||[[File:American Pit Bull Terrier - Seated.jpg|100px]] |- |[[American Staffordshire Terrier]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||Group 03 Section 03 #286||Terrier Group||Group 02 (Terriers)||Group 04 - Terrier||||Terrier|||| |- |[[അമേരിക്കൻ വാട്ടർ സ്പാനിയൽ ]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||Group 08 Section 03 #301||Sporting Group||Group 01 (Sporting Dogs)||||Gun Dog||||Gun Dog||[[File:Chien d'eau americain champion 1.JPG|100px]] |- |[[Anatolian Shepherd Dog]]||[[തുർക്കി]]||Group 02 Section 02 #331||Working Group||Group 06(Utility)||||Pastoral||Utility||കാവൽ നായ||[[File:Anatolian 589.jpg|100px]] |- |[[Anglo-Français de Petite Vénerie]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #032||||||||||||Scenthound||[[File:Anglo-Français de petite vénerie.jpg|100px]] |- |[[Antebellum Bulldog]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||||[[File:Antebellum Bulldog Puppies.jpg|100px]] |- |[[Appenzeller Sennenhund]]||[[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]]||Group 02 Section 03 #406||FSS||||||||||കാവൽ നായ||[[File:Appenzeller czerń 045.jpg|100px]] |- |[[Argentine Dogo]]||[[അർജന്റീന]]||Group 02 Section 02 #292||||||||||||കാവൽ നായ ||[[File:Dogo.jpg|100px]] |- |[[Ariege Pointer]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 07 Section 01 #177||||||||||||Gun Dog||[[File:Pointer of Ariege from 1915.JPG|100px]] |- |[[Ariegeois]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #020||||||||||||Scenthound||[[File:Gończy 059.jpg|100px]] |- |[[Armant (dog)|Armant]]||[[ഈജിപ്റ്റ്‌]]|||||||||||||||| |- |[[Armenian Gampr dog]]||[[അർമേനിയ]]||||||||||||||||[[File:Gampr Hamlik Parsanyan 2.jpg|100px]] |- |[[Artois Hound]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #028|||||||||||||| |- |[[ഓസ്ട്രേലിയൻ ബുൾഡോഗ്]]||[[ഓസ്ട്രേലിയ]]|||||||||||||||| |- |[[Australian Cattle Dog]]||[[ഓസ്ട്രേലിയ]]||Group 01 Section 02 #287||Herding Group||Group 05 (Working Dogs)||Group 07 - (Herding Dogs)||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:Australian Cattle Dogs red and blue.jpg|100px]] |- |[[Australian Kelpie]]||[[ഓസ്ട്രേലിയ]]||Group 01 Section 01 #293||Working Group||Group 07 (Herding)||||||Working||Herding Dog||[[File:Hilu the Australian Kelpie dog.jpg|100px]] |- |[[Australian Shepherd]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||Group 01 Section 01 #342||Herding Group||Group 05 (Working Dogs)||Group 07 - (Herding Dogs)||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:Redtriaussie01.jpg|100px]] |- |[[Australian Silky Terrier]]||[[ഓസ്ട്രേലിയ]]||Group 03 Section 04 #236||Toy Group||Group 1 (Toys)||Group 05 - Toys||Toy||Toy||Terrier||[[File:Silkyterrier125.jpg|100px]] |- |[[Australian Stumpy Tail Cattle Dog]]||[[ഓസ്ട്രേലിയ]]||||||Group 05 - (Working dogs)||Group 07 (Herding)||||Working||Herding Dog|| |- |[[Australian Terrier]]||[[ഓസ്ട്രേലിയ]]||Group 03 Section 02 #008||Terrier Group||Group 02 (Terrier)||Group 04 - Terriers||Terriers||Terrier||Terrier||[[File:Australian Terrier 002 U.jpg|100px]] |- |[[Austrian Black and Tan Hound]]||[[ഓസ്ട്രിയ]]||Group 06 Section 01 #063||||||||||||||[[File:Brandlbracke.JPG|100px]] |- |[[Austrian Pinscher]]||[[ഓസ്ട്രിയ]]||Group 02 Section 01 #064||||||||||||Terrier||[[File:Pinczer austiacki 678.jpg|100px]] |- |[[Azawakh]]||[[മാലി]]||Group 10 Section 03 #307||FSS||||||Hound||||Sighthound and Pariah||[[File:Azawakh-Red male black mantle.jpg|100px]] |- |[[Bakharwal Dog]]||[[ഇന്ത്യ]]|||||||||||||||| |- |[[Barbet (dog)|Barbet]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 08 Section 03 #105||FSS||||Group 01 (Sporting)||||||Gun Dog||[[File:Chien de race Barbet.jpg|100px]] |- |[[ബാസെഞ്ജി]]||[[ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപബ്ലിക്ക് ഓഫ് കോംഗോ]]||Group 05 Section 06 #043||Hound Group||Group 04 (Hounds)||Group 02 - Hounds||Hound||Hound||Sighthound and Pariah||[[File:Basenji 600.jpg|100px]] |- |[[Basque Shepherd Dog]]||[[സ്പെയിൻ]], [[ഫ്രാൻസ്]]||||||||||||||||[[File:Pastor vasco m 14months loby 3018.jpg|100px]] |- |[[Basset Artésien Normand]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #034||||||||||||Scenthound||[[File:Basset artezyjsko-normandzki. Umbra z Romiszówki.jpg|100px]] |- |[[Basset Bleu de Gascogne]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #035||||||Hound||||||Scenthound||[[File:Basset bleu de Gascogne.jpg|100px]] |- |[[Basset Fauve de Bretagne]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||||||||||||Hound||||[[File:Basset Fauve de Bretagne 600.jpg|100px]] |- |[[Grand Basset Griffon Vendéen]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||||||||||||||Scenthound||[[File:G Basset Griffon Vendeen 600.jpg|100px]] |- |[[Petit Basset Griffon Vendéen]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #067||Hound Group||Group 04 (Hounds)||Group 02 - Hound||Hound||Hounds||Scenthound||[[File:P Basset Griffon Vendeen 600.jpg|100px]] |- |[[Basset Hound]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #163||Hound||Group 4 (Hounds)||Group 02 - Hounds||Hound||Hound||Scenthound||[[File:Bluebasset.jpeg|100px]] |- |[[Bavarian Mountain Hound]]||[[ജർമ്മനി]]||||||||||||||||[[File:Zoran Spod Ruskiej Granicy the Bavarian Mountain Hound.jpg|100px]] |- |[[Beagle]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 06 Section 01 #161||Hound Group||Group 04 (Hounds)||Group 02 – Hounds||Hound||Hound||Scenthound||[[File:Beagle 600.jpg|100px]] |- |[[Beagle-Harrier]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #290||||||||||||Scenthound||[[File:Beagle-Harrier-fr.jpg|100px]] |- |[[Bearded Collie]]||[[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്]]||Group 01 Section 01 #271||Herding Group||Group 05 (Working Dogs)||Group 07 - Herding||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:Bearded Collie 600.jpg|100px]] |- |[[Beauceron]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 01 Section 01 #044||Herding Group||||||Working||||Herding Dog||[[File:Owczarek francuski beauceron 009pl.jpg|100px]] |- |[[Bedlington Terrier]]||[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]||Group 03 Section 01 #009||Terrier Group||Group 02 (Terriers)||Group 04 - Terriers||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Bedlington Terriers.jpg|100px]] |- |[[Belgian Shepherd Dog (Groenendael)]]||[[ബെൽജിയം]]||Group 01 Section 01 #015||Herding Group||Group 05 (Working Dogs)||Group 07 - Herding Dogs||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:European Groenendael male.jpg|100px]] |- |[[Belgian Shepherd Dog (Laekenois)]]||[[ബെൽജിയം]]||Group 01 Section 01 #015||FSS||Group 05 (Working Dogs)||Group 07 - Herding Dogs||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:Fang-sitt-040728.jpg|100px]] |- |[[Belgian Shepherd Dog (Malinois)]]||[[ബെൽജിയം]]||Group 01 Section 01 #015||Herding Group||Group 05 (Working Dogs)||Group 07 - Herding Dogs||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:Malinois rybnik-kamien pl.jpg|100px]] |- |[[Belgian Shepherd (Tervuren)]]||[[ബെൽജിയം]]||Group 01 Section 01 #015||Herding Group||Group 05 (Working Dogs)||Group 07 - Herding Dogs||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:Tervueren.jpg|100px]] |- |[[Bergamasco Shepherd]]||[[ഇറ്റലി]]||Group 01 Section 01 #194||FSS||||Pastoral||||Working||Herding Dog||[[File:Ortensia di Valle Scrivia.jpg|100px]] |- |[[Berger Blanc Suisse]]||[[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]]||Group 01 Section 01 #347 Provisional||||||||||||||[[File:A-Wurf von den Spessartraeubern.jpg|100px]] |- |[[Berger Picard]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 01 Section 07 #176||FSS||||Group 07 (Herding)||||||Herding Dog||[[File:BergerPicard.jpg|100px]] |- |[[Berner Laufhund]]||[[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]]||||||||||||||||[[File:Gonczy bernenski pl1.jpg|100px]] |- |[[Bernese Mountain Dog]]||[[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]]||Group 02 Section 03 #045,046||Working Group||Group 06 (Utility)||Group 03 - Working Dogs||Working||Utility||കാവൽ നായ||[[File:Berner sennhund.jpg|100px]] |- |[[Bichon Frisé]]||[[സ്പെയിൻ]], [[ബെൽജിയം]]||Group 09 Section 01 #215||Non-Sporting Group||Group 01 (Toys)||Group 06 - Non-Sporting||Toy||Toy||Companion Dog||[[File:Bichon Frisé - studdogbichon.jpg|100px]] |- |[[Billy (dog)|Billy]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #025||||||||||||Scenthound|| |- |[[Bisben]]||[[ഇന്ത്യ]]|||||||||||||||| |- |[[Black and Tan Coonhound]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||Group 06 Section 01 #300||Hound Group||||Group 02 - Hounds||||Hound||Scenthound||[[File:Black and Tan Coonhound.jpg|100px]] |- |[[Black and Tan Virginia Foxhound]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]|||||||||||||||| |- |[[Bullenbeisser]]||[[ജർമ്മനി]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex|| |- |[[Black Norwegian Elkhound]]||[[നോർവെ]]||Group 05 Section 02 #242,268||||Group 04 (Hounds)||||||Hounds||||[[File:Norwegian elkhound puppy.jpg|100px]] |- |[[Black Russian Terrier]]||[[Union of Soviet Socialist Republics]]||Group 02 Section 01 #327||Working Group||Group 06 (Utility)||Group 03 - Working||Working||Utility||കാവൽ നായ||[[File:Czarny terier rosyjski 64.jpg|100px]] |- |[[Blackmouth Cur]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||Scenthound||[[File:MurphysKassieBlackmouthAlabama2.jpg|100px]] |- |[[Grand Bleu de Gascogne]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #022||||||||||||Scenthound||[[File:Grand Bleu de Gascogne in a blue dogcollar.jpg|100px]] |- |[[Petit Bleu de Gascogne]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #031||||||||||||Scenthound||[[File:Mały gończy gaskoński Cita z Beckova Cb5.jpg|100px]] |- |[[ബ്ലഡ്‌ഹൗണ്ട്]]||[[ബെൽജിയം]], [[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #084||Hound Group||Group 04 (Hounds)||Group 02 - Hounds||Hound||Hound||Scenthound||[[File:Bloodhound 800.jpg|100px]] |- |[[Blue Lacy]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||||[[File:BlueLacyPhoto1.jpg|100px]] |- |[[Blue Paul Terrier]]||[[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex|| |- |[[Bluetick Coonhound]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||Group 04 (Hounds)||||||Hound||Scenthound||[[File:BluetickCoonhound.jpg|100px]] |- |[[Boerboel]]||[[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]]||||FSS||||||||||||[[File:Boerboel.jpg|100px]] |- |[[Bohemian Shepherd]]||[[ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌]]||||||||||||||||[[File:Gabslalom.jpg|100px]] |- |[[Bolognese (dog)|Bolognese]]||[[ഇറ്റലി]]||Group 09 Section 01 #196||||||||Toy||Toy||Companion Dog||[[File:Bolończyk 5e3.jpg|100px]] |- |[[ബോർഡർ കോളി]]||[[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്]], [[Wales]]||Group 01 Section 01 #297||Herding Group||Group 05 (Working Dogs)||Group 07 - Herding||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:Border Collie 600.jpg|100px]] |- |[[Border Terrier]]||[[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 03 Section 01 #010||Terrier Group||Group 02 (Terriers)||Group 04 - Terriers||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Border Terrier.jpg|100px]] |- |[[Borzoi]]||[[റഷ്യ]]||Group 10 Section 01 #193||Hound Group||Group 04 (Hounds)||Group 02 - Hounds||Hound||Hound||Sighthound and Pariah||[[File:Borzoi female.jpg|100px]] |- |[[Bosnian Coarse-haired Hound]]||[[ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിന]]||Group 06 Section 01 #155||||||||||||Scenthound|| |- |[[Boston Terrier]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||Group 09 Section 11 #140||Non-Sporting Group||Group 07 (Non-Sporting)||Group 06 - Non-Sporting||Utility||Non Sporting||Companion Dog||[[File:BostonTerrierBrindleStand w.jpg|100px]] |- |[[Bouvier des Ardennes]]||[[ബെൽജിയം]]|||||||||||||||| |- |[[Bouvier des Flandres]]||[[ബെൽജിയം]]||Group 01 Section 02 #191||Herding Group||Group 05 (Working Dogs)||Group 07 - Herding Dogs||Working||Working||Herding Dog||[[File:Bouvier.JPG|100px]] |- |[[ബോക്സർ]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 02 Section 02 #144||Working Group||Group 06 (Utility)||Group 03 - Working||Working||Utility||കാവൽ നായ||[[File:Boxer (dog).jpg|100px]] |- |[[Boykin Spaniel]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||Miscellaneous Class||||||||||Gun Dog||[[File:Boykin spaniel.jpg|100px]] |- |[[Bracco Italiano]]||[[ഇറ്റലി]]||Group 07 Section 01 #202||FSS||||||Gundogs||Gundogs||Gun Dog||[[File:Umago.dei.Ronchi.JPG|100px]] |- |[[Braque d'Auvergne]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 07 Section 01 #180||||||||||||Gun Dog||[[File:Braque d Auvergne.jpg|100px]] |- |[[Braque du Bourbonnais]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 07 Section 01 #179||||||||||||Gun Dog||[[File:Braque du Bourbonnais.jpg|100px]] |- |[[Braque du Puy]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||[[File:Dupuy Pointer from 1915.JPG|100px]] |- |[[Braque Francais]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||#133, 134||||||||||||||[[File:Wyżeł pirenejski 308.jpg|100px]] |- |[[Braque Saint-Germain]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 07 Section 01 #115||||||||||||Gun Dog||[[File:Braque saint-germain 666.jpg|100px]] |- |[[ബ്രസീലിയൻ ടെറിയർ]]||[[ബ്രസീൽ]]||Group 03 Section 01 #341||||||||||||||[[File:Brazilian terrier.JPG|100px]] |- |[[Briard]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 01 Section 01 #113||Herding Group||Group 05 (Working Dogs)||Group 07 - Herding Dogs||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:Briard fauve.JPG|100px]] |- |[[Briquet Griffon Vendéen]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #019||||||||||||||[[File:Briquet Griffon Vendeen.jpg|100px]] |- |[[Brittany (dog)|Brittany]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 07 Section 01 #095||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:Epagneul Breton.jpg|100px]] |- |[[Broholmer]]||[[ഡെന്മാർക്ക്]]||Group 02 Section 02 #315||||||||||||കാവൽ നായ ||[[File:Ivarr03.JPG|100px]] |- |[[Bruno Jura Hound]]||[[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]], [[ഫ്രാൻസ്]]||||||||||||||||[[File:09057110 Jura Laufhund.jpg|100px]] |- |[[Bucovina Shepherd Dog]]||[[റൊമാനിയ]]||Group 02 Section 02||||||||||||||[[File:Bucovina Sheepdog.jpg|100px]] |- |[[Bull and Terrier]]||[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]||||||||||||||||[[File:Benjamin Marshall - Dustman - Bulldog and Terrier Mix.jpg|100px]] |- |[[ബുൾ ടെറിയർ]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 03 Section 03 #011||Terrier Group||Group 02 (Terriers)||Group 04 - Terriers||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Bull Terrier Chico 10.jpg|100px]] |- |[[Bull Terrier (Miniature)]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 03 Section 03 #011b||Terrier Group||Group 02 (Terriers)||Group 04 - Terriers||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Bull terier i bull terier miniatura d46.jpg|100px]] |- |[[ബുൾഡോഗ്]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 02 Section 02 #149||Non-sporting Group||Group 7 (Non-Sporting)||Group 06 - (Non-sporting)||Utility||Non Sporting||Companion Dog||[[File:Racibórz 2007 082.jpg|100px]] |- |[[ബുൾമാസ്റ്റിഫ്]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 02 Section 02 #157||Working Group||Group 06 (Utility)||Group 03 - Working Dogs||Working||Utility||കാവൽ നായ||[[File:Brutus bullmastiff.jpg|100px]] |- |[[Bully Kutta]]||[[പാകിസ്താൻ]]||||||||||||||||[[File:BullyKutta1.jpg|100px]] |- |[[Cairn Terrier]]||[[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്]]||Group 03 Section 02 #004||Terrier Group||Group 02 (Terriers)||Group 04 - Terriers||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Cairn-Terrier-Garten1.jpg|100px]] |- |[[Canaan Dog]]||[[ഇസ്രയേൽ]]||Group 05 Section 06 #273||Herding Group||Group 07 (Nonsporting)||Group 03 - Working Dogs||Utility||Non Sporting||Sighthound and Pariah||[[File:CanaanDog3.jpg|100px]] |- |[[Canadian Eskimo Dog]]||[[കാനഡ]]||||||Group 06 (Utility)||Working Dogs||Working||Utility||Northern Breed||[[File:Spoonsced.jpg|100px]] |- |[[Canadian Pointer]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||||[[File:Canadian pointer.jpg|100px]] |- |[[Cane Corso]]||[[ഇറ്റലി]]||Group 02 Section 02 #343||Working Group||||||||Utility||കാവൽ നായ||[[File:Cane corso temi 2 1024x768x24.png|100px]] |- |[[Cão da Serra de Aires]]||[[പോർച്ചുഗൽ]]||Group 01 Section 01 #093||||||||||||Herding Dog||[[File:Cao de Serra de Aires600.jpg|100px]] |- |[[Cão de Castro Laboreiro]]||[[പോർച്ചുഗൽ]]||Group 02 Section 02 #015||||||||||||കാവൽ നായ||[[File:Cao de castro laboreiro.jpg|100px]] |- |[[Cão Fila de São Miguel]]||[[പോർച്ചുഗൽ]]||Group 02 Section 02 #340||||||||||||||[[File:Caofila.jpg|100px]] |- |[[Carolina Dog]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||Sighthound and Pariah||[[File:American Dingo aka Carolina Dog1.jpg|100px]] |- |[[Carpathian Shepherd Dog]]||[[റൊമാനിയ]]||Group 01 Section 01 #305||||||||Pastoral||||Herding Dog||[[File:Carpatin.jpg|100px]] |- |[[Catahoula Cur]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||FSS||||||||||Herding Dog||[[File:Ch-Catahoula 002.jpg|100px]] |- |[[Catalan Sheepdog]]||[[സ്പെയിൻ]]||Group 01 Section 01 #087||||||||||||||[[File:Gos d'Atura Català.JPG|100px]] |- |[[Caucasian Shepherd Dog]]||[[ജോർജ്ജിയ|Georgia]], [[അർമേനിയ]], [[അസർബെയ്ജാൻ]]||Group 02 Section 02 #328||FSS||||||||||കാവൽ നായ||[[File:CaucasianOvcharka-Julius.jpg|100px]] |- |[[Cavalier King Charles Spaniel]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 09 Section 07 #136||Toy Group||Group 01 (Toys)||Group 05 - Toys||Toy||Toy||Companion Dog||[[File:Miss Betty.jpg|100px]] |- |[[Central Asian Shepherd Dog]]||[[റഷ്യ]]||Group 02 Section 02 #335||FSS||||||||Utility||കാവൽ നായ||[[File:Centralasianovcharka.jpg|100px]] |- |[[Cesky Fousek]]||[[ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌]]||Group 07 Section 01 #245||||||||||Gundogs||Gun Dog||[[File:Czeski fousek 777.jpg|100px]] |- |[[Cesky Terrier]]||[[ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌]]||Group 03 Section 02 #246||Miscellaneous Class||Group 02 (Terriers)||Group 04 - Terriers||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Cesky-Terier.jpg|100px]] |- |[[Chesapeake Bay Retriever]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||Group 08 Section 01 #263||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:CH Chesapeake.jpg|100px]] |- |[[Chien-gris]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex|| |- |[[Chien Français Blanc et Noir]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #220||||||||||||Scenthound|| |- |[[Chien Français Blanc et Orange]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #316||||||||||||Scenthound|| |- |[[Chien Français Tricolore]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #219||||||||||||Scenthound|| |- |[[ചിഹ്വാഹ്വ]]||[[മെക്സിക്കോ]]||Group 09 Section 06 #218||Toy Group||Group 01 (Toys)||Group 05—Toys||Toy||Toy||Companion Dog||[[File:Chihuahua1 bvdb.jpg|100px]] |- |[[Chilean Fox Terrier]]||[[ചിലി]]||||||||||||||||[[File:Fox terrier chileno.JPG|100px]] |- |[[Chinese Chongqing Dog]]||[[ചൈന]]|||||||||||||||| |- |[[Chinese Crested Dog]]||[[ചൈന]]||Group 09 Section 04 #288||Toy Group||Group 01 (Toys)||Group 05—Toys||Toy||Toy||Companion Dog||[[File:IndyStands.jpg|100px]] |- |[[Chinese Imperial Dog]]||[[ചൈന]]||||||||||||||||[[File:Chinese Imperial Dog.jpg|100px]] |- |[[Chinook (dog)|Chinook]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||FSS||||||||||Northern Breed||[[File:Mountan Laurel Ajax the Chinook dog.jpg|100px]] |- |[[ചിപ്പിപ്പാറ]]||[[ഇന്ത്യ]]||||||||||||||||[[File:Female Chippiparai sitting.jpg|100px]] |- |[[Chow Chow]]||[[ചൈന]]||||Non-Sporting Group||Group 07 (Non-sporting)||Group 06 Non-sporting||Utility||Non Sporting||Northern Breed||[[File:ChowChow2Szczecin.jpg|100px]] |- |[[Cimarrón Uruguayo]]||[[ഉറുഗ്വേ]]||Group 02 Section 02 #353 Provisional||||||||||||കാവൽ നായ||[[File:Boqueron de Quilligan.JPG|100px]] |- |[[Cierny Sery]]||[[സ്ലോവാക്യ]]||Group canpanion dog||Herding Dog|||||||||||||[[File:8s45heryprobaobraz 018.jpg|100px]] |- |[[Cirneco dell'Etna]]||[[ഇറ്റലി]]||Group 05 Section 07 #199||FSS||||||Hound||||||[[File:Cirneco dell Etna 611.jpg|100px]] |- |[[Clumber Spaniel]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 08 Section 02 #109||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:Clumber spaniel 767.jpg|100px]] |- |[[Rough Collie]]||[[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്]]||Group 01 Section 01 #156||Herding Group||Group 05 (Working dogs)||Group 07 - Herding dogs||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:Rough Collie 600.jpg|100px]] |- |[[Smooth Collie]]||[[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്]]||Group 01 Section 01 #296||Herding Group||Group 05 (Working dogs)||Group 07 - Herding dogs||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:SmoothCollieTri2 wb.jpg|100px]] |- |[[Combai]]||[[ഇന്ത്യ]]|||||||||||||||| |- |[[Cordoba Fighting Dog]]||[[അർജന്റീന]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||[[File:Cordoba profile.jpg|100px]] |- |[[Coton de Tulear]]||[[മഡഗാസ്കർ]]||Group 01 Section 01 #283||Toy Group||||Toy||Toy||||Companion Dog||[[File:Coton de Tular 1.jpg|100px]] |- |[[Cretan Hound]]||[[ഗ്രീസ്]]||||||||||||||||[[File:Kritikosichnilatis 1.jpg|100px]] |- |[[Croatian Sheepdog]]||[[ക്രൊയേഷ്യ]]||Group 01 Section 01 #277||||||||||||Herding Dog||[[File:Gera062005sed.jpg|100px]] |- |[[Cumberland Sheepdog]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex|| |- |[[Curly Coated Retriever]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 08 Section 01 #110||Sporting Group||||Group 01 - Sporting||Gundogs||Gundogs||Gun Dog||[[File:Curly Coated Retriever.jpg|100px]] |- |[[Czechoslovakian Wolfdog]]||[[ചെക്കൊസ്ലൊവാക്യ]]||Group 01 Section 01 #332 Hunting group||||||||||||||[[File:TWH-jolly.JPG|100px]] |- |[[ഡാഷ്ഹണ്ട്]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 06 Section 01 #148||Hound Group||Group 04 (Hounds)||||||Hound||Scenthound||[[File:Short-haired-Dachshund.jpg|100px]] |- |[[ഡാൽമേഷൻ (പട്ടി)|ഡാൽമേഷൻ]]||[[ക്രൊയേഷ്യ]]||Group 06 Section 03 #153||Non-Sporting Group||Group 07 (Non-Sporting)||Group 06 (Non-Sporting)||Utility||Non Sporting||Companion Dog||[[File:Dalmatian liver stacked.jpg|100px]] |- |[[ഡാൻഡി ഡിൻമൊന്റ് ടെറിയർ]]||[[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്]]||Group 03 Section 02 #168||Terrier Group||Group 02 (Terriers)||Group 04 - Terriers||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Dandie Dinmont Terrier 600.jpg|100px]] |- |[[Danish Swedish Farmdog]]||[[ഡെന്മാർക്ക്]], [[സ്വീഡൻ]]||||||||||||||||[[File:Danish Swedish Farmdog.jpg|100px]] |- |[[ഡോബർമാൻ പിൻഷർ]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 02 Section 01 #143||Working Group||Group 06 (Utility)||Group 03 - Working Dogs||Working||Utility||കാവൽ നായ||[[File:European Dobermann.jpg|100px]] |- |[[Dogue de Bordeaux]]||[[ഫ്രാൻസ്]]|||Group 02 Section 02 #116||Working Group||Group 6 (Utility)||||Working||Utility||കാവൽ നായ||[[File:Dogo de Burdeos.jpg|100px]] |- |[[Dogo Cubano]]||[[ക്യൂബ]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||[[File:DogoCubano2.jpg|100px]] |- |[[Dogo Guatemalteco]]||[[ഗ്വാട്ടിമാല]]||||||||||||||||[[File:Dogo1.jpg|100px]] |- |[[Dogo Sardesco]]||[[ഇറ്റലി]]|||||||||||||||| |- |[[Drentse Patrijshond]]||[[നെതർലന്റ്സ്]]||Group 07 Section 01 #224||FSS||||||||||Gun Dog||[[File:Drentse Patrijshond.jpg|100px]] |- |[[Drever]]||[[സ്വീഡൻ]]||Group 06 Section 01 #130||||||Canadian Kennel Club Group 02||||||Scenthound||[[File:Drever NUCh Tanjo.jpg|100px]] |- |[[Dunker]]||[[നോർവെ]]||Group 06 Section 01 #203||||||||||||Scenthound||[[File:Dunker.jpg|100px]] |- |[[Dutch Shepherd Dog]]||[[നെതർലന്റ്സ്]]||Group 01 Section 01 #223||||||||||||Herding Dog||[[File:Hollandse herder ruwhaar.jpg|100px]] |- |[[Dutch Smoushond]]||[[നെതർലന്റ്സ്]]||Group 02 Section 01 #308||||||||||||Terrier||[[File:Hollandsche smoushonden 2.JPG|100px]] |- |[[East-European Shepherd]]||[[റഷ്യ]]||||||||||||||||[[File:Owczarek wschodnioeuropejski MB 01.jpg|100px]] |- |[[East Siberian Laika]]||[[റഷ്യ]]||||||||||||||||[[File:East Siberian Laika.jpg|100px]] |- |[[Elo (dog)|Elo]]||[[ജർമ്മനി]]||||||||||||||||[[File:Elo.jpg|100px]] |- |[[English Cocker Spaniel]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 08 Section 02 #005||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Gundog||Gundog||Gun Dog||[[File:EnglishCockerSpaniel wb.jpg|100px]] |- |[[English Coonhound]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||Scenthound||[[File:English Coonhound.jpg|100px]] |- |[[English Foxhound]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 06 Section 01 #159||Hound Group||Group 04 (Hounds)||Group 02 - Hounds||Hound||Hound||Scenthound||[[File:English Foxhound portrait.jpg|100px]] |- |[[ഇംഗ്ലീഷ് മാസ്റ്റിഫ്]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 02 Section 02 #264||Working Group||Group 06 (Utility)||Group 03 - Working||Working||Utility||കാവൽ നായ||[[File:EnglishMastiffChurchill.JPG|100px]] |- |[[English Pointer]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 07 Section 02 #001||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:English pointer.jpg|100px]] |- |[[ഇംഗ്ലീഷ് സെറ്റർ]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 07 Section 02 #002||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:EnglishSetter9 fx wb.jpg|100px]] |- |[[English Shepherd]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||Herding Dog||[[File:TricolorEnglishShepherdDog.jpg|100px]] |- |[[English Springer Spaniel]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 08 Section 02 #125||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:English-Springer-Spaniel show.jpg|100px]] |- |[[English Toy Terrier (Black & Tan)]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 03 Section 04 #013||||Toy||||Toy||Toy||കൂട്ടിനായി വളർത്തുന്ന നായകൾ||[[File:English Toy Terrier 600 01.jpg|100px]] |- |[[English Water Spaniel]]||[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex|| |- |[[English White Terrier]]||[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||[[File:Old English White Terrier.jpg|100px]] |- |[[Entlebucher Mountain Dog]]||[[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]]||Group 02 Section 03 #047||FSS||||Group 03 - Working Dogs||Working||||കാവൽ നായ||[[File:Elio v Schaerlig im Juni 2007 klein.jpg|100px]] |- |[[Épagneul Bleu de Picardie]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 07 Section 01 #106||||||Group 01 - Sporting||||||Gun Dog||[[File:Epagneul bleu de picardie 868.jpg|100px]] |- |[[Estonian Hound]]||[[എസ്റ്റോണിയ]]|||||||||||||||| |- |[[Estrela Mountain Dog]]||[[പോർച്ചുഗൽ]]||Group 02 Section 02 #173||Herding Group||||||Pastoral||Utility||കാവൽ നായ||[[File:Estrela Mountain Dog 6 month old male.jpg|100px]] |- |[[Eurasier]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 05 Section 05 #291||FSS||Group 07 (Non-Sporting)||Group 03 - Working Dogs||Utility||Non Sporting||Northern Breed||[[File:Eurasier Image 001.jpg|100px]] |- |[[Field Spaniel]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 08 Section 02 #123||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:Field spaniel 581.jpg|100px]] |- |[[Fila Brasileiro]]||[[ബ്രസീൽ]]||Group 02 Section 02 #225||||||||||Utility||||[[File:Fila brasileiro ppk9.jpg|100px]] |- |[[Finnish Hound]]||[[ഫിൻലാന്റ്]]||Group 06 Section 01 #051||||||||||||Scenthound||[[File:Nuori-suomenajokoira.jpg|100px]] |- |[[Finnish Lapphund]]||[[ഫിൻലാന്റ്]]||Group 05 Section 03 #189||FSS||Group 05 (Working Dogs)||Group 07||Pastoral||Working||Northern Breed||[[File:Finnish Lapphund Glenchess Revontuli.jpg|100px]] |- |[[Finnish Spitz]]||[[ഫിൻലാന്റ്]]||Group 05 Section 02 #049||Non-Sporting Group||Group 04 (Hounds)||Group 02 - Hounds||Hound||Hound||Northern Breed||[[File:Finnish Spitz 600.jpg|100px]] |- |[[Flat-Coated Retriever]]||[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]||Group 08 Section 01 #121||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:Flat Coated Retriever - black.jpg|100px]] |- |[[Formosan Mountain Dog]]||[[തായ്‌വാൻ]]||Group 05 Section 07 #348||||||||||||||[[File:Formosan nina.jpg|100px]] |- |[[Fox Terrier (Smooth)]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 03 Section 01 #012||Terrier Group||Group 02 (Terriers)||Group 04 - Terriers||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Patrick the Smooth Fox Terrier.jpg|100px]] |- |[[Wire Fox Terrier]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 03 Section 01 #169||Terrier Group||Group 02 (Terriers)||Group 04 - Terriers||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Elias1červen2006.jpg|100px]] |- |[[French Brittany (dog)|French Brittany]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 07 Section 01||||||||||||||[[File:Timba arret.jpg|100px]] |- |[[French Bulldog]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 09 Section 11 #101||Non-Sporting Group||Group 07 (Non-Sporting)||Group 06 - Non-Sporting||Utility||Non Sporting||Companion Dog||[[File:Tiger_the_French_Bulldog.jpg|100px]] |- |[[French Spaniel]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 07 Section 01 #175||||||Group 01 (Sporting)||||||Gun Dog||[[File:04031137 Epagneul Francais.jpg|100px]] |- |[[Galgo Español]]||[[സ്പെയിൻ]]||Group 10 Section 03 #285||||||||||||Sighthound and Pariah||[[File:Galgo espagnol Hembra.jpg.jpg|100px]] |- |[[German Longhaired Pointer]]||[[ജർമ്മനി]]||||||FSS||Group 01 (Sporting)||||Gundogs||Gun Dog||[[File:DeutschLanghaarneu.jpg|100px]] |- |[[German Pinscher]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 02 Section 01 #184||Working Group||Group 06 (Utility)||Group 06 - Non-Sporting||Working||Utility||Terrier||[[File:German Pinscher.JPG|100px]] |- |[[ജർമൻ ഷെപ്പേർഡ്]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 01 Section 01 #166||Herding Group||Group 05 (Working Dogs)||Group 07 - Herding Dogs||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:German Shepherd Vienna.jpg|100px]] |- |[[German Shorthaired Pointer]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 07 Section 01 #119||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:Duitse staande korthaar 10-10-2.jpg|100px]] |- |[[German Spaniel]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 08 Section 02 #104||||||||||||Gun Dog||[[File:Deutscher Wachtel 2.jpg|100px]] |- |[[German Spitz]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 05 Section 04 #097||FSS||Group 07 (Non Sporting)||||Utility||Non Sporting||Northern Breed||[[File:Un chien Spitz allemand.jpg|100px]] |- |[[German Wirehaired Pointer]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 07 Section 01 #098||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:GermanWirehrPtr1 wb.jpg|100px]] |- |[[Giant Schnauzer]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 02 Section 01 #181||Working Group||Group 06 (Utility)||Group 03 - Working Dogs||Working||Utility||Herding Dog||[[File:GiantSchnauzer.jpg|100px]] |- |[[Glen of Imaal Terrier]]||[[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്|അയർലണ്ട്]]||Group 03 Section 01 #302||Terrier Group||Group 02 (Terriers)||||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Glen of Imaal Terrier.jpg|100px]] |- |[[ഗോൾഡൻ റിട്രീവർ]]||[[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്]]||Group 08 Section 01 #111||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Sporting Dog||Gundogs||Gun Dog||[[File:Golden Retriever standing Tucker.jpg|100px]] |- |[[Gordon Setter]]||[[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്]]||Group 07 Section 02 #006||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:Orrvilas enska w800px.jpg|100px]] |- |[[Grand Anglo-Français Blanc et Noir]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 02 #322||||||||||||Scenthound||[[File:Grand anglo francais noir.jpg|100px]] |- |[[Grand Anglo-Français Blanc et Orange]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 02 #324||||||||||||Scenthound||[[File:06101298 Grand anglo francais orange.jpg|100px]] |- |[[Grand Anglo-Français Tricolore]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 02 #322||||||||||||Scenthound||[[File:Grand anglo francais tricol.jpg|100px]] |- |[[Grand Griffon Vendéen]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #282|||||||||||||| |- |[[Gran Mastín de Borínquen]]||[[Puerto Rico]]|||||||||||||||| |- |[[ഗ്രേറ്റ് ഡെയ്ൻ]]||[[ഡെന്മാർക്ക്]] or [[ജർമ്മനി]]||Group 02 Section 02 #235||Working Group||||||Working||Non Sporting||കാവൽ നായ||[[File:Kehleyr1.jpg|100px]] |- |[[Great Pyrenees]]||[[ഫ്രാൻസ്]], [[സ്പെയിൻ]]||Group 02 Section 02 #137||Working Group||Group 06 (Utility)||Group 03 - Working Dogs||Pastoral||Utility||കാവൽ നായ||[[File:Pyreneittenkoira.jpg|100px]] |- |[[Greater Swiss Mountain Dog]]||[[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]]||Group 02 Section 03 #058||Working Group||||Working||||||കാവൽ നായ||[[File:Testagrandebovaro.jpg|100px]] |- |[[Greenland Dog]]||[[ഗ്രീൻലാൻഡ്]]||Group 05 Section 01 #274||||||Group 03 - Working Dogs||Working||||Northern Breed||[[File:Greenland Dog.jpg|100px]] |- |[[Greyhound]]|| ||Group 10 Section 03 #158||Hound Group||Group 04 (Hounds)||Group 02 - Hounds||Hound||Hound||Sighthound and Pariah||[[File:GraceTheGreyhound.jpg|100px]] |- |[[Griffon Bleu de Gascogne]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #032||||||||||||Scenthound||[[File:04031124 Griffon Bleu de Gascogne.jpg|100px]] |- |[[Griffon Bruxellois]]||[[ബെൽജിയം]]||Group 09 Section 03 #080,081,082||Toy Group||Group 01 (Toy)||Group 05(Toy)||Toy||Toy||കൂട്ടിനായി വളർത്തുന്ന നായകൾ||[[File:Brussels Griffon Rembrant.png|100px]] |- |[[Griffon Fauve de Bretagne]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #066||||||||||||Scenthound||[[File:08115500 Griffon Fauve Bretagne.jpg|100px]] |- |[[Griffon Nivernais]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #017||||||||||||Scenthound||[[File:Griffon nivernais.jpg|100px]] |- |[[Gull Dong]]||[[പാകിസ്താൻ]]|||||||||||||||| |- |[[Gull Terr]]||[[പാകിസ്താൻ]]|||||||||||||||| |- |[[Hare Indian Dog]]||[[കാനഡ]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||[[File:Hareindiandog.jpg|100px]] |- |[[Hamiltonstövare]]||[[സ്വീഡൻ]]||Group 06 Section 01 #132||||Group 04 (Hounds)||||Hound||Hound||Scenthound||[[File:Hamiltonstovare 600.jpg|100px]] |- |[[Hanover Hound]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 06 Section 02 #213||||||||||||Scenthound||[[File:Hannoverscher Schweisshund.jpg|100px]] |- |[[Harrier (dog)|Harrier]]||[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]||Group 06 Section 01 #295||Hound Group||Group 04 (Hounds)||Group 02 (Hounds)||||Hound||Scenthound||[[File:Harrier tricolour.jpg|100px]] |- |[[Havanese]]||[[Mediterranean|Western Mediterranean Region]]||Group 09 Section 01 #250||Toy Group||Group 01 (Toys)||Group 05 — Toys||Toy||Toy||കൂട്ടിനായി വളർത്തുന്ന നായകൾ||[[File:Havanese0315.jpg|100px]] |- |[[Hawaiian Poi Dog]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex|| |- |[[Himalayan Sheepdog]]||[[നേപ്പാൾ]]|||||||||||||||| |- |[[Hokkaido (dog)|Hokkaido]]||[[ജപ്പാൻ]]||Group 05 Section 05 #261||||||||||||||[[File:Hokkaidou inu.jpg|100px]] |- |[[Hortaya Borzaya]]||[[യുക്രെയിൻ]], [[Southern Russia|Russia]], [[ബെലാറുസ്]]||||||||||||||||[[File:Hortaya Borzaya.jpg|100px]] |- |[[Hovawart]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 02 Section 02 #190||||||Group 02 - Working||Working||||കാവൽ നായ||[[File:Hovawart black and tan.jpg|100px]] |- |[[Hungarian Hound]]||[[ഹങ്കറി]]||Group 06 Section 01 #241||||||||||||Scenthound||[[File:Erdelyi kopo VadaszNimrodSzeder01.jpg|100px]] |- |[[New Zealand Huntaway]]||[[ന്യൂസിലൻഡ്]]||||||||||||||||[[File:Huntaway.JPG|100px]] |- |[[Hygenhund]]||[[നോർവെ]]|||||||||||||||| |- |[[Ibizan Hound]]||[[സ്പെയിൻ]]||Group 05 Section 07 #089||Hound Group||Group 04 (Hounds)||Group 02 - Hounds||Hound||Hound||Sighthound and Pariah||[[File:Podenco z ibizy 645.jpg|100px]] |- |[[Icelandic Sheepdog]]||[[ഐസ്‌ലാന്റ്]]||Group 05 Section 03 #289||||||Group 07 - Herding||||Working||Northern Breed||[[File:Ulfur.jpg|100px]] |- |[[Indian Spitz]]||[[ഇന്ത്യ]]||||||||||||||||[[File:Indian Un chien Spitz allemand.jpg|100px]] |- |[[Irish Bull Terrier]]||[[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്|അയർലണ്ട്]]|||||||||||||| |- |[[Irish Red and White Setter]]||[[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്|അയർലണ്ട്]]||Group 07 Section 02 #330||||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:Irish Red And White Setter 2005.jpg|100px]] |- |[[Irish Setter]]||[[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്|അയർലണ്ട്]]||Group 07 Section 02 #120||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:Can Setter dog GFDL.jpg|100px]] |- |[[Irish Staffordshire Bull Terrier]]||[[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്|അയർലണ്ട്]]||||||||||||||||[[File:Irish Staffordshire Bull Terrier.jpg|100px]] |- |[[Irish Terrier]]||[[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്|അയർലണ്ട്]]||Group 03 Section 01 #139||Terrier Group||Group 02 (Terriers)||Group 04 - Terrier||Terrier||Terrier||Terrier|| |- |[[Irish Water Spaniel]]||[[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്|അയർലണ്ട്]]||Group 08 Section 03 #124||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:Irlandzki spaniel wodny 676.jpg|100px]] |- |[[ഐറിഷ് വുൾഫ്ഹൗണ്ട്]]||[[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്|അയർലണ്ട്]]||Group 10 Section 02 #160||Hound Group||Group 04 (Hound)||Group 02 (Hound)||Hound||Hound||Sighthound and Pariah||[[File:Irish Wolfhound Sam.jpg|100px]] |- |[[Istrian Shorthaired Hound]]||[[ക്രൊയേഷ്യ]]||Group 06 Section 01 #151||||||||||||Scenthound||[[File:Istrische Bracke.jpg|100px]] |- |[[Istrian Coarse-haired Hound]]||[[ക്രൊയേഷ്യ]]||Group 06 Section 01 #152||||||||||||Scenthound||[[File:Istrian hound2.jpg|100px]] |- |[[Italian Greyhound]]||[[ഇറ്റലി]]||Group 10 Section 03 #200||Toy Group||Group 01 (Toys)||Group 05 - Toys||Toy||Toy||കൂട്ടിനായി വളർത്തുന്ന നായകൾ||[[File:Italian Greyhound standing gray.jpg|100px]] |- |[[Jack Russell Terrier]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 03 Section 02 #345||||Group 2 (Terriers)||||||Terrier||Terrier||[[File:Jrt02.jpg|100px]] |- |[[Jagdterrier]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 03 Section 01 #103||||||||||||Terrier||[[File:Jagdterrier.jpg|100px]] |- |[[Jämthund]]||[[സ്വീഡൻ]]||Group 05 Section 02 #042||||||||||||Northern Breed||[[File:Jämthund.jpg|100px]] |- |[[Japanese Chin]]||[[ജപ്പാൻ]]||Group 09 Section 08 #206||Toy Group||Group 01 (Toys)||Group 05 (Toys)||Toy||Toy||കൂട്ടിനായി വളർത്തുന്ന നായകൾ||[[File:Czin japoński 554.jpg|100px]] |- |[[Japanese Spitz]]||[[ജപ്പാൻ]]||Group 05 Section 05 #262||||7 (Non-Sporting)||VI, Non-Sporting||Utility||Non Sporting||Northern Breed||[[File:Japspitzpup.jpg|100px]] |- |[[Japanese Terrier]]||[[ജപ്പാൻ]]||Group 03 Section 02 #259|||||||||||| |- |[[Jonangi]]||[[ഇന്ത്യ]]|||||||||||||| |- |[[Kaikadi (dog)|Kaikadi]]||[[ഇന്ത്യ]]|||||||||||||| |- |[[Kai Ken]]||[[ജപ്പാൻ]]||Group 05 Section 05 #317||FSS||||||||||||[[File:Kai.jpg|100px]] |- |[[Kangal Dog]]||[[Turkey]]||||||Group 06 (Utility)||||||Utility||കാവൽ നായ ||[[File:Varish.jpg|100px]] |- |[[കന്നി(നായ)|കന്നി]]||[[ഇന്ത്യ]]||||||||||||||വേട്ടനായ||[[പ്രമാണം:Kanni.png|100px]] |- |[[Karakachan Dog]]||[[Bulgaria]]||||||||||||||||[[File:Karakatschan.jpg|100px]] |- |[[Karelian Bear Dog]]||[[ഫിൻലാന്റ്]]||Group 05 Section 02 #048||FSS||||Group 03 - Working Dogs||||||Northern Breed||[[File:Karelski pies na niedźwiedzie 123.jpg|100px]] |- |[[Karst Shepherd]]||[[Slovenia]]||Group 02 Section 02 #278||||||||||||കാവൽ നായ ||[[File:Owczarek kraski 654.jpg|100px]] |- |[[Keeshond]]||[[നെതർലന്റ്സ്]], [[ജർമ്മനി]]||Group 05 Section 04 #097||Non-Sporting Group||Group 07 (Non-sporting)||Group 06 (Non-sporting)||Utility||Non Sporting||Northern Breed||[[File:Keeshond Majic standing cropped.jpg|100px]] |- |[[Kerry Beagle]]||[[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്|അയർലണ്ട്]]||||||||||||||||[[File:Kerry Beagle from 1915.JPG|100px]] |- |[[Kerry Blue Terrier]]||[[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്|അയർലണ്ട്]]||Group 03 Section 01 #003||Terrier Group||Group 02 (Terriers)||Group 04 - Terriers||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Kerry blue terier 545.jpg|100px]] |- |[[King Charles Spaniel]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 09 Section 07 #128||Toy Group||Group 01 Toys||Group 05 - Toys||Toy||Toy||കൂട്ടിനായി വളർത്തുന്ന നായകൾ||[[File:King Charles Spaniel 200.jpg|100px]] |- |[[King Shepherd]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||||[[File:SabreKingShepherd.JPG|100px]] |- |[[Kintamani (dog)|Kintamani]]||[[Indonesia]]||||||||||||||||[[File:Kintamani dog black.jpg|100px]] |- |[[കിഷു]]||[[ജപ്പാൻ]]||Group 05 Section 05 #318||FSS||||||||||||[[File:Kishu.jpg|100px]] |- |[[Komondor]]||[[ഹങ്കറി]]||Group 01 Section 01 #053||Working Group||Group 05 (Working Dogs)||Group 03 - Working Dogs||Pastoral||Working||കാവൽ നായ||[[File:Komondor delvin.jpg|100px]] |- |[[Kooikerhondje]]||[[നെതർലന്റ്സ്]]||Group 08 Section 02 #314||FSS||||||Gundog||||Gun Dog||[[File:Kooiker03.jpg|100px]] |- |[[Koolie]]||[[ഓസ്ട്രേലിയ]]||||||||||||||||[[File:Pete may01 web.JPG|100px]] |- |[[Korean Jindo Dog]]||[[South Korea]]||Group 05 Section 05 #334||Non-Sporting Group (FSS)||||||||||Northern Breeds|| |- |[[Korean Mastiff]]||[[Korea]]|||||||||||||| |- |[[Kromfohrländer]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 09 Section 10 #192||||||||||||Terrier||[[File:Kromfohrlaender glatt.jpg|100px]] |- |[[Kunming Wolf-dog]]||[[ചൈന]]|||||||||||||| |- |[[Kurī]]||[[ന്യൂസിലൻഡ്]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex|| |- |[[Kuvasz]]||[[ഹങ്കറി]]||Group 01 Section 01 #054||Working Group||Group 05 (Working Dogs)||Group 03 - Working Dogs||Pastoral||Working||കാവൽ നായ||[[File:Kuvasz Prince Juninho Poster.jpg|100px]] |- |[[Kyi-Leo]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||||[[File:KyiLeoGus.jpg|100px]] |- |[[Labrador Husky]]||[[കാനഡ]]|||||||||||||| |- |[[ലാബ്രഡോർ റിട്രീവർ]]||[[കാനഡ]], [[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 08 Section 01 #122||Sporting Group||Group 03 (Gun dogs)||Group 01 — Sporting Dogs||Gun dog||Gundogs||Gun Dog||[[File:YellowLabradorLooking new.jpg|100px]] |- |[[Lagotto Romagnolo]]||[[ഇറ്റലി]]||Group 08 Section 03 #298||FSS||||Group 03 Gundogs||Gundogs||Gundogs||Gun Dog||[[File:Lagotto Romagnolo.jpg|100px]] |- |[[Lakeland Terrier]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 03 Section 01 #070||Terrier Group||Group 02 (Terriers)||Group 04 - Terrier||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Lakeland Terrier.jpg|100px]] |- |[[Lancashire Heeler]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||||FSS||||||Pastoral||||||[[File:Lancashire Heeler 600.jpg|100px]] |- |[[Landseer (dog)|Landseer]]||[[കാനഡ]]||Group 02 Section 02 #226||||||||||||||[[File:Landseer.jpg|100px]] |- |[[Lapponian Herder]]||[[ഫിൻലാന്റ്]]||Group 05 Section 03 #284||||||||||||Herding Dog||[[File:Lapskvallhund.jpg|100px]] |- |[[Leonberger]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 02 Section 02 #145||FSS||Group 06 (Utility)||Working Dogs||Working||Utility||കാവൽ നായ||[[File:Leonberg-Male-Adulte-Ursus.jpg|100px]] |- |[[Lhasa Apso]]||[[ടിബറ്റ്]]||Group 09 Section 05 #227||Non-Sporting Group||Group 07 (Non-Sporting)||Group 06 - Non-sporting Dogs||Utility||Non Sporting||Companion Dog||[[File:Aishia.jpg|100px]] |- |[[Lithuanian Hound]]||[[ലിത്വാനിയ]]|||||||||||||| |- |[[Longhaired Whippet]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]|||||||||||||| |- |[[Lottatore Brindisino]]||[[ഇറ്റലി]]|||||||||||||| |- |[[Löwchen]]||[[ജർമ്മനി]], [[ഫ്രാൻസ്]], [[നെതർലന്റ്സ്]], [[സ്പെയിൻ]]||Group 09 Section 01 #233||Non-Sporting Group||Group 01(Toys)||Group 06 (Non-Sporting)||Toys||Toys||Companion Dog||[[File:Lowchen.jpg|100px]] |- |[[Magyar Agár]]||[[ഹങ്കറി]], [[Transylvania]]||||||||||||||||[[File:Magyar agár male.jpg|100px]] |- |[[Majestic Tree Hound]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]|||||||||||||| |- |[[Maltese (dog)|Maltese]]||[[ഇറ്റലി]]||Group 09 Section 01 #065||Toy Group||Group 01 (Toys)||Group 05 - Toys||Toy||Toy||കൂട്ടിനായി വളർത്തുന്ന നായകൾ||[[File:Maltese 600.jpg|100px]] |- |[[Manchester Terrier]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 03 Section 01 #071||Terrier Group, Toy Group||||||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Mancherster Terrier.jpg|100px]] |- |[[Maremma Sheepdog]]||[[ഇറ്റലി]]||Group 01 Section 01 #201||||Group 05 (Working Dogs)||||Pastoral||Working||കാവൽ നായ||[[File:Cane Pastore Abruzzese Abruzzo.jpg|100px]] |- |[[McNab (dog)|McNab]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||||[[File:McNab (dog).jpg|100px]] |- |[[Mexican Hairless Dog]]||[[മെക്സിക്കോ]]||Group 05 Section 06 #234||Non-Sporting Group||||Toys/Non Sporting||Utility||||Sighthound and Pariah||[[File:Mexico.Xoloitzcuintle.01.jpg|100px]] |- |[[Miniature Australian Shepherd]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||||[[File:Miniature Australian Shepherd red tricolour.jpg|100px]] |- |[[Miniature Fox Terrier]]||[[ഓസ്ട്രേലിയ]]|||||||||||||| |- |[[Miniature Pinscher]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 02 Section 01 #185||Toy Group||Group 01 (Toys)||Group 05 - Toys||Toy||Toy||കൂട്ടിനായി വളർത്തുന്ന നായകൾ||[[File:Gotti.JPG|100px]] |- |[[Miniature Schnauzer]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 02 Section 01 #183||Terrier Group||Group 06 (Utility)||Group 04 - Terriers||Utility||Utility||Terrier||[[File:Miniature Schnauzer 02.jpg|100px]] |- |[[Miniature Siberian Husky]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||||[[File:Miniature Siberian Husky.jpg|100px]] |- |[[Mioritic]]||[[റൊമാനിയ]]||Group 01 Section 01 #349||||||||||||||[[File:Mioritic.jpg|100px]] |- |[[Molossus (dog)|Molossus]]||[[ഗ്രീസ്]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex|| |- |[[Montenegrin Mountain Hound]]||[[മോണ്ടെനെഗ്രൊ]]||Group 06 Section 01 #279|||||||||||||| |- |[[Moscow Watchdog]]||[[റഷ്യ]]||||||||||||||||[[File:Moscowwatchdog.jpg|100px]] |- |[[Moscow Water Dog]]||[[റഷ്യ]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex|| |- |[[Mountain Cur]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||Scenthound||[[File:MountainCur.jpg|100px]] |- |[[Mountain View Cur]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||||[[File:Mountain View Cur.jpg|100px]] |- |[[Mucuchies]]||[[Venezuela]]|||||||||||||| |- |[[Mudi]]||[[ഹങ്കറി]]||Group 01 Section 01 #238||FSS||||||||||Herding Dog||[[File:Hondenras Mudi.jpg|100px]] |- |[[Mudhol Hound]]||[[ഇന്ത്യ]]||||||||||||||||[[File:Caravan hound Closeupfire.jpg|100px]] |- |[[Large Münsterländer]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 07 Section 01 #118||||Group 03 (Gundogs)||||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:GrosserMuensterlaender.jpg|100px]] |- |[[Small Münsterländer]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 07 Section 01 #102||FSS||||Miscellaneous||Gundog||||Gun Dog||[[File:Kleiner Munsterlander edit.jpg|100px]] |- |[[Murray River Curly Coated Retriever]]||[[ഓസ്ട്രേലിയ]]|||||||||||||||| |- |[[Neapolitan Mastiff]]||[[ഇറ്റലി]]||Group 02 Section 02 #197||Working Group||Group 06 (Utility)||Miscellaneous||Working||Utility||കാവൽ നായ||[[File:Cannon - Male Neapolitan Mastiff 1998.jpeg|100px]] |- |[[Newfoundland (dog)|Newfoundland]]||[[കാനഡ]]||Group 02 Section 02 #050||Working Group||Group 06 (Utility)||Group 03 - Working Dogs||Working||Utility||കാവൽ നായ||[[File:Bear the brown Newfoundland dog meets Sparkle the chihuahua mix.jpg|100px]] |- |[[New Guinea Singing Dog]]||[[New Guinea]]||||||||||||||||[[File:New Guinea Singing Dog profile.jpg|100px]] |- |[[Norfolk Spaniel]]||[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex|| |- |[[Norfolk Terrier]]||[[Great Britain]]||Group 03 Section 02 #272||Terrier Group||Group 02 Terriers||Terrier||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Norfolk show.jpg|100px]] |- |[[Norrbottenspets]]||[[സ്വീഡൻ]]||Group 05 Section 02 #276||FSS||||Group 02 - Hounds||||||Northern Breed||[[File:Nordic Un chien Spitz allemand.jpg|100px]] |- |[[North Country Beagle]]||[[Great Britain]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex|| |- |[[Northern Inuit Dog]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]|||||||||||||| |- |[[Norwegian Buhund]]||[[നോർവെ]]||Group 05 Section 03 #237||FSS||Group 05 (Working Dogs)||Group 07 - Herding||Pastoral||Working||Northern Breed||[[File:Norwegian Buhund 600.jpg|100px]] |- |[[Norwegian Elkhound]]||[[നോർവെ]]||Group 05 Section 02 #242||Hound Group||Group 04 (Hounds)||Group 02 - Hounds||Hound||Hound||Northern Breed||[[File:Norwegian Elkhound.jpg|100px]] |- |[[Norwegian Lundehund]]||[[നോർവെ]]||Group 05 Section 02 #269||Non-Sporting Group||||Group 02 - Hounds||||||Northern Breed||[[File:Lundehund-2003.jpg|100px]] |-Norwich_terrier_kacy.jpg |[[Norwich Terrier]]||[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]||Group 03 Section 02 #072||Terrier Group||Group 02 (Terriers)||Group 04 - Terriers||Terrier||Terrier||Terrier |- |[[Nova Scotia Duck-Tolling Retriever]]||[[കാനഡ]]||Group 08 Section 01 #312||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:Tollers.jpg|100px]] |- |[[Old Croatian Sighthound]]||[[ക്രൊയേഷ്യ]]|||||||||||||| |- |[[Old Danish Pointer]]||[[ഡെന്മാർക്ക്]]||Group 07 Section 01 #281||||||||||||||[[File:Wyżeł duński 123.jpg|100px]] |- |[[Old English Sheepdog]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 01 Section 01 #016||Herding Group||Working Group||Group 07 - Herding Dogs||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:Old english sheepdog Ch Bobbyclown's Dare for More.jpg|100px]] |- |[[Old English Bulldog]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||[[File:CribandRosa1811.jpg|100px]] |- |[[Old English Terrier]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||||||||||||||||[[File:Old english terrier 041.jpg|100px]] |- |[[Old German Shepherd Dog]]||[[ജർമ്മനി]]||||||||||||||||[[File:Altdeutscher Schaeferhund cropped.jpg|100px]] |- |[[Olde English Bulldogge]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||CDHPR||[[File:Barkley In Pose.jpg|100px]] |- |[[Old time farm shepherd|Old Time Farm Shepherd]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||||[[File:Sable and White Female OTFS Dog.JPG|100px]] |- |[[Otterhound]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 06 Section 02 #294||Hound Group||Group 04 (Hounds)||Group 02 - Hounds||Hound||Hound||Scenthound|| |- |[[Pachon Navarro]]||[[സ്പെയിൻ]]|||||||||||||||| |- |[[Paisley Terrier]]||[[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex|| |- |[[Papillon (dog)|Papillon]]||[[സ്പെയിൻ]], [[ബെൽജിയം]], [[ഫ്രാൻസ്]]||Group 09 Section 09 #077||Toy Group||Group 01 (Toys)||Group 02- Toys||Toy||Toy||കൂട്ടിനായി വളർത്തുന്ന നായകൾ||[[File:RileyPapillon.JPG|100px]] |- |[[Parson Russell Terrier]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 03 Section 01 #339||Terrier Group||Group 02 (Terrier)||Terrier||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:05052881 PRT braun rau.jpg|100px]] |- |[[Patterdale Terrier]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||||||||||||||Terrier||[[File:Truf2.JPG|100px]] |- |[[Pekingese]]||[[ചൈന]]||Group 09 Section 08 #207||Toy Group||Group 01 (Toys)||Group 05- Toys||Toy||Toy||കൂട്ടിനായി വളർത്തുന്ന നായകൾ||[[File:Pekingese1904.jpg|100px]] |- |[[Perro de Presa Canario]]||[[സ്പെയിൻ]]||Group 02 Section 02 #346||FSS||||||||||കാവൽ നായ ||[[File:Dogo Canario.jpg|100px]] |- |[[Perro de Presa Mallorquin]]||[[സ്പെയിൻ]]||Group 02 Section 02 #249||||||||||||കാവൽ നായ ||[[File:Ca de bou dog.jpg|100px]] |- |[[Peruvian Hairless Dog]]||[[Peru]]||Group 05 Section 06 #310||FSS||||||||Non Sporting||Sighthound and Pariah||[[File:PHDStandardStanding - Perro Sin Pelo del Perú.jpg|100px]] |- |[[Phalène]]||[[ബെൽജിയം]], [[സ്പെയിൻ]]||||||||||||||||[[File:Spaniel miniaturowy kontynentalny phalene 00.jpg|100px]] |- |[[Pharaoh Hound]]||[[Malta]]||Group 05 Section 06 #248||Hound Group||Group 04 (Hounds)||Group 02 - Hounds||Hound||Hound||Sighthound and Pariah||[[File:Pies faraona e34.jpg|100px]] |- |[[Picardy Spaniel]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 07 Section 01 #108||||||Miscellaneous||||||Gun Dog||[[File:Epagneul picard 685.jpg|100px]] |- |[[Plott Hound]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||Hound Group||||||||||Scenthound||[[File:Plotthound.jpg|100px]] |- |[[Podenco Canario]]||[[സ്പെയിൻ]]||Group 05 Section 07 #329||FSS||||||||||Sighthound and Pariah||[[File:Podenco canario hembra.jpg|100px]] |- |[[Pointer (dog breed)|Pointer]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 07 Section 02 #001||Sporting Group||Group 03 (Gundogs)||Group 01 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:English pointer.jpg|100px]] |- |[[Polish Greyhound]]||[[പോളണ്ട്]]||Group 10 Section 03 #333||||||Miscellaneous||||||Sighthound and Pariah||[[File:Chart polski 67u7.jpg|100px]] |- |[[Polish Hound]]||[[പോളണ്ട്]]||Group 06 Section 01 #052||||||||||||||[[File:PolishHound-MlChPl-OKSANA-ZOstregoBoru-wl.JoannaZembrzuska 3.JPG|100px]] |- |[[Polish Hunting Dog]]||[[പോളണ്ട്]]||Group 06 Section 01 #354||||||||||||||[[File:PolishScenthound-"NUTKA Klusujaca Sfora wl A.Balcerzak.jpg|100px]] |- |[[Polish Lowland Sheepdog]]||[[പോളണ്ട്]]||Group 01 Section 01 #251||Herding Group||Group 05 (Working)||Group 07 - Herding||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:Polski owczarek nizinny rybnik-kamien pl.jpg|100px]] |- |[[Polish Tatra Sheepdog]]||[[പോളണ്ട്]]||Group 01 Section 01 #252||||||||||||കാവൽ നായ ||[[File:Polski Owczarek Podhalanski.jpg|100px]] |- |[[Pomeranian (dog)|Pomeranian]]||[[ജർമ്മനി]], [[പോളണ്ട്]]||Group 05 Section 04 #097||Toy Group||Group 01 (Toys)||Group 05- Toys||Toy||Toy||കൂട്ടിനായി വളർത്തുന്ന നായകൾ||[[File:Pomeranian 600.jpg|100px]] |- |[[Pont-Audemer Spaniel]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 07 Section 01 #114||||||||||||||[[File:04031158 Epagneul Pont Audemer.jpg|100px]] |- |[[Poodle]]||[[ജർമ്മനി]], [[ഫ്രാൻസ്]]||Group 09 Section 02 #172||Non-Sporting Group, Toy Group||Group 07 (Non-Sporting)||Group 06 - Non-Sporting, Group 05 - Toys||Utility||Utility||Companion Dog, Gun Dog||[[File:Silver Miniature Poodle stacked.jpg|100px]] |- |[[Porcelaine]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 06 Section 01 #030||||||||||||||[[File:Porcelaine.jpg|100px]] |- |[[Portuguese Podengo]]||[[പോർച്ചുഗൽ]]||Group 05 Section 07 #094||FSS||||||Hound||||Sighthound and Pariah||[[File:Evitarocks.jpg|100px]] |- |[[Portuguese Pointer]]||[[പോർച്ചുഗൽ]]||Group 07 Section 01 #187||FSS||||||||||Gun Dog||[[File:Portuguese pointer 11yo.jpg|100px]] |- |[[Portuguese Water Dog]]||[[പോർച്ചുഗൽ]]||Group 08 Section 03 #037||Working Group||Group 06 (Utility)||Group 03 - Working dogs||Working||Utility||Gun Dog||[[File:Cão de agua Português 2.jpg|100px]] |- |[[Pražský Krysařík]]||[[ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌]]||||||||||||||||[[File:Prazsky krysarik 1.jpg|100px]] |- |[[Pudelpointer]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 07 Section 01 #216||||||Group 01 - Sporting Dogs||||||Gun Dog||[[File:Pudelpointer on point.jpg|100px]] |- |[[Pug]]||[[ചൈന]]||Group 09 Section 11 #253||Toy Group||Group 01 (Toys)||Group 05- Toys||Toy||Toy||Companion Dog|| |- |[[Puli]]||[[ഹങ്കറി]]||Group 01 Section 01 #055||Herding Group||Group 05 (Working)||Group 07 - Herding Dogs||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:PuliBlack wb.jpg|100px]] |- |[[Pumi (dog)|Pumi]]||[[ഹങ്കറി]]||Group 01 Section 01 #056||FSS||Group 05 (Working)||||||Working||Herding Dog||[[File:Pumi 2.jpg|100px]] |- |[[Pungsan Dog]]||[[North Korea]]|||||||||||||||| |- |[[Pyrenean Mastiff]]||[[സ്പെയിൻ]]||Group 02 Section 02 #092||||||||||Utility||||[[File:MasPiri-Puma-FIN.jpg|100px]] |- |[[Pyrenean Shepherd]]||[[ഫ്രാൻസ്]]||Group 01 Section 01 #141||Herding Group||||Group 07 (Herding)||Pastoral||Utility||Herding Dog||[[File:PyreneanShepSmooth wb.jpg|100px]] |- |[[Rafeiro do Alentejo]]||[[പോർച്ചുഗൽ]]||Group 02 Section 02 #096||FSS||||||||||കാവൽ നായ||[[File:Rafeiro male.jpg|100px]] |- |[[രാജപാളയം നായ|രാജപാളയം നായ]]||[[ഇന്ത്യ]]||||||||||||||||[[File:Rajapalayam Hound.PNG|100px]] |- |[[Rampur Greyhound]]||[[ഇന്ത്യ]]||||||||||||||||[[File:Rampurgreyhound.jpg|100px]] |- |[[Rastreador Brasileiro]]||[[ബ്രസീൽ]]||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex|| |- |[[Ratonero Bodeguero Andaluz]]||[[സ്പെയിൻ]]||||||||||||||||[[File:Ratonero Bodeguero Andaluz.jpg|100px]] |- |[[Rat Terrier]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||FSS||||||||||||[[File:AmRatTerr2 wb.jpg|100px]] |- |[[Redbone Coonhound]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||Miscellaneous||||||||||Scenthound||[[File:Memphis_the_Redbone_Coonhound_(7_Nov_2004).jpg|100px]] |- |[[Rhodesian Ridgeback]]||[[Zimbabwe]]||Group 06 Section 03 #146||Hound Group||Group 04 (Hounds)||Group 02 - Hounds||Hound||Hound||Sighthound and Pariah||[[File:Rhodesian Ridgeback 600.jpg|100px]] |- |[[റോട്ട്‌വൈലർ]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 02 Section 02 #147||Working Group||Group 06 (Utility)||Group 03 - Working||Working||Utility||കാവൽ നായ||[[File:Rottweiler.jpg|100px]] |- |[[Russian Spaniel]]||[[റഷ്യ]]||||||||||||||||[[File:Russpaniel.jpg|100px]] |- |[[Russian Toy]]||[[റഷ്യ]]||Group 09 Section 09 #352 Provisional||FSS||||||||||Companion Dog||[[File:RusskiyToyWelpe.jpg|100px]] |- |[[Russo-European Laika]]||[[റഷ്യ]]||Group 05 Section 02 #304||||||||||||||[[File:Russo European Laika 2.jpg|100px]] |- |[[Russell Terrier]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 03 Section 02 #345||Terrier Group||Group 02 (Terriers)||||||||Terrier||[[File:FCI JRT.jpg|100px]] |- |[[Saarlooswolfhond]]||[[നെതർലന്റ്സ്]], [[ജർമ്മനി]]||Group 01 Section 01 #311||||||||||||Herding Dog||[[File:Bow bow.jpg|100px]] |- |[[Sabueso Español]]||[[സ്പെയിൻ]]||Group 06 Section 01 #204||||||||||||Scenthound||[[File:Angoi_de_A_Fonsagrada.JPG|100px]] |- |[[Sakhalin Husky]]||[[ജപ്പാൻ]]|||||||||||||| |- |[[Saluki]]||[[മദ്ധ്യപൂർവേഷ്യ]]||Group 10 Section 01 #269||Hound Group||Group 04 (Hounds)||Group 02 - Hounds||Hound||Hound||Sighthound and Pariah||[[File:Saluki dog breed.jpg|100px]] |- |[[Samoyed (dog)|Samoyed]]||[[റഷ്യ]]||Group 05 Section 01 #212||Working Group||Group 06 (Utility)||Group 03 - Working Dogs||Pastoral||Utility||Northern Breed||[[File:Samoyed 600.jpg|100px]] |- |[[Sapsali]]||[[Korea]]||||||||||||||||[[File:Sapsali.jpg|100px]] |- |[[Šarplaninac]]|| [[സെർബിയ]], [[Republic of Macedonia]] || Group 02 Section 02 #041||||||Miscellaneous List||||||കാവൽ നായ||[[File:Шарпланинецот од Св.Јован Бигорски.jpg|100px]] |- |[[Schapendoes]]||[[നെതർലന്റ്സ്]]||Group 03 Section 01 #313||FSS||||Herding Group||||||Herding Dog||[[File:Nederlandse-schapendoes-02.jpg|100px]] |- |[[Schillerstövare]]||[[സ്വീഡൻ]]||Group 06 Section 01 #131||||||||||||Scenthound||[[File:Schillerstövare bearbeitet.jpg|100px]] |- |[[Schipperke]]||[[ബെൽജിയം]]||Group 01 Section 01 #083||Non-Sporting Group||Group 07 (Non-sporting)||Group 06 (Non-sporting)||Utility||Non Sporting||കൂട്ടിനായി വളർത്തുന്ന നായകൾ||[[File:Schipperke gismo 12.jpg|100px]] |- |[[Giant Schnauzer]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 02 Section 01 #181||Working Group||Group 6 (Utility)||Group 3 - Working Dogs||Working||Utility||Herding Dog||[[File:GiantSchnauzer.jpg|100px]] |- |[[Miniature Schnauzer]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 02 Section 01 #183||Terrier Group||Group 6 (Utility)||Group 4 - Terriers||Utility||Utility||Terrier||[[File:Miniature Schnauzer 02.jpg|100px]] |- |[[Standard Schnauzer]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 02 Section 01 #182||Working Group||Group 6 (Utility)||Group 3 - Working Dogs||Working||Utility||Herding Dog||[[File:Emppumenossa.jpg|100px]] |- |[[Schweizer Laufhund]]||[[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]]||Group 06 Section 01 #059|||||||||||||||[[File:Swiss Hound.jpg|100px]] |- |[[Schweizerischer Niederlaufhund]]||[[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]]||Group 06 Section 01 #060||||||||||||Scenthound||[[File:08115491 Schwyzer Niederlaufhund.jpg|100px]] |- |[[Scotch Collie]]||[[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്]]||||||||||||||||[[File:Smooth Collie 600.jpg|100px]] |- |[[Scottish Deerhound]]||[[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്]]||Group 10 Section 02 #164||Hound Group||Group 4 (Hounds)||Group 2 - Hounds||Hound||Hound||Sighthound and Pariah|| |- |[[Scottish Terrier]]||[[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്]]||Group 03 Section 02 #073||Terrier Group||Group 2 (Terriers)||Group 4 - Terriers||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:ScottishTerrier.jpg|100px]] |- |[[Sealyham Terrier]]||[[Wales]]||Group 03 Section 02 #074||Terrier Group||Group 2 (Terriers)||Group 4 - Terrier||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:SealyhamTerrier2.jpg|100px]] |- |[[Segugio Italiano]]||[[ഇറ്റലി]]||Group 06 Section 01 #337 #198||||||||Hound||||||[[File:Segugioitalianopelorasofulvo.JPG|100px]] |- |[[Seppala Siberian Sleddog]]||[[കാനഡ]]||||||||||||||||[[File:Seppala Siberian Sleddog.jpg|100px]] |- |[[Serbian Hound]]||[[സെർബിയ]]||Group 06 Section 01 #150||||||||||||||[[File:Serbian Hound Face.JPG|100px]] |- |[[Serbian Tricolour Hound]]||[[സെർബിയ]]||Group 06 Section 01 #229||||||||||||||[[File:Srpski_Trobojni_Gonic.gif|100px]] |- |[[Shar Pei]]||[[ചൈന]]||Group 02 Section 02 #309||Non-Sporting Group||Group 7 (Non-Sporting)||Group 6 - Non-Sporting||Utility||Non Sporting||Northern Breed||[[File:BandWSharPei.JPG|100px]] |- |[[Shetland Sheepdog]]||[[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്]]||Group 01 Section 01 #088||Herding Group||Group 5 (Working Dogs)||Group 7 - Herding Dogs||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:Shetland Sheepdog 600.jpg|100px]] |- |[[Shiba Inu]]||[[ജപ്പാൻ]]||Group 05 Section 05 #257||Non-Sporting Group||Group 6 (Utility)||Group 6 - Non-Sporting||Utility||Utility||Northern Breed||[[File:Taka Shiba.jpg|100px]] |- |[[Shih Tzu]]||[[ചൈന]]||Group 09 Section 05 #208||Toy Group||Group 7 - Non-Sporting||Group 6 - Non-Sporting||Utility||Non Sporting||കൂട്ടിനായി വളർത്തുന്ന നായകൾ||[[File:Shih-Tzu.JPG|100px]] |- |[[Shikoku (dog)|Shikoku]]||[[ജപ്പാൻ]]||Group 05 Section 05 #319||||||||||||Northern Breed||[[File:Shikokuken.jpg|100px]] |- |[[Shiloh Shepherd Dog]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]|||||||||||||| |- |[[Siberian Husky]]||[[റഷ്യ]]||Group 05 Section 01 #270||Working Group||Group 6 (Utility)||Group 3 (Working)||Working||Utility||Northern Breed||[[File:Siberian-husky.jpg|100px]] |- |[[Silken Windhound]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||||[[File:Fallon the Silken Windhound.jpg|100px]] |- |[[Sinhala Hound]]||[[Sri Lanka]]|||||||||||||| |- |[[Skye Terrier]]||[[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്]]||Group 03 Section 02 #072||Terrier Group||Group 2 (Terriers)||Group 4 (Terriers)||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Skye terrier 800.jpg|100px]] |- |[[Sloughi]]||[[മൊറോക്കൊ]]||Group 10 Section 03 #188||FSS||Group 4 (Hounds)||||Hound||Hound||Sighthound and Pariah||[[File:Sloughi sandcolor.jpg|100px]] |- |[[Slovak Cuvac]]||[[Slovakia]]||Group 01 Section 01 #142||||||||||||കാവൽ നായ||[[File:Cuvac 1.jpg|100px]] |- |[[Slovakian Rough-haired Pointer]]||[[Slovakia]]||Group 07 Section 01 #320||||||||||||||[[File:ICh Brita z Ruzenice.jpg|100px]] |- |[[Slovenský Kopov]]||[[Slovakia]]||Group 06 Section 01 #244||||||||||||Scenthound||[[File:MVP Nitra 2004 (8).jpg|100px]] |- |[[Smålandsstövare]]||[[സ്വീഡൻ]]||||||||||||||||[[File:Smaland-Stövare.jpg|100px]] |- |[[Small Greek Domestic Dog]]||[[ഗ്രീസ്]]||||||||||||||||[[File:SmallGreekDomesticDog.jpg|100px]] |- |[[Soft-Coated Wheaten Terrier]]||[[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്|അയർലണ്ട്]]||Group 03 Section 01 #040||Terrier Group||Group 2 (Terriers)||Group 4 - Terriers||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Dog2wheaten.jpg|100px]] |- |[[South Russian Ovcharka]]||[[റഷ്യ]]||Group 01 Section 01 #326||||||||||||കാവൽ നായ ||[[File:South Russian Ovcharka.jpg|100px]] |- |[[Southern Hound]]||[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|Britain]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||[[File:Southern Hound.jpg|100px]] |- |[[Spanish Mastiff]]||[[സ്പെയിൻ]]||Group 02 Section 02 #091||FSS||||||||||||[[File:Mastif hiszpanski pl.jpg|100px]] |- |[[Spanish Water Dog]]||[[സ്പെയിൻ]]||Group 08 Section 03 #336||FSS||||||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:Perro agua.jpg|100px]] |- |[[Spinone Italiano]]||[[ഇറ്റലി]]||Group 07 Section 01 #165||Sporting Group||Group 3 (Gundogs)||Sporting||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:Spinone italiano Oliver.jpg|100px]] |- |[[Sporting Lucas Terrier]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||||||||||||||Terrier|| |- |[[St. Bernard (dog)|St. Bernard]]||[[ഇറ്റലി]], [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]]||Group 02 Section 02 #061||Working Group||Utility Group||Working Group||Working Group||Utility||കാവൽ നായ||[[File:Stbernardinsnow.jpg|100px]] |- |[[St. John's Water Dog]]||[[Dominion of Newfoundland|Newfoundland]], [[കാനഡ]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||[[File:St Johns dog.jpg|100px]] |- |[[Stabyhoun]]||[[നെതർലന്റ്സ്]]||Group 07 Section 01 #222||FSS||||||||||Gun Dog||[[File:Frisianstaby.jpg|100px]] |- |[[Staffordshire Bull Terrier]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 03 Section 03 #076||Terrier Group||Group 2 (Terriers)||Group 4 - Terriers||Terrier||Terrier||Terrier|| |- |[[Stephens Cur]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||Scenthound||[[File:Stephens Cur.jpg|100px]] |- |[[Styrian Coarse-haired Hound]]||[[ഓസ്ട്രിയ]]||Group 06 Section 01 #062||||||||||||Scenthound||[[File:Steirische Rauhhaarbracke.jpg|100px]] |- |[[Sussex Spaniel]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 08 Section 02 #127||Sporting Group||Group 3 (Gundogs)||Group 1 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:Sussex spaniel t43.jpg|100px]] |- |[[Swedish Lapphund]]||[[സ്വീഡൻ]]||Group 05 Section 03 #135||FSS||||||||Working||||[[File:Svensk lapphund.JPG|100px]] |- |[[Swedish Vallhund]]||[[സ്വീഡൻ]]||Group 05 Section 03 #014||Herding Group||Group 5 (Working Dogs)||Group 7 (Herding Dogs)||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:SwedishVallhundAgility wb.jpg|100px]] |- |[[Tahltan Bear Dog]]||[[കാനഡ]]||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||[[File:Tahltan Bear Dog sketch2.jpg|100px]] |- |[[Taigan]]||[[കിർഗ്ഗിസ്ഥാൻ]]||||||||||||||||[[File:Taigan.jpg|100px]] |- |[[Tamaskan Dog]]||[[ഫിൻലാന്റ്]]||||||||||||||||[[File:Tamaskan.jpg|100px]] |- |[[Teddy Roosevelt Terrier]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||Terrier||[[File:Teddyterrier.jpg|100px]] |- |[[Telomian]]||[[മലേഷ്യ]]||||||||||||||||[[File:Telomian.jpg|100px]] |- |[[Tenterfield Terrier]]||[[ഓസ്ട്രേലിയ]]||||||Group 2 (Terriers)||||||Terrier||||[[File:TenterfieldTerrier.jpg|100px]] |- |[[Thai Bangkaew Dog]]||[[തായ്‌ലാന്റ്]]|||||||||||||||| |- |[[Thai Ridgeback]]||[[തായ്‌ലാന്റ്]]||Group 05 Section 08 #338||FSS||||||||||Sighthound and Pariah||[[File:Thai-Ridgeback.jpg|100px]] |- |[[Tibetan Mastiff]]||[[ചൈന]]||Group 02 Section 02 #230||Working Group||Group 6 (Utility)||||Working||Utility||കാവൽ നായ|| |- |[[Tibetan Spaniel]]||[[ടിബറ്റ്]]||Group 09 Section 05 #231||Non-Sporting Group||Group 1 (Toys)||Group 6 - Non-Sporting Dogs||Utility||Non Sporting||കൂട്ടിനായി വളർത്തുന്ന നായകൾ||[[File:Tibetansk spaniel.jpg|100px]] |- |[[Tibetan Terrier]]||[[ടിബറ്റ്]]||Group 09 Section 05 #209||Non-Sporting Group||Group 1 (Toys)||Group 6 - Non-Sporting Dogs||Utility||Non Sporting||കൂട്ടിനായി വളർത്തുന്ന നായകൾ||[[File:Tibetan-terrier-Blue-Blossom-Guldborg-Denmark.jpg|100px]] |- |[[Tornjak]]||[[ബോസ്നിയ ഹെർസെഗോവിന]], [[ക്രൊയേഷ്യ]]||Group 02 Section 02 #355 (provisional)|||||||||||||| |- |[[Tosa (dog)|Tosa]]||[[ജപ്പാൻ]]||Group 02 Section 02 #260||FSS||||||||||കാവൽ നായ ||[[File:Tosa inu - głowa.jpg|100px]] |- |[[Toy Bulldog]]|| ||Extinct||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex||Ex|| |- |[[Toy Fox Terrier]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||Toy Group||||||||||Terrier||[[File:Toy Fox Terrier 2.jpg|100px]] |- |[[Toy Manchester Terrier]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]], [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||Toy Group||Toy Group||||||||Terrier||[[File:Toy-manchester-terrier-weave.png|100px]] |- |[[Treeing Cur]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]|||||||||||||||| |- |[[Treeing Walker Coonhound]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||FSS||||||||||Scenthound||[[File:Treeing-walker-coonhound-standing.jpg|100px]] |- |[[Tyrolean Hound]]||[[ഓസ്ട്രിയ]]||Group 06 Section 01 #068||||||||||||||[[File:Tiroler Bracke.jpg|100px]] |- |[[Utonagan]]||[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]|||||||||||||||| |- |[[Vizsla]]||[[ഹങ്കറി]]||Group 07 Section 01 #057||Sporting Group||Group 3 (Gundogs)||Group 1 - Sporting Dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:Vizsla.jpg|100px]] |- |[[Volpino Italiano]]||[[ഇറ്റലി]]||Group 05 Section 04 #195||||||||||||||[[File:Volpino04.jpg|100px]] |- |[[Weimaraner]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 07 Section 01 #099||Sporting Group||Group 3 (Gun dogs||Group 1 - Sporting||Gun dog||Gundogs||Gun Dog||[[File:Weimaraner wb.jpg|100px]] |- |[[Cardigan Welsh Corgi]]||[[Wales]]||Group 01 Section 01 #038||Herding Group||Group 5 (Working Dogs)||Group 7 - Herding Dogs||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:Cardigan Welsh Corgi 600.jpg|100px]] |- |[[Pembroke Welsh Corgi]]||[[Wales]]||Group 01 Section 08 #039||Herding Group||Group 5 (Working Dogs)||Group 7 - Herding Dogs||Pastoral||Working||Herding Dog||[[File:Pembroke Welsh Corgi 600.jpg|100px]] |- |[[Welsh Sheepdog]]||[[Wales]]||||||||||||||||[[File:Welsh Sheepdog.jpg|100px]] |- |[[Welsh Springer Spaniel]]||[[Wales]]||Group 08 Section 02 #126||Sporting Group||Group 3 (Gundogs)||Sporting dogs||Gundog||Gundogs||Gun Dog||[[File:Welsh Springer Spaniel 1.jpg|100px]] |- |[[Welsh Terrier]]||[[Wales]]||Group 03 Section 01 #078||Terrier Group||Group 2 (Terriers)||Group 4 - Terrier||Terrier||Terrier||Terrier||[[File:Welch Terrier on sand - 2007.png|100px]] |- |[[West Highland White Terrier]]||[[സ്കോട്ട്‌ലൻഡ്]]||Group 03 Section 02 #085||ടെറിയർ Group||Group 2 (ടെറിയർ)||Group 4 - ടെറിയർ||ടെറിയർ||ടെറിയർ||ടെറിയർ||[[File:West Highland White Terrier Krakow.jpg|100px]] |- |[[West Siberian Laika]]||[[റഷ്യ]]||Group 05 Section 02 #306||||||||||||||[[File:West Siberian Laika.jpg|100px]] |- |[[Westphalian Dachsbracke]]||[[ജർമ്മനി]]||Group 06 Section 01 #100||||||||||||Scenthound||[[File:Westfälische Dachsbracke.jpg|100px]] |- |[[Wetterhoun]]||[[നെതർലന്റ്സ്]]||Group 08 Section 03 #221||||||||||||Gun Dog||[[File:Fryzyjski pies wodny u68.jpg|100px]] |- |[[Whippet]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 10 Section 03 #162||Hound Group||Group 4 (Hounds)||Group 2 (Hounds)||Hound||Hound||Sighthound and Pariah||[[File:WhippetWhiteSaddled wb.jpg|100px]] |- |[[വൈറ്റ് ഇംഗ്ലീഷ് ബുൾഡോഗ് ]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||||||[[File:Hedden's Buddy Roe.jpg|100px]] |- |[[White Shepherd Dog]]||[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]||||||||||||Working||Herding Dog||[[File:Schweizer Schäferhund, 9 Monate.JPG|100px]] |- |[[Wirehaired Vizsla]]||[[ഹങ്കറി]]||Group 07 Section 01 ##239||FSS||Group 1 - Sporting Dogs||Gundog||||||Gun Dog||[[File:Drahthaarvizsla.jpg|100px]] |- |[[Wirehaired Pointing Griffon]]||[[നെതർലന്റ്സ്]], [[ഫ്രാൻസ്]]||Group 07 Section 01 #107||Sporting Group||||Group 1 - Sporting Dogs||Gundog||||Gun Dog||[[File:Korthalsgriffon.jpg|100px]] |- |[[Yorkshire Terrier]]||[[ഇംഗ്ലണ്ട്]]||Group 03 Section 04 #086||Toy Group||Group 1 (Toys)||Group V, Toys||Toy Group||Toy||കൂട്ടിനായി വളർത്തുന്ന നായകൾ||[[File:Yorkshire Terrier WA Mozart Dolce Sinfonia.jpg|100px]] |- class="sortbottom" !ഇനം!!ഉത്ഭവം!![[ഫെഡറേഷൻ സൈനൊലോജിക് ഇന്റെർനാഷ്നാലെ|FCI]]!![[American Kennel Club|AKC]]!![[Australian National Kennel Council|ANKC]]!![[Canadian Kennel Club|CKC]]!![[The Kennel Club|KC]]!![[New Zealand Kennel Club|NZKC]]!![[United Kennel Club|UKC]]!!ചിത്രം |} == ഇതും കാണുക == * dog ] == അവലംബം== {{Reflist}} * Lists of recognized breeds for major kennel clubs as listed in breed boxes in all dog breed articles: ** [http://www.akc.org/breeds/complete_breed_list.cfm American Kennel Club] ** [http://www.ankc.org.au/home/breeds.asp Australian National Kennel Council] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080820121339/http://www.ankc.org.au/home/breeds.asp |date=2008-08-20 }} ** [http://www.ckc.ca/en/ Canadian Kennel Club] ** [http://www.fci.be/nomenclatures.asp?lang=en&sel=0 Fédération Cynologique Internationale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080911061318/http://www.fci.be/nomenclatures.asp?lang=en&sel=0 |date=2008-09-11 }} ** [http://oldvet.com/top-10-dogs-breed-for-2011/ Top 10 Dogs Breed For 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110206034343/http://oldvet.com/top-10-dogs-breed-for-2011/ |date=2011-02-06 }} ** [http://www.thekennelclub.org.uk/item/435 The Kennel Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080824100509/http://www.thekennelclub.org.uk/item/435 |date=2008-08-24 }} ** [http://www.nzkc.org.nz/dogselect.html New Zealand Kennel Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091105182612/http://www.nzkc.org.nz/dogselect.html |date=2009-11-05 }} ** [http://www.ukcdogs.com/RegistrationBreeds.htm United Kennel Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080219192433/http://www.ukcdogs.com/RegistrationBreeds.htm |date=2008-02-19 }} ** [http://www.rarebreed.com/breedlist.html Rare Breed Network] {{DEFAULTSORT:List Of Dog Breeds}} {{Domestic dog}} [[വർഗ്ഗം:നായ ജനുസ്സുകൾ]] [[Category:ജീവികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]] [[ru:Породы собак]] p8201wyy8tym0cquegsdxh91mrd101r 0 161459 4627194 3851306 2026-05-31T11:49:39Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627194 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Google AdSense}} {{Infobox software | name = ഗൂഗിൾ ആഡ്സെൻസ് | logo = AdSense Logo.svg | screenshot = | caption = | developer = [[Google]] | released = {{start date and age|2003|6|18}}<ref>[https://www.google.com/press/pressrel/adsense.html Google Expands Advertising Monetization Program for Websites], June 18, 2004, Press Release, Google</ref> | genre = [[Online advertising]] | license = | website = | latest_release_version = | latest_release_date = | latest_preview_version = | latest_preview_date = | operating_system = [[Cross-platform]] (web-based application) }} [[വെബ് സൈറ്റ്|വെബ്സൈറ്റുകളിൽ]] പരസ്യങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നതിനു വേണ്ടിയുള്ള ഒരു [[ഗൂഗിൾ]] സേവനമാണ് '''ഗൂഗിൾ ആഡ്സെൻസ്''' (Google Adsense). ലോകവ്യാപകമായി ഏറ്റവും അധികം വെബ്സൈറ്റുകളിൽ പരസ്യങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നത് ഗൂഗിൾ ആഡ്സെൻസ് സേവനം ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയാണ്. ഈ നിലയിൽ പരിഗണിച്ചാൽ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പരസ്യ കമ്പനി ആണ് ഗൂഗിൾ എന്ന് പറയാം. ഗൂഗിളിന്റെ വരുമാനത്തിന്റെ നല്ലൊരു ശതമാനം സംഭാവന ചെയ്യുന്നത്‌ ഗൂഗിൾ ആഡ്സെൻസ് ആണ്. ഈ പരസ്യങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്നതും പരിപാലിക്കുന്നതും ഗൂഗിൾ ആണ്. ഓരോ ക്ലിക്കിനും ഓരോ ഇംപ്രഷൻ അടിസ്ഥാനത്തിലും അവർക്ക് വരുമാനം ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയും. ഗൂഗിൾ ഓരോ പ്രവർത്തനത്തിനും നിരക്കിളവ് നൽകുന്ന ഒരു സേവനം ബീറ്റ പരീക്ഷിച്ചു, എന്നാൽ 2008 ഒക്ടോബറിൽ ഡബിൾക്ലിക്ക്(DoubleClick) ഓഫറിന് അനുകൂലമായി (ഗൂഗിളിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ളത്) അത് നിർത്തലാക്കി.<ref>{{cite web|title=DoubleClick by Google - Better digital advertising|url=https://marketingplatform.google.com/about/enterprise/}}</ref> 2014 ലെ ഒന്നാം പാദത്തിൽ, ഗൂഗിൾ ആഡ്‌സെൻസ് വഴി 3.4 ബില്യൺ യുഎസ് ഡോളർ (വാർഷികമായി 13.6 ബില്യൺ ഡോളർ) അല്ലെങ്കിൽ മൊത്തം വരുമാനത്തിന്റെ 22% നേടി. ആഡ്ചോയിസ്സ്(AdChoices) പ്രോഗ്രാമിൽ ആഡ്‌സെൻസ് ഒരു പങ്കാളിയാണ്, അതിനാൽ ആഡ്സെൻസ് പരസ്യങ്ങളിൽ സാധാരണയായി ത്രികോണാകൃതിയിലുള്ള ആഡ്ചോയിസ്സ് ഐക്കൺ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite web|url = http://searchengineland.com/google-revamps-labels-on-ads-to-comply-with-industry-effort-69424|title = Goodbye "Ads By Google" & Hello "AdChoices" As Google's Backs Industry Label Effort|last = Parker|first = Pamela|date = March 22, 2011|access-date = January 20, 2015|publisher = [[Search Engine Land]]|archive-date = 2023-02-05|archive-url = https://web.archive.org/web/20230205034236/http://searchengineland.com/google-revamps-labels-on-ads-to-comply-with-industry-effort-69424|url-status = dead}}</ref> ഈ പ്രോഗ്രാം [[എച്ച്.ടി.ടി.പി. കുക്കി|എച്ച്ടിടിപി(HTTP)കുക്കികളിലും]] പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 2021-ൽ 38.3 ദശലക്ഷത്തിലധികം വെബ്‌സൈറ്റുകൾ ആഡ്‌സെൻസ് ഉപയോഗിക്കുന്നു.<ref>{{cite web|last=|first=|date=|title=Websites using Google AdSense|url=https://trends.builtwith.com/websitelist/Google-Adsense|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=22 January 2021|website=}}</ref> ==പ്രവർത്തന രീതി== ഗൂഗിൾ ആഡ്സെൻസ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു ഇടനിലക്കാരനായി വർത്തിക്കുന്നു. ഗൂഗിൾ ആഡ്സെൻസ് അംഗത്വം നേടിയെടുത്താൽ മാനദണ്ഡങ്ങൾക്ക് വിധേയമായി ഏതൊരു വെബ് സൈറ്റിലും പരസ്യങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കുവാനും അതിലൂടെ വരുമാനം നേടുവാനും സാധിക്കും. ഒരിക്കലും യഥാർത്ഥ പരസ്യ ദാതാവുമായി ബന്ധപെടേണ്ടി വരുന്നില്ല. ഗൂഗിൾ ആഡ്സെൻസ് അംഗത്വം നേടുവാൻ വെബ്‌സൈറ്റിൽ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ആ സമയത്ത് ഒരു വെബ്‌ വിലാസം സമർപ്പിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ആ വെബ്സൈറ്റ് ഗൂഗിൾ നിഷ്കർഷിക്കുന്ന മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പു വരുത്തേണ്ടതാണ്. അതിനു ശേഷം ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കകം ഒരു മറുപടി ലഭിക്കും. മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിൽ അംഗത്വം ലഭിക്കും. അല്ലാത്ത പക്ഷം തള്ളിക്കളയും. അംഗത്വം ലഭിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ ഗൂഗിൾ ആഡ്സെൻസ് വെബ്‌സൈറ്റിൽ ലോഗിൻ ചെയ്തു അനുയോജ്യമായ വലിപ്പത്തിലുള്ള പരസ്യ ഫലകങ്ങൾ തെരഞ്ഞെടുക്കാം. തെരെഞ്ഞെടുത്ത ഫലകമനുസരിച്ച് ഉടൻ തന്നെ ഒരു [[ജാവാസ്ക്രിപ്റ്റ്]] കോഡ് ലഭിക്കും. ഈ കോഡ് വെബ്‌പേജുകളിൽ ഉപയോഗിച്ചാൽ ആ പേജുകളിലെ ഉള്ളടക്കതിനു അനുയോജ്യമായ പരസ്യങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിക്കപെടും. ഉദാഹരണമായി വെബ്സൈറ്റിലെ ഉള്ളടക്കം കാറുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെങ്കിൽ പരസ്യങ്ങളും കാറുകളോട് ബന്ധപ്പെട്ടവ ആയിരിക്കും. ഈ പരസ്യങ്ങളിൽ സന്ദർശകർ ക്ലിക്ക് ചെയ്താൽ അതിൽ നിന്നും ഗൂഗിളിന് ലഭിക്കുന്ന വരുമാനത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം ആഡ്‌സെൻസ് ഉടമസ്ഥന് ലഭിക്കും. ഓരോ പരസ്യത്തിനും ലഭിക്കുന്ന വരുമാനം വ്യത്യസ്തമായിരിക്കും. ഒരു പരസ്യത്തിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനം വിവിധ സാഹചര്യങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. വെബ്സൈറ്റിന്റെ ഉള്ളടക്കം, സന്ദർശകന്റെ പ്രദേശം, സമയം, വെബ്സൈറ്റിന്റെ മൊത്തം ഗതാഗതം തുടങ്ങി നിരവധി കാര്യങ്ങൾ വരുമാന നിർണയത്തെ സ്വാധീനിക്കും. പരസ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനം നിരീക്ഷിക്കുവാൻ ഗൂഗിൾ ആഡ്സെൻസ് വെബ്സൈറ്റിൽ സൗകര്യം ഉണ്ട്. ഈ വരുമാനം ഒരു നിശ്ചിത തുകയിൽ എത്തിയാൽ അത് പിൻവലിക്കാം. ==നിബന്ധനകൾ== * വെബ്സൈറ്റിലെ ഉള്ളടക്കം ഗൂഗിൾ നിഷ്കർഷിക്കുന്ന ഭാഷകളിൽ ഉൾപെടുന്നതാകണം. * പരസ്യങ്ങളിൽ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുവാൻ സന്ദർശകരെ പ്രേരിപ്പിക്കുവാൻ പാടില്ല. * വെബ്സൈറ്റിലെ ഉള്ളടക്കം വേറൊരു വെബ്സൈറ്റിൽ നിന്നും പകർത്തിയത്‌ ആകാൻ പാടില്ല. * ഉള്ളടക്കത്തിൽ അശ്ലീലം പാടില്ല.<ref name="gad_nudity_defn">[https://www.google.com/adsense/support/bin/answer.py?hl=en&answer=105957 പ്രായപൂർത്തിയാവർക്കുള്ള ഉള്ളടക്കം]</ref> == അവലംബം == <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== [http://www.google.com/adsense/support/ ഗൂഗിൾ ആഡ്സെൻസ് സഹായം]<br /> [http://adsense.blogspot.com/?utm_source=asos&utm_campaign=ww-ww-et-left_nav&utm_medium=link ഗൂഗിൾ ആഡ്സെൻസ് ബ്ലോഗ്‌]<br /> [https://www.google.com/adsense/static/en_US/AdFormats.html?gsessionid=o3MEgRFW9pH8TGY4M2LWPg ഗൂഗിൾ ആഡ്സെൻസ് പരസ്യ മാതൃകകൾ] {{ഗൂഗിൾ}} [[വർഗ്ഗം:ഗൂഗിൾ സേവനങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഗൂഗിൾ]] jrw6gcsq3syvqtd3hzplncglqh0cs3x 0 167529 4627048 4617662 2026-05-30T16:50:16Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627048 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|calligraphy}} [[Image:Ijazah3.jpg|thumb|right|1791 ൽ തുർക്കിയിൽ നൽകിയ ഒരു യോഗ്യതാ പത്രം]] [[പ്രമാണം:കാലിഗ്രഫി.png|ലഘുചിത്രം|തുഗ്ര അറബി കാലിഗ്രഫി]] അക്ഷരങ്ങളുടെ പ്രത്യേകരീതിയിലുള്ള ക്രമീകരണത്തിലൂടെ മനോഹരമായ ചിത്രമാക്കി മാറ്റുന്ന കലയാണ് '''കലിഗ്രഫി'''. ഒന്നാം നൂറ്റാണ്ടോടെ തന്നെ റോമൻ കൊത്തുപണികളിൽ ലാറ്റിൻ അക്ഷരമാല കൊണ്ടുള്ള കലിഗ്രഫി കാണാൻ കഴിയും . നാലും, അഞ്ചും നൂറ്റാണ്ടുകൾക്കു മുൻപേ തന്നെ ബൈബിൾ പകർത്തിയെഴുതുന്നതിൽ കലിഗ്രഫി ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. പ്രധാനമായും [[അറബിഭാഷ|അറബിഭാഷയിലാണ്]] ഈ കലാരൂപം കൂടതലായി ഉപയോഗിച്ചുവരുന്നത്. ചൈനീസ് നാഗരികതയിലും കലിഗ്രഫി ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും അക്ഷരങ്ങളെ ഒറ്റയൊറ്റയായി മാത്രമാണ് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. ഖുർആൻ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനുവേണ്ടി അറബി ലിപി വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയപ്പോൾ ആരംഭിച്ച ലിപി പരിഷ്ക്കരണ ശ്രമങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് അറബി കലിഗ്രഫി രൂപപ്പെട്ടു വന്നത്. [[ഖുർആൻ]] പ്രതികൾ, മദ്രസകൾ, പള്ളികൾ, എന്നിവ അലങ്കരിക്കുന്നതിന് ചിത്രങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ കലിഗ്രഫി ഉപയോഗിക്കുന്നു. എഴുത്തുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു കലാരൂപമാണ്‌ കാലിഗ്രാഫി. ബ്രഷ്, മൂർച്ചയുള്ള, എഴുത്ത് ഉപകരണം, എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചു എഴുത്തുകൾ ഡിസൈൻ ചെയ്യുകയും എഴുതുകയും ചെയ്യുന്ന കലയാണ്‌ ഇത്. <ref name=mediaville1996>{{cite book|last=Mediaville|first=Claude|title=Calligraphy: From Calligraphy to Abstract Painting|year=1996|publisher=Scirpus-Publications|location=Belgium|isbn=9080332518}}</ref><ref name=zapf2007 /><ref>{{cite book|author=Henning, W.E.|year=2002|title=An Elegant Hand: The Golden Age of American Penmanship and Calligraphy|editor-last=Melzer|editor-first=P.|publisher=Oak Knoll Press|location=New Castle, Delaware|isbn=978-1584560678}}</ref> ഭാഷയെ ഒരു കൂട്ടം ചിഹ്നങ്ങളോ പ്രതീകങ്ങളോ ഉപയോഗിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തുന്നതാണ് എഴുത്ത്. ഗുഹാചിത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ചിത്രണങ്ങളും കാന്തികനാടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ ഭാഷണവും എഴുത്തിൽ നിന്ന് ഭിന്നമാണ്. സാധന കൈമാറ്റങ്ങൾ കുറിച്ചുവെക്കേണ്ടി വന്നതിൻറെ ഫലമായാണ് എഴുത്ത് രൂപപ്പെട്ടത്. ഉദ്ദേശ്യം ബി.സി. 4-ആം സഹസ്രാബ്ദത്തിൽ വാണിജ്യവും അതിൻറെ നടത്തിപ്പും ഓർമ്മയിൽ സൂക്ഷിക്കാനാവാത്ത വിധം സങ്കീർണ്ണമാകുകയും എഴുത്ത് ക്രയവിക്രയങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനും സ്ഥിരമായ രൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനും കൂടുതൽ ആവശ്യമായിവരികയും ചെയ്തു. മദ്ധ്യഅമേരിക്കയിൽ എഴുത്ത് രൂപപ്പെട്ടത് കാലഗണന, ചരിത്രസംഭവങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുകയെന്ന രാഷ്ട്രീയാവശ്യം എന്നിവക്ക് വേണ്ടിയാണെന്ന് കരുതുന്നു. ആധുനിക കാലത്തെ കാലിഗ്രാഫി ഫൈൻ ആർട്ടുകൾ ആണ്, ചിലപ്പോൾ വായിക്കാൻ സാധിക്കാത്തതുമാണ്. പരമ്പരാഗത കാലിഗ്രാഫി ടൈപ്പോഗ്രാഫിയിൽനിന്നും നോൺ-ക്ലാസിക്കൽ ഹാൻഡ്‌-ലെറ്ററിംഗിൽനിന്നും വ്യത്യസ്തമാണ്, അതേസമയം ഒരു കാലിഗ്രാഫർ ഇതെല്ലാം പ്രാക്ടീസ് ചെയ്യുന്നുണ്ടാകാം. <ref>{{cite book|author=Pott, G.|year=2006|title=Kalligrafie: Intensiv Training|trans_title=Calligraphy: Intensive Training|publisher=Verlag Hermann Schmidt|isbn=9783874397001|language=de}}</ref><ref>{{cite book|author=Pott, G.|year=2005|title=Kalligrafie: Erste Hilfe und Schrift-Training mit Muster-Alphabeten|publisher=Verlag Hermann Schmidt|isbn=9783874396752|language=de}}</ref><ref name=zapf2007>{{cite book|author=Zapf, H.|year=2007|title=Alphabet Stories: A Chronicle of technical developments|publisher=Cary Graphic Arts Press|location=Rochester, New York|isbn=9781933360225}}</ref><ref name=zapf2006>{{cite book|author=Zapf, H.|year=2006|title=The world of Alphabets: A kaleidoscope of drawings and letterforms}} CD-ROM</ref> കല്യാണ കുറികൾ, പരിപാടികളുടെ കുറികൾ, ഫോണ്ട് ഡിസൈൻ ആൻഡ്‌ ടൈപ്പോഗ്രാഫി, യഥാർത്ഥ കൈയക്ഷര ലോഗോ ഡിസൈൻ, മതപരമായ കലകൾ, അറിയിപ്പുകൾ, ഗ്രാഫിക് ഡിസൈൻ, എന്നിങ്ങനെ കാലിഗ്രാഫി ഈ കാലത്ത് വലിയ രീതിയിൽ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. സിനിമകളിലും ടിവി പരിപാടികളിലും നീങ്ങുന്ന ചിത്രങ്ങൾക്കായും, ടെസ്റ്റിമോണിയലുകൾക്കും, ജനന മരണ സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾക്കും, മാപ്പുകൾക്കും മറ്റു എഴുത്ത് ജോലികൾക്കും കാലിഗ്രാഫി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. <ref>{{cite book|author=Geddes, A.|author2=Dion, C.|year=2004|title=Miracle: a celebration of new life|publisher=Photogenique Publishers|location=Auckland|isbn= 9780740746963}}</ref> ==വ്യത്യസ്ത തരം അറബി കലിഗ്രഫി ലിപികൾ== #കൂഫി ലിപി #നസ്ഖ് ലിപി #ഥുലുഥ് #മുഹഖ്ഖഖ് #റയ്ഹാനി #റുഖ്അ #തൗഖി #മഗരിബി #ഫാർസി #തുഗ്ര ==ഉപകരണങ്ങൾ== പെന്നും ബ്രഷുമാണ് ഒരു കാലിഗ്രാഫർക്ക് വേണ്ട അടിസ്ഥാന ഉപകരണങ്ങൾ. പറന്ന, ഉരുണ്ട, കൂർത്ത നിബ്ബുകളുള്ള കാലിഗ്രാഫി പെന്നുകളുണ്ട്. <ref>{{cite book|author=Reaves, M.|author2=Schulte, E.|year=2006|title=Brush Lettering: An instructional manual in Western brush calligraphy|edition=Revised|publisher=Design Books|location=New York}}</ref><ref>{{cite book|editor-last=Child|editor-first=H.|year=1985|title=The Calligrapher's Handbook|publisher=Taplinger Publishing Co.}}</ref><ref>{{cite book|editor-last=Lamb|editor-first=C.M.|origyear=1956|title=Calligrapher's Handbook|publisher=Pentalic|year=1976}}</ref> ചില അലങ്കാര പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി ഒന്നിലധികം നിബ്ബുകളുള്ള പെന്നുകൾ, സ്റ്റീൽ ബ്രഷുകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. ഫെൽറ്റ്-ടിപ് പെന്നുകളും ബോൾപോയിന്റ് പെന്നുകളും ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്. എച്ച്.ജി. വെൽസിൻറെ വാദമനുസരിച്ച് എഴുത്തിന് "ഒത്തുതീർപ്പുകളും കരാറുകളും നിയമങ്ങളും ശാസനങ്ങളും രേഖയാക്കാനുള്ള കഴിവുണ്ട്. ഇത് പഴയകാല നഗരരാഷ്ട്രങ്ങളേക്കാൾ വളരെക്കൂടുതൽ വളരാൻ രാജ്യങ്ങളെ പര്യാപ്തമാക്കി. തുടർച്ചയായ ചരിത്രപരമായ ഒരു അവബോധം സാദ്ധ്യമാക്കിയത് എഴുത്താണ്. പുരോഹിതന്റെയോ രാജാവിന്റെയോ ഉത്തരവും അവരുടെ മുദ്രയും അവരുടെ കാഴ്ച്ചയ്ക്കും ശബ്ദത്തിനുമപ്പുറത്ത് ചെല്ലാനും അവരുടെ മരണത്തിനു ശേഷവും അവശേഷിക്കാനും സാദ്ധ്യതയുണ്ടായി" ==പരമ്പരാഗത ശൈലികൾ== പാശ്ചാത്യ കാലിഗ്രാഫി ലാറ്റിൻ എഴുത്ത് വഴി മനസ്സിലാക്കാവുന്നതാണ്. [[യൂറോപ്പ്]], ഈസ്റ്റ് ഏഷ്യ, സൗത്ത് ഏഷ്യ, എന്നിവിടങ്ങളിലെ കാലിഗ്രാഫികളെല്ലാം വ്യത്യസ്തമാണ്. ഭാഷയെ ഒരു കൂട്ടം ചിഹ്നങ്ങളോ പ്രതീകങ്ങളോ ഉപയോഗിച്ച് രേഖപ്പെടുത്തുന്നതാണ് എഴുത്ത്. ഗുഹാചിത്രങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ചിത്രണങ്ങളും കാന്തികനാടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയ ഭാഷണവും എഴുത്തിൽ നിന്ന് ഭിന്നമാണ്. സാധനക്കൈമാറ്റങ്ങൾ കുറിച്ചുവെക്കേണ്ടിവന്നതിൻറെ ഫലമായാണ് എഴുത്ത് രൂപപ്പെട്ടത്. ഉദ്ദേശ്യം ബി.സി. 4-ആം സഹസ്രാബ്ദത്തിൽ വാണിജ്യവും അതിന്റെ നടത്തിപ്പും ഓർമ്മയിൽ സൂക്ഷിക്കാനാവാത്ത വിധം സങ്കീർണ്ണമാകുകയും എഴുത്ത് ക്രയവിക്രയങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുന്നതിനും സ്ഥിരമായ രൂപത്തിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനും കൂടുതൽ ആവശ്യമായിവരികയും ചെയ്തു. മദ്ധ്യഅമേരിക്കയിൽ എഴുത്ത് രൂപപ്പെട്ടത് കാലഗണന, ചരിത്രസംഭവങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്തുകയെന്ന രാഷ്ട്രീയാവശ്യം എന്നിവക്ക് വേണ്ടിയാണെന്ന് കരുതുന്നു. അറിയപ്പെടുന്ന ആദ്യത്തെ എഴുത്തുരീതി സുമേരിയ (യൂഫ്രട്ടീസ് - ടൈഗ്രീസ് നദീതടങ്ങൾ)യിൽ നിന്നാണു കണ്ടെത്തിയിട്ടുള്ളത്. മുദ്രകളുണ്ടാക്കി ആവശ്യാനുസരണം നനവുള്ള കളിമൺ കട്ടകളിൽ അമർത്തിയെടുത്തു ഉണക്കി സൂക്ഷിക്കുകയായിരുന്നു അന്നു ചെയ്തിരുന്നത്. സമാനമായ രീതി സിന്ധുനദീതടത്തിലെ ഹാരപ്പൻ- മൊഹഞ്ജദാരൊ സംസ്കാരത്തിലും കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. തുടർന്ന് സുമേർ പ്രദേശങ്ങളിൽ മുളംകമ്പുകൾകൊണ്ട് കളിമൺഫലകങ്ങളിൽ നേരിട്ടെഴുതുന്ന രീതി നടപ്പിലായി. ഈജിപ്തിൽ ഹീറൊഗ്ലിഫിക് എന്നു പറയുന്ന ചിത്രലിപികൾ പുരാതനകാലത്തു ഉപയോഗത്തിലിരുന്നു. ജന്തുക്കളുടേയും പക്ഷികളുടേയും മറ്റു വസ്തുക്കളുടേയും ചിത്രങ്ങളും അവയുടെ സങ്കലനങ്ങളും ഇതിനു ഉപയോഗിച്ചുവന്നു. പിരമിഡ്ഡുകളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും മറ്റും ഇങ്ങനെയാണു എഴുതിവന്നിരുന്നത്. ==അവലംബം== {{Reflist}} {{art-stub}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [https://paleography.library.utoronto.ca French Renaissance Paleography] This is a scholarly maintained site that presents over 100 carefully selected French manuscripts from 1300 to 1700, with tools to decipher and transcribe them. * [http://www.kallipos.de/ Kallipos] * [http://www.calligraphy.co.uk Manuscript Pen Company] * [http://www.scribblers.co.uk Scribblers] * [http://hans.presto.tripod.com/engli001.html Blam! Design] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210210214239/http://hans.presto.tripod.com/engli001.html |date=2021-02-10 }} * [https://www.dmoz.org/Arts/Visual_Arts/Calligraphy/ Calligraphy] {{Webarchive|url=http://webarchive.loc.gov/all/20011109101848/http://dmoz.org/arts/visual_arts/calligraphy/ |date=2001-11-09 }} at DMOZ * [http://www.birminghamheritage.org.uk/pentrade.html The Pen Museum] at Birmingham Heritage forum * [https://web.archive.org/web/20081220044310/http://penroom.co.uk/default.aspx Birmingham Pen Room], writing and pen museum (Archive) * [http://calligraphy-museum.com/eng/default.aspx Contemporary museum of calligraphy (Russia)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130417191341/http://www.calligraphy-museum.com/eng/default.aspx |date=2013-04-17 }} * [http://www.schriftmuseum.at/ Schrift-und Heimatmuseum, Pettenbach (Austria)] * [http://www.hmml.org/ Hill Museum & Manuscript Library] *[https://ashrafiyaarts.blogspot.com/2020/10/surah-al-alaq-96-quran-calligraphy.html Surah Alaq in Arabic Calligraphy] * [http://www.klingspor-museum.de/UeberdasMuseum.html Klingspor Museum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171209060642/http://www.klingspor-museum.de/UeberdasMuseum.html |date=2017-12-09 }} * [http://www.manuscriptcenter.org/museum/ Manuscript Museum of the Library of Alexandria] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141019061047/http://www.manuscriptcenter.org/museum/ |date=2014-10-19 }} * [http://www.rain.org/~karpeles/ The Karpeles Manuscript Library Museums] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171115160606/http://www.rain.org/~karpeles/ |date=2017-11-15 }} * [http://www.vam.ac.uk/content/articles/n/nal-modern-calligraphy/ The Modern Calligraphy Collection of the National Art Library at the Victoria and Albert Museum] *[https://ashrafiyaarts.blogspot.com/2019/06/quran-arabic-calligraphy-surah-al-mulk.html <nowiki>Quran Arabic Calligraphy Surah Al Mulk [67] ഖുർആൻ കാലിഗ്രഫി</nowiki>] *[https://youtube.com/playlist?list=PLvNM85g7n9TjJdMfqvAwbjO1irYKzcBwK Tughra Arabic Calligraphy Video] [[വർഗ്ഗം:കൈയെഴുത്തുശാസ്ത്രം]] 404pfb4giklhnvx4jt95zkfeugy52yk 0 194857 4627192 4558270 2026-05-31T11:42:47Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627192 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Giuseppe Tartini}}{{Infobox person | name = ഗുസിപ്പെ ടാർട്ടിനി | image = Giuseppe Tartini (Tartini House).jpg | alt = | caption = | birth_date = {{birth date|1692|04|08|df=y}} | birth_place = [[പിറാനോ]], [[റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് വെനീസ്]] | death_date = {{death date and age|1770|02|26|1692|04|08|df=y}} | death_place = [[പാദുവ]], [[ഇറ്റലി]] | education = [[പാദുവ സർവകലാശാല]] | occupation = {{ubl| Composer | Director of music | Violinist }} | organizations = [[Basilica di Sant'Antonio da Padova|Basilica di Sant'Antonio]] in Padua }} [[പ്രമാണം:Giuseppe Tartini.jpg|thumb|250px|right|ഗുസിപ്പെ ടാർട്ടിനി]] [[പ്രമാണം:Tartini statue.jpg|thumb|250px|right|ടാർട്ടിനിയുടെ പ്രതിമ]] [[ഇറ്റലി|ഇറ്റാലിയൻ]] [[വയലിൻ|വയലിനിസ്റ്റും]] [[സംഗീതം|സംഗീത]] സൈദ്ധാന്തികനുമായിരുന്നു '''ഗുസിപ്പെ ടാർട്ടിനി''' (8 ഏപ്രിൽ 1692 – 26 [[ഫെബ്രുവരി]] 1770). 1692 [[ഏപ്രിൽ]] 8-ന് വെനീസ് റിപ്പബ്ലിക്കിലെ (ഇപ്പോൾ പിരാൻ, സ്ലൊവേനിയ) പിറാനോയിൽ ജനിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Giuseppe-Tartini|title=Giuseppe Tartini {{!}} Italian musician|access-date=4 August 2020|website=Encyclopedia Britannica|language=en}}</ref><ref>{{cite encyclopedia|last1=Brainard|first1=Paul|title=Giuseppe Tartini|encyclopedia=[[The New Grove Dictionary of Music and Musicians]]|year=1980|page=583|publisher=Macmillan|location=London|volume=18|isbn=1-56159-174-2|quote=Italian composer, violinist, teacher and theorist.}}</ref> അദ്ദേഹം [[നിയമം|നിയമവും]] [[നീതിശാസ്ത്രം|നീതിശാസ്ത്രവുമാണ്]] പഠിച്ചത്. 20-ആം വയസ്സിൽ നടത്തിയ പ്രണയവിവാഹം ഇദ്ദേഹത്തെ തടവറയിലാക്കി. പക്ഷേ അവിടെ നിന്നും ഒരു സന്ന്യാസിയുടെ വേഷം ധരിച്ച് അസ്സീസ്സിയിലേക്ക് രക്ഷപെട്ട് ഒരു മഠത്തിൽ അഭയം തേടി. തന്റെ വയലിൻ വൈഭവം കൊണ്ട് അവിടെയുള്ളവരുടെ പ്രീതി സമ്പാദിച്ച ഗുസിപ്പെ അവരുടെ സഹായത്തോടെ സ്വന്തം സ്ഥലമായ പഡുവയിലെത്തി ഭാര്യയോടൊപ്പം താമസമായി. 1721 ൽ പാഡുവയിലെ സെന്റ് അന്റോണിയോ ചർച്ചിലെ മുഖ്യ വയലിനിസ്റ്റായി നിയമനം ലഭിച്ചു. 1725-ൽ [[പ്രാഗ്|പ്രാഗിലെ]] ചാൻസലർ ഒഫ് ബൊഹീമിയയുടെ ഓർക്കെസ്ട്ര സംവിധാനം ചെയ്യുന്ന ചുമതല ഗുസിപ്പെ ഏറ്റെടുത്തു. 1726-ൽ വീണ്ടും പാഡുവയിലെത്തുകയും അവിടെ ഒരു വയലിൻ സ്ക്കൂൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തു. == ദീപ്തമായ സംഗീതാവിഷ്കാരം == സംഗീതാവതരണങ്ങൾക്കായി പുറംരാജ്യങ്ങളിലൊന്നും പോകാൻ ഇദ്ദേഹം കൂട്ടാക്കിയിരുന്നില്ല. ഏക വിദേശപര്യടനം 1740-ൽ ഇറ്റലിയിൽ നടത്തിയതായിരുന്നു. സാങ്കേതികതയുടെയും സൗന്ദര്യാത്മകതയുടെയും സാമഞ്ജസ്യംകൊണ്ട് ദീപ്തമായിരുന്നു ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതാവിഷ്കാരങ്ങൾ. ഇദ്ദേഹം ''ബോ'' ചലിപ്പിക്കുന്ന രീതിതന്നെ പിൽക്കാലത്ത് ഒരു പ്രസ്ഥാനം ആയിത്തീരുകയുണ്ടായി. 200 വയലിൻ ''കൺസർട്ടു''കൾ,<ref>http://www.jstor.org/discover/10.2307/766135?uid=3738256&uid=2&uid=4&sid=47699048886717 The English Royal Violin Consort in the Sixteenth Century</ref> 200 വയലിൻ ''സൊണാറ്റ''കൾ<ref>http://www.amazon.com/MOZART-GREATEST-VIOLIN-SONATA-CDS/lm/R23KYRU2TD3M4Z MOZART GREATEST VIOLIN SONATA CDS</ref> എന്നിവയാണ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ മുഖ്യ ആവിഷ്കാരങ്ങൾ. അവ, കാര്യമായൊന്നും പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടുമില്ല. അപൂർവ്വം പ്രസിദ്ധീകൃത രചനകളിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത് ''ഡെവിൾസ്ട്രിൽ''<ref>http://en.scorser.com/S/Sheet+music/Devils+Trill/-1/1.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130216025607/http://en.scorser.com/S/Sheet+music/Devils+Trill/-1/1.html |date=2013-02-16 }} Download free sheet music and scores: Devils Trill</ref> എന്ന ''സൊണാറ്റ''യാണ്. 1735-ൽ ഇത് കണ്ടെടുത്തുവെങ്കിലും 1798-ലാണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. ''ക്വാർട്ടെറ്റ്'', ''ട്രയോ'', ''സിംഫണി'' എന്നീ വിഭാഗങ്ങളിലും ഇദ്ദേഹം വിഖ്യാതരചനകൾ നടത്തിയിട്ടുണ്ട്. == സിദ്ധാന്തങ്ങൾ == വയലിൻ വാദനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഏതാനും സിദ്ധാന്തങ്ങളും ടാർട്ടിനി ആവിഷ്ക്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. രണ്ടു സ്വരങ്ങളുടെ ഋജുവും ഗാഢവുമായ വാദനം മൂന്നാമതൊരു സ്വരത്തെ ജനിപ്പിക്കുന്നുവെന്ന ''ഡിഫറൻസ് ടോൺ'' സിദ്ധാന്തം അവയിലൊന്നാണ്. ഗണിതശാസ്ത്ര സങ്കല്പനങ്ങളുപയോഗിച്ച് ''ഹാർമണി''യെക്കുറിച്ച് പുതിയൊരു സിദ്ധാന്തം മുന്നോട്ടുവച്ചുവെന്നതും ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകളിലൊന്നാണ്. ഈ സിദ്ധാന്തങ്ങൾ 1754-ലും 1767-ലുമായി പ്രസിദ്ധീകരിച്ച രണ്ടു പ്രബന്ധങ്ങളിലൂടെ ഇദ്ദേഹം അവതരിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. 1771-ൽ ''പ്രിൻസിപ്പിൾസ് ആൻഡ് പവർ ഒഫ് ഹാർമണി'' എന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ ബി. സ്റ്റില്ലിംഗ്സ് ഫ്ലീറ്റ് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഗീതസിദ്ധാന്തങ്ങൾ ''അക്കൗണ്ട് ഒഫ് ടാർട്ടീനീസ് ട്രീറ്റെസ് ഓൺ മ്യൂസിക്'' എന്ന പേരിൽ ഉൾക്കൊള്ളിക്കുകയുണ്ടായി. 1770 ഫെബ്രുവരി 26-ന് ഇദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. == അവലംബം == {{സർവ്വവിജ്ഞാനകോശം|ടാ{{ർ}}ട്ടിനി,_ഗുസിപ്പെ_(1692-1770)|ടാർട്ടിനി, ഗുസിപ്പെ (1692-1770)}} {{reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *http://go54321.tripod.com/tartini.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121104004911/http://go54321.tripod.com/tartini.html |date=2012-11-04 }} *http://istrianet.org/istria/illustri/tartini/ *http://www.nndb.com/people/401/000093122/ *http://www.newadvent.org/cathen/14462a.htm *http://imslp.org/wiki/Category:Tartini,_Giuseppe [[വർഗ്ഗം:സംഗീതജ്ഞർ]] h6irwsxmv1nqpzi7xsv3bz8ior3iwbs 0 198537 4627115 4608224 2026-05-31T04:18:31Z 브릴란떼 218529 ആഗോള വധശിക്ഷാ ഭൂപട ഗ്രാഫ് പർപ്പിൾ-പച്ച നിറങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റുക. 4627115 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{വധശിക്ഷ}} ലോകരാജ്യങ്ങളിൽ [[വധശിക്ഷ]]യുടെ ചരിത്രപരവും നിലവിലുള്ളതുമായ ഉപയോഗത്തിന്റെ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കാണ് ഈ താളിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിട്ടുള്ളത്. വധശിക്ഷ അവസാനം നടപ്പിലാക്കിയ തീയതികൾ; വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്നതു സംബന്ധിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടികൾ; വധശിക്ഷയെപ്പറ്റി ലോകത്ത് നിലവിലുള്ള വിവിധ നിയമങ്ങൾ; വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ മുതലായ വിവരങ്ങളും ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. വധശിക്ഷയുടെ ഉപയോഗത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ലോകരാജ്യങ്ങളെ തരം തിരിക്കുന്ന രീതിയും, ഭൂഖണ്ഡങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പട്ടികകളും മറ്റും ഉൾക്കൊള്ളിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ==ലോകത്തിന്റെ വിവിധഭാഗങ്ങളിലെ വധശിക്ഷയുടെ ഉപയോഗം== ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും ഒരിക്കലല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരിക്കൽ '''[[വധശിക്ഷ]]''' നിലവിലിരുന്നിട്ടുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ കുറേ പതിറ്റാണ്ടുകളായി പല ലോകരാജ്യങ്ങളും വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. വധശിക്ഷയുടെ ഉപയോഗം താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന നാലു പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളായി വർഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ]] അംഗത്വമോ നിരീക്ഷകപദവിയോ ഉള്ള 194 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളിൽ: *97 (50%) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *7 (4%) യുദ്ധം പോലെയുള്ള അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. *48 (25%) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. *42 (22%) വധശിക്ഷ നിയമത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളാണ്. ഈ വിവരങ്ങൾ [[2012]] ജനുവരിയിൽ ലഭ്യമായ കണക്കുകൾ വച്ച് കൃത്യമാണ്. 2012 ജനുവരിയിൽ [[വധശിക്ഷ മംഗോളിയയിൽ|മംഗോളിയൻ]] പാർലമെന്റ് പൊതുവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവച്ചതാണ് ഇക്കാര്യത്തിൽ ഏറ്റവും പുതിയ സംഭവവികാസം.<ref>{{Cite web |url=http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files/mongolia-513/events-2677/article/mongolia-abolition-of-the-death |title=France-Diplomatie |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121117080446/http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files/mongolia-513/events-2677/article/mongolia-abolition-of-the-death |url-status=dead }}</ref> * [[2010]] – താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന 23 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുകയോ, 2010-ൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കി എന്ന് ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ വിശ്വസിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവയാണ്: [[വധശിക്ഷ ബഹ്റൈനിൽ|ബഹ്റൈൻ]] (1), [[വധശിക്ഷ ബംഗ്ലാദേശിൽ|ബംഗ്ലാദേശ്]] (9+), [[വധശിക്ഷ ബെലാറൂസിൽ|ബെലാറൂസ്]] (2), [[വധശിക്ഷ ബോട്സ്വാനയിൽ|ബോട്സ്വാന]] (1), [[വധശിക്ഷ ചൈനയിൽ|ചൈന]] (2000+), [[വധശിക്ഷ ഈജിപ്റ്റിൽ|ഈജിപ്റ്റ്]] (4), [[വധശിക്ഷ ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനിയിൽ|ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനി]] (4), [[വധശിക്ഷ ഇറാനിൽ|ഇറാൻ]] (252+), [[വധശിക്ഷ ഇറാക്കിൽ|ഇറാക്ക്]] (1+), [[വധശിക്ഷ ജപ്പാനിൽ|ജപ്പാൻ]] (2), [[വധശിക്ഷ ലിബിയയിൽ|ലിബിയ]] (18+), [[വധശിക്ഷ മലേഷ്യയിൽ|മലേഷ്യ]] (1+), [[വധശിക്ഷ വടക്കൻ കൊറിയയിൽ|വടക്കൻ കൊറിയ]] (60+), [[വധശിക്ഷ പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റിയിൽ|പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി]] (5), [[വധശിക്ഷ സൗദി അറേബ്യയിൽ|സൗദി അറേബ്യ]] (27+), [[വധശിക്ഷ സിങ്കപ്പൂരിൽ|സിങ്കപ്പൂർ]] (0+), [[വധശിക്ഷ സൊമാലിയയിൽ|സൊമാലിയ]] (8+), [[വധശിക്ഷ സുഡാനിൽ|സുഡാൻ]] (6+), [[വധശിക്ഷ സിറിയയിൽ|സിറിയ]] (17+), [[വധശിക്ഷ തായ്‌വാനിൽ|തായ്‌വാൻ]] (4), [[വധശിക്ഷ അമേരിക്കയിൽ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] (46), [[വധശിക്ഷ വിയറ്റ്നാമിൽ|വിയറ്റ്നാം]] (0+), [[വധശിക്ഷ യമനിൽ|യമൻ]] (53+).<ref name="amnesty.org.au">{{Cite web |url=http://www.amnesty.org.au/images/uploads/adp/Death%20Sentences%20and%20Executions%202010.pdf |title=Amnesty.org; 2010 executions |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110602225407/http://www.amnesty.org.au/images/uploads/adp/Death%20Sentences%20and%20Executions%202010.pdf |url-status=dead }}</ref> *[[2011]] – താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന 23 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുകയോ, [[2011]]-ൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കി എന്ന് [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] വിശ്വസിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവയാണ്: [[വധശിക്ഷ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ]] (2), [[വധശിക്ഷ ബംഗ്ലാദേശിൽ|ബംഗ്ലാദേശ്]] (5+), [[വധശിക്ഷ ബെലാറൂസിൽ|ബെലാറൂസ്]] (2), [[വധശിക്ഷ ചൈനയിൽ|ചൈന]] (2000+), [[വധശിക്ഷ ഈജിപ്റ്റിൽ|ഈജിപ്റ്റ്]] (1+), [[വധശിക്ഷ ഇറാനിൽ|ഇറാൻ]] (360+), [[വധശിക്ഷ ഇറാക്കിൽ|ഇറാക്ക്]] (68+), [[വധശിക്ഷ മലേഷ്യയിൽ|മലേഷ്യ]] (1+), [[വധശിക്ഷ വടക്കൻ കൊറിയയിൽ|വടക്കൻ കൊറിയ]] (30+), [[വധശിക്ഷ പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റിയിൽ|പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി]] (3), [[വധശിക്ഷ സൗദി അറേബ്യയിൽ|സൗദി അറേബ്യ]] (82+), [[വധശിക്ഷ സൊമാലിയയിൽ|സൊമാലിയ]] (6), [[വധശിക്ഷ ദഷിണ സുഡാനിൽ|ദഷിണ സുഡാൻ]] (5), [[വധശിക്ഷ സുഡാനിൽ|സുഡാൻ]] (7+), [[വധശിക്ഷ സിറിയയിൽ|സിറിയ]] (1+), [[വധശിക്ഷ തായ്‌വാനിൽ|തായ്‌വാൻ]] (5), [[വധശിക്ഷ യുനൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സിൽ|യുണൈറ്റഡ അറബ് എമിറേറ്റ്സ്]] (1), [[വധശിക്ഷ അമേരിക്കയിൽ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] (43), [[വധശിക്ഷ വിയറ്റ്നാമിൽ|വിയറ്റ്നാം]] (1+), [[വധശിക്ഷ യമനിൽ|യമൻ]] (41+).<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2012/en/241a8301-05b4-41c0-bfd9-2fe72899cda4/act500012012en.pdf |title=Amnesty.org; 2011 executions |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120912025945/http://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2012/en/241a8301-05b4-41c0-bfd9-2fe72899cda4/act500012012en.pdf |url-status=live }}</ref> *പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവരുടെ വധശിക്ഷ – [[2009]]-നു ശേഷം [[വധശിക്ഷ ഇറാനിൽ|ഇറാനും]] [[വധശിക്ഷ സൗദി അറേബ്യയിൽ|സൗദി അറേബ്യയും]] കുറ്റം ചെയ്യുമ്പോൾ 18 വയസിൽ താഴെയുള്ളവരുടെ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/death-penalty/executions-of-child-offenders-since-1990 |title=amnesty.org; Child executions |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-07-22 |archive-url=https://archive.today/20120722092245/http://www.amnesty.org/en/death-penalty/executions-of-child-offenders-since-1990 |url-status=dead }}</ref> *പരസ്യമായ വധശിക്ഷ – [[2009]]-നു ശേഷം [[വധശിക്ഷ ഇറാനിൽ|ഇറാൻ]], [[വധശിക്ഷ വടക്കൻ കൊറിയയിൽ|വടക്കൻ കൊറിയ]], [[വധശിക്ഷ പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റിയിൽ|പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി]], [[വധശിക്ഷ സൗദി അറേബ്യയിൽ|സൗദി അറേബ്യ]], [[വധശിക്ഷ സൊമാലിയയിൽ|സൊമാലിയ]], [[വധശിക്ഷ സിറിയയിൽ|സിറിയ]], [[വധശിക്ഷ യമനിൽ|യമൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ പരസ്യമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *നിയമത്തിനു പുറത്തുള്ള വധശിക്ഷ – ചില രാജ്യങ്ങളിൽ സ്വന്തം നിയമത്തിനു പുറത്ത് വധശിക്ഷകല് ചിലപ്പോഴൊക്കെ നടക്കാറുണ്ട്. ഇതേപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ ഈ താളിൽ ചേർത്തിട്ടില്ല. {{Anchor|വർഗീകരണം}} [[File:Capital punishment in the world purple-green.svg|thumb|center|750px| '''Legend'''<br> {{legend|#1b7939|ഒരു കുറ്റത്തിനും വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാത്ത രാജ്യങ്ങൾ (110)}} {{legend|#add4a0|അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിലൊഴികെയുള്ള (യുദ്ധസമയത്തെ കുറ്റങ്ങൾ പോലുള്ളവ) സമയത്തെ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കിയ രാജ്യങ്ങൾ (9)}} {{legend|#c3a4cf|വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും ഉപയോഗിക്കാത്ത രാജ്യങ്ങൾ (താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കുകയോ കഴിഞ്ഞ പത്തുവർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ ചെയ്ത രാജ്യങ്ങൾ (23)}} {{legend|#742881|വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുള്ള രാജ്യങ്ങൾ (53)}}]] താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഭൂഖണ്ഡങ്ങളുടെ കണക്കുകാണിക്കുന്ന പട്ടികകളിൽ സ്വന്തം പ്രവിശ്യകളുടെ മേൽ നിയന്ത്രണമുണ്ടെങ്കിലും ലോകരാജ്യങ്ങളാൽ പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്ത പത്ത് രാജ്യങ്ങളുടെ കണക്കും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (മുകളിൽ കൊടുത്ത രാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഈ രാജ്യങ്ങൾ പെടുന്നില്ലെന്നതു ശ്രദ്ധിക്കുക). ഇവയിൽ മൂന്നു രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിയമത്തിലും പ്രയോഗത്തിലും നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട് ([[വധശിക്ഷ പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റിയിൽ|പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി]], [[വധശിക്ഷ സോമാലിലാന്റിൽ|സൊമാലിലാന്റ്]], [[വധശിക്ഷ തായ്‌വാനിൽ|തായ്‌വാൻ]]). രണ്ടു രാജ്യങ്ങൾ ([[വധശിക്ഷ കൊസോവോയിൽ|കൊസോവോ]], [[വധശിക്ഷ സഹ്രാവി അറബ് ഡെമോക്രാറ്റിക്ക് റിപ്പബ്ളിക്കിൽ|സഹ്രാവി റിപ്പബ്ലിക്ക്]] എന്നിവ) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മറ്റു രാജ്യങ്ങൾ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ലാത്തതുകൊണ്ട് പ്രവൃത്തിയിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാത്ത രാജ്യങ്ങളായി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ് (അബ്ഘാസിയ, വടക്കൻ സൈപ്രസ്, നഗോർണോ കാറബാക്ക്, ദക്ഷിണ ഒസ്സേഷ്യ, ട്രാൻസിറ്റാനിയ എന്നിവയാണ് ഈ രാജ്യങ്ങൾ).<ref>{{Cite web |url=http://www.globalissues.org/news/2010/10/07/7188 |title=Globalissues.org |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120403010959/http://www.globalissues.org/news/2010/10/07/7188 |url-status=live }}</ref> ==ആഫ്രിക്ക== ആഫ്രിക്കയിലെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗങ്ങളായുള്ള 54 സ്വതന്ത്രരാജ്യങ്ങളിൽ: *14 (26%) വധശിക്ഷ നിയമത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളാണ്. *16 (30%) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *0 (0%) യുദ്ധം പോലെയുള്ള അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. *24 (44%) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. പരിമിതമായ അംഗീകാരം മാത്രമുള്ളതിനാൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ കണക്കുകളിൽ ഉൾപ്പെടുത്താത്ത രാജ്യങ്ങളിൽ സൊമാലിലാന്റ് വധശിക്ഷ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യമാണ്. സഹ്രാവി റിപ്പബ്ലിക്ക് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. 2011-ൽ ഗാബോൺ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതുവരെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ ഈ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="handsoffcain.info">{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15302086 |title=Abolition of capital punishment |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120402021425/http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15302086 |url-status=dead }}</ref> *[[2011]]-ൽ [[സുഡാൻ]] ആയിരുന്നു ആഫ്രിക്കയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിരുന്നത്. [[റുവാണ്ട]] (2007), [[ബറുണ്ടി]] (2009), [[ടോഗോ]] (2009), [[ഗാബോൺ]] (2010) എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയത് മരണശിക്ഷ ഒഴിവാക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ സജീവമാകുന്നതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ് കാണിക്കുന്നത്. ടുണീഷ്യയും വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ്. 2010-ൽ ആഫ്രിക്കയിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: ലിബിയ (18+), സൊമാലിയ (8+), സുഡാൻ (6+), ഈജിപ്റ്റ് (4), ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനി (4), ബോട്സ്വാന (1)<ref name="amnesty.org.au"/> <br> 2011-ൽ ആഫ്രിക്കയിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: സുഡാൻ (7+), സൊമാലിയ (6), ദക്ഷിണ സുഡാൻ (5+), ഈജിപ്റ്റ് (1+) ''കുറിപ്പ്: പട്ടികകൾ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലോ കാലക്രമത്തിലോ [[Image:Sort both.svg]] ഐകൺ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റാവുന്നതാണ്.'' {| class="wikitable sortable" ! [[#Legend|കീ]] ! style="width:13em;" | രാജ്യം ! style="width:7em;" | അവസാന വധശിക്ഷ നടന്ന വർഷം ! style="width:5em;" | 2011-ലെ വധശിക്ഷകൾ ! style="width:7em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|DZA}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല. |രാജ്യദ്രോഹം, ചാരവൃത്തി, ഭരണകൂടത്തെ മാറ്റാനുള്ള ശ്രമം, ജനങ്ങളെ ഇളക്കിവിടാനുള്ള ശ്രമം, രാജ്യത്തിന്റെ പ്രദേശങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുക, പൊതുവും സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യമുള്ളതുമായ വസ്തുക്കളുടെ അട്ടിമറി, കൂട്ടക്കൊല, സംഘം ചേർന്നുള്ള കൊള്ള, കലാപം, കള്ളനോട്ടടി, തീവ്രവാദം, പീഡനം, ക്രൂരത, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം എന്നിവയാണ് നിയമപരമായി വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. നിലവിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. 2008-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാനുള്ള പ്രമേയം പാർലമെന്റിൽ അവതരിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|AGO}} |align="center"|*1975-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ച ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല |align="center"| |align="center"|1992 |1992-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ ഇല്ലാതാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BEN}} |align="center"|1987 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല. |സായുധ മോഷണം,<ref>[https://web.archive.org/web/20050517220033/http://www.omct.org/pdf/procedures/2004/joint/s_violence_benin_sum_recom_10_2004.pdf Benin death penalty; Armed robbery] (PDF)</ref> കൊലപാതകം,<ref>{{Cite web |url=http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/86fccf0fb9823123c1256b13005aadb5?Opendocument |title=United Nations Human Rights Website – Treaty Bodies Database – Document – Summary Record – Benin death penalty; murder |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120901182837/http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/86fccf0fb9823123c1256b13005aadb5?Opendocument |url-status=live }}</ref> തൊഴിൽ പരമായ ചൂഷണത്തിനായി ആളുകളെ കടത്തിക്കൊണ്ടുപോവുക <ref>{{Cite web |url=http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2004/41588.htm |title=Benin death penalty trafficking |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120120054605/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2004/41588.htm |url-status=live }}</ref> എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഇപ്പോൾ നടക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/benin-closer-abolishing-death-penalty-2011-08-19 |title=Benin death penalty abolition |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120313163213/https://www.amnesty.org/en/news-and-updates/benin-closer-abolishing-death-penalty-2011-08-19 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|BWA}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201201.php?iddocumento=16301521&mover=0 |title=Botswana; year of last execution |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160412/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201201.php?iddocumento=16301521&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം, രാഷ്ട്രത്തലവനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുക, കലാപം, ശത്രുവിനു മുന്നിൽ ഓടിയൊളിക്കുക എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BFA}} |align="center"|1988 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹമാണ് <ref>{{Cite web |url=http://www.politinfo.com/articles/article_2004_04_8_2302.html |title=Burkina Faso death penalty; treason |access-date=2012-07-03 |archive-date=2004-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040814231152/http://www.politinfo.com/articles/article_2004_04_8_2302.html |url-status=live }}</ref> വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റം. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|BDI}} |align="center"|2000<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR160212004?open&of=ENG-BDI |title=Burundi: Imminent resumption of executions or summary trials and executions {{!}} Amnesty International Burundi |access-date=2006-02-13 |archive-date=2006-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060213024212/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR160212004?open&of=ENG-BDI |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|2009<ref>[http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/news/burundi-abolishes-death-penalty-but-bans-homosexuality Burundi-abolishes-death-penalty]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}-20090427</ref> | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|CMR}} |align="center"|1997<ref name="richard-clark">{{Cite web |url=http://www.capitalpunishmentuk.org/common.html |title=British Commonwealth of Cameroon; year of last execution |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160448/http://www.capitalpunishmentuk.org/common.html%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യത്തെ ശിഥിലീകരിക്കുക, ചാരവൃത്തി, യുദ്ധത്തിനു പ്രേരിപ്പിക്കുക <ref>{{Cite web |url=http://www1.umn.edu/humanrts/hrcommittee/cameroon1999.html |title=University of Minnesota Template Page Cameroon Death penalty for Secession; espionage; incitement to war |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160723/http://hrlibrary.umn.edu/hrcommittee/cameroon1999.html%20 |url-status=live }}</ref> എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CPV}} |align="center"|*1975-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"| 1981 |പോർച്ചുഗലിന്റെ കോളനിയായിരിക്കുമ്പോൾ 1835-ലാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1981-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിരോധിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|CAF}} |align="center"|1981 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, ചാരവൃത്തി, തട്ടിപ്പ്, മന്ത്രവാദം, രാഷ്ട്രീയക്കൊല, കൊലപാതകം <ref>{{Cite web |url=http://www2.unog.ch/news2/documents/newsen/ct04008e.htm |title=Human Rights Committee Considers The Situation In The Central African Republic<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2004-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040730185830/http://www.unog.ch/news2/documents/newsen/ct04008e.htm |url-status=dead }}</ref> എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|TCD}} |align="center"|2003<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/info/AFR20/001/2003/en |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160338/https://www.amnesty.org/en/documents/AFR20/001/2003/en/ |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകമാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റം. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|COM}} |align="center"|1997<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500091996?open&of=ENG-392 |title=The death penalty: List of abolitionist and retentionist countries (October 1996) {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2006-09-02 |archive-date=2006-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060902012516/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500091996?open&of=ENG-392 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|COD}} |align="center"|2003<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/8664155.stm | work=BBC News | title=Congo death verdict prompts worry | date=6 May 2010 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|COG}} |align="center"|1982 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CIV}} |align="center"|*1960-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR050032003?open&of=ENG-CPV |title=West Africa: Time to abolish the death penalty\n\n {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-01-17 |archive-date=2004-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040117125619/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR050032003?open&of=ENG-CPV |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2000 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|DJI}} |align="center"|*1977-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1995 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|EGY}} |align="center"|2011 |align="center"|1 |align="center"|ബാധകമല്ല |ബലാത്സംഗം (തട്ടിക്കൊണ്ടു പോകലിനൊപ്പമാണെങ്കിൽ), കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത് എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|GNQ}} |align="center"|2010<ref>{{cite news | url=http://af.reuters.com/article/topNews/idAFJOE67N00T20100824 | work=Reuters | title=Eq Guinea executes four coup convicts: Amnesty | date=24 August 2010 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2019-10-09 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191009105133/https://af.reuters.com/article/topNews/idAFJOE67N00T20100824 | url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|ERI}} |align="center"|*1993-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |1989-ൽ എത്യോപ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴായിരുന്നു അവസാന വധശിക്ഷ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|ETH}} |align="center"|2007<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6933849.stm | work=BBC News | title=Ethiopia executes spy boss killer | date=6 August 2007 | accessdate=2 May 2010 | archive-date=2018-09-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180928081324/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6933849.stm | url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, ആയുധമുപയോഗിക്കാനുള്ള ഗൂഢാലോചന, വംശഹത്യ, ഭരണഘടനയ്ക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ എന്നിവയാണ് മരണശിക്ഷയർഹിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|GAB}} |align="center"|1981<ref>{{Cite web |url=http://wwwserver.law.wits.ac.za/humanrts/hrcommittee/gabon2000.html |title=Concluding Observations/Comments – Gabon<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050821033028/http://wwwserver.law.wits.ac.za/humanrts/hrcommittee/gabon2000.html |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/index.php?iddocumento=15302086&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160449/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/index.php?iddocumento=15302086&mover=0 |url-status=live }}</ref> |2010 ഫെബ്രുവരിയിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതായി ഫെബ്രുവരി 14-ന് ഹാൻഡ്സ് ഓഫ്ഫ് കൈൻ സംഘടന ഇറക്കിയ പത്രക്കുറിപ്പിൽ വെളിപ്പെടുത്തി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|GMB}} |align="center"|1981 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. 1993-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും സൈന്യത്തിന്റെ പ്രൊവിഷണൽ റൂളിംഗ് കൗൺസിൽ 1995-ൽ വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിച്ചു.<ref name="amnesty.org ENGAFR050032003">{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR050032003 |title=West Africa: Time to abolish the death penalty\n\n {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-10-25 |archive-date=2003-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031025044348/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR050032003 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|GHA}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം, സായുധമോഷണം എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref name="amnesty.org ENGAFR050032003"/> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|GNB}} |align="center"|1986 |align="center"| |align="center"|1993 |1993-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|GIN}} |align="center"|2001<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/info/AFR29/004/2001/en |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160324/https://www.amnesty.org/en/documents/AFR29/004/2001/en/ |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന കുറ്റമാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|KEN}} |align="center"|1987 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, സായുധമോഷണം,<ref name="amnesty.org ENGACT500072004?open&of=ENG-MAR">{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500072004?open&of=ENG-MAR |title=Document Information {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-06-27 |archive-date=2004-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040627235646/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500072004?open&of=ENG-MAR |url-status=live }}</ref> രാജ്യദ്രോഹം എന്നിവ വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. 2009 ആഗസ്റ്റ് 3-ന് വധശിക്ഷ കാത്തു കഴിയുകയായിരുന്ന 4,000 ആൾക്കാരുടെ ശിക്ഷ ജീവപര്യന്തം തടവായി ഇളവു ചെയ്തു. വധശിക്ഷയ്ക്ക് കുറ്റകൃത്യങ്ങളെ കുറയ്ക്കാൻ സാധിക്കുമോ എന്ന് പഠനം നടത്താൻ സർക്കാർ ഉത്തരവിറക്കുകയുമുണ്ടായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|LSO}} |align="center"|1984 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|LBR}} |align="center"|1995<ref name="amnesty.org ENGAFR050032003"/> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |സായുധ മോഷണം, തീവ്രവാദപ്രവർത്തനം, വിമാനം റാഞ്ചൽ, എന്നിവ വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. 2005 സെപ്റ്റംബർ 16 ന് പൊതുവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടിയുൾറ്റെ നിർബന്ധമല്ലാത്ത രണ്ടാം പ്രോട്ടോക്കോളിൽ ലൈബീരിയ ഒപ്പുവച്ചു. വധശിക്ഷ ഇതോടെ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും 2008 ജൂലൈ മാസത്തിൽ പുനസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref>[http://newliberian.com/?p=440 Armed robbery, terrorism and hijacking capital offenses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131221220151/http://newliberian.com/?p=440 |date=2013-12-21 }}&[http://allafrica.com/stories/200808070711.html Death penalty under fire] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225160541/https://allafrica.com/stories/200808070711.html%20 |date=2018-12-25 }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|LBY}} |align="center"|2010<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201005.php?iddocumento=13308899&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160621/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201005.php?iddocumento=13308899&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |2010-ൽ ലിബിയയാണ് മറ്റേതൊരു ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യത്തേക്കാളും കൂടുതൽ (18) ആൾക്കാരെ വധിച്ചത്. നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ രാജ്യദ്രോഹത്തിനും, ബലം പ്രയോഗിച്ച് സർക്കാരിനെ മാറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനും, മുന്നൊരുക്കത്തോടെയുള്ള കൊലപാതകത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.bta.bg/site/libya/en/07courtsystem.htm |title=The Trial In Libya – Libyan Court System And Criminal Justice<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070113171948/http://www.bta.bg/site/libya/en/07courtsystem.htm |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|MDG}} |align="center"|*1960-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |1958-ൽ ഫ്രാൻസിന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടപ്പായത്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|MWI}} |align="center"|1992<ref name="amnesty.org ENGACT500012005">{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500012005 |title=The death penalty worldwide: developments in 2004 {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2005-04-13 |archive-date=2005-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050413044456/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500012005 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|MLI}} |align="center"|1980 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|MRT}} |align="center"|1987 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ഗുദരതി,<ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/world.htm#Africa |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050204065022/http://www.sodomylaws.org/world/world.htm#Africa |url-status=dead }}</ref> ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നും അകന്നുപോകുക,<ref name="barnabasfund CMD">{{Cite web |url=http://www.barnabasfund.org/news/archives/article.php?ID_news_items=295 |title=Copyright 2007 Barnabas Fund {{!}} Islamic Teaching on the Consequences of Apostasy from Islam<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160705/https://barnabasfund.org/news/archives/article.php?ID_news_items=295%20 |url-status=dead }}</ref> എന്നിവ വധശിക്ഷ അർഹിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. ഇവിടെ വധശിക്ഷകൾ നടന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MUS}} |align="center"|1987 |align="center"| |align="center"|1995 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|MAR}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |തീവ്രവാദത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref name="amnesty.org ENGACT500072004?open&of=ENG-MAR"/> 2007-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാനുള്ള ഒരു പദ്ധതി മൊറോക്കോയിലെ പാർലമെന്റിൽ സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MOZ}} |align="center"|1986 |align="center"| |align="center"|1990 |1990 നവംബറിൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|NAM}} |align="center"|*1990-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1990 |1988-ൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ അധീനതയിലായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1990 മാർച്ചിൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|NER}} |align="center"|1976 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|NGA}} |align="center"|2002<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/1741789.stm | work=BBC News | title=Nigeria's first Sharia execution | date=4 January 2002 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2009-01-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090112032423/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/1741789.stm | url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ഗുദരതി,<ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/nigeria/nigeria.htm |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2006-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060111013242/http://www.sodomylaws.org/world/nigeria/nigeria.htm |url-status=live }}</ref> തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. 36 സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും സ്വന്തം നിയമങ്ങളുണ്ട്. രാജ്യത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് ഇസ്ലാമിക നിയമമായ ശരിയത്താണ് നിലവിലുള്ളത്. ഇമോ സംസ്ഥാനത്ത് തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള നിയമം നിലവിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|RWA}} |align="center"|1998 |align="center"| |align="center"|2007<ref>{{cite news | url=http://www.cnn.com/2007/WORLD/africa/07/27/rwanda.execution.reut/index.html | publisher=CNN | title=Rwanda's ban on executions helps bring genocide justice | date=27 July 2007 | accessdate=2 May 2010 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160532/http://www.cnn.com/2007/WORLD/africa/07/27/rwanda.execution.reut/index.html%20 | url-status=live }}</ref> |റുവാണ്ടൻ വംശഹത്യയിൽ പങ്കെടുത്ത ചില കുറ്റവാളികൾ രാജ്യം വിട്ട് ചില യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലേയ്ക്ക് ഒളിച്ചോടിയിരുന്നു. വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ളിടത്തോളം ഇവരെ കൈമാറാൻ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ തയ്യാറാകാത്തതിനാൽ 2007-ൽ റുവാണ്ടൻ പാർലമെന്റ് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാൻ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ തീരുമാനിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SADR}} |align="center"|*1976-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1991 |സഹ്രാവി അറബ് ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക്കിലെ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിരോധിക്കുന്നു. 1991-ലെ ഭരണഘടനാഭേദഗതിയിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 13 "വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു" എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="WS">{{cite book | editor= Pazzanita, Anthony G. and Hodges, Tony | title= Historical Dictionary of Western Sahara| url= https://archive.org/details/historicaldictio0000pazz | origyear= 1994 | edition= Second Edition | year= 1994 | publisher=The Scarecrow Press, Inc. | location= Metuchen, New Jersey, United States, and London, United Kingdom| isbn= 0-8108-2661-5 | pages= [https://archive.org/details/historicaldictio0000pazz/page/380 381]}}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|STP}} |align="center"|*1975-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1990 |1990-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SEN}} |align="center"|1967 |align="center"| |align="center"|2004 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SYC}} |align="center"|*1976-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1993 |1993 ജൂണിൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|SLE}} |align="center"|1998 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR510092004?open&of=ENG-392 |title=Sierra Leone: Amnesty International expresses dismay at 10 death sentences for treason {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2005-04-06 |archive-date=2005-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050406010833/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR510092004?open&of=ENG-392 |url-status=dead }}</ref> കൊലപാതകം, അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം, എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. സിയറ ലിയോണിലെ പ്രത്യേക കോടതിയനുസരിച്ച് യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയില്ല. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|SOM}} |align="center"|2012 |align="center"|6 |align="center"|ബാധകമല്ല |പരസ്യമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന ഒരേയൊരു ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യമാണ് സൊമാലിയ. ഭരണക്കൈമാറ്റത്തിനായി രൂപീകരിച്ച താൽക്കാലിക ഫെഡറൽ സർക്കാർ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പരിമിതമായ പ്രദേശത്ത് കൊലപാതകത്തിനും വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധത്തിനും നിയമപരമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|Somaliland}} |align="center"|2006 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ZAF}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|1995<ref>{{cite SAFLII|litigants=S v Makwanyane and Another|court=ZACC|year=1995|num=3|pinpoint=151|parallelcite=1995 (3) S.A. 391}}</ref> |1989 നവംബർ 14-നായിരുന്നു ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ സർക്കാർ അവസാനമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയത്. അന്താരാഷ്ട്രസമൂഹം അംഗീകരിക്കാത്ത ബാണ്ടുസ്ഥാൻ ഹോംലാന്റ് എന്ന രാജ്യത്ത് 1991-ൽ ഒരു വധശിക്ഷ നടന്നിരുന്നു.<ref name="richard-clark"/> 1995 ജൂൺ 6-ന് ഭരണഘടനാ കോടതി വധശിക്ഷ നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് വിധിച്ചു. 1997-ൽ ക്രിമിനൽ നിയമ ഭേദഗതി നിയമം വധശിക്ഷ ഔദ്യോഗികമായി നിരോധിച്ചു. ഇതിനു മുൻപ് വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ടവരുടെ ശിക്ഷാവിധി വീണ്ടും നടത്തുന്നതിനും നിയമം വ്യുവസ്ഥ ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |url=http://www.info.gov.za/view/DownloadFileAction?id=70763 |title=Criminal Law Amendment Act, No. 105 of 1997 |access-date=2012-07-03 |archive-date=2010-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100813110935/http://www.info.gov.za/view/DownloadFileAction?id=70763 |url-status=dead }}</ref> 2005 മേയ് 25-ൻ ഭരണഘടനാ കോടതി ബാക്കിയുള്ള വധശിക്ഷകൾ റദ്ദാക്കുകയും പ്രതികൾക്ക് എത്രയും പെട്ടെന്ന് പുതിയ വിധി നൽകണമെന്നും ഉത്തരവിട്ടു.<ref>{{cite SAFLII|litigants=Sibiya and Others v Director of Public Prosecutions: Johannesburg High Court and Others|court=ZACC|year=2005|num=6|parallelcite=2005 (5) SA 315 (CC)}}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|South Sudan}} |align="center"|2011 |align="center"|5 |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കലാപം, കൊള്ള, അട്ടിമറി, മരണത്തിനു കാരണമാകുന്ന തീവ്രവാദപ്രവർത്തനം, കോടതിയിൽ കള്ളം പറയുന്നതു മൂലം ആർക്കെങ്കിലും വധശിക്ഷ കിട്ടാനിടയാക്കുക, കൊലപാതകം, മുന്നേ കൊലപാതകത്തിനു ജീവപര്യന്തം ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടയാൾ കൊലപാതകശ്രമം നടത്തുന്നതുകാരണം പരിക്കുണ്ടാക്കുക, കൊള്ളയ്ക്കിടെ കൊലപാതകം നടത്തുക, മയക്കുമരുന്ന് വ്യാപാരത്തിന്റെ ഭാഗമായി അക്രമം നടത്തുക.<ref>[http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/Laws--Legislation--Policies/mainColumnParagraphs/0/content_files/file12/15.pdf The Penal Code Act, 2008] {{Webarchive|url=https://swap.stanford.edu/20130912135220/http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/Laws--Legislation--Policies/mainColumnParagraphs/0/content_files/file12/15.pdf |date=2013-09-12 }} (Act 9 of 2008).</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|SDN}} |align="center"|2011 |align="center"|7+ |align="center"|ബാധകമല്ല |ഗുദരതി,<ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/sudan/sudan.htm |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070212133424/http://www.sodomylaws.org/world/sudan/sudan.htm |url-status=dead }}</ref> രാജ്യത്തിനെതിരേ യുദ്ധം ചെയ്യുക,<ref>{{Cite web |url=http://www.afrika.no/Detailed/8704.html |title=afrika.no – Sudan: Attorney General expects death penalty for islamist coup plotters<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050409141815/http://www.afrika.no/Detailed/8704.html |url-status=dead }}</ref> ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നും അകന്നുപോകുക,;<ref name="barnabasfund CMD"/> വ്യഭിചാരം, രാജ്യദ്രോഹം, രാജ്യത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം അപകടത്തിലാക്കുന്ന് പ്രവൃത്തികൾ, കൊലപാതകം, സായുധ മോഷണം, ആയുധം കയ്യിൽ വയ്ക്കുക, ആയുധം കടത്തുക എന്നിവ വധശിക്ഷ കിട്ടാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|SWZ}} |align="center"|1983<ref>{{Cite web |url=http://www.southerndomains.com/Newspaper/Archive/0202/Column.html#23 |title=The Clarion Issue – Column<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2003-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030418180636/http://www.southerndomains.com/Newspaper/Archive/0202/Column.html#23 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകത്തിനും <ref>{{Cite web |url=http://www.cidi.org/humanitarian/irin/safrica/00a/0020.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050430201413/http://www.cidi.org/humanitarian/irin/safrica/00a/0020.html |url-status=dead }}</ref> രാജ്യദ്രോഹത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|TZA}} |align="center"|1994 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം എന്നിവ മരണശിക്ഷ കിട്ടാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|TGO}} |align="center"|1978<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT530042002?open&of=ENG-TGO |title=Death Penalty News: 2002, September {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-05-06 |archive-date=2003-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030506200511/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT530042002?open&of=ENG-TGO |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2009<ref>{{Cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8116293.stm |title=Togo abolishes the death penalty |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181008170104/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8116293.stm |url-status=live }}</ref> | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|TUN}} |align="center"|1991 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, അക്രമം, ആഭ്യന്തര സുരക്ഷയ്ക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങൾ, രാജ്യത്തിന്റെ ബാഹ്യസുരക്ഷയ്ക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങൾ, എന്നിവ വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. ജാസ്മിൻ വിപ്ലവത്തിനു ശേസ്ഹം പുതുതായി വന്ന താൽക്കാലിക സർക്കാർ 2011 ഫെബ്രുവരി 1-ന് പൊതുവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടി അംഗീകരിക്കുമെന്ന് (നിർബന്ധമല്ലാത്ത രണ്ടാം പ്രോട്ടോക്കോൾ ഉൾപ്പെടെ) അറിയിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15301637 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160321/http://www.handsoffcain.info/documenti/tunisia-towards-ratifying-international-conventions-15301637 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|UGA}} |align="center"|2005<ref>{{Cite web |url=http://ipsnews.net/news.asp?idnews=35479 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2008-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109200717/http://www.ipsnews.net/news.asp?idnews=35479 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |2005 ജൂൺ 4-ന് ഭരണഘടനാ കോടതി വധശിക്ഷ ഭരണഘടനാനുസൃതമാണെങ്കിലും ചില കുറ്റങ്ങൾക്ക് ഇത് നിർബന്ധമായി നൽകണമെന്ന വ്യവസ്ഥ ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാണെന്ന് വിധിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/AFR59/001/2009/en/44962eca-e93e-11dd-8224-a709898295f2/afr590012009eng.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121003150424/http://www.amnesty.org/en/library/asset/AFR59/001/2009/en/44962eca-e93e-11dd-8224-a709898295f2/afr590012009eng.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|ZMB}} |align="center"|1997 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം, രാജ്യദ്രോഹം എന്നിവ വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. 2004-ൽ പ്രസിഡന്റ് ലെവി മ്വാനാവാസ "ഞാൻ പ്രസിഡന്റായിരിക്കുന്നിടത്തോളം ഒരു വധശിക്ഷാ ഉത്തരവും പുറപ്പെടുവിക്കില്ല" എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുകയുണ്ടായി."<ref name="amnesty.org ENGACT500012005"/> (അദ്ദേഹം 2008-ൽ അധികാരത്തിലിരിക്കെ മരണമടഞ്ഞു.) |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|ZWE}} |align="center"|2003<ref>{{Cite web |url=http://www.zimbabwesituation.com/jun22_2003.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160652/https://www.zimbabwesituation.com/old/jun22_2003.html |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത്, രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം, കലാപം, എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15000827 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160700/http://www.handsoffcain.info/documenti/the-constitution-of-zimbabwe-at-chapter-3-section-12-15000827 |url-status=dead }}</ref> |} ==അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡങ്ങൾ== വടക്കേ അമേരിക്കയിലും തെക്കേ അമേരിക്കയിലുമായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗങ്ങളായ 35 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളുള്ളതിൽ: *3 (9%) രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്. *15 (43%) രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *4 (11%) രാജ്യങ്ങൾ അസാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിൽ (യുദ്ധം പോലെയുള്ള) വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാനുള്ള നിയമം നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *13 (37%) രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള നിയമം നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, താൽക്കാലികമായി വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്ന നയം പിന്തുടരുകയോ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. 2010-ൽ ഗ്വാട്ടിമാലയും ബഹാമാസും പ്രായോഗികമായി വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാത്ത രാജ്യങ്ങളുടെ ഗണത്തിലെത്തിയതാണ് ഈ പട്ടികയിൽ അവസാനത്തെ മാറ്റം. *2011-ൽ അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയ ഒരേയൊരു രാജ്യം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളാണ്. മറ്റേതൊരു ഉദാര ജനാധിപത്യരാജ്യത്തേക്കാളും കൂടുതൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടുള്ള രാജ്യമാണ് അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ. ക്യൂബയും, സെന്റ് കീറ്റ്സും നീവസുമാണ് ഭൂഖണ്ഡത്തിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന മറ്റു രാജ്യങ്ങൾ. 2010-ൽ ഭൂഖണ്ഡത്തിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ : അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ (46).<ref name="amnesty.org.au"/> <br> 2011-ൽ ഭൂഖണ്ഡത്തിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ (43) ''കുറിപ്പ്: പട്ടികകൾ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലോ കാലക്രമത്തിലോ [[Image:Sort both.svg]] ഐകൺ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റാവുന്നതാണ്.'' {| class="wikitable sortable" ! [[#Legend|കീ]] ! style="width:13em;" | രാജ്യം ! style="width:7em;" | അവസാനം വധശിക്ഷ നടന്ന വർഷം ! style="width:5em;" | 2011- ലെ വധശിക്ഷകൾ ! style="width:7em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|ATG}} |align="center"|1991 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമവ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ARG}} |align="center"|1916 |align="center"| |align="center"|2009 |ഭരണഘടന "രാഷ്ട്രീയക്കുറ്റങ്ങൾക്കും, എല്ലാവിധ പീഡനങ്ങൾക്കും നൽകിവന്ന വധശിക്ഷയും ചാട്ടവാറടിയും എന്നെന്നേയ്ക്കുമായി നിർത്തലാക്കിയിരിക്കുന്നു" എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു.<ref>https://web.archive.org/web/20071122155248/http://www.argentina.gov.ar/argentina/portal/documentos/constitucion_ingles.pdf Section 18</ref> വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുള്ള സൈനിക കോഡ് 2008 ആഗസ്റ്റ് 6-ന് നിർത്തലാക്കുകയും ആറു മാസങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇത് നിയമമാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://ipsnews.net/news.asp?idnews=43499 |title=Last Vestiges of Capital Punishment Abolished |access-date=2012-07-03 |archive-date=2019-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190106062157/http://www.ipsnews.net/ |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|BHS}} |align="center"|2000 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കടൽക്കൊള്ള, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമവ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|BRB}} |align="center"|1984<ref name="richard-clark"/> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വധശിക്ഷയ്ക്ക് പൊതുജനപിന്തുണയുണ്ടെങ്കിലും മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ഇന്റർ അമേരിക്കൻ കമ്മീഷനു മുന്നിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്ന കാര്യം പരിഗണനയിലാണ്.<ref>{{cite news |title=Hang them! |author=Staff writer |authorlink2= |url=http://www.nationnews.com/articles/view/hang-them/ |newspaper=[[The Daily Nation (Barbados)|Nation Newspaper]] |isbn= |issn= |oclc= |pmid= |pmd= |bibcode= |id= |date=10 October 2010 |at= |accessdate=22 December 2010 |trans-title= |quote= |ref= |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125051317/http://www.nationnews.com/articles/view/hang-them/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=A Guy's View: To hang or not to hang |author=R.E. Guyson Mayers |authorlink2= |url=http://www.barbadosadvocate.com/newsitem.asp?more=regional&NewsID=12847 |newspaper=[[The Barbados Advocate]] |isbn= |issn= |oclc= |pmid= |pmd= |bibcode= |id= |date=19 September 2010 |at= |accessdate=22 December 2010 |trans-title= |quote= |ref= |archive-date=2012-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120311121142/http://www.barbadosadvocate.com/newsitem.asp?more=regional&NewsID=12847 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|BLZ}} |align="center"|1985<ref name="richard-clark"/> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ഒഴിവാക്കാനാവാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് ചെയ്തതെന്ന് പ്രതിക്ക് തെളിയിക്കാനാവാത്ത സാഹചര്യത്തിലേ കൊലപാതകത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാറുള്ളൂ.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAMR160022001?open&of=ENG-BLZ |title=Belize: Death Penalty, Gilroy "Hooty" Wade, Oscar "Negro" Catzim Mendez, Glenford Baptist {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-05-10 |archive-date=2003-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030510073246/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAMR160022001?open&of=ENG-BLZ |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|BOL}} |align="center"|1974 |align="center"| |align="center"|2009 |1997 എല്ലാ കുറ്റങ്ങളും വധശിക്ഷയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി. ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ 2009-ൽ പൂർണമായി ഉപേക്ഷിച്ചു. "വധശിക്ഷ നിലവിലില്ല"(ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 15). |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#D4DF5A"| |{{flagcountry|BRA}} |align="center"|1876 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |1885-ലാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. മാനുവൽ ഡാ മോട്ട കോക്വീറോ എന്നയാളെ കൊലക്കുറ്റത്തിന് തൂക്കിക്കൊല്ലുകയായിരുന്നു.<ref name='Coqueiro'>{{cite web|url=http://pt.wikipedia.org/wiki/Manuel_da_Mota_Coqueiro|title=Manuel da Mota Coqueiro|accessdate=25 May 2011|archive-date=2012-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20120611235703/http://pt.wikipedia.org/wiki/Manuel_da_Mota_Coqueiro|url-status=live}}</ref> സൈനികനിയമത്തിന്റെ ഭാഗമായി ബ്രസീലിൽ എന്നും വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ 1889-ൽ ബ്രസീൽ റിപ്പബ്ലിക്കായതോടെ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. 1938 മുതൽ 1953 വരെയും 1969 മുതൽ 1978 വരെയും വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയും നിർത്തലാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name='Lei 6620'>[[#refLei 6620]]</ref><ref name='Decreto-Lei 431'>{{cite web |url=http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Decreto-Lei/1937-1946/Del0431.htm |title=Law Decree 431, 18 May 1938 |accessdate=3 February 2009 |last=Presidency of Brazil |language=pt |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160332/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Decreto-Lei/1937-1946/Del0431.htm%20 |url-status=live }}</ref><ref name='Lei 1802'>{{cite web |url=http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/LEIS/1950-1969/L1802.htm#art47 |title=Law 1802, 5 January 1953 |accessdate=3 February 2009 |last=Presidency of Brazil |language=pt |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160655/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/LEIS/1950-1969/L1802.htm#art47 |url-status=live }}</ref><ref name='Decreto-Lei 898'>{{cite web |url=http://www.planalto.gov.br/ccivil/Decreto-Lei/1965-1988/Del0898.htm |title=Law Decree 898, 29 September 1969 |accessdate=3 February 2009 |last=Presidency of Brazil |language=pt |archive-date=2009-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090429043946/http://www.planalto.gov.br/ccivil/Decreto-Lei/1965-1988/Del0898.htm |url-status=live }}</ref> റിപ്പബ്ലിക്കൻ കാലഘട്ടത്തിൽ ഒരാളെ മാത്രമേ വധശിക്ഷയ്ക്കു വിധിച്ചിട്ടുള്ളൂ. 1969-ലെ ഈ ശിക്ഷാവിധി നടപ്പാക്കപ്പെട്ടുമില്ല.<ref name='Teodomiro'>{{cite web |url=http://pt.wikipedia.org/wiki/Teodomiro_Romeiro_dos_Santos |title=Teodomiro Romeiro dos Santos |accessdate=3 February 2009 |publisher=Portuguese-language Wikipedia |archive-date=2012-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102193041/http://pt.wikipedia.org/wiki/Teodomiro_Romeiro_dos_Santos |url-status=live }}</ref> 1988-ൽ നിലവിൽ വന്ന ഇപ്പോഴത്തെ ബ്രസീൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ സിവിൽ ശിക്ഷാ നിയമത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നത് വ്യക്തമായി വിലക്കുന്നുണ്ട്.<ref name='Brazilian Embassy UK'>{{cite web |url=http://www.brazil.org.uk/humanrights/deathpenalty.html |title=Death penalty in Brazil |accessdate=3 February 2009 |last=Brazilian Embassy in London |year=2002 |archive-date=2009-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090225193317/http://www.brazil.org.uk/humanrights/deathpenalty.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|CAN}} |align="center"|1962 |align="center"| |align="center"|1976 |1976-ൽ സാധാരണ ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നതും 1998-ൽ സൈനികക്കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നതും നിരോധിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#D4DF5A"| |{{flagcountry|CHL}} |align="center"|1985 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |സിവിൽ നീതിന്യായവ്യവസ്ഥയിൽ നിന്ന് 2001-ൽ വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|COL}} |align="center"|1909 |align="center"| |align="center"|1910 |1910-ൽ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു<br />(ഭരണഘടനാഭേദഗതിയിലൂടെ) 1991-ലെ കൊളംബിയൻ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ വിലക്കുന്നുണ്ട്. "ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശം നിഷേധിക്കാനാവത്തതാണ്. വധശിക്ഷ ഉണ്ടാവില്ല" എന്ന് ഭരണഘടന പറയുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|CRI}} |align="center"|1859<ref>{{Cite web |url=http://www.bestwesterncostarica.com/tourist_pura_human.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2004-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040614122717/http://www.bestwesterncostarica.com/tourist_pura_human.html |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|1877 |1877-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|CUB}} |align="center"|2003<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/2941041.stm | work=BBC News | title=Cuba ferry hijackers executed | date=11 April 2003 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |2008-ൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന മൂന്ന് വധശിക്ഷകളും തടവുശിക്ഷയായി ഇളവുചെയ്തു.<ref>{{Cite web |url=http://www.reuters.com/article/2008/04/29/idUSN28211608 |title=Cuba's Raul Castro commutes most death sentences |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160617/https://www.reuters.com/article/idUSN28211608 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|DMA}} |align="center"|1986 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|DOM}} |align="center"|1966 |align="center"| |align="center"|1966 |1966-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ECU}} |align="center"|1884 |align="center"| |align="center"|1906 |1906-ൽ നിർത്തലാക്കി <br />(ഭരണഘടനാഭേദഗതിയിലൂടെ) |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#D4DF5A"| |{{flagcountry|SLV}} |align="center"|1973 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള യുദ്ധസമയത്ത് സൈനികനിയമമനുസരിച്ചു മാത്രമേ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാൻ പാടുള്ളൂ.<ref name="amnesty.org ENGACT500092005">{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500092005 |title=Constitutional prohibitions of the death penalty {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2005-05-06 |archive-date=2005-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050506111348/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500092005 |url-status=dead }}</ref> മറ്റു കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ 1983-ൽ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|GRD}} |align="center"|1978 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|GTM}} |align="center"|2000<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAMR340232000?open&of=ENG-GTM |title=Guatemala: Death Penalty/imminent execution {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-09-07 |archive-date=2003-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030907175354/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAMR340232000?open&of=ENG-GTM |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|HTI}} |align="center"|1972 |align="center"| |align="center"|1987 |1987-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|GUY}} |align="center"|1997 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |തീവ്രവാദം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/report2004/guy-summary-eng |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-06-12 |archive-date=2004-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040612230540/http://web.amnesty.org/report2004/guy-summary-eng |url-status=live }}</ref> കൊലപാതകം, കൂട്ടക്കൊല, ബലാത്സംഗം, ബോധപൂർവ്വമായ കൊല, രാജ്യദ്രോഹം, പീഡനം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്നതാണ്. ഒരു കുറ്റത്തിനും വധശിക്ഷ നിർബന്ധമല്ലെന്ന് ഭരണഘടന വ്യക്തമാക്കുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|HND}} |align="center"|1940 |align="center"| |align="center"|1956 |1956-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|JAM}} |align="center"|1988<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/report2004/jam-summary-eng |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-06-17 |archive-date=2004-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040617203749/http://web.amnesty.org/report2004/jam-summary-eng |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.santegidio.org/pdm/news2004/pdm20040717_b.htm |title=Comunità di Sant'Egidio – No to the Death Penalty – News<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120418132508/http://www.santegidio.org/pdm/news2004/pdm20040717_b.htm |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MEX}} |align="center"|1961 – സൈനികം <br>1937 – സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾ |align="center"| |align="center"|2005 |2005-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കി. 2008 ജൂലൈ മാസത്തിൽ പോലീസുകാരുൾപ്പെട്ട കുറ്റവാളി സംഘം ഫെർണാണ്ടോ മാർട്ടി എന്ന 14 വയസുകാരനെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി വധിച്ചതിനു ശേഷം വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിക്കാൻ സമ്മർദ്ദമുണ്ട്. ഇത് കോൺഗ്രസ്സിന്റെ പരിഗണനയ്ക്കു വന്നുവെങ്കിലും വധശിക്ഷ നിർത്തിവയ്ക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശം തള്ളിക്കളയപ്പെടുകയുണ്ടായി. അമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങളുടെ സംഘടനയിൽ മെക്സിക്കോ ഭാഗമായതുകാരണം വധശിക്ഷ ഒരിക്കൽ നിർത്തലാക്കിക്കഴിഞ്ഞാൽ പുനസ്ഥാപിക്കാൻ പാടില്ല എന്ന ചട്ടം ബാധകമാണ്.<ref>{{cite news| url=http://www.latimes.com/news/nationworld/world/wire/sns-ap-mexico-kidnapping-wave,1,2931150.story | work=Los Angeles Times | accessdate=2 May 2010 |url-status=dead}} {{Dead link|date=October 2010|bot=RjwilmsiBot}}</ref><ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7553633.stm | work=BBC News | title=Mexican fury grows at kidnappings | date=11 August 2008 | accessdate=27 March 2010 | first=Duncan | last=Kennedy | archive-date=2017-10-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171008014751/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7553633.stm | url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|NIC}} |align="center"|1930 |align="center"| |align="center"|1979 |1979-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|PAN}} |align="center"|*1903-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല |align="center"| |align="center"|1903 |1903-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|PRY}} |align="center"|1928 |align="center"| |align="center"|1992 |1992-ൽ നിർത്തലാക്കി <br />(ഭരണഘടന പ്രകാരം) |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#D4DF5A"| |{{flagcountry|PER}} |align="center"|1979 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, തീവ്രവാദം, ചാരവൃത്തി, വംശഹത്യ, കലാപം, യുദ്ധസമയത്ത് ഒളിച്ചോടൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമത്തിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref name="amnesty.org ENGACT500092005"/> മറ്റു കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് 1979-ൽ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|KNA}} |align="center"|2008<ref>{{Cite web |url=http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGAMR590012008&lang=e |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2008-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081228224735/http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGAMR590012008&lang=e |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട് |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|LCA}} |align="center"|1995 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകത്തിനും രാജ്യദ്രോഹത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട് |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|VCT}} |align="center"|1995 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകത്തിനും രാജ്യദ്രോഹത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട് |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|SUR}} |align="center"|1982 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |അവസാന വധശിക്ഷ 1982-ൽ ശരിയായ നിയമനടപടികൾ കൂടാതെ സൈനികരുടെ [[ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ|ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ച്]] നടപ്പിലാക്കുകയായിരുന്നു. ഈ ശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയവർ ഇപ്പോൾ വിചാരണ നേരിടുകയാണ്. വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള നിയമം നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള അമേരിക്കൻ ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവച്ചതോടുകൂടി 1987 മുതൽ പ്രായോഗികമായി നിരോധിതമാണ്. മുന്നൊരുക്കവും അക്രമവും ഉള്ള കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://sim.law.uu.nl/SIM/CaseLaw/uncom.nsf/0/58ee85a258266406c1256e7c0030473a?OpenDocument |title=HRC Concluding Observations: SURINAME<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927155611/http://sim.law.uu.nl/SIM/CaseLaw/uncom.nsf/0/58ee85a258266406c1256e7c0030473a?OpenDocument |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|TTO}} |align="center"|1999 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=E/2005/3 |title=Links to documents<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121026072221/http://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=E/2005/3 |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|USA}} |align="center"|2012<ref>{{cite news | url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-2115695/Timothy-Shaun-Stemple-killed-wife-1m-insurance-executed.html | location=London | work=Daily Mail | title=Cheating husband who killed his wife for million insurance executed by lethal injection after choosing pizza as his last meal | access-date=2012-07-03 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160522/https://www.dailymail.co.uk/news/article-2115695/Timothy-Shaun-Stemple-killed-wife-1m-insurance-executed.html | url-status=live }}</ref> |align="center"|43 |align="center"|ബാധകമല്ല |വധശിക്ഷ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ 1972 മുതൽ 1976 വരെ നിരോധിതമായിരുന്നു. നിലവിൽ ഫെഡറൽ സർക്കാരിന്റെ നിയമപ്രകാരം നരഹത്യയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ, ചാരവൃത്തി, രാജ്യദ്രോഹം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?scid=29&did=192 |title=Federal Laws Providing for the Death Penalty<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2008-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080801195336/http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?scid=29&did=192 |url-status=dead }}</ref> 2012 ഏപ്രിൽ മാസത്തെ സ്ഥിതിയനുസരിച്ച് 50 അമേരിക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ 33 എണ്ണം വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ 17 സംസ്ഥാനങ്ങൾ താഴെപ്പറയുന്നവയാണ് (നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ബ്രായ്ക്കറ്റിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു): മിഷിഗൺ (1846), വിസ്കോൺസിൻ (1853), മൈൻ (1887), മിന്നെസോട്ട (1911), ഹവായിi (1948), അലാസ്ക (1957), വെർമോണ്ട് (1964), അയോവ (1965), വെസ്റ്റ് വിർജീനിയ (1965), നോർത്ത് ഡക്കോട്ട (1973), റോഡ് ഐലന്റ് (1979), മസാച്യൂസെറ്റ്സ് (1984 – കോടതിവിധിപ്രകാരം പ്രവൃത്തിയിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും നിയമത്തിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്), ന്യൂ യോർക്ക് (2004 – കോടതിവിധിപ്രകാരം പ്രവൃത്തിയിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും നിയമത്തിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്), ന്യൂ ജേഴ്സി (2007), ന്യൂ മെക്സിക്കോ (2009), ഇല്ലിനോയി (2011), കണക്ടിക്കട്ട് (2012).<ref>{{Cite web |url=http://www.deathpenaltyinfo.org/states-and-without-death-penalty |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180128140346/https://deathpenaltyinfo.org/states-and-without-death-penalty |url-status=live }}</ref> 2012 ഏപ്രിലിൽ വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കാനുള്ള പ്രമേയങ്ങൾ ഫ്ലോറിഡ, ജോർജിയ, കൻസാസ്, കെന്റക്കി, മിസ്സോറി, ഒഹായോ, വാഷിംഗ്ടൻ എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ജനപ്രാതിനിദ്ധ്യസഭകളുടെ പരിഗണനയിലാണ്. അതേസമയം തന്നെ വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിക്കാനുള്ള പ്രമേയങ്ങൾ ഇല്ലിനോയി, അയോവ, മിന്നസോട്ട, ന്യൂ മെക്സിക്കോ, റോഡ് ഐലന്റ് എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ജനപ്രാതിനിദ്ധ്യസഭകളുടെ പരിഗണനയിലാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.deathpenaltyinfo.org/recent-legislative-activity#2012 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120629053632/http://www.deathpenaltyinfo.org/recent-legislative-activity#2012 |url-status=live }}</ref> 2012 നവംബറിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്നതിനെപ്പറ്റിയുള്ള ജനഹിതപരിശോധന കാലിഫോർണിയ സംസ്ഥാനത്തു നടക്കും. 1964-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1978-ൽ ഓറിഗോൺ സംസ്ഥാനം വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിക്കുകയുണ്ടായി. ഡെലാവേർ സംസ്ഥാനം 1958-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1961-ൽ പുനസ്ഥാപിച്ചു. സംസ്ഥാനങ്ങളല്ലാത്ത അമേരിക്കൻ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ സമോവയിൽ പ്രാദേശിക നിയമമായി വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.samoanews.com/viewstory.php?storyid=17649&edition=1281088800&newssection=LocalNews |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927012446/http://www.samoanews.com/viewstory.php?storyid=17649&edition=1281088800&newssection=LocalNews |url-status=dead }}</ref> മറിയാന ദ്വീപ് (ഇവിടെ വധശിക്ഷ ഒരിക്കലും നിയമമായിരുന്നിട്ടില്ല), ഗുവാം, അമേരിക്കൻ വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ, പോർട്ടോ റിക്കോ (1929), വാഷിംഗ്ടൺ ഡി.സി. (1981), എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളല്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കൊലപാതകത്തിനും കൊലപാതകം ചെയ്യാൻ ഗൂഢാലോചന നടത്തുന്നതിനും മാത്രമേ പ്രയോഗത്തിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കുന്നുള്ളൂ. ജൂറിയോ, ന്യായാധിപനോ (ബഞ്ചിന്റെ വിചാരണയിലോ, കുറ്റം സമ്മതിക്കപ്പെട്ടാലോ മാത്രം) ആണ് വധശിക്ഷ വിധിക്കുന്നത്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|URY}} |align="center"|1905 |align="center"| |align="center"|1907 |1907-ൽ നിർത്തലാക്കി<br />(ഭരണഘടന പ്രകാരം) |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|VEN}} |align="center"|*1830-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല |align="center"| |align="center"|1863 |1863-ൽ നിർത്തലാക്കി<br />(ഭരണഘടന പ്രകാരം) |} ==ഏഷ്യാ-പെസഫിക്== ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗങ്ങളായ ഏഷ്യാപെസഫിക് മേഖലയിലെ 56 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളിൽ: *24 (43%) വധശിക്ഷ നിയമത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളാണ്. *19 (34%) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *3 (5%) യുദ്ധം പോലെയുള്ള അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. *10 (18%) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. പരിമിതമായ അംഗീകാരം മാത്രമുള്ള രണ്ട് ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളായ തായ് വാനും പാലസ്തീനിയൽ അതോറിറ്റിയും വധശിക്ഷ നിയമത്തിലും പ്രയോഗത്തിലും നിലനിർത്തിയിട്ടുള്ളവയാണ്. മുകളിൽ കൊടുത്ത വിവരണത്തിൽ 2012-ൽ മംഗോളിയ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതുവരെയുള്ള വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. * 2011 -ൽ ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയ നാലു രാജ്യങ്ങൾ ഏഷ്യയിലായിരുന്നു - ചൈന, ഇറാൻ, സൗദി അറേബ്യ, ഇറാക്ക് എന്നിവ. ലോകത്തിലെ മറ്റു രാജ്യങ്ങളെല്ലാം ചേർന്നു വധിക്കുന്ന ആൾക്കാരേക്കാൾ കൂടുതൽ പേരെ ചൈനയിൽ മാത്രം വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയരാക്കുന്നുണ്ട്. 2010 ൽ ഏഷ്യയിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: ചൈന (2000+), ഇറാൻ (252+), വടക്കൻ കൊറിയ (60+), യമൻ (53+), സൗദി അറേബ്യ (27+), സിറിയ (17+), ബംഗ്ലാദേശ് (9+), പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി (5), തായ്വാൻ (ROC) (4), ജപ്പാൻ (2), ഇറാക്ക് (1+), സിങ്കപ്പൂർ (1+), മലേഷ്യ (1+), വിയറ്റ്നാം (5+), ബഹറൈൻ (1).<ref name="amnesty.org.au"/> 2011ൽ ഏഷ്യയിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: ചൈന (2000+), ഇറാൻ (360+), സൗദി അറേബ്യ (82+), ഇറാക്ക് (68+), യമൻ (41+), വടക്കൻ കൊറിയ (30+), ബംഗ്ലാദേശ് (5+), വിയറ്റ്നാം (5+) പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി (5), തായ്വാൻ (5), അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ (2), മലേഷ്യ (1+), സിറിയ (1+), യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് (1). ''കുറിപ്പ്: പട്ടികകൾ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലോ കാലക്രമത്തിലോ [[Image:Sort both.svg]] ഐകൺ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റാവുന്നതാണ്.'' {| class="wikitable sortable" ! [[#Legend|കീ]] ! style="width:13em;" | രാജ്യം ! style="width:7em;" | അവസാനം വധശിക്ഷ നടന്ന വർഷം ! style="width:5em;" | 2011-ലെ വധശിക്ഷകൾ ! style="width:7em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|AFG}} |align="center"|2011 |align="center"|2 |align="center"|ബാധകമല്ല |നിലവിലുള്ള നിയമം ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് അകലുന്നതിനും <ref>{{cite news | url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-1354246/One-legged-Afghan-Red-Cross-worker-hanged-converting-Christianity.html | location=London | work=Daily Mail | title=One-legged Afghan Red Cross worker set to be hanged after converting to Christianity | date=7 February 2011 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160516/https://www.dailymail.co.uk/news/article-1354246/One-legged-Afghan-Red-Cross-worker-hanged-converting-Christianity.html | url-status=live }}</ref> സ്വവർഗ്ഗരതിക്കും, കൊലപാതകത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|AUS}} |align="center"|1967<ref>{{Cite web |url=http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/australia.php |title=Death penalty in Australia |access-date=2012-07-03 |archive-date=2010-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100329145248/http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/australia.php |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|1985 |ക്വീൻസ്ലാന്റിൽ 1922-ലും; ടാസ്മാനിയയിൽ 1968-ലും; നോർതേൺ ടെറിട്ടറിയിലും ആസ്ട്രേലിയൻ കാപ്പിറ്റൽ ടെറിട്ടറിയിലും, ആസ്ട്രേലിയൻ കോമൺവെൽത്തിലും 1973-ലും; വിക്ടോറിയയിൽ 1975-ലും; സൗത്ത് ആസ്ട്രേലിയയിൽ 1976-ലും; വെസ്റ്റേൺ ആസ്ട്രേലിയയിൽ 1984-ലും; ന്യൂ സൗത്ത് വേൽസിൽ 1985-ലു വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|BHR}} |align="center"|2010<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/info/MDE11/003/2010/en |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160330/https://www.amnesty.org/en/documents/MDE11/003/2010/en/ |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മുന്നൊരുക്കത്തോടെയുള്ള കൊലപാതകം, സർക്കാരിനെ താഴെയിടാനുള്ള ശ്രമം, ശത്രുരാജ്യത്തോട് സഹകരിക്കുക, എമിറിന്റെ ജീവന് ഭീഷണിയാകുക, സൈനിക ഉത്തരവുകൾ യുദ്ധസമയത്ത് ലംഘിക്കുക എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|BGD}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://deathpenaltynews.blogspot.com/2011/03/bangladesh-man-executed-in-sylhet.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160428/https://deathpenaltynews.blogspot.com/2011/03/bangladesh-man-executed-in-sylhet.html%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|5+ |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം;<ref>{{Cite web |url=http://www.zeenews.com/links/articles.asp?aid=212318&sid=SAS |title=Zee News – MP murder case: Bangla court awards death penalty to 22<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160646/http://zeenews.india.com/links/articles.asp?aid=212318&sid=SAS%20 |url-status=dead }}</ref> മയക്കുമരുന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ;<ref>{{Cite web |url=http://www.smartraveller.gov.au/zw-cgi/view/Advice/Bangladesh |title=Travel Advice for Bangladesh – Australian Department of Foreign Affairs and Trade<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2013-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130117224312/http://smartraveller.gov.au/zw-cgi/view/Advice/Bangladesh |url-status=dead }}</ref> കുട്ടികളെ നിയമവിരുദ്ധമോ സദാചാരത്തിനു നിരക്കാത്തതോ ആയ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് കടത്തുക; വേശ്യാവൃത്തിക്കായി സ്ത്രീകളെ കടത്തുക <ref>{{Cite web |url=http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2003/27944.htm |title=Bangladesh<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070914100125/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2003/27944.htm |url-status=live }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|BTN}} |align="center"|1974<ref name="amnesty.org ENGACT500012005"/> |align="center"| |align="center"|2004 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|BRU}} |align="center"|*1984-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ബ്രിട്ടന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നപ്പോൾ 1957-ലാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. കൊലപാതകം, നിയമവിരുദ്ധമായി തോക്കുകളോ സ്ഫോടകവസ്തുക്കളോ കൈവശം വയ്ക്കുക, 15 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ ഹിറോയിനോ മോർഫിനോ കൈവശം വയ്ക്കുക, 30 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ കൊക്കൈൻ കൈവശം വയ്ക്കുക, 500 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ കഞ്ചാവ് കൈവശം വയ്ക്കുക, 50 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ മെത്താംഫിറ്റമിനോ സ്യാബുവോ കൈവശം വയ്ക്കുക, 1.2 കിലോയിൽ കൂടുതൽ മോർഫിൻ കൈവശം വയ്ക്കുക <ref>{{Cite web |url=http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1073.html |title=Brunei on the U.S. Bureau of Consular Affairs<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160455/https://travel.state.gov/content/travel/en/404.html |url-status=dead }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|KHM}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|1989 |1989-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|China}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://www.gmanews.tv/story/216491/pinoyabroad/vp-binay-confirms-death-of-3-drug-mules |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110825060902/http://www.gmanews.tv/story/216491/pinoyabroad/vp-binay-confirms-death-of-3-drug-mules |url-status=live }}</ref> |align="center"|1000s |align="center"|ബാധകമല്ല |ലോകത്തിലെ മറ്റെല്ലാ രാജ്യങ്ങളും മരണശിക്ഷ വിധിക്കുന്ന ആൾക്കാരുടെ എണ്ണം ചേർന്നാലുള്ള എണ്ണത്തിൽ കൂടുതൽ ആൾക്കാരെ ചൈന എല്ലാവർഷവും വധിക്കാറുണ്ട്. എല്ലാ വർഷവും ആയിരക്കണക്കിനാൾക്കാരെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയരാക്കുന്ന ഒരേയൊരു രാജ്യവും ചൈനയാണ്.<ref name="ReferenceA">{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=15000608 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319005630/http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=15000608 |url-status=dead }}</ref> 2011 ഫെബ്രുവരി 25-ന് ചൈനയുടെ പരിഷ്കരിച്ച ക്രിമിനൽ നിയമം വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന കുറ്റങ്ങളുടെ എൺനം 68-ൽ നിന്ന് 55 ആയി കുറച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115014622/http://www.handsoffcain.info/news/index.php |url-status=dead }}</ref> കുംഭകോണത്തിലൂടെ പണം തട്ടിക്കുക, കുട്ടികളെ ബലാത്സംഗം ചെയ്യുക, വഞ്ചന, ബോംബുവയ്ക്കൽ, ആൾക്കാരെ കടത്തുക, കടൽക്കൊള്ള, ബലാത്സംഗം, അഴിമതി, കൊള്ളിവയ്പ്പ്, കൊലപാതകം, വേട്ടയാടൽ, രാജ്യസുരക്ഷയ്ക്ക് അപകടമുണ്ടാക്കുക, തീവ്രവാദം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/index/engasa170032004 |title=People's Republic of China: Executed "according to law"? The death penalty in China\n\n {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-06-21 |archive-date=2004-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040621235722/http://web.amnesty.org/library/index/engasa170032004 |url-status=live }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. ഹോങ്ക് കോങ്, മകാവു എന്നീ സ്ഥലങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത നിയമ വ്യവസ്ഥയാണ് നിലവിലുള്ളത്. ഇവിടങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഹോങ്ക് കോങിൽ 1993-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരും (അവസാന ഉപയോഗം 1966-ലായിരുന്നു); മകാവുവിൽ 1976-ൽ പോർച്ചുഗൽ സർക്കാരുമാണ് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയത്. മകാവുവിൽ വധശിക്ഷ അവസാനം നടപ്പിലാക്കിയത് പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലായിരുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF"| |bgcolor="#D4DF5A"| |{{flagcountry|FJI}} |align="center"|*1970-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ബ്രിട്ടന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോൾ 1964-ലാണ് അവസാനമായി വധശിക്ഷ നടപ്പിലായത്. 1979-ൽ സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. സൈനികനിയമപ്രകാരമുള്ള കുറ്റങ്ങൾക്കു മാത്രമേ ഇപ്പോൾ വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ളൂ. |-bgcolor="#FFFFFF"| |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|IND}} |align="center"|2013<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Afzal_Guru#Execution<!-- Bot generated title -->]</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, കുട്ടിയെ ആത്മഹത്യ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുക, രാജ്യദ്രോഹം, തീവ്രവാദപ്രവർത്തനങ്ങൾ, മയക്കുമരുന്നു കടത്തിന് രണ്ടാമത്തെ ശിക്ഷ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|IDN}} |align="center"|2008<ref>{{cite news | url=http://uk.reuters.com/article/2008/11/08/idUKJAK409889 | work=Reuters | title=Indonesia confirms execution of three Bali bombers | date=8 November 2008 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2013-03-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130313171031/http://uk.reuters.com/article/2008/11/08/idUKJAK409889 | url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, മയക്കുമരുന്നു കടത്ത്,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500012005?open&of=ENG-AFG |title=The death penalty worldwide: developments in 2004 {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2006-01-07 |archive-date=2006-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060107212658/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500012005?open&of=ENG-AFG |url-status=live }}</ref> തീവ്രവാദം,<ref name="bbc 5368922">{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/5368922.stm | work=BBC News | title=Executions spark Indonesia unrest | date=22 September 2006 | accessdate=2 May 2010 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വധശിക്ഷ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്ന നിയമം (നമ്പർ: 2/1964) [[ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ|ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ചാവണം]] വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കേണ്ടതെന്ന് അനുശാസിക്കുന്നു.<ref>[http://www.thejakartapost.com/news/2010/07/26/ago-ok039s-execution-five-death-row-inmates.html AGO OK's execution of five death row inmates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121001165952/http://www.thejakartapost.com/news/2010/07/26/ago-ok039s-execution-five-death-row-inmates.html |date=2012-10-01 }}, The Jakarta Post, 26 July 2010, Accessed 26 July 2010</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|IRN}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201202.php?iddocumento=16302476&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160709/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201202.php?iddocumento=16302476&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|360+ |align="center"|ബാധകമല്ല | ഇറാൻ നൂറുകണക്കിനാൾക്കാരെ എല്ലാ വർഷവും വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കാറുണ്ട്. നടപ്പാക്കുന്ന ശിക്ഷയുടെ എണ്ണത്തിൽ ചൈനയ്ക്കു പിറകിൽ രണ്ടാമതാണ് ഇറാന്റെ സ്ഥാനം. പലരെയും പരസ്യമായാണ് വധിക്കുന്നത്.<ref name="ReferenceA"/> കൊലപാതകം, സായുധമോഷണം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത്, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, ബലാത്സംഗം, കുട്ടികളുമായി ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെടൽ, സ്വവർഗ്ഗഭോഗം, ചാരവൃത്തി, തീവ്രവാദം, ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നകന്നു പോകൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|IRQ}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=41019 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160457/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=41019%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|68+ |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യസുരക്ഷ അപകടത്തിലാക്കുക, മയക്കുമരുന്നു വിതരണം ചെയ്യുക, ബലാത്സംഗം, ചരക്ക് കടത്തുന്ന കോൺവോയികളെ ആക്രമിക്കുക, തീവ്രവാദത്തിനു പണം നൽകുകയോ നടപ്പാക്കുകയോ ചെയ്യുക, എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>http://newstandardnews.net/content/?action=show_item&itemid=799 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225160609/http://newstandardnews.net/content/?action=show_item&itemid=799%20 |date=2018-12-25 }} http://www.iol.co.za/index.php?sf=2813&art_id=qw1091976122311B262 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225160520/https://www.iol.co.za/index.php?sf=2813&art_id=qw1091976122311B262%20 |date=2018-12-25 }}</ref> വധശിക്ഷ 2003 ജൂണിലെ ഇറാക്ക് അധിനിവേശത്തിനു ശേഷം നിർത്ത്ലാക്കിയെങ്കിലും 2004 ആഗസ്റ്റിൽ പുനസ്ഥാപിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGNAU200903209818&lang=e |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2009-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090513021829/http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGNAU200903209818&lang=e |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#D4DF5A"| |{{flagcountry|ISR}} |align="center"|1962 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ,<ref>{{Cite web |url=http://www.israellawcenter.org/news111402.shtml |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050406025426/http://www.israellawcenter.org/news111402.shtml |url-status=dead }}</ref> രാജ്യദ്രോഹം, വംശഹത്യ, യുദ്ധസമയത്ത് യഹൂദർക്കെതിരായ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. ഇതുവരെ രണ്ടുപേരെയേ വധിച്ചിട്ടുള്ളൂ. മെയിർ ടോബിയാൻസ്കി എന്നയാളെ ചാരനാണെന്ന് ആരോപിച്ച് വധിച്ചതും അഡോൾഫ് ഐക്ക്മാനെ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധിച്ചതുമാണ് ഉദാഹരണങ്ങൾ. 1954-ൽ മറ്റു കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|JPN}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=16303815 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160452/http://www.handsoffcain.info/documenti/japan-3-inmates-hanged-1st-executions-since-%D8%AC%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%A6%DB%8C-2010-16303815 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ഒന്നിൽ കൂടുതൽ ആളുകളെ കൊല്ലുന്നവർക്കും അക്രമത്തോടെ ഒരു കൊലപാതകം ചെയ്യുന്നവർക്കും വധശിക്ഷ നൽകാൻ പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്.<ref>{{cite news | url=http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A11306-2005Jan15?language=printer | work=The Washington Post | accessdate=2 May 2010 | archiveurl=https://archive.today/20121209024214/http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A11306-2005Jan15?language=printer | archivedate=2012-12-09 | title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് | url-status=live }}</ref> ഒന്നിൽ കൂടുതൽ ആൾക്കാരെ കൊല്ലുന്നവർക്ക് ന്യായാധിപർ വധശിക്ഷ വിധിക്കുക സാധാരണമാണ്. 1946 നും 2003-നും മദ്ധ്യേ 766 ആൾക്കാരെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചിരുന്നെങ്കിലും 608 ആൾക്കാരെയേ വധിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. 1989 മുതൽ 1993 വരെ 40 മാസക്കാലം തുടർച്ചയായി വിവിധ നിയമമന്ത്രിമാർ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചിരുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|JOR}} |align="center"|2006<ref>{{Cite web |url=http://www.highbeam.com/doc/1P1-119683004.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160738/https://www.questia.com/hbr-welcome |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/aug03.html|title=|archiveurl=https://archive.today/20040216192609/http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/aug03.html|archivedate=2004-02-16|access-date=2012-07-03|url-status=dead}}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#D4DF5A"| |{{flagcountry|KAZ}} |align="center"|2003<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500072004?open&of=ENG-KAZ |title=Document Information {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-10-11 |archive-date=2004-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041011173508/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500072004?open&of=ENG-KAZ |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |നിലവിൽ തീവ്രവാദത്തിനും യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/200705.php?iddocumento=9317022&mover=0 |title=Kazakhstan Set To "Virtually" Abolish Death Penalty<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160456/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/200705.php?iddocumento=9317022&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> 2003 ഡിസംബർ 17 മുതൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത് താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്. 2009 ജൂലൈ 30-ന് മറ്റു കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് നിർത്തലാക്കി.<ref>{{Cite web |url=http://nodeathpenalty.santegidio.org/news.aspx?ln=it&id=14&n=13674 |title=Death Penalty is Abolished in Kazahkstan (source: kazahkstanlive.com, reproduced by santegidio.org) |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120301073923/http://nodeathpenalty.santegidio.org/news.aspx?ln=it&id=14&n=13674 |url-status=dead }}</ref> 2011 മാർച്ച് 28-ന് മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള രാഷ്ട്രപതിയുടെ കമ്മീഷൻ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാൻ സർക്കാരിനോടാവശ്യപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15304099 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160734/http://www.handsoffcain.info/documenti/kazakhstan-towards-definitive-abolition-15304099 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|PRK}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201101.php?iddocumento=15300988&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319005359/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201101.php?iddocumento=15300988&mover=0 |url-status=live }}</ref> |align="center"|30+ |align="center"|ബാധകമല്ല |വടക്കൻ കൊറിയ പരസ്യമായ വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കാറുണ്ട്. വ്യഭിചാരം,<ref name="cpuk_oct2008">{{Cite web |url=http://www.capitalpunishmentuk.org/oct08.html |title=“Executions in October 2008”, ''Capital punishment U.K.'' |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607064901/http://www.capitalpunishmentuk.org/oct08.html |url-status=live }}</ref> മയക്കുമരുന്നിടപാടുകൾ, രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരത്തിനെതിരായ ഗൂഢാലോചനകൾ, തീവ്രവാദം, രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം <ref>[http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/kptoc.html#kp0162 Library of Congress Country Study: North Korea:] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120710083139/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/kptoc.html%23kp0162#kp0162 |date=2012-07-10 }}<br />[http://www.photius.com/countries/korea_north/government/korea_north_government_the_judiciary.html Government: The Judiciary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218224925/http://www.photius.com/countries/korea_north/government/korea_north_government_the_judiciary.html |date=2012-02-18 }} · [http://www.photius.com/countries/korea_north/national_security/korea_north_national_security_the_judiciary.html National Security: The Judiciary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218224942/http://www.photius.com/countries/korea_north/national_security/korea_north_national_security_the_judiciary.html |date=2012-02-18 }} · [http://www.photius.com/countries/korea_north/national_security/korea_north_national_security_punishment_and_the_p~182.html National Security: Punishment and the Penal System] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218224946/http://www.photius.com/countries/korea_north/national_security/korea_north_national_security_punishment_and_the_p~182.html |date=2012-02-18 }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|KOR}} |align="center"|1997<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT530012003?open&of=ENG-KOR |title=“Death Penalty News: December 2002” by ''Amnesty International'' |access-date=2003-05-06 |archive-date=2003-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030506200139/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT530012003?open&of=ENG-KOR |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റമാണ്.<ref>[http://www.asiaweek.com/asiaweek/magazine/2000/0225/nat.korea.html ''Time Magazine – Asia Edition'' vol.&nbsp;171, no.&nbsp;12] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010119175300/http://www.asiaweek.com/asiaweek/magazine/2000/0225/nat.korea.html |date=2001-01-19 }} 31 March 2008</ref> 1998-ൽ കിം ഡേ-ജുങ് അധികാരത്തിലെത്തിയ ശേഷം വധശിക്ഷകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnestyusa.org/news/document.do?id=80256DD400782B8480256FE80042AACA |title=South Korea: Death penalty abolition – historic opportunity<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050629061519/http://www.amnestyusa.org/news/document.do?id=80256DD400782B8480256FE80042AACA |url-status=dead }}</ref> എന്നാലും അടുത്തകാലത്ത് ഒരാളെ വധശിക്ഷ നൽകാൻ വിധിച്ചിരുന്നു. 2009 ഏപ്രിൽ വരെ ശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല.<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8011560.stm | work=BBC News | title=Korean killer gets death penalty | date=22 April 2009 | accessdate=27 March 2010 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160411/http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8011560.stm%20 | url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|KIR}} |align="center"|*1979-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1979 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|KWT}} |align="center"|2007<ref>{{Cite web |url=http://english.nessunotocchicaino.it/archivio_news/200705.php?iddocumento=9317282&mover=1 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120318201520/http://english.nessunotocchicaino.it/archivio_news/200705.php?iddocumento=9317282&mover=1 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത്, ബലാത്സംഗം, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|KGZ}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2007 |കിർഗിസ് സർക്കാർ 1998-നു ശേഷം വധശിക്ഷകൾ നടപ്പാക്കുന്നത് നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്. 2007-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.rferl.org/featuresarticle/2007/06/0907D477-B87B-4AFF-9A6B-116AF711B057.html |title=Kyrgyzstan Abolishes Death Penalty – RADIO FREE EUROPE / RADIO LIBERTY<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160409/https://www.rferl.org/a/1077353.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files_156/kyrgyzstan_396/abolition-of-the-death-penalty-by-kyrgyzstan-june-28-2007_9443.html |title=Kyrgyzstan – Abolition of the death penalty by Kyrgyzstan (28 June 2007) – Ministère des Affaires étrangères<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930062833/http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files_156/kyrgyzstan_396/abolition-of-the-death-penalty-by-kyrgyzstan-june-28-2007_9443.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|LAO}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മയക്കുമരുന്ന് കടത്തിന് മരണശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/report2003/Lao-summary-eng |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-07-05 |archive-date=2003-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030705014254/http://web.amnesty.org/report2003/Lao-summary-eng |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|LBN}} |align="center"|2004<ref>{{Cite web |url=http://www.sundayobserver.lk/2004/01/18/wor05.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121016002441/http://www.sundayobserver.lk/2004/01/18/wor05.html |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE180062004?open&of=ENG-LBN |title=Lebanon: Further Information on Death penalty/imminent execution {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-05-23 |archive-date=2004-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040523181604/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE180062004?open&of=ENG-LBN |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|MYS}} |align="center"|2011 |align="center"|1+ |align="center"|ബാധകമല്ല |അപകടകരമായ മരുന്നുകൾ കടത്തുക, ഒരു പട്ടികയിലുൾപ്പെട്ട കുറ്റകൃത്യം ചെയ്യുന്നതിനിടെ തോക്കുപയോഗിക്കുക, തോക്കുപയോഗിക്കാൻ സഹായിക്കുക, യാങ് ഡി-പെർടുവാൻ അഗോങിനെ (ഭരണാധികാരി) അപായപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുക, കൊലപാതകം, എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, ആയുധങ്ങളോ സ്ഫോടകവസ്തുക്കളോ കൈവശമുള്ള ആൾക്കാരുമായി ബന്ധം പുലർത്തുക, യാങ് ഡി-പെർടുവാൻ അഗോങിനെതിരേ യുദ്ധം ചെയ്യുകയോ, യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുകയോ ചെയ്യുക എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് കുറ്റത്തിന്റെ ആഴമനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.aliran.com/monthly/2003/6k.html |title=Malaysia independent news<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2013-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130311212425/http://aliran.com/monthly/2003/6k.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|MDV}} |align="center"|*1965-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |1952-ൽ ബ്രിട്ടന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടത്. കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.maldivesculture.com/maldives_murder01.html |title=Maldives – Family demands death penalty for woman's murder<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2002-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020427194548/http://www.maldivesculture.com/maldives_murder01.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MHL}} |align="center"|*1986-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1986 |1986-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് <br /> വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|MNG}} |align="center"|2008 |align="center"| |align="center"| |രണ്ടു വർഷം ഔദ്യോഗികമായി വധശിക്ഷ നിർത്തിവച്ച ശേഷം 2012-ൽ പാർലമെന്റ് പൊതുവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അവകാശങ്ങളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടിയിലെ തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന രണ്ടാം പ്രോട്ടോക്കോളിൽ ഒപ്പുവച്ചു. മംഗോളിയ വധശിക്ഷ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കും നിർത്തലാക്കുന്നതിന് ശ്രമിക്കാമെന്ന് ഇതോടെ സമ്മതിച്ചു. വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിക്കാൻ ഈ ഉടമ്പടി അനുവദിക്കുന്നില്ല. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|FSM}} |align="center"|*1986-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1986 |1986-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് <br /> വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|MMR}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>http://www.derechos.org/news/archives/000506.html</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|NRU}} |align="center"|*1968-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കടൽക്കൊള്ള, കൊലപാതകം, എന്നീകുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമവ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|NPL}} |align="center"|1979 |align="center"| |align="center"|1997 |1997-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് <br /> വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|NZL}} |align="center"|1957 |align="center"| |align="center"|2007 |1989-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 2007-ൽ കുക്ക് ദ്വീപ് ന്യൂസിലാന്റിന്റെ അധീനപ്രദേശങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്ന അവസാന സ്ഥലമായി മാറി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|OMN}} |align="center"|2007 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്തൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/web/ar2002.nsf/mde/oman |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2002-11-13 |archive-date=2002-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20021113122632/http://web.amnesty.org/web/ar2002.nsf/mde/oman |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|PAK}} |align="center"|2008<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/200808.php?iddocumento=10318713&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319005541/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/200808.php?iddocumento=10318713&mover=0 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്തൽ, തീവ്രവാദം, ബലാത്സംഗം, ദൈവനിന്ദ, നിയമവിരുദ്ധമായ കൂട്ടം കൂടൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|PLW}} |align="center"|*1994-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1994 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|PSE}} |align="center"|2012 |align="center"|3 |align="center"|ബാധകമല്ല |പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി പരസ്യമായ വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കാറുണ്ട്. കൊലപാതകം, ബലാത്സംഗം, ഇസ്രായേൽ അധികാരികളുമായി സഹകരിക്കൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.scoop.co.nz/stories/WO0504/S00011.htm |title=Scoop: Palestine Urged Not to Resume Executions<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121003064419/http://www.scoop.co.nz/stories/WO0504/S00011.htm |url-status=live }}</ref><ref>[http://www.haaretz.com/hasen/spages/1090973.html Palestinian woman accused of spying for Israel may face death] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721115549/http://www.haaretz.com/hasen/spages/1090973.html |date=2009-07-21 }}, [[Associated Press]] 07/06/2009</ref> വെസ്റ്റ് ബാങ്കിൽ 17 കുറ്റങ്ങൾക്കും ഗാസയിൽ 15 കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. [http://www.hrw.org/en/news/2008/12/15/palestinian-authority-death-sentences-surge-west-bank-gaza] 2002-നു ശേഷം യാസർ അറാഫാത് വധശിക്ഷകൾ അനുവദിക്കാത്തതിനാൽ ഒരു അനൗദ്യോഗിക വധശിക്ഷാ നിരോധനം നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ഹമാസിന്റെ ഇസ്ലാമിക കോടതി കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ വിധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [http://news.xinhuanet.com/english/2009-03/10/content_10986709.htm] |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|PNG}} |align="center"|*1975-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല.<ref>[http://www.abc.net.au/am/content/2007/s2087787.htm "PNG urged to abandon death penalty"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170512150957/http://www.abc.net.au/am/content/2007/s2087787.htm |date=2017-05-12 }}, Australian Broadcasting Corporation, 12 November 2007</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ബ്രിട്ടന്റെ കോളനിയായിരിക്കെ 1954 നവംബറിലാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയത്. രാജ്യദ്രോഹം, കടൽക്കൊള്ള, കടൽക്കൊള്ള നടത്താനുള്ള ശ്രമം, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|PHL}} |align="center"|----<ref>{{Cite web |url=http://otayph.blogspot.com.au/2011/10/should-we-have-death-penalty-again.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-12 |archive-date=2012-07-12 |archive-url=https://archive.today/20120712175756/otayph.blogspot.com.au/2011/10/should-we-have-death-penalty-again.html |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2006 |1987-ൽ ഫിലിപ്പീൻസിലെ നിലവിലുള്ള ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. 1993-ൽ വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിച്ചെങ്കിലും 2006 ജൂൺ 24-ന് നിയമപ്രകാരം (നമ്പർ. 9346) വധശിക്ഷ വീണ്ടും നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|QAT}} |align="center"|2003<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/bancadati/schedastato.php?idstato=15000104&idcontinente=23 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160542/http://www.handsoffcain.info/bancadati/asia-middle-east-australia-and-oceania/qatar-15000104 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ചാരപ്രവൃത്തി;<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE220012002?open&of=ENG-QAT |title=Qatar: Death Penalty, Firas Nassuh Salim Al-Majali {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-08-13 |archive-date=2003-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030813054131/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE220012002?open&of=ENG-QAT |url-status=dead }}</ref> രാജ്യസുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയുയർത്തുക;<ref>{{Cite web |url=http://www.journalism.co.uk/news/story1331.shtml |title=Journalism.co.uk :: Crusading journalist wins case against Al-Jazeera<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160343/https://www.journalism.co.uk/news/story1331.shtml%20 |url-status=live }}</ref> മതവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നകന്നു പോവുക <ref name="barnabasfund CMD"/> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|WSM}} |align="center"|*1962-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2004<ref>{{Cite web |url=http://www.paclii.org/ws/legis/num_act/codpaa2004388/ |title=Crimes (Abolition of Death Penalty) Amendment Act 2004<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160732/http://www.paclii.org/ws/legis/num_act/codpaa2004388/%20 |url-status=live }}</ref> | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|SAU}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/index.php?iddocumento=16303133&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160410/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/index.php?iddocumento=16303133&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|82+ |align="center"|ബാധകമല്ല |സൗദി അറേബ്യ പരസ്യ വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട്. നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് കൊലപാതകം, മതവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നകന്നു പോകൽ, മയക്കുമരുന്നു കടത്തൽ, ബലാത്സംഗം, സായുധമോഷണം,<ref>{{cite news | url=http://www.news.com.au/breaking-news/women-executed-by-sword-in-saudi-arabia/story-e6frfku0-1226165421702 | agency=AFP | title=Women executed by sword in Saudi Arabia | date=13 October 2011 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160536/https://www.news.com.au/breaking-news/women-executed-by-sword-in-saudi-arabia/news-story/0724ba883bccb0d25aa8a722efa5880e | url-status=dead }}</ref> മയക്കുമരുന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ, മന്ത്രവാദം, ലൈംഗിക കുറ്റങ്ങൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/saudi_arabia/saudi_arabia.htm |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070902193014/http://www.sodomylaws.org/world/saudi_arabia/saudi_arabia.htm |url-status=dead }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വാളുപയോഗിച്ച് [[ശിരഛേദം]] ചെയ്താണ് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|SGP}} |align="center"|2010<ref name="amnesty.org">{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2011/en/ea1b6b25-a62a-4074-927d-ba51e88df2e9/act500012011en.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110914055156/https://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2011/en/ea1b6b25-a62a-4074-927d-ba51e88df2e9/act500012011en.pdf |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, രാജ്യദ്രോഹം, തോക്കുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില കുറ്റങ്ങൾ, 15 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ ഹിറോയിൻ, മോർഫിൻ എന്നിവ കടത്തുക, 30 ഗ്രാം കൊക്കൈൻ കടത്തുക, 500 ഗ്രാം കഞ്ചാവ് കടത്തുക <ref>{{Cite web |url=http://www.singapore-window.org/sw02/020412re.htm |title=Singapore death penalty shrouded in silence<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070902083312/http://www.singapore-window.org/sw02/020412re.htm |url-status=dead }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SLB}} |align="center"|*1978-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1978 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|LKA}} |align="center"|1976 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, നിരപരാധിക്ക് വധശിക്ഷ കിട്ടാൻ കാരണമായേക്കാവുന്ന തരത്തിൽ കോടതിയിൽ കള്ളസാക്ഷി പറയുക, ബലാത്സംഗം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത് എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് 1976 മുതൽ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|SYR}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.hrw.org/news/2012/04/09/syria-extrajudicial-executions |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160345/https://www.hrw.org/news/2012/04/09/syria-extrajudicial-executions |url-status=live }}</ref> |align="center"|1+ |align="center"|ബാധകമല്ല |സിറിയ പരസ്യമായി വധശിക്ഷ നടത്താറുണ്ട്. രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം, രാജ്യത്തിനെതിരേ ആയുധമെടുക്കുക, ശത്രുരാജ്യത്തേയ്ക്ക് കൂറുമാറുക, സൈനികനിയമം നിലവിലുള്ളപ്പോഴോ യുദ്ധസമയത്തോ ജനങ്ങളെ ഇളക്കിവിടുക, അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം, ബലാത്സംഗം, മുസ്ലീം ബ്രദർഹുഡ് സംഘടനയിൽ അംഗമായിരിക്കുക എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|Taiwan|ROC}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://focustaiwan.tw/ShowNews/WebNews_Detail.aspx?Type=aIPL&ID=201103040033 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160359/http://focustaiwan.tw/news/aipl/201103040033%20.aspx |url-status=dead }}</ref> |align="center"|5 |align="center"|ബാധകമല്ല |2004 മുതൽ 2010 വരെ വധശിക്ഷകൾ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. 2010-ൽ വധശിക്ഷകൾ നൽകുന്നത് പുനരാരംഭിച്ചു. 2011 മാർച്ച് 4-ന് അഞ്ചു പേരെ വധിക്കുകയുണ്ടായി. 2011 മേയ് 3-ന് സൈനികനിയമത്തിൽ നിന്ന് വധശിക്ഷയ്ക്കുള്ള വകുപ്പുകൾ എടുത്തുകളയപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15305773 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160621/http://www.handsoffcain.info/documenti/taiwan-death-penalty-removed-from-military-law-15305773 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|TJK}} |align="center"|2004 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |അക്രമത്തോടെയുള്ള കൊലപാതകം, അക്രമത്തോടെയുള്ള ബലാത്സംഗം, തീവ്രവാദം, ജീവജാലങ്ങളെ കൊന്നൊടുക്കുക, വംശഹത്യ് എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. .<ref>{{Cite web |url=http://www.legislationline.org/index.php?country=49&org=0&eu=0&topic=8 |title=Legislationline – free online legislation database<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927182905/http://www.legislationline.org/index.php?country=49&org=0&eu=0&topic=8 |url-status=dead }}</ref> 2004 ഏപ്രിൽ 30-ന് പ്രസിഡന്റ് എമോമലീ റാഹ്മോൻ വധശിക്ഷ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|THA}} |align="center"|2009<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/news/thailand-first-executions-six-years-20090826 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2013-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130125001415/http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/news/thailand-first-executions-six-years-20090826 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജാവിനെ കൊല്ലുക, രാജ്യദ്രോഹം, കലാപം, തായ്ലാന്റിന്റെ ബാഹ്യസുരക്ഷയ്ക്കെതിരേയുള്ള കുറ്റങ്ങൾ, വിദേശരാജ്യത്തലവനെ കൊല്ലുകയോ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുകയോ ചെയ്യുക, കൈക്കൂലി, കൊള്ളിവയ്പ്പ്, ബലാസ്തംഗം, മുന്നൊരുക്കത്തോടെ കൊലചെയ്യുക, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, മോഷണത്തിനിടെ മരണത്തിനു കാരണമാവുക എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. പൂർണമായ ലിസ്റ്റിന് [http://www.fidh.org/IMG/pdf/Thailand411-2.pdf] കാണുക. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|TLS}} |align="center"|*2002-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2002.<ref name="East Timor">{{Cite web |url=http://www.gov.east-timor.org/constitution/constitution-Timor-Leste.pdf |title=Text of the East Timor Constitution in English |access-date=2005-01-11 |archive-date=2005-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050111111852/http://www.gov.east-timor.org/constitution/constitution-Timor-Leste.pdf |url-status=live }}</ref> |1999-ൽ ഇന്തോനേഷ്യയുടെ ഭാഗമായിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ (ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. 2002-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. .<ref name="East Timor"/> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|TON}} |align="center"|1982<ref name=commonwealth>{{cite web |url=http://www.capitalpunishmentuk.org/common.html |title=Capital punishment in the Commonwealth |publisher=Capital Punishment U.K. |accessdate=4 July 2009 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160448/http://www.capitalpunishmentuk.org/common.html%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|TKM}} |align="center"|1997 |align="center"| |align="center"|1999 |1999-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|TUV}} |align="center"|*1978-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1978 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|ARE}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://gulfnews.com/news/gulf/uae/crime/dubai-mosque-murderer-executed-1.760146 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160326/https://gulfnews.com/news/gulf/uae/crime/dubai-mosque-murderer-executed-1.760146%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|1 |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, മയക്കുമരുന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ <ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE250012002?open&of=ENG-ARE |title=&#91;&#91;United Arab Emirates&#93;&#93; (&#91;&#91;UAE&#93;&#93;): Death penalty {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-08-26 |archive-date=2003-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030826141548/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE250012002?open&of=ENG-ARE |url-status=dead }}</ref> ബലാത്സംഗം, രാജ്യദ്രോഹം, അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം, തീവ്രവാദം എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|UZB}} |align="center"|2005<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGEUR620052005?open&of=ENG-392 |title=Uzbekistan: Further information on: Fear of imminent execution/torture and ill-treatment {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2005-05-12 |archive-date=2005-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050512044443/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGEUR620052005?open&of=ENG-392 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2008 |ഉസ്ബക്കിസ്ഥാൻ പ്രസിഡന്റ് ഇസ്ലാം കരീമോവ് 2005 ആഗസ്റ്റ് 1-ന് വധശിക്ഷയ്ക്കു പകരം ജീവപര്യന്തം തടവു നൽകാനുള്ള ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.legislationline.org/legislation.php?tid=144&lid=4241&less=false |title=Presidential Decree on the abolition of the death penalty – Legislationline – free online legislation database<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071028100531/http://www.legislationline.org/legislation.php?tid=144&lid=4241&less=false |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|VUT}} |align="center"|*1980-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1980 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|VNM}} |align="center"|2011 |align="center"|5+ |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, സർക്കാരിനെ മറിച്ചിടാൻ ശ്രമിക്കുക, ചാരവൃത്തി, കലാപം, സംഘം ചേർന്നുള്ള കൊള്ള, തീവ്രവാദം, അട്ടിമറി, വിമാനം റാഞ്ചൽ, ദേശസുരക്ഷാപ്രാധാന്യമുള്ള വസ്തുക്കൾ നശിപ്പിക്കുക, സമാധാനത്തിനു തുരങ്കം വയ്ക്കുക, യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾ, മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ, മയക്കുമരുന്നുകൾ നിർമ്മിക്കുകയോ ഒളിപ്പിക്കുകയോ കടത്തുകയോ ചെയ്യുക, കൊലപാതകം, ബലാത്സംഗം, മോഷണം പണം തട്ടിപ്പ്, ചതി<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/index/engasa410232003 |title=Socialist Republic of Viet Nam: The death penalty – inhumane and ineffective {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-12-31 |archive-date=2003-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031231063223/http://web.amnesty.org/library/index/engasa410232003 |url-status=live }}</ref> എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|YEM}} |align="center"|2011 |align="center"|41+ |align="center"|ബാധകമല്ല |യമനിൽ പരസ്യമായ വധശിക്ഷകൾ നടത്താറുണ്ട്. നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ കൊലപാതകം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE310052005?open&of=ENG-YEM |title=Yemen: Further information on Imminent execution, Fuad 'Ali Mohsin al-Shahari\n\n {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2006-03-02 |archive-date=2006-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060302161940/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE310052005?open&of=ENG-YEM |url-status=dead }}</ref> വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE310042004?open&of=ENG-YEM |title=Yemen: Further Information on: Death by stoning and flogging {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-10-12 |archive-date=2004-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041012181235/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE310042004?open&of=ENG-YEM |url-status=dead }}</ref> സ്വവർഗസംഭോഗം,<ref name="glas.org signor">{{Cite web |url=http://www.glas.org/ahbab/Articles/signor.htm |title=Egypt52<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160644/http://www.glas.org/ahbab/Articles/signor.htm%20 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/world.htm#Middle%20East |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050204065022/http://www.sodomylaws.org/world/world.htm#Middle%20East |url-status=dead }}</ref> ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകുക <ref name="barnabasfund CMD"/> എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |} ==യൂറോപ്പ്== ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗങ്ങളോ നിരീക്ഷകരോ ആയ യൂറോപ്പിലെ 56 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളിൽ: *1 (2%) വധശിക്ഷ നിയമത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യമാൺ - ബെലാറൂസ്. *47 (96%) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *0 (0%) യുദ്ധം പോലെയുള്ള അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. *1 (2%) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ള രാജ്യമാണ് - റഷ്യ. മേൽപ്പറഞ്ഞ കണക്കിൽ പെടാത്ത 6 (പരിമിതമായ അംഗീകാരം മാത്രമുള്ള) രാജ്യങ്ങളുണ്ട്. ഇതിൽ കൊസോവോ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾ (അബ്ഘാസിയ, നോർതേൺ സൈപ്രസ്, നഗോർണോ-കാരബാക്ക്, സൗത്ത് ഒസ്സേഷ്യ, ട്രാൻസിറ്റാനിയ എന്നിവ) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. 2012-ൽ ലാത്വിയ വധശിക്ഷ പൂർണമായും നിർത്തലാക്കിയതാണ് ഈ പട്ടികയിൽ ഏറ്റവും പുതിയ വിവരം. *1997-നു ശേഷം ബെലാറൂസ് മാത്രമാണ് യൂറോപ്പിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ള രാജ്യം. യൂറോപ്പിന്റെ ലിഖിത ചരിത്രത്തിൽ വധശിക്ഷയൊന്നും നടപ്പാക്കാത്തതായ വർഷം 2009 മാത്രമാണ്. 2010- ൽ യൂറോപ്പിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ : ബെലാറൂസ് (2).<ref name="amnesty.org.au"/> <br> 2011-ൽ യൂറോപ്പിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: ബെലാറൂസ് (2) ''കുറിപ്പ്: പട്ടികകൾ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലോ കാലക്രമത്തിലോ [[Image:Sort both.svg]] ഐകൺ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റാവുന്നതാണ്.'' {| class="wikitable sortable" ! [[#Legend|കീ]] ! style="width:13em;" | രാജ്യം ! style="width:7em;" | അവസാനം വധശിക്ഷ നടന്ന വർഷം ! style="width:5em;" | 2011-ലെ വധശിക്ഷകൾ ! style="width:7em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |-bgcolor="#FFFFFF"f |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|Republic of Abkhazia}} |align="center"|*1999-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |align="centre"| സ്വതന്ത്ര രാജ്യമായി പൂർണമായ അംഗീകാരം ലഭിച്ചിട്ടില്ല. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ALB}} |align="center"|1995<ref name="geocities richard-clark-europe">{{Cite web |url=http://www.geocities.com/richard.clark32@btinternet.com/europe.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-04-08 |archive-date=2008-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408233138/http://www.geocities.com/richard.clark32@btinternet.com/europe.html |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|2007 |2007 ഫെബ്രുവരി 6-ന് മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള യൂറോപ്യൻ ഉടമ്പടിയുടെ 13-ആം പ്രോട്ടോക്കോൾ അംഗീകരിച്ചു. ഇതിന് 2007 ജൂൺ 1 മുതൽ പ്രാബല്യമുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/pages/deathpenalty-treaties-eng |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-07-11 |archive-date=2003-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030711051220/http://web.amnesty.org/pages/deathpenalty-treaties-eng |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|AND}} |align="center"|1943 |align="center"| |align="center"|1990 |1990-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ARM}} |align="center"|*1991--ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1998 |1998-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|AUT}} |align="center"|1950 |align="center"| |align="center"|1968 |സമാധാനകാലത്ത് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത് 1950-ൽ നിർത്തലാക്കി. 1968-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം പൂർണമായി നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|AZE}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|1998 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#CC7862"| |{{flagcountry|BLR}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.vg.no/nyheter/utenriks/artikkel.php?artid=10079293 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160436/https://www.vg.no/nyheter/utenriks/i/wWBxM/bombedoemt-henrettet-i-hviterussland |url-status=live }}</ref> |align="center"|2 |align="center"|ബാധകമല്ല |വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ യൂറോപ്പിലെ അവശേഷിക്കുന്ന ഒരേയൊരു രാജ്യമാണ് ബെലാറൂസ്. നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ ആക്രമണത്തിനും; സമാധാനം തകർക്കാനുദ്ദേശിച്ച് വിദേശരാജ്യങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികളെ കൊല്ലുന്നതിനും; അന്താരാഷ്ട്ര തീവ്രവാദപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും; വംശഹത്യയ്ക്കും; മനുഷ്യരാശിയുടെ സുരക്ഷയ്ക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾക്കും ; അക്രമത്തോടെയുള്ള കൊലപാതകങ്ങൾക്കും; തീവ്രവാദത്തിനും; തീവ്രവാദപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും; ജീവഹാനിക്കിടയാക്കുന്ന രാജ്യദ്രോഹപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുൻ; അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കാനുള്ള ഗൂഢാലോചനയ്ക്കും; അട്ടിമറിക്കും; പോലീസുദ്യോഗസ്ഥന്റെ കൊലയ്ക്കും; വിനാശകാരിയായ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും; യുദ്ധനിയമങ്ങളും സമ്പ്രദായങ്ങളും ലംഘിക്കുന്നതിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.legislationline.org/index.php?country=6&org=0&eu=0&topic=8 |title=Legislationline – free online legislation database<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927182840/http://www.legislationline.org/index.php?country=6&org=0&eu=0&topic=8 |url-status=dead }}</ref> (കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ ബെലാറൂസിൽ|ഈ താൾ കാണുക]] |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|BEL}} |align="center"|1950 |align="center"| |align="center"|1996 |1863-ലാണ് സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്.. യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ 1950-ൽ നടന്നു. 1996-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|BIH}} |align="center"|*1992-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1998 |1975-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1998-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|BGR}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|1998 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|CYP}} |align="center"|1962 |align="center"| |align="center"|2002 |1983-ൽ കൊലപാതകത്തിനുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|HRV}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1991 |1987-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്.<ref>{{cite web | url=http://www.glas-slavonije.hr/vijest.asp?rub=8&ID_VIJESTI=108800 | title=Deveterostruko ubojstvo najteži zločin | date=27 May 2009 | work=[[Glas Slavonije]] | language=Croatian | accessdate=29 November 2011 | archive-date=2011-10-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111001195225/http://www.glas-slavonije.hr/vijest.asp?rub=8&ID_VIJESTI=108800 | url-status=live }}</ref> 1990-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം ക്രോയേഷ്യൻ യൂഗോസ്ലാവ് റിപ്പബ്ലിക്കിൽ നിരോധിതമായി. 1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ച ശേഷം ക്രോയേഷ്യ ഫെഡറൽ യൂഗോസ്ലാവ് നിയമത്തിൽ നിന്നും വിട്ടുമാറി. ഇതോടെ വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. ക്രോയേഷ്യൻ ഭരണഘടനയുടെ 21-ആം ആർട്ടിക്കിൾ വധശിക്ഷ നിരോധിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name=croatian-contitution>{{cite web|url=http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/232289.html|title=Constitution of Croatia|publisher=Narodne Novine|accessdate=1 May 2011|archive-date=2019-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107023153/https://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/2001_05_41_705.html|url-status=live}}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|CZE}} |align="center"|*1993-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1990 |1989-ൽ ചെക്കോസ്ലോവാക്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1990-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|DNK}} |align="center"|1950 |align="center"| |align="center"|1978 |1892-ലാണ് സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ 1950-ൽ നടന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ജർമനിയുടെ അധിനിവേശത്തിനിടെ നടന്ന കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ ഉണ്ടാക്കിയ നിയമം മുൻകാല പ്രാബല്യത്തോടെ നടപ്പാക്കുകയായിരുന്നു. 1951-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുകയും 1993-ൽ നിയമപരമായി ഇക്കാര്യം ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 1952 മുതൽ 1978 വരെ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള നിയമം നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് ''[[വധശിക്ഷ ഡെന്മാർക്കിൽ|ഈ താൾ കാണുക]]''. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|EST}} |align="center"|1991 |align="center"| |align="center"|1998 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|FIN}} |align="center"|1944 |align="center"| |align="center"|1972 |1825-ലായിരുന്നു സമാധാനകാലത്തെ അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1944-ലാണ് യുദ്ധസമയത്തെ അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1949-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി (നിലവിലുള്ള വധശിക്ഷകൾ ജീവപര്യന്തം തടവാക്കി ഇളവു ചെയ്തു. 1972-ൽ പൂർണമായി വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചു. 1984-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|FRA}} |align="center"|1977 |align="center"| |align="center"|1981 |ഭരണകൂടം (Directory)1795-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിരുന്നെങ്കിലും നെപ്പോളിയൻ 1810-ൽ ഇത് പുനസ്ഥാപിച്ചു. 1981-ൽ നിയമം മൂലം വീണ്ടും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 2007-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ ഫ്രാൻസിൽ|ഈ താൾ കാണുക]] |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|GEO}} |align="center"|1995<ref name="geocities richard-clark-europe"/> |align="center"| |align="center"|2006 |1997-ൽ മിക്ക കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് ഒഴിവാക്കി. പക്ഷേ ഭരണഘടന പ്രകാരം സുപ്രീം കോടതിക്ക് മരണകാരണമാകുന്ന വളരെ ഗുരുതരമായ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള അധികാരമുണ്ടായിരുന്നു. 2006 ഡിസംബർ 27-ന് പ്രസിഡന്റ് മിഖായേൽ സാകാഷ് വില്ലി കൊണ്ടുവന്ന ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി പ്രകാരം വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|DEU}} |align="center"|1949 <br>([[East Germany|GDR]]: 1981) |align="center"| |align="center"|1949 <br>(GDR :1987) |പശ്ചിമജർമനിയിൽ നിയമപ്രകാരം 1949 മുതൽ വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 1956-ൽ പശ്ചിമ ജർമനിയിൽ അമേരിക്കൻ സൈന്യം ഒരു വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ നിലവിലില്ലാത്ത പൂർവ ജർമനി (GDR) 1987-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിരുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|GRC}} |align="center"|1972 |align="center"| |align="center"|2001 | 1994-ൽ യുദ്ധസമയത്തെ രാജ്യദ്രോഹമല്ലാതെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി (നിയമം 2207/1994). 2001-ൽ ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി പ്രകാരം പൂർണമായി നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|HUN}} |align="center"|1988 |align="center"| |align="center"|1990 |1990-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കുമുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. ജൂലൈ 14-നാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ISL}} |align="center"|*1944-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1928 |1830-ൽ ഡെന്മാർക്കിന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1928-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിക്കുന്നത് ഭരണഘടനാപരമായി അസാദ്ധ്യമാക്കുന്ന നിയമം 1995-ൽ പാർലമെന്റ് ഐകകണ്ഠ്യേന പാസാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|IRL}} |align="center"|1954 |align="center"| |align="center"|1990 |രാജ്യത്ത് അഭിപ്രായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ പാസായ ഇരുപത്തൊന്നാം ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി മറ്റൊരു ഭരണഘടനാ ഭേദഗതിയിലൂടെയല്ലാതെ (അഭിപ്രായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെയേ ഇത് സാധിക്കൂ) നടപ്പാക്കുന്നത് തടഞ്ഞു. 1990 വരെ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ കൊല്ലുന്നതിന് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ITA}} |align="center"|1947 |align="center"| |align="center"|1994 |1786 നവംബർ 30-ന് ഡച്ചി ഓഫ് ടസ്കാനി (അന്ന് സ്വതന്ത്രമായിരുന്നെങ്കിലും ഇപ്പോൾ ഇറ്റലിയുടെ ഭാഗമാണ്) വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കുന്ന ആദ്യ ആധുനിക രാജ്യമായി. 1849 ഫെബ്രുവരി മുതൽ ജൂലൈ വരെ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന റോമൻ റിപ്പബ്ലിക് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിരുന്നു. ഫ്രഞ്ച് സൈന്യം ഈ ഭരണകൂടത്തെ മറിച്ചിട്ടതോടെ ഈ നിരോധനത്തിനവസാനമായി. 1860-ൽ രാജഭരണത്തിനു കീഴിൽ ഇറ്റലി രൂപീകൃതമായപ്പോൾ ടസ്കാനി ഒഴികെയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയിരുന്നു. 1889-ൽ വധശിക്ഷ സാധാരണ നിയമത്തിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്തു. പക്ഷേ സൈനിക നിയമത്തിലും അധിനിവേശപ്രദേശങ്ങൾക്കു മേലുള്ള നിയമങ്ങളിലും ഇത് പിന്നീടും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. 1926-ൽ മുസോളിനി വധശിക്ഷ സിവിൽ നിയമത്തിൽ പുനസ്ഥാപിച്ചു. പുതിയ ഭരണഘടന 1948-ൽ യുദ്ധസമയത്തൊഴികെയുള്ള കാലത്ത് വധശിക്ഷ വീണ്ടും നിരോധിച്ചു. 1994-ൽ സൈനിക നിയമത്തിൽ നിന്നും ഒഴിവാക്കിയതോടെ വധശിക്ഷ പൂർണമായും നിരോധിക്കപ്പെട്ടു. 2007-ൽ ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി ചെയ്ത് വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കിയതോടെ ഇനിയൊരു ഭരണഘടനാ ഭേദഗതിയിലൂടെയേ വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിക്കാൻ സാധിക്കൂ എന്ന സ്ഥിതിയാണിപ്പോൾ. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ ഇറ്റലിയിൽ|ഈ താൾ കാണുക]] |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|Kosovo}}¹ |align="center"|*2008-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2008 |2008-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി.<ref>[[s:Proposed Constitution of the Republic of Kosovo (7 April 2008)#Article 25 .5BRight to Life.5D|Wikisource: Constitution of Kosovo]]</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|LVA}} |align="center"|1996 |align="center"| |align="center"|2012 |1999-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 2012-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കുമുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി.<ref>{{Cite web |url=https://wcd.coe.int/com.instranet.InstraServlet?command=com.instranet.CmdBlobGet&InstranetImage=2024032&SecMode=1&DocId=1852830&Usage=2 |title=Ratified & effective in 2012 |access-date=2012-07-04 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160603/https://dispatch.coe.int/?home=wcd.coe.int&command=com.instranet.CmdBlobGet&InstranetImage=2024032&SecMode=1&DocId=1852830&Usage=2%20 |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|LIE}} |align="center"|1785 |align="center"| |align="center"|1987 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|LTU}} |align="center"|1995 |align="center"| |align="center"|1998 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|LUX}} |align="center"|1949 |align="center"| |align="center"|1979 |1979-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MKD}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1991 |1988-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്..<ref name="geocities richard-clark-europe"/> 1991-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി.. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MLT}} |align="center"| *1964-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2000 |1943-ൽ ബ്രിട്ടന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1971-ൽ കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിനുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി; 2000 വരെ സൈനികനിയമത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു വധശിക്ഷ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MDA}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2005 |1985-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്.<ref name="geocities richard-clark-europe"/> വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ നിയമം 2005 സെപ്റ്റംബർ 23-ന് മോൾഡോവൻ ഭരണഘടനാ കോടതി അംഗീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.tass.ru/eng/level2.html?NewsID=2446740&PageNum=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2014-10-28 |archive-url=https://archive.today/20141028220513/http://www.tass.ru/eng/level2.html?NewsID=2446740&PageNum=0 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MCO}} |align="center"|1847 |align="center"| |align="center"|1962 |1962-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MNE}} |align="center"|*2006-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2006 |1992-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. യൂഗോസ്ലാവ്യൻ ഫെഡറൽ റിപ്പബ്ലിക് 1995-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 2006-ൽ മോണ്ടിനെഗ്രോ സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഘ്യാപിച്ചപ്പോൾ മുതൽ വധശിക്ഷ നിലവിലില്ലാത്ത രാജ്യമാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|NLD}} |align="center"|1952 |align="center"| |align="center"|2010 |1860-ൽ സമാധാനകാലത്തൂള്ള അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നു. 1870-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1982-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ നെതർലാന്റ്സിന്റെ അവസാന അധിനിവേശ പ്രദേശം നെതർലാന്റ്സ് ആന്റിലീസ് ആണ് (2010).<ref name="thedailyherald.com">{{Cite web |url=http://www.thedailyherald.com/islands/1-news/1348-antilles-to-abolish-capital-punishment-.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2011-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716230624/http://www.thedailyherald.com/islands/1-news/1348-antilles-to-abolish-capital-punishment-.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|Nagorno-Karabakh Republic}} |align="center"|*1992-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|NOR}} |align="center"|1948 |align="center"| |align="center"|1979 |1902-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1876-ലാണ് സമാധാനകാലത്തുള്ള കുറ്റത്തിനുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1947–48-കാലത്ത് രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധ സമയത്ത് രാജ്യദ്രോഹം ചെയ്തു എന്ന കുറ്റത്തിന് 37 ആൾക്കാരെ വധിച്ചതാണ് യുദ്ധസമയത്തെ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|POL}} |align="center"|1988 |align="center"| |align="center"|1997 |വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിക്കുന്ന നിയമ ഭേദഗതി 2004-ൽ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. നിയമസഭയിലെ ആദ്യ വോട്ടിൽ 194 വോട്ടുകൾക്കെതിരേ 198 വോട്ടിന് ഈ നിർദ്ദേശം തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടു (14 പേർ വോട്ടെടുപ്പിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നു). പോളണ്ട് യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ ഭാഗമായതിനാൽ ഈ നീക്കം വിജയിക്കാൻ ഒരു സാദ്ധ്യതയുമില്ലായിരുന്നു.<ref name="amnesty.org ENGACT500012005"/> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|PRT}} |align="center"|1846 |align="center"| |align="center"|1976 |1867-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1911-ൽ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1916-ൽ യുദ്ധസമയത്ത് രാജ്യത്തെ വഞ്ചിക്കുക എന്ന കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിച്ചു. 1976-ൽ വീണ്ടും പൂർണമായി നിർത്തലാക്കി.<ref>{{Cite web |url=http://en.www.mcu.es/patrimonio/MC/PatrimonioEur/Red/Portugal_Abolicion_penademuerte.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160351/http://www.mecd.gob.es/redirigeme/?ruta=%2Fmecd%2Fen%2Favisos%2Fmigracion%2Fpatrimonio.html |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ROU}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|1990<ref>{{Cite web |url=http://www.cdep.ro/pls/legis/legis_pck.htp_act_text?idt=11033 |title=Romanian constitution (In Romanian) |access-date=2012-07-04 |archive-date=2018-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180725112100/http://www.cdep.ro/pls/legis/legis_pck.htp_act_text?idt=11033 |url-status=dead }}</ref> |മുൻ ഏകാധിപതി നിക്കോളായ് ചൗഷസ്ക്യൂവും ഭാര്യ എലേനയുമായിരുന്നു റുമാനിയയിൽ അവസാനം വധശിക്ഷ ലഭിച്ചവർ. മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങളും രാജ്യദ്രോഹവുമായിരുന്നു അവർക്കെതിരേ ആരോപിക്കപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ. 1990-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|RUS}} |align="center"|1996 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |3 പ്രാവശ്യം കുറച്ചു സമയത്തേയ്ക്ക് റഷ്യ വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തിവച്ചിരുന്നു. 1917 മാർച്ച് 12 മുതൽ 1917 ജൂലൈ 12 വരെയായിരുന്നു ആദ്യ ഘട്ടം. സാർ ചക്രവർത്തിയുടെ ഭരണകൂടത്തെ അട്ടിമറിച്ച ശേഷമായിരുന്നു ഇത്. 1917 ഒക്ടോബർ 27 മുതൽ 1918 ജൂൺ 16 വരെ ബോൾഷെവിക്കുകൾ അധികാരം പിടിച്ചെടുത്ത ശേഷം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുകയുണ്ടായി. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷം 1947 മുതൽ 1950 വരെ വധശിക്ഷ നിർത്തിവച്ചിരുന്നു. നിലവിലുള്ള ക്രിമിനൽ നിയമം അഞ്ചു കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നുണ്ട് (അക്രമത്തോടു കൂടിയ കൊലപാതകം, പൊതുപ്രവർത്തകനെ കൊല്ലാനുള്ള ശ്രമം, നിയമപാലകനെയോ കുറ്റാന്വേഷകനെയോ കൊല്ലാനുള്ള ശ്രമം, വംശഹത്യ എന്നിവ).<ref>{{Cite web |url=http://www.legislationline.org/topics/country/7/topic/11 |title=Legislationline – free online legislation database<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2019-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228004530/https://www.legislationline.org/topics/country/7/topic/11 |url-status=dead }}</ref> 1997 ഏപ്രിൽ 16-ന് റഷ്യ മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള യൂറോപ്യൻ ഉടമ്പടിയുടെ ആറാം പ്രോട്ടോക്കോൾ ഒപ്പുവച്ചെങ്കിലും ഇതുവരെ അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല. 1996 മുതൽ വധശിക്ഷ താൽക്കാലികമായി നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. 1996 ആഗസ്റ്റിനു ശേഷം റഷ്യയിൽ വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല (1999-ൽ ചെച്ചൻ റിപ്പബ്ലിക്കിൽ ഒരു വധശിക്ഷ നടന്നതാണ് ഇതിനൊരപവാദം). 2009 നവംബറിൽ റഷ്യയിലെ ഭരണഘടനാ കോടതി മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള യൂറോപ്യൻ ഉടമ്പടിയുടെ ആറാം പ്രോട്ടോക്കോൾ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ വധശിക്ഷയ്ക്കുള്ള നിരോധനം നീട്ടി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SMR}} |align="center"|1468 |align="center"| |align="center"|1865 |1848-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1865-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SRB}} |align="center"|1992 |align="center"| |align="center"|2002 |1995-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യൻ ഫെഡറൽ സർക്കാരിന്റെ തലത്തിൽ വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടു. സെർബിയയിലെ നിയമം 2002-ൽ ഇതുമായി സമരസപ്പെടുത്തി.<ref>{{Cite web |url=http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/11/07/srpski/T01110601.shtml |title=www.glas-javnosti.rs<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2012-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120303092958/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/11/07/srpski/T01110601.shtml |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SVK}} |align="center"|*1993 ജനുവരി 1-ന് സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1993 |1989-ൽ ചെക്കോസ്ലോവാക്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1990-ൽ ചെക്കോസ്ലോവാക്യയുടെ ഭാഗമായിരിക്കവെ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|Republic of South Ossetia}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |align="center"| |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SVN}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1991 |1959-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്.. 1989-ൽ സ്ലോവേനിയൻ യൂഗോസ്ലാവ് റിപ്പബ്ലിക്കിൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഘ്യാപിച്ചതോടു കൂടി സ്ലോവേനിയ ഫെഡറൽ സർക്കാരിന്റെ വധശിക്ഷാ നിയമത്തിൽ നിന്നും വിടുതൽ നേടിയതോടെ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാത്ത രാജ്യമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ESP}} |align="center"|1975 |align="center"| |align="center"|1995 |1978-ൽ യുദ്ധസമയത്ത് സൈനികനിയമമനുസരിച്ച് നടക്കുന്ന ശിക്ഷകൾക്കൊഴികെയുള്ള വധശിക്ഷ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. 1995-ൽ സൈനികനിയമത്തിൽ നിന്നും വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കി.<ref>{{Cite web |url=http://www.boe.es/aeboe/consultas/bases_datos/doc.php?id=BOE-A-1995-25714 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2012-07-31 |archive-url=https://archive.today/20120731074938/http://www.boe.es/aeboe/consultas/bases_datos/doc.php?id=BOE-A-1995-25714 |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SWE}} |align="center"|1910 |align="center"| |align="center"|1973 |1921-ൽ സമാധാനകാലത്തുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കും 1973-ൽ യുദ്ധസമയത്തുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. 1975-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ സ്വീഡനിൽ|ഈ താൾ കാണുക]]. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|CHE}} |align="center"|1944 |align="center"| |align="center"|1992 |1874-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1879-ൽ പുനസ്ഥാപിച്ചു. 1940 വരെ ചില മേഖലകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു (9 വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലായി). 1938-ൽ യുദ്ധസമയത്ത് സൈനികനിയമങ്ങളനുസരിച്ചുള്ള കുറ്റങ്ങളല്ലാത്തവയ്ക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1992-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷയും നിർത്തലാക്കി. 1999-ലെ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|Transnistria}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുക, സായുധ കലാപം, ന്യായാധിപനെയോ അന്വേഷണോദ്യോഗസ്ഥനെയോ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുക, എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. 1999 ജനുവരി 1-നു ശേഷം വധശിക്ഷ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|TUR}} |align="center"|1984 |align="center"| |align="center"|2004 |2004-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#E8AA30"| |{{flagcountry|Turkish Republic of Northern Cyprus}} |align="center"|*1983-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |യുദ്ധസമയത്തെ രാജ്യദ്രോഹം, തീവ്രവാദപ്രവർത്തനം, കടൽക്കൊള്ള, തുടർച്ചയായ കൊലപാതകങ്ങൾ എന്നിവയാണ് വധസിക്ഷയർഹിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങൾ.<ref>{{Cite web |url=http://www.trncinfo.com/TANITMADAIRESI/2002/ENGLISH/ALLaboutTRNC/Page01.htm#aaa |title=TRNC Public Information Office<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2011-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516204008/http://www.trncinfo.com/tanitmadairesi/2002/ENGLISH/ALLaboutTRNC/Page01.htm#aaa |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|UKR}} |align="center"|1997<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/ailib/aireport/ar99/eur50.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=1999-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/19991109075223/http://www.amnesty.org/ailib/aireport/ar99/eur50.htm |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2000 |1999-ൽ ഭരണഘടനാ കോടതി വധശിക്ഷ ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച ശേഷം 2000 ഫെബ്രുവരിയിൽ വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. 2001 ഏപ്രിലിൽ പുതിയ ക്രിമിനൽ കോഡ് പാസാക്കുകയുണ്ടായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|UK}} |align="center"|1977 (ബർമുഡ) <br>1964 (ബ്രിട്ടൻ) |align="center"| |align="center"|1998 |1964—ലാണ് ബ്രിട്ടനിൽ അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1977-ൽ ബർമുഡയിലാണ് ബ്രിട്ടന്റെ അധീശപ്രദേശങ്ങളിൽ അവസാനമായി വധശിക്ഷ നടന്നത്. ബ്രിട്ടനിൽ കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് 1969-ൽ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. നോർതേൺ അയർലന്റിൽ 1973-ൽ കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് നിർത്തുകയുണ്ടായി. രാജ്യദ്രോഹം, അക്രമത്തോടെയുള്ള കടൽക്കൊള്ള, സൈനികനിയമത്തിനു കീഴിലുള്ള കുറ്റങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന വധശിക്ഷ 1998-ൽ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള യൂറോപ്യൻ ഉടമ്പടിയുടെ പതിമൂന്നാം പ്രോട്ടോക്കോൾ 2003-ൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഇതോടെ വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കിയ വസ്തുത ഉറപ്പായി. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ ബ്രിട്ടനിൽ|ഈ താൾ കാണുക]]. അധീനപ്രദേശങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ അവസാനം നിർത്തലാക്കിയത് ജേഴ്സിയിലാണ് (2006 ഡിസംബർ 10-ന്). ([[വധശിക്ഷ ജേഴ്സിയിൽ]] കാണുക). |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|VAT}} |align="center"|1870<ref>{{Cite web |url=http://www.natcath.com/NCR_Online/archives/091401/091401a.htm |title=Cover story: He executed justice<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2001-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20011101030942/http://www.natcath.com/NCR_Online/archives/091401/091401a.htm |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|1969 | |} ¹ കൊസോവോയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം സെർബിയൻ റിപ്പബ്ലിക്കും റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കൊസോവോയും തമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിലിരിക്കുകയാണ്. ==വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതിന്റെ നാൾവഴി== ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലെ അംഗങ്ങളായതോ നിരീക്ഷകപദവിയുള്ളതോ ആയ വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടുള്ള 97 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയാണ് താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. [[വധശിക്ഷ വെനസ്വേലയിൽ|വെനസ്വേല]] 1863-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ ശേഷമുള്ള 100 വർഷങ്ങളിൽ 10 രാജ്യത്തൾക്കേ തുടർച്ചയായി വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കാൻ സാധിച്ചുള്ളൂ. മറ്റു പല രാജ്യങ്ങളും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും അവിടങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ തിരിച്ചുവരവ് നടത്തുകയായിരുന്നു. 1960-നു ശേഷം വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിനോട് ലോകമാസകലം അനുഭാവപൂർണമായുള്ള സമീപനം ഉടലെടുത്തുവരുന്നുണ്ട്. 1960-കളിൽ 4 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. അതുവരെയുള്ള കണക്കു വച്ചു നോക്കിയാൽ ഇതൊരു റിക്കോർഡാണ്. 1970-കളിൽ 10 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതോടെ ഈ ദിശയിൽ ഒരു മുന്നേറ്റം ദൃശ്യമായിത്തുടങ്ങി. 1980-കളിൽ 9 രാജ്യങ്ങൾ കൂടി വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1989-ൽ പല രാജ്യങ്ങളിലും [[കമ്യൂണിസം]] നശിച്ചതോടെ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്നതിൽ ഒരു വൻ മുന്നേറ്റം ദൃശ്യമായിത്തുടങ്ങി. 34 രാജ്യങ്ങളാണ് 1990-കളിൽ വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചത്. 1990-ൽ 8 രാജ്യങ്ങളും 1998-ൽ 7 രാജ്യങ്ങളും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയത് ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യദശകത്തിൽ 26 രാജ്യങ്ങളാണ് വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചത്. 1985-നു ശേഷം രണ്ടു വർഷങ്ങളിലേ ഒരു രാജ്യവും മരണശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കാതിരുന്നിട്ടുള്ളൂ (1988-ഉം 2003-ഉം). '''കുറിപ്പ്''': ഒരു രാജ്യം വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കുകയും പുരസ്ഥാപിക്കുകയും വീണ്ടും ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ (ഉദാ: [[വധശിക്ഷ ഫിലിപ്പീൻസിൽ|ഫിലിപ്പീൻസ്]], [[വധശിക്ഷ സ്വിറ്റ്സർലാന്റിൽ|സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]], [[വധശിക്ഷ പോർച്ചുഗലിൽ|പോർച്ചുഗൽ]]) അവസാനം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ തീയതി മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ. വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും പുനസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട രാജ്യങ്ങൾ (ഉദാ: [[വധശിക്ഷ ലൈബീരിയയിൽ|ലൈബീരിയ]]) പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. പരിമിതമായ അംഗീകാരം മാത്രമുള്ള പത്തു രാജ്യങ്ങളെ ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. മുകളിൽ കൊടുത്തിട്ടുള്ള ഭൂഖണ്ഡങ്ങളുടെ പട്ടികകളിൽ ഇത്തരം രാജ്യങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ (ശതമാനക്കണക്കുകൾ) പറഞ്ഞിട്ടുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ ഈ രാജ്യങ്ങളെ കണക്കിലെടുത്തിട്ടില്ലെന്നത് ശ്രദ്ധിക്കുക. അധിനിവേശപ്രദേശങ്ങൾ അധിനിവേശരാജ്യത്തിന്റെ നിയമവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമായാണ് പട്ടികയിൽ കണക്കാക്കിയിട്ടുള്ളത്. [[വധശിക്ഷ ബ്രിട്ടനിൽ|ബ്രിട്ടന്റെയും]], [[വധശിക്ഷ ന്യൂസിലാന്റിൽ|ന്യൂസിലാന്റിന്റെയും]], [[വധശിക്ഷ നെതർലാന്റ്സിൽ|നെതർലാന്റ്സിന്റെയും]] വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്ന നാളുകൾ വളരെ താമസിച്ചു വരാൻ കാരണം ഇതാണ് (ജേഴ്സി (ബ്രിട്ടൺ), കുക്ക് ദ്വീപ് (ന്യൂസിലന്റ്), നെതർലാന്റ്സ് ആന്റിലിസ് എന്ന പ്രദേശങ്ങൾ അധിനിവേശരാജ്യത്തിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തിയശേഷം വളരെക്കഴിഞ്ഞാണ് സ്വന്തം നിയമവ്യവസ്ഥയിൽ മാറ്റം വരുത്തി മരണശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചത്). ഇപ്പോൾ നിലവിലില്ലാത്ത കിഴക്കൻ ജർമനി (1987-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1990-ൽ രാജ്യം ഇല്ലാതായി) പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. മുകളിൽ കൊടുത്തിട്ടുള്ള പട്ടികകളിലെ അവലംബങ്ങൾ താഴെക്കാണുന്ന പട്ടികയിൽ ആവർത്തിച്ചിട്ടില്ല. {| class="wikitable sortable" ! style="width:5em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! style="width:40em;" | രാജ്യം ! style="width:5em;" | ആ വർഷം വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ച രാജ്യങ്ങളുടെ എണ്ണം ! style="width:5em;" | ആകെ വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ച രാജ്യങ്ങൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1863 |{{flagcountry|VEN}} |align="center"|1 |align="center"|1 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1865 |{{flagcountry|SMR}} |align="center"|1 |align="center"|2 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1877 |{{flagcountry|CRI}} |align="center"|1 |align="center"|3 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1903 |{{flagcountry|PAN}} |align="center"|1 |align="center"|4 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1906 |{{flagcountry|ECU}} |align="center"|1 |align="center"|5 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1907 |{{flagcountry|URY}} |align="center"|1 |align="center"|6 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1910 |{{flagcountry|COL}} |align="center"|1 |align="center"|7 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1928 |{{flagcountry|ISL}} |align="center"|1 |align="center"|8 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1949 |{{flagcountry|DEU}} (FR) |align="center"|1 |align="center"|9 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1956 |{{flagcountry|HND}} |align="center"|1 |align="center"|10 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1962 |{{flagcountry|MCO}} |align="center"|1 |align="center"|11 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1966 |{{flagcountry|DOM}} |align="center"|1 |align="center"|12 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1968 |{{flagcountry|AUT}} |align="center"|1 |align="center"|13 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1969 |{{flagcountry|VAT}} |align="center"|1 |align="center"|14 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1972 |{{flagcountry|FIN}} |align="center"|1 |align="center"|15 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1973 |{{flagcountry|SWE}} |align="center"|1 |align="center"|16 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1976 |{{flagcountry|CAN}} {{flagcountry|PRT}} |align="center"|2 |align="center"|18 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1978 |{{flagcountry|DNK}} {{flagcountry|SLB}} {{flagcountry|TUV}} |align="center"|3 |align="center"|21 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1979 |{{flagcountry|KIR}} {{flagcountry|LUX}} {{flagcountry|NIC}} {{flagcountry|NOR}} |align="center"|4 |align="center"|25 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1980 |{{flagcountry|VUT}} |align="center"|1 |align="center"|26 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1981 |{{flagcountry|CPV}} {{flagcountry|FRA}} |align="center"|2 |align="center"|28 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1985 |{{flagcountry|AUS}} |align="center"|1 |align="center"|29 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1986 |{{flagcountry|MHL}} {{flagcountry|FSM}} |align="center"|2 |align="center"|31 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1987 |{{flagcountry|HTI}} {{flagcountry|LIE}} |align="center"|2 |align="center"|33 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1989 |{{flagcountry|KHM}} {{flagcountry|NZL}}<ref>{{Cite web |url=http://tvnz.co.nz/national-news/a-history-capital-punishment-in-nz-2423716 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160637/http://tvnz.co.nz/national-news/a-history-capital-punishment-in-nz-2423716%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|2 |align="center"|35 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1990 |{{flagcountry|AND}} {{flagcountry|CZE}} {{flagcountry|HUN}} {{flagcountry|IRL}} {{flagcountry|MOZ}} {{flagcountry|NAM}} {{flagcountry|ROU}} {{flagcountry|STP}} |align="center"|8 |align="center"|43 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1991 |{{flagcountry|HRV}} {{flagcountry|MKD}} {{flagcountry|SVN}} |align="center"|3 |align="center"|46 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1992 |{{flagcountry|AGO}} {{flagcountry|PRY}} {{flagcountry|CHE}} |align="center"|3 |align="center"|49 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1993 |{{flagcountry|GNB}} {{flagcountry|SVK}} {{flagcountry|SYC}} |align="center"|3 |align="center"|52 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1994 |{{flagcountry|ITA}} {{flagcountry|PLW}} |align="center"|2 |align="center"|54 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1995 |{{flagcountry|DJI}} {{flagcountry|MUS}} {{flagcountry|ZAF}} {{flagcountry|ESP}} |align="center"|4 |align="center"|58 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1996 |{{flagcountry|BEL}} |align="center"|1 |align="center"|59 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1997 |{{flagcountry|NPL}} {{flagcountry|POL}} |align="center"|2 |align="center"|61 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1998 |{{flagcountry|ARM}} {{flagcountry|AZE}} {{flagcountry|BIH}} {{flagcountry|BGR}} {{flagcountry|EST}}<br>{{flagcountry|LTU}} {{flagcountry|UK}} |align="center"|7 |align="center"|68 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1999 |{{flagcountry|TKM}} |align="center"|1 |align="center"|69 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2000 |{{flagcountry|CIV}} {{flagcountry|MLT}} {{flagcountry|UKR}} |align="center"|3 |align="center"|72 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2001 |{{flagcountry|GRC}} |align="center"|1 |align="center"|73 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2002 |{{flagcountry|CYP}} {{flagcountry|SRB}} {{flagcountry|TLS}} |align="center"|3 |align="center"|76 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2004 |{{flagcountry|BTN}} {{flagcountry|WSM}} {{flagcountry|SEN}} {{flagcountry|TUR}} |align="center"|4 |align="center"|80 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2005 |{{flagcountry|MEX}}{{flagcountry|MDA}} |align="center"|2 |align="center"|82 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2006 |{{flagcountry|GEO}} {{flagcountry|MNE}} {{flagcountry|PHL}} |align="center"|3 |align="center"|85 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2007 |{{flagcountry|ALB}} {{flagcountry|KGZ}} {{flagcountry|RWA}} |align="center"|3 |align="center"|88 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2008 |{{flagcountry|UZB}} |align="center"|1 |align="center"|89 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2009 |{{flagcountry|ARG}} {{flagcountry|BDI}} {{flagcountry|TGO}} {{flagcountry|BOL}} |align="center"|4 |align="center"|93 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2010 |{{flagcountry|NLD}} |align="center"|1 |align="center"|94 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2011 |{{flagcountry|GAB}} {{flagcountry|LVA}} |align="center"|2 |align="center"|96 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2012 |{{flagcountry|MNG}} |align="center"|1 |align="center"|97 |} ==അവലംബം== <div class="reflist4" style="height: 440px; overflow: auto; padding: 3px" > {{Reflist|colwidth=30em}} </div> == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.amnesty.org/en/death-penalty ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150218120607/http://www.amnesty.org/en/death-penalty |date=2015-02-18 }} *[http://www.infoplease.com/ipa/A0777460.html ദി ഡെത്ത് പെനാൽറ്റി വേൾഡ് വൈഡ്] *[http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=15025&Cr=death&Cr1=penalty വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ശിക്ഷാനടപടികളുടെ കണക്കുകൾ നൽകാൻ വിസമ്മതിച്ചു] – ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ, 2005 ജൂലൈ 14 *[http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/asiapac.php ഏഷ്യ-പെസിഫിക്കിൽ മരണശിക്ഷ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050616105737/http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/asiapac.php |date=2005-06-16 }} *[http://www.capitalpunishmentuk.org/world.html ലോകവ്യാപകമായി നടക്കുന്ന വധശിക്ഷകളുടെ അപ്ഡേറ്റ്] *[http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=10000532 ഹാൻഡ്സ് ഓഫ് കൈൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080924173034/http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=10000532 |date=2008-09-24 }} (ഫലത്തിന് മാറ്റമുണ്ടാകാം) *[http://www.abolitionuk.org അബോളിഷൻ യു.കെ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180906073249/http://www.abolitionuk.org/ |date=2018-09-06 }} {{വധശിക്ഷ ആഫ്രിക്കയിൽ}} {{വധശിക്ഷ ഏഷ്യയിൽ}} {{വധശിക്ഷ യൂറോപ്പിൽ}} {{വധശിക്ഷ ഓഷ്യാനിയയിൽ}} {{വധശിക്ഷ വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ}} {{വധശിക്ഷ ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിൽ}} [[വർഗ്ഗം:വധശിക്ഷ - വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ|ലോകം]] bwvni41ntldduytoc4xs282hvnucqhu 4627116 4627115 2026-05-31T04:30:08Z 브릴란떼 218529 ആഗോള വധശിക്ഷാ ഭൂപട ഗ്രാഫ് പർപ്പിൾ-പച്ച നിറങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റുക. 4627116 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{വധശിക്ഷ}} ലോകരാജ്യങ്ങളിൽ [[വധശിക്ഷ]]യുടെ ചരിത്രപരവും നിലവിലുള്ളതുമായ ഉപയോഗത്തിന്റെ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കാണ് ഈ താളിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിട്ടുള്ളത്. വധശിക്ഷ അവസാനം നടപ്പിലാക്കിയ തീയതികൾ; വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്നതു സംബന്ധിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടികൾ; വധശിക്ഷയെപ്പറ്റി ലോകത്ത് നിലവിലുള്ള വിവിധ നിയമങ്ങൾ; വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ മുതലായ വിവരങ്ങളും ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. വധശിക്ഷയുടെ ഉപയോഗത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ലോകരാജ്യങ്ങളെ തരം തിരിക്കുന്ന രീതിയും, ഭൂഖണ്ഡങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പട്ടികകളും മറ്റും ഉൾക്കൊള്ളിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ==ലോകത്തിന്റെ വിവിധഭാഗങ്ങളിലെ വധശിക്ഷയുടെ ഉപയോഗം== ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും ഒരിക്കലല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരിക്കൽ '''[[വധശിക്ഷ]]''' നിലവിലിരുന്നിട്ടുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ കുറേ പതിറ്റാണ്ടുകളായി പല ലോകരാജ്യങ്ങളും വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. വധശിക്ഷയുടെ ഉപയോഗം താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന നാലു പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളായി വർഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ]] അംഗത്വമോ നിരീക്ഷകപദവിയോ ഉള്ള 194 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളിൽ: *97 (50%) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *7 (4%) യുദ്ധം പോലെയുള്ള അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. *48 (25%) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. *42 (22%) വധശിക്ഷ നിയമത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളാണ്. ഈ വിവരങ്ങൾ [[2012]] ജനുവരിയിൽ ലഭ്യമായ കണക്കുകൾ വച്ച് കൃത്യമാണ്. 2012 ജനുവരിയിൽ [[വധശിക്ഷ മംഗോളിയയിൽ|മംഗോളിയൻ]] പാർലമെന്റ് പൊതുവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവച്ചതാണ് ഇക്കാര്യത്തിൽ ഏറ്റവും പുതിയ സംഭവവികാസം.<ref>{{Cite web |url=http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files/mongolia-513/events-2677/article/mongolia-abolition-of-the-death |title=France-Diplomatie |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121117080446/http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files/mongolia-513/events-2677/article/mongolia-abolition-of-the-death |url-status=dead }}</ref> * [[2010]] – താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന 23 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുകയോ, 2010-ൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കി എന്ന് ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ വിശ്വസിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവയാണ്: [[വധശിക്ഷ ബഹ്റൈനിൽ|ബഹ്റൈൻ]] (1), [[വധശിക്ഷ ബംഗ്ലാദേശിൽ|ബംഗ്ലാദേശ്]] (9+), [[വധശിക്ഷ ബെലാറൂസിൽ|ബെലാറൂസ്]] (2), [[വധശിക്ഷ ബോട്സ്വാനയിൽ|ബോട്സ്വാന]] (1), [[വധശിക്ഷ ചൈനയിൽ|ചൈന]] (2000+), [[വധശിക്ഷ ഈജിപ്റ്റിൽ|ഈജിപ്റ്റ്]] (4), [[വധശിക്ഷ ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനിയിൽ|ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനി]] (4), [[വധശിക്ഷ ഇറാനിൽ|ഇറാൻ]] (252+), [[വധശിക്ഷ ഇറാക്കിൽ|ഇറാക്ക്]] (1+), [[വധശിക്ഷ ജപ്പാനിൽ|ജപ്പാൻ]] (2), [[വധശിക്ഷ ലിബിയയിൽ|ലിബിയ]] (18+), [[വധശിക്ഷ മലേഷ്യയിൽ|മലേഷ്യ]] (1+), [[വധശിക്ഷ വടക്കൻ കൊറിയയിൽ|വടക്കൻ കൊറിയ]] (60+), [[വധശിക്ഷ പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റിയിൽ|പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി]] (5), [[വധശിക്ഷ സൗദി അറേബ്യയിൽ|സൗദി അറേബ്യ]] (27+), [[വധശിക്ഷ സിങ്കപ്പൂരിൽ|സിങ്കപ്പൂർ]] (0+), [[വധശിക്ഷ സൊമാലിയയിൽ|സൊമാലിയ]] (8+), [[വധശിക്ഷ സുഡാനിൽ|സുഡാൻ]] (6+), [[വധശിക്ഷ സിറിയയിൽ|സിറിയ]] (17+), [[വധശിക്ഷ തായ്‌വാനിൽ|തായ്‌വാൻ]] (4), [[വധശിക്ഷ അമേരിക്കയിൽ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] (46), [[വധശിക്ഷ വിയറ്റ്നാമിൽ|വിയറ്റ്നാം]] (0+), [[വധശിക്ഷ യമനിൽ|യമൻ]] (53+).<ref name="amnesty.org.au">{{Cite web |url=http://www.amnesty.org.au/images/uploads/adp/Death%20Sentences%20and%20Executions%202010.pdf |title=Amnesty.org; 2010 executions |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110602225407/http://www.amnesty.org.au/images/uploads/adp/Death%20Sentences%20and%20Executions%202010.pdf |url-status=dead }}</ref> *[[2011]] – താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന 23 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുകയോ, [[2011]]-ൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കി എന്ന് [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] വിശ്വസിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവയാണ്: [[വധശിക്ഷ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ]] (2), [[വധശിക്ഷ ബംഗ്ലാദേശിൽ|ബംഗ്ലാദേശ്]] (5+), [[വധശിക്ഷ ബെലാറൂസിൽ|ബെലാറൂസ്]] (2), [[വധശിക്ഷ ചൈനയിൽ|ചൈന]] (2000+), [[വധശിക്ഷ ഈജിപ്റ്റിൽ|ഈജിപ്റ്റ്]] (1+), [[വധശിക്ഷ ഇറാനിൽ|ഇറാൻ]] (360+), [[വധശിക്ഷ ഇറാക്കിൽ|ഇറാക്ക്]] (68+), [[വധശിക്ഷ മലേഷ്യയിൽ|മലേഷ്യ]] (1+), [[വധശിക്ഷ വടക്കൻ കൊറിയയിൽ|വടക്കൻ കൊറിയ]] (30+), [[വധശിക്ഷ പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റിയിൽ|പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി]] (3), [[വധശിക്ഷ സൗദി അറേബ്യയിൽ|സൗദി അറേബ്യ]] (82+), [[വധശിക്ഷ സൊമാലിയയിൽ|സൊമാലിയ]] (6), [[വധശിക്ഷ ദഷിണ സുഡാനിൽ|ദഷിണ സുഡാൻ]] (5), [[വധശിക്ഷ സുഡാനിൽ|സുഡാൻ]] (7+), [[വധശിക്ഷ സിറിയയിൽ|സിറിയ]] (1+), [[വധശിക്ഷ തായ്‌വാനിൽ|തായ്‌വാൻ]] (5), [[വധശിക്ഷ യുനൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സിൽ|യുണൈറ്റഡ അറബ് എമിറേറ്റ്സ്]] (1), [[വധശിക്ഷ അമേരിക്കയിൽ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] (43), [[വധശിക്ഷ വിയറ്റ്നാമിൽ|വിയറ്റ്നാം]] (1+), [[വധശിക്ഷ യമനിൽ|യമൻ]] (41+).<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2012/en/241a8301-05b4-41c0-bfd9-2fe72899cda4/act500012012en.pdf |title=Amnesty.org; 2011 executions |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120912025945/http://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2012/en/241a8301-05b4-41c0-bfd9-2fe72899cda4/act500012012en.pdf |url-status=live }}</ref> *പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവരുടെ വധശിക്ഷ – [[2009]]-നു ശേഷം [[വധശിക്ഷ ഇറാനിൽ|ഇറാനും]] [[വധശിക്ഷ സൗദി അറേബ്യയിൽ|സൗദി അറേബ്യയും]] കുറ്റം ചെയ്യുമ്പോൾ 18 വയസിൽ താഴെയുള്ളവരുടെ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/death-penalty/executions-of-child-offenders-since-1990 |title=amnesty.org; Child executions |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-07-22 |archive-url=https://archive.today/20120722092245/http://www.amnesty.org/en/death-penalty/executions-of-child-offenders-since-1990 |url-status=dead }}</ref> *പരസ്യമായ വധശിക്ഷ – [[2009]]-നു ശേഷം [[വധശിക്ഷ ഇറാനിൽ|ഇറാൻ]], [[വധശിക്ഷ വടക്കൻ കൊറിയയിൽ|വടക്കൻ കൊറിയ]], [[വധശിക്ഷ പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റിയിൽ|പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി]], [[വധശിക്ഷ സൗദി അറേബ്യയിൽ|സൗദി അറേബ്യ]], [[വധശിക്ഷ സൊമാലിയയിൽ|സൊമാലിയ]], [[വധശിക്ഷ സിറിയയിൽ|സിറിയ]], [[വധശിക്ഷ യമനിൽ|യമൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ പരസ്യമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *നിയമത്തിനു പുറത്തുള്ള വധശിക്ഷ – ചില രാജ്യങ്ങളിൽ സ്വന്തം നിയമത്തിനു പുറത്ത് വധശിക്ഷകല് ചിലപ്പോഴൊക്കെ നടക്കാറുണ്ട്. ഇതേപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ ഈ താളിൽ ചേർത്തിട്ടില്ല. {{Anchor|വർഗീകരണം}} [[File:Capital punishment in the world purple-green.svg|thumb|center|750px| '''Legend'''<br> {{legend|#1b7939|ഒരു കുറ്റത്തിനും വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാത്ത രാജ്യങ്ങൾ (110)}} {{legend|#add4a0|അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിലൊഴികെയുള്ള (യുദ്ധസമയത്തെ കുറ്റങ്ങൾ പോലുള്ളവ) സമയത്തെ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കിയ രാജ്യങ്ങൾ (9)}} {{legend|#c3a4cf|വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും ഉപയോഗിക്കാത്ത രാജ്യങ്ങൾ (താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കുകയോ കഴിഞ്ഞ പത്തുവർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ ചെയ്ത രാജ്യങ്ങൾ (23)}} {{legend|#742881|വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുള്ള രാജ്യങ്ങൾ (53)}}]] താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഭൂഖണ്ഡങ്ങളുടെ കണക്കുകാണിക്കുന്ന പട്ടികകളിൽ സ്വന്തം പ്രവിശ്യകളുടെ മേൽ നിയന്ത്രണമുണ്ടെങ്കിലും ലോകരാജ്യങ്ങളാൽ പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്ത പത്ത് രാജ്യങ്ങളുടെ കണക്കും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (മുകളിൽ കൊടുത്ത രാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഈ രാജ്യങ്ങൾ പെടുന്നില്ലെന്നതു ശ്രദ്ധിക്കുക). ഇവയിൽ മൂന്നു രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിയമത്തിലും പ്രയോഗത്തിലും നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട് ([[വധശിക്ഷ പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റിയിൽ|പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി]], [[വധശിക്ഷ സോമാലിലാന്റിൽ|സൊമാലിലാന്റ്]], [[വധശിക്ഷ തായ്‌വാനിൽ|തായ്‌വാൻ]]). രണ്ടു രാജ്യങ്ങൾ ([[വധശിക്ഷ കൊസോവോയിൽ|കൊസോവോ]], [[വധശിക്ഷ സഹ്രാവി അറബ് ഡെമോക്രാറ്റിക്ക് റിപ്പബ്ളിക്കിൽ|സഹ്രാവി റിപ്പബ്ലിക്ക്]] എന്നിവ) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മറ്റു രാജ്യങ്ങൾ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ലാത്തതുകൊണ്ട് പ്രവൃത്തിയിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാത്ത രാജ്യങ്ങളായി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ് (അബ്ഘാസിയ, വടക്കൻ സൈപ്രസ്, നഗോർണോ കാറബാക്ക്, ദക്ഷിണ ഒസ്സേഷ്യ, ട്രാൻസിറ്റാനിയ എന്നിവയാണ് ഈ രാജ്യങ്ങൾ).<ref>{{Cite web |url=http://www.globalissues.org/news/2010/10/07/7188 |title=Globalissues.org |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120403010959/http://www.globalissues.org/news/2010/10/07/7188 |url-status=live }}</ref> ==ആഫ്രിക്ക== ആഫ്രിക്കയിലെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗങ്ങളായുള്ള 54 സ്വതന്ത്രരാജ്യങ്ങളിൽ: *14 (26%) വധശിക്ഷ നിയമത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളാണ്. *16 (30%) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *0 (0%) യുദ്ധം പോലെയുള്ള അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. *24 (44%) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. പരിമിതമായ അംഗീകാരം മാത്രമുള്ളതിനാൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ കണക്കുകളിൽ ഉൾപ്പെടുത്താത്ത രാജ്യങ്ങളിൽ സൊമാലിലാന്റ് വധശിക്ഷ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യമാണ്. സഹ്രാവി റിപ്പബ്ലിക്ക് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. 2011-ൽ ഗാബോൺ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതുവരെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ ഈ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="handsoffcain.info">{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15302086 |title=Abolition of capital punishment |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120402021425/http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15302086 |url-status=dead }}</ref> *[[2011]]-ൽ [[സുഡാൻ]] ആയിരുന്നു ആഫ്രിക്കയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിരുന്നത്. [[റുവാണ്ട]] (2007), [[ബറുണ്ടി]] (2009), [[ടോഗോ]] (2009), [[ഗാബോൺ]] (2010) എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയത് മരണശിക്ഷ ഒഴിവാക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ സജീവമാകുന്നതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ് കാണിക്കുന്നത്. ടുണീഷ്യയും വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ്. 2010-ൽ ആഫ്രിക്കയിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: ലിബിയ (18+), സൊമാലിയ (8+), സുഡാൻ (6+), ഈജിപ്റ്റ് (4), ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനി (4), ബോട്സ്വാന (1)<ref name="amnesty.org.au"/> <br> 2011-ൽ ആഫ്രിക്കയിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: സുഡാൻ (7+), സൊമാലിയ (6), ദക്ഷിണ സുഡാൻ (5+), ഈജിപ്റ്റ് (1+) ''കുറിപ്പ്: പട്ടികകൾ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലോ കാലക്രമത്തിലോ [[Image:Sort both.svg]] ഐകൺ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റാവുന്നതാണ്.'' {| class="wikitable sortable" ! [[#Legend|കീ]] ! style="width:13em;" | രാജ്യം ! style="width:7em;" | അവസാന വധശിക്ഷ നടന്ന വർഷം ! style="width:5em;" | 2011-ലെ വധശിക്ഷകൾ ! style="width:7em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|DZA}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല. |രാജ്യദ്രോഹം, ചാരവൃത്തി, ഭരണകൂടത്തെ മാറ്റാനുള്ള ശ്രമം, ജനങ്ങളെ ഇളക്കിവിടാനുള്ള ശ്രമം, രാജ്യത്തിന്റെ പ്രദേശങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുക, പൊതുവും സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യമുള്ളതുമായ വസ്തുക്കളുടെ അട്ടിമറി, കൂട്ടക്കൊല, സംഘം ചേർന്നുള്ള കൊള്ള, കലാപം, കള്ളനോട്ടടി, തീവ്രവാദം, പീഡനം, ക്രൂരത, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം എന്നിവയാണ് നിയമപരമായി വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. നിലവിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. 2008-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാനുള്ള പ്രമേയം പാർലമെന്റിൽ അവതരിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|AGO}} |align="center"|*1975-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ച ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല |align="center"| |align="center"|1992 |1992-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ ഇല്ലാതാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BEN}} |align="center"|1987 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല. |സായുധ മോഷണം,<ref>[https://web.archive.org/web/20050517220033/http://www.omct.org/pdf/procedures/2004/joint/s_violence_benin_sum_recom_10_2004.pdf Benin death penalty; Armed robbery] (PDF)</ref> കൊലപാതകം,<ref>{{Cite web |url=http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/86fccf0fb9823123c1256b13005aadb5?Opendocument |title=United Nations Human Rights Website – Treaty Bodies Database – Document – Summary Record – Benin death penalty; murder |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120901182837/http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/86fccf0fb9823123c1256b13005aadb5?Opendocument |url-status=live }}</ref> തൊഴിൽ പരമായ ചൂഷണത്തിനായി ആളുകളെ കടത്തിക്കൊണ്ടുപോവുക <ref>{{Cite web |url=http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2004/41588.htm |title=Benin death penalty trafficking |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120120054605/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2004/41588.htm |url-status=live }}</ref> എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഇപ്പോൾ നടക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/benin-closer-abolishing-death-penalty-2011-08-19 |title=Benin death penalty abolition |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120313163213/https://www.amnesty.org/en/news-and-updates/benin-closer-abolishing-death-penalty-2011-08-19 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|BWA}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201201.php?iddocumento=16301521&mover=0 |title=Botswana; year of last execution |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160412/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201201.php?iddocumento=16301521&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം, രാഷ്ട്രത്തലവനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുക, കലാപം, ശത്രുവിനു മുന്നിൽ ഓടിയൊളിക്കുക എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BFA}} |align="center"|1988 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹമാണ് <ref>{{Cite web |url=http://www.politinfo.com/articles/article_2004_04_8_2302.html |title=Burkina Faso death penalty; treason |access-date=2012-07-03 |archive-date=2004-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040814231152/http://www.politinfo.com/articles/article_2004_04_8_2302.html |url-status=live }}</ref> വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റം. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|BDI}} |align="center"|2000<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR160212004?open&of=ENG-BDI |title=Burundi: Imminent resumption of executions or summary trials and executions {{!}} Amnesty International Burundi |access-date=2006-02-13 |archive-date=2006-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060213024212/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR160212004?open&of=ENG-BDI |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|2009<ref>[http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/news/burundi-abolishes-death-penalty-but-bans-homosexuality Burundi-abolishes-death-penalty]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}-20090427</ref> | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|CMR}} |align="center"|1997<ref name="richard-clark">{{Cite web |url=http://www.capitalpunishmentuk.org/common.html |title=British Commonwealth of Cameroon; year of last execution |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160448/http://www.capitalpunishmentuk.org/common.html%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യത്തെ ശിഥിലീകരിക്കുക, ചാരവൃത്തി, യുദ്ധത്തിനു പ്രേരിപ്പിക്കുക <ref>{{Cite web |url=http://www1.umn.edu/humanrts/hrcommittee/cameroon1999.html |title=University of Minnesota Template Page Cameroon Death penalty for Secession; espionage; incitement to war |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160723/http://hrlibrary.umn.edu/hrcommittee/cameroon1999.html%20 |url-status=live }}</ref> എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CPV}} |align="center"|*1975-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"| 1981 |പോർച്ചുഗലിന്റെ കോളനിയായിരിക്കുമ്പോൾ 1835-ലാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1981-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിരോധിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|CAF}} |align="center"|1981 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, ചാരവൃത്തി, തട്ടിപ്പ്, മന്ത്രവാദം, രാഷ്ട്രീയക്കൊല, കൊലപാതകം <ref>{{Cite web |url=http://www2.unog.ch/news2/documents/newsen/ct04008e.htm |title=Human Rights Committee Considers The Situation In The Central African Republic<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2004-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040730185830/http://www.unog.ch/news2/documents/newsen/ct04008e.htm |url-status=dead }}</ref> എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|TCD}} |align="center"|2003<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/info/AFR20/001/2003/en |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160338/https://www.amnesty.org/en/documents/AFR20/001/2003/en/ |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകമാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റം. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|COM}} |align="center"|1997<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500091996?open&of=ENG-392 |title=The death penalty: List of abolitionist and retentionist countries (October 1996) {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2006-09-02 |archive-date=2006-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060902012516/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500091996?open&of=ENG-392 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|COD}} |align="center"|2003<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/8664155.stm | work=BBC News | title=Congo death verdict prompts worry | date=6 May 2010 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|COG}} |align="center"|1982 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CIV}} |align="center"|*1960-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR050032003?open&of=ENG-CPV |title=West Africa: Time to abolish the death penalty\n\n {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-01-17 |archive-date=2004-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040117125619/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR050032003?open&of=ENG-CPV |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2000 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|DJI}} |align="center"|*1977-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1995 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|EGY}} |align="center"|2011 |align="center"|1 |align="center"|ബാധകമല്ല |ബലാത്സംഗം (തട്ടിക്കൊണ്ടു പോകലിനൊപ്പമാണെങ്കിൽ), കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത് എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|GNQ}} |align="center"|2010<ref>{{cite news | url=http://af.reuters.com/article/topNews/idAFJOE67N00T20100824 | work=Reuters | title=Eq Guinea executes four coup convicts: Amnesty | date=24 August 2010 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2019-10-09 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191009105133/https://af.reuters.com/article/topNews/idAFJOE67N00T20100824 | url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|ERI}} |align="center"|*1993-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |1989-ൽ എത്യോപ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴായിരുന്നു അവസാന വധശിക്ഷ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|ETH}} |align="center"|2007<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6933849.stm | work=BBC News | title=Ethiopia executes spy boss killer | date=6 August 2007 | accessdate=2 May 2010 | archive-date=2018-09-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180928081324/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6933849.stm | url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, ആയുധമുപയോഗിക്കാനുള്ള ഗൂഢാലോചന, വംശഹത്യ, ഭരണഘടനയ്ക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ എന്നിവയാണ് മരണശിക്ഷയർഹിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|GAB}} |align="center"|1981<ref>{{Cite web |url=http://wwwserver.law.wits.ac.za/humanrts/hrcommittee/gabon2000.html |title=Concluding Observations/Comments – Gabon<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050821033028/http://wwwserver.law.wits.ac.za/humanrts/hrcommittee/gabon2000.html |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/index.php?iddocumento=15302086&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160449/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/index.php?iddocumento=15302086&mover=0 |url-status=live }}</ref> |2010 ഫെബ്രുവരിയിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതായി ഫെബ്രുവരി 14-ന് ഹാൻഡ്സ് ഓഫ്ഫ് കൈൻ സംഘടന ഇറക്കിയ പത്രക്കുറിപ്പിൽ വെളിപ്പെടുത്തി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GMB}} |align="center"|1981 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. 1993-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും സൈന്യത്തിന്റെ പ്രൊവിഷണൽ റൂളിംഗ് കൗൺസിൽ 1995-ൽ വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിച്ചു.<ref name="amnesty.org ENGAFR050032003">{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR050032003 |title=West Africa: Time to abolish the death penalty\n\n {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-10-25 |archive-date=2003-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031025044348/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR050032003 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GHA}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം, സായുധമോഷണം എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref name="amnesty.org ENGAFR050032003"/> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|GNB}} |align="center"|1986 |align="center"| |align="center"|1993 |1993-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GIN}} |align="center"|2001<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/info/AFR29/004/2001/en |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160324/https://www.amnesty.org/en/documents/AFR29/004/2001/en/ |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന കുറ്റമാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|KEN}} |align="center"|1987 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, സായുധമോഷണം,<ref name="amnesty.org ENGACT500072004?open&of=ENG-MAR">{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500072004?open&of=ENG-MAR |title=Document Information {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-06-27 |archive-date=2004-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040627235646/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500072004?open&of=ENG-MAR |url-status=live }}</ref> രാജ്യദ്രോഹം എന്നിവ വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. 2009 ആഗസ്റ്റ് 3-ന് വധശിക്ഷ കാത്തു കഴിയുകയായിരുന്ന 4,000 ആൾക്കാരുടെ ശിക്ഷ ജീവപര്യന്തം തടവായി ഇളവു ചെയ്തു. വധശിക്ഷയ്ക്ക് കുറ്റകൃത്യങ്ങളെ കുറയ്ക്കാൻ സാധിക്കുമോ എന്ന് പഠനം നടത്താൻ സർക്കാർ ഉത്തരവിറക്കുകയുമുണ്ടായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|LSO}} |align="center"|1984 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|LBR}} |align="center"|1995<ref name="amnesty.org ENGAFR050032003"/> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |സായുധ മോഷണം, തീവ്രവാദപ്രവർത്തനം, വിമാനം റാഞ്ചൽ, എന്നിവ വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. 2005 സെപ്റ്റംബർ 16 ന് പൊതുവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടിയുൾറ്റെ നിർബന്ധമല്ലാത്ത രണ്ടാം പ്രോട്ടോക്കോളിൽ ലൈബീരിയ ഒപ്പുവച്ചു. വധശിക്ഷ ഇതോടെ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും 2008 ജൂലൈ മാസത്തിൽ പുനസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref>[http://newliberian.com/?p=440 Armed robbery, terrorism and hijacking capital offenses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131221220151/http://newliberian.com/?p=440 |date=2013-12-21 }}&[http://allafrica.com/stories/200808070711.html Death penalty under fire] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225160541/https://allafrica.com/stories/200808070711.html%20 |date=2018-12-25 }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|LBY}} |align="center"|2010<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201005.php?iddocumento=13308899&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160621/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201005.php?iddocumento=13308899&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |2010-ൽ ലിബിയയാണ് മറ്റേതൊരു ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യത്തേക്കാളും കൂടുതൽ (18) ആൾക്കാരെ വധിച്ചത്. നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ രാജ്യദ്രോഹത്തിനും, ബലം പ്രയോഗിച്ച് സർക്കാരിനെ മാറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനും, മുന്നൊരുക്കത്തോടെയുള്ള കൊലപാതകത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.bta.bg/site/libya/en/07courtsystem.htm |title=The Trial In Libya – Libyan Court System And Criminal Justice<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070113171948/http://www.bta.bg/site/libya/en/07courtsystem.htm |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MDG}} |align="center"|*1960-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |1958-ൽ ഫ്രാൻസിന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടപ്പായത്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MWI}} |align="center"|1992<ref name="amnesty.org ENGACT500012005">{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500012005 |title=The death penalty worldwide: developments in 2004 {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2005-04-13 |archive-date=2005-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050413044456/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500012005 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MLI}} |align="center"|1980 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MRT}} |align="center"|1987 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ഗുദരതി,<ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/world.htm#Africa |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050204065022/http://www.sodomylaws.org/world/world.htm#Africa |url-status=dead }}</ref> ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നും അകന്നുപോകുക,<ref name="barnabasfund CMD">{{Cite web |url=http://www.barnabasfund.org/news/archives/article.php?ID_news_items=295 |title=Copyright 2007 Barnabas Fund {{!}} Islamic Teaching on the Consequences of Apostasy from Islam<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160705/https://barnabasfund.org/news/archives/article.php?ID_news_items=295%20 |url-status=dead }}</ref> എന്നിവ വധശിക്ഷ അർഹിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. ഇവിടെ വധശിക്ഷകൾ നടന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MUS}} |align="center"|1987 |align="center"| |align="center"|1995 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MAR}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |തീവ്രവാദത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref name="amnesty.org ENGACT500072004?open&of=ENG-MAR"/> 2007-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാനുള്ള ഒരു പദ്ധതി മൊറോക്കോയിലെ പാർലമെന്റിൽ സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MOZ}} |align="center"|1986 |align="center"| |align="center"|1990 |1990 നവംബറിൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|NAM}} |align="center"|*1990-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1990 |1988-ൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ അധീനതയിലായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1990 മാർച്ചിൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|NER}} |align="center"|1976 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|NGA}} |align="center"|2002<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/1741789.stm | work=BBC News | title=Nigeria's first Sharia execution | date=4 January 2002 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2009-01-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090112032423/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/1741789.stm | url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ഗുദരതി,<ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/nigeria/nigeria.htm |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2006-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060111013242/http://www.sodomylaws.org/world/nigeria/nigeria.htm |url-status=live }}</ref> തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. 36 സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും സ്വന്തം നിയമങ്ങളുണ്ട്. രാജ്യത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് ഇസ്ലാമിക നിയമമായ ശരിയത്താണ് നിലവിലുള്ളത്. ഇമോ സംസ്ഥാനത്ത് തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള നിയമം നിലവിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|RWA}} |align="center"|1998 |align="center"| |align="center"|2007<ref>{{cite news | url=http://www.cnn.com/2007/WORLD/africa/07/27/rwanda.execution.reut/index.html | publisher=CNN | title=Rwanda's ban on executions helps bring genocide justice | date=27 July 2007 | accessdate=2 May 2010 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160532/http://www.cnn.com/2007/WORLD/africa/07/27/rwanda.execution.reut/index.html%20 | url-status=live }}</ref> |റുവാണ്ടൻ വംശഹത്യയിൽ പങ്കെടുത്ത ചില കുറ്റവാളികൾ രാജ്യം വിട്ട് ചില യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലേയ്ക്ക് ഒളിച്ചോടിയിരുന്നു. വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ളിടത്തോളം ഇവരെ കൈമാറാൻ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ തയ്യാറാകാത്തതിനാൽ 2007-ൽ റുവാണ്ടൻ പാർലമെന്റ് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാൻ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ തീരുമാനിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SADR}} |align="center"|*1976-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1991 |സഹ്രാവി അറബ് ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക്കിലെ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിരോധിക്കുന്നു. 1991-ലെ ഭരണഘടനാഭേദഗതിയിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 13 "വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു" എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="WS">{{cite book | editor= Pazzanita, Anthony G. and Hodges, Tony | title= Historical Dictionary of Western Sahara| url= https://archive.org/details/historicaldictio0000pazz | origyear= 1994 | edition= Second Edition | year= 1994 | publisher=The Scarecrow Press, Inc. | location= Metuchen, New Jersey, United States, and London, United Kingdom| isbn= 0-8108-2661-5 | pages= [https://archive.org/details/historicaldictio0000pazz/page/380 381]}}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|STP}} |align="center"|*1975-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1990 |1990-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SEN}} |align="center"|1967 |align="center"| |align="center"|2004 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SYC}} |align="center"|*1976-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1993 |1993 ജൂണിൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|SLE}} |align="center"|1998 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR510092004?open&of=ENG-392 |title=Sierra Leone: Amnesty International expresses dismay at 10 death sentences for treason {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2005-04-06 |archive-date=2005-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050406010833/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR510092004?open&of=ENG-392 |url-status=dead }}</ref> കൊലപാതകം, അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം, എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. സിയറ ലിയോണിലെ പ്രത്യേക കോടതിയനുസരിച്ച് യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയില്ല. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|SOM}} |align="center"|2012 |align="center"|6 |align="center"|ബാധകമല്ല |പരസ്യമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന ഒരേയൊരു ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യമാണ് സൊമാലിയ. ഭരണക്കൈമാറ്റത്തിനായി രൂപീകരിച്ച താൽക്കാലിക ഫെഡറൽ സർക്കാർ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പരിമിതമായ പ്രദേശത്ത് കൊലപാതകത്തിനും വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധത്തിനും നിയമപരമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|Somaliland}} |align="center"|2006 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ZAF}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|1995<ref>{{cite SAFLII|litigants=S v Makwanyane and Another|court=ZACC|year=1995|num=3|pinpoint=151|parallelcite=1995 (3) S.A. 391}}</ref> |1989 നവംബർ 14-നായിരുന്നു ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ സർക്കാർ അവസാനമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയത്. അന്താരാഷ്ട്രസമൂഹം അംഗീകരിക്കാത്ത ബാണ്ടുസ്ഥാൻ ഹോംലാന്റ് എന്ന രാജ്യത്ത് 1991-ൽ ഒരു വധശിക്ഷ നടന്നിരുന്നു.<ref name="richard-clark"/> 1995 ജൂൺ 6-ന് ഭരണഘടനാ കോടതി വധശിക്ഷ നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് വിധിച്ചു. 1997-ൽ ക്രിമിനൽ നിയമ ഭേദഗതി നിയമം വധശിക്ഷ ഔദ്യോഗികമായി നിരോധിച്ചു. ഇതിനു മുൻപ് വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ടവരുടെ ശിക്ഷാവിധി വീണ്ടും നടത്തുന്നതിനും നിയമം വ്യുവസ്ഥ ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |url=http://www.info.gov.za/view/DownloadFileAction?id=70763 |title=Criminal Law Amendment Act, No. 105 of 1997 |access-date=2012-07-03 |archive-date=2010-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100813110935/http://www.info.gov.za/view/DownloadFileAction?id=70763 |url-status=dead }}</ref> 2005 മേയ് 25-ൻ ഭരണഘടനാ കോടതി ബാക്കിയുള്ള വധശിക്ഷകൾ റദ്ദാക്കുകയും പ്രതികൾക്ക് എത്രയും പെട്ടെന്ന് പുതിയ വിധി നൽകണമെന്നും ഉത്തരവിട്ടു.<ref>{{cite SAFLII|litigants=Sibiya and Others v Director of Public Prosecutions: Johannesburg High Court and Others|court=ZACC|year=2005|num=6|parallelcite=2005 (5) SA 315 (CC)}}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|South Sudan}} |align="center"|2011 |align="center"|5 |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കലാപം, കൊള്ള, അട്ടിമറി, മരണത്തിനു കാരണമാകുന്ന തീവ്രവാദപ്രവർത്തനം, കോടതിയിൽ കള്ളം പറയുന്നതു മൂലം ആർക്കെങ്കിലും വധശിക്ഷ കിട്ടാനിടയാക്കുക, കൊലപാതകം, മുന്നേ കൊലപാതകത്തിനു ജീവപര്യന്തം ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടയാൾ കൊലപാതകശ്രമം നടത്തുന്നതുകാരണം പരിക്കുണ്ടാക്കുക, കൊള്ളയ്ക്കിടെ കൊലപാതകം നടത്തുക, മയക്കുമരുന്ന് വ്യാപാരത്തിന്റെ ഭാഗമായി അക്രമം നടത്തുക.<ref>[http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/Laws--Legislation--Policies/mainColumnParagraphs/0/content_files/file12/15.pdf The Penal Code Act, 2008] {{Webarchive|url=https://swap.stanford.edu/20130912135220/http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/Laws--Legislation--Policies/mainColumnParagraphs/0/content_files/file12/15.pdf |date=2013-09-12 }} (Act 9 of 2008).</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|SDN}} |align="center"|2011 |align="center"|7+ |align="center"|ബാധകമല്ല |ഗുദരതി,<ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/sudan/sudan.htm |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070212133424/http://www.sodomylaws.org/world/sudan/sudan.htm |url-status=dead }}</ref> രാജ്യത്തിനെതിരേ യുദ്ധം ചെയ്യുക,<ref>{{Cite web |url=http://www.afrika.no/Detailed/8704.html |title=afrika.no – Sudan: Attorney General expects death penalty for islamist coup plotters<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050409141815/http://www.afrika.no/Detailed/8704.html |url-status=dead }}</ref> ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നും അകന്നുപോകുക,;<ref name="barnabasfund CMD"/> വ്യഭിചാരം, രാജ്യദ്രോഹം, രാജ്യത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം അപകടത്തിലാക്കുന്ന് പ്രവൃത്തികൾ, കൊലപാതകം, സായുധ മോഷണം, ആയുധം കയ്യിൽ വയ്ക്കുക, ആയുധം കടത്തുക എന്നിവ വധശിക്ഷ കിട്ടാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|SWZ}} |align="center"|1983<ref>{{Cite web |url=http://www.southerndomains.com/Newspaper/Archive/0202/Column.html#23 |title=The Clarion Issue – Column<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2003-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030418180636/http://www.southerndomains.com/Newspaper/Archive/0202/Column.html#23 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകത്തിനും <ref>{{Cite web |url=http://www.cidi.org/humanitarian/irin/safrica/00a/0020.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050430201413/http://www.cidi.org/humanitarian/irin/safrica/00a/0020.html |url-status=dead }}</ref> രാജ്യദ്രോഹത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|TZA}} |align="center"|1994 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം എന്നിവ മരണശിക്ഷ കിട്ടാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|TGO}} |align="center"|1978<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT530042002?open&of=ENG-TGO |title=Death Penalty News: 2002, September {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-05-06 |archive-date=2003-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030506200511/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT530042002?open&of=ENG-TGO |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2009<ref>{{Cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8116293.stm |title=Togo abolishes the death penalty |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181008170104/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8116293.stm |url-status=live }}</ref> | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|TUN}} |align="center"|1991 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, അക്രമം, ആഭ്യന്തര സുരക്ഷയ്ക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങൾ, രാജ്യത്തിന്റെ ബാഹ്യസുരക്ഷയ്ക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങൾ, എന്നിവ വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. ജാസ്മിൻ വിപ്ലവത്തിനു ശേസ്ഹം പുതുതായി വന്ന താൽക്കാലിക സർക്കാർ 2011 ഫെബ്രുവരി 1-ന് പൊതുവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടി അംഗീകരിക്കുമെന്ന് (നിർബന്ധമല്ലാത്ത രണ്ടാം പ്രോട്ടോക്കോൾ ഉൾപ്പെടെ) അറിയിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15301637 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160321/http://www.handsoffcain.info/documenti/tunisia-towards-ratifying-international-conventions-15301637 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|UGA}} |align="center"|2005<ref>{{Cite web |url=http://ipsnews.net/news.asp?idnews=35479 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2008-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109200717/http://www.ipsnews.net/news.asp?idnews=35479 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |2005 ജൂൺ 4-ന് ഭരണഘടനാ കോടതി വധശിക്ഷ ഭരണഘടനാനുസൃതമാണെങ്കിലും ചില കുറ്റങ്ങൾക്ക് ഇത് നിർബന്ധമായി നൽകണമെന്ന വ്യവസ്ഥ ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാണെന്ന് വിധിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/AFR59/001/2009/en/44962eca-e93e-11dd-8224-a709898295f2/afr590012009eng.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121003150424/http://www.amnesty.org/en/library/asset/AFR59/001/2009/en/44962eca-e93e-11dd-8224-a709898295f2/afr590012009eng.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|ZMB}} |align="center"|1997 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം, രാജ്യദ്രോഹം എന്നിവ വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. 2004-ൽ പ്രസിഡന്റ് ലെവി മ്വാനാവാസ "ഞാൻ പ്രസിഡന്റായിരിക്കുന്നിടത്തോളം ഒരു വധശിക്ഷാ ഉത്തരവും പുറപ്പെടുവിക്കില്ല" എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുകയുണ്ടായി."<ref name="amnesty.org ENGACT500012005"/> (അദ്ദേഹം 2008-ൽ അധികാരത്തിലിരിക്കെ മരണമടഞ്ഞു.) |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|ZWE}} |align="center"|2003<ref>{{Cite web |url=http://www.zimbabwesituation.com/jun22_2003.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160652/https://www.zimbabwesituation.com/old/jun22_2003.html |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത്, രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം, കലാപം, എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15000827 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160700/http://www.handsoffcain.info/documenti/the-constitution-of-zimbabwe-at-chapter-3-section-12-15000827 |url-status=dead }}</ref> |} ==അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡങ്ങൾ== വടക്കേ അമേരിക്കയിലും തെക്കേ അമേരിക്കയിലുമായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗങ്ങളായ 35 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളുള്ളതിൽ: *3 (9%) രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്. *15 (43%) രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *4 (11%) രാജ്യങ്ങൾ അസാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിൽ (യുദ്ധം പോലെയുള്ള) വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാനുള്ള നിയമം നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *13 (37%) രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള നിയമം നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, താൽക്കാലികമായി വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്ന നയം പിന്തുടരുകയോ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. 2010-ൽ ഗ്വാട്ടിമാലയും ബഹാമാസും പ്രായോഗികമായി വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാത്ത രാജ്യങ്ങളുടെ ഗണത്തിലെത്തിയതാണ് ഈ പട്ടികയിൽ അവസാനത്തെ മാറ്റം. *2011-ൽ അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയ ഒരേയൊരു രാജ്യം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളാണ്. മറ്റേതൊരു ഉദാര ജനാധിപത്യരാജ്യത്തേക്കാളും കൂടുതൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടുള്ള രാജ്യമാണ് അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ. ക്യൂബയും, സെന്റ് കീറ്റ്സും നീവസുമാണ് ഭൂഖണ്ഡത്തിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന മറ്റു രാജ്യങ്ങൾ. 2010-ൽ ഭൂഖണ്ഡത്തിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ : അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ (46).<ref name="amnesty.org.au"/> <br> 2011-ൽ ഭൂഖണ്ഡത്തിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ (43) ''കുറിപ്പ്: പട്ടികകൾ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലോ കാലക്രമത്തിലോ [[Image:Sort both.svg]] ഐകൺ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റാവുന്നതാണ്.'' {| class="wikitable sortable" ! [[#Legend|കീ]] ! style="width:13em;" | രാജ്യം ! style="width:7em;" | അവസാനം വധശിക്ഷ നടന്ന വർഷം ! style="width:5em;" | 2011- ലെ വധശിക്ഷകൾ ! style="width:7em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|ATG}} |align="center"|1991 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമവ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ARG}} |align="center"|1916 |align="center"| |align="center"|2009 |ഭരണഘടന "രാഷ്ട്രീയക്കുറ്റങ്ങൾക്കും, എല്ലാവിധ പീഡനങ്ങൾക്കും നൽകിവന്ന വധശിക്ഷയും ചാട്ടവാറടിയും എന്നെന്നേയ്ക്കുമായി നിർത്തലാക്കിയിരിക്കുന്നു" എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു.<ref>https://web.archive.org/web/20071122155248/http://www.argentina.gov.ar/argentina/portal/documentos/constitucion_ingles.pdf Section 18</ref> വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുള്ള സൈനിക കോഡ് 2008 ആഗസ്റ്റ് 6-ന് നിർത്തലാക്കുകയും ആറു മാസങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇത് നിയമമാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://ipsnews.net/news.asp?idnews=43499 |title=Last Vestiges of Capital Punishment Abolished |access-date=2012-07-03 |archive-date=2019-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190106062157/http://www.ipsnews.net/ |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BHS}} |align="center"|2000 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കടൽക്കൊള്ള, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമവ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BRB}} |align="center"|1984<ref name="richard-clark"/> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വധശിക്ഷയ്ക്ക് പൊതുജനപിന്തുണയുണ്ടെങ്കിലും മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ഇന്റർ അമേരിക്കൻ കമ്മീഷനു മുന്നിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്ന കാര്യം പരിഗണനയിലാണ്.<ref>{{cite news |title=Hang them! |author=Staff writer |authorlink2= |url=http://www.nationnews.com/articles/view/hang-them/ |newspaper=[[The Daily Nation (Barbados)|Nation Newspaper]] |isbn= |issn= |oclc= |pmid= |pmd= |bibcode= |id= |date=10 October 2010 |at= |accessdate=22 December 2010 |trans-title= |quote= |ref= |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125051317/http://www.nationnews.com/articles/view/hang-them/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=A Guy's View: To hang or not to hang |author=R.E. Guyson Mayers |authorlink2= |url=http://www.barbadosadvocate.com/newsitem.asp?more=regional&NewsID=12847 |newspaper=[[The Barbados Advocate]] |isbn= |issn= |oclc= |pmid= |pmd= |bibcode= |id= |date=19 September 2010 |at= |accessdate=22 December 2010 |trans-title= |quote= |ref= |archive-date=2012-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120311121142/http://www.barbadosadvocate.com/newsitem.asp?more=regional&NewsID=12847 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BLZ}} |align="center"|1985<ref name="richard-clark"/> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ഒഴിവാക്കാനാവാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് ചെയ്തതെന്ന് പ്രതിക്ക് തെളിയിക്കാനാവാത്ത സാഹചര്യത്തിലേ കൊലപാതകത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാറുള്ളൂ.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAMR160022001?open&of=ENG-BLZ |title=Belize: Death Penalty, Gilroy "Hooty" Wade, Oscar "Negro" Catzim Mendez, Glenford Baptist {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-05-10 |archive-date=2003-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030510073246/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAMR160022001?open&of=ENG-BLZ |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|BOL}} |align="center"|1974 |align="center"| |align="center"|2009 |1997 എല്ലാ കുറ്റങ്ങളും വധശിക്ഷയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി. ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ 2009-ൽ പൂർണമായി ഉപേക്ഷിച്ചു. "വധശിക്ഷ നിലവിലില്ല"(ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 15). |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|BRA}} |align="center"|1876 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |1885-ലാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. മാനുവൽ ഡാ മോട്ട കോക്വീറോ എന്നയാളെ കൊലക്കുറ്റത്തിന് തൂക്കിക്കൊല്ലുകയായിരുന്നു.<ref name='Coqueiro'>{{cite web|url=http://pt.wikipedia.org/wiki/Manuel_da_Mota_Coqueiro|title=Manuel da Mota Coqueiro|accessdate=25 May 2011|archive-date=2012-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20120611235703/http://pt.wikipedia.org/wiki/Manuel_da_Mota_Coqueiro|url-status=live}}</ref> സൈനികനിയമത്തിന്റെ ഭാഗമായി ബ്രസീലിൽ എന്നും വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ 1889-ൽ ബ്രസീൽ റിപ്പബ്ലിക്കായതോടെ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. 1938 മുതൽ 1953 വരെയും 1969 മുതൽ 1978 വരെയും വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയും നിർത്തലാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name='Lei 6620'>[[#refLei 6620]]</ref><ref name='Decreto-Lei 431'>{{cite web |url=http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Decreto-Lei/1937-1946/Del0431.htm |title=Law Decree 431, 18 May 1938 |accessdate=3 February 2009 |last=Presidency of Brazil |language=pt |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160332/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Decreto-Lei/1937-1946/Del0431.htm%20 |url-status=live }}</ref><ref name='Lei 1802'>{{cite web |url=http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/LEIS/1950-1969/L1802.htm#art47 |title=Law 1802, 5 January 1953 |accessdate=3 February 2009 |last=Presidency of Brazil |language=pt |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160655/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/LEIS/1950-1969/L1802.htm#art47 |url-status=live }}</ref><ref name='Decreto-Lei 898'>{{cite web |url=http://www.planalto.gov.br/ccivil/Decreto-Lei/1965-1988/Del0898.htm |title=Law Decree 898, 29 September 1969 |accessdate=3 February 2009 |last=Presidency of Brazil |language=pt |archive-date=2009-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090429043946/http://www.planalto.gov.br/ccivil/Decreto-Lei/1965-1988/Del0898.htm |url-status=live }}</ref> റിപ്പബ്ലിക്കൻ കാലഘട്ടത്തിൽ ഒരാളെ മാത്രമേ വധശിക്ഷയ്ക്കു വിധിച്ചിട്ടുള്ളൂ. 1969-ലെ ഈ ശിക്ഷാവിധി നടപ്പാക്കപ്പെട്ടുമില്ല.<ref name='Teodomiro'>{{cite web |url=http://pt.wikipedia.org/wiki/Teodomiro_Romeiro_dos_Santos |title=Teodomiro Romeiro dos Santos |accessdate=3 February 2009 |publisher=Portuguese-language Wikipedia |archive-date=2012-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102193041/http://pt.wikipedia.org/wiki/Teodomiro_Romeiro_dos_Santos |url-status=live }}</ref> 1988-ൽ നിലവിൽ വന്ന ഇപ്പോഴത്തെ ബ്രസീൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ സിവിൽ ശിക്ഷാ നിയമത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നത് വ്യക്തമായി വിലക്കുന്നുണ്ട്.<ref name='Brazilian Embassy UK'>{{cite web |url=http://www.brazil.org.uk/humanrights/deathpenalty.html |title=Death penalty in Brazil |accessdate=3 February 2009 |last=Brazilian Embassy in London |year=2002 |archive-date=2009-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090225193317/http://www.brazil.org.uk/humanrights/deathpenalty.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|CAN}} |align="center"|1962 |align="center"| |align="center"|1976 |1976-ൽ സാധാരണ ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നതും 1998-ൽ സൈനികക്കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നതും നിരോധിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|CHL}} |align="center"|1985 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |സിവിൽ നീതിന്യായവ്യവസ്ഥയിൽ നിന്ന് 2001-ൽ വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|COL}} |align="center"|1909 |align="center"| |align="center"|1910 |1910-ൽ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു<br />(ഭരണഘടനാഭേദഗതിയിലൂടെ) 1991-ലെ കൊളംബിയൻ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ വിലക്കുന്നുണ്ട്. "ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശം നിഷേധിക്കാനാവത്തതാണ്. വധശിക്ഷ ഉണ്ടാവില്ല" എന്ന് ഭരണഘടന പറയുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|CRI}} |align="center"|1859<ref>{{Cite web |url=http://www.bestwesterncostarica.com/tourist_pura_human.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2004-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040614122717/http://www.bestwesterncostarica.com/tourist_pura_human.html |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|1877 |1877-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|CUB}} |align="center"|2003<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/2941041.stm | work=BBC News | title=Cuba ferry hijackers executed | date=11 April 2003 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |2008-ൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന മൂന്ന് വധശിക്ഷകളും തടവുശിക്ഷയായി ഇളവുചെയ്തു.<ref>{{Cite web |url=http://www.reuters.com/article/2008/04/29/idUSN28211608 |title=Cuba's Raul Castro commutes most death sentences |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160617/https://www.reuters.com/article/idUSN28211608 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|DMA}} |align="center"|1986 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|DOM}} |align="center"|1966 |align="center"| |align="center"|1966 |1966-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ECU}} |align="center"|1884 |align="center"| |align="center"|1906 |1906-ൽ നിർത്തലാക്കി <br />(ഭരണഘടനാഭേദഗതിയിലൂടെ) |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|SLV}} |align="center"|1973 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള യുദ്ധസമയത്ത് സൈനികനിയമമനുസരിച്ചു മാത്രമേ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാൻ പാടുള്ളൂ.<ref name="amnesty.org ENGACT500092005">{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500092005 |title=Constitutional prohibitions of the death penalty {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2005-05-06 |archive-date=2005-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050506111348/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500092005 |url-status=dead }}</ref> മറ്റു കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ 1983-ൽ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GRD}} |align="center"|1978 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GTM}} |align="center"|2000<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAMR340232000?open&of=ENG-GTM |title=Guatemala: Death Penalty/imminent execution {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-09-07 |archive-date=2003-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030907175354/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAMR340232000?open&of=ENG-GTM |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|HTI}} |align="center"|1972 |align="center"| |align="center"|1987 |1987-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GUY}} |align="center"|1997 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |തീവ്രവാദം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/report2004/guy-summary-eng |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-06-12 |archive-date=2004-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040612230540/http://web.amnesty.org/report2004/guy-summary-eng |url-status=live }}</ref> കൊലപാതകം, കൂട്ടക്കൊല, ബലാത്സംഗം, ബോധപൂർവ്വമായ കൊല, രാജ്യദ്രോഹം, പീഡനം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്നതാണ്. ഒരു കുറ്റത്തിനും വധശിക്ഷ നിർബന്ധമല്ലെന്ന് ഭരണഘടന വ്യക്തമാക്കുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|HND}} |align="center"|1940 |align="center"| |align="center"|1956 |1956-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|JAM}} |align="center"|1988<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/report2004/jam-summary-eng |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-06-17 |archive-date=2004-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040617203749/http://web.amnesty.org/report2004/jam-summary-eng |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.santegidio.org/pdm/news2004/pdm20040717_b.htm |title=Comunità di Sant'Egidio – No to the Death Penalty – News<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120418132508/http://www.santegidio.org/pdm/news2004/pdm20040717_b.htm |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MEX}} |align="center"|1961 – സൈനികം <br>1937 – സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾ |align="center"| |align="center"|2005 |2005-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കി. 2008 ജൂലൈ മാസത്തിൽ പോലീസുകാരുൾപ്പെട്ട കുറ്റവാളി സംഘം ഫെർണാണ്ടോ മാർട്ടി എന്ന 14 വയസുകാരനെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി വധിച്ചതിനു ശേഷം വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിക്കാൻ സമ്മർദ്ദമുണ്ട്. ഇത് കോൺഗ്രസ്സിന്റെ പരിഗണനയ്ക്കു വന്നുവെങ്കിലും വധശിക്ഷ നിർത്തിവയ്ക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശം തള്ളിക്കളയപ്പെടുകയുണ്ടായി. അമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങളുടെ സംഘടനയിൽ മെക്സിക്കോ ഭാഗമായതുകാരണം വധശിക്ഷ ഒരിക്കൽ നിർത്തലാക്കിക്കഴിഞ്ഞാൽ പുനസ്ഥാപിക്കാൻ പാടില്ല എന്ന ചട്ടം ബാധകമാണ്.<ref>{{cite news| url=http://www.latimes.com/news/nationworld/world/wire/sns-ap-mexico-kidnapping-wave,1,2931150.story | work=Los Angeles Times | accessdate=2 May 2010 |url-status=dead}} {{Dead link|date=October 2010|bot=RjwilmsiBot}}</ref><ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7553633.stm | work=BBC News | title=Mexican fury grows at kidnappings | date=11 August 2008 | accessdate=27 March 2010 | first=Duncan | last=Kennedy | archive-date=2017-10-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171008014751/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7553633.stm | url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|NIC}} |align="center"|1930 |align="center"| |align="center"|1979 |1979-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|PAN}} |align="center"|*1903-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല |align="center"| |align="center"|1903 |1903-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|PRY}} |align="center"|1928 |align="center"| |align="center"|1992 |1992-ൽ നിർത്തലാക്കി <br />(ഭരണഘടന പ്രകാരം) |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|PER}} |align="center"|1979 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, തീവ്രവാദം, ചാരവൃത്തി, വംശഹത്യ, കലാപം, യുദ്ധസമയത്ത് ഒളിച്ചോടൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമത്തിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref name="amnesty.org ENGACT500092005"/> മറ്റു കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് 1979-ൽ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|KNA}} |align="center"|2008<ref>{{Cite web |url=http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGAMR590012008&lang=e |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2008-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081228224735/http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGAMR590012008&lang=e |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട് |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|LCA}} |align="center"|1995 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകത്തിനും രാജ്യദ്രോഹത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട് |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|VCT}} |align="center"|1995 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകത്തിനും രാജ്യദ്രോഹത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട് |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|SUR}} |align="center"|1982 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |അവസാന വധശിക്ഷ 1982-ൽ ശരിയായ നിയമനടപടികൾ കൂടാതെ സൈനികരുടെ [[ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ|ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ച്]] നടപ്പിലാക്കുകയായിരുന്നു. ഈ ശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയവർ ഇപ്പോൾ വിചാരണ നേരിടുകയാണ്. വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള നിയമം നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള അമേരിക്കൻ ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവച്ചതോടുകൂടി 1987 മുതൽ പ്രായോഗികമായി നിരോധിതമാണ്. മുന്നൊരുക്കവും അക്രമവും ഉള്ള കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://sim.law.uu.nl/SIM/CaseLaw/uncom.nsf/0/58ee85a258266406c1256e7c0030473a?OpenDocument |title=HRC Concluding Observations: SURINAME<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927155611/http://sim.law.uu.nl/SIM/CaseLaw/uncom.nsf/0/58ee85a258266406c1256e7c0030473a?OpenDocument |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|TTO}} |align="center"|1999 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=E/2005/3 |title=Links to documents<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121026072221/http://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=E/2005/3 |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|USA}} |align="center"|2012<ref>{{cite news | url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-2115695/Timothy-Shaun-Stemple-killed-wife-1m-insurance-executed.html | location=London | work=Daily Mail | title=Cheating husband who killed his wife for million insurance executed by lethal injection after choosing pizza as his last meal | access-date=2012-07-03 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160522/https://www.dailymail.co.uk/news/article-2115695/Timothy-Shaun-Stemple-killed-wife-1m-insurance-executed.html | url-status=live }}</ref> |align="center"|43 |align="center"|ബാധകമല്ല |വധശിക്ഷ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ 1972 മുതൽ 1976 വരെ നിരോധിതമായിരുന്നു. നിലവിൽ ഫെഡറൽ സർക്കാരിന്റെ നിയമപ്രകാരം നരഹത്യയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ, ചാരവൃത്തി, രാജ്യദ്രോഹം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?scid=29&did=192 |title=Federal Laws Providing for the Death Penalty<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2008-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080801195336/http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?scid=29&did=192 |url-status=dead }}</ref> 2012 ഏപ്രിൽ മാസത്തെ സ്ഥിതിയനുസരിച്ച് 50 അമേരിക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ 33 എണ്ണം വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ 17 സംസ്ഥാനങ്ങൾ താഴെപ്പറയുന്നവയാണ് (നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ബ്രായ്ക്കറ്റിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു): മിഷിഗൺ (1846), വിസ്കോൺസിൻ (1853), മൈൻ (1887), മിന്നെസോട്ട (1911), ഹവായിi (1948), അലാസ്ക (1957), വെർമോണ്ട് (1964), അയോവ (1965), വെസ്റ്റ് വിർജീനിയ (1965), നോർത്ത് ഡക്കോട്ട (1973), റോഡ് ഐലന്റ് (1979), മസാച്യൂസെറ്റ്സ് (1984 – കോടതിവിധിപ്രകാരം പ്രവൃത്തിയിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും നിയമത്തിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്), ന്യൂ യോർക്ക് (2004 – കോടതിവിധിപ്രകാരം പ്രവൃത്തിയിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും നിയമത്തിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്), ന്യൂ ജേഴ്സി (2007), ന്യൂ മെക്സിക്കോ (2009), ഇല്ലിനോയി (2011), കണക്ടിക്കട്ട് (2012).<ref>{{Cite web |url=http://www.deathpenaltyinfo.org/states-and-without-death-penalty |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180128140346/https://deathpenaltyinfo.org/states-and-without-death-penalty |url-status=live }}</ref> 2012 ഏപ്രിലിൽ വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കാനുള്ള പ്രമേയങ്ങൾ ഫ്ലോറിഡ, ജോർജിയ, കൻസാസ്, കെന്റക്കി, മിസ്സോറി, ഒഹായോ, വാഷിംഗ്ടൻ എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ജനപ്രാതിനിദ്ധ്യസഭകളുടെ പരിഗണനയിലാണ്. അതേസമയം തന്നെ വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിക്കാനുള്ള പ്രമേയങ്ങൾ ഇല്ലിനോയി, അയോവ, മിന്നസോട്ട, ന്യൂ മെക്സിക്കോ, റോഡ് ഐലന്റ് എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ജനപ്രാതിനിദ്ധ്യസഭകളുടെ പരിഗണനയിലാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.deathpenaltyinfo.org/recent-legislative-activity#2012 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120629053632/http://www.deathpenaltyinfo.org/recent-legislative-activity#2012 |url-status=live }}</ref> 2012 നവംബറിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്നതിനെപ്പറ്റിയുള്ള ജനഹിതപരിശോധന കാലിഫോർണിയ സംസ്ഥാനത്തു നടക്കും. 1964-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1978-ൽ ഓറിഗോൺ സംസ്ഥാനം വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിക്കുകയുണ്ടായി. ഡെലാവേർ സംസ്ഥാനം 1958-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1961-ൽ പുനസ്ഥാപിച്ചു. സംസ്ഥാനങ്ങളല്ലാത്ത അമേരിക്കൻ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ സമോവയിൽ പ്രാദേശിക നിയമമായി വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.samoanews.com/viewstory.php?storyid=17649&edition=1281088800&newssection=LocalNews |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927012446/http://www.samoanews.com/viewstory.php?storyid=17649&edition=1281088800&newssection=LocalNews |url-status=dead }}</ref> മറിയാന ദ്വീപ് (ഇവിടെ വധശിക്ഷ ഒരിക്കലും നിയമമായിരുന്നിട്ടില്ല), ഗുവാം, അമേരിക്കൻ വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ, പോർട്ടോ റിക്കോ (1929), വാഷിംഗ്ടൺ ഡി.സി. (1981), എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളല്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കൊലപാതകത്തിനും കൊലപാതകം ചെയ്യാൻ ഗൂഢാലോചന നടത്തുന്നതിനും മാത്രമേ പ്രയോഗത്തിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കുന്നുള്ളൂ. ജൂറിയോ, ന്യായാധിപനോ (ബഞ്ചിന്റെ വിചാരണയിലോ, കുറ്റം സമ്മതിക്കപ്പെട്ടാലോ മാത്രം) ആണ് വധശിക്ഷ വിധിക്കുന്നത്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|URY}} |align="center"|1905 |align="center"| |align="center"|1907 |1907-ൽ നിർത്തലാക്കി<br />(ഭരണഘടന പ്രകാരം) |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|VEN}} |align="center"|*1830-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല |align="center"| |align="center"|1863 |1863-ൽ നിർത്തലാക്കി<br />(ഭരണഘടന പ്രകാരം) |} ==ഏഷ്യാ-പെസഫിക്== ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗങ്ങളായ ഏഷ്യാപെസഫിക് മേഖലയിലെ 56 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളിൽ: *24 (43%) വധശിക്ഷ നിയമത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളാണ്. *19 (34%) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *3 (5%) യുദ്ധം പോലെയുള്ള അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. *10 (18%) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. പരിമിതമായ അംഗീകാരം മാത്രമുള്ള രണ്ട് ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളായ തായ് വാനും പാലസ്തീനിയൽ അതോറിറ്റിയും വധശിക്ഷ നിയമത്തിലും പ്രയോഗത്തിലും നിലനിർത്തിയിട്ടുള്ളവയാണ്. മുകളിൽ കൊടുത്ത വിവരണത്തിൽ 2012-ൽ മംഗോളിയ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതുവരെയുള്ള വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. * 2011 -ൽ ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയ നാലു രാജ്യങ്ങൾ ഏഷ്യയിലായിരുന്നു - ചൈന, ഇറാൻ, സൗദി അറേബ്യ, ഇറാക്ക് എന്നിവ. ലോകത്തിലെ മറ്റു രാജ്യങ്ങളെല്ലാം ചേർന്നു വധിക്കുന്ന ആൾക്കാരേക്കാൾ കൂടുതൽ പേരെ ചൈനയിൽ മാത്രം വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയരാക്കുന്നുണ്ട്. 2010 ൽ ഏഷ്യയിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: ചൈന (2000+), ഇറാൻ (252+), വടക്കൻ കൊറിയ (60+), യമൻ (53+), സൗദി അറേബ്യ (27+), സിറിയ (17+), ബംഗ്ലാദേശ് (9+), പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി (5), തായ്വാൻ (ROC) (4), ജപ്പാൻ (2), ഇറാക്ക് (1+), സിങ്കപ്പൂർ (1+), മലേഷ്യ (1+), വിയറ്റ്നാം (5+), ബഹറൈൻ (1).<ref name="amnesty.org.au"/> 2011ൽ ഏഷ്യയിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: ചൈന (2000+), ഇറാൻ (360+), സൗദി അറേബ്യ (82+), ഇറാക്ക് (68+), യമൻ (41+), വടക്കൻ കൊറിയ (30+), ബംഗ്ലാദേശ് (5+), വിയറ്റ്നാം (5+) പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി (5), തായ്വാൻ (5), അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ (2), മലേഷ്യ (1+), സിറിയ (1+), യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് (1). ''കുറിപ്പ്: പട്ടികകൾ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലോ കാലക്രമത്തിലോ [[Image:Sort both.svg]] ഐകൺ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റാവുന്നതാണ്.'' {| class="wikitable sortable" ! [[#Legend|കീ]] ! style="width:13em;" | രാജ്യം ! style="width:7em;" | അവസാനം വധശിക്ഷ നടന്ന വർഷം ! style="width:5em;" | 2011-ലെ വധശിക്ഷകൾ ! style="width:7em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|AFG}} |align="center"|2011 |align="center"|2 |align="center"|ബാധകമല്ല |നിലവിലുള്ള നിയമം ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് അകലുന്നതിനും <ref>{{cite news | url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-1354246/One-legged-Afghan-Red-Cross-worker-hanged-converting-Christianity.html | location=London | work=Daily Mail | title=One-legged Afghan Red Cross worker set to be hanged after converting to Christianity | date=7 February 2011 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160516/https://www.dailymail.co.uk/news/article-1354246/One-legged-Afghan-Red-Cross-worker-hanged-converting-Christianity.html | url-status=live }}</ref> സ്വവർഗ്ഗരതിക്കും, കൊലപാതകത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|AUS}} |align="center"|1967<ref>{{Cite web |url=http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/australia.php |title=Death penalty in Australia |access-date=2012-07-03 |archive-date=2010-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100329145248/http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/australia.php |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|1985 |ക്വീൻസ്ലാന്റിൽ 1922-ലും; ടാസ്മാനിയയിൽ 1968-ലും; നോർതേൺ ടെറിട്ടറിയിലും ആസ്ട്രേലിയൻ കാപ്പിറ്റൽ ടെറിട്ടറിയിലും, ആസ്ട്രേലിയൻ കോമൺവെൽത്തിലും 1973-ലും; വിക്ടോറിയയിൽ 1975-ലും; സൗത്ത് ആസ്ട്രേലിയയിൽ 1976-ലും; വെസ്റ്റേൺ ആസ്ട്രേലിയയിൽ 1984-ലും; ന്യൂ സൗത്ത് വേൽസിൽ 1985-ലു വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|BHR}} |align="center"|2010<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/info/MDE11/003/2010/en |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160330/https://www.amnesty.org/en/documents/MDE11/003/2010/en/ |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മുന്നൊരുക്കത്തോടെയുള്ള കൊലപാതകം, സർക്കാരിനെ താഴെയിടാനുള്ള ശ്രമം, ശത്രുരാജ്യത്തോട് സഹകരിക്കുക, എമിറിന്റെ ജീവന് ഭീഷണിയാകുക, സൈനിക ഉത്തരവുകൾ യുദ്ധസമയത്ത് ലംഘിക്കുക എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|BGD}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://deathpenaltynews.blogspot.com/2011/03/bangladesh-man-executed-in-sylhet.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160428/https://deathpenaltynews.blogspot.com/2011/03/bangladesh-man-executed-in-sylhet.html%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|5+ |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം;<ref>{{Cite web |url=http://www.zeenews.com/links/articles.asp?aid=212318&sid=SAS |title=Zee News – MP murder case: Bangla court awards death penalty to 22<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160646/http://zeenews.india.com/links/articles.asp?aid=212318&sid=SAS%20 |url-status=dead }}</ref> മയക്കുമരുന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ;<ref>{{Cite web |url=http://www.smartraveller.gov.au/zw-cgi/view/Advice/Bangladesh |title=Travel Advice for Bangladesh – Australian Department of Foreign Affairs and Trade<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2013-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130117224312/http://smartraveller.gov.au/zw-cgi/view/Advice/Bangladesh |url-status=dead }}</ref> കുട്ടികളെ നിയമവിരുദ്ധമോ സദാചാരത്തിനു നിരക്കാത്തതോ ആയ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് കടത്തുക; വേശ്യാവൃത്തിക്കായി സ്ത്രീകളെ കടത്തുക <ref>{{Cite web |url=http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2003/27944.htm |title=Bangladesh<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070914100125/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2003/27944.htm |url-status=live }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|BTN}} |align="center"|1974<ref name="amnesty.org ENGACT500012005"/> |align="center"| |align="center"|2004 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BRU}} |align="center"|*1984-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ബ്രിട്ടന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നപ്പോൾ 1957-ലാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. കൊലപാതകം, നിയമവിരുദ്ധമായി തോക്കുകളോ സ്ഫോടകവസ്തുക്കളോ കൈവശം വയ്ക്കുക, 15 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ ഹിറോയിനോ മോർഫിനോ കൈവശം വയ്ക്കുക, 30 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ കൊക്കൈൻ കൈവശം വയ്ക്കുക, 500 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ കഞ്ചാവ് കൈവശം വയ്ക്കുക, 50 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ മെത്താംഫിറ്റമിനോ സ്യാബുവോ കൈവശം വയ്ക്കുക, 1.2 കിലോയിൽ കൂടുതൽ മോർഫിൻ കൈവശം വയ്ക്കുക <ref>{{Cite web |url=http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1073.html |title=Brunei on the U.S. Bureau of Consular Affairs<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160455/https://travel.state.gov/content/travel/en/404.html |url-status=dead }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|KHM}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|1989 |1989-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|China}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://www.gmanews.tv/story/216491/pinoyabroad/vp-binay-confirms-death-of-3-drug-mules |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110825060902/http://www.gmanews.tv/story/216491/pinoyabroad/vp-binay-confirms-death-of-3-drug-mules |url-status=live }}</ref> |align="center"|1000s |align="center"|ബാധകമല്ല |ലോകത്തിലെ മറ്റെല്ലാ രാജ്യങ്ങളും മരണശിക്ഷ വിധിക്കുന്ന ആൾക്കാരുടെ എണ്ണം ചേർന്നാലുള്ള എണ്ണത്തിൽ കൂടുതൽ ആൾക്കാരെ ചൈന എല്ലാവർഷവും വധിക്കാറുണ്ട്. എല്ലാ വർഷവും ആയിരക്കണക്കിനാൾക്കാരെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയരാക്കുന്ന ഒരേയൊരു രാജ്യവും ചൈനയാണ്.<ref name="ReferenceA">{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=15000608 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319005630/http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=15000608 |url-status=dead }}</ref> 2011 ഫെബ്രുവരി 25-ന് ചൈനയുടെ പരിഷ്കരിച്ച ക്രിമിനൽ നിയമം വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന കുറ്റങ്ങളുടെ എൺനം 68-ൽ നിന്ന് 55 ആയി കുറച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115014622/http://www.handsoffcain.info/news/index.php |url-status=dead }}</ref> കുംഭകോണത്തിലൂടെ പണം തട്ടിക്കുക, കുട്ടികളെ ബലാത്സംഗം ചെയ്യുക, വഞ്ചന, ബോംബുവയ്ക്കൽ, ആൾക്കാരെ കടത്തുക, കടൽക്കൊള്ള, ബലാത്സംഗം, അഴിമതി, കൊള്ളിവയ്പ്പ്, കൊലപാതകം, വേട്ടയാടൽ, രാജ്യസുരക്ഷയ്ക്ക് അപകടമുണ്ടാക്കുക, തീവ്രവാദം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/index/engasa170032004 |title=People's Republic of China: Executed "according to law"? The death penalty in China\n\n {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-06-21 |archive-date=2004-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040621235722/http://web.amnesty.org/library/index/engasa170032004 |url-status=live }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. ഹോങ്ക് കോങ്, മകാവു എന്നീ സ്ഥലങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത നിയമ വ്യവസ്ഥയാണ് നിലവിലുള്ളത്. ഇവിടങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഹോങ്ക് കോങിൽ 1993-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരും (അവസാന ഉപയോഗം 1966-ലായിരുന്നു); മകാവുവിൽ 1976-ൽ പോർച്ചുഗൽ സർക്കാരുമാണ് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയത്. മകാവുവിൽ വധശിക്ഷ അവസാനം നടപ്പിലാക്കിയത് പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലായിരുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF"| |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|FJI}} |align="center"|*1970-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ബ്രിട്ടന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോൾ 1964-ലാണ് അവസാനമായി വധശിക്ഷ നടപ്പിലായത്. 1979-ൽ സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. സൈനികനിയമപ്രകാരമുള്ള കുറ്റങ്ങൾക്കു മാത്രമേ ഇപ്പോൾ വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ളൂ. |-bgcolor="#FFFFFF"| |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|IND}} |align="center"|2013<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Afzal_Guru#Execution<!-- Bot generated title -->]</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, കുട്ടിയെ ആത്മഹത്യ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുക, രാജ്യദ്രോഹം, തീവ്രവാദപ്രവർത്തനങ്ങൾ, മയക്കുമരുന്നു കടത്തിന് രണ്ടാമത്തെ ശിക്ഷ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|IDN}} |align="center"|2008<ref>{{cite news | url=http://uk.reuters.com/article/2008/11/08/idUKJAK409889 | work=Reuters | title=Indonesia confirms execution of three Bali bombers | date=8 November 2008 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2013-03-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130313171031/http://uk.reuters.com/article/2008/11/08/idUKJAK409889 | url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, മയക്കുമരുന്നു കടത്ത്,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500012005?open&of=ENG-AFG |title=The death penalty worldwide: developments in 2004 {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2006-01-07 |archive-date=2006-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060107212658/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500012005?open&of=ENG-AFG |url-status=live }}</ref> തീവ്രവാദം,<ref name="bbc 5368922">{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/5368922.stm | work=BBC News | title=Executions spark Indonesia unrest | date=22 September 2006 | accessdate=2 May 2010 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വധശിക്ഷ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്ന നിയമം (നമ്പർ: 2/1964) [[ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ|ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ചാവണം]] വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കേണ്ടതെന്ന് അനുശാസിക്കുന്നു.<ref>[http://www.thejakartapost.com/news/2010/07/26/ago-ok039s-execution-five-death-row-inmates.html AGO OK's execution of five death row inmates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121001165952/http://www.thejakartapost.com/news/2010/07/26/ago-ok039s-execution-five-death-row-inmates.html |date=2012-10-01 }}, The Jakarta Post, 26 July 2010, Accessed 26 July 2010</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|IRN}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201202.php?iddocumento=16302476&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160709/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201202.php?iddocumento=16302476&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|360+ |align="center"|ബാധകമല്ല | ഇറാൻ നൂറുകണക്കിനാൾക്കാരെ എല്ലാ വർഷവും വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കാറുണ്ട്. നടപ്പാക്കുന്ന ശിക്ഷയുടെ എണ്ണത്തിൽ ചൈനയ്ക്കു പിറകിൽ രണ്ടാമതാണ് ഇറാന്റെ സ്ഥാനം. പലരെയും പരസ്യമായാണ് വധിക്കുന്നത്.<ref name="ReferenceA"/> കൊലപാതകം, സായുധമോഷണം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത്, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, ബലാത്സംഗം, കുട്ടികളുമായി ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെടൽ, സ്വവർഗ്ഗഭോഗം, ചാരവൃത്തി, തീവ്രവാദം, ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നകന്നു പോകൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|IRQ}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=41019 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160457/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=41019%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|68+ |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യസുരക്ഷ അപകടത്തിലാക്കുക, മയക്കുമരുന്നു വിതരണം ചെയ്യുക, ബലാത്സംഗം, ചരക്ക് കടത്തുന്ന കോൺവോയികളെ ആക്രമിക്കുക, തീവ്രവാദത്തിനു പണം നൽകുകയോ നടപ്പാക്കുകയോ ചെയ്യുക, എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>http://newstandardnews.net/content/?action=show_item&itemid=799 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225160609/http://newstandardnews.net/content/?action=show_item&itemid=799%20 |date=2018-12-25 }} http://www.iol.co.za/index.php?sf=2813&art_id=qw1091976122311B262 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225160520/https://www.iol.co.za/index.php?sf=2813&art_id=qw1091976122311B262%20 |date=2018-12-25 }}</ref> വധശിക്ഷ 2003 ജൂണിലെ ഇറാക്ക് അധിനിവേശത്തിനു ശേഷം നിർത്ത്ലാക്കിയെങ്കിലും 2004 ആഗസ്റ്റിൽ പുനസ്ഥാപിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGNAU200903209818&lang=e |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2009-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090513021829/http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGNAU200903209818&lang=e |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|ISR}} |align="center"|1962 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ,<ref>{{Cite web |url=http://www.israellawcenter.org/news111402.shtml |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050406025426/http://www.israellawcenter.org/news111402.shtml |url-status=dead }}</ref> രാജ്യദ്രോഹം, വംശഹത്യ, യുദ്ധസമയത്ത് യഹൂദർക്കെതിരായ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. ഇതുവരെ രണ്ടുപേരെയേ വധിച്ചിട്ടുള്ളൂ. മെയിർ ടോബിയാൻസ്കി എന്നയാളെ ചാരനാണെന്ന് ആരോപിച്ച് വധിച്ചതും അഡോൾഫ് ഐക്ക്മാനെ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധിച്ചതുമാണ് ഉദാഹരണങ്ങൾ. 1954-ൽ മറ്റു കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|JPN}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=16303815 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160452/http://www.handsoffcain.info/documenti/japan-3-inmates-hanged-1st-executions-since-%D8%AC%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%A6%DB%8C-2010-16303815 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ഒന്നിൽ കൂടുതൽ ആളുകളെ കൊല്ലുന്നവർക്കും അക്രമത്തോടെ ഒരു കൊലപാതകം ചെയ്യുന്നവർക്കും വധശിക്ഷ നൽകാൻ പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്.<ref>{{cite news | url=http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A11306-2005Jan15?language=printer | work=The Washington Post | accessdate=2 May 2010 | archiveurl=https://archive.today/20121209024214/http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A11306-2005Jan15?language=printer | archivedate=2012-12-09 | title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് | url-status=live }}</ref> ഒന്നിൽ കൂടുതൽ ആൾക്കാരെ കൊല്ലുന്നവർക്ക് ന്യായാധിപർ വധശിക്ഷ വിധിക്കുക സാധാരണമാണ്. 1946 നും 2003-നും മദ്ധ്യേ 766 ആൾക്കാരെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചിരുന്നെങ്കിലും 608 ആൾക്കാരെയേ വധിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. 1989 മുതൽ 1993 വരെ 40 മാസക്കാലം തുടർച്ചയായി വിവിധ നിയമമന്ത്രിമാർ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചിരുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|JOR}} |align="center"|2006<ref>{{Cite web |url=http://www.highbeam.com/doc/1P1-119683004.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160738/https://www.questia.com/hbr-welcome |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/aug03.html|title=|archiveurl=https://archive.today/20040216192609/http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/aug03.html|archivedate=2004-02-16|access-date=2012-07-03|url-status=dead}}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|KAZ}} |align="center"|2003<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500072004?open&of=ENG-KAZ |title=Document Information {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-10-11 |archive-date=2004-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041011173508/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500072004?open&of=ENG-KAZ |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |നിലവിൽ തീവ്രവാദത്തിനും യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/200705.php?iddocumento=9317022&mover=0 |title=Kazakhstan Set To "Virtually" Abolish Death Penalty<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160456/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/200705.php?iddocumento=9317022&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> 2003 ഡിസംബർ 17 മുതൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത് താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്. 2009 ജൂലൈ 30-ന് മറ്റു കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് നിർത്തലാക്കി.<ref>{{Cite web |url=http://nodeathpenalty.santegidio.org/news.aspx?ln=it&id=14&n=13674 |title=Death Penalty is Abolished in Kazahkstan (source: kazahkstanlive.com, reproduced by santegidio.org) |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120301073923/http://nodeathpenalty.santegidio.org/news.aspx?ln=it&id=14&n=13674 |url-status=dead }}</ref> 2011 മാർച്ച് 28-ന് മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള രാഷ്ട്രപതിയുടെ കമ്മീഷൻ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാൻ സർക്കാരിനോടാവശ്യപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15304099 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160734/http://www.handsoffcain.info/documenti/kazakhstan-towards-definitive-abolition-15304099 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|PRK}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201101.php?iddocumento=15300988&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319005359/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201101.php?iddocumento=15300988&mover=0 |url-status=live }}</ref> |align="center"|30+ |align="center"|ബാധകമല്ല |വടക്കൻ കൊറിയ പരസ്യമായ വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കാറുണ്ട്. വ്യഭിചാരം,<ref name="cpuk_oct2008">{{Cite web |url=http://www.capitalpunishmentuk.org/oct08.html |title=“Executions in October 2008”, ''Capital punishment U.K.'' |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607064901/http://www.capitalpunishmentuk.org/oct08.html |url-status=live }}</ref> മയക്കുമരുന്നിടപാടുകൾ, രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരത്തിനെതിരായ ഗൂഢാലോചനകൾ, തീവ്രവാദം, രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം <ref>[http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/kptoc.html#kp0162 Library of Congress Country Study: North Korea:] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120710083139/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/kptoc.html%23kp0162#kp0162 |date=2012-07-10 }}<br />[http://www.photius.com/countries/korea_north/government/korea_north_government_the_judiciary.html Government: The Judiciary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218224925/http://www.photius.com/countries/korea_north/government/korea_north_government_the_judiciary.html |date=2012-02-18 }} · [http://www.photius.com/countries/korea_north/national_security/korea_north_national_security_the_judiciary.html National Security: The Judiciary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218224942/http://www.photius.com/countries/korea_north/national_security/korea_north_national_security_the_judiciary.html |date=2012-02-18 }} · [http://www.photius.com/countries/korea_north/national_security/korea_north_national_security_punishment_and_the_p~182.html National Security: Punishment and the Penal System] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218224946/http://www.photius.com/countries/korea_north/national_security/korea_north_national_security_punishment_and_the_p~182.html |date=2012-02-18 }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|KOR}} |align="center"|1997<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT530012003?open&of=ENG-KOR |title=“Death Penalty News: December 2002” by ''Amnesty International'' |access-date=2003-05-06 |archive-date=2003-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030506200139/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT530012003?open&of=ENG-KOR |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റമാണ്.<ref>[http://www.asiaweek.com/asiaweek/magazine/2000/0225/nat.korea.html ''Time Magazine – Asia Edition'' vol.&nbsp;171, no.&nbsp;12] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010119175300/http://www.asiaweek.com/asiaweek/magazine/2000/0225/nat.korea.html |date=2001-01-19 }} 31 March 2008</ref> 1998-ൽ കിം ഡേ-ജുങ് അധികാരത്തിലെത്തിയ ശേഷം വധശിക്ഷകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnestyusa.org/news/document.do?id=80256DD400782B8480256FE80042AACA |title=South Korea: Death penalty abolition – historic opportunity<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050629061519/http://www.amnestyusa.org/news/document.do?id=80256DD400782B8480256FE80042AACA |url-status=dead }}</ref> എന്നാലും അടുത്തകാലത്ത് ഒരാളെ വധശിക്ഷ നൽകാൻ വിധിച്ചിരുന്നു. 2009 ഏപ്രിൽ വരെ ശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല.<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8011560.stm | work=BBC News | title=Korean killer gets death penalty | date=22 April 2009 | accessdate=27 March 2010 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160411/http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8011560.stm%20 | url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|KIR}} |align="center"|*1979-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1979 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|KWT}} |align="center"|2007<ref>{{Cite web |url=http://english.nessunotocchicaino.it/archivio_news/200705.php?iddocumento=9317282&mover=1 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120318201520/http://english.nessunotocchicaino.it/archivio_news/200705.php?iddocumento=9317282&mover=1 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത്, ബലാത്സംഗം, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|KGZ}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2007 |കിർഗിസ് സർക്കാർ 1998-നു ശേഷം വധശിക്ഷകൾ നടപ്പാക്കുന്നത് നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്. 2007-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.rferl.org/featuresarticle/2007/06/0907D477-B87B-4AFF-9A6B-116AF711B057.html |title=Kyrgyzstan Abolishes Death Penalty – RADIO FREE EUROPE / RADIO LIBERTY<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160409/https://www.rferl.org/a/1077353.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files_156/kyrgyzstan_396/abolition-of-the-death-penalty-by-kyrgyzstan-june-28-2007_9443.html |title=Kyrgyzstan – Abolition of the death penalty by Kyrgyzstan (28 June 2007) – Ministère des Affaires étrangères<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930062833/http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files_156/kyrgyzstan_396/abolition-of-the-death-penalty-by-kyrgyzstan-june-28-2007_9443.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|LAO}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മയക്കുമരുന്ന് കടത്തിന് മരണശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/report2003/Lao-summary-eng |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-07-05 |archive-date=2003-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030705014254/http://web.amnesty.org/report2003/Lao-summary-eng |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|LBN}} |align="center"|2004<ref>{{Cite web |url=http://www.sundayobserver.lk/2004/01/18/wor05.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121016002441/http://www.sundayobserver.lk/2004/01/18/wor05.html |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE180062004?open&of=ENG-LBN |title=Lebanon: Further Information on Death penalty/imminent execution {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-05-23 |archive-date=2004-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040523181604/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE180062004?open&of=ENG-LBN |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|MYS}} |align="center"|2011 |align="center"|1+ |align="center"|ബാധകമല്ല |അപകടകരമായ മരുന്നുകൾ കടത്തുക, ഒരു പട്ടികയിലുൾപ്പെട്ട കുറ്റകൃത്യം ചെയ്യുന്നതിനിടെ തോക്കുപയോഗിക്കുക, തോക്കുപയോഗിക്കാൻ സഹായിക്കുക, യാങ് ഡി-പെർടുവാൻ അഗോങിനെ (ഭരണാധികാരി) അപായപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുക, കൊലപാതകം, എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, ആയുധങ്ങളോ സ്ഫോടകവസ്തുക്കളോ കൈവശമുള്ള ആൾക്കാരുമായി ബന്ധം പുലർത്തുക, യാങ് ഡി-പെർടുവാൻ അഗോങിനെതിരേ യുദ്ധം ചെയ്യുകയോ, യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുകയോ ചെയ്യുക എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് കുറ്റത്തിന്റെ ആഴമനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.aliran.com/monthly/2003/6k.html |title=Malaysia independent news<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2013-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130311212425/http://aliran.com/monthly/2003/6k.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MDV}} |align="center"|*1965-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |1952-ൽ ബ്രിട്ടന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടത്. കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.maldivesculture.com/maldives_murder01.html |title=Maldives – Family demands death penalty for woman's murder<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2002-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020427194548/http://www.maldivesculture.com/maldives_murder01.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MHL}} |align="center"|*1986-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1986 |1986-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് <br /> വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MNG}} |align="center"|2008 |align="center"| |align="center"| |രണ്ടു വർഷം ഔദ്യോഗികമായി വധശിക്ഷ നിർത്തിവച്ച ശേഷം 2012-ൽ പാർലമെന്റ് പൊതുവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അവകാശങ്ങളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടിയിലെ തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന രണ്ടാം പ്രോട്ടോക്കോളിൽ ഒപ്പുവച്ചു. മംഗോളിയ വധശിക്ഷ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കും നിർത്തലാക്കുന്നതിന് ശ്രമിക്കാമെന്ന് ഇതോടെ സമ്മതിച്ചു. വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിക്കാൻ ഈ ഉടമ്പടി അനുവദിക്കുന്നില്ല. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|FSM}} |align="center"|*1986-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1986 |1986-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് <br /> വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MMR}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>http://www.derechos.org/news/archives/000506.html</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|NRU}} |align="center"|*1968-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കടൽക്കൊള്ള, കൊലപാതകം, എന്നീകുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമവ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|NPL}} |align="center"|1979 |align="center"| |align="center"|1997 |1997-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് <br /> വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|NZL}} |align="center"|1957 |align="center"| |align="center"|2007 |1989-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 2007-ൽ കുക്ക് ദ്വീപ് ന്യൂസിലാന്റിന്റെ അധീനപ്രദേശങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്ന അവസാന സ്ഥലമായി മാറി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|OMN}} |align="center"|2007 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്തൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/web/ar2002.nsf/mde/oman |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2002-11-13 |archive-date=2002-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20021113122632/http://web.amnesty.org/web/ar2002.nsf/mde/oman |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|PAK}} |align="center"|2008<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/200808.php?iddocumento=10318713&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319005541/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/200808.php?iddocumento=10318713&mover=0 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്തൽ, തീവ്രവാദം, ബലാത്സംഗം, ദൈവനിന്ദ, നിയമവിരുദ്ധമായ കൂട്ടം കൂടൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|PLW}} |align="center"|*1994-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1994 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|PSE}} |align="center"|2012 |align="center"|3 |align="center"|ബാധകമല്ല |പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി പരസ്യമായ വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കാറുണ്ട്. കൊലപാതകം, ബലാത്സംഗം, ഇസ്രായേൽ അധികാരികളുമായി സഹകരിക്കൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.scoop.co.nz/stories/WO0504/S00011.htm |title=Scoop: Palestine Urged Not to Resume Executions<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121003064419/http://www.scoop.co.nz/stories/WO0504/S00011.htm |url-status=live }}</ref><ref>[http://www.haaretz.com/hasen/spages/1090973.html Palestinian woman accused of spying for Israel may face death] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721115549/http://www.haaretz.com/hasen/spages/1090973.html |date=2009-07-21 }}, [[Associated Press]] 07/06/2009</ref> വെസ്റ്റ് ബാങ്കിൽ 17 കുറ്റങ്ങൾക്കും ഗാസയിൽ 15 കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. [http://www.hrw.org/en/news/2008/12/15/palestinian-authority-death-sentences-surge-west-bank-gaza] 2002-നു ശേഷം യാസർ അറാഫാത് വധശിക്ഷകൾ അനുവദിക്കാത്തതിനാൽ ഒരു അനൗദ്യോഗിക വധശിക്ഷാ നിരോധനം നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ഹമാസിന്റെ ഇസ്ലാമിക കോടതി കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ വിധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [http://news.xinhuanet.com/english/2009-03/10/content_10986709.htm] |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|PNG}} |align="center"|*1975-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല.<ref>[http://www.abc.net.au/am/content/2007/s2087787.htm "PNG urged to abandon death penalty"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170512150957/http://www.abc.net.au/am/content/2007/s2087787.htm |date=2017-05-12 }}, Australian Broadcasting Corporation, 12 November 2007</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ബ്രിട്ടന്റെ കോളനിയായിരിക്കെ 1954 നവംബറിലാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയത്. രാജ്യദ്രോഹം, കടൽക്കൊള്ള, കടൽക്കൊള്ള നടത്താനുള്ള ശ്രമം, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|PHL}} |align="center"|----<ref>{{Cite web |url=http://otayph.blogspot.com.au/2011/10/should-we-have-death-penalty-again.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-12 |archive-date=2012-07-12 |archive-url=https://archive.today/20120712175756/otayph.blogspot.com.au/2011/10/should-we-have-death-penalty-again.html |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2006 |1987-ൽ ഫിലിപ്പീൻസിലെ നിലവിലുള്ള ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. 1993-ൽ വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിച്ചെങ്കിലും 2006 ജൂൺ 24-ന് നിയമപ്രകാരം (നമ്പർ. 9346) വധശിക്ഷ വീണ്ടും നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|QAT}} |align="center"|2003<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/bancadati/schedastato.php?idstato=15000104&idcontinente=23 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160542/http://www.handsoffcain.info/bancadati/asia-middle-east-australia-and-oceania/qatar-15000104 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ചാരപ്രവൃത്തി;<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE220012002?open&of=ENG-QAT |title=Qatar: Death Penalty, Firas Nassuh Salim Al-Majali {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-08-13 |archive-date=2003-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030813054131/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE220012002?open&of=ENG-QAT |url-status=dead }}</ref> രാജ്യസുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയുയർത്തുക;<ref>{{Cite web |url=http://www.journalism.co.uk/news/story1331.shtml |title=Journalism.co.uk :: Crusading journalist wins case against Al-Jazeera<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160343/https://www.journalism.co.uk/news/story1331.shtml%20 |url-status=live }}</ref> മതവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നകന്നു പോവുക <ref name="barnabasfund CMD"/> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|WSM}} |align="center"|*1962-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2004<ref>{{Cite web |url=http://www.paclii.org/ws/legis/num_act/codpaa2004388/ |title=Crimes (Abolition of Death Penalty) Amendment Act 2004<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160732/http://www.paclii.org/ws/legis/num_act/codpaa2004388/%20 |url-status=live }}</ref> | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|SAU}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/index.php?iddocumento=16303133&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160410/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/index.php?iddocumento=16303133&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|82+ |align="center"|ബാധകമല്ല |സൗദി അറേബ്യ പരസ്യ വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട്. നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് കൊലപാതകം, മതവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നകന്നു പോകൽ, മയക്കുമരുന്നു കടത്തൽ, ബലാത്സംഗം, സായുധമോഷണം,<ref>{{cite news | url=http://www.news.com.au/breaking-news/women-executed-by-sword-in-saudi-arabia/story-e6frfku0-1226165421702 | agency=AFP | title=Women executed by sword in Saudi Arabia | date=13 October 2011 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160536/https://www.news.com.au/breaking-news/women-executed-by-sword-in-saudi-arabia/news-story/0724ba883bccb0d25aa8a722efa5880e | url-status=dead }}</ref> മയക്കുമരുന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ, മന്ത്രവാദം, ലൈംഗിക കുറ്റങ്ങൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/saudi_arabia/saudi_arabia.htm |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070902193014/http://www.sodomylaws.org/world/saudi_arabia/saudi_arabia.htm |url-status=dead }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വാളുപയോഗിച്ച് [[ശിരഛേദം]] ചെയ്താണ് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|SGP}} |align="center"|2010<ref name="amnesty.org">{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2011/en/ea1b6b25-a62a-4074-927d-ba51e88df2e9/act500012011en.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110914055156/https://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2011/en/ea1b6b25-a62a-4074-927d-ba51e88df2e9/act500012011en.pdf |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, രാജ്യദ്രോഹം, തോക്കുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില കുറ്റങ്ങൾ, 15 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ ഹിറോയിൻ, മോർഫിൻ എന്നിവ കടത്തുക, 30 ഗ്രാം കൊക്കൈൻ കടത്തുക, 500 ഗ്രാം കഞ്ചാവ് കടത്തുക <ref>{{Cite web |url=http://www.singapore-window.org/sw02/020412re.htm |title=Singapore death penalty shrouded in silence<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070902083312/http://www.singapore-window.org/sw02/020412re.htm |url-status=dead }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SLB}} |align="center"|*1978-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1978 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|LKA}} |align="center"|1976 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, നിരപരാധിക്ക് വധശിക്ഷ കിട്ടാൻ കാരണമായേക്കാവുന്ന തരത്തിൽ കോടതിയിൽ കള്ളസാക്ഷി പറയുക, ബലാത്സംഗം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത് എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് 1976 മുതൽ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|SYR}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.hrw.org/news/2012/04/09/syria-extrajudicial-executions |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160345/https://www.hrw.org/news/2012/04/09/syria-extrajudicial-executions |url-status=live }}</ref> |align="center"|1+ |align="center"|ബാധകമല്ല |സിറിയ പരസ്യമായി വധശിക്ഷ നടത്താറുണ്ട്. രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം, രാജ്യത്തിനെതിരേ ആയുധമെടുക്കുക, ശത്രുരാജ്യത്തേയ്ക്ക് കൂറുമാറുക, സൈനികനിയമം നിലവിലുള്ളപ്പോഴോ യുദ്ധസമയത്തോ ജനങ്ങളെ ഇളക്കിവിടുക, അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം, ബലാത്സംഗം, മുസ്ലീം ബ്രദർഹുഡ് സംഘടനയിൽ അംഗമായിരിക്കുക എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|Taiwan|ROC}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://focustaiwan.tw/ShowNews/WebNews_Detail.aspx?Type=aIPL&ID=201103040033 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160359/http://focustaiwan.tw/news/aipl/201103040033%20.aspx |url-status=dead }}</ref> |align="center"|5 |align="center"|ബാധകമല്ല |2004 മുതൽ 2010 വരെ വധശിക്ഷകൾ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. 2010-ൽ വധശിക്ഷകൾ നൽകുന്നത് പുനരാരംഭിച്ചു. 2011 മാർച്ച് 4-ന് അഞ്ചു പേരെ വധിക്കുകയുണ്ടായി. 2011 മേയ് 3-ന് സൈനികനിയമത്തിൽ നിന്ന് വധശിക്ഷയ്ക്കുള്ള വകുപ്പുകൾ എടുത്തുകളയപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15305773 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160621/http://www.handsoffcain.info/documenti/taiwan-death-penalty-removed-from-military-law-15305773 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|TJK}} |align="center"|2004 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |അക്രമത്തോടെയുള്ള കൊലപാതകം, അക്രമത്തോടെയുള്ള ബലാത്സംഗം, തീവ്രവാദം, ജീവജാലങ്ങളെ കൊന്നൊടുക്കുക, വംശഹത്യ് എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. .<ref>{{Cite web |url=http://www.legislationline.org/index.php?country=49&org=0&eu=0&topic=8 |title=Legislationline – free online legislation database<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927182905/http://www.legislationline.org/index.php?country=49&org=0&eu=0&topic=8 |url-status=dead }}</ref> 2004 ഏപ്രിൽ 30-ന് പ്രസിഡന്റ് എമോമലീ റാഹ്മോൻ വധശിക്ഷ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|THA}} |align="center"|2009<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/news/thailand-first-executions-six-years-20090826 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2013-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130125001415/http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/news/thailand-first-executions-six-years-20090826 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജാവിനെ കൊല്ലുക, രാജ്യദ്രോഹം, കലാപം, തായ്ലാന്റിന്റെ ബാഹ്യസുരക്ഷയ്ക്കെതിരേയുള്ള കുറ്റങ്ങൾ, വിദേശരാജ്യത്തലവനെ കൊല്ലുകയോ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുകയോ ചെയ്യുക, കൈക്കൂലി, കൊള്ളിവയ്പ്പ്, ബലാസ്തംഗം, മുന്നൊരുക്കത്തോടെ കൊലചെയ്യുക, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, മോഷണത്തിനിടെ മരണത്തിനു കാരണമാവുക എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. പൂർണമായ ലിസ്റ്റിന് [http://www.fidh.org/IMG/pdf/Thailand411-2.pdf] കാണുക. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|TLS}} |align="center"|*2002-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2002.<ref name="East Timor">{{Cite web |url=http://www.gov.east-timor.org/constitution/constitution-Timor-Leste.pdf |title=Text of the East Timor Constitution in English |access-date=2005-01-11 |archive-date=2005-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050111111852/http://www.gov.east-timor.org/constitution/constitution-Timor-Leste.pdf |url-status=live }}</ref> |1999-ൽ ഇന്തോനേഷ്യയുടെ ഭാഗമായിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ (ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. 2002-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. .<ref name="East Timor"/> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|TON}} |align="center"|1982<ref name=commonwealth>{{cite web |url=http://www.capitalpunishmentuk.org/common.html |title=Capital punishment in the Commonwealth |publisher=Capital Punishment U.K. |accessdate=4 July 2009 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160448/http://www.capitalpunishmentuk.org/common.html%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|TKM}} |align="center"|1997 |align="center"| |align="center"|1999 |1999-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|TUV}} |align="center"|*1978-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1978 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|ARE}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://gulfnews.com/news/gulf/uae/crime/dubai-mosque-murderer-executed-1.760146 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160326/https://gulfnews.com/news/gulf/uae/crime/dubai-mosque-murderer-executed-1.760146%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|1 |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, മയക്കുമരുന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ <ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE250012002?open&of=ENG-ARE |title=&#91;&#91;United Arab Emirates&#93;&#93; (&#91;&#91;UAE&#93;&#93;): Death penalty {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-08-26 |archive-date=2003-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030826141548/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE250012002?open&of=ENG-ARE |url-status=dead }}</ref> ബലാത്സംഗം, രാജ്യദ്രോഹം, അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം, തീവ്രവാദം എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|UZB}} |align="center"|2005<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGEUR620052005?open&of=ENG-392 |title=Uzbekistan: Further information on: Fear of imminent execution/torture and ill-treatment {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2005-05-12 |archive-date=2005-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050512044443/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGEUR620052005?open&of=ENG-392 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2008 |ഉസ്ബക്കിസ്ഥാൻ പ്രസിഡന്റ് ഇസ്ലാം കരീമോവ് 2005 ആഗസ്റ്റ് 1-ന് വധശിക്ഷയ്ക്കു പകരം ജീവപര്യന്തം തടവു നൽകാനുള്ള ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.legislationline.org/legislation.php?tid=144&lid=4241&less=false |title=Presidential Decree on the abolition of the death penalty – Legislationline – free online legislation database<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071028100531/http://www.legislationline.org/legislation.php?tid=144&lid=4241&less=false |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|VUT}} |align="center"|*1980-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1980 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|VNM}} |align="center"|2011 |align="center"|5+ |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, സർക്കാരിനെ മറിച്ചിടാൻ ശ്രമിക്കുക, ചാരവൃത്തി, കലാപം, സംഘം ചേർന്നുള്ള കൊള്ള, തീവ്രവാദം, അട്ടിമറി, വിമാനം റാഞ്ചൽ, ദേശസുരക്ഷാപ്രാധാന്യമുള്ള വസ്തുക്കൾ നശിപ്പിക്കുക, സമാധാനത്തിനു തുരങ്കം വയ്ക്കുക, യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾ, മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ, മയക്കുമരുന്നുകൾ നിർമ്മിക്കുകയോ ഒളിപ്പിക്കുകയോ കടത്തുകയോ ചെയ്യുക, കൊലപാതകം, ബലാത്സംഗം, മോഷണം പണം തട്ടിപ്പ്, ചതി<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/index/engasa410232003 |title=Socialist Republic of Viet Nam: The death penalty – inhumane and ineffective {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-12-31 |archive-date=2003-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031231063223/http://web.amnesty.org/library/index/engasa410232003 |url-status=live }}</ref> എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|YEM}} |align="center"|2011 |align="center"|41+ |align="center"|ബാധകമല്ല |യമനിൽ പരസ്യമായ വധശിക്ഷകൾ നടത്താറുണ്ട്. നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ കൊലപാതകം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE310052005?open&of=ENG-YEM |title=Yemen: Further information on Imminent execution, Fuad 'Ali Mohsin al-Shahari\n\n {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2006-03-02 |archive-date=2006-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060302161940/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE310052005?open&of=ENG-YEM |url-status=dead }}</ref> വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE310042004?open&of=ENG-YEM |title=Yemen: Further Information on: Death by stoning and flogging {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-10-12 |archive-date=2004-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041012181235/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE310042004?open&of=ENG-YEM |url-status=dead }}</ref> സ്വവർഗസംഭോഗം,<ref name="glas.org signor">{{Cite web |url=http://www.glas.org/ahbab/Articles/signor.htm |title=Egypt52<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160644/http://www.glas.org/ahbab/Articles/signor.htm%20 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/world.htm#Middle%20East |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050204065022/http://www.sodomylaws.org/world/world.htm#Middle%20East |url-status=dead }}</ref> ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകുക <ref name="barnabasfund CMD"/> എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |} ==യൂറോപ്പ്== ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗങ്ങളോ നിരീക്ഷകരോ ആയ യൂറോപ്പിലെ 56 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളിൽ: *1 (2%) വധശിക്ഷ നിയമത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യമാൺ - ബെലാറൂസ്. *47 (96%) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *0 (0%) യുദ്ധം പോലെയുള്ള അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. *1 (2%) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ള രാജ്യമാണ് - റഷ്യ. മേൽപ്പറഞ്ഞ കണക്കിൽ പെടാത്ത 6 (പരിമിതമായ അംഗീകാരം മാത്രമുള്ള) രാജ്യങ്ങളുണ്ട്. ഇതിൽ കൊസോവോ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾ (അബ്ഘാസിയ, നോർതേൺ സൈപ്രസ്, നഗോർണോ-കാരബാക്ക്, സൗത്ത് ഒസ്സേഷ്യ, ട്രാൻസിറ്റാനിയ എന്നിവ) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. 2012-ൽ ലാത്വിയ വധശിക്ഷ പൂർണമായും നിർത്തലാക്കിയതാണ് ഈ പട്ടികയിൽ ഏറ്റവും പുതിയ വിവരം. *1997-നു ശേഷം ബെലാറൂസ് മാത്രമാണ് യൂറോപ്പിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ള രാജ്യം. യൂറോപ്പിന്റെ ലിഖിത ചരിത്രത്തിൽ വധശിക്ഷയൊന്നും നടപ്പാക്കാത്തതായ വർഷം 2009 മാത്രമാണ്. 2010- ൽ യൂറോപ്പിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ : ബെലാറൂസ് (2).<ref name="amnesty.org.au"/> <br> 2011-ൽ യൂറോപ്പിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: ബെലാറൂസ് (2) ''കുറിപ്പ്: പട്ടികകൾ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലോ കാലക്രമത്തിലോ [[Image:Sort both.svg]] ഐകൺ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റാവുന്നതാണ്.'' {| class="wikitable sortable" ! [[#Legend|കീ]] ! style="width:13em;" | രാജ്യം ! style="width:7em;" | അവസാനം വധശിക്ഷ നടന്ന വർഷം ! style="width:5em;" | 2011-ലെ വധശിക്ഷകൾ ! style="width:7em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |-bgcolor="#FFFFFF"f |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|Republic of Abkhazia}} |align="center"|*1999-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |align="centre"| സ്വതന്ത്ര രാജ്യമായി പൂർണമായ അംഗീകാരം ലഭിച്ചിട്ടില്ല. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ALB}} |align="center"|1995<ref name="geocities richard-clark-europe">{{Cite web |url=http://www.geocities.com/richard.clark32@btinternet.com/europe.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-04-08 |archive-date=2008-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408233138/http://www.geocities.com/richard.clark32@btinternet.com/europe.html |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|2007 |2007 ഫെബ്രുവരി 6-ന് മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള യൂറോപ്യൻ ഉടമ്പടിയുടെ 13-ആം പ്രോട്ടോക്കോൾ അംഗീകരിച്ചു. ഇതിന് 2007 ജൂൺ 1 മുതൽ പ്രാബല്യമുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/pages/deathpenalty-treaties-eng |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-07-11 |archive-date=2003-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030711051220/http://web.amnesty.org/pages/deathpenalty-treaties-eng |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|AND}} |align="center"|1943 |align="center"| |align="center"|1990 |1990-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ARM}} |align="center"|*1991--ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1998 |1998-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|AUT}} |align="center"|1950 |align="center"| |align="center"|1968 |സമാധാനകാലത്ത് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത് 1950-ൽ നിർത്തലാക്കി. 1968-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം പൂർണമായി നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|AZE}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|1998 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|BLR}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.vg.no/nyheter/utenriks/artikkel.php?artid=10079293 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160436/https://www.vg.no/nyheter/utenriks/i/wWBxM/bombedoemt-henrettet-i-hviterussland |url-status=live }}</ref> |align="center"|2 |align="center"|ബാധകമല്ല |വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ യൂറോപ്പിലെ അവശേഷിക്കുന്ന ഒരേയൊരു രാജ്യമാണ് ബെലാറൂസ്. നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ ആക്രമണത്തിനും; സമാധാനം തകർക്കാനുദ്ദേശിച്ച് വിദേശരാജ്യങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികളെ കൊല്ലുന്നതിനും; അന്താരാഷ്ട്ര തീവ്രവാദപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും; വംശഹത്യയ്ക്കും; മനുഷ്യരാശിയുടെ സുരക്ഷയ്ക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾക്കും ; അക്രമത്തോടെയുള്ള കൊലപാതകങ്ങൾക്കും; തീവ്രവാദത്തിനും; തീവ്രവാദപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും; ജീവഹാനിക്കിടയാക്കുന്ന രാജ്യദ്രോഹപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുൻ; അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കാനുള്ള ഗൂഢാലോചനയ്ക്കും; അട്ടിമറിക്കും; പോലീസുദ്യോഗസ്ഥന്റെ കൊലയ്ക്കും; വിനാശകാരിയായ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും; യുദ്ധനിയമങ്ങളും സമ്പ്രദായങ്ങളും ലംഘിക്കുന്നതിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.legislationline.org/index.php?country=6&org=0&eu=0&topic=8 |title=Legislationline – free online legislation database<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927182840/http://www.legislationline.org/index.php?country=6&org=0&eu=0&topic=8 |url-status=dead }}</ref> (കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ ബെലാറൂസിൽ|ഈ താൾ കാണുക]] |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|BEL}} |align="center"|1950 |align="center"| |align="center"|1996 |1863-ലാണ് സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്.. യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ 1950-ൽ നടന്നു. 1996-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|BIH}} |align="center"|*1992-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1998 |1975-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1998-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|BGR}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|1998 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|CYP}} |align="center"|1962 |align="center"| |align="center"|2002 |1983-ൽ കൊലപാതകത്തിനുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|HRV}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1991 |1987-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്.<ref>{{cite web | url=http://www.glas-slavonije.hr/vijest.asp?rub=8&ID_VIJESTI=108800 | title=Deveterostruko ubojstvo najteži zločin | date=27 May 2009 | work=[[Glas Slavonije]] | language=Croatian | accessdate=29 November 2011 | archive-date=2011-10-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111001195225/http://www.glas-slavonije.hr/vijest.asp?rub=8&ID_VIJESTI=108800 | url-status=live }}</ref> 1990-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം ക്രോയേഷ്യൻ യൂഗോസ്ലാവ് റിപ്പബ്ലിക്കിൽ നിരോധിതമായി. 1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ച ശേഷം ക്രോയേഷ്യ ഫെഡറൽ യൂഗോസ്ലാവ് നിയമത്തിൽ നിന്നും വിട്ടുമാറി. ഇതോടെ വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. ക്രോയേഷ്യൻ ഭരണഘടനയുടെ 21-ആം ആർട്ടിക്കിൾ വധശിക്ഷ നിരോധിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name=croatian-contitution>{{cite web|url=http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/232289.html|title=Constitution of Croatia|publisher=Narodne Novine|accessdate=1 May 2011|archive-date=2019-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107023153/https://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/2001_05_41_705.html|url-status=live}}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|CZE}} |align="center"|*1993-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1990 |1989-ൽ ചെക്കോസ്ലോവാക്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1990-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|DNK}} |align="center"|1950 |align="center"| |align="center"|1978 |1892-ലാണ് സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ 1950-ൽ നടന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ജർമനിയുടെ അധിനിവേശത്തിനിടെ നടന്ന കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ ഉണ്ടാക്കിയ നിയമം മുൻകാല പ്രാബല്യത്തോടെ നടപ്പാക്കുകയായിരുന്നു. 1951-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുകയും 1993-ൽ നിയമപരമായി ഇക്കാര്യം ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 1952 മുതൽ 1978 വരെ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള നിയമം നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് ''[[വധശിക്ഷ ഡെന്മാർക്കിൽ|ഈ താൾ കാണുക]]''. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|EST}} |align="center"|1991 |align="center"| |align="center"|1998 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|FIN}} |align="center"|1944 |align="center"| |align="center"|1972 |1825-ലായിരുന്നു സമാധാനകാലത്തെ അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1944-ലാണ് യുദ്ധസമയത്തെ അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1949-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി (നിലവിലുള്ള വധശിക്ഷകൾ ജീവപര്യന്തം തടവാക്കി ഇളവു ചെയ്തു. 1972-ൽ പൂർണമായി വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചു. 1984-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|FRA}} |align="center"|1977 |align="center"| |align="center"|1981 |ഭരണകൂടം (Directory)1795-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിരുന്നെങ്കിലും നെപ്പോളിയൻ 1810-ൽ ഇത് പുനസ്ഥാപിച്ചു. 1981-ൽ നിയമം മൂലം വീണ്ടും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 2007-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ ഫ്രാൻസിൽ|ഈ താൾ കാണുക]] |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|GEO}} |align="center"|1995<ref name="geocities richard-clark-europe"/> |align="center"| |align="center"|2006 |1997-ൽ മിക്ക കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് ഒഴിവാക്കി. പക്ഷേ ഭരണഘടന പ്രകാരം സുപ്രീം കോടതിക്ക് മരണകാരണമാകുന്ന വളരെ ഗുരുതരമായ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള അധികാരമുണ്ടായിരുന്നു. 2006 ഡിസംബർ 27-ന് പ്രസിഡന്റ് മിഖായേൽ സാകാഷ് വില്ലി കൊണ്ടുവന്ന ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി പ്രകാരം വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|DEU}} |align="center"|1949 <br>([[East Germany|GDR]]: 1981) |align="center"| |align="center"|1949 <br>(GDR :1987) |പശ്ചിമജർമനിയിൽ നിയമപ്രകാരം 1949 മുതൽ വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 1956-ൽ പശ്ചിമ ജർമനിയിൽ അമേരിക്കൻ സൈന്യം ഒരു വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ നിലവിലില്ലാത്ത പൂർവ ജർമനി (GDR) 1987-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിരുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|GRC}} |align="center"|1972 |align="center"| |align="center"|2001 | 1994-ൽ യുദ്ധസമയത്തെ രാജ്യദ്രോഹമല്ലാതെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി (നിയമം 2207/1994). 2001-ൽ ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി പ്രകാരം പൂർണമായി നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|HUN}} |align="center"|1988 |align="center"| |align="center"|1990 |1990-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കുമുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. ജൂലൈ 14-നാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ISL}} |align="center"|*1944-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1928 |1830-ൽ ഡെന്മാർക്കിന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1928-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിക്കുന്നത് ഭരണഘടനാപരമായി അസാദ്ധ്യമാക്കുന്ന നിയമം 1995-ൽ പാർലമെന്റ് ഐകകണ്ഠ്യേന പാസാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|IRL}} |align="center"|1954 |align="center"| |align="center"|1990 |രാജ്യത്ത് അഭിപ്രായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ പാസായ ഇരുപത്തൊന്നാം ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി മറ്റൊരു ഭരണഘടനാ ഭേദഗതിയിലൂടെയല്ലാതെ (അഭിപ്രായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെയേ ഇത് സാധിക്കൂ) നടപ്പാക്കുന്നത് തടഞ്ഞു. 1990 വരെ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ കൊല്ലുന്നതിന് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ITA}} |align="center"|1947 |align="center"| |align="center"|1994 |1786 നവംബർ 30-ന് ഡച്ചി ഓഫ് ടസ്കാനി (അന്ന് സ്വതന്ത്രമായിരുന്നെങ്കിലും ഇപ്പോൾ ഇറ്റലിയുടെ ഭാഗമാണ്) വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കുന്ന ആദ്യ ആധുനിക രാജ്യമായി. 1849 ഫെബ്രുവരി മുതൽ ജൂലൈ വരെ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന റോമൻ റിപ്പബ്ലിക് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിരുന്നു. ഫ്രഞ്ച് സൈന്യം ഈ ഭരണകൂടത്തെ മറിച്ചിട്ടതോടെ ഈ നിരോധനത്തിനവസാനമായി. 1860-ൽ രാജഭരണത്തിനു കീഴിൽ ഇറ്റലി രൂപീകൃതമായപ്പോൾ ടസ്കാനി ഒഴികെയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയിരുന്നു. 1889-ൽ വധശിക്ഷ സാധാരണ നിയമത്തിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്തു. പക്ഷേ സൈനിക നിയമത്തിലും അധിനിവേശപ്രദേശങ്ങൾക്കു മേലുള്ള നിയമങ്ങളിലും ഇത് പിന്നീടും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. 1926-ൽ മുസോളിനി വധശിക്ഷ സിവിൽ നിയമത്തിൽ പുനസ്ഥാപിച്ചു. പുതിയ ഭരണഘടന 1948-ൽ യുദ്ധസമയത്തൊഴികെയുള്ള കാലത്ത് വധശിക്ഷ വീണ്ടും നിരോധിച്ചു. 1994-ൽ സൈനിക നിയമത്തിൽ നിന്നും ഒഴിവാക്കിയതോടെ വധശിക്ഷ പൂർണമായും നിരോധിക്കപ്പെട്ടു. 2007-ൽ ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി ചെയ്ത് വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കിയതോടെ ഇനിയൊരു ഭരണഘടനാ ഭേദഗതിയിലൂടെയേ വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിക്കാൻ സാധിക്കൂ എന്ന സ്ഥിതിയാണിപ്പോൾ. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ ഇറ്റലിയിൽ|ഈ താൾ കാണുക]] |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|Kosovo}}¹ |align="center"|*2008-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2008 |2008-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി.<ref>[[s:Proposed Constitution of the Republic of Kosovo (7 April 2008)#Article 25 .5BRight to Life.5D|Wikisource: Constitution of Kosovo]]</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|LVA}} |align="center"|1996 |align="center"| |align="center"|2012 |1999-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 2012-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കുമുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി.<ref>{{Cite web |url=https://wcd.coe.int/com.instranet.InstraServlet?command=com.instranet.CmdBlobGet&InstranetImage=2024032&SecMode=1&DocId=1852830&Usage=2 |title=Ratified & effective in 2012 |access-date=2012-07-04 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160603/https://dispatch.coe.int/?home=wcd.coe.int&command=com.instranet.CmdBlobGet&InstranetImage=2024032&SecMode=1&DocId=1852830&Usage=2%20 |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|LIE}} |align="center"|1785 |align="center"| |align="center"|1987 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|LTU}} |align="center"|1995 |align="center"| |align="center"|1998 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|LUX}} |align="center"|1949 |align="center"| |align="center"|1979 |1979-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MKD}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1991 |1988-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്..<ref name="geocities richard-clark-europe"/> 1991-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി.. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MLT}} |align="center"| *1964-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2000 |1943-ൽ ബ്രിട്ടന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1971-ൽ കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിനുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി; 2000 വരെ സൈനികനിയമത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു വധശിക്ഷ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MDA}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2005 |1985-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്.<ref name="geocities richard-clark-europe"/> വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ നിയമം 2005 സെപ്റ്റംബർ 23-ന് മോൾഡോവൻ ഭരണഘടനാ കോടതി അംഗീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.tass.ru/eng/level2.html?NewsID=2446740&PageNum=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2014-10-28 |archive-url=https://archive.today/20141028220513/http://www.tass.ru/eng/level2.html?NewsID=2446740&PageNum=0 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MCO}} |align="center"|1847 |align="center"| |align="center"|1962 |1962-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|MNE}} |align="center"|*2006-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2006 |1992-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. യൂഗോസ്ലാവ്യൻ ഫെഡറൽ റിപ്പബ്ലിക് 1995-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 2006-ൽ മോണ്ടിനെഗ്രോ സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഘ്യാപിച്ചപ്പോൾ മുതൽ വധശിക്ഷ നിലവിലില്ലാത്ത രാജ്യമാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|NLD}} |align="center"|1952 |align="center"| |align="center"|2010 |1860-ൽ സമാധാനകാലത്തൂള്ള അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നു. 1870-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1982-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ നെതർലാന്റ്സിന്റെ അവസാന അധിനിവേശ പ്രദേശം നെതർലാന്റ്സ് ആന്റിലീസ് ആണ് (2010).<ref name="thedailyherald.com">{{Cite web |url=http://www.thedailyherald.com/islands/1-news/1348-antilles-to-abolish-capital-punishment-.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2011-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716230624/http://www.thedailyherald.com/islands/1-news/1348-antilles-to-abolish-capital-punishment-.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|Nagorno-Karabakh Republic}} |align="center"|*1992-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|NOR}} |align="center"|1948 |align="center"| |align="center"|1979 |1902-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1876-ലാണ് സമാധാനകാലത്തുള്ള കുറ്റത്തിനുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1947–48-കാലത്ത് രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധ സമയത്ത് രാജ്യദ്രോഹം ചെയ്തു എന്ന കുറ്റത്തിന് 37 ആൾക്കാരെ വധിച്ചതാണ് യുദ്ധസമയത്തെ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|POL}} |align="center"|1988 |align="center"| |align="center"|1997 |വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിക്കുന്ന നിയമ ഭേദഗതി 2004-ൽ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. നിയമസഭയിലെ ആദ്യ വോട്ടിൽ 194 വോട്ടുകൾക്കെതിരേ 198 വോട്ടിന് ഈ നിർദ്ദേശം തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടു (14 പേർ വോട്ടെടുപ്പിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നു). പോളണ്ട് യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ ഭാഗമായതിനാൽ ഈ നീക്കം വിജയിക്കാൻ ഒരു സാദ്ധ്യതയുമില്ലായിരുന്നു.<ref name="amnesty.org ENGACT500012005"/> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|PRT}} |align="center"|1846 |align="center"| |align="center"|1976 |1867-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1911-ൽ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1916-ൽ യുദ്ധസമയത്ത് രാജ്യത്തെ വഞ്ചിക്കുക എന്ന കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിച്ചു. 1976-ൽ വീണ്ടും പൂർണമായി നിർത്തലാക്കി.<ref>{{Cite web |url=http://en.www.mcu.es/patrimonio/MC/PatrimonioEur/Red/Portugal_Abolicion_penademuerte.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160351/http://www.mecd.gob.es/redirigeme/?ruta=%2Fmecd%2Fen%2Favisos%2Fmigracion%2Fpatrimonio.html |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ROU}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|1990<ref>{{Cite web |url=http://www.cdep.ro/pls/legis/legis_pck.htp_act_text?idt=11033 |title=Romanian constitution (In Romanian) |access-date=2012-07-04 |archive-date=2018-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180725112100/http://www.cdep.ro/pls/legis/legis_pck.htp_act_text?idt=11033 |url-status=dead }}</ref> |മുൻ ഏകാധിപതി നിക്കോളായ് ചൗഷസ്ക്യൂവും ഭാര്യ എലേനയുമായിരുന്നു റുമാനിയയിൽ അവസാനം വധശിക്ഷ ലഭിച്ചവർ. മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങളും രാജ്യദ്രോഹവുമായിരുന്നു അവർക്കെതിരേ ആരോപിക്കപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ. 1990-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|RUS}} |align="center"|1996 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |3 പ്രാവശ്യം കുറച്ചു സമയത്തേയ്ക്ക് റഷ്യ വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തിവച്ചിരുന്നു. 1917 മാർച്ച് 12 മുതൽ 1917 ജൂലൈ 12 വരെയായിരുന്നു ആദ്യ ഘട്ടം. സാർ ചക്രവർത്തിയുടെ ഭരണകൂടത്തെ അട്ടിമറിച്ച ശേഷമായിരുന്നു ഇത്. 1917 ഒക്ടോബർ 27 മുതൽ 1918 ജൂൺ 16 വരെ ബോൾഷെവിക്കുകൾ അധികാരം പിടിച്ചെടുത്ത ശേഷം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുകയുണ്ടായി. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷം 1947 മുതൽ 1950 വരെ വധശിക്ഷ നിർത്തിവച്ചിരുന്നു. നിലവിലുള്ള ക്രിമിനൽ നിയമം അഞ്ചു കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നുണ്ട് (അക്രമത്തോടു കൂടിയ കൊലപാതകം, പൊതുപ്രവർത്തകനെ കൊല്ലാനുള്ള ശ്രമം, നിയമപാലകനെയോ കുറ്റാന്വേഷകനെയോ കൊല്ലാനുള്ള ശ്രമം, വംശഹത്യ എന്നിവ).<ref>{{Cite web |url=http://www.legislationline.org/topics/country/7/topic/11 |title=Legislationline – free online legislation database<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2019-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228004530/https://www.legislationline.org/topics/country/7/topic/11 |url-status=dead }}</ref> 1997 ഏപ്രിൽ 16-ന് റഷ്യ മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള യൂറോപ്യൻ ഉടമ്പടിയുടെ ആറാം പ്രോട്ടോക്കോൾ ഒപ്പുവച്ചെങ്കിലും ഇതുവരെ അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല. 1996 മുതൽ വധശിക്ഷ താൽക്കാലികമായി നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. 1996 ആഗസ്റ്റിനു ശേഷം റഷ്യയിൽ വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല (1999-ൽ ചെച്ചൻ റിപ്പബ്ലിക്കിൽ ഒരു വധശിക്ഷ നടന്നതാണ് ഇതിനൊരപവാദം). 2009 നവംബറിൽ റഷ്യയിലെ ഭരണഘടനാ കോടതി മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള യൂറോപ്യൻ ഉടമ്പടിയുടെ ആറാം പ്രോട്ടോക്കോൾ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ വധശിക്ഷയ്ക്കുള്ള നിരോധനം നീട്ടി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SMR}} |align="center"|1468 |align="center"| |align="center"|1865 |1848-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1865-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SRB}} |align="center"|1992 |align="center"| |align="center"|2002 |1995-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യൻ ഫെഡറൽ സർക്കാരിന്റെ തലത്തിൽ വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടു. സെർബിയയിലെ നിയമം 2002-ൽ ഇതുമായി സമരസപ്പെടുത്തി.<ref>{{Cite web |url=http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/11/07/srpski/T01110601.shtml |title=www.glas-javnosti.rs<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2012-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120303092958/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/11/07/srpski/T01110601.shtml |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SVK}} |align="center"|*1993 ജനുവരി 1-ന് സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1993 |1989-ൽ ചെക്കോസ്ലോവാക്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1990-ൽ ചെക്കോസ്ലോവാക്യയുടെ ഭാഗമായിരിക്കവെ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|Republic of South Ossetia}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |align="center"| |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SVN}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1991 |1959-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്.. 1989-ൽ സ്ലോവേനിയൻ യൂഗോസ്ലാവ് റിപ്പബ്ലിക്കിൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഘ്യാപിച്ചതോടു കൂടി സ്ലോവേനിയ ഫെഡറൽ സർക്കാരിന്റെ വധശിക്ഷാ നിയമത്തിൽ നിന്നും വിടുതൽ നേടിയതോടെ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാത്ത രാജ്യമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|ESP}} |align="center"|1975 |align="center"| |align="center"|1995 |1978-ൽ യുദ്ധസമയത്ത് സൈനികനിയമമനുസരിച്ച് നടക്കുന്ന ശിക്ഷകൾക്കൊഴികെയുള്ള വധശിക്ഷ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. 1995-ൽ സൈനികനിയമത്തിൽ നിന്നും വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കി.<ref>{{Cite web |url=http://www.boe.es/aeboe/consultas/bases_datos/doc.php?id=BOE-A-1995-25714 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2012-07-31 |archive-url=https://archive.today/20120731074938/http://www.boe.es/aeboe/consultas/bases_datos/doc.php?id=BOE-A-1995-25714 |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|SWE}} |align="center"|1910 |align="center"| |align="center"|1973 |1921-ൽ സമാധാനകാലത്തുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കും 1973-ൽ യുദ്ധസമയത്തുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. 1975-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ സ്വീഡനിൽ|ഈ താൾ കാണുക]]. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|CHE}} |align="center"|1944 |align="center"| |align="center"|1992 |1874-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1879-ൽ പുനസ്ഥാപിച്ചു. 1940 വരെ ചില മേഖലകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു (9 വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലായി). 1938-ൽ യുദ്ധസമയത്ത് സൈനികനിയമങ്ങളനുസരിച്ചുള്ള കുറ്റങ്ങളല്ലാത്തവയ്ക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1992-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷയും നിർത്തലാക്കി. 1999-ലെ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|Transnistria}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുക, സായുധ കലാപം, ന്യായാധിപനെയോ അന്വേഷണോദ്യോഗസ്ഥനെയോ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുക, എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. 1999 ജനുവരി 1-നു ശേഷം വധശിക്ഷ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|TUR}} |align="center"|1984 |align="center"| |align="center"|2004 |2004-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|Turkish Republic of Northern Cyprus}} |align="center"|*1983-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |യുദ്ധസമയത്തെ രാജ്യദ്രോഹം, തീവ്രവാദപ്രവർത്തനം, കടൽക്കൊള്ള, തുടർച്ചയായ കൊലപാതകങ്ങൾ എന്നിവയാണ് വധസിക്ഷയർഹിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങൾ.<ref>{{Cite web |url=http://www.trncinfo.com/TANITMADAIRESI/2002/ENGLISH/ALLaboutTRNC/Page01.htm#aaa |title=TRNC Public Information Office<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2011-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516204008/http://www.trncinfo.com/tanitmadairesi/2002/ENGLISH/ALLaboutTRNC/Page01.htm#aaa |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|UKR}} |align="center"|1997<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/ailib/aireport/ar99/eur50.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=1999-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/19991109075223/http://www.amnesty.org/ailib/aireport/ar99/eur50.htm |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2000 |1999-ൽ ഭരണഘടനാ കോടതി വധശിക്ഷ ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച ശേഷം 2000 ഫെബ്രുവരിയിൽ വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. 2001 ഏപ്രിലിൽ പുതിയ ക്രിമിനൽ കോഡ് പാസാക്കുകയുണ്ടായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|UK}} |align="center"|1977 (ബർമുഡ) <br>1964 (ബ്രിട്ടൻ) |align="center"| |align="center"|1998 |1964—ലാണ് ബ്രിട്ടനിൽ അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1977-ൽ ബർമുഡയിലാണ് ബ്രിട്ടന്റെ അധീശപ്രദേശങ്ങളിൽ അവസാനമായി വധശിക്ഷ നടന്നത്. ബ്രിട്ടനിൽ കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് 1969-ൽ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. നോർതേൺ അയർലന്റിൽ 1973-ൽ കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് നിർത്തുകയുണ്ടായി. രാജ്യദ്രോഹം, അക്രമത്തോടെയുള്ള കടൽക്കൊള്ള, സൈനികനിയമത്തിനു കീഴിലുള്ള കുറ്റങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന വധശിക്ഷ 1998-ൽ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള യൂറോപ്യൻ ഉടമ്പടിയുടെ പതിമൂന്നാം പ്രോട്ടോക്കോൾ 2003-ൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഇതോടെ വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കിയ വസ്തുത ഉറപ്പായി. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ ബ്രിട്ടനിൽ|ഈ താൾ കാണുക]]. അധീനപ്രദേശങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ അവസാനം നിർത്തലാക്കിയത് ജേഴ്സിയിലാണ് (2006 ഡിസംബർ 10-ന്). ([[വധശിക്ഷ ജേഴ്സിയിൽ]] കാണുക). |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor="#3F9BBB"| |{{flagcountry|VAT}} |align="center"|1870<ref>{{Cite web |url=http://www.natcath.com/NCR_Online/archives/091401/091401a.htm |title=Cover story: He executed justice<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2001-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20011101030942/http://www.natcath.com/NCR_Online/archives/091401/091401a.htm |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|1969 | |} ¹ കൊസോവോയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം സെർബിയൻ റിപ്പബ്ലിക്കും റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കൊസോവോയും തമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിലിരിക്കുകയാണ്. ==വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതിന്റെ നാൾവഴി== ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലെ അംഗങ്ങളായതോ നിരീക്ഷകപദവിയുള്ളതോ ആയ വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടുള്ള 97 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയാണ് താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. [[വധശിക്ഷ വെനസ്വേലയിൽ|വെനസ്വേല]] 1863-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ ശേഷമുള്ള 100 വർഷങ്ങളിൽ 10 രാജ്യത്തൾക്കേ തുടർച്ചയായി വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കാൻ സാധിച്ചുള്ളൂ. മറ്റു പല രാജ്യങ്ങളും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും അവിടങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ തിരിച്ചുവരവ് നടത്തുകയായിരുന്നു. 1960-നു ശേഷം വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിനോട് ലോകമാസകലം അനുഭാവപൂർണമായുള്ള സമീപനം ഉടലെടുത്തുവരുന്നുണ്ട്. 1960-കളിൽ 4 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. അതുവരെയുള്ള കണക്കു വച്ചു നോക്കിയാൽ ഇതൊരു റിക്കോർഡാണ്. 1970-കളിൽ 10 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതോടെ ഈ ദിശയിൽ ഒരു മുന്നേറ്റം ദൃശ്യമായിത്തുടങ്ങി. 1980-കളിൽ 9 രാജ്യങ്ങൾ കൂടി വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1989-ൽ പല രാജ്യങ്ങളിലും [[കമ്യൂണിസം]] നശിച്ചതോടെ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്നതിൽ ഒരു വൻ മുന്നേറ്റം ദൃശ്യമായിത്തുടങ്ങി. 34 രാജ്യങ്ങളാണ് 1990-കളിൽ വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചത്. 1990-ൽ 8 രാജ്യങ്ങളും 1998-ൽ 7 രാജ്യങ്ങളും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയത് ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യദശകത്തിൽ 26 രാജ്യങ്ങളാണ് വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചത്. 1985-നു ശേഷം രണ്ടു വർഷങ്ങളിലേ ഒരു രാജ്യവും മരണശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കാതിരുന്നിട്ടുള്ളൂ (1988-ഉം 2003-ഉം). '''കുറിപ്പ്''': ഒരു രാജ്യം വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കുകയും പുരസ്ഥാപിക്കുകയും വീണ്ടും ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ (ഉദാ: [[വധശിക്ഷ ഫിലിപ്പീൻസിൽ|ഫിലിപ്പീൻസ്]], [[വധശിക്ഷ സ്വിറ്റ്സർലാന്റിൽ|സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]], [[വധശിക്ഷ പോർച്ചുഗലിൽ|പോർച്ചുഗൽ]]) അവസാനം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ തീയതി മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ. വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും പുനസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട രാജ്യങ്ങൾ (ഉദാ: [[വധശിക്ഷ ലൈബീരിയയിൽ|ലൈബീരിയ]]) പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. പരിമിതമായ അംഗീകാരം മാത്രമുള്ള പത്തു രാജ്യങ്ങളെ ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. മുകളിൽ കൊടുത്തിട്ടുള്ള ഭൂഖണ്ഡങ്ങളുടെ പട്ടികകളിൽ ഇത്തരം രാജ്യങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ (ശതമാനക്കണക്കുകൾ) പറഞ്ഞിട്ടുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ ഈ രാജ്യങ്ങളെ കണക്കിലെടുത്തിട്ടില്ലെന്നത് ശ്രദ്ധിക്കുക. അധിനിവേശപ്രദേശങ്ങൾ അധിനിവേശരാജ്യത്തിന്റെ നിയമവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമായാണ് പട്ടികയിൽ കണക്കാക്കിയിട്ടുള്ളത്. [[വധശിക്ഷ ബ്രിട്ടനിൽ|ബ്രിട്ടന്റെയും]], [[വധശിക്ഷ ന്യൂസിലാന്റിൽ|ന്യൂസിലാന്റിന്റെയും]], [[വധശിക്ഷ നെതർലാന്റ്സിൽ|നെതർലാന്റ്സിന്റെയും]] വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്ന നാളുകൾ വളരെ താമസിച്ചു വരാൻ കാരണം ഇതാണ് (ജേഴ്സി (ബ്രിട്ടൺ), കുക്ക് ദ്വീപ് (ന്യൂസിലന്റ്), നെതർലാന്റ്സ് ആന്റിലിസ് എന്ന പ്രദേശങ്ങൾ അധിനിവേശരാജ്യത്തിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തിയശേഷം വളരെക്കഴിഞ്ഞാണ് സ്വന്തം നിയമവ്യവസ്ഥയിൽ മാറ്റം വരുത്തി മരണശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചത്). ഇപ്പോൾ നിലവിലില്ലാത്ത കിഴക്കൻ ജർമനി (1987-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1990-ൽ രാജ്യം ഇല്ലാതായി) പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. മുകളിൽ കൊടുത്തിട്ടുള്ള പട്ടികകളിലെ അവലംബങ്ങൾ താഴെക്കാണുന്ന പട്ടികയിൽ ആവർത്തിച്ചിട്ടില്ല. {| class="wikitable sortable" ! style="width:5em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! style="width:40em;" | രാജ്യം ! style="width:5em;" | ആ വർഷം വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ച രാജ്യങ്ങളുടെ എണ്ണം ! style="width:5em;" | ആകെ വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ച രാജ്യങ്ങൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1863 |{{flagcountry|VEN}} |align="center"|1 |align="center"|1 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1865 |{{flagcountry|SMR}} |align="center"|1 |align="center"|2 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1877 |{{flagcountry|CRI}} |align="center"|1 |align="center"|3 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1903 |{{flagcountry|PAN}} |align="center"|1 |align="center"|4 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1906 |{{flagcountry|ECU}} |align="center"|1 |align="center"|5 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1907 |{{flagcountry|URY}} |align="center"|1 |align="center"|6 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1910 |{{flagcountry|COL}} |align="center"|1 |align="center"|7 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1928 |{{flagcountry|ISL}} |align="center"|1 |align="center"|8 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1949 |{{flagcountry|DEU}} (FR) |align="center"|1 |align="center"|9 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1956 |{{flagcountry|HND}} |align="center"|1 |align="center"|10 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1962 |{{flagcountry|MCO}} |align="center"|1 |align="center"|11 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1966 |{{flagcountry|DOM}} |align="center"|1 |align="center"|12 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1968 |{{flagcountry|AUT}} |align="center"|1 |align="center"|13 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1969 |{{flagcountry|VAT}} |align="center"|1 |align="center"|14 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1972 |{{flagcountry|FIN}} |align="center"|1 |align="center"|15 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1973 |{{flagcountry|SWE}} |align="center"|1 |align="center"|16 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1976 |{{flagcountry|CAN}} {{flagcountry|PRT}} |align="center"|2 |align="center"|18 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1978 |{{flagcountry|DNK}} {{flagcountry|SLB}} {{flagcountry|TUV}} |align="center"|3 |align="center"|21 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1979 |{{flagcountry|KIR}} {{flagcountry|LUX}} {{flagcountry|NIC}} {{flagcountry|NOR}} |align="center"|4 |align="center"|25 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1980 |{{flagcountry|VUT}} |align="center"|1 |align="center"|26 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1981 |{{flagcountry|CPV}} {{flagcountry|FRA}} |align="center"|2 |align="center"|28 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1985 |{{flagcountry|AUS}} |align="center"|1 |align="center"|29 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1986 |{{flagcountry|MHL}} {{flagcountry|FSM}} |align="center"|2 |align="center"|31 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1987 |{{flagcountry|HTI}} {{flagcountry|LIE}} |align="center"|2 |align="center"|33 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1989 |{{flagcountry|KHM}} {{flagcountry|NZL}}<ref>{{Cite web |url=http://tvnz.co.nz/national-news/a-history-capital-punishment-in-nz-2423716 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160637/http://tvnz.co.nz/national-news/a-history-capital-punishment-in-nz-2423716%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|2 |align="center"|35 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1990 |{{flagcountry|AND}} {{flagcountry|CZE}} {{flagcountry|HUN}} {{flagcountry|IRL}} {{flagcountry|MOZ}} {{flagcountry|NAM}} {{flagcountry|ROU}} {{flagcountry|STP}} |align="center"|8 |align="center"|43 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1991 |{{flagcountry|HRV}} {{flagcountry|MKD}} {{flagcountry|SVN}} |align="center"|3 |align="center"|46 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1992 |{{flagcountry|AGO}} {{flagcountry|PRY}} {{flagcountry|CHE}} |align="center"|3 |align="center"|49 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1993 |{{flagcountry|GNB}} {{flagcountry|SVK}} {{flagcountry|SYC}} |align="center"|3 |align="center"|52 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1994 |{{flagcountry|ITA}} {{flagcountry|PLW}} |align="center"|2 |align="center"|54 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1995 |{{flagcountry|DJI}} {{flagcountry|MUS}} {{flagcountry|ZAF}} {{flagcountry|ESP}} |align="center"|4 |align="center"|58 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1996 |{{flagcountry|BEL}} |align="center"|1 |align="center"|59 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1997 |{{flagcountry|NPL}} {{flagcountry|POL}} |align="center"|2 |align="center"|61 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1998 |{{flagcountry|ARM}} {{flagcountry|AZE}} {{flagcountry|BIH}} {{flagcountry|BGR}} {{flagcountry|EST}}<br>{{flagcountry|LTU}} {{flagcountry|UK}} |align="center"|7 |align="center"|68 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1999 |{{flagcountry|TKM}} |align="center"|1 |align="center"|69 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2000 |{{flagcountry|CIV}} {{flagcountry|MLT}} {{flagcountry|UKR}} |align="center"|3 |align="center"|72 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2001 |{{flagcountry|GRC}} |align="center"|1 |align="center"|73 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2002 |{{flagcountry|CYP}} {{flagcountry|SRB}} {{flagcountry|TLS}} |align="center"|3 |align="center"|76 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2004 |{{flagcountry|BTN}} {{flagcountry|WSM}} {{flagcountry|SEN}} {{flagcountry|TUR}} |align="center"|4 |align="center"|80 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2005 |{{flagcountry|MEX}}{{flagcountry|MDA}} |align="center"|2 |align="center"|82 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2006 |{{flagcountry|GEO}} {{flagcountry|MNE}} {{flagcountry|PHL}} |align="center"|3 |align="center"|85 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2007 |{{flagcountry|ALB}} {{flagcountry|KGZ}} {{flagcountry|RWA}} |align="center"|3 |align="center"|88 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2008 |{{flagcountry|UZB}} |align="center"|1 |align="center"|89 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2009 |{{flagcountry|ARG}} {{flagcountry|BDI}} {{flagcountry|TGO}} {{flagcountry|BOL}} |align="center"|4 |align="center"|93 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2010 |{{flagcountry|NLD}} |align="center"|1 |align="center"|94 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2011 |{{flagcountry|GAB}} {{flagcountry|LVA}} |align="center"|2 |align="center"|96 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2012 |{{flagcountry|MNG}} |align="center"|1 |align="center"|97 |} ==അവലംബം== <div class="reflist4" style="height: 440px; overflow: auto; padding: 3px" > {{Reflist|colwidth=30em}} </div> == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.amnesty.org/en/death-penalty ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150218120607/http://www.amnesty.org/en/death-penalty |date=2015-02-18 }} *[http://www.infoplease.com/ipa/A0777460.html ദി ഡെത്ത് പെനാൽറ്റി വേൾഡ് വൈഡ്] *[http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=15025&Cr=death&Cr1=penalty വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ശിക്ഷാനടപടികളുടെ കണക്കുകൾ നൽകാൻ വിസമ്മതിച്ചു] – ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ, 2005 ജൂലൈ 14 *[http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/asiapac.php ഏഷ്യ-പെസിഫിക്കിൽ മരണശിക്ഷ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050616105737/http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/asiapac.php |date=2005-06-16 }} *[http://www.capitalpunishmentuk.org/world.html ലോകവ്യാപകമായി നടക്കുന്ന വധശിക്ഷകളുടെ അപ്ഡേറ്റ്] *[http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=10000532 ഹാൻഡ്സ് ഓഫ് കൈൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080924173034/http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=10000532 |date=2008-09-24 }} (ഫലത്തിന് മാറ്റമുണ്ടാകാം) *[http://www.abolitionuk.org അബോളിഷൻ യു.കെ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180906073249/http://www.abolitionuk.org/ |date=2018-09-06 }} {{വധശിക്ഷ ആഫ്രിക്കയിൽ}} {{വധശിക്ഷ ഏഷ്യയിൽ}} {{വധശിക്ഷ യൂറോപ്പിൽ}} {{വധശിക്ഷ ഓഷ്യാനിയയിൽ}} {{വധശിക്ഷ വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ}} {{വധശിക്ഷ ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിൽ}} [[വർഗ്ഗം:വധശിക്ഷ - വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ|ലോകം]] q39bnyuj6j1qu4h83m1v8w2smp39zbw 4627117 4627116 2026-05-31T04:36:53Z 브릴란떼 218529 ആഗോള വധശിക്ഷാ ഭൂപട ഗ്രാഫ് പർപ്പിൾ-പച്ച നിറങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റുക. 4627117 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{വധശിക്ഷ}} ലോകരാജ്യങ്ങളിൽ [[വധശിക്ഷ]]യുടെ ചരിത്രപരവും നിലവിലുള്ളതുമായ ഉപയോഗത്തിന്റെ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കാണ് ഈ താളിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിട്ടുള്ളത്. വധശിക്ഷ അവസാനം നടപ്പിലാക്കിയ തീയതികൾ; വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്നതു സംബന്ധിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടികൾ; വധശിക്ഷയെപ്പറ്റി ലോകത്ത് നിലവിലുള്ള വിവിധ നിയമങ്ങൾ; വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ മുതലായ വിവരങ്ങളും ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. വധശിക്ഷയുടെ ഉപയോഗത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ലോകരാജ്യങ്ങളെ തരം തിരിക്കുന്ന രീതിയും, ഭൂഖണ്ഡങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പട്ടികകളും മറ്റും ഉൾക്കൊള്ളിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ==ലോകത്തിന്റെ വിവിധഭാഗങ്ങളിലെ വധശിക്ഷയുടെ ഉപയോഗം== ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും ഒരിക്കലല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരിക്കൽ '''[[വധശിക്ഷ]]''' നിലവിലിരുന്നിട്ടുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ കുറേ പതിറ്റാണ്ടുകളായി പല ലോകരാജ്യങ്ങളും വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. വധശിക്ഷയുടെ ഉപയോഗം താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന നാലു പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളായി വർഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ]] അംഗത്വമോ നിരീക്ഷകപദവിയോ ഉള്ള 194 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളിൽ: *97 (50%) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *7 (4%) യുദ്ധം പോലെയുള്ള അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. *48 (25%) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. *42 (22%) വധശിക്ഷ നിയമത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളാണ്. ഈ വിവരങ്ങൾ [[2012]] ജനുവരിയിൽ ലഭ്യമായ കണക്കുകൾ വച്ച് കൃത്യമാണ്. 2012 ജനുവരിയിൽ [[വധശിക്ഷ മംഗോളിയയിൽ|മംഗോളിയൻ]] പാർലമെന്റ് പൊതുവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവച്ചതാണ് ഇക്കാര്യത്തിൽ ഏറ്റവും പുതിയ സംഭവവികാസം.<ref>{{Cite web |url=http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files/mongolia-513/events-2677/article/mongolia-abolition-of-the-death |title=France-Diplomatie |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121117080446/http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files/mongolia-513/events-2677/article/mongolia-abolition-of-the-death |url-status=dead }}</ref> * [[2010]] – താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന 23 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുകയോ, 2010-ൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കി എന്ന് ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ വിശ്വസിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവയാണ്: [[വധശിക്ഷ ബഹ്റൈനിൽ|ബഹ്റൈൻ]] (1), [[വധശിക്ഷ ബംഗ്ലാദേശിൽ|ബംഗ്ലാദേശ്]] (9+), [[വധശിക്ഷ ബെലാറൂസിൽ|ബെലാറൂസ്]] (2), [[വധശിക്ഷ ബോട്സ്വാനയിൽ|ബോട്സ്വാന]] (1), [[വധശിക്ഷ ചൈനയിൽ|ചൈന]] (2000+), [[വധശിക്ഷ ഈജിപ്റ്റിൽ|ഈജിപ്റ്റ്]] (4), [[വധശിക്ഷ ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനിയിൽ|ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനി]] (4), [[വധശിക്ഷ ഇറാനിൽ|ഇറാൻ]] (252+), [[വധശിക്ഷ ഇറാക്കിൽ|ഇറാക്ക്]] (1+), [[വധശിക്ഷ ജപ്പാനിൽ|ജപ്പാൻ]] (2), [[വധശിക്ഷ ലിബിയയിൽ|ലിബിയ]] (18+), [[വധശിക്ഷ മലേഷ്യയിൽ|മലേഷ്യ]] (1+), [[വധശിക്ഷ വടക്കൻ കൊറിയയിൽ|വടക്കൻ കൊറിയ]] (60+), [[വധശിക്ഷ പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റിയിൽ|പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി]] (5), [[വധശിക്ഷ സൗദി അറേബ്യയിൽ|സൗദി അറേബ്യ]] (27+), [[വധശിക്ഷ സിങ്കപ്പൂരിൽ|സിങ്കപ്പൂർ]] (0+), [[വധശിക്ഷ സൊമാലിയയിൽ|സൊമാലിയ]] (8+), [[വധശിക്ഷ സുഡാനിൽ|സുഡാൻ]] (6+), [[വധശിക്ഷ സിറിയയിൽ|സിറിയ]] (17+), [[വധശിക്ഷ തായ്‌വാനിൽ|തായ്‌വാൻ]] (4), [[വധശിക്ഷ അമേരിക്കയിൽ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] (46), [[വധശിക്ഷ വിയറ്റ്നാമിൽ|വിയറ്റ്നാം]] (0+), [[വധശിക്ഷ യമനിൽ|യമൻ]] (53+).<ref name="amnesty.org.au">{{Cite web |url=http://www.amnesty.org.au/images/uploads/adp/Death%20Sentences%20and%20Executions%202010.pdf |title=Amnesty.org; 2010 executions |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110602225407/http://www.amnesty.org.au/images/uploads/adp/Death%20Sentences%20and%20Executions%202010.pdf |url-status=dead }}</ref> *[[2011]] – താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന 23 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുകയോ, [[2011]]-ൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കി എന്ന് [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] വിശ്വസിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവയാണ്: [[വധശിക്ഷ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ]] (2), [[വധശിക്ഷ ബംഗ്ലാദേശിൽ|ബംഗ്ലാദേശ്]] (5+), [[വധശിക്ഷ ബെലാറൂസിൽ|ബെലാറൂസ്]] (2), [[വധശിക്ഷ ചൈനയിൽ|ചൈന]] (2000+), [[വധശിക്ഷ ഈജിപ്റ്റിൽ|ഈജിപ്റ്റ്]] (1+), [[വധശിക്ഷ ഇറാനിൽ|ഇറാൻ]] (360+), [[വധശിക്ഷ ഇറാക്കിൽ|ഇറാക്ക്]] (68+), [[വധശിക്ഷ മലേഷ്യയിൽ|മലേഷ്യ]] (1+), [[വധശിക്ഷ വടക്കൻ കൊറിയയിൽ|വടക്കൻ കൊറിയ]] (30+), [[വധശിക്ഷ പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റിയിൽ|പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി]] (3), [[വധശിക്ഷ സൗദി അറേബ്യയിൽ|സൗദി അറേബ്യ]] (82+), [[വധശിക്ഷ സൊമാലിയയിൽ|സൊമാലിയ]] (6), [[വധശിക്ഷ ദഷിണ സുഡാനിൽ|ദഷിണ സുഡാൻ]] (5), [[വധശിക്ഷ സുഡാനിൽ|സുഡാൻ]] (7+), [[വധശിക്ഷ സിറിയയിൽ|സിറിയ]] (1+), [[വധശിക്ഷ തായ്‌വാനിൽ|തായ്‌വാൻ]] (5), [[വധശിക്ഷ യുനൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സിൽ|യുണൈറ്റഡ അറബ് എമിറേറ്റ്സ്]] (1), [[വധശിക്ഷ അമേരിക്കയിൽ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] (43), [[വധശിക്ഷ വിയറ്റ്നാമിൽ|വിയറ്റ്നാം]] (1+), [[വധശിക്ഷ യമനിൽ|യമൻ]] (41+).<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2012/en/241a8301-05b4-41c0-bfd9-2fe72899cda4/act500012012en.pdf |title=Amnesty.org; 2011 executions |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120912025945/http://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2012/en/241a8301-05b4-41c0-bfd9-2fe72899cda4/act500012012en.pdf |url-status=live }}</ref> *പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവരുടെ വധശിക്ഷ – [[2009]]-നു ശേഷം [[വധശിക്ഷ ഇറാനിൽ|ഇറാനും]] [[വധശിക്ഷ സൗദി അറേബ്യയിൽ|സൗദി അറേബ്യയും]] കുറ്റം ചെയ്യുമ്പോൾ 18 വയസിൽ താഴെയുള്ളവരുടെ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/death-penalty/executions-of-child-offenders-since-1990 |title=amnesty.org; Child executions |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-07-22 |archive-url=https://archive.today/20120722092245/http://www.amnesty.org/en/death-penalty/executions-of-child-offenders-since-1990 |url-status=dead }}</ref> *പരസ്യമായ വധശിക്ഷ – [[2009]]-നു ശേഷം [[വധശിക്ഷ ഇറാനിൽ|ഇറാൻ]], [[വധശിക്ഷ വടക്കൻ കൊറിയയിൽ|വടക്കൻ കൊറിയ]], [[വധശിക്ഷ പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റിയിൽ|പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി]], [[വധശിക്ഷ സൗദി അറേബ്യയിൽ|സൗദി അറേബ്യ]], [[വധശിക്ഷ സൊമാലിയയിൽ|സൊമാലിയ]], [[വധശിക്ഷ സിറിയയിൽ|സിറിയ]], [[വധശിക്ഷ യമനിൽ|യമൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ പരസ്യമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *നിയമത്തിനു പുറത്തുള്ള വധശിക്ഷ – ചില രാജ്യങ്ങളിൽ സ്വന്തം നിയമത്തിനു പുറത്ത് വധശിക്ഷകല് ചിലപ്പോഴൊക്കെ നടക്കാറുണ്ട്. ഇതേപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ ഈ താളിൽ ചേർത്തിട്ടില്ല. {{Anchor|വർഗീകരണം}} [[File:Capital punishment in the world purple-green.svg|thumb|center|750px| '''Legend'''<br> {{legend|#1b7939|ഒരു കുറ്റത്തിനും വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാത്ത രാജ്യങ്ങൾ (110)}} {{legend|#add4a0|അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിലൊഴികെയുള്ള (യുദ്ധസമയത്തെ കുറ്റങ്ങൾ പോലുള്ളവ) സമയത്തെ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കിയ രാജ്യങ്ങൾ (9)}} {{legend|#c3a4cf|വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും ഉപയോഗിക്കാത്ത രാജ്യങ്ങൾ (താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കുകയോ കഴിഞ്ഞ പത്തുവർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ ചെയ്ത രാജ്യങ്ങൾ (23)}} {{legend|#742881|വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുള്ള രാജ്യങ്ങൾ (53)}}]] താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഭൂഖണ്ഡങ്ങളുടെ കണക്കുകാണിക്കുന്ന പട്ടികകളിൽ സ്വന്തം പ്രവിശ്യകളുടെ മേൽ നിയന്ത്രണമുണ്ടെങ്കിലും ലോകരാജ്യങ്ങളാൽ പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്ത പത്ത് രാജ്യങ്ങളുടെ കണക്കും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (മുകളിൽ കൊടുത്ത രാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഈ രാജ്യങ്ങൾ പെടുന്നില്ലെന്നതു ശ്രദ്ധിക്കുക). ഇവയിൽ മൂന്നു രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിയമത്തിലും പ്രയോഗത്തിലും നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട് ([[വധശിക്ഷ പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റിയിൽ|പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി]], [[വധശിക്ഷ സോമാലിലാന്റിൽ|സൊമാലിലാന്റ്]], [[വധശിക്ഷ തായ്‌വാനിൽ|തായ്‌വാൻ]]). രണ്ടു രാജ്യങ്ങൾ ([[വധശിക്ഷ കൊസോവോയിൽ|കൊസോവോ]], [[വധശിക്ഷ സഹ്രാവി അറബ് ഡെമോക്രാറ്റിക്ക് റിപ്പബ്ളിക്കിൽ|സഹ്രാവി റിപ്പബ്ലിക്ക്]] എന്നിവ) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മറ്റു രാജ്യങ്ങൾ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ലാത്തതുകൊണ്ട് പ്രവൃത്തിയിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാത്ത രാജ്യങ്ങളായി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ് (അബ്ഘാസിയ, വടക്കൻ സൈപ്രസ്, നഗോർണോ കാറബാക്ക്, ദക്ഷിണ ഒസ്സേഷ്യ, ട്രാൻസിറ്റാനിയ എന്നിവയാണ് ഈ രാജ്യങ്ങൾ).<ref>{{Cite web |url=http://www.globalissues.org/news/2010/10/07/7188 |title=Globalissues.org |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120403010959/http://www.globalissues.org/news/2010/10/07/7188 |url-status=live }}</ref> ==ആഫ്രിക്ക== ആഫ്രിക്കയിലെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗങ്ങളായുള്ള 54 സ്വതന്ത്രരാജ്യങ്ങളിൽ: *14 (26%) വധശിക്ഷ നിയമത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളാണ്. *16 (30%) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *0 (0%) യുദ്ധം പോലെയുള്ള അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. *24 (44%) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. പരിമിതമായ അംഗീകാരം മാത്രമുള്ളതിനാൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ കണക്കുകളിൽ ഉൾപ്പെടുത്താത്ത രാജ്യങ്ങളിൽ സൊമാലിലാന്റ് വധശിക്ഷ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യമാണ്. സഹ്രാവി റിപ്പബ്ലിക്ക് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. 2011-ൽ ഗാബോൺ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതുവരെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ ഈ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="handsoffcain.info">{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15302086 |title=Abolition of capital punishment |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120402021425/http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15302086 |url-status=dead }}</ref> *[[2011]]-ൽ [[സുഡാൻ]] ആയിരുന്നു ആഫ്രിക്കയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിരുന്നത്. [[റുവാണ്ട]] (2007), [[ബറുണ്ടി]] (2009), [[ടോഗോ]] (2009), [[ഗാബോൺ]] (2010) എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയത് മരണശിക്ഷ ഒഴിവാക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ സജീവമാകുന്നതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ് കാണിക്കുന്നത്. ടുണീഷ്യയും വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ്. 2010-ൽ ആഫ്രിക്കയിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: ലിബിയ (18+), സൊമാലിയ (8+), സുഡാൻ (6+), ഈജിപ്റ്റ് (4), ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനി (4), ബോട്സ്വാന (1)<ref name="amnesty.org.au"/> <br> 2011-ൽ ആഫ്രിക്കയിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: സുഡാൻ (7+), സൊമാലിയ (6), ദക്ഷിണ സുഡാൻ (5+), ഈജിപ്റ്റ് (1+) ''കുറിപ്പ്: പട്ടികകൾ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലോ കാലക്രമത്തിലോ [[Image:Sort both.svg]] ഐകൺ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റാവുന്നതാണ്.'' {| class="wikitable sortable" ! [[#Legend|കീ]] ! style="width:13em;" | രാജ്യം ! style="width:7em;" | അവസാന വധശിക്ഷ നടന്ന വർഷം ! style="width:5em;" | 2011-ലെ വധശിക്ഷകൾ ! style="width:7em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|DZA}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല. |രാജ്യദ്രോഹം, ചാരവൃത്തി, ഭരണകൂടത്തെ മാറ്റാനുള്ള ശ്രമം, ജനങ്ങളെ ഇളക്കിവിടാനുള്ള ശ്രമം, രാജ്യത്തിന്റെ പ്രദേശങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുക, പൊതുവും സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യമുള്ളതുമായ വസ്തുക്കളുടെ അട്ടിമറി, കൂട്ടക്കൊല, സംഘം ചേർന്നുള്ള കൊള്ള, കലാപം, കള്ളനോട്ടടി, തീവ്രവാദം, പീഡനം, ക്രൂരത, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം എന്നിവയാണ് നിയമപരമായി വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. നിലവിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. 2008-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാനുള്ള പ്രമേയം പാർലമെന്റിൽ അവതരിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|AGO}} |align="center"|*1975-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ച ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല |align="center"| |align="center"|1992 |1992-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ ഇല്ലാതാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BEN}} |align="center"|1987 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല. |സായുധ മോഷണം,<ref>[https://web.archive.org/web/20050517220033/http://www.omct.org/pdf/procedures/2004/joint/s_violence_benin_sum_recom_10_2004.pdf Benin death penalty; Armed robbery] (PDF)</ref> കൊലപാതകം,<ref>{{Cite web |url=http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/86fccf0fb9823123c1256b13005aadb5?Opendocument |title=United Nations Human Rights Website – Treaty Bodies Database – Document – Summary Record – Benin death penalty; murder |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120901182837/http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/86fccf0fb9823123c1256b13005aadb5?Opendocument |url-status=live }}</ref> തൊഴിൽ പരമായ ചൂഷണത്തിനായി ആളുകളെ കടത്തിക്കൊണ്ടുപോവുക <ref>{{Cite web |url=http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2004/41588.htm |title=Benin death penalty trafficking |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120120054605/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2004/41588.htm |url-status=live }}</ref> എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഇപ്പോൾ നടക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/benin-closer-abolishing-death-penalty-2011-08-19 |title=Benin death penalty abolition |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120313163213/https://www.amnesty.org/en/news-and-updates/benin-closer-abolishing-death-penalty-2011-08-19 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|BWA}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201201.php?iddocumento=16301521&mover=0 |title=Botswana; year of last execution |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160412/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201201.php?iddocumento=16301521&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം, രാഷ്ട്രത്തലവനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുക, കലാപം, ശത്രുവിനു മുന്നിൽ ഓടിയൊളിക്കുക എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BFA}} |align="center"|1988 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹമാണ് <ref>{{Cite web |url=http://www.politinfo.com/articles/article_2004_04_8_2302.html |title=Burkina Faso death penalty; treason |access-date=2012-07-03 |archive-date=2004-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040814231152/http://www.politinfo.com/articles/article_2004_04_8_2302.html |url-status=live }}</ref> വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റം. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|BDI}} |align="center"|2000<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR160212004?open&of=ENG-BDI |title=Burundi: Imminent resumption of executions or summary trials and executions {{!}} Amnesty International Burundi |access-date=2006-02-13 |archive-date=2006-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060213024212/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR160212004?open&of=ENG-BDI |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|2009<ref>[http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/news/burundi-abolishes-death-penalty-but-bans-homosexuality Burundi-abolishes-death-penalty]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}-20090427</ref> | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|CMR}} |align="center"|1997<ref name="richard-clark">{{Cite web |url=http://www.capitalpunishmentuk.org/common.html |title=British Commonwealth of Cameroon; year of last execution |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160448/http://www.capitalpunishmentuk.org/common.html%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യത്തെ ശിഥിലീകരിക്കുക, ചാരവൃത്തി, യുദ്ധത്തിനു പ്രേരിപ്പിക്കുക <ref>{{Cite web |url=http://www1.umn.edu/humanrts/hrcommittee/cameroon1999.html |title=University of Minnesota Template Page Cameroon Death penalty for Secession; espionage; incitement to war |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160723/http://hrlibrary.umn.edu/hrcommittee/cameroon1999.html%20 |url-status=live }}</ref> എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CPV}} |align="center"|*1975-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"| 1981 |പോർച്ചുഗലിന്റെ കോളനിയായിരിക്കുമ്പോൾ 1835-ലാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1981-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിരോധിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|CAF}} |align="center"|1981 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, ചാരവൃത്തി, തട്ടിപ്പ്, മന്ത്രവാദം, രാഷ്ട്രീയക്കൊല, കൊലപാതകം <ref>{{Cite web |url=http://www2.unog.ch/news2/documents/newsen/ct04008e.htm |title=Human Rights Committee Considers The Situation In The Central African Republic<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2004-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040730185830/http://www.unog.ch/news2/documents/newsen/ct04008e.htm |url-status=dead }}</ref> എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|TCD}} |align="center"|2003<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/info/AFR20/001/2003/en |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160338/https://www.amnesty.org/en/documents/AFR20/001/2003/en/ |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകമാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റം. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|COM}} |align="center"|1997<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500091996?open&of=ENG-392 |title=The death penalty: List of abolitionist and retentionist countries (October 1996) {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2006-09-02 |archive-date=2006-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060902012516/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500091996?open&of=ENG-392 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|COD}} |align="center"|2003<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/8664155.stm | work=BBC News | title=Congo death verdict prompts worry | date=6 May 2010 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|COG}} |align="center"|1982 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CIV}} |align="center"|*1960-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR050032003?open&of=ENG-CPV |title=West Africa: Time to abolish the death penalty\n\n {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-01-17 |archive-date=2004-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040117125619/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR050032003?open&of=ENG-CPV |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2000 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|DJI}} |align="center"|*1977-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1995 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|EGY}} |align="center"|2011 |align="center"|1 |align="center"|ബാധകമല്ല |ബലാത്സംഗം (തട്ടിക്കൊണ്ടു പോകലിനൊപ്പമാണെങ്കിൽ), കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത് എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|GNQ}} |align="center"|2010<ref>{{cite news | url=http://af.reuters.com/article/topNews/idAFJOE67N00T20100824 | work=Reuters | title=Eq Guinea executes four coup convicts: Amnesty | date=24 August 2010 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2019-10-09 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191009105133/https://af.reuters.com/article/topNews/idAFJOE67N00T20100824 | url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|ERI}} |align="center"|*1993-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |1989-ൽ എത്യോപ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴായിരുന്നു അവസാന വധശിക്ഷ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|ETH}} |align="center"|2007<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6933849.stm | work=BBC News | title=Ethiopia executes spy boss killer | date=6 August 2007 | accessdate=2 May 2010 | archive-date=2018-09-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180928081324/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6933849.stm | url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, ആയുധമുപയോഗിക്കാനുള്ള ഗൂഢാലോചന, വംശഹത്യ, ഭരണഘടനയ്ക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ എന്നിവയാണ് മരണശിക്ഷയർഹിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|GAB}} |align="center"|1981<ref>{{Cite web |url=http://wwwserver.law.wits.ac.za/humanrts/hrcommittee/gabon2000.html |title=Concluding Observations/Comments – Gabon<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050821033028/http://wwwserver.law.wits.ac.za/humanrts/hrcommittee/gabon2000.html |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/index.php?iddocumento=15302086&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160449/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/index.php?iddocumento=15302086&mover=0 |url-status=live }}</ref> |2010 ഫെബ്രുവരിയിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതായി ഫെബ്രുവരി 14-ന് ഹാൻഡ്സ് ഓഫ്ഫ് കൈൻ സംഘടന ഇറക്കിയ പത്രക്കുറിപ്പിൽ വെളിപ്പെടുത്തി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GMB}} |align="center"|1981 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. 1993-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും സൈന്യത്തിന്റെ പ്രൊവിഷണൽ റൂളിംഗ് കൗൺസിൽ 1995-ൽ വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിച്ചു.<ref name="amnesty.org ENGAFR050032003">{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR050032003 |title=West Africa: Time to abolish the death penalty\n\n {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-10-25 |archive-date=2003-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031025044348/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR050032003 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GHA}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം, സായുധമോഷണം എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref name="amnesty.org ENGAFR050032003"/> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|GNB}} |align="center"|1986 |align="center"| |align="center"|1993 |1993-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GIN}} |align="center"|2001<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/info/AFR29/004/2001/en |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160324/https://www.amnesty.org/en/documents/AFR29/004/2001/en/ |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന കുറ്റമാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|KEN}} |align="center"|1987 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, സായുധമോഷണം,<ref name="amnesty.org ENGACT500072004?open&of=ENG-MAR">{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500072004?open&of=ENG-MAR |title=Document Information {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-06-27 |archive-date=2004-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040627235646/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500072004?open&of=ENG-MAR |url-status=live }}</ref> രാജ്യദ്രോഹം എന്നിവ വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. 2009 ആഗസ്റ്റ് 3-ന് വധശിക്ഷ കാത്തു കഴിയുകയായിരുന്ന 4,000 ആൾക്കാരുടെ ശിക്ഷ ജീവപര്യന്തം തടവായി ഇളവു ചെയ്തു. വധശിക്ഷയ്ക്ക് കുറ്റകൃത്യങ്ങളെ കുറയ്ക്കാൻ സാധിക്കുമോ എന്ന് പഠനം നടത്താൻ സർക്കാർ ഉത്തരവിറക്കുകയുമുണ്ടായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|LSO}} |align="center"|1984 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|LBR}} |align="center"|1995<ref name="amnesty.org ENGAFR050032003"/> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |സായുധ മോഷണം, തീവ്രവാദപ്രവർത്തനം, വിമാനം റാഞ്ചൽ, എന്നിവ വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. 2005 സെപ്റ്റംബർ 16 ന് പൊതുവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടിയുൾറ്റെ നിർബന്ധമല്ലാത്ത രണ്ടാം പ്രോട്ടോക്കോളിൽ ലൈബീരിയ ഒപ്പുവച്ചു. വധശിക്ഷ ഇതോടെ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും 2008 ജൂലൈ മാസത്തിൽ പുനസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref>[http://newliberian.com/?p=440 Armed robbery, terrorism and hijacking capital offenses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131221220151/http://newliberian.com/?p=440 |date=2013-12-21 }}&[http://allafrica.com/stories/200808070711.html Death penalty under fire] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225160541/https://allafrica.com/stories/200808070711.html%20 |date=2018-12-25 }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|LBY}} |align="center"|2010<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201005.php?iddocumento=13308899&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160621/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201005.php?iddocumento=13308899&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |2010-ൽ ലിബിയയാണ് മറ്റേതൊരു ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യത്തേക്കാളും കൂടുതൽ (18) ആൾക്കാരെ വധിച്ചത്. നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ രാജ്യദ്രോഹത്തിനും, ബലം പ്രയോഗിച്ച് സർക്കാരിനെ മാറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനും, മുന്നൊരുക്കത്തോടെയുള്ള കൊലപാതകത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.bta.bg/site/libya/en/07courtsystem.htm |title=The Trial In Libya – Libyan Court System And Criminal Justice<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070113171948/http://www.bta.bg/site/libya/en/07courtsystem.htm |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MDG}} |align="center"|*1960-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |1958-ൽ ഫ്രാൻസിന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടപ്പായത്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MWI}} |align="center"|1992<ref name="amnesty.org ENGACT500012005">{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500012005 |title=The death penalty worldwide: developments in 2004 {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2005-04-13 |archive-date=2005-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050413044456/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500012005 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MLI}} |align="center"|1980 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MRT}} |align="center"|1987 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ഗുദരതി,<ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/world.htm#Africa |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050204065022/http://www.sodomylaws.org/world/world.htm#Africa |url-status=dead }}</ref> ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നും അകന്നുപോകുക,<ref name="barnabasfund CMD">{{Cite web |url=http://www.barnabasfund.org/news/archives/article.php?ID_news_items=295 |title=Copyright 2007 Barnabas Fund {{!}} Islamic Teaching on the Consequences of Apostasy from Islam<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160705/https://barnabasfund.org/news/archives/article.php?ID_news_items=295%20 |url-status=dead }}</ref> എന്നിവ വധശിക്ഷ അർഹിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. ഇവിടെ വധശിക്ഷകൾ നടന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MUS}} |align="center"|1987 |align="center"| |align="center"|1995 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MAR}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |തീവ്രവാദത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref name="amnesty.org ENGACT500072004?open&of=ENG-MAR"/> 2007-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാനുള്ള ഒരു പദ്ധതി മൊറോക്കോയിലെ പാർലമെന്റിൽ സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MOZ}} |align="center"|1986 |align="center"| |align="center"|1990 |1990 നവംബറിൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|NAM}} |align="center"|*1990-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1990 |1988-ൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ അധീനതയിലായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1990 മാർച്ചിൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|NER}} |align="center"|1976 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|NGA}} |align="center"|2002<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/1741789.stm | work=BBC News | title=Nigeria's first Sharia execution | date=4 January 2002 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2009-01-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090112032423/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/1741789.stm | url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ഗുദരതി,<ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/nigeria/nigeria.htm |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2006-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060111013242/http://www.sodomylaws.org/world/nigeria/nigeria.htm |url-status=live }}</ref> തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. 36 സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും സ്വന്തം നിയമങ്ങളുണ്ട്. രാജ്യത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് ഇസ്ലാമിക നിയമമായ ശരിയത്താണ് നിലവിലുള്ളത്. ഇമോ സംസ്ഥാനത്ത് തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള നിയമം നിലവിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|RWA}} |align="center"|1998 |align="center"| |align="center"|2007<ref>{{cite news | url=http://www.cnn.com/2007/WORLD/africa/07/27/rwanda.execution.reut/index.html | publisher=CNN | title=Rwanda's ban on executions helps bring genocide justice | date=27 July 2007 | accessdate=2 May 2010 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160532/http://www.cnn.com/2007/WORLD/africa/07/27/rwanda.execution.reut/index.html%20 | url-status=live }}</ref> |റുവാണ്ടൻ വംശഹത്യയിൽ പങ്കെടുത്ത ചില കുറ്റവാളികൾ രാജ്യം വിട്ട് ചില യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലേയ്ക്ക് ഒളിച്ചോടിയിരുന്നു. വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ളിടത്തോളം ഇവരെ കൈമാറാൻ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ തയ്യാറാകാത്തതിനാൽ 2007-ൽ റുവാണ്ടൻ പാർലമെന്റ് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാൻ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ തീരുമാനിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SADR}} |align="center"|*1976-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1991 |സഹ്രാവി അറബ് ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക്കിലെ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിരോധിക്കുന്നു. 1991-ലെ ഭരണഘടനാഭേദഗതിയിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 13 "വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു" എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="WS">{{cite book | editor= Pazzanita, Anthony G. and Hodges, Tony | title= Historical Dictionary of Western Sahara| url= https://archive.org/details/historicaldictio0000pazz | origyear= 1994 | edition= Second Edition | year= 1994 | publisher=The Scarecrow Press, Inc. | location= Metuchen, New Jersey, United States, and London, United Kingdom| isbn= 0-8108-2661-5 | pages= [https://archive.org/details/historicaldictio0000pazz/page/380 381]}}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|STP}} |align="center"|*1975-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1990 |1990-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SEN}} |align="center"|1967 |align="center"| |align="center"|2004 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SYC}} |align="center"|*1976-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1993 |1993 ജൂണിൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|SLE}} |align="center"|1998 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR510092004?open&of=ENG-392 |title=Sierra Leone: Amnesty International expresses dismay at 10 death sentences for treason {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2005-04-06 |archive-date=2005-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050406010833/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR510092004?open&of=ENG-392 |url-status=dead }}</ref> കൊലപാതകം, അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം, എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. സിയറ ലിയോണിലെ പ്രത്യേക കോടതിയനുസരിച്ച് യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയില്ല. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|SOM}} |align="center"|2012 |align="center"|6 |align="center"|ബാധകമല്ല |പരസ്യമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന ഒരേയൊരു ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യമാണ് സൊമാലിയ. ഭരണക്കൈമാറ്റത്തിനായി രൂപീകരിച്ച താൽക്കാലിക ഫെഡറൽ സർക്കാർ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പരിമിതമായ പ്രദേശത്ത് കൊലപാതകത്തിനും വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധത്തിനും നിയമപരമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|Somaliland}} |align="center"|2006 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ZAF}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|1995<ref>{{cite SAFLII|litigants=S v Makwanyane and Another|court=ZACC|year=1995|num=3|pinpoint=151|parallelcite=1995 (3) S.A. 391}}</ref> |1989 നവംബർ 14-നായിരുന്നു ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ സർക്കാർ അവസാനമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയത്. അന്താരാഷ്ട്രസമൂഹം അംഗീകരിക്കാത്ത ബാണ്ടുസ്ഥാൻ ഹോംലാന്റ് എന്ന രാജ്യത്ത് 1991-ൽ ഒരു വധശിക്ഷ നടന്നിരുന്നു.<ref name="richard-clark"/> 1995 ജൂൺ 6-ന് ഭരണഘടനാ കോടതി വധശിക്ഷ നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് വിധിച്ചു. 1997-ൽ ക്രിമിനൽ നിയമ ഭേദഗതി നിയമം വധശിക്ഷ ഔദ്യോഗികമായി നിരോധിച്ചു. ഇതിനു മുൻപ് വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ടവരുടെ ശിക്ഷാവിധി വീണ്ടും നടത്തുന്നതിനും നിയമം വ്യുവസ്ഥ ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |url=http://www.info.gov.za/view/DownloadFileAction?id=70763 |title=Criminal Law Amendment Act, No. 105 of 1997 |access-date=2012-07-03 |archive-date=2010-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100813110935/http://www.info.gov.za/view/DownloadFileAction?id=70763 |url-status=dead }}</ref> 2005 മേയ് 25-ൻ ഭരണഘടനാ കോടതി ബാക്കിയുള്ള വധശിക്ഷകൾ റദ്ദാക്കുകയും പ്രതികൾക്ക് എത്രയും പെട്ടെന്ന് പുതിയ വിധി നൽകണമെന്നും ഉത്തരവിട്ടു.<ref>{{cite SAFLII|litigants=Sibiya and Others v Director of Public Prosecutions: Johannesburg High Court and Others|court=ZACC|year=2005|num=6|parallelcite=2005 (5) SA 315 (CC)}}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|South Sudan}} |align="center"|2011 |align="center"|5 |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കലാപം, കൊള്ള, അട്ടിമറി, മരണത്തിനു കാരണമാകുന്ന തീവ്രവാദപ്രവർത്തനം, കോടതിയിൽ കള്ളം പറയുന്നതു മൂലം ആർക്കെങ്കിലും വധശിക്ഷ കിട്ടാനിടയാക്കുക, കൊലപാതകം, മുന്നേ കൊലപാതകത്തിനു ജീവപര്യന്തം ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടയാൾ കൊലപാതകശ്രമം നടത്തുന്നതുകാരണം പരിക്കുണ്ടാക്കുക, കൊള്ളയ്ക്കിടെ കൊലപാതകം നടത്തുക, മയക്കുമരുന്ന് വ്യാപാരത്തിന്റെ ഭാഗമായി അക്രമം നടത്തുക.<ref>[http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/Laws--Legislation--Policies/mainColumnParagraphs/0/content_files/file12/15.pdf The Penal Code Act, 2008] {{Webarchive|url=https://swap.stanford.edu/20130912135220/http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/Laws--Legislation--Policies/mainColumnParagraphs/0/content_files/file12/15.pdf |date=2013-09-12 }} (Act 9 of 2008).</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|SDN}} |align="center"|2011 |align="center"|7+ |align="center"|ബാധകമല്ല |ഗുദരതി,<ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/sudan/sudan.htm |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070212133424/http://www.sodomylaws.org/world/sudan/sudan.htm |url-status=dead }}</ref> രാജ്യത്തിനെതിരേ യുദ്ധം ചെയ്യുക,<ref>{{Cite web |url=http://www.afrika.no/Detailed/8704.html |title=afrika.no – Sudan: Attorney General expects death penalty for islamist coup plotters<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050409141815/http://www.afrika.no/Detailed/8704.html |url-status=dead }}</ref> ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നും അകന്നുപോകുക,;<ref name="barnabasfund CMD"/> വ്യഭിചാരം, രാജ്യദ്രോഹം, രാജ്യത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം അപകടത്തിലാക്കുന്ന് പ്രവൃത്തികൾ, കൊലപാതകം, സായുധ മോഷണം, ആയുധം കയ്യിൽ വയ്ക്കുക, ആയുധം കടത്തുക എന്നിവ വധശിക്ഷ കിട്ടാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|SWZ}} |align="center"|1983<ref>{{Cite web |url=http://www.southerndomains.com/Newspaper/Archive/0202/Column.html#23 |title=The Clarion Issue – Column<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2003-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030418180636/http://www.southerndomains.com/Newspaper/Archive/0202/Column.html#23 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകത്തിനും <ref>{{Cite web |url=http://www.cidi.org/humanitarian/irin/safrica/00a/0020.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050430201413/http://www.cidi.org/humanitarian/irin/safrica/00a/0020.html |url-status=dead }}</ref> രാജ്യദ്രോഹത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|TZA}} |align="center"|1994 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം എന്നിവ മരണശിക്ഷ കിട്ടാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|TGO}} |align="center"|1978<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT530042002?open&of=ENG-TGO |title=Death Penalty News: 2002, September {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-05-06 |archive-date=2003-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030506200511/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT530042002?open&of=ENG-TGO |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2009<ref>{{Cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8116293.stm |title=Togo abolishes the death penalty |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181008170104/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8116293.stm |url-status=live }}</ref> | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|TUN}} |align="center"|1991 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, അക്രമം, ആഭ്യന്തര സുരക്ഷയ്ക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങൾ, രാജ്യത്തിന്റെ ബാഹ്യസുരക്ഷയ്ക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങൾ, എന്നിവ വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. ജാസ്മിൻ വിപ്ലവത്തിനു ശേസ്ഹം പുതുതായി വന്ന താൽക്കാലിക സർക്കാർ 2011 ഫെബ്രുവരി 1-ന് പൊതുവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടി അംഗീകരിക്കുമെന്ന് (നിർബന്ധമല്ലാത്ത രണ്ടാം പ്രോട്ടോക്കോൾ ഉൾപ്പെടെ) അറിയിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15301637 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160321/http://www.handsoffcain.info/documenti/tunisia-towards-ratifying-international-conventions-15301637 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|UGA}} |align="center"|2005<ref>{{Cite web |url=http://ipsnews.net/news.asp?idnews=35479 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2008-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109200717/http://www.ipsnews.net/news.asp?idnews=35479 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |2005 ജൂൺ 4-ന് ഭരണഘടനാ കോടതി വധശിക്ഷ ഭരണഘടനാനുസൃതമാണെങ്കിലും ചില കുറ്റങ്ങൾക്ക് ഇത് നിർബന്ധമായി നൽകണമെന്ന വ്യവസ്ഥ ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാണെന്ന് വിധിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/AFR59/001/2009/en/44962eca-e93e-11dd-8224-a709898295f2/afr590012009eng.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121003150424/http://www.amnesty.org/en/library/asset/AFR59/001/2009/en/44962eca-e93e-11dd-8224-a709898295f2/afr590012009eng.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|ZMB}} |align="center"|1997 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം, രാജ്യദ്രോഹം എന്നിവ വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. 2004-ൽ പ്രസിഡന്റ് ലെവി മ്വാനാവാസ "ഞാൻ പ്രസിഡന്റായിരിക്കുന്നിടത്തോളം ഒരു വധശിക്ഷാ ഉത്തരവും പുറപ്പെടുവിക്കില്ല" എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുകയുണ്ടായി."<ref name="amnesty.org ENGACT500012005"/> (അദ്ദേഹം 2008-ൽ അധികാരത്തിലിരിക്കെ മരണമടഞ്ഞു.) |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|ZWE}} |align="center"|2003<ref>{{Cite web |url=http://www.zimbabwesituation.com/jun22_2003.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160652/https://www.zimbabwesituation.com/old/jun22_2003.html |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത്, രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം, കലാപം, എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15000827 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160700/http://www.handsoffcain.info/documenti/the-constitution-of-zimbabwe-at-chapter-3-section-12-15000827 |url-status=dead }}</ref> |} ==അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡങ്ങൾ== വടക്കേ അമേരിക്കയിലും തെക്കേ അമേരിക്കയിലുമായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗങ്ങളായ 35 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളുള്ളതിൽ: *3 (9%) രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്. *15 (43%) രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *4 (11%) രാജ്യങ്ങൾ അസാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിൽ (യുദ്ധം പോലെയുള്ള) വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാനുള്ള നിയമം നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *13 (37%) രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള നിയമം നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, താൽക്കാലികമായി വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്ന നയം പിന്തുടരുകയോ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. 2010-ൽ ഗ്വാട്ടിമാലയും ബഹാമാസും പ്രായോഗികമായി വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാത്ത രാജ്യങ്ങളുടെ ഗണത്തിലെത്തിയതാണ് ഈ പട്ടികയിൽ അവസാനത്തെ മാറ്റം. *2011-ൽ അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയ ഒരേയൊരു രാജ്യം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളാണ്. മറ്റേതൊരു ഉദാര ജനാധിപത്യരാജ്യത്തേക്കാളും കൂടുതൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടുള്ള രാജ്യമാണ് അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ. ക്യൂബയും, സെന്റ് കീറ്റ്സും നീവസുമാണ് ഭൂഖണ്ഡത്തിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന മറ്റു രാജ്യങ്ങൾ. 2010-ൽ ഭൂഖണ്ഡത്തിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ : അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ (46).<ref name="amnesty.org.au"/> <br> 2011-ൽ ഭൂഖണ്ഡത്തിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ (43) ''കുറിപ്പ്: പട്ടികകൾ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലോ കാലക്രമത്തിലോ [[Image:Sort both.svg]] ഐകൺ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റാവുന്നതാണ്.'' {| class="wikitable sortable" ! [[#Legend|കീ]] ! style="width:13em;" | രാജ്യം ! style="width:7em;" | അവസാനം വധശിക്ഷ നടന്ന വർഷം ! style="width:5em;" | 2011- ലെ വധശിക്ഷകൾ ! style="width:7em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|ATG}} |align="center"|1991 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമവ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ARG}} |align="center"|1916 |align="center"| |align="center"|2009 |ഭരണഘടന "രാഷ്ട്രീയക്കുറ്റങ്ങൾക്കും, എല്ലാവിധ പീഡനങ്ങൾക്കും നൽകിവന്ന വധശിക്ഷയും ചാട്ടവാറടിയും എന്നെന്നേയ്ക്കുമായി നിർത്തലാക്കിയിരിക്കുന്നു" എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു.<ref>https://web.archive.org/web/20071122155248/http://www.argentina.gov.ar/argentina/portal/documentos/constitucion_ingles.pdf Section 18</ref> വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുള്ള സൈനിക കോഡ് 2008 ആഗസ്റ്റ് 6-ന് നിർത്തലാക്കുകയും ആറു മാസങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇത് നിയമമാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://ipsnews.net/news.asp?idnews=43499 |title=Last Vestiges of Capital Punishment Abolished |access-date=2012-07-03 |archive-date=2019-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190106062157/http://www.ipsnews.net/ |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BHS}} |align="center"|2000 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കടൽക്കൊള്ള, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമവ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BRB}} |align="center"|1984<ref name="richard-clark"/> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വധശിക്ഷയ്ക്ക് പൊതുജനപിന്തുണയുണ്ടെങ്കിലും മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ഇന്റർ അമേരിക്കൻ കമ്മീഷനു മുന്നിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്ന കാര്യം പരിഗണനയിലാണ്.<ref>{{cite news |title=Hang them! |author=Staff writer |authorlink2= |url=http://www.nationnews.com/articles/view/hang-them/ |newspaper=[[The Daily Nation (Barbados)|Nation Newspaper]] |isbn= |issn= |oclc= |pmid= |pmd= |bibcode= |id= |date=10 October 2010 |at= |accessdate=22 December 2010 |trans-title= |quote= |ref= |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125051317/http://www.nationnews.com/articles/view/hang-them/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=A Guy's View: To hang or not to hang |author=R.E. Guyson Mayers |authorlink2= |url=http://www.barbadosadvocate.com/newsitem.asp?more=regional&NewsID=12847 |newspaper=[[The Barbados Advocate]] |isbn= |issn= |oclc= |pmid= |pmd= |bibcode= |id= |date=19 September 2010 |at= |accessdate=22 December 2010 |trans-title= |quote= |ref= |archive-date=2012-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120311121142/http://www.barbadosadvocate.com/newsitem.asp?more=regional&NewsID=12847 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BLZ}} |align="center"|1985<ref name="richard-clark"/> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ഒഴിവാക്കാനാവാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് ചെയ്തതെന്ന് പ്രതിക്ക് തെളിയിക്കാനാവാത്ത സാഹചര്യത്തിലേ കൊലപാതകത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാറുള്ളൂ.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAMR160022001?open&of=ENG-BLZ |title=Belize: Death Penalty, Gilroy "Hooty" Wade, Oscar "Negro" Catzim Mendez, Glenford Baptist {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-05-10 |archive-date=2003-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030510073246/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAMR160022001?open&of=ENG-BLZ |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|BOL}} |align="center"|1974 |align="center"| |align="center"|2009 |1997 എല്ലാ കുറ്റങ്ങളും വധശിക്ഷയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി. ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ 2009-ൽ പൂർണമായി ഉപേക്ഷിച്ചു. "വധശിക്ഷ നിലവിലില്ല"(ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 15). |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|BRA}} |align="center"|1876 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |1885-ലാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. മാനുവൽ ഡാ മോട്ട കോക്വീറോ എന്നയാളെ കൊലക്കുറ്റത്തിന് തൂക്കിക്കൊല്ലുകയായിരുന്നു.<ref name='Coqueiro'>{{cite web|url=http://pt.wikipedia.org/wiki/Manuel_da_Mota_Coqueiro|title=Manuel da Mota Coqueiro|accessdate=25 May 2011|archive-date=2012-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20120611235703/http://pt.wikipedia.org/wiki/Manuel_da_Mota_Coqueiro|url-status=live}}</ref> സൈനികനിയമത്തിന്റെ ഭാഗമായി ബ്രസീലിൽ എന്നും വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ 1889-ൽ ബ്രസീൽ റിപ്പബ്ലിക്കായതോടെ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. 1938 മുതൽ 1953 വരെയും 1969 മുതൽ 1978 വരെയും വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയും നിർത്തലാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name='Lei 6620'>[[#refLei 6620]]</ref><ref name='Decreto-Lei 431'>{{cite web |url=http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Decreto-Lei/1937-1946/Del0431.htm |title=Law Decree 431, 18 May 1938 |accessdate=3 February 2009 |last=Presidency of Brazil |language=pt |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160332/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Decreto-Lei/1937-1946/Del0431.htm%20 |url-status=live }}</ref><ref name='Lei 1802'>{{cite web |url=http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/LEIS/1950-1969/L1802.htm#art47 |title=Law 1802, 5 January 1953 |accessdate=3 February 2009 |last=Presidency of Brazil |language=pt |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160655/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/LEIS/1950-1969/L1802.htm#art47 |url-status=live }}</ref><ref name='Decreto-Lei 898'>{{cite web |url=http://www.planalto.gov.br/ccivil/Decreto-Lei/1965-1988/Del0898.htm |title=Law Decree 898, 29 September 1969 |accessdate=3 February 2009 |last=Presidency of Brazil |language=pt |archive-date=2009-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090429043946/http://www.planalto.gov.br/ccivil/Decreto-Lei/1965-1988/Del0898.htm |url-status=live }}</ref> റിപ്പബ്ലിക്കൻ കാലഘട്ടത്തിൽ ഒരാളെ മാത്രമേ വധശിക്ഷയ്ക്കു വിധിച്ചിട്ടുള്ളൂ. 1969-ലെ ഈ ശിക്ഷാവിധി നടപ്പാക്കപ്പെട്ടുമില്ല.<ref name='Teodomiro'>{{cite web |url=http://pt.wikipedia.org/wiki/Teodomiro_Romeiro_dos_Santos |title=Teodomiro Romeiro dos Santos |accessdate=3 February 2009 |publisher=Portuguese-language Wikipedia |archive-date=2012-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102193041/http://pt.wikipedia.org/wiki/Teodomiro_Romeiro_dos_Santos |url-status=live }}</ref> 1988-ൽ നിലവിൽ വന്ന ഇപ്പോഴത്തെ ബ്രസീൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ സിവിൽ ശിക്ഷാ നിയമത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നത് വ്യക്തമായി വിലക്കുന്നുണ്ട്.<ref name='Brazilian Embassy UK'>{{cite web |url=http://www.brazil.org.uk/humanrights/deathpenalty.html |title=Death penalty in Brazil |accessdate=3 February 2009 |last=Brazilian Embassy in London |year=2002 |archive-date=2009-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090225193317/http://www.brazil.org.uk/humanrights/deathpenalty.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CAN}} |align="center"|1962 |align="center"| |align="center"|1976 |1976-ൽ സാധാരണ ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നതും 1998-ൽ സൈനികക്കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നതും നിരോധിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|CHL}} |align="center"|1985 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |സിവിൽ നീതിന്യായവ്യവസ്ഥയിൽ നിന്ന് 2001-ൽ വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|COL}} |align="center"|1909 |align="center"| |align="center"|1910 |1910-ൽ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു<br />(ഭരണഘടനാഭേദഗതിയിലൂടെ) 1991-ലെ കൊളംബിയൻ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ വിലക്കുന്നുണ്ട്. "ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശം നിഷേധിക്കാനാവത്തതാണ്. വധശിക്ഷ ഉണ്ടാവില്ല" എന്ന് ഭരണഘടന പറയുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CRI}} |align="center"|1859<ref>{{Cite web |url=http://www.bestwesterncostarica.com/tourist_pura_human.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2004-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040614122717/http://www.bestwesterncostarica.com/tourist_pura_human.html |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|1877 |1877-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|CUB}} |align="center"|2003<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/2941041.stm | work=BBC News | title=Cuba ferry hijackers executed | date=11 April 2003 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |2008-ൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന മൂന്ന് വധശിക്ഷകളും തടവുശിക്ഷയായി ഇളവുചെയ്തു.<ref>{{Cite web |url=http://www.reuters.com/article/2008/04/29/idUSN28211608 |title=Cuba's Raul Castro commutes most death sentences |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160617/https://www.reuters.com/article/idUSN28211608 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|DMA}} |align="center"|1986 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|DOM}} |align="center"|1966 |align="center"| |align="center"|1966 |1966-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ECU}} |align="center"|1884 |align="center"| |align="center"|1906 |1906-ൽ നിർത്തലാക്കി <br />(ഭരണഘടനാഭേദഗതിയിലൂടെ) |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|SLV}} |align="center"|1973 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള യുദ്ധസമയത്ത് സൈനികനിയമമനുസരിച്ചു മാത്രമേ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാൻ പാടുള്ളൂ.<ref name="amnesty.org ENGACT500092005">{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500092005 |title=Constitutional prohibitions of the death penalty {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2005-05-06 |archive-date=2005-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050506111348/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500092005 |url-status=dead }}</ref> മറ്റു കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ 1983-ൽ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GRD}} |align="center"|1978 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GTM}} |align="center"|2000<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAMR340232000?open&of=ENG-GTM |title=Guatemala: Death Penalty/imminent execution {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-09-07 |archive-date=2003-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030907175354/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAMR340232000?open&of=ENG-GTM |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|HTI}} |align="center"|1972 |align="center"| |align="center"|1987 |1987-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GUY}} |align="center"|1997 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |തീവ്രവാദം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/report2004/guy-summary-eng |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-06-12 |archive-date=2004-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040612230540/http://web.amnesty.org/report2004/guy-summary-eng |url-status=live }}</ref> കൊലപാതകം, കൂട്ടക്കൊല, ബലാത്സംഗം, ബോധപൂർവ്വമായ കൊല, രാജ്യദ്രോഹം, പീഡനം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്നതാണ്. ഒരു കുറ്റത്തിനും വധശിക്ഷ നിർബന്ധമല്ലെന്ന് ഭരണഘടന വ്യക്തമാക്കുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|HND}} |align="center"|1940 |align="center"| |align="center"|1956 |1956-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|JAM}} |align="center"|1988<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/report2004/jam-summary-eng |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-06-17 |archive-date=2004-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040617203749/http://web.amnesty.org/report2004/jam-summary-eng |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.santegidio.org/pdm/news2004/pdm20040717_b.htm |title=Comunità di Sant'Egidio – No to the Death Penalty – News<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120418132508/http://www.santegidio.org/pdm/news2004/pdm20040717_b.htm |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MEX}} |align="center"|1961 – സൈനികം <br>1937 – സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾ |align="center"| |align="center"|2005 |2005-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കി. 2008 ജൂലൈ മാസത്തിൽ പോലീസുകാരുൾപ്പെട്ട കുറ്റവാളി സംഘം ഫെർണാണ്ടോ മാർട്ടി എന്ന 14 വയസുകാരനെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി വധിച്ചതിനു ശേഷം വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിക്കാൻ സമ്മർദ്ദമുണ്ട്. ഇത് കോൺഗ്രസ്സിന്റെ പരിഗണനയ്ക്കു വന്നുവെങ്കിലും വധശിക്ഷ നിർത്തിവയ്ക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശം തള്ളിക്കളയപ്പെടുകയുണ്ടായി. അമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങളുടെ സംഘടനയിൽ മെക്സിക്കോ ഭാഗമായതുകാരണം വധശിക്ഷ ഒരിക്കൽ നിർത്തലാക്കിക്കഴിഞ്ഞാൽ പുനസ്ഥാപിക്കാൻ പാടില്ല എന്ന ചട്ടം ബാധകമാണ്.<ref>{{cite news| url=http://www.latimes.com/news/nationworld/world/wire/sns-ap-mexico-kidnapping-wave,1,2931150.story | work=Los Angeles Times | accessdate=2 May 2010 |url-status=dead}} {{Dead link|date=October 2010|bot=RjwilmsiBot}}</ref><ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7553633.stm | work=BBC News | title=Mexican fury grows at kidnappings | date=11 August 2008 | accessdate=27 March 2010 | first=Duncan | last=Kennedy | archive-date=2017-10-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171008014751/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7553633.stm | url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|NIC}} |align="center"|1930 |align="center"| |align="center"|1979 |1979-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|PAN}} |align="center"|*1903-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല |align="center"| |align="center"|1903 |1903-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|PRY}} |align="center"|1928 |align="center"| |align="center"|1992 |1992-ൽ നിർത്തലാക്കി <br />(ഭരണഘടന പ്രകാരം) |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|PER}} |align="center"|1979 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, തീവ്രവാദം, ചാരവൃത്തി, വംശഹത്യ, കലാപം, യുദ്ധസമയത്ത് ഒളിച്ചോടൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമത്തിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref name="amnesty.org ENGACT500092005"/> മറ്റു കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് 1979-ൽ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|KNA}} |align="center"|2008<ref>{{Cite web |url=http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGAMR590012008&lang=e |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2008-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081228224735/http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGAMR590012008&lang=e |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട് |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|LCA}} |align="center"|1995 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകത്തിനും രാജ്യദ്രോഹത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട് |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|VCT}} |align="center"|1995 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകത്തിനും രാജ്യദ്രോഹത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട് |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|SUR}} |align="center"|1982 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |അവസാന വധശിക്ഷ 1982-ൽ ശരിയായ നിയമനടപടികൾ കൂടാതെ സൈനികരുടെ [[ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ|ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ച്]] നടപ്പിലാക്കുകയായിരുന്നു. ഈ ശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയവർ ഇപ്പോൾ വിചാരണ നേരിടുകയാണ്. വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള നിയമം നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള അമേരിക്കൻ ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവച്ചതോടുകൂടി 1987 മുതൽ പ്രായോഗികമായി നിരോധിതമാണ്. മുന്നൊരുക്കവും അക്രമവും ഉള്ള കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://sim.law.uu.nl/SIM/CaseLaw/uncom.nsf/0/58ee85a258266406c1256e7c0030473a?OpenDocument |title=HRC Concluding Observations: SURINAME<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927155611/http://sim.law.uu.nl/SIM/CaseLaw/uncom.nsf/0/58ee85a258266406c1256e7c0030473a?OpenDocument |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|TTO}} |align="center"|1999 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=E/2005/3 |title=Links to documents<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121026072221/http://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=E/2005/3 |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|USA}} |align="center"|2012<ref>{{cite news | url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-2115695/Timothy-Shaun-Stemple-killed-wife-1m-insurance-executed.html | location=London | work=Daily Mail | title=Cheating husband who killed his wife for million insurance executed by lethal injection after choosing pizza as his last meal | access-date=2012-07-03 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160522/https://www.dailymail.co.uk/news/article-2115695/Timothy-Shaun-Stemple-killed-wife-1m-insurance-executed.html | url-status=live }}</ref> |align="center"|43 |align="center"|ബാധകമല്ല |വധശിക്ഷ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ 1972 മുതൽ 1976 വരെ നിരോധിതമായിരുന്നു. നിലവിൽ ഫെഡറൽ സർക്കാരിന്റെ നിയമപ്രകാരം നരഹത്യയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ, ചാരവൃത്തി, രാജ്യദ്രോഹം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?scid=29&did=192 |title=Federal Laws Providing for the Death Penalty<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2008-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080801195336/http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?scid=29&did=192 |url-status=dead }}</ref> 2012 ഏപ്രിൽ മാസത്തെ സ്ഥിതിയനുസരിച്ച് 50 അമേരിക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ 33 എണ്ണം വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ 17 സംസ്ഥാനങ്ങൾ താഴെപ്പറയുന്നവയാണ് (നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ബ്രായ്ക്കറ്റിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു): മിഷിഗൺ (1846), വിസ്കോൺസിൻ (1853), മൈൻ (1887), മിന്നെസോട്ട (1911), ഹവായിi (1948), അലാസ്ക (1957), വെർമോണ്ട് (1964), അയോവ (1965), വെസ്റ്റ് വിർജീനിയ (1965), നോർത്ത് ഡക്കോട്ട (1973), റോഡ് ഐലന്റ് (1979), മസാച്യൂസെറ്റ്സ് (1984 – കോടതിവിധിപ്രകാരം പ്രവൃത്തിയിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും നിയമത്തിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്), ന്യൂ യോർക്ക് (2004 – കോടതിവിധിപ്രകാരം പ്രവൃത്തിയിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും നിയമത്തിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്), ന്യൂ ജേഴ്സി (2007), ന്യൂ മെക്സിക്കോ (2009), ഇല്ലിനോയി (2011), കണക്ടിക്കട്ട് (2012).<ref>{{Cite web |url=http://www.deathpenaltyinfo.org/states-and-without-death-penalty |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180128140346/https://deathpenaltyinfo.org/states-and-without-death-penalty |url-status=live }}</ref> 2012 ഏപ്രിലിൽ വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കാനുള്ള പ്രമേയങ്ങൾ ഫ്ലോറിഡ, ജോർജിയ, കൻസാസ്, കെന്റക്കി, മിസ്സോറി, ഒഹായോ, വാഷിംഗ്ടൻ എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ജനപ്രാതിനിദ്ധ്യസഭകളുടെ പരിഗണനയിലാണ്. അതേസമയം തന്നെ വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിക്കാനുള്ള പ്രമേയങ്ങൾ ഇല്ലിനോയി, അയോവ, മിന്നസോട്ട, ന്യൂ മെക്സിക്കോ, റോഡ് ഐലന്റ് എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ജനപ്രാതിനിദ്ധ്യസഭകളുടെ പരിഗണനയിലാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.deathpenaltyinfo.org/recent-legislative-activity#2012 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120629053632/http://www.deathpenaltyinfo.org/recent-legislative-activity#2012 |url-status=live }}</ref> 2012 നവംബറിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്നതിനെപ്പറ്റിയുള്ള ജനഹിതപരിശോധന കാലിഫോർണിയ സംസ്ഥാനത്തു നടക്കും. 1964-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1978-ൽ ഓറിഗോൺ സംസ്ഥാനം വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിക്കുകയുണ്ടായി. ഡെലാവേർ സംസ്ഥാനം 1958-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1961-ൽ പുനസ്ഥാപിച്ചു. സംസ്ഥാനങ്ങളല്ലാത്ത അമേരിക്കൻ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ സമോവയിൽ പ്രാദേശിക നിയമമായി വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.samoanews.com/viewstory.php?storyid=17649&edition=1281088800&newssection=LocalNews |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927012446/http://www.samoanews.com/viewstory.php?storyid=17649&edition=1281088800&newssection=LocalNews |url-status=dead }}</ref> മറിയാന ദ്വീപ് (ഇവിടെ വധശിക്ഷ ഒരിക്കലും നിയമമായിരുന്നിട്ടില്ല), ഗുവാം, അമേരിക്കൻ വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ, പോർട്ടോ റിക്കോ (1929), വാഷിംഗ്ടൺ ഡി.സി. (1981), എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളല്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കൊലപാതകത്തിനും കൊലപാതകം ചെയ്യാൻ ഗൂഢാലോചന നടത്തുന്നതിനും മാത്രമേ പ്രയോഗത്തിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കുന്നുള്ളൂ. ജൂറിയോ, ന്യായാധിപനോ (ബഞ്ചിന്റെ വിചാരണയിലോ, കുറ്റം സമ്മതിക്കപ്പെട്ടാലോ മാത്രം) ആണ് വധശിക്ഷ വിധിക്കുന്നത്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|URY}} |align="center"|1905 |align="center"| |align="center"|1907 |1907-ൽ നിർത്തലാക്കി<br />(ഭരണഘടന പ്രകാരം) |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|VEN}} |align="center"|*1830-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല |align="center"| |align="center"|1863 |1863-ൽ നിർത്തലാക്കി<br />(ഭരണഘടന പ്രകാരം) |} ==ഏഷ്യാ-പെസഫിക്== ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗങ്ങളായ ഏഷ്യാപെസഫിക് മേഖലയിലെ 56 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളിൽ: *24 (43%) വധശിക്ഷ നിയമത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളാണ്. *19 (34%) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *3 (5%) യുദ്ധം പോലെയുള്ള അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. *10 (18%) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. പരിമിതമായ അംഗീകാരം മാത്രമുള്ള രണ്ട് ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളായ തായ് വാനും പാലസ്തീനിയൽ അതോറിറ്റിയും വധശിക്ഷ നിയമത്തിലും പ്രയോഗത്തിലും നിലനിർത്തിയിട്ടുള്ളവയാണ്. മുകളിൽ കൊടുത്ത വിവരണത്തിൽ 2012-ൽ മംഗോളിയ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതുവരെയുള്ള വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. * 2011 -ൽ ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയ നാലു രാജ്യങ്ങൾ ഏഷ്യയിലായിരുന്നു - ചൈന, ഇറാൻ, സൗദി അറേബ്യ, ഇറാക്ക് എന്നിവ. ലോകത്തിലെ മറ്റു രാജ്യങ്ങളെല്ലാം ചേർന്നു വധിക്കുന്ന ആൾക്കാരേക്കാൾ കൂടുതൽ പേരെ ചൈനയിൽ മാത്രം വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയരാക്കുന്നുണ്ട്. 2010 ൽ ഏഷ്യയിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: ചൈന (2000+), ഇറാൻ (252+), വടക്കൻ കൊറിയ (60+), യമൻ (53+), സൗദി അറേബ്യ (27+), സിറിയ (17+), ബംഗ്ലാദേശ് (9+), പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി (5), തായ്വാൻ (ROC) (4), ജപ്പാൻ (2), ഇറാക്ക് (1+), സിങ്കപ്പൂർ (1+), മലേഷ്യ (1+), വിയറ്റ്നാം (5+), ബഹറൈൻ (1).<ref name="amnesty.org.au"/> 2011ൽ ഏഷ്യയിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: ചൈന (2000+), ഇറാൻ (360+), സൗദി അറേബ്യ (82+), ഇറാക്ക് (68+), യമൻ (41+), വടക്കൻ കൊറിയ (30+), ബംഗ്ലാദേശ് (5+), വിയറ്റ്നാം (5+) പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി (5), തായ്വാൻ (5), അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ (2), മലേഷ്യ (1+), സിറിയ (1+), യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് (1). ''കുറിപ്പ്: പട്ടികകൾ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലോ കാലക്രമത്തിലോ [[Image:Sort both.svg]] ഐകൺ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റാവുന്നതാണ്.'' {| class="wikitable sortable" ! [[#Legend|കീ]] ! style="width:13em;" | രാജ്യം ! style="width:7em;" | അവസാനം വധശിക്ഷ നടന്ന വർഷം ! style="width:5em;" | 2011-ലെ വധശിക്ഷകൾ ! style="width:7em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|AFG}} |align="center"|2011 |align="center"|2 |align="center"|ബാധകമല്ല |നിലവിലുള്ള നിയമം ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് അകലുന്നതിനും <ref>{{cite news | url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-1354246/One-legged-Afghan-Red-Cross-worker-hanged-converting-Christianity.html | location=London | work=Daily Mail | title=One-legged Afghan Red Cross worker set to be hanged after converting to Christianity | date=7 February 2011 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160516/https://www.dailymail.co.uk/news/article-1354246/One-legged-Afghan-Red-Cross-worker-hanged-converting-Christianity.html | url-status=live }}</ref> സ്വവർഗ്ഗരതിക്കും, കൊലപാതകത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|AUS}} |align="center"|1967<ref>{{Cite web |url=http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/australia.php |title=Death penalty in Australia |access-date=2012-07-03 |archive-date=2010-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100329145248/http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/australia.php |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|1985 |ക്വീൻസ്ലാന്റിൽ 1922-ലും; ടാസ്മാനിയയിൽ 1968-ലും; നോർതേൺ ടെറിട്ടറിയിലും ആസ്ട്രേലിയൻ കാപ്പിറ്റൽ ടെറിട്ടറിയിലും, ആസ്ട്രേലിയൻ കോമൺവെൽത്തിലും 1973-ലും; വിക്ടോറിയയിൽ 1975-ലും; സൗത്ത് ആസ്ട്രേലിയയിൽ 1976-ലും; വെസ്റ്റേൺ ആസ്ട്രേലിയയിൽ 1984-ലും; ന്യൂ സൗത്ത് വേൽസിൽ 1985-ലു വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|BHR}} |align="center"|2010<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/info/MDE11/003/2010/en |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160330/https://www.amnesty.org/en/documents/MDE11/003/2010/en/ |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മുന്നൊരുക്കത്തോടെയുള്ള കൊലപാതകം, സർക്കാരിനെ താഴെയിടാനുള്ള ശ്രമം, ശത്രുരാജ്യത്തോട് സഹകരിക്കുക, എമിറിന്റെ ജീവന് ഭീഷണിയാകുക, സൈനിക ഉത്തരവുകൾ യുദ്ധസമയത്ത് ലംഘിക്കുക എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|BGD}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://deathpenaltynews.blogspot.com/2011/03/bangladesh-man-executed-in-sylhet.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160428/https://deathpenaltynews.blogspot.com/2011/03/bangladesh-man-executed-in-sylhet.html%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|5+ |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം;<ref>{{Cite web |url=http://www.zeenews.com/links/articles.asp?aid=212318&sid=SAS |title=Zee News – MP murder case: Bangla court awards death penalty to 22<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160646/http://zeenews.india.com/links/articles.asp?aid=212318&sid=SAS%20 |url-status=dead }}</ref> മയക്കുമരുന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ;<ref>{{Cite web |url=http://www.smartraveller.gov.au/zw-cgi/view/Advice/Bangladesh |title=Travel Advice for Bangladesh – Australian Department of Foreign Affairs and Trade<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2013-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130117224312/http://smartraveller.gov.au/zw-cgi/view/Advice/Bangladesh |url-status=dead }}</ref> കുട്ടികളെ നിയമവിരുദ്ധമോ സദാചാരത്തിനു നിരക്കാത്തതോ ആയ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് കടത്തുക; വേശ്യാവൃത്തിക്കായി സ്ത്രീകളെ കടത്തുക <ref>{{Cite web |url=http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2003/27944.htm |title=Bangladesh<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070914100125/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2003/27944.htm |url-status=live }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|BTN}} |align="center"|1974<ref name="amnesty.org ENGACT500012005"/> |align="center"| |align="center"|2004 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BRU}} |align="center"|*1984-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ബ്രിട്ടന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നപ്പോൾ 1957-ലാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. കൊലപാതകം, നിയമവിരുദ്ധമായി തോക്കുകളോ സ്ഫോടകവസ്തുക്കളോ കൈവശം വയ്ക്കുക, 15 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ ഹിറോയിനോ മോർഫിനോ കൈവശം വയ്ക്കുക, 30 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ കൊക്കൈൻ കൈവശം വയ്ക്കുക, 500 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ കഞ്ചാവ് കൈവശം വയ്ക്കുക, 50 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ മെത്താംഫിറ്റമിനോ സ്യാബുവോ കൈവശം വയ്ക്കുക, 1.2 കിലോയിൽ കൂടുതൽ മോർഫിൻ കൈവശം വയ്ക്കുക <ref>{{Cite web |url=http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1073.html |title=Brunei on the U.S. Bureau of Consular Affairs<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160455/https://travel.state.gov/content/travel/en/404.html |url-status=dead }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|KHM}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|1989 |1989-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|China}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://www.gmanews.tv/story/216491/pinoyabroad/vp-binay-confirms-death-of-3-drug-mules |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110825060902/http://www.gmanews.tv/story/216491/pinoyabroad/vp-binay-confirms-death-of-3-drug-mules |url-status=live }}</ref> |align="center"|1000s |align="center"|ബാധകമല്ല |ലോകത്തിലെ മറ്റെല്ലാ രാജ്യങ്ങളും മരണശിക്ഷ വിധിക്കുന്ന ആൾക്കാരുടെ എണ്ണം ചേർന്നാലുള്ള എണ്ണത്തിൽ കൂടുതൽ ആൾക്കാരെ ചൈന എല്ലാവർഷവും വധിക്കാറുണ്ട്. എല്ലാ വർഷവും ആയിരക്കണക്കിനാൾക്കാരെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയരാക്കുന്ന ഒരേയൊരു രാജ്യവും ചൈനയാണ്.<ref name="ReferenceA">{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=15000608 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319005630/http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=15000608 |url-status=dead }}</ref> 2011 ഫെബ്രുവരി 25-ന് ചൈനയുടെ പരിഷ്കരിച്ച ക്രിമിനൽ നിയമം വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന കുറ്റങ്ങളുടെ എൺനം 68-ൽ നിന്ന് 55 ആയി കുറച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115014622/http://www.handsoffcain.info/news/index.php |url-status=dead }}</ref> കുംഭകോണത്തിലൂടെ പണം തട്ടിക്കുക, കുട്ടികളെ ബലാത്സംഗം ചെയ്യുക, വഞ്ചന, ബോംബുവയ്ക്കൽ, ആൾക്കാരെ കടത്തുക, കടൽക്കൊള്ള, ബലാത്സംഗം, അഴിമതി, കൊള്ളിവയ്പ്പ്, കൊലപാതകം, വേട്ടയാടൽ, രാജ്യസുരക്ഷയ്ക്ക് അപകടമുണ്ടാക്കുക, തീവ്രവാദം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/index/engasa170032004 |title=People's Republic of China: Executed "according to law"? The death penalty in China\n\n {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-06-21 |archive-date=2004-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040621235722/http://web.amnesty.org/library/index/engasa170032004 |url-status=live }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. ഹോങ്ക് കോങ്, മകാവു എന്നീ സ്ഥലങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത നിയമ വ്യവസ്ഥയാണ് നിലവിലുള്ളത്. ഇവിടങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഹോങ്ക് കോങിൽ 1993-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരും (അവസാന ഉപയോഗം 1966-ലായിരുന്നു); മകാവുവിൽ 1976-ൽ പോർച്ചുഗൽ സർക്കാരുമാണ് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയത്. മകാവുവിൽ വധശിക്ഷ അവസാനം നടപ്പിലാക്കിയത് പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലായിരുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF"| |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|FJI}} |align="center"|*1970-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ബ്രിട്ടന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോൾ 1964-ലാണ് അവസാനമായി വധശിക്ഷ നടപ്പിലായത്. 1979-ൽ സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. സൈനികനിയമപ്രകാരമുള്ള കുറ്റങ്ങൾക്കു മാത്രമേ ഇപ്പോൾ വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ളൂ. |-bgcolor="#FFFFFF"| |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|IND}} |align="center"|2013<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Afzal_Guru#Execution<!-- Bot generated title -->]</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, കുട്ടിയെ ആത്മഹത്യ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുക, രാജ്യദ്രോഹം, തീവ്രവാദപ്രവർത്തനങ്ങൾ, മയക്കുമരുന്നു കടത്തിന് രണ്ടാമത്തെ ശിക്ഷ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|IDN}} |align="center"|2008<ref>{{cite news | url=http://uk.reuters.com/article/2008/11/08/idUKJAK409889 | work=Reuters | title=Indonesia confirms execution of three Bali bombers | date=8 November 2008 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2013-03-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130313171031/http://uk.reuters.com/article/2008/11/08/idUKJAK409889 | url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, മയക്കുമരുന്നു കടത്ത്,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500012005?open&of=ENG-AFG |title=The death penalty worldwide: developments in 2004 {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2006-01-07 |archive-date=2006-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060107212658/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500012005?open&of=ENG-AFG |url-status=live }}</ref> തീവ്രവാദം,<ref name="bbc 5368922">{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/5368922.stm | work=BBC News | title=Executions spark Indonesia unrest | date=22 September 2006 | accessdate=2 May 2010 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വധശിക്ഷ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്ന നിയമം (നമ്പർ: 2/1964) [[ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ|ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ചാവണം]] വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കേണ്ടതെന്ന് അനുശാസിക്കുന്നു.<ref>[http://www.thejakartapost.com/news/2010/07/26/ago-ok039s-execution-five-death-row-inmates.html AGO OK's execution of five death row inmates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121001165952/http://www.thejakartapost.com/news/2010/07/26/ago-ok039s-execution-five-death-row-inmates.html |date=2012-10-01 }}, The Jakarta Post, 26 July 2010, Accessed 26 July 2010</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|IRN}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201202.php?iddocumento=16302476&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160709/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201202.php?iddocumento=16302476&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|360+ |align="center"|ബാധകമല്ല | ഇറാൻ നൂറുകണക്കിനാൾക്കാരെ എല്ലാ വർഷവും വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കാറുണ്ട്. നടപ്പാക്കുന്ന ശിക്ഷയുടെ എണ്ണത്തിൽ ചൈനയ്ക്കു പിറകിൽ രണ്ടാമതാണ് ഇറാന്റെ സ്ഥാനം. പലരെയും പരസ്യമായാണ് വധിക്കുന്നത്.<ref name="ReferenceA"/> കൊലപാതകം, സായുധമോഷണം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത്, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, ബലാത്സംഗം, കുട്ടികളുമായി ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെടൽ, സ്വവർഗ്ഗഭോഗം, ചാരവൃത്തി, തീവ്രവാദം, ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നകന്നു പോകൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|IRQ}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=41019 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160457/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=41019%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|68+ |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യസുരക്ഷ അപകടത്തിലാക്കുക, മയക്കുമരുന്നു വിതരണം ചെയ്യുക, ബലാത്സംഗം, ചരക്ക് കടത്തുന്ന കോൺവോയികളെ ആക്രമിക്കുക, തീവ്രവാദത്തിനു പണം നൽകുകയോ നടപ്പാക്കുകയോ ചെയ്യുക, എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>http://newstandardnews.net/content/?action=show_item&itemid=799 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225160609/http://newstandardnews.net/content/?action=show_item&itemid=799%20 |date=2018-12-25 }} http://www.iol.co.za/index.php?sf=2813&art_id=qw1091976122311B262 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225160520/https://www.iol.co.za/index.php?sf=2813&art_id=qw1091976122311B262%20 |date=2018-12-25 }}</ref> വധശിക്ഷ 2003 ജൂണിലെ ഇറാക്ക് അധിനിവേശത്തിനു ശേഷം നിർത്ത്ലാക്കിയെങ്കിലും 2004 ആഗസ്റ്റിൽ പുനസ്ഥാപിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGNAU200903209818&lang=e |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2009-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090513021829/http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGNAU200903209818&lang=e |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|ISR}} |align="center"|1962 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ,<ref>{{Cite web |url=http://www.israellawcenter.org/news111402.shtml |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050406025426/http://www.israellawcenter.org/news111402.shtml |url-status=dead }}</ref> രാജ്യദ്രോഹം, വംശഹത്യ, യുദ്ധസമയത്ത് യഹൂദർക്കെതിരായ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. ഇതുവരെ രണ്ടുപേരെയേ വധിച്ചിട്ടുള്ളൂ. മെയിർ ടോബിയാൻസ്കി എന്നയാളെ ചാരനാണെന്ന് ആരോപിച്ച് വധിച്ചതും അഡോൾഫ് ഐക്ക്മാനെ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധിച്ചതുമാണ് ഉദാഹരണങ്ങൾ. 1954-ൽ മറ്റു കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|JPN}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=16303815 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160452/http://www.handsoffcain.info/documenti/japan-3-inmates-hanged-1st-executions-since-%D8%AC%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%A6%DB%8C-2010-16303815 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ഒന്നിൽ കൂടുതൽ ആളുകളെ കൊല്ലുന്നവർക്കും അക്രമത്തോടെ ഒരു കൊലപാതകം ചെയ്യുന്നവർക്കും വധശിക്ഷ നൽകാൻ പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്.<ref>{{cite news | url=http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A11306-2005Jan15?language=printer | work=The Washington Post | accessdate=2 May 2010 | archiveurl=https://archive.today/20121209024214/http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A11306-2005Jan15?language=printer | archivedate=2012-12-09 | title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് | url-status=live }}</ref> ഒന്നിൽ കൂടുതൽ ആൾക്കാരെ കൊല്ലുന്നവർക്ക് ന്യായാധിപർ വധശിക്ഷ വിധിക്കുക സാധാരണമാണ്. 1946 നും 2003-നും മദ്ധ്യേ 766 ആൾക്കാരെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചിരുന്നെങ്കിലും 608 ആൾക്കാരെയേ വധിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. 1989 മുതൽ 1993 വരെ 40 മാസക്കാലം തുടർച്ചയായി വിവിധ നിയമമന്ത്രിമാർ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചിരുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|JOR}} |align="center"|2006<ref>{{Cite web |url=http://www.highbeam.com/doc/1P1-119683004.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160738/https://www.questia.com/hbr-welcome |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/aug03.html|title=|archiveurl=https://archive.today/20040216192609/http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/aug03.html|archivedate=2004-02-16|access-date=2012-07-03|url-status=dead}}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|KAZ}} |align="center"|2003<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500072004?open&of=ENG-KAZ |title=Document Information {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-10-11 |archive-date=2004-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041011173508/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500072004?open&of=ENG-KAZ |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |നിലവിൽ തീവ്രവാദത്തിനും യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/200705.php?iddocumento=9317022&mover=0 |title=Kazakhstan Set To "Virtually" Abolish Death Penalty<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160456/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/200705.php?iddocumento=9317022&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> 2003 ഡിസംബർ 17 മുതൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത് താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്. 2009 ജൂലൈ 30-ന് മറ്റു കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് നിർത്തലാക്കി.<ref>{{Cite web |url=http://nodeathpenalty.santegidio.org/news.aspx?ln=it&id=14&n=13674 |title=Death Penalty is Abolished in Kazahkstan (source: kazahkstanlive.com, reproduced by santegidio.org) |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120301073923/http://nodeathpenalty.santegidio.org/news.aspx?ln=it&id=14&n=13674 |url-status=dead }}</ref> 2011 മാർച്ച് 28-ന് മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള രാഷ്ട്രപതിയുടെ കമ്മീഷൻ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാൻ സർക്കാരിനോടാവശ്യപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15304099 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160734/http://www.handsoffcain.info/documenti/kazakhstan-towards-definitive-abolition-15304099 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|PRK}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201101.php?iddocumento=15300988&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319005359/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201101.php?iddocumento=15300988&mover=0 |url-status=live }}</ref> |align="center"|30+ |align="center"|ബാധകമല്ല |വടക്കൻ കൊറിയ പരസ്യമായ വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കാറുണ്ട്. വ്യഭിചാരം,<ref name="cpuk_oct2008">{{Cite web |url=http://www.capitalpunishmentuk.org/oct08.html |title=“Executions in October 2008”, ''Capital punishment U.K.'' |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607064901/http://www.capitalpunishmentuk.org/oct08.html |url-status=live }}</ref> മയക്കുമരുന്നിടപാടുകൾ, രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരത്തിനെതിരായ ഗൂഢാലോചനകൾ, തീവ്രവാദം, രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം <ref>[http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/kptoc.html#kp0162 Library of Congress Country Study: North Korea:] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120710083139/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/kptoc.html%23kp0162#kp0162 |date=2012-07-10 }}<br />[http://www.photius.com/countries/korea_north/government/korea_north_government_the_judiciary.html Government: The Judiciary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218224925/http://www.photius.com/countries/korea_north/government/korea_north_government_the_judiciary.html |date=2012-02-18 }} · [http://www.photius.com/countries/korea_north/national_security/korea_north_national_security_the_judiciary.html National Security: The Judiciary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218224942/http://www.photius.com/countries/korea_north/national_security/korea_north_national_security_the_judiciary.html |date=2012-02-18 }} · [http://www.photius.com/countries/korea_north/national_security/korea_north_national_security_punishment_and_the_p~182.html National Security: Punishment and the Penal System] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218224946/http://www.photius.com/countries/korea_north/national_security/korea_north_national_security_punishment_and_the_p~182.html |date=2012-02-18 }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|KOR}} |align="center"|1997<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT530012003?open&of=ENG-KOR |title=“Death Penalty News: December 2002” by ''Amnesty International'' |access-date=2003-05-06 |archive-date=2003-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030506200139/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT530012003?open&of=ENG-KOR |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റമാണ്.<ref>[http://www.asiaweek.com/asiaweek/magazine/2000/0225/nat.korea.html ''Time Magazine – Asia Edition'' vol.&nbsp;171, no.&nbsp;12] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010119175300/http://www.asiaweek.com/asiaweek/magazine/2000/0225/nat.korea.html |date=2001-01-19 }} 31 March 2008</ref> 1998-ൽ കിം ഡേ-ജുങ് അധികാരത്തിലെത്തിയ ശേഷം വധശിക്ഷകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnestyusa.org/news/document.do?id=80256DD400782B8480256FE80042AACA |title=South Korea: Death penalty abolition – historic opportunity<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050629061519/http://www.amnestyusa.org/news/document.do?id=80256DD400782B8480256FE80042AACA |url-status=dead }}</ref> എന്നാലും അടുത്തകാലത്ത് ഒരാളെ വധശിക്ഷ നൽകാൻ വിധിച്ചിരുന്നു. 2009 ഏപ്രിൽ വരെ ശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല.<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8011560.stm | work=BBC News | title=Korean killer gets death penalty | date=22 April 2009 | accessdate=27 March 2010 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160411/http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8011560.stm%20 | url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|KIR}} |align="center"|*1979-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1979 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|KWT}} |align="center"|2007<ref>{{Cite web |url=http://english.nessunotocchicaino.it/archivio_news/200705.php?iddocumento=9317282&mover=1 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120318201520/http://english.nessunotocchicaino.it/archivio_news/200705.php?iddocumento=9317282&mover=1 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത്, ബലാത്സംഗം, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|KGZ}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2007 |കിർഗിസ് സർക്കാർ 1998-നു ശേഷം വധശിക്ഷകൾ നടപ്പാക്കുന്നത് നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്. 2007-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.rferl.org/featuresarticle/2007/06/0907D477-B87B-4AFF-9A6B-116AF711B057.html |title=Kyrgyzstan Abolishes Death Penalty – RADIO FREE EUROPE / RADIO LIBERTY<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160409/https://www.rferl.org/a/1077353.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files_156/kyrgyzstan_396/abolition-of-the-death-penalty-by-kyrgyzstan-june-28-2007_9443.html |title=Kyrgyzstan – Abolition of the death penalty by Kyrgyzstan (28 June 2007) – Ministère des Affaires étrangères<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930062833/http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files_156/kyrgyzstan_396/abolition-of-the-death-penalty-by-kyrgyzstan-june-28-2007_9443.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|LAO}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മയക്കുമരുന്ന് കടത്തിന് മരണശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/report2003/Lao-summary-eng |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-07-05 |archive-date=2003-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030705014254/http://web.amnesty.org/report2003/Lao-summary-eng |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|LBN}} |align="center"|2004<ref>{{Cite web |url=http://www.sundayobserver.lk/2004/01/18/wor05.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121016002441/http://www.sundayobserver.lk/2004/01/18/wor05.html |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE180062004?open&of=ENG-LBN |title=Lebanon: Further Information on Death penalty/imminent execution {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-05-23 |archive-date=2004-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040523181604/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE180062004?open&of=ENG-LBN |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|MYS}} |align="center"|2011 |align="center"|1+ |align="center"|ബാധകമല്ല |അപകടകരമായ മരുന്നുകൾ കടത്തുക, ഒരു പട്ടികയിലുൾപ്പെട്ട കുറ്റകൃത്യം ചെയ്യുന്നതിനിടെ തോക്കുപയോഗിക്കുക, തോക്കുപയോഗിക്കാൻ സഹായിക്കുക, യാങ് ഡി-പെർടുവാൻ അഗോങിനെ (ഭരണാധികാരി) അപായപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുക, കൊലപാതകം, എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, ആയുധങ്ങളോ സ്ഫോടകവസ്തുക്കളോ കൈവശമുള്ള ആൾക്കാരുമായി ബന്ധം പുലർത്തുക, യാങ് ഡി-പെർടുവാൻ അഗോങിനെതിരേ യുദ്ധം ചെയ്യുകയോ, യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുകയോ ചെയ്യുക എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് കുറ്റത്തിന്റെ ആഴമനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.aliran.com/monthly/2003/6k.html |title=Malaysia independent news<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2013-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130311212425/http://aliran.com/monthly/2003/6k.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MDV}} |align="center"|*1965-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |1952-ൽ ബ്രിട്ടന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടത്. കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.maldivesculture.com/maldives_murder01.html |title=Maldives – Family demands death penalty for woman's murder<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2002-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020427194548/http://www.maldivesculture.com/maldives_murder01.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MHL}} |align="center"|*1986-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1986 |1986-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് <br /> വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MNG}} |align="center"|2008 |align="center"| |align="center"| |രണ്ടു വർഷം ഔദ്യോഗികമായി വധശിക്ഷ നിർത്തിവച്ച ശേഷം 2012-ൽ പാർലമെന്റ് പൊതുവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അവകാശങ്ങളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടിയിലെ തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന രണ്ടാം പ്രോട്ടോക്കോളിൽ ഒപ്പുവച്ചു. മംഗോളിയ വധശിക്ഷ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കും നിർത്തലാക്കുന്നതിന് ശ്രമിക്കാമെന്ന് ഇതോടെ സമ്മതിച്ചു. വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിക്കാൻ ഈ ഉടമ്പടി അനുവദിക്കുന്നില്ല. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|FSM}} |align="center"|*1986-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1986 |1986-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് <br /> വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MMR}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>http://www.derechos.org/news/archives/000506.html</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|NRU}} |align="center"|*1968-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കടൽക്കൊള്ള, കൊലപാതകം, എന്നീകുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമവ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|NPL}} |align="center"|1979 |align="center"| |align="center"|1997 |1997-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് <br /> വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|NZL}} |align="center"|1957 |align="center"| |align="center"|2007 |1989-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 2007-ൽ കുക്ക് ദ്വീപ് ന്യൂസിലാന്റിന്റെ അധീനപ്രദേശങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്ന അവസാന സ്ഥലമായി മാറി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|OMN}} |align="center"|2007 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്തൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/web/ar2002.nsf/mde/oman |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2002-11-13 |archive-date=2002-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20021113122632/http://web.amnesty.org/web/ar2002.nsf/mde/oman |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|PAK}} |align="center"|2008<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/200808.php?iddocumento=10318713&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319005541/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/200808.php?iddocumento=10318713&mover=0 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്തൽ, തീവ്രവാദം, ബലാത്സംഗം, ദൈവനിന്ദ, നിയമവിരുദ്ധമായ കൂട്ടം കൂടൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|PLW}} |align="center"|*1994-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1994 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|PSE}} |align="center"|2012 |align="center"|3 |align="center"|ബാധകമല്ല |പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി പരസ്യമായ വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കാറുണ്ട്. കൊലപാതകം, ബലാത്സംഗം, ഇസ്രായേൽ അധികാരികളുമായി സഹകരിക്കൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.scoop.co.nz/stories/WO0504/S00011.htm |title=Scoop: Palestine Urged Not to Resume Executions<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121003064419/http://www.scoop.co.nz/stories/WO0504/S00011.htm |url-status=live }}</ref><ref>[http://www.haaretz.com/hasen/spages/1090973.html Palestinian woman accused of spying for Israel may face death] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721115549/http://www.haaretz.com/hasen/spages/1090973.html |date=2009-07-21 }}, [[Associated Press]] 07/06/2009</ref> വെസ്റ്റ് ബാങ്കിൽ 17 കുറ്റങ്ങൾക്കും ഗാസയിൽ 15 കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. [http://www.hrw.org/en/news/2008/12/15/palestinian-authority-death-sentences-surge-west-bank-gaza] 2002-നു ശേഷം യാസർ അറാഫാത് വധശിക്ഷകൾ അനുവദിക്കാത്തതിനാൽ ഒരു അനൗദ്യോഗിക വധശിക്ഷാ നിരോധനം നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ഹമാസിന്റെ ഇസ്ലാമിക കോടതി കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ വിധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [http://news.xinhuanet.com/english/2009-03/10/content_10986709.htm] |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|PNG}} |align="center"|*1975-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല.<ref>[http://www.abc.net.au/am/content/2007/s2087787.htm "PNG urged to abandon death penalty"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170512150957/http://www.abc.net.au/am/content/2007/s2087787.htm |date=2017-05-12 }}, Australian Broadcasting Corporation, 12 November 2007</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ബ്രിട്ടന്റെ കോളനിയായിരിക്കെ 1954 നവംബറിലാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയത്. രാജ്യദ്രോഹം, കടൽക്കൊള്ള, കടൽക്കൊള്ള നടത്താനുള്ള ശ്രമം, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|PHL}} |align="center"|----<ref>{{Cite web |url=http://otayph.blogspot.com.au/2011/10/should-we-have-death-penalty-again.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-12 |archive-date=2012-07-12 |archive-url=https://archive.today/20120712175756/otayph.blogspot.com.au/2011/10/should-we-have-death-penalty-again.html |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2006 |1987-ൽ ഫിലിപ്പീൻസിലെ നിലവിലുള്ള ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. 1993-ൽ വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിച്ചെങ്കിലും 2006 ജൂൺ 24-ന് നിയമപ്രകാരം (നമ്പർ. 9346) വധശിക്ഷ വീണ്ടും നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|QAT}} |align="center"|2003<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/bancadati/schedastato.php?idstato=15000104&idcontinente=23 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160542/http://www.handsoffcain.info/bancadati/asia-middle-east-australia-and-oceania/qatar-15000104 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ചാരപ്രവൃത്തി;<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE220012002?open&of=ENG-QAT |title=Qatar: Death Penalty, Firas Nassuh Salim Al-Majali {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-08-13 |archive-date=2003-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030813054131/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE220012002?open&of=ENG-QAT |url-status=dead }}</ref> രാജ്യസുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയുയർത്തുക;<ref>{{Cite web |url=http://www.journalism.co.uk/news/story1331.shtml |title=Journalism.co.uk :: Crusading journalist wins case against Al-Jazeera<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160343/https://www.journalism.co.uk/news/story1331.shtml%20 |url-status=live }}</ref> മതവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നകന്നു പോവുക <ref name="barnabasfund CMD"/> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|WSM}} |align="center"|*1962-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2004<ref>{{Cite web |url=http://www.paclii.org/ws/legis/num_act/codpaa2004388/ |title=Crimes (Abolition of Death Penalty) Amendment Act 2004<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160732/http://www.paclii.org/ws/legis/num_act/codpaa2004388/%20 |url-status=live }}</ref> | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|SAU}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/index.php?iddocumento=16303133&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160410/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/index.php?iddocumento=16303133&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|82+ |align="center"|ബാധകമല്ല |സൗദി അറേബ്യ പരസ്യ വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട്. നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് കൊലപാതകം, മതവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നകന്നു പോകൽ, മയക്കുമരുന്നു കടത്തൽ, ബലാത്സംഗം, സായുധമോഷണം,<ref>{{cite news | url=http://www.news.com.au/breaking-news/women-executed-by-sword-in-saudi-arabia/story-e6frfku0-1226165421702 | agency=AFP | title=Women executed by sword in Saudi Arabia | date=13 October 2011 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160536/https://www.news.com.au/breaking-news/women-executed-by-sword-in-saudi-arabia/news-story/0724ba883bccb0d25aa8a722efa5880e | url-status=dead }}</ref> മയക്കുമരുന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ, മന്ത്രവാദം, ലൈംഗിക കുറ്റങ്ങൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/saudi_arabia/saudi_arabia.htm |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070902193014/http://www.sodomylaws.org/world/saudi_arabia/saudi_arabia.htm |url-status=dead }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വാളുപയോഗിച്ച് [[ശിരഛേദം]] ചെയ്താണ് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|SGP}} |align="center"|2010<ref name="amnesty.org">{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2011/en/ea1b6b25-a62a-4074-927d-ba51e88df2e9/act500012011en.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110914055156/https://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2011/en/ea1b6b25-a62a-4074-927d-ba51e88df2e9/act500012011en.pdf |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, രാജ്യദ്രോഹം, തോക്കുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില കുറ്റങ്ങൾ, 15 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ ഹിറോയിൻ, മോർഫിൻ എന്നിവ കടത്തുക, 30 ഗ്രാം കൊക്കൈൻ കടത്തുക, 500 ഗ്രാം കഞ്ചാവ് കടത്തുക <ref>{{Cite web |url=http://www.singapore-window.org/sw02/020412re.htm |title=Singapore death penalty shrouded in silence<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070902083312/http://www.singapore-window.org/sw02/020412re.htm |url-status=dead }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SLB}} |align="center"|*1978-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1978 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|LKA}} |align="center"|1976 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, നിരപരാധിക്ക് വധശിക്ഷ കിട്ടാൻ കാരണമായേക്കാവുന്ന തരത്തിൽ കോടതിയിൽ കള്ളസാക്ഷി പറയുക, ബലാത്സംഗം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത് എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് 1976 മുതൽ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|SYR}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.hrw.org/news/2012/04/09/syria-extrajudicial-executions |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160345/https://www.hrw.org/news/2012/04/09/syria-extrajudicial-executions |url-status=live }}</ref> |align="center"|1+ |align="center"|ബാധകമല്ല |സിറിയ പരസ്യമായി വധശിക്ഷ നടത്താറുണ്ട്. രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം, രാജ്യത്തിനെതിരേ ആയുധമെടുക്കുക, ശത്രുരാജ്യത്തേയ്ക്ക് കൂറുമാറുക, സൈനികനിയമം നിലവിലുള്ളപ്പോഴോ യുദ്ധസമയത്തോ ജനങ്ങളെ ഇളക്കിവിടുക, അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം, ബലാത്സംഗം, മുസ്ലീം ബ്രദർഹുഡ് സംഘടനയിൽ അംഗമായിരിക്കുക എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|Taiwan|ROC}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://focustaiwan.tw/ShowNews/WebNews_Detail.aspx?Type=aIPL&ID=201103040033 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160359/http://focustaiwan.tw/news/aipl/201103040033%20.aspx |url-status=dead }}</ref> |align="center"|5 |align="center"|ബാധകമല്ല |2004 മുതൽ 2010 വരെ വധശിക്ഷകൾ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. 2010-ൽ വധശിക്ഷകൾ നൽകുന്നത് പുനരാരംഭിച്ചു. 2011 മാർച്ച് 4-ന് അഞ്ചു പേരെ വധിക്കുകയുണ്ടായി. 2011 മേയ് 3-ന് സൈനികനിയമത്തിൽ നിന്ന് വധശിക്ഷയ്ക്കുള്ള വകുപ്പുകൾ എടുത്തുകളയപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15305773 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160621/http://www.handsoffcain.info/documenti/taiwan-death-penalty-removed-from-military-law-15305773 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|TJK}} |align="center"|2004 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |അക്രമത്തോടെയുള്ള കൊലപാതകം, അക്രമത്തോടെയുള്ള ബലാത്സംഗം, തീവ്രവാദം, ജീവജാലങ്ങളെ കൊന്നൊടുക്കുക, വംശഹത്യ് എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. .<ref>{{Cite web |url=http://www.legislationline.org/index.php?country=49&org=0&eu=0&topic=8 |title=Legislationline – free online legislation database<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927182905/http://www.legislationline.org/index.php?country=49&org=0&eu=0&topic=8 |url-status=dead }}</ref> 2004 ഏപ്രിൽ 30-ന് പ്രസിഡന്റ് എമോമലീ റാഹ്മോൻ വധശിക്ഷ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|THA}} |align="center"|2009<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/news/thailand-first-executions-six-years-20090826 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2013-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130125001415/http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/news/thailand-first-executions-six-years-20090826 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജാവിനെ കൊല്ലുക, രാജ്യദ്രോഹം, കലാപം, തായ്ലാന്റിന്റെ ബാഹ്യസുരക്ഷയ്ക്കെതിരേയുള്ള കുറ്റങ്ങൾ, വിദേശരാജ്യത്തലവനെ കൊല്ലുകയോ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുകയോ ചെയ്യുക, കൈക്കൂലി, കൊള്ളിവയ്പ്പ്, ബലാസ്തംഗം, മുന്നൊരുക്കത്തോടെ കൊലചെയ്യുക, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, മോഷണത്തിനിടെ മരണത്തിനു കാരണമാവുക എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. പൂർണമായ ലിസ്റ്റിന് [http://www.fidh.org/IMG/pdf/Thailand411-2.pdf] കാണുക. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|TLS}} |align="center"|*2002-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2002.<ref name="East Timor">{{Cite web |url=http://www.gov.east-timor.org/constitution/constitution-Timor-Leste.pdf |title=Text of the East Timor Constitution in English |access-date=2005-01-11 |archive-date=2005-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050111111852/http://www.gov.east-timor.org/constitution/constitution-Timor-Leste.pdf |url-status=live }}</ref> |1999-ൽ ഇന്തോനേഷ്യയുടെ ഭാഗമായിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ (ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. 2002-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. .<ref name="East Timor"/> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|TON}} |align="center"|1982<ref name=commonwealth>{{cite web |url=http://www.capitalpunishmentuk.org/common.html |title=Capital punishment in the Commonwealth |publisher=Capital Punishment U.K. |accessdate=4 July 2009 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160448/http://www.capitalpunishmentuk.org/common.html%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|TKM}} |align="center"|1997 |align="center"| |align="center"|1999 |1999-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|TUV}} |align="center"|*1978-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1978 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|ARE}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://gulfnews.com/news/gulf/uae/crime/dubai-mosque-murderer-executed-1.760146 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160326/https://gulfnews.com/news/gulf/uae/crime/dubai-mosque-murderer-executed-1.760146%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|1 |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, മയക്കുമരുന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ <ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE250012002?open&of=ENG-ARE |title=&#91;&#91;United Arab Emirates&#93;&#93; (&#91;&#91;UAE&#93;&#93;): Death penalty {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-08-26 |archive-date=2003-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030826141548/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE250012002?open&of=ENG-ARE |url-status=dead }}</ref> ബലാത്സംഗം, രാജ്യദ്രോഹം, അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം, തീവ്രവാദം എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|UZB}} |align="center"|2005<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGEUR620052005?open&of=ENG-392 |title=Uzbekistan: Further information on: Fear of imminent execution/torture and ill-treatment {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2005-05-12 |archive-date=2005-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050512044443/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGEUR620052005?open&of=ENG-392 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2008 |ഉസ്ബക്കിസ്ഥാൻ പ്രസിഡന്റ് ഇസ്ലാം കരീമോവ് 2005 ആഗസ്റ്റ് 1-ന് വധശിക്ഷയ്ക്കു പകരം ജീവപര്യന്തം തടവു നൽകാനുള്ള ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.legislationline.org/legislation.php?tid=144&lid=4241&less=false |title=Presidential Decree on the abolition of the death penalty – Legislationline – free online legislation database<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071028100531/http://www.legislationline.org/legislation.php?tid=144&lid=4241&less=false |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|VUT}} |align="center"|*1980-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1980 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|VNM}} |align="center"|2011 |align="center"|5+ |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, സർക്കാരിനെ മറിച്ചിടാൻ ശ്രമിക്കുക, ചാരവൃത്തി, കലാപം, സംഘം ചേർന്നുള്ള കൊള്ള, തീവ്രവാദം, അട്ടിമറി, വിമാനം റാഞ്ചൽ, ദേശസുരക്ഷാപ്രാധാന്യമുള്ള വസ്തുക്കൾ നശിപ്പിക്കുക, സമാധാനത്തിനു തുരങ്കം വയ്ക്കുക, യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾ, മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ, മയക്കുമരുന്നുകൾ നിർമ്മിക്കുകയോ ഒളിപ്പിക്കുകയോ കടത്തുകയോ ചെയ്യുക, കൊലപാതകം, ബലാത്സംഗം, മോഷണം പണം തട്ടിപ്പ്, ചതി<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/index/engasa410232003 |title=Socialist Republic of Viet Nam: The death penalty – inhumane and ineffective {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-12-31 |archive-date=2003-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031231063223/http://web.amnesty.org/library/index/engasa410232003 |url-status=live }}</ref> എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|YEM}} |align="center"|2011 |align="center"|41+ |align="center"|ബാധകമല്ല |യമനിൽ പരസ്യമായ വധശിക്ഷകൾ നടത്താറുണ്ട്. നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ കൊലപാതകം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE310052005?open&of=ENG-YEM |title=Yemen: Further information on Imminent execution, Fuad 'Ali Mohsin al-Shahari\n\n {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2006-03-02 |archive-date=2006-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060302161940/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE310052005?open&of=ENG-YEM |url-status=dead }}</ref> വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE310042004?open&of=ENG-YEM |title=Yemen: Further Information on: Death by stoning and flogging {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-10-12 |archive-date=2004-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041012181235/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE310042004?open&of=ENG-YEM |url-status=dead }}</ref> സ്വവർഗസംഭോഗം,<ref name="glas.org signor">{{Cite web |url=http://www.glas.org/ahbab/Articles/signor.htm |title=Egypt52<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160644/http://www.glas.org/ahbab/Articles/signor.htm%20 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/world.htm#Middle%20East |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050204065022/http://www.sodomylaws.org/world/world.htm#Middle%20East |url-status=dead }}</ref> ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകുക <ref name="barnabasfund CMD"/> എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |} ==യൂറോപ്പ്== ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗങ്ങളോ നിരീക്ഷകരോ ആയ യൂറോപ്പിലെ 56 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളിൽ: *1 (2%) വധശിക്ഷ നിയമത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യമാൺ - ബെലാറൂസ്. *47 (96%) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *0 (0%) യുദ്ധം പോലെയുള്ള അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. *1 (2%) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ള രാജ്യമാണ് - റഷ്യ. മേൽപ്പറഞ്ഞ കണക്കിൽ പെടാത്ത 6 (പരിമിതമായ അംഗീകാരം മാത്രമുള്ള) രാജ്യങ്ങളുണ്ട്. ഇതിൽ കൊസോവോ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾ (അബ്ഘാസിയ, നോർതേൺ സൈപ്രസ്, നഗോർണോ-കാരബാക്ക്, സൗത്ത് ഒസ്സേഷ്യ, ട്രാൻസിറ്റാനിയ എന്നിവ) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. 2012-ൽ ലാത്വിയ വധശിക്ഷ പൂർണമായും നിർത്തലാക്കിയതാണ് ഈ പട്ടികയിൽ ഏറ്റവും പുതിയ വിവരം. *1997-നു ശേഷം ബെലാറൂസ് മാത്രമാണ് യൂറോപ്പിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ള രാജ്യം. യൂറോപ്പിന്റെ ലിഖിത ചരിത്രത്തിൽ വധശിക്ഷയൊന്നും നടപ്പാക്കാത്തതായ വർഷം 2009 മാത്രമാണ്. 2010- ൽ യൂറോപ്പിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ : ബെലാറൂസ് (2).<ref name="amnesty.org.au"/> <br> 2011-ൽ യൂറോപ്പിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: ബെലാറൂസ് (2) ''കുറിപ്പ്: പട്ടികകൾ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലോ കാലക്രമത്തിലോ [[Image:Sort both.svg]] ഐകൺ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റാവുന്നതാണ്.'' {| class="wikitable sortable" ! [[#Legend|കീ]] ! style="width:13em;" | രാജ്യം ! style="width:7em;" | അവസാനം വധശിക്ഷ നടന്ന വർഷം ! style="width:5em;" | 2011-ലെ വധശിക്ഷകൾ ! style="width:7em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |-bgcolor="#FFFFFF"f |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|Republic of Abkhazia}} |align="center"|*1999-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |align="centre"| സ്വതന്ത്ര രാജ്യമായി പൂർണമായ അംഗീകാരം ലഭിച്ചിട്ടില്ല. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ALB}} |align="center"|1995<ref name="geocities richard-clark-europe">{{Cite web |url=http://www.geocities.com/richard.clark32@btinternet.com/europe.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-04-08 |archive-date=2008-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408233138/http://www.geocities.com/richard.clark32@btinternet.com/europe.html |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|2007 |2007 ഫെബ്രുവരി 6-ന് മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള യൂറോപ്യൻ ഉടമ്പടിയുടെ 13-ആം പ്രോട്ടോക്കോൾ അംഗീകരിച്ചു. ഇതിന് 2007 ജൂൺ 1 മുതൽ പ്രാബല്യമുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/pages/deathpenalty-treaties-eng |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-07-11 |archive-date=2003-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030711051220/http://web.amnesty.org/pages/deathpenalty-treaties-eng |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|AND}} |align="center"|1943 |align="center"| |align="center"|1990 |1990-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ARM}} |align="center"|*1991--ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1998 |1998-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|AUT}} |align="center"|1950 |align="center"| |align="center"|1968 |സമാധാനകാലത്ത് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത് 1950-ൽ നിർത്തലാക്കി. 1968-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം പൂർണമായി നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|AZE}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|1998 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|BLR}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.vg.no/nyheter/utenriks/artikkel.php?artid=10079293 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160436/https://www.vg.no/nyheter/utenriks/i/wWBxM/bombedoemt-henrettet-i-hviterussland |url-status=live }}</ref> |align="center"|2 |align="center"|ബാധകമല്ല |വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ യൂറോപ്പിലെ അവശേഷിക്കുന്ന ഒരേയൊരു രാജ്യമാണ് ബെലാറൂസ്. നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ ആക്രമണത്തിനും; സമാധാനം തകർക്കാനുദ്ദേശിച്ച് വിദേശരാജ്യങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികളെ കൊല്ലുന്നതിനും; അന്താരാഷ്ട്ര തീവ്രവാദപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും; വംശഹത്യയ്ക്കും; മനുഷ്യരാശിയുടെ സുരക്ഷയ്ക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾക്കും ; അക്രമത്തോടെയുള്ള കൊലപാതകങ്ങൾക്കും; തീവ്രവാദത്തിനും; തീവ്രവാദപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും; ജീവഹാനിക്കിടയാക്കുന്ന രാജ്യദ്രോഹപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുൻ; അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കാനുള്ള ഗൂഢാലോചനയ്ക്കും; അട്ടിമറിക്കും; പോലീസുദ്യോഗസ്ഥന്റെ കൊലയ്ക്കും; വിനാശകാരിയായ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും; യുദ്ധനിയമങ്ങളും സമ്പ്രദായങ്ങളും ലംഘിക്കുന്നതിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.legislationline.org/index.php?country=6&org=0&eu=0&topic=8 |title=Legislationline – free online legislation database<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927182840/http://www.legislationline.org/index.php?country=6&org=0&eu=0&topic=8 |url-status=dead }}</ref> (കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ ബെലാറൂസിൽ|ഈ താൾ കാണുക]] |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|BEL}} |align="center"|1950 |align="center"| |align="center"|1996 |1863-ലാണ് സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്.. യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ 1950-ൽ നടന്നു. 1996-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|BIH}} |align="center"|*1992-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1998 |1975-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1998-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|BGR}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|1998 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CYP}} |align="center"|1962 |align="center"| |align="center"|2002 |1983-ൽ കൊലപാതകത്തിനുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|HRV}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1991 |1987-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്.<ref>{{cite web | url=http://www.glas-slavonije.hr/vijest.asp?rub=8&ID_VIJESTI=108800 | title=Deveterostruko ubojstvo najteži zločin | date=27 May 2009 | work=[[Glas Slavonije]] | language=Croatian | accessdate=29 November 2011 | archive-date=2011-10-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111001195225/http://www.glas-slavonije.hr/vijest.asp?rub=8&ID_VIJESTI=108800 | url-status=live }}</ref> 1990-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം ക്രോയേഷ്യൻ യൂഗോസ്ലാവ് റിപ്പബ്ലിക്കിൽ നിരോധിതമായി. 1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ച ശേഷം ക്രോയേഷ്യ ഫെഡറൽ യൂഗോസ്ലാവ് നിയമത്തിൽ നിന്നും വിട്ടുമാറി. ഇതോടെ വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. ക്രോയേഷ്യൻ ഭരണഘടനയുടെ 21-ആം ആർട്ടിക്കിൾ വധശിക്ഷ നിരോധിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name=croatian-contitution>{{cite web|url=http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/232289.html|title=Constitution of Croatia|publisher=Narodne Novine|accessdate=1 May 2011|archive-date=2019-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107023153/https://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/2001_05_41_705.html|url-status=live}}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CZE}} |align="center"|*1993-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1990 |1989-ൽ ചെക്കോസ്ലോവാക്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1990-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|DNK}} |align="center"|1950 |align="center"| |align="center"|1978 |1892-ലാണ് സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ 1950-ൽ നടന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ജർമനിയുടെ അധിനിവേശത്തിനിടെ നടന്ന കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ ഉണ്ടാക്കിയ നിയമം മുൻകാല പ്രാബല്യത്തോടെ നടപ്പാക്കുകയായിരുന്നു. 1951-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുകയും 1993-ൽ നിയമപരമായി ഇക്കാര്യം ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 1952 മുതൽ 1978 വരെ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള നിയമം നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് ''[[വധശിക്ഷ ഡെന്മാർക്കിൽ|ഈ താൾ കാണുക]]''. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|EST}} |align="center"|1991 |align="center"| |align="center"|1998 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|FIN}} |align="center"|1944 |align="center"| |align="center"|1972 |1825-ലായിരുന്നു സമാധാനകാലത്തെ അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1944-ലാണ് യുദ്ധസമയത്തെ അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1949-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി (നിലവിലുള്ള വധശിക്ഷകൾ ജീവപര്യന്തം തടവാക്കി ഇളവു ചെയ്തു. 1972-ൽ പൂർണമായി വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചു. 1984-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|FRA}} |align="center"|1977 |align="center"| |align="center"|1981 |ഭരണകൂടം (Directory)1795-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിരുന്നെങ്കിലും നെപ്പോളിയൻ 1810-ൽ ഇത് പുനസ്ഥാപിച്ചു. 1981-ൽ നിയമം മൂലം വീണ്ടും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 2007-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ ഫ്രാൻസിൽ|ഈ താൾ കാണുക]] |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|GEO}} |align="center"|1995<ref name="geocities richard-clark-europe"/> |align="center"| |align="center"|2006 |1997-ൽ മിക്ക കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് ഒഴിവാക്കി. പക്ഷേ ഭരണഘടന പ്രകാരം സുപ്രീം കോടതിക്ക് മരണകാരണമാകുന്ന വളരെ ഗുരുതരമായ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള അധികാരമുണ്ടായിരുന്നു. 2006 ഡിസംബർ 27-ന് പ്രസിഡന്റ് മിഖായേൽ സാകാഷ് വില്ലി കൊണ്ടുവന്ന ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി പ്രകാരം വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|DEU}} |align="center"|1949 <br>([[East Germany|GDR]]: 1981) |align="center"| |align="center"|1949 <br>(GDR :1987) |പശ്ചിമജർമനിയിൽ നിയമപ്രകാരം 1949 മുതൽ വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 1956-ൽ പശ്ചിമ ജർമനിയിൽ അമേരിക്കൻ സൈന്യം ഒരു വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ നിലവിലില്ലാത്ത പൂർവ ജർമനി (GDR) 1987-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിരുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|GRC}} |align="center"|1972 |align="center"| |align="center"|2001 | 1994-ൽ യുദ്ധസമയത്തെ രാജ്യദ്രോഹമല്ലാതെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി (നിയമം 2207/1994). 2001-ൽ ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി പ്രകാരം പൂർണമായി നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|HUN}} |align="center"|1988 |align="center"| |align="center"|1990 |1990-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കുമുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. ജൂലൈ 14-നാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ISL}} |align="center"|*1944-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1928 |1830-ൽ ഡെന്മാർക്കിന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1928-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിക്കുന്നത് ഭരണഘടനാപരമായി അസാദ്ധ്യമാക്കുന്ന നിയമം 1995-ൽ പാർലമെന്റ് ഐകകണ്ഠ്യേന പാസാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|IRL}} |align="center"|1954 |align="center"| |align="center"|1990 |രാജ്യത്ത് അഭിപ്രായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ പാസായ ഇരുപത്തൊന്നാം ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി മറ്റൊരു ഭരണഘടനാ ഭേദഗതിയിലൂടെയല്ലാതെ (അഭിപ്രായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെയേ ഇത് സാധിക്കൂ) നടപ്പാക്കുന്നത് തടഞ്ഞു. 1990 വരെ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ കൊല്ലുന്നതിന് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ITA}} |align="center"|1947 |align="center"| |align="center"|1994 |1786 നവംബർ 30-ന് ഡച്ചി ഓഫ് ടസ്കാനി (അന്ന് സ്വതന്ത്രമായിരുന്നെങ്കിലും ഇപ്പോൾ ഇറ്റലിയുടെ ഭാഗമാണ്) വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കുന്ന ആദ്യ ആധുനിക രാജ്യമായി. 1849 ഫെബ്രുവരി മുതൽ ജൂലൈ വരെ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന റോമൻ റിപ്പബ്ലിക് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിരുന്നു. ഫ്രഞ്ച് സൈന്യം ഈ ഭരണകൂടത്തെ മറിച്ചിട്ടതോടെ ഈ നിരോധനത്തിനവസാനമായി. 1860-ൽ രാജഭരണത്തിനു കീഴിൽ ഇറ്റലി രൂപീകൃതമായപ്പോൾ ടസ്കാനി ഒഴികെയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയിരുന്നു. 1889-ൽ വധശിക്ഷ സാധാരണ നിയമത്തിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്തു. പക്ഷേ സൈനിക നിയമത്തിലും അധിനിവേശപ്രദേശങ്ങൾക്കു മേലുള്ള നിയമങ്ങളിലും ഇത് പിന്നീടും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. 1926-ൽ മുസോളിനി വധശിക്ഷ സിവിൽ നിയമത്തിൽ പുനസ്ഥാപിച്ചു. പുതിയ ഭരണഘടന 1948-ൽ യുദ്ധസമയത്തൊഴികെയുള്ള കാലത്ത് വധശിക്ഷ വീണ്ടും നിരോധിച്ചു. 1994-ൽ സൈനിക നിയമത്തിൽ നിന്നും ഒഴിവാക്കിയതോടെ വധശിക്ഷ പൂർണമായും നിരോധിക്കപ്പെട്ടു. 2007-ൽ ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി ചെയ്ത് വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കിയതോടെ ഇനിയൊരു ഭരണഘടനാ ഭേദഗതിയിലൂടെയേ വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിക്കാൻ സാധിക്കൂ എന്ന സ്ഥിതിയാണിപ്പോൾ. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ ഇറ്റലിയിൽ|ഈ താൾ കാണുക]] |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|Kosovo}}¹ |align="center"|*2008-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2008 |2008-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി.<ref>[[s:Proposed Constitution of the Republic of Kosovo (7 April 2008)#Article 25 .5BRight to Life.5D|Wikisource: Constitution of Kosovo]]</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|LVA}} |align="center"|1996 |align="center"| |align="center"|2012 |1999-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 2012-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കുമുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി.<ref>{{Cite web |url=https://wcd.coe.int/com.instranet.InstraServlet?command=com.instranet.CmdBlobGet&InstranetImage=2024032&SecMode=1&DocId=1852830&Usage=2 |title=Ratified & effective in 2012 |access-date=2012-07-04 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160603/https://dispatch.coe.int/?home=wcd.coe.int&command=com.instranet.CmdBlobGet&InstranetImage=2024032&SecMode=1&DocId=1852830&Usage=2%20 |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|LIE}} |align="center"|1785 |align="center"| |align="center"|1987 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|LTU}} |align="center"|1995 |align="center"| |align="center"|1998 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|LUX}} |align="center"|1949 |align="center"| |align="center"|1979 |1979-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MKD}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1991 |1988-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്..<ref name="geocities richard-clark-europe"/> 1991-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി.. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MLT}} |align="center"| *1964-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2000 |1943-ൽ ബ്രിട്ടന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1971-ൽ കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിനുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി; 2000 വരെ സൈനികനിയമത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു വധശിക്ഷ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MDA}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2005 |1985-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്.<ref name="geocities richard-clark-europe"/> വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ നിയമം 2005 സെപ്റ്റംബർ 23-ന് മോൾഡോവൻ ഭരണഘടനാ കോടതി അംഗീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.tass.ru/eng/level2.html?NewsID=2446740&PageNum=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2014-10-28 |archive-url=https://archive.today/20141028220513/http://www.tass.ru/eng/level2.html?NewsID=2446740&PageNum=0 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MCO}} |align="center"|1847 |align="center"| |align="center"|1962 |1962-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MNE}} |align="center"|*2006-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2006 |1992-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. യൂഗോസ്ലാവ്യൻ ഫെഡറൽ റിപ്പബ്ലിക് 1995-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 2006-ൽ മോണ്ടിനെഗ്രോ സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഘ്യാപിച്ചപ്പോൾ മുതൽ വധശിക്ഷ നിലവിലില്ലാത്ത രാജ്യമാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|NLD}} |align="center"|1952 |align="center"| |align="center"|2010 |1860-ൽ സമാധാനകാലത്തൂള്ള അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നു. 1870-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1982-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ നെതർലാന്റ്സിന്റെ അവസാന അധിനിവേശ പ്രദേശം നെതർലാന്റ്സ് ആന്റിലീസ് ആണ് (2010).<ref name="thedailyherald.com">{{Cite web |url=http://www.thedailyherald.com/islands/1-news/1348-antilles-to-abolish-capital-punishment-.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2011-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716230624/http://www.thedailyherald.com/islands/1-news/1348-antilles-to-abolish-capital-punishment-.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|Nagorno-Karabakh Republic}} |align="center"|*1992-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|NOR}} |align="center"|1948 |align="center"| |align="center"|1979 |1902-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1876-ലാണ് സമാധാനകാലത്തുള്ള കുറ്റത്തിനുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1947–48-കാലത്ത് രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധ സമയത്ത് രാജ്യദ്രോഹം ചെയ്തു എന്ന കുറ്റത്തിന് 37 ആൾക്കാരെ വധിച്ചതാണ് യുദ്ധസമയത്തെ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|POL}} |align="center"|1988 |align="center"| |align="center"|1997 |വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിക്കുന്ന നിയമ ഭേദഗതി 2004-ൽ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. നിയമസഭയിലെ ആദ്യ വോട്ടിൽ 194 വോട്ടുകൾക്കെതിരേ 198 വോട്ടിന് ഈ നിർദ്ദേശം തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടു (14 പേർ വോട്ടെടുപ്പിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നു). പോളണ്ട് യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ ഭാഗമായതിനാൽ ഈ നീക്കം വിജയിക്കാൻ ഒരു സാദ്ധ്യതയുമില്ലായിരുന്നു.<ref name="amnesty.org ENGACT500012005"/> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|PRT}} |align="center"|1846 |align="center"| |align="center"|1976 |1867-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1911-ൽ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1916-ൽ യുദ്ധസമയത്ത് രാജ്യത്തെ വഞ്ചിക്കുക എന്ന കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിച്ചു. 1976-ൽ വീണ്ടും പൂർണമായി നിർത്തലാക്കി.<ref>{{Cite web |url=http://en.www.mcu.es/patrimonio/MC/PatrimonioEur/Red/Portugal_Abolicion_penademuerte.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160351/http://www.mecd.gob.es/redirigeme/?ruta=%2Fmecd%2Fen%2Favisos%2Fmigracion%2Fpatrimonio.html |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ROU}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|1990<ref>{{Cite web |url=http://www.cdep.ro/pls/legis/legis_pck.htp_act_text?idt=11033 |title=Romanian constitution (In Romanian) |access-date=2012-07-04 |archive-date=2018-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180725112100/http://www.cdep.ro/pls/legis/legis_pck.htp_act_text?idt=11033 |url-status=dead }}</ref> |മുൻ ഏകാധിപതി നിക്കോളായ് ചൗഷസ്ക്യൂവും ഭാര്യ എലേനയുമായിരുന്നു റുമാനിയയിൽ അവസാനം വധശിക്ഷ ലഭിച്ചവർ. മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങളും രാജ്യദ്രോഹവുമായിരുന്നു അവർക്കെതിരേ ആരോപിക്കപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ. 1990-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|RUS}} |align="center"|1996 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |3 പ്രാവശ്യം കുറച്ചു സമയത്തേയ്ക്ക് റഷ്യ വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തിവച്ചിരുന്നു. 1917 മാർച്ച് 12 മുതൽ 1917 ജൂലൈ 12 വരെയായിരുന്നു ആദ്യ ഘട്ടം. സാർ ചക്രവർത്തിയുടെ ഭരണകൂടത്തെ അട്ടിമറിച്ച ശേഷമായിരുന്നു ഇത്. 1917 ഒക്ടോബർ 27 മുതൽ 1918 ജൂൺ 16 വരെ ബോൾഷെവിക്കുകൾ അധികാരം പിടിച്ചെടുത്ത ശേഷം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുകയുണ്ടായി. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷം 1947 മുതൽ 1950 വരെ വധശിക്ഷ നിർത്തിവച്ചിരുന്നു. നിലവിലുള്ള ക്രിമിനൽ നിയമം അഞ്ചു കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നുണ്ട് (അക്രമത്തോടു കൂടിയ കൊലപാതകം, പൊതുപ്രവർത്തകനെ കൊല്ലാനുള്ള ശ്രമം, നിയമപാലകനെയോ കുറ്റാന്വേഷകനെയോ കൊല്ലാനുള്ള ശ്രമം, വംശഹത്യ എന്നിവ).<ref>{{Cite web |url=http://www.legislationline.org/topics/country/7/topic/11 |title=Legislationline – free online legislation database<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2019-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228004530/https://www.legislationline.org/topics/country/7/topic/11 |url-status=dead }}</ref> 1997 ഏപ്രിൽ 16-ന് റഷ്യ മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള യൂറോപ്യൻ ഉടമ്പടിയുടെ ആറാം പ്രോട്ടോക്കോൾ ഒപ്പുവച്ചെങ്കിലും ഇതുവരെ അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല. 1996 മുതൽ വധശിക്ഷ താൽക്കാലികമായി നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. 1996 ആഗസ്റ്റിനു ശേഷം റഷ്യയിൽ വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല (1999-ൽ ചെച്ചൻ റിപ്പബ്ലിക്കിൽ ഒരു വധശിക്ഷ നടന്നതാണ് ഇതിനൊരപവാദം). 2009 നവംബറിൽ റഷ്യയിലെ ഭരണഘടനാ കോടതി മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള യൂറോപ്യൻ ഉടമ്പടിയുടെ ആറാം പ്രോട്ടോക്കോൾ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ വധശിക്ഷയ്ക്കുള്ള നിരോധനം നീട്ടി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SMR}} |align="center"|1468 |align="center"| |align="center"|1865 |1848-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1865-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SRB}} |align="center"|1992 |align="center"| |align="center"|2002 |1995-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യൻ ഫെഡറൽ സർക്കാരിന്റെ തലത്തിൽ വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടു. സെർബിയയിലെ നിയമം 2002-ൽ ഇതുമായി സമരസപ്പെടുത്തി.<ref>{{Cite web |url=http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/11/07/srpski/T01110601.shtml |title=www.glas-javnosti.rs<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2012-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120303092958/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/11/07/srpski/T01110601.shtml |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SVK}} |align="center"|*1993 ജനുവരി 1-ന് സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1993 |1989-ൽ ചെക്കോസ്ലോവാക്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1990-ൽ ചെക്കോസ്ലോവാക്യയുടെ ഭാഗമായിരിക്കവെ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|Republic of South Ossetia}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |align="center"| |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SVN}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1991 |1959-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്.. 1989-ൽ സ്ലോവേനിയൻ യൂഗോസ്ലാവ് റിപ്പബ്ലിക്കിൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഘ്യാപിച്ചതോടു കൂടി സ്ലോവേനിയ ഫെഡറൽ സർക്കാരിന്റെ വധശിക്ഷാ നിയമത്തിൽ നിന്നും വിടുതൽ നേടിയതോടെ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാത്ത രാജ്യമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ESP}} |align="center"|1975 |align="center"| |align="center"|1995 |1978-ൽ യുദ്ധസമയത്ത് സൈനികനിയമമനുസരിച്ച് നടക്കുന്ന ശിക്ഷകൾക്കൊഴികെയുള്ള വധശിക്ഷ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. 1995-ൽ സൈനികനിയമത്തിൽ നിന്നും വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കി.<ref>{{Cite web |url=http://www.boe.es/aeboe/consultas/bases_datos/doc.php?id=BOE-A-1995-25714 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2012-07-31 |archive-url=https://archive.today/20120731074938/http://www.boe.es/aeboe/consultas/bases_datos/doc.php?id=BOE-A-1995-25714 |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SWE}} |align="center"|1910 |align="center"| |align="center"|1973 |1921-ൽ സമാധാനകാലത്തുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കും 1973-ൽ യുദ്ധസമയത്തുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. 1975-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ സ്വീഡനിൽ|ഈ താൾ കാണുക]]. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CHE}} |align="center"|1944 |align="center"| |align="center"|1992 |1874-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1879-ൽ പുനസ്ഥാപിച്ചു. 1940 വരെ ചില മേഖലകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു (9 വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലായി). 1938-ൽ യുദ്ധസമയത്ത് സൈനികനിയമങ്ങളനുസരിച്ചുള്ള കുറ്റങ്ങളല്ലാത്തവയ്ക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1992-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷയും നിർത്തലാക്കി. 1999-ലെ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|Transnistria}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുക, സായുധ കലാപം, ന്യായാധിപനെയോ അന്വേഷണോദ്യോഗസ്ഥനെയോ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുക, എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. 1999 ജനുവരി 1-നു ശേഷം വധശിക്ഷ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|TUR}} |align="center"|1984 |align="center"| |align="center"|2004 |2004-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|Turkish Republic of Northern Cyprus}} |align="center"|*1983-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |യുദ്ധസമയത്തെ രാജ്യദ്രോഹം, തീവ്രവാദപ്രവർത്തനം, കടൽക്കൊള്ള, തുടർച്ചയായ കൊലപാതകങ്ങൾ എന്നിവയാണ് വധസിക്ഷയർഹിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങൾ.<ref>{{Cite web |url=http://www.trncinfo.com/TANITMADAIRESI/2002/ENGLISH/ALLaboutTRNC/Page01.htm#aaa |title=TRNC Public Information Office<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2011-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516204008/http://www.trncinfo.com/tanitmadairesi/2002/ENGLISH/ALLaboutTRNC/Page01.htm#aaa |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|UKR}} |align="center"|1997<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/ailib/aireport/ar99/eur50.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=1999-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/19991109075223/http://www.amnesty.org/ailib/aireport/ar99/eur50.htm |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2000 |1999-ൽ ഭരണഘടനാ കോടതി വധശിക്ഷ ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച ശേഷം 2000 ഫെബ്രുവരിയിൽ വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. 2001 ഏപ്രിലിൽ പുതിയ ക്രിമിനൽ കോഡ് പാസാക്കുകയുണ്ടായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|UK}} |align="center"|1977 (ബർമുഡ) <br>1964 (ബ്രിട്ടൻ) |align="center"| |align="center"|1998 |1964—ലാണ് ബ്രിട്ടനിൽ അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1977-ൽ ബർമുഡയിലാണ് ബ്രിട്ടന്റെ അധീശപ്രദേശങ്ങളിൽ അവസാനമായി വധശിക്ഷ നടന്നത്. ബ്രിട്ടനിൽ കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് 1969-ൽ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. നോർതേൺ അയർലന്റിൽ 1973-ൽ കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് നിർത്തുകയുണ്ടായി. രാജ്യദ്രോഹം, അക്രമത്തോടെയുള്ള കടൽക്കൊള്ള, സൈനികനിയമത്തിനു കീഴിലുള്ള കുറ്റങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന വധശിക്ഷ 1998-ൽ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള യൂറോപ്യൻ ഉടമ്പടിയുടെ പതിമൂന്നാം പ്രോട്ടോക്കോൾ 2003-ൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഇതോടെ വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കിയ വസ്തുത ഉറപ്പായി. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ ബ്രിട്ടനിൽ|ഈ താൾ കാണുക]]. അധീനപ്രദേശങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ അവസാനം നിർത്തലാക്കിയത് ജേഴ്സിയിലാണ് (2006 ഡിസംബർ 10-ന്). ([[വധശിക്ഷ ജേഴ്സിയിൽ]] കാണുക). |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|VAT}} |align="center"|1870<ref>{{Cite web |url=http://www.natcath.com/NCR_Online/archives/091401/091401a.htm |title=Cover story: He executed justice<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2001-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20011101030942/http://www.natcath.com/NCR_Online/archives/091401/091401a.htm |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|1969 | |} ¹ കൊസോവോയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം സെർബിയൻ റിപ്പബ്ലിക്കും റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കൊസോവോയും തമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിലിരിക്കുകയാണ്. ==വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതിന്റെ നാൾവഴി== ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലെ അംഗങ്ങളായതോ നിരീക്ഷകപദവിയുള്ളതോ ആയ വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടുള്ള 97 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയാണ് താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. [[വധശിക്ഷ വെനസ്വേലയിൽ|വെനസ്വേല]] 1863-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ ശേഷമുള്ള 100 വർഷങ്ങളിൽ 10 രാജ്യത്തൾക്കേ തുടർച്ചയായി വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കാൻ സാധിച്ചുള്ളൂ. മറ്റു പല രാജ്യങ്ങളും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും അവിടങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ തിരിച്ചുവരവ് നടത്തുകയായിരുന്നു. 1960-നു ശേഷം വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിനോട് ലോകമാസകലം അനുഭാവപൂർണമായുള്ള സമീപനം ഉടലെടുത്തുവരുന്നുണ്ട്. 1960-കളിൽ 4 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. അതുവരെയുള്ള കണക്കു വച്ചു നോക്കിയാൽ ഇതൊരു റിക്കോർഡാണ്. 1970-കളിൽ 10 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതോടെ ഈ ദിശയിൽ ഒരു മുന്നേറ്റം ദൃശ്യമായിത്തുടങ്ങി. 1980-കളിൽ 9 രാജ്യങ്ങൾ കൂടി വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1989-ൽ പല രാജ്യങ്ങളിലും [[കമ്യൂണിസം]] നശിച്ചതോടെ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്നതിൽ ഒരു വൻ മുന്നേറ്റം ദൃശ്യമായിത്തുടങ്ങി. 34 രാജ്യങ്ങളാണ് 1990-കളിൽ വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചത്. 1990-ൽ 8 രാജ്യങ്ങളും 1998-ൽ 7 രാജ്യങ്ങളും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയത് ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യദശകത്തിൽ 26 രാജ്യങ്ങളാണ് വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചത്. 1985-നു ശേഷം രണ്ടു വർഷങ്ങളിലേ ഒരു രാജ്യവും മരണശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കാതിരുന്നിട്ടുള്ളൂ (1988-ഉം 2003-ഉം). '''കുറിപ്പ്''': ഒരു രാജ്യം വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കുകയും പുരസ്ഥാപിക്കുകയും വീണ്ടും ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ (ഉദാ: [[വധശിക്ഷ ഫിലിപ്പീൻസിൽ|ഫിലിപ്പീൻസ്]], [[വധശിക്ഷ സ്വിറ്റ്സർലാന്റിൽ|സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]], [[വധശിക്ഷ പോർച്ചുഗലിൽ|പോർച്ചുഗൽ]]) അവസാനം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ തീയതി മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ. വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും പുനസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട രാജ്യങ്ങൾ (ഉദാ: [[വധശിക്ഷ ലൈബീരിയയിൽ|ലൈബീരിയ]]) പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. പരിമിതമായ അംഗീകാരം മാത്രമുള്ള പത്തു രാജ്യങ്ങളെ ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. മുകളിൽ കൊടുത്തിട്ടുള്ള ഭൂഖണ്ഡങ്ങളുടെ പട്ടികകളിൽ ഇത്തരം രാജ്യങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ (ശതമാനക്കണക്കുകൾ) പറഞ്ഞിട്ടുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ ഈ രാജ്യങ്ങളെ കണക്കിലെടുത്തിട്ടില്ലെന്നത് ശ്രദ്ധിക്കുക. അധിനിവേശപ്രദേശങ്ങൾ അധിനിവേശരാജ്യത്തിന്റെ നിയമവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമായാണ് പട്ടികയിൽ കണക്കാക്കിയിട്ടുള്ളത്. [[വധശിക്ഷ ബ്രിട്ടനിൽ|ബ്രിട്ടന്റെയും]], [[വധശിക്ഷ ന്യൂസിലാന്റിൽ|ന്യൂസിലാന്റിന്റെയും]], [[വധശിക്ഷ നെതർലാന്റ്സിൽ|നെതർലാന്റ്സിന്റെയും]] വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്ന നാളുകൾ വളരെ താമസിച്ചു വരാൻ കാരണം ഇതാണ് (ജേഴ്സി (ബ്രിട്ടൺ), കുക്ക് ദ്വീപ് (ന്യൂസിലന്റ്), നെതർലാന്റ്സ് ആന്റിലിസ് എന്ന പ്രദേശങ്ങൾ അധിനിവേശരാജ്യത്തിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തിയശേഷം വളരെക്കഴിഞ്ഞാണ് സ്വന്തം നിയമവ്യവസ്ഥയിൽ മാറ്റം വരുത്തി മരണശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചത്). ഇപ്പോൾ നിലവിലില്ലാത്ത കിഴക്കൻ ജർമനി (1987-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1990-ൽ രാജ്യം ഇല്ലാതായി) പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. മുകളിൽ കൊടുത്തിട്ടുള്ള പട്ടികകളിലെ അവലംബങ്ങൾ താഴെക്കാണുന്ന പട്ടികയിൽ ആവർത്തിച്ചിട്ടില്ല. {| class="wikitable sortable" ! style="width:5em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! style="width:40em;" | രാജ്യം ! style="width:5em;" | ആ വർഷം വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ച രാജ്യങ്ങളുടെ എണ്ണം ! style="width:5em;" | ആകെ വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ച രാജ്യങ്ങൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1863 |{{flagcountry|VEN}} |align="center"|1 |align="center"|1 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1865 |{{flagcountry|SMR}} |align="center"|1 |align="center"|2 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1877 |{{flagcountry|CRI}} |align="center"|1 |align="center"|3 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1903 |{{flagcountry|PAN}} |align="center"|1 |align="center"|4 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1906 |{{flagcountry|ECU}} |align="center"|1 |align="center"|5 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1907 |{{flagcountry|URY}} |align="center"|1 |align="center"|6 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1910 |{{flagcountry|COL}} |align="center"|1 |align="center"|7 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1928 |{{flagcountry|ISL}} |align="center"|1 |align="center"|8 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1949 |{{flagcountry|DEU}} (FR) |align="center"|1 |align="center"|9 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1956 |{{flagcountry|HND}} |align="center"|1 |align="center"|10 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1962 |{{flagcountry|MCO}} |align="center"|1 |align="center"|11 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1966 |{{flagcountry|DOM}} |align="center"|1 |align="center"|12 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1968 |{{flagcountry|AUT}} |align="center"|1 |align="center"|13 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1969 |{{flagcountry|VAT}} |align="center"|1 |align="center"|14 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1972 |{{flagcountry|FIN}} |align="center"|1 |align="center"|15 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1973 |{{flagcountry|SWE}} |align="center"|1 |align="center"|16 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1976 |{{flagcountry|CAN}} {{flagcountry|PRT}} |align="center"|2 |align="center"|18 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1978 |{{flagcountry|DNK}} {{flagcountry|SLB}} {{flagcountry|TUV}} |align="center"|3 |align="center"|21 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1979 |{{flagcountry|KIR}} {{flagcountry|LUX}} {{flagcountry|NIC}} {{flagcountry|NOR}} |align="center"|4 |align="center"|25 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1980 |{{flagcountry|VUT}} |align="center"|1 |align="center"|26 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1981 |{{flagcountry|CPV}} {{flagcountry|FRA}} |align="center"|2 |align="center"|28 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1985 |{{flagcountry|AUS}} |align="center"|1 |align="center"|29 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1986 |{{flagcountry|MHL}} {{flagcountry|FSM}} |align="center"|2 |align="center"|31 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1987 |{{flagcountry|HTI}} {{flagcountry|LIE}} |align="center"|2 |align="center"|33 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1989 |{{flagcountry|KHM}} {{flagcountry|NZL}}<ref>{{Cite web |url=http://tvnz.co.nz/national-news/a-history-capital-punishment-in-nz-2423716 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160637/http://tvnz.co.nz/national-news/a-history-capital-punishment-in-nz-2423716%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|2 |align="center"|35 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1990 |{{flagcountry|AND}} {{flagcountry|CZE}} {{flagcountry|HUN}} {{flagcountry|IRL}} {{flagcountry|MOZ}} {{flagcountry|NAM}} {{flagcountry|ROU}} {{flagcountry|STP}} |align="center"|8 |align="center"|43 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1991 |{{flagcountry|HRV}} {{flagcountry|MKD}} {{flagcountry|SVN}} |align="center"|3 |align="center"|46 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1992 |{{flagcountry|AGO}} {{flagcountry|PRY}} {{flagcountry|CHE}} |align="center"|3 |align="center"|49 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1993 |{{flagcountry|GNB}} {{flagcountry|SVK}} {{flagcountry|SYC}} |align="center"|3 |align="center"|52 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1994 |{{flagcountry|ITA}} {{flagcountry|PLW}} |align="center"|2 |align="center"|54 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1995 |{{flagcountry|DJI}} {{flagcountry|MUS}} {{flagcountry|ZAF}} {{flagcountry|ESP}} |align="center"|4 |align="center"|58 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1996 |{{flagcountry|BEL}} |align="center"|1 |align="center"|59 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1997 |{{flagcountry|NPL}} {{flagcountry|POL}} |align="center"|2 |align="center"|61 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1998 |{{flagcountry|ARM}} {{flagcountry|AZE}} {{flagcountry|BIH}} {{flagcountry|BGR}} {{flagcountry|EST}}<br>{{flagcountry|LTU}} {{flagcountry|UK}} |align="center"|7 |align="center"|68 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1999 |{{flagcountry|TKM}} |align="center"|1 |align="center"|69 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2000 |{{flagcountry|CIV}} {{flagcountry|MLT}} {{flagcountry|UKR}} |align="center"|3 |align="center"|72 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2001 |{{flagcountry|GRC}} |align="center"|1 |align="center"|73 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2002 |{{flagcountry|CYP}} {{flagcountry|SRB}} {{flagcountry|TLS}} |align="center"|3 |align="center"|76 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2004 |{{flagcountry|BTN}} {{flagcountry|WSM}} {{flagcountry|SEN}} {{flagcountry|TUR}} |align="center"|4 |align="center"|80 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2005 |{{flagcountry|MEX}}{{flagcountry|MDA}} |align="center"|2 |align="center"|82 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2006 |{{flagcountry|GEO}} {{flagcountry|MNE}} {{flagcountry|PHL}} |align="center"|3 |align="center"|85 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2007 |{{flagcountry|ALB}} {{flagcountry|KGZ}} {{flagcountry|RWA}} |align="center"|3 |align="center"|88 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2008 |{{flagcountry|UZB}} |align="center"|1 |align="center"|89 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2009 |{{flagcountry|ARG}} {{flagcountry|BDI}} {{flagcountry|TGO}} {{flagcountry|BOL}} |align="center"|4 |align="center"|93 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2010 |{{flagcountry|NLD}} |align="center"|1 |align="center"|94 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2011 |{{flagcountry|GAB}} {{flagcountry|LVA}} |align="center"|2 |align="center"|96 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2012 |{{flagcountry|MNG}} |align="center"|1 |align="center"|97 |} ==അവലംബം== <div class="reflist4" style="height: 440px; overflow: auto; padding: 3px" > {{Reflist|colwidth=30em}} </div> == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.amnesty.org/en/death-penalty ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150218120607/http://www.amnesty.org/en/death-penalty |date=2015-02-18 }} *[http://www.infoplease.com/ipa/A0777460.html ദി ഡെത്ത് പെനാൽറ്റി വേൾഡ് വൈഡ്] *[http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=15025&Cr=death&Cr1=penalty വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ശിക്ഷാനടപടികളുടെ കണക്കുകൾ നൽകാൻ വിസമ്മതിച്ചു] – ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ, 2005 ജൂലൈ 14 *[http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/asiapac.php ഏഷ്യ-പെസിഫിക്കിൽ മരണശിക്ഷ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050616105737/http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/asiapac.php |date=2005-06-16 }} *[http://www.capitalpunishmentuk.org/world.html ലോകവ്യാപകമായി നടക്കുന്ന വധശിക്ഷകളുടെ അപ്ഡേറ്റ്] *[http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=10000532 ഹാൻഡ്സ് ഓഫ് കൈൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080924173034/http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=10000532 |date=2008-09-24 }} (ഫലത്തിന് മാറ്റമുണ്ടാകാം) *[http://www.abolitionuk.org അബോളിഷൻ യു.കെ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180906073249/http://www.abolitionuk.org/ |date=2018-09-06 }} {{വധശിക്ഷ ആഫ്രിക്കയിൽ}} {{വധശിക്ഷ ഏഷ്യയിൽ}} {{വധശിക്ഷ യൂറോപ്പിൽ}} {{വധശിക്ഷ ഓഷ്യാനിയയിൽ}} {{വധശിക്ഷ വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ}} {{വധശിക്ഷ ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിൽ}} [[വർഗ്ഗം:വധശിക്ഷ - വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ|ലോകം]] kghka4vtqftivti458qyuvsh9w4moxl 4627118 4627117 2026-05-31T04:39:46Z 브릴란떼 218529 /* ഏഷ്യാ-പെസഫിക് */ 4627118 wikitext text/x-wiki {{featured}} {{വധശിക്ഷ}} ലോകരാജ്യങ്ങളിൽ [[വധശിക്ഷ]]യുടെ ചരിത്രപരവും നിലവിലുള്ളതുമായ ഉപയോഗത്തിന്റെ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കാണ് ഈ താളിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിട്ടുള്ളത്. വധശിക്ഷ അവസാനം നടപ്പിലാക്കിയ തീയതികൾ; വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്നതു സംബന്ധിച്ച അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടികൾ; വധശിക്ഷയെപ്പറ്റി ലോകത്ത് നിലവിലുള്ള വിവിധ നിയമങ്ങൾ; വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ മുതലായ വിവരങ്ങളും ചേർത്തിട്ടുണ്ട്. വധശിക്ഷയുടെ ഉപയോഗത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ലോകരാജ്യങ്ങളെ തരം തിരിക്കുന്ന രീതിയും, ഭൂഖണ്ഡങ്ങൾ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള പട്ടികകളും മറ്റും ഉൾക്കൊള്ളിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ==ലോകത്തിന്റെ വിവിധഭാഗങ്ങളിലെ വധശിക്ഷയുടെ ഉപയോഗം== ലോകത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും ഒരിക്കലല്ലെങ്കിൽ മറ്റൊരിക്കൽ '''[[വധശിക്ഷ]]''' നിലവിലിരുന്നിട്ടുണ്ട്. കഴിഞ്ഞ കുറേ പതിറ്റാണ്ടുകളായി പല ലോകരാജ്യങ്ങളും വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. വധശിക്ഷയുടെ ഉപയോഗം താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന നാലു പ്രധാന വിഭാഗങ്ങളായി വർഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ|ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ]] അംഗത്വമോ നിരീക്ഷകപദവിയോ ഉള്ള 194 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളിൽ: *97 (50%) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *7 (4%) യുദ്ധം പോലെയുള്ള അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. *48 (25%) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. *42 (22%) വധശിക്ഷ നിയമത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളാണ്. ഈ വിവരങ്ങൾ [[2012]] ജനുവരിയിൽ ലഭ്യമായ കണക്കുകൾ വച്ച് കൃത്യമാണ്. 2012 ജനുവരിയിൽ [[വധശിക്ഷ മംഗോളിയയിൽ|മംഗോളിയൻ]] പാർലമെന്റ് പൊതുവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവച്ചതാണ് ഇക്കാര്യത്തിൽ ഏറ്റവും പുതിയ സംഭവവികാസം.<ref>{{Cite web |url=http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files/mongolia-513/events-2677/article/mongolia-abolition-of-the-death |title=France-Diplomatie |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121117080446/http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files/mongolia-513/events-2677/article/mongolia-abolition-of-the-death |url-status=dead }}</ref> * [[2010]] – താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന 23 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുകയോ, 2010-ൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കി എന്ന് ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ വിശ്വസിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവയാണ്: [[വധശിക്ഷ ബഹ്റൈനിൽ|ബഹ്റൈൻ]] (1), [[വധശിക്ഷ ബംഗ്ലാദേശിൽ|ബംഗ്ലാദേശ്]] (9+), [[വധശിക്ഷ ബെലാറൂസിൽ|ബെലാറൂസ്]] (2), [[വധശിക്ഷ ബോട്സ്വാനയിൽ|ബോട്സ്വാന]] (1), [[വധശിക്ഷ ചൈനയിൽ|ചൈന]] (2000+), [[വധശിക്ഷ ഈജിപ്റ്റിൽ|ഈജിപ്റ്റ്]] (4), [[വധശിക്ഷ ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനിയിൽ|ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനി]] (4), [[വധശിക്ഷ ഇറാനിൽ|ഇറാൻ]] (252+), [[വധശിക്ഷ ഇറാക്കിൽ|ഇറാക്ക്]] (1+), [[വധശിക്ഷ ജപ്പാനിൽ|ജപ്പാൻ]] (2), [[വധശിക്ഷ ലിബിയയിൽ|ലിബിയ]] (18+), [[വധശിക്ഷ മലേഷ്യയിൽ|മലേഷ്യ]] (1+), [[വധശിക്ഷ വടക്കൻ കൊറിയയിൽ|വടക്കൻ കൊറിയ]] (60+), [[വധശിക്ഷ പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റിയിൽ|പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി]] (5), [[വധശിക്ഷ സൗദി അറേബ്യയിൽ|സൗദി അറേബ്യ]] (27+), [[വധശിക്ഷ സിങ്കപ്പൂരിൽ|സിങ്കപ്പൂർ]] (0+), [[വധശിക്ഷ സൊമാലിയയിൽ|സൊമാലിയ]] (8+), [[വധശിക്ഷ സുഡാനിൽ|സുഡാൻ]] (6+), [[വധശിക്ഷ സിറിയയിൽ|സിറിയ]] (17+), [[വധശിക്ഷ തായ്‌വാനിൽ|തായ്‌വാൻ]] (4), [[വധശിക്ഷ അമേരിക്കയിൽ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] (46), [[വധശിക്ഷ വിയറ്റ്നാമിൽ|വിയറ്റ്നാം]] (0+), [[വധശിക്ഷ യമനിൽ|യമൻ]] (53+).<ref name="amnesty.org.au">{{Cite web |url=http://www.amnesty.org.au/images/uploads/adp/Death%20Sentences%20and%20Executions%202010.pdf |title=Amnesty.org; 2010 executions |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110602225407/http://www.amnesty.org.au/images/uploads/adp/Death%20Sentences%20and%20Executions%202010.pdf |url-status=dead }}</ref> *[[2011]] – താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന 23 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുകയോ, [[2011]]-ൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കി എന്ന് [[ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ]] വിശ്വസിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവയാണ്: [[വധശിക്ഷ അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിൽ|അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ]] (2), [[വധശിക്ഷ ബംഗ്ലാദേശിൽ|ബംഗ്ലാദേശ്]] (5+), [[വധശിക്ഷ ബെലാറൂസിൽ|ബെലാറൂസ്]] (2), [[വധശിക്ഷ ചൈനയിൽ|ചൈന]] (2000+), [[വധശിക്ഷ ഈജിപ്റ്റിൽ|ഈജിപ്റ്റ്]] (1+), [[വധശിക്ഷ ഇറാനിൽ|ഇറാൻ]] (360+), [[വധശിക്ഷ ഇറാക്കിൽ|ഇറാക്ക്]] (68+), [[വധശിക്ഷ മലേഷ്യയിൽ|മലേഷ്യ]] (1+), [[വധശിക്ഷ വടക്കൻ കൊറിയയിൽ|വടക്കൻ കൊറിയ]] (30+), [[വധശിക്ഷ പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റിയിൽ|പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി]] (3), [[വധശിക്ഷ സൗദി അറേബ്യയിൽ|സൗദി അറേബ്യ]] (82+), [[വധശിക്ഷ സൊമാലിയയിൽ|സൊമാലിയ]] (6), [[വധശിക്ഷ ദഷിണ സുഡാനിൽ|ദഷിണ സുഡാൻ]] (5), [[വധശിക്ഷ സുഡാനിൽ|സുഡാൻ]] (7+), [[വധശിക്ഷ സിറിയയിൽ|സിറിയ]] (1+), [[വധശിക്ഷ തായ്‌വാനിൽ|തായ്‌വാൻ]] (5), [[വധശിക്ഷ യുനൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സിൽ|യുണൈറ്റഡ അറബ് എമിറേറ്റ്സ്]] (1), [[വധശിക്ഷ അമേരിക്കയിൽ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] (43), [[വധശിക്ഷ വിയറ്റ്നാമിൽ|വിയറ്റ്നാം]] (1+), [[വധശിക്ഷ യമനിൽ|യമൻ]] (41+).<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2012/en/241a8301-05b4-41c0-bfd9-2fe72899cda4/act500012012en.pdf |title=Amnesty.org; 2011 executions |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-09-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120912025945/http://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2012/en/241a8301-05b4-41c0-bfd9-2fe72899cda4/act500012012en.pdf |url-status=live }}</ref> *പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവരുടെ വധശിക്ഷ – [[2009]]-നു ശേഷം [[വധശിക്ഷ ഇറാനിൽ|ഇറാനും]] [[വധശിക്ഷ സൗദി അറേബ്യയിൽ|സൗദി അറേബ്യയും]] കുറ്റം ചെയ്യുമ്പോൾ 18 വയസിൽ താഴെയുള്ളവരുടെ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/death-penalty/executions-of-child-offenders-since-1990 |title=amnesty.org; Child executions |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-07-22 |archive-url=https://archive.today/20120722092245/http://www.amnesty.org/en/death-penalty/executions-of-child-offenders-since-1990 |url-status=dead }}</ref> *പരസ്യമായ വധശിക്ഷ – [[2009]]-നു ശേഷം [[വധശിക്ഷ ഇറാനിൽ|ഇറാൻ]], [[വധശിക്ഷ വടക്കൻ കൊറിയയിൽ|വടക്കൻ കൊറിയ]], [[വധശിക്ഷ പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റിയിൽ|പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി]], [[വധശിക്ഷ സൗദി അറേബ്യയിൽ|സൗദി അറേബ്യ]], [[വധശിക്ഷ സൊമാലിയയിൽ|സൊമാലിയ]], [[വധശിക്ഷ സിറിയയിൽ|സിറിയ]], [[വധശിക്ഷ യമനിൽ|യമൻ]] എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ പരസ്യമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *നിയമത്തിനു പുറത്തുള്ള വധശിക്ഷ – ചില രാജ്യങ്ങളിൽ സ്വന്തം നിയമത്തിനു പുറത്ത് വധശിക്ഷകല് ചിലപ്പോഴൊക്കെ നടക്കാറുണ്ട്. ഇതേപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ ഈ താളിൽ ചേർത്തിട്ടില്ല. {{Anchor|വർഗീകരണം}} [[File:Capital punishment in the world purple-green.svg|thumb|center|750px| '''Legend'''<br> {{legend|#1b7939|ഒരു കുറ്റത്തിനും വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാത്ത രാജ്യങ്ങൾ (110)}} {{legend|#add4a0|അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിലൊഴികെയുള്ള (യുദ്ധസമയത്തെ കുറ്റങ്ങൾ പോലുള്ളവ) സമയത്തെ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കിയ രാജ്യങ്ങൾ (9)}} {{legend|#c3a4cf|വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും ഉപയോഗിക്കാത്ത രാജ്യങ്ങൾ (താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കുകയോ കഴിഞ്ഞ പത്തുവർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ ചെയ്ത രാജ്യങ്ങൾ (23)}} {{legend|#742881|വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുള്ള രാജ്യങ്ങൾ (53)}}]] താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്ന ഭൂഖണ്ഡങ്ങളുടെ കണക്കുകാണിക്കുന്ന പട്ടികകളിൽ സ്വന്തം പ്രവിശ്യകളുടെ മേൽ നിയന്ത്രണമുണ്ടെങ്കിലും ലോകരാജ്യങ്ങളാൽ പരക്കെ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലാത്ത പത്ത് രാജ്യങ്ങളുടെ കണക്കും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട് (മുകളിൽ കൊടുത്ത രാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയിൽ ഈ രാജ്യങ്ങൾ പെടുന്നില്ലെന്നതു ശ്രദ്ധിക്കുക). ഇവയിൽ മൂന്നു രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിയമത്തിലും പ്രയോഗത്തിലും നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട് ([[വധശിക്ഷ പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റിയിൽ|പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി]], [[വധശിക്ഷ സോമാലിലാന്റിൽ|സൊമാലിലാന്റ്]], [[വധശിക്ഷ തായ്‌വാനിൽ|തായ്‌വാൻ]]). രണ്ടു രാജ്യങ്ങൾ ([[വധശിക്ഷ കൊസോവോയിൽ|കൊസോവോ]], [[വധശിക്ഷ സഹ്രാവി അറബ് ഡെമോക്രാറ്റിക്ക് റിപ്പബ്ളിക്കിൽ|സഹ്രാവി റിപ്പബ്ലിക്ക്]] എന്നിവ) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മറ്റു രാജ്യങ്ങൾ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ ഉപയോഗിച്ചിട്ടില്ലാത്തതുകൊണ്ട് പ്രവൃത്തിയിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാത്ത രാജ്യങ്ങളായി കണക്കാക്കാവുന്നതാണ് (അബ്ഘാസിയ, വടക്കൻ സൈപ്രസ്, നഗോർണോ കാറബാക്ക്, ദക്ഷിണ ഒസ്സേഷ്യ, ട്രാൻസിറ്റാനിയ എന്നിവയാണ് ഈ രാജ്യങ്ങൾ).<ref>{{Cite web |url=http://www.globalissues.org/news/2010/10/07/7188 |title=Globalissues.org |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120403010959/http://www.globalissues.org/news/2010/10/07/7188 |url-status=live }}</ref> ==ആഫ്രിക്ക== ആഫ്രിക്കയിലെ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗങ്ങളായുള്ള 54 സ്വതന്ത്രരാജ്യങ്ങളിൽ: *14 (26%) വധശിക്ഷ നിയമത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളാണ്. *16 (30%) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *0 (0%) യുദ്ധം പോലെയുള്ള അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. *24 (44%) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. പരിമിതമായ അംഗീകാരം മാത്രമുള്ളതിനാൽ മേൽപ്പറഞ്ഞ കണക്കുകളിൽ ഉൾപ്പെടുത്താത്ത രാജ്യങ്ങളിൽ സൊമാലിലാന്റ് വധശിക്ഷ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യമാണ്. സഹ്രാവി റിപ്പബ്ലിക്ക് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. 2011-ൽ ഗാബോൺ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതുവരെയുള്ള കാര്യങ്ങൾ ഈ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref name="handsoffcain.info">{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15302086 |title=Abolition of capital punishment |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120402021425/http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15302086 |url-status=dead }}</ref> *[[2011]]-ൽ [[സുഡാൻ]] ആയിരുന്നു ആഫ്രിക്കയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിരുന്നത്. [[റുവാണ്ട]] (2007), [[ബറുണ്ടി]] (2009), [[ടോഗോ]] (2009), [[ഗാബോൺ]] (2010) എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയത് മരണശിക്ഷ ഒഴിവാക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ സജീവമാകുന്നതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാണ് കാണിക്കുന്നത്. ടുണീഷ്യയും വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിലാണ്. 2010-ൽ ആഫ്രിക്കയിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: ലിബിയ (18+), സൊമാലിയ (8+), സുഡാൻ (6+), ഈജിപ്റ്റ് (4), ഇക്വറ്റോറിയൽ ഗിനി (4), ബോട്സ്വാന (1)<ref name="amnesty.org.au"/> <br> 2011-ൽ ആഫ്രിക്കയിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: സുഡാൻ (7+), സൊമാലിയ (6), ദക്ഷിണ സുഡാൻ (5+), ഈജിപ്റ്റ് (1+) ''കുറിപ്പ്: പട്ടികകൾ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലോ കാലക്രമത്തിലോ [[Image:Sort both.svg]] ഐകൺ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റാവുന്നതാണ്.'' {| class="wikitable sortable" ! [[#Legend|കീ]] ! style="width:13em;" | രാജ്യം ! style="width:7em;" | അവസാന വധശിക്ഷ നടന്ന വർഷം ! style="width:5em;" | 2011-ലെ വധശിക്ഷകൾ ! style="width:7em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|DZA}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല. |രാജ്യദ്രോഹം, ചാരവൃത്തി, ഭരണകൂടത്തെ മാറ്റാനുള്ള ശ്രമം, ജനങ്ങളെ ഇളക്കിവിടാനുള്ള ശ്രമം, രാജ്യത്തിന്റെ പ്രദേശങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുക, പൊതുവും സാമ്പത്തിക പ്രാധാന്യമുള്ളതുമായ വസ്തുക്കളുടെ അട്ടിമറി, കൂട്ടക്കൊല, സംഘം ചേർന്നുള്ള കൊള്ള, കലാപം, കള്ളനോട്ടടി, തീവ്രവാദം, പീഡനം, ക്രൂരത, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം എന്നിവയാണ് നിയമപരമായി വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. നിലവിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. 2008-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാനുള്ള പ്രമേയം പാർലമെന്റിൽ അവതരിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|AGO}} |align="center"|*1975-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ച ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല |align="center"| |align="center"|1992 |1992-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ ഇല്ലാതാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BEN}} |align="center"|1987 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല. |സായുധ മോഷണം,<ref>[https://web.archive.org/web/20050517220033/http://www.omct.org/pdf/procedures/2004/joint/s_violence_benin_sum_recom_10_2004.pdf Benin death penalty; Armed robbery] (PDF)</ref> കൊലപാതകം,<ref>{{Cite web |url=http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/86fccf0fb9823123c1256b13005aadb5?Opendocument |title=United Nations Human Rights Website – Treaty Bodies Database – Document – Summary Record – Benin death penalty; murder |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120901182837/http://www.unhchr.ch/tbs/doc.nsf/0/86fccf0fb9823123c1256b13005aadb5?Opendocument |url-status=live }}</ref> തൊഴിൽ പരമായ ചൂഷണത്തിനായി ആളുകളെ കടത്തിക്കൊണ്ടുപോവുക <ref>{{Cite web |url=http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2004/41588.htm |title=Benin death penalty trafficking |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120120054605/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2004/41588.htm |url-status=live }}</ref> എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഇപ്പോൾ നടക്കുന്നുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/benin-closer-abolishing-death-penalty-2011-08-19 |title=Benin death penalty abolition |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120313163213/https://www.amnesty.org/en/news-and-updates/benin-closer-abolishing-death-penalty-2011-08-19 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|BWA}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201201.php?iddocumento=16301521&mover=0 |title=Botswana; year of last execution |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160412/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201201.php?iddocumento=16301521&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം, രാഷ്ട്രത്തലവനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുക, കലാപം, ശത്രുവിനു മുന്നിൽ ഓടിയൊളിക്കുക എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BFA}} |align="center"|1988 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹമാണ് <ref>{{Cite web |url=http://www.politinfo.com/articles/article_2004_04_8_2302.html |title=Burkina Faso death penalty; treason |access-date=2012-07-03 |archive-date=2004-08-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040814231152/http://www.politinfo.com/articles/article_2004_04_8_2302.html |url-status=live }}</ref> വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റം. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|BDI}} |align="center"|2000<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR160212004?open&of=ENG-BDI |title=Burundi: Imminent resumption of executions or summary trials and executions {{!}} Amnesty International Burundi |access-date=2006-02-13 |archive-date=2006-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060213024212/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR160212004?open&of=ENG-BDI |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|2009<ref>[http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/news/burundi-abolishes-death-penalty-but-bans-homosexuality Burundi-abolishes-death-penalty]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}-20090427</ref> | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|CMR}} |align="center"|1997<ref name="richard-clark">{{Cite web |url=http://www.capitalpunishmentuk.org/common.html |title=British Commonwealth of Cameroon; year of last execution |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160448/http://www.capitalpunishmentuk.org/common.html%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യത്തെ ശിഥിലീകരിക്കുക, ചാരവൃത്തി, യുദ്ധത്തിനു പ്രേരിപ്പിക്കുക <ref>{{Cite web |url=http://www1.umn.edu/humanrts/hrcommittee/cameroon1999.html |title=University of Minnesota Template Page Cameroon Death penalty for Secession; espionage; incitement to war |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160723/http://hrlibrary.umn.edu/hrcommittee/cameroon1999.html%20 |url-status=live }}</ref> എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CPV}} |align="center"|*1975-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"| 1981 |പോർച്ചുഗലിന്റെ കോളനിയായിരിക്കുമ്പോൾ 1835-ലാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1981-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിരോധിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|CAF}} |align="center"|1981 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, ചാരവൃത്തി, തട്ടിപ്പ്, മന്ത്രവാദം, രാഷ്ട്രീയക്കൊല, കൊലപാതകം <ref>{{Cite web |url=http://www2.unog.ch/news2/documents/newsen/ct04008e.htm |title=Human Rights Committee Considers The Situation In The Central African Republic<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2004-07-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040730185830/http://www.unog.ch/news2/documents/newsen/ct04008e.htm |url-status=dead }}</ref> എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|TCD}} |align="center"|2003<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/info/AFR20/001/2003/en |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160338/https://www.amnesty.org/en/documents/AFR20/001/2003/en/ |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകമാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റം. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|COM}} |align="center"|1997<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500091996?open&of=ENG-392 |title=The death penalty: List of abolitionist and retentionist countries (October 1996) {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2006-09-02 |archive-date=2006-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060902012516/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500091996?open&of=ENG-392 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|COD}} |align="center"|2003<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/8664155.stm | work=BBC News | title=Congo death verdict prompts worry | date=6 May 2010 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|COG}} |align="center"|1982 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CIV}} |align="center"|*1960-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR050032003?open&of=ENG-CPV |title=West Africa: Time to abolish the death penalty\n\n {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-01-17 |archive-date=2004-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040117125619/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR050032003?open&of=ENG-CPV |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2000 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|DJI}} |align="center"|*1977-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1995 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|EGY}} |align="center"|2011 |align="center"|1 |align="center"|ബാധകമല്ല |ബലാത്സംഗം (തട്ടിക്കൊണ്ടു പോകലിനൊപ്പമാണെങ്കിൽ), കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത് എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|GNQ}} |align="center"|2010<ref>{{cite news | url=http://af.reuters.com/article/topNews/idAFJOE67N00T20100824 | work=Reuters | title=Eq Guinea executes four coup convicts: Amnesty | date=24 August 2010 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2019-10-09 | archive-url=https://web.archive.org/web/20191009105133/https://af.reuters.com/article/topNews/idAFJOE67N00T20100824 | url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|ERI}} |align="center"|*1993-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |1989-ൽ എത്യോപ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴായിരുന്നു അവസാന വധശിക്ഷ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|ETH}} |align="center"|2007<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6933849.stm | work=BBC News | title=Ethiopia executes spy boss killer | date=6 August 2007 | accessdate=2 May 2010 | archive-date=2018-09-28 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180928081324/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/6933849.stm | url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, ആയുധമുപയോഗിക്കാനുള്ള ഗൂഢാലോചന, വംശഹത്യ, ഭരണഘടനയ്ക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ എന്നിവയാണ് മരണശിക്ഷയർഹിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|GAB}} |align="center"|1981<ref>{{Cite web |url=http://wwwserver.law.wits.ac.za/humanrts/hrcommittee/gabon2000.html |title=Concluding Observations/Comments – Gabon<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050821033028/http://wwwserver.law.wits.ac.za/humanrts/hrcommittee/gabon2000.html |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/index.php?iddocumento=15302086&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160449/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/index.php?iddocumento=15302086&mover=0 |url-status=live }}</ref> |2010 ഫെബ്രുവരിയിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതായി ഫെബ്രുവരി 14-ന് ഹാൻഡ്സ് ഓഫ്ഫ് കൈൻ സംഘടന ഇറക്കിയ പത്രക്കുറിപ്പിൽ വെളിപ്പെടുത്തി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GMB}} |align="center"|1981 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. 1993-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും സൈന്യത്തിന്റെ പ്രൊവിഷണൽ റൂളിംഗ് കൗൺസിൽ 1995-ൽ വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിച്ചു.<ref name="amnesty.org ENGAFR050032003">{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR050032003 |title=West Africa: Time to abolish the death penalty\n\n {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-10-25 |archive-date=2003-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031025044348/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR050032003 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GHA}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം, സായുധമോഷണം എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref name="amnesty.org ENGAFR050032003"/> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|GNB}} |align="center"|1986 |align="center"| |align="center"|1993 |1993-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GIN}} |align="center"|2001<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/info/AFR29/004/2001/en |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160324/https://www.amnesty.org/en/documents/AFR29/004/2001/en/ |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന കുറ്റമാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|KEN}} |align="center"|1987 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, സായുധമോഷണം,<ref name="amnesty.org ENGACT500072004?open&of=ENG-MAR">{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500072004?open&of=ENG-MAR |title=Document Information {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-06-27 |archive-date=2004-06-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040627235646/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500072004?open&of=ENG-MAR |url-status=live }}</ref> രാജ്യദ്രോഹം എന്നിവ വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. 2009 ആഗസ്റ്റ് 3-ന് വധശിക്ഷ കാത്തു കഴിയുകയായിരുന്ന 4,000 ആൾക്കാരുടെ ശിക്ഷ ജീവപര്യന്തം തടവായി ഇളവു ചെയ്തു. വധശിക്ഷയ്ക്ക് കുറ്റകൃത്യങ്ങളെ കുറയ്ക്കാൻ സാധിക്കുമോ എന്ന് പഠനം നടത്താൻ സർക്കാർ ഉത്തരവിറക്കുകയുമുണ്ടായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|LSO}} |align="center"|1984 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|LBR}} |align="center"|1995<ref name="amnesty.org ENGAFR050032003"/> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |സായുധ മോഷണം, തീവ്രവാദപ്രവർത്തനം, വിമാനം റാഞ്ചൽ, എന്നിവ വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. 2005 സെപ്റ്റംബർ 16 ന് പൊതുവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടിയുൾറ്റെ നിർബന്ധമല്ലാത്ത രണ്ടാം പ്രോട്ടോക്കോളിൽ ലൈബീരിയ ഒപ്പുവച്ചു. വധശിക്ഷ ഇതോടെ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും 2008 ജൂലൈ മാസത്തിൽ പുനസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു.<ref>[http://newliberian.com/?p=440 Armed robbery, terrorism and hijacking capital offenses] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131221220151/http://newliberian.com/?p=440 |date=2013-12-21 }}&[http://allafrica.com/stories/200808070711.html Death penalty under fire] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225160541/https://allafrica.com/stories/200808070711.html%20 |date=2018-12-25 }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|LBY}} |align="center"|2010<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201005.php?iddocumento=13308899&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160621/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201005.php?iddocumento=13308899&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |2010-ൽ ലിബിയയാണ് മറ്റേതൊരു ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യത്തേക്കാളും കൂടുതൽ (18) ആൾക്കാരെ വധിച്ചത്. നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ രാജ്യദ്രോഹത്തിനും, ബലം പ്രയോഗിച്ച് സർക്കാരിനെ മാറ്റാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനും, മുന്നൊരുക്കത്തോടെയുള്ള കൊലപാതകത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.bta.bg/site/libya/en/07courtsystem.htm |title=The Trial In Libya – Libyan Court System And Criminal Justice<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070113171948/http://www.bta.bg/site/libya/en/07courtsystem.htm |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MDG}} |align="center"|*1960-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |1958-ൽ ഫ്രാൻസിന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടപ്പായത്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MWI}} |align="center"|1992<ref name="amnesty.org ENGACT500012005">{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500012005 |title=The death penalty worldwide: developments in 2004 {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2005-04-13 |archive-date=2005-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050413044456/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500012005 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MLI}} |align="center"|1980 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MRT}} |align="center"|1987 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ഗുദരതി,<ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/world.htm#Africa |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050204065022/http://www.sodomylaws.org/world/world.htm#Africa |url-status=dead }}</ref> ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നും അകന്നുപോകുക,<ref name="barnabasfund CMD">{{Cite web |url=http://www.barnabasfund.org/news/archives/article.php?ID_news_items=295 |title=Copyright 2007 Barnabas Fund {{!}} Islamic Teaching on the Consequences of Apostasy from Islam<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160705/https://barnabasfund.org/news/archives/article.php?ID_news_items=295%20 |url-status=dead }}</ref> എന്നിവ വധശിക്ഷ അർഹിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. ഇവിടെ വധശിക്ഷകൾ നടന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MUS}} |align="center"|1987 |align="center"| |align="center"|1995 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MAR}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |തീവ്രവാദത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref name="amnesty.org ENGACT500072004?open&of=ENG-MAR"/> 2007-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാനുള്ള ഒരു പദ്ധതി മൊറോക്കോയിലെ പാർലമെന്റിൽ സമർപ്പിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MOZ}} |align="center"|1986 |align="center"| |align="center"|1990 |1990 നവംബറിൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|NAM}} |align="center"|*1990-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1990 |1988-ൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ അധീനതയിലായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1990 മാർച്ചിൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|NER}} |align="center"|1976 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|NGA}} |align="center"|2002<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/1741789.stm | work=BBC News | title=Nigeria's first Sharia execution | date=4 January 2002 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2009-01-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090112032423/http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/1741789.stm | url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ഗുദരതി,<ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/nigeria/nigeria.htm |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2006-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060111013242/http://www.sodomylaws.org/world/nigeria/nigeria.htm |url-status=live }}</ref> തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. 36 സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും സ്വന്തം നിയമങ്ങളുണ്ട്. രാജ്യത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്ത് ഇസ്ലാമിക നിയമമായ ശരിയത്താണ് നിലവിലുള്ളത്. ഇമോ സംസ്ഥാനത്ത് തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള നിയമം നിലവിൽ വന്നിട്ടുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|RWA}} |align="center"|1998 |align="center"| |align="center"|2007<ref>{{cite news | url=http://www.cnn.com/2007/WORLD/africa/07/27/rwanda.execution.reut/index.html | publisher=CNN | title=Rwanda's ban on executions helps bring genocide justice | date=27 July 2007 | accessdate=2 May 2010 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160532/http://www.cnn.com/2007/WORLD/africa/07/27/rwanda.execution.reut/index.html%20 | url-status=live }}</ref> |റുവാണ്ടൻ വംശഹത്യയിൽ പങ്കെടുത്ത ചില കുറ്റവാളികൾ രാജ്യം വിട്ട് ചില യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലേയ്ക്ക് ഒളിച്ചോടിയിരുന്നു. വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ളിടത്തോളം ഇവരെ കൈമാറാൻ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ തയ്യാറാകാത്തതിനാൽ 2007-ൽ റുവാണ്ടൻ പാർലമെന്റ് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാൻ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ തീരുമാനിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SADR}} |align="center"|*1976-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1991 |സഹ്രാവി അറബ് ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക്കിലെ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിരോധിക്കുന്നു. 1991-ലെ ഭരണഘടനാഭേദഗതിയിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 13 "വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു" എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name="WS">{{cite book | editor= Pazzanita, Anthony G. and Hodges, Tony | title= Historical Dictionary of Western Sahara| url= https://archive.org/details/historicaldictio0000pazz | origyear= 1994 | edition= Second Edition | year= 1994 | publisher=The Scarecrow Press, Inc. | location= Metuchen, New Jersey, United States, and London, United Kingdom| isbn= 0-8108-2661-5 | pages= [https://archive.org/details/historicaldictio0000pazz/page/380 381]}}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|STP}} |align="center"|*1975-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1990 |1990-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SEN}} |align="center"|1967 |align="center"| |align="center"|2004 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SYC}} |align="center"|*1976-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1993 |1993 ജൂണിൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|SLE}} |align="center"|1998 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR510092004?open&of=ENG-392 |title=Sierra Leone: Amnesty International expresses dismay at 10 death sentences for treason {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2005-04-06 |archive-date=2005-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050406010833/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAFR510092004?open&of=ENG-392 |url-status=dead }}</ref> കൊലപാതകം, അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം, എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. സിയറ ലിയോണിലെ പ്രത്യേക കോടതിയനുസരിച്ച് യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയില്ല. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|SOM}} |align="center"|2012 |align="center"|6 |align="center"|ബാധകമല്ല |പരസ്യമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന ഒരേയൊരു ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യമാണ് സൊമാലിയ. ഭരണക്കൈമാറ്റത്തിനായി രൂപീകരിച്ച താൽക്കാലിക ഫെഡറൽ സർക്കാർ നിയന്ത്രിക്കുന്ന പരിമിതമായ പ്രദേശത്ത് കൊലപാതകത്തിനും വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധത്തിനും നിയമപരമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാൻ അനുവദിക്കുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|Somaliland}} |align="center"|2006 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ZAF}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|1995<ref>{{cite SAFLII|litigants=S v Makwanyane and Another|court=ZACC|year=1995|num=3|pinpoint=151|parallelcite=1995 (3) S.A. 391}}</ref> |1989 നവംബർ 14-നായിരുന്നു ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ സർക്കാർ അവസാനമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയത്. അന്താരാഷ്ട്രസമൂഹം അംഗീകരിക്കാത്ത ബാണ്ടുസ്ഥാൻ ഹോംലാന്റ് എന്ന രാജ്യത്ത് 1991-ൽ ഒരു വധശിക്ഷ നടന്നിരുന്നു.<ref name="richard-clark"/> 1995 ജൂൺ 6-ന് ഭരണഘടനാ കോടതി വധശിക്ഷ നിയമവിരുദ്ധമാണെന്ന് വിധിച്ചു. 1997-ൽ ക്രിമിനൽ നിയമ ഭേദഗതി നിയമം വധശിക്ഷ ഔദ്യോഗികമായി നിരോധിച്ചു. ഇതിനു മുൻപ് വധശിക്ഷ വിധിക്കപ്പെട്ടവരുടെ ശിക്ഷാവിധി വീണ്ടും നടത്തുന്നതിനും നിയമം വ്യുവസ്ഥ ചെയ്തു.<ref>{{Cite web |url=http://www.info.gov.za/view/DownloadFileAction?id=70763 |title=Criminal Law Amendment Act, No. 105 of 1997 |access-date=2012-07-03 |archive-date=2010-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100813110935/http://www.info.gov.za/view/DownloadFileAction?id=70763 |url-status=dead }}</ref> 2005 മേയ് 25-ൻ ഭരണഘടനാ കോടതി ബാക്കിയുള്ള വധശിക്ഷകൾ റദ്ദാക്കുകയും പ്രതികൾക്ക് എത്രയും പെട്ടെന്ന് പുതിയ വിധി നൽകണമെന്നും ഉത്തരവിട്ടു.<ref>{{cite SAFLII|litigants=Sibiya and Others v Director of Public Prosecutions: Johannesburg High Court and Others|court=ZACC|year=2005|num=6|parallelcite=2005 (5) SA 315 (CC)}}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|South Sudan}} |align="center"|2011 |align="center"|5 |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കലാപം, കൊള്ള, അട്ടിമറി, മരണത്തിനു കാരണമാകുന്ന തീവ്രവാദപ്രവർത്തനം, കോടതിയിൽ കള്ളം പറയുന്നതു മൂലം ആർക്കെങ്കിലും വധശിക്ഷ കിട്ടാനിടയാക്കുക, കൊലപാതകം, മുന്നേ കൊലപാതകത്തിനു ജീവപര്യന്തം ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടയാൾ കൊലപാതകശ്രമം നടത്തുന്നതുകാരണം പരിക്കുണ്ടാക്കുക, കൊള്ളയ്ക്കിടെ കൊലപാതകം നടത്തുക, മയക്കുമരുന്ന് വ്യാപാരത്തിന്റെ ഭാഗമായി അക്രമം നടത്തുക.<ref>[http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/Laws--Legislation--Policies/mainColumnParagraphs/0/content_files/file12/15.pdf The Penal Code Act, 2008] {{Webarchive|url=https://swap.stanford.edu/20130912135220/http://www.goss-online.org/magnoliaPublic/en/Laws--Legislation--Policies/mainColumnParagraphs/0/content_files/file12/15.pdf |date=2013-09-12 }} (Act 9 of 2008).</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|SDN}} |align="center"|2011 |align="center"|7+ |align="center"|ബാധകമല്ല |ഗുദരതി,<ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/sudan/sudan.htm |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070212133424/http://www.sodomylaws.org/world/sudan/sudan.htm |url-status=dead }}</ref> രാജ്യത്തിനെതിരേ യുദ്ധം ചെയ്യുക,<ref>{{Cite web |url=http://www.afrika.no/Detailed/8704.html |title=afrika.no – Sudan: Attorney General expects death penalty for islamist coup plotters<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050409141815/http://www.afrika.no/Detailed/8704.html |url-status=dead }}</ref> ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നും അകന്നുപോകുക,;<ref name="barnabasfund CMD"/> വ്യഭിചാരം, രാജ്യദ്രോഹം, രാജ്യത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം അപകടത്തിലാക്കുന്ന് പ്രവൃത്തികൾ, കൊലപാതകം, സായുധ മോഷണം, ആയുധം കയ്യിൽ വയ്ക്കുക, ആയുധം കടത്തുക എന്നിവ വധശിക്ഷ കിട്ടാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|SWZ}} |align="center"|1983<ref>{{Cite web |url=http://www.southerndomains.com/Newspaper/Archive/0202/Column.html#23 |title=The Clarion Issue – Column<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2003-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030418180636/http://www.southerndomains.com/Newspaper/Archive/0202/Column.html#23 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകത്തിനും <ref>{{Cite web |url=http://www.cidi.org/humanitarian/irin/safrica/00a/0020.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-04-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050430201413/http://www.cidi.org/humanitarian/irin/safrica/00a/0020.html |url-status=dead }}</ref> രാജ്യദ്രോഹത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|TZA}} |align="center"|1994 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം എന്നിവ മരണശിക്ഷ കിട്ടാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|TGO}} |align="center"|1978<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT530042002?open&of=ENG-TGO |title=Death Penalty News: 2002, September {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-05-06 |archive-date=2003-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030506200511/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT530042002?open&of=ENG-TGO |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2009<ref>{{Cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8116293.stm |title=Togo abolishes the death penalty |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181008170104/http://news.bbc.co.uk/2/hi/africa/8116293.stm |url-status=live }}</ref> | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|TUN}} |align="center"|1991 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, അക്രമം, ആഭ്യന്തര സുരക്ഷയ്ക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങൾ, രാജ്യത്തിന്റെ ബാഹ്യസുരക്ഷയ്ക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങൾ, എന്നിവ വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. ജാസ്മിൻ വിപ്ലവത്തിനു ശേസ്ഹം പുതുതായി വന്ന താൽക്കാലിക സർക്കാർ 2011 ഫെബ്രുവരി 1-ന് പൊതുവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടി അംഗീകരിക്കുമെന്ന് (നിർബന്ധമല്ലാത്ത രണ്ടാം പ്രോട്ടോക്കോൾ ഉൾപ്പെടെ) അറിയിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15301637 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160321/http://www.handsoffcain.info/documenti/tunisia-towards-ratifying-international-conventions-15301637 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|UGA}} |align="center"|2005<ref>{{Cite web |url=http://ipsnews.net/news.asp?idnews=35479 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2008-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109200717/http://www.ipsnews.net/news.asp?idnews=35479 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |2005 ജൂൺ 4-ന് ഭരണഘടനാ കോടതി വധശിക്ഷ ഭരണഘടനാനുസൃതമാണെങ്കിലും ചില കുറ്റങ്ങൾക്ക് ഇത് നിർബന്ധമായി നൽകണമെന്ന വ്യവസ്ഥ ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാണെന്ന് വിധിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/AFR59/001/2009/en/44962eca-e93e-11dd-8224-a709898295f2/afr590012009eng.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121003150424/http://www.amnesty.org/en/library/asset/AFR59/001/2009/en/44962eca-e93e-11dd-8224-a709898295f2/afr590012009eng.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|ZMB}} |align="center"|1997 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം, രാജ്യദ്രോഹം എന്നിവ വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങളാണ്. 2004-ൽ പ്രസിഡന്റ് ലെവി മ്വാനാവാസ "ഞാൻ പ്രസിഡന്റായിരിക്കുന്നിടത്തോളം ഒരു വധശിക്ഷാ ഉത്തരവും പുറപ്പെടുവിക്കില്ല" എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുകയുണ്ടായി."<ref name="amnesty.org ENGACT500012005"/> (അദ്ദേഹം 2008-ൽ അധികാരത്തിലിരിക്കെ മരണമടഞ്ഞു.) |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|ZWE}} |align="center"|2003<ref>{{Cite web |url=http://www.zimbabwesituation.com/jun22_2003.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160652/https://www.zimbabwesituation.com/old/jun22_2003.html |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത്, രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം, കലാപം, എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15000827 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160700/http://www.handsoffcain.info/documenti/the-constitution-of-zimbabwe-at-chapter-3-section-12-15000827 |url-status=dead }}</ref> |} ==അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡങ്ങൾ== വടക്കേ അമേരിക്കയിലും തെക്കേ അമേരിക്കയിലുമായി ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗങ്ങളായ 35 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളുള്ളതിൽ: *3 (9%) രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്. *15 (43%) രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *4 (11%) രാജ്യങ്ങൾ അസാധാരണ സാഹചര്യങ്ങളിൽ (യുദ്ധം പോലെയുള്ള) വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാനുള്ള നിയമം നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *13 (37%) രാജ്യങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള നിയമം നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, താൽക്കാലികമായി വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്ന നയം പിന്തുടരുകയോ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. 2010-ൽ ഗ്വാട്ടിമാലയും ബഹാമാസും പ്രായോഗികമായി വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാത്ത രാജ്യങ്ങളുടെ ഗണത്തിലെത്തിയതാണ് ഈ പട്ടികയിൽ അവസാനത്തെ മാറ്റം. *2011-ൽ അമേരിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയ ഒരേയൊരു രാജ്യം അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളാണ്. മറ്റേതൊരു ഉദാര ജനാധിപത്യരാജ്യത്തേക്കാളും കൂടുതൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടുള്ള രാജ്യമാണ് അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ. ക്യൂബയും, സെന്റ് കീറ്റ്സും നീവസുമാണ് ഭൂഖണ്ഡത്തിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന മറ്റു രാജ്യങ്ങൾ. 2010-ൽ ഭൂഖണ്ഡത്തിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ : അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ (46).<ref name="amnesty.org.au"/> <br> 2011-ൽ ഭൂഖണ്ഡത്തിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ (43) ''കുറിപ്പ്: പട്ടികകൾ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലോ കാലക്രമത്തിലോ [[Image:Sort both.svg]] ഐകൺ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റാവുന്നതാണ്.'' {| class="wikitable sortable" ! [[#Legend|കീ]] ! style="width:13em;" | രാജ്യം ! style="width:7em;" | അവസാനം വധശിക്ഷ നടന്ന വർഷം ! style="width:5em;" | 2011- ലെ വധശിക്ഷകൾ ! style="width:7em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|ATG}} |align="center"|1991 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമവ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ARG}} |align="center"|1916 |align="center"| |align="center"|2009 |ഭരണഘടന "രാഷ്ട്രീയക്കുറ്റങ്ങൾക്കും, എല്ലാവിധ പീഡനങ്ങൾക്കും നൽകിവന്ന വധശിക്ഷയും ചാട്ടവാറടിയും എന്നെന്നേയ്ക്കുമായി നിർത്തലാക്കിയിരിക്കുന്നു" എന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു.<ref>https://web.archive.org/web/20071122155248/http://www.argentina.gov.ar/argentina/portal/documentos/constitucion_ingles.pdf Section 18</ref> വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുള്ള സൈനിക കോഡ് 2008 ആഗസ്റ്റ് 6-ന് നിർത്തലാക്കുകയും ആറു മാസങ്ങൾക്കു ശേഷം ഇത് നിയമമാക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://ipsnews.net/news.asp?idnews=43499 |title=Last Vestiges of Capital Punishment Abolished |access-date=2012-07-03 |archive-date=2019-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190106062157/http://www.ipsnews.net/ |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BHS}} |align="center"|2000 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കടൽക്കൊള്ള, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമവ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BRB}} |align="center"|1984<ref name="richard-clark"/> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വധശിക്ഷയ്ക്ക് പൊതുജനപിന്തുണയുണ്ടെങ്കിലും മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള ഇന്റർ അമേരിക്കൻ കമ്മീഷനു മുന്നിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്ന കാര്യം പരിഗണനയിലാണ്.<ref>{{cite news |title=Hang them! |author=Staff writer |authorlink2= |url=http://www.nationnews.com/articles/view/hang-them/ |newspaper=[[The Daily Nation (Barbados)|Nation Newspaper]] |isbn= |issn= |oclc= |pmid= |pmd= |bibcode= |id= |date=10 October 2010 |at= |accessdate=22 December 2010 |trans-title= |quote= |ref= |archive-date=2012-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120125051317/http://www.nationnews.com/articles/view/hang-them/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=A Guy's View: To hang or not to hang |author=R.E. Guyson Mayers |authorlink2= |url=http://www.barbadosadvocate.com/newsitem.asp?more=regional&NewsID=12847 |newspaper=[[The Barbados Advocate]] |isbn= |issn= |oclc= |pmid= |pmd= |bibcode= |id= |date=19 September 2010 |at= |accessdate=22 December 2010 |trans-title= |quote= |ref= |archive-date=2012-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120311121142/http://www.barbadosadvocate.com/newsitem.asp?more=regional&NewsID=12847 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BLZ}} |align="center"|1985<ref name="richard-clark"/> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ഒഴിവാക്കാനാവാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് ചെയ്തതെന്ന് പ്രതിക്ക് തെളിയിക്കാനാവാത്ത സാഹചര്യത്തിലേ കൊലപാതകത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാറുള്ളൂ.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAMR160022001?open&of=ENG-BLZ |title=Belize: Death Penalty, Gilroy "Hooty" Wade, Oscar "Negro" Catzim Mendez, Glenford Baptist {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-05-10 |archive-date=2003-05-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030510073246/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAMR160022001?open&of=ENG-BLZ |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|BOL}} |align="center"|1974 |align="center"| |align="center"|2009 |1997 എല്ലാ കുറ്റങ്ങളും വധശിക്ഷയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കി. ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ 2009-ൽ പൂർണമായി ഉപേക്ഷിച്ചു. "വധശിക്ഷ നിലവിലില്ല"(ഭരണഘടനയുടെ ആർട്ടിക്കിൾ 15). |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|BRA}} |align="center"|1876 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |1885-ലാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. മാനുവൽ ഡാ മോട്ട കോക്വീറോ എന്നയാളെ കൊലക്കുറ്റത്തിന് തൂക്കിക്കൊല്ലുകയായിരുന്നു.<ref name='Coqueiro'>{{cite web|url=http://pt.wikipedia.org/wiki/Manuel_da_Mota_Coqueiro|title=Manuel da Mota Coqueiro|accessdate=25 May 2011|archive-date=2012-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20120611235703/http://pt.wikipedia.org/wiki/Manuel_da_Mota_Coqueiro|url-status=live}}</ref> സൈനികനിയമത്തിന്റെ ഭാഗമായി ബ്രസീലിൽ എന്നും വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. പക്ഷേ സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ 1889-ൽ ബ്രസീൽ റിപ്പബ്ലിക്കായതോടെ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. 1938 മുതൽ 1953 വരെയും 1969 മുതൽ 1978 വരെയും വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിക്കപ്പെടുകയും നിർത്തലാക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.<ref name='Lei 6620'>[[#refLei 6620]]</ref><ref name='Decreto-Lei 431'>{{cite web |url=http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Decreto-Lei/1937-1946/Del0431.htm |title=Law Decree 431, 18 May 1938 |accessdate=3 February 2009 |last=Presidency of Brazil |language=pt |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160332/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/Decreto-Lei/1937-1946/Del0431.htm%20 |url-status=live }}</ref><ref name='Lei 1802'>{{cite web |url=http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/LEIS/1950-1969/L1802.htm#art47 |title=Law 1802, 5 January 1953 |accessdate=3 February 2009 |last=Presidency of Brazil |language=pt |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160655/http://www.planalto.gov.br/ccivil_03/LEIS/1950-1969/L1802.htm#art47 |url-status=live }}</ref><ref name='Decreto-Lei 898'>{{cite web |url=http://www.planalto.gov.br/ccivil/Decreto-Lei/1965-1988/Del0898.htm |title=Law Decree 898, 29 September 1969 |accessdate=3 February 2009 |last=Presidency of Brazil |language=pt |archive-date=2009-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090429043946/http://www.planalto.gov.br/ccivil/Decreto-Lei/1965-1988/Del0898.htm |url-status=live }}</ref> റിപ്പബ്ലിക്കൻ കാലഘട്ടത്തിൽ ഒരാളെ മാത്രമേ വധശിക്ഷയ്ക്കു വിധിച്ചിട്ടുള്ളൂ. 1969-ലെ ഈ ശിക്ഷാവിധി നടപ്പാക്കപ്പെട്ടുമില്ല.<ref name='Teodomiro'>{{cite web |url=http://pt.wikipedia.org/wiki/Teodomiro_Romeiro_dos_Santos |title=Teodomiro Romeiro dos Santos |accessdate=3 February 2009 |publisher=Portuguese-language Wikipedia |archive-date=2012-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121102193041/http://pt.wikipedia.org/wiki/Teodomiro_Romeiro_dos_Santos |url-status=live }}</ref> 1988-ൽ നിലവിൽ വന്ന ഇപ്പോഴത്തെ ബ്രസീൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ സിവിൽ ശിക്ഷാ നിയമത്തിൽ നടപ്പിലാക്കുന്നത് വ്യക്തമായി വിലക്കുന്നുണ്ട്.<ref name='Brazilian Embassy UK'>{{cite web |url=http://www.brazil.org.uk/humanrights/deathpenalty.html |title=Death penalty in Brazil |accessdate=3 February 2009 |last=Brazilian Embassy in London |year=2002 |archive-date=2009-02-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090225193317/http://www.brazil.org.uk/humanrights/deathpenalty.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CAN}} |align="center"|1962 |align="center"| |align="center"|1976 |1976-ൽ സാധാരണ ക്രിമിനൽ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നതും 1998-ൽ സൈനികക്കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നതും നിരോധിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|CHL}} |align="center"|1985 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |സിവിൽ നീതിന്യായവ്യവസ്ഥയിൽ നിന്ന് 2001-ൽ വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|COL}} |align="center"|1909 |align="center"| |align="center"|1910 |1910-ൽ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു<br />(ഭരണഘടനാഭേദഗതിയിലൂടെ) 1991-ലെ കൊളംബിയൻ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ വിലക്കുന്നുണ്ട്. "ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശം നിഷേധിക്കാനാവത്തതാണ്. വധശിക്ഷ ഉണ്ടാവില്ല" എന്ന് ഭരണഘടന പറയുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CRI}} |align="center"|1859<ref>{{Cite web |url=http://www.bestwesterncostarica.com/tourist_pura_human.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2004-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040614122717/http://www.bestwesterncostarica.com/tourist_pura_human.html |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|1877 |1877-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|CUB}} |align="center"|2003<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/2941041.stm | work=BBC News | title=Cuba ferry hijackers executed | date=11 April 2003 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |2008-ൽ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന മൂന്ന് വധശിക്ഷകളും തടവുശിക്ഷയായി ഇളവുചെയ്തു.<ref>{{Cite web |url=http://www.reuters.com/article/2008/04/29/idUSN28211608 |title=Cuba's Raul Castro commutes most death sentences |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160617/https://www.reuters.com/article/idUSN28211608 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|DMA}} |align="center"|1986 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|DOM}} |align="center"|1966 |align="center"| |align="center"|1966 |1966-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ECU}} |align="center"|1884 |align="center"| |align="center"|1906 |1906-ൽ നിർത്തലാക്കി <br />(ഭരണഘടനാഭേദഗതിയിലൂടെ) |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|SLV}} |align="center"|1973 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള യുദ്ധസമയത്ത് സൈനികനിയമമനുസരിച്ചു മാത്രമേ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാൻ പാടുള്ളൂ.<ref name="amnesty.org ENGACT500092005">{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500092005 |title=Constitutional prohibitions of the death penalty {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2005-05-06 |archive-date=2005-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050506111348/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500092005 |url-status=dead }}</ref> മറ്റു കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ 1983-ൽ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GRD}} |align="center"|1978 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GTM}} |align="center"|2000<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAMR340232000?open&of=ENG-GTM |title=Guatemala: Death Penalty/imminent execution {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-09-07 |archive-date=2003-09-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030907175354/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGAMR340232000?open&of=ENG-GTM |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|HTI}} |align="center"|1972 |align="center"| |align="center"|1987 |1987-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|GUY}} |align="center"|1997 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |തീവ്രവാദം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/report2004/guy-summary-eng |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-06-12 |archive-date=2004-06-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040612230540/http://web.amnesty.org/report2004/guy-summary-eng |url-status=live }}</ref> കൊലപാതകം, കൂട്ടക്കൊല, ബലാത്സംഗം, ബോധപൂർവ്വമായ കൊല, രാജ്യദ്രോഹം, പീഡനം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്നതാണ്. ഒരു കുറ്റത്തിനും വധശിക്ഷ നിർബന്ധമല്ലെന്ന് ഭരണഘടന വ്യക്തമാക്കുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|HND}} |align="center"|1940 |align="center"| |align="center"|1956 |1956-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|JAM}} |align="center"|1988<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/report2004/jam-summary-eng |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-06-17 |archive-date=2004-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040617203749/http://web.amnesty.org/report2004/jam-summary-eng |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്നതാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.santegidio.org/pdm/news2004/pdm20040717_b.htm |title=Comunità di Sant'Egidio – No to the Death Penalty – News<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-04-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120418132508/http://www.santegidio.org/pdm/news2004/pdm20040717_b.htm |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MEX}} |align="center"|1961 – സൈനികം <br>1937 – സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾ |align="center"| |align="center"|2005 |2005-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കി. 2008 ജൂലൈ മാസത്തിൽ പോലീസുകാരുൾപ്പെട്ട കുറ്റവാളി സംഘം ഫെർണാണ്ടോ മാർട്ടി എന്ന 14 വയസുകാരനെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി വധിച്ചതിനു ശേഷം വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിക്കാൻ സമ്മർദ്ദമുണ്ട്. ഇത് കോൺഗ്രസ്സിന്റെ പരിഗണനയ്ക്കു വന്നുവെങ്കിലും വധശിക്ഷ നിർത്തിവയ്ക്കാനുള്ള നിർദ്ദേശം തള്ളിക്കളയപ്പെടുകയുണ്ടായി. അമേരിക്കൻ രാജ്യങ്ങളുടെ സംഘടനയിൽ മെക്സിക്കോ ഭാഗമായതുകാരണം വധശിക്ഷ ഒരിക്കൽ നിർത്തലാക്കിക്കഴിഞ്ഞാൽ പുനസ്ഥാപിക്കാൻ പാടില്ല എന്ന ചട്ടം ബാധകമാണ്.<ref>{{cite news| url=http://www.latimes.com/news/nationworld/world/wire/sns-ap-mexico-kidnapping-wave,1,2931150.story | work=Los Angeles Times | accessdate=2 May 2010 |url-status=dead}} {{Dead link|date=October 2010|bot=RjwilmsiBot}}</ref><ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7553633.stm | work=BBC News | title=Mexican fury grows at kidnappings | date=11 August 2008 | accessdate=27 March 2010 | first=Duncan | last=Kennedy | archive-date=2017-10-08 | archive-url=https://web.archive.org/web/20171008014751/http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7553633.stm | url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|NIC}} |align="center"|1930 |align="center"| |align="center"|1979 |1979-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|PAN}} |align="center"|*1903-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല |align="center"| |align="center"|1903 |1903-ൽ ഭരണഘടന വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|PRY}} |align="center"|1928 |align="center"| |align="center"|1992 |1992-ൽ നിർത്തലാക്കി <br />(ഭരണഘടന പ്രകാരം) |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|PER}} |align="center"|1979 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, തീവ്രവാദം, ചാരവൃത്തി, വംശഹത്യ, കലാപം, യുദ്ധസമയത്ത് ഒളിച്ചോടൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമത്തിൽ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref name="amnesty.org ENGACT500092005"/> മറ്റു കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് 1979-ൽ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|KNA}} |align="center"|2008<ref>{{Cite web |url=http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGAMR590012008&lang=e |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2008-12-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081228224735/http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGAMR590012008&lang=e |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട് |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|LCA}} |align="center"|1995 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകത്തിനും രാജ്യദ്രോഹത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട് |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|VCT}} |align="center"|1995 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകത്തിനും രാജ്യദ്രോഹത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട് |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|SUR}} |align="center"|1982 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |അവസാന വധശിക്ഷ 1982-ൽ ശരിയായ നിയമനടപടികൾ കൂടാതെ സൈനികരുടെ [[ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ|ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ച്]] നടപ്പിലാക്കുകയായിരുന്നു. ഈ ശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയവർ ഇപ്പോൾ വിചാരണ നേരിടുകയാണ്. വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള നിയമം നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള അമേരിക്കൻ ഉടമ്പടിയിൽ ഒപ്പുവച്ചതോടുകൂടി 1987 മുതൽ പ്രായോഗികമായി നിരോധിതമാണ്. മുന്നൊരുക്കവും അക്രമവും ഉള്ള കൊലപാതകം, രാജ്യദ്രോഹം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://sim.law.uu.nl/SIM/CaseLaw/uncom.nsf/0/58ee85a258266406c1256e7c0030473a?OpenDocument |title=HRC Concluding Observations: SURINAME<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927155611/http://sim.law.uu.nl/SIM/CaseLaw/uncom.nsf/0/58ee85a258266406c1256e7c0030473a?OpenDocument |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|TTO}} |align="center"|1999 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമമുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=E/2005/3 |title=Links to documents<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-10-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121026072221/http://www.un.org/Docs/journal/asp/ws.asp?m=E/2005/3 |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|USA}} |align="center"|2012<ref>{{cite news | url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-2115695/Timothy-Shaun-Stemple-killed-wife-1m-insurance-executed.html | location=London | work=Daily Mail | title=Cheating husband who killed his wife for million insurance executed by lethal injection after choosing pizza as his last meal | access-date=2012-07-03 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160522/https://www.dailymail.co.uk/news/article-2115695/Timothy-Shaun-Stemple-killed-wife-1m-insurance-executed.html | url-status=live }}</ref> |align="center"|43 |align="center"|ബാധകമല്ല |വധശിക്ഷ അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ 1972 മുതൽ 1976 വരെ നിരോധിതമായിരുന്നു. നിലവിൽ ഫെഡറൽ സർക്കാരിന്റെ നിയമപ്രകാരം നരഹത്യയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ, ചാരവൃത്തി, രാജ്യദ്രോഹം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?scid=29&did=192 |title=Federal Laws Providing for the Death Penalty<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2008-08-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080801195336/http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?scid=29&did=192 |url-status=dead }}</ref> 2012 ഏപ്രിൽ മാസത്തെ സ്ഥിതിയനുസരിച്ച് 50 അമേരിക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ 33 എണ്ണം വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ 17 സംസ്ഥാനങ്ങൾ താഴെപ്പറയുന്നവയാണ് (നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ബ്രായ്ക്കറ്റിൽ കൊടുത്തിരിക്കുന്നു): മിഷിഗൺ (1846), വിസ്കോൺസിൻ (1853), മൈൻ (1887), മിന്നെസോട്ട (1911), ഹവായിi (1948), അലാസ്ക (1957), വെർമോണ്ട് (1964), അയോവ (1965), വെസ്റ്റ് വിർജീനിയ (1965), നോർത്ത് ഡക്കോട്ട (1973), റോഡ് ഐലന്റ് (1979), മസാച്യൂസെറ്റ്സ് (1984 – കോടതിവിധിപ്രകാരം പ്രവൃത്തിയിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും നിയമത്തിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്), ന്യൂ യോർക്ക് (2004 – കോടതിവിധിപ്രകാരം പ്രവൃത്തിയിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും നിയമത്തിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്), ന്യൂ ജേഴ്സി (2007), ന്യൂ മെക്സിക്കോ (2009), ഇല്ലിനോയി (2011), കണക്ടിക്കട്ട് (2012).<ref>{{Cite web |url=http://www.deathpenaltyinfo.org/states-and-without-death-penalty |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180128140346/https://deathpenaltyinfo.org/states-and-without-death-penalty |url-status=live }}</ref> 2012 ഏപ്രിലിൽ വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കാനുള്ള പ്രമേയങ്ങൾ ഫ്ലോറിഡ, ജോർജിയ, കൻസാസ്, കെന്റക്കി, മിസ്സോറി, ഒഹായോ, വാഷിംഗ്ടൻ എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ജനപ്രാതിനിദ്ധ്യസഭകളുടെ പരിഗണനയിലാണ്. അതേസമയം തന്നെ വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിക്കാനുള്ള പ്രമേയങ്ങൾ ഇല്ലിനോയി, അയോവ, മിന്നസോട്ട, ന്യൂ മെക്സിക്കോ, റോഡ് ഐലന്റ് എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ ജനപ്രാതിനിദ്ധ്യസഭകളുടെ പരിഗണനയിലാണ്.<ref>{{Cite web |url=http://www.deathpenaltyinfo.org/recent-legislative-activity#2012 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120629053632/http://www.deathpenaltyinfo.org/recent-legislative-activity#2012 |url-status=live }}</ref> 2012 നവംബറിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്നതിനെപ്പറ്റിയുള്ള ജനഹിതപരിശോധന കാലിഫോർണിയ സംസ്ഥാനത്തു നടക്കും. 1964-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1978-ൽ ഓറിഗോൺ സംസ്ഥാനം വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിക്കുകയുണ്ടായി. ഡെലാവേർ സംസ്ഥാനം 1958-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1961-ൽ പുനസ്ഥാപിച്ചു. സംസ്ഥാനങ്ങളല്ലാത്ത അമേരിക്കൻ നിയന്ത്രണത്തിലുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ സമോവയിൽ പ്രാദേശിക നിയമമായി വധശിക്ഷ നിലവിലുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.samoanews.com/viewstory.php?storyid=17649&edition=1281088800&newssection=LocalNews |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110927012446/http://www.samoanews.com/viewstory.php?storyid=17649&edition=1281088800&newssection=LocalNews |url-status=dead }}</ref> മറിയാന ദ്വീപ് (ഇവിടെ വധശിക്ഷ ഒരിക്കലും നിയമമായിരുന്നിട്ടില്ല), ഗുവാം, അമേരിക്കൻ വിർജിൻ ദ്വീപുകൾ, പോർട്ടോ റിക്കോ (1929), വാഷിംഗ്ടൺ ഡി.സി. (1981), എന്നീ സംസ്ഥാനങ്ങളല്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. കൊലപാതകത്തിനും കൊലപാതകം ചെയ്യാൻ ഗൂഢാലോചന നടത്തുന്നതിനും മാത്രമേ പ്രയോഗത്തിൽ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കുന്നുള്ളൂ. ജൂറിയോ, ന്യായാധിപനോ (ബഞ്ചിന്റെ വിചാരണയിലോ, കുറ്റം സമ്മതിക്കപ്പെട്ടാലോ മാത്രം) ആണ് വധശിക്ഷ വിധിക്കുന്നത്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|URY}} |align="center"|1905 |align="center"| |align="center"|1907 |1907-ൽ നിർത്തലാക്കി<br />(ഭരണഘടന പ്രകാരം) |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|VEN}} |align="center"|*1830-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല |align="center"| |align="center"|1863 |1863-ൽ നിർത്തലാക്കി<br />(ഭരണഘടന പ്രകാരം) |} ==ഏഷ്യാ-പെസഫിക്== ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗങ്ങളായ ഏഷ്യാപെസഫിക് മേഖലയിലെ 56 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളിൽ: *24 (43%) വധശിക്ഷ നിയമത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളാണ്. *19 (34%) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *3 (5%) യുദ്ധം പോലെയുള്ള അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. *10 (18%) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. പരിമിതമായ അംഗീകാരം മാത്രമുള്ള രണ്ട് ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളായ തായ് വാനും പാലസ്തീനിയൽ അതോറിറ്റിയും വധശിക്ഷ നിയമത്തിലും പ്രയോഗത്തിലും നിലനിർത്തിയിട്ടുള്ളവയാണ്. മുകളിൽ കൊടുത്ത വിവരണത്തിൽ 2012-ൽ മംഗോളിയ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതുവരെയുള്ള വിവരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. * 2011 -ൽ ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയ നാലു രാജ്യങ്ങൾ ഏഷ്യയിലായിരുന്നു - ചൈന, ഇറാൻ, സൗദി അറേബ്യ, ഇറാക്ക് എന്നിവ. ലോകത്തിലെ മറ്റു രാജ്യങ്ങളെല്ലാം ചേർന്നു വധിക്കുന്ന ആൾക്കാരേക്കാൾ കൂടുതൽ പേരെ ചൈനയിൽ മാത്രം വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയരാക്കുന്നുണ്ട്. 2010 ൽ ഏഷ്യയിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: ചൈന (2000+), ഇറാൻ (252+), വടക്കൻ കൊറിയ (60+), യമൻ (53+), സൗദി അറേബ്യ (27+), സിറിയ (17+), ബംഗ്ലാദേശ് (9+), പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി (5), തായ്വാൻ (ROC) (4), ജപ്പാൻ (2), ഇറാക്ക് (1+), സിങ്കപ്പൂർ (1+), മലേഷ്യ (1+), വിയറ്റ്നാം (5+), ബഹറൈൻ (1).<ref name="amnesty.org.au"/> 2011ൽ ഏഷ്യയിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: ചൈന (2000+), ഇറാൻ (360+), സൗദി അറേബ്യ (82+), ഇറാക്ക് (68+), യമൻ (41+), വടക്കൻ കൊറിയ (30+), ബംഗ്ലാദേശ് (5+), വിയറ്റ്നാം (5+) പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി (5), തായ്വാൻ (5), അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ (2), മലേഷ്യ (1+), സിറിയ (1+), യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് (1). ''കുറിപ്പ്: പട്ടികകൾ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലോ കാലക്രമത്തിലോ [[Image:Sort both.svg]] ഐകൺ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റാവുന്നതാണ്.'' {| class="wikitable sortable" ! [[#Legend|കീ]] ! style="width:13em;" | രാജ്യം ! style="width:7em;" | അവസാനം വധശിക്ഷ നടന്ന വർഷം ! style="width:5em;" | 2011-ലെ വധശിക്ഷകൾ ! style="width:7em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|AFG}} |align="center"|2011 |align="center"|2 |align="center"|ബാധകമല്ല |നിലവിലുള്ള നിയമം ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് അകലുന്നതിനും <ref>{{cite news | url=http://www.dailymail.co.uk/news/article-1354246/One-legged-Afghan-Red-Cross-worker-hanged-converting-Christianity.html | location=London | work=Daily Mail | title=One-legged Afghan Red Cross worker set to be hanged after converting to Christianity | date=7 February 2011 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160516/https://www.dailymail.co.uk/news/article-1354246/One-legged-Afghan-Red-Cross-worker-hanged-converting-Christianity.html | url-status=live }}</ref> സ്വവർഗ്ഗരതിക്കും, കൊലപാതകത്തിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|AUS}} |align="center"|1967<ref>{{Cite web |url=http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/australia.php |title=Death penalty in Australia |access-date=2012-07-03 |archive-date=2010-03-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100329145248/http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/australia.php |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|1985 |ക്വീൻസ്ലാന്റിൽ 1922-ലും; ടാസ്മാനിയയിൽ 1968-ലും; നോർതേൺ ടെറിട്ടറിയിലും ആസ്ട്രേലിയൻ കാപ്പിറ്റൽ ടെറിട്ടറിയിലും, ആസ്ട്രേലിയൻ കോമൺവെൽത്തിലും 1973-ലും; വിക്ടോറിയയിൽ 1975-ലും; സൗത്ത് ആസ്ട്രേലിയയിൽ 1976-ലും; വെസ്റ്റേൺ ആസ്ട്രേലിയയിൽ 1984-ലും; ന്യൂ സൗത്ത് വേൽസിൽ 1985-ലു വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|BHR}} |align="center"|2010<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/info/MDE11/003/2010/en |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160330/https://www.amnesty.org/en/documents/MDE11/003/2010/en/ |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മുന്നൊരുക്കത്തോടെയുള്ള കൊലപാതകം, സർക്കാരിനെ താഴെയിടാനുള്ള ശ്രമം, ശത്രുരാജ്യത്തോട് സഹകരിക്കുക, എമിറിന്റെ ജീവന് ഭീഷണിയാകുക, സൈനിക ഉത്തരവുകൾ യുദ്ധസമയത്ത് ലംഘിക്കുക എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|BGD}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://deathpenaltynews.blogspot.com/2011/03/bangladesh-man-executed-in-sylhet.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160428/https://deathpenaltynews.blogspot.com/2011/03/bangladesh-man-executed-in-sylhet.html%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|5+ |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം;<ref>{{Cite web |url=http://www.zeenews.com/links/articles.asp?aid=212318&sid=SAS |title=Zee News – MP murder case: Bangla court awards death penalty to 22<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160646/http://zeenews.india.com/links/articles.asp?aid=212318&sid=SAS%20 |url-status=dead }}</ref> മയക്കുമരുന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ;<ref>{{Cite web |url=http://www.smartraveller.gov.au/zw-cgi/view/Advice/Bangladesh |title=Travel Advice for Bangladesh – Australian Department of Foreign Affairs and Trade<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2013-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130117224312/http://smartraveller.gov.au/zw-cgi/view/Advice/Bangladesh |url-status=dead }}</ref> കുട്ടികളെ നിയമവിരുദ്ധമോ സദാചാരത്തിനു നിരക്കാത്തതോ ആയ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് കടത്തുക; വേശ്യാവൃത്തിക്കായി സ്ത്രീകളെ കടത്തുക <ref>{{Cite web |url=http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2003/27944.htm |title=Bangladesh<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070914100125/http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2003/27944.htm |url-status=live }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|BTN}} |align="center"|1974<ref name="amnesty.org ENGACT500012005"/> |align="center"| |align="center"|2004 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|BRU}} |align="center"|*1984-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ബ്രിട്ടന്റെ അധീനതയിലായിരുന്നപ്പോൾ 1957-ലാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. കൊലപാതകം, നിയമവിരുദ്ധമായി തോക്കുകളോ സ്ഫോടകവസ്തുക്കളോ കൈവശം വയ്ക്കുക, 15 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ ഹിറോയിനോ മോർഫിനോ കൈവശം വയ്ക്കുക, 30 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ കൊക്കൈൻ കൈവശം വയ്ക്കുക, 500 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ കഞ്ചാവ് കൈവശം വയ്ക്കുക, 50 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ മെത്താംഫിറ്റമിനോ സ്യാബുവോ കൈവശം വയ്ക്കുക, 1.2 കിലോയിൽ കൂടുതൽ മോർഫിൻ കൈവശം വയ്ക്കുക <ref>{{Cite web |url=http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1073.html |title=Brunei on the U.S. Bureau of Consular Affairs<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160455/https://travel.state.gov/content/travel/en/404.html |url-status=dead }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|KHM}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|1989 |1989-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|China}} |align="center"|2026<ref>{{Cite web |url=http://www.gmanews.tv/story/216491/pinoyabroad/vp-binay-confirms-death-of-3-drug-mules |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110825060902/http://www.gmanews.tv/story/216491/pinoyabroad/vp-binay-confirms-death-of-3-drug-mules |url-status=live }}</ref> |align="center"|1000s |align="center"|ബാധകമല്ല |ലോകത്തിലെ മറ്റെല്ലാ രാജ്യങ്ങളും മരണശിക്ഷ വിധിക്കുന്ന ആൾക്കാരുടെ എണ്ണം ചേർന്നാലുള്ള എണ്ണത്തിൽ കൂടുതൽ ആൾക്കാരെ ചൈന എല്ലാവർഷവും വധിക്കാറുണ്ട്. എല്ലാ വർഷവും ആയിരക്കണക്കിനാൾക്കാരെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയരാക്കുന്ന ഒരേയൊരു രാജ്യവും ചൈനയാണ്.<ref name="ReferenceA">{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=15000608 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319005630/http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=15000608 |url-status=dead }}</ref> 2011 ഫെബ്രുവരി 25-ന് ചൈനയുടെ പരിഷ്കരിച്ച ക്രിമിനൽ നിയമം വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന കുറ്റങ്ങളുടെ എൺനം 68-ൽ നിന്ന് 55 ആയി കുറച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115014622/http://www.handsoffcain.info/news/index.php |url-status=dead }}</ref> കുംഭകോണത്തിലൂടെ പണം തട്ടിക്കുക, കുട്ടികളെ ബലാത്സംഗം ചെയ്യുക, വഞ്ചന, ബോംബുവയ്ക്കൽ, ആൾക്കാരെ കടത്തുക, കടൽക്കൊള്ള, ബലാത്സംഗം, അഴിമതി, കൊള്ളിവയ്പ്പ്, കൊലപാതകം, വേട്ടയാടൽ, രാജ്യസുരക്ഷയ്ക്ക് അപകടമുണ്ടാക്കുക, തീവ്രവാദം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/index/engasa170032004 |title=People's Republic of China: Executed "according to law"? The death penalty in China\n\n {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-06-21 |archive-date=2004-06-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040621235722/http://web.amnesty.org/library/index/engasa170032004 |url-status=live }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. ഹോങ്ക് കോങ്, മകാവു എന്നീ സ്ഥലങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത നിയമ വ്യവസ്ഥയാണ് നിലവിലുള്ളത്. ഇവിടങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഹോങ്ക് കോങിൽ 1993-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാരും (അവസാന ഉപയോഗം 1966-ലായിരുന്നു); മകാവുവിൽ 1976-ൽ പോർച്ചുഗൽ സർക്കാരുമാണ് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയത്. മകാവുവിൽ വധശിക്ഷ അവസാനം നടപ്പിലാക്കിയത് പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടിലായിരുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF"| |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|FJI}} |align="center"|*1970-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ബ്രിട്ടന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോൾ 1964-ലാണ് അവസാനമായി വധശിക്ഷ നടപ്പിലായത്. 1979-ൽ സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. സൈനികനിയമപ്രകാരമുള്ള കുറ്റങ്ങൾക്കു മാത്രമേ ഇപ്പോൾ വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ളൂ. |-bgcolor="#FFFFFF"| |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|IND}} |align="center"|2013<ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/Afzal_Guru#Execution<!-- Bot generated title -->]</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, കുട്ടിയെ ആത്മഹത്യ ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുക, രാജ്യദ്രോഹം, തീവ്രവാദപ്രവർത്തനങ്ങൾ, മയക്കുമരുന്നു കടത്തിന് രണ്ടാമത്തെ ശിക്ഷ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|IDN}} |align="center"|2008<ref>{{cite news | url=http://uk.reuters.com/article/2008/11/08/idUKJAK409889 | work=Reuters | title=Indonesia confirms execution of three Bali bombers | date=8 November 2008 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2013-03-13 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130313171031/http://uk.reuters.com/article/2008/11/08/idUKJAK409889 | url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, മയക്കുമരുന്നു കടത്ത്,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500012005?open&of=ENG-AFG |title=The death penalty worldwide: developments in 2004 {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2006-01-07 |archive-date=2006-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060107212658/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500012005?open&of=ENG-AFG |url-status=live }}</ref> തീവ്രവാദം,<ref name="bbc 5368922">{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/5368922.stm | work=BBC News | title=Executions spark Indonesia unrest | date=22 September 2006 | accessdate=2 May 2010 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വധശിക്ഷ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്ന നിയമം (നമ്പർ: 2/1964) [[ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ചുള്ള വധശിക്ഷ|ഫയറിംഗ് സ്ക്വാഡുപയോഗിച്ചാവണം]] വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കേണ്ടതെന്ന് അനുശാസിക്കുന്നു.<ref>[http://www.thejakartapost.com/news/2010/07/26/ago-ok039s-execution-five-death-row-inmates.html AGO OK's execution of five death row inmates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121001165952/http://www.thejakartapost.com/news/2010/07/26/ago-ok039s-execution-five-death-row-inmates.html |date=2012-10-01 }}, The Jakarta Post, 26 July 2010, Accessed 26 July 2010</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|IRN}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201202.php?iddocumento=16302476&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160709/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201202.php?iddocumento=16302476&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|360+ |align="center"|ബാധകമല്ല | ഇറാൻ നൂറുകണക്കിനാൾക്കാരെ എല്ലാ വർഷവും വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കാറുണ്ട്. നടപ്പാക്കുന്ന ശിക്ഷയുടെ എണ്ണത്തിൽ ചൈനയ്ക്കു പിറകിൽ രണ്ടാമതാണ് ഇറാന്റെ സ്ഥാനം. പലരെയും പരസ്യമായാണ് വധിക്കുന്നത്.<ref name="ReferenceA"/> കൊലപാതകം, സായുധമോഷണം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത്, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, ബലാത്സംഗം, കുട്ടികളുമായി ലൈംഗികബന്ധത്തിലേർപ്പെടൽ, സ്വവർഗ്ഗഭോഗം, ചാരവൃത്തി, തീവ്രവാദം, ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നകന്നു പോകൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|IRQ}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=41019 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160457/http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=41019%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|68+ |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യസുരക്ഷ അപകടത്തിലാക്കുക, മയക്കുമരുന്നു വിതരണം ചെയ്യുക, ബലാത്സംഗം, ചരക്ക് കടത്തുന്ന കോൺവോയികളെ ആക്രമിക്കുക, തീവ്രവാദത്തിനു പണം നൽകുകയോ നടപ്പാക്കുകയോ ചെയ്യുക, എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>http://newstandardnews.net/content/?action=show_item&itemid=799 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225160609/http://newstandardnews.net/content/?action=show_item&itemid=799%20 |date=2018-12-25 }} http://www.iol.co.za/index.php?sf=2813&art_id=qw1091976122311B262 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181225160520/https://www.iol.co.za/index.php?sf=2813&art_id=qw1091976122311B262%20 |date=2018-12-25 }}</ref> വധശിക്ഷ 2003 ജൂണിലെ ഇറാക്ക് അധിനിവേശത്തിനു ശേഷം നിർത്ത്ലാക്കിയെങ്കിലും 2004 ആഗസ്റ്റിൽ പുനസ്ഥാപിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGNAU200903209818&lang=e |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2009-05-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090513021829/http://www.amnestyusa.org/document.php?id=ENGNAU200903209818&lang=e |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|ISR}} |align="center"|1962 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ,<ref>{{Cite web |url=http://www.israellawcenter.org/news111402.shtml |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050406025426/http://www.israellawcenter.org/news111402.shtml |url-status=dead }}</ref> രാജ്യദ്രോഹം, വംശഹത്യ, യുദ്ധസമയത്ത് യഹൂദർക്കെതിരായ കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. ഇതുവരെ രണ്ടുപേരെയേ വധിച്ചിട്ടുള്ളൂ. മെയിർ ടോബിയാൻസ്കി എന്നയാളെ ചാരനാണെന്ന് ആരോപിച്ച് വധിച്ചതും അഡോൾഫ് ഐക്ക്മാനെ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധിച്ചതുമാണ് ഉദാഹരണങ്ങൾ. 1954-ൽ മറ്റു കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|JPN}} |align="center"|2025<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=16303815 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160452/http://www.handsoffcain.info/documenti/japan-3-inmates-hanged-1st-executions-since-%D8%AC%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%A6%DB%8C-2010-16303815 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ഒന്നിൽ കൂടുതൽ ആളുകളെ കൊല്ലുന്നവർക്കും അക്രമത്തോടെ ഒരു കൊലപാതകം ചെയ്യുന്നവർക്കും വധശിക്ഷ നൽകാൻ പ്രോസിക്യൂട്ടർമാർ ശ്രമിക്കാറുണ്ട്.<ref>{{cite news | url=http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A11306-2005Jan15?language=printer | work=The Washington Post | accessdate=2 May 2010 | archiveurl=https://archive.today/20121209024214/http://www.washingtonpost.com/ac2/wp-dyn/A11306-2005Jan15?language=printer | archivedate=2012-12-09 | title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് | url-status=live }}</ref> ഒന്നിൽ കൂടുതൽ ആൾക്കാരെ കൊല്ലുന്നവർക്ക് ന്യായാധിപർ വധശിക്ഷ വിധിക്കുക സാധാരണമാണ്. 1946 നും 2003-നും മദ്ധ്യേ 766 ആൾക്കാരെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചിരുന്നെങ്കിലും 608 ആൾക്കാരെയേ വധിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. 1989 മുതൽ 1993 വരെ 40 മാസക്കാലം തുടർച്ചയായി വിവിധ നിയമമന്ത്രിമാർ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാൻ വിസമ്മതിച്ചിരുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|JOR}} |align="center"|2006<ref>{{Cite web |url=http://www.highbeam.com/doc/1P1-119683004.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160738/https://www.questia.com/hbr-welcome |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{cite web|url=http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/aug03.html|title=|archiveurl=https://archive.today/20040216192609/http://www.richard.clark32.btinternet.co.uk/aug03.html|archivedate=2004-02-16|access-date=2012-07-03|url-status=dead}}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#add4a0| |{{flagcountry|KAZ}} |align="center"|2003<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500072004?open&of=ENG-KAZ |title=Document Information {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-10-11 |archive-date=2004-10-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041011173508/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT500072004?open&of=ENG-KAZ |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |നിലവിൽ തീവ്രവാദത്തിനും യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/200705.php?iddocumento=9317022&mover=0 |title=Kazakhstan Set To "Virtually" Abolish Death Penalty<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160456/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/200705.php?iddocumento=9317022&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> 2003 ഡിസംബർ 17 മുതൽ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത് താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്. 2009 ജൂലൈ 30-ന് മറ്റു കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് നിർത്തലാക്കി.<ref>{{Cite web |url=http://nodeathpenalty.santegidio.org/news.aspx?ln=it&id=14&n=13674 |title=Death Penalty is Abolished in Kazahkstan (source: kazahkstanlive.com, reproduced by santegidio.org) |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120301073923/http://nodeathpenalty.santegidio.org/news.aspx?ln=it&id=14&n=13674 |url-status=dead }}</ref> 2011 മാർച്ച് 28-ന് മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള രാഷ്ട്രപതിയുടെ കമ്മീഷൻ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കാൻ സർക്കാരിനോടാവശ്യപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15304099 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160734/http://www.handsoffcain.info/documenti/kazakhstan-towards-definitive-abolition-15304099 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|PRK}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201101.php?iddocumento=15300988&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319005359/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/201101.php?iddocumento=15300988&mover=0 |url-status=live }}</ref> |align="center"|30+ |align="center"|ബാധകമല്ല |വടക്കൻ കൊറിയ പരസ്യമായ വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കാറുണ്ട്. വ്യഭിചാരം,<ref name="cpuk_oct2008">{{Cite web |url=http://www.capitalpunishmentuk.org/oct08.html |title=“Executions in October 2008”, ''Capital punishment U.K.'' |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-06-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120607064901/http://www.capitalpunishmentuk.org/oct08.html |url-status=live }}</ref> മയക്കുമരുന്നിടപാടുകൾ, രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരത്തിനെതിരായ ഗൂഢാലോചനകൾ, തീവ്രവാദം, രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം <ref>[http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/kptoc.html#kp0162 Library of Congress Country Study: North Korea:] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120710083139/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/kptoc.html%23kp0162#kp0162 |date=2012-07-10 }}<br />[http://www.photius.com/countries/korea_north/government/korea_north_government_the_judiciary.html Government: The Judiciary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218224925/http://www.photius.com/countries/korea_north/government/korea_north_government_the_judiciary.html |date=2012-02-18 }} · [http://www.photius.com/countries/korea_north/national_security/korea_north_national_security_the_judiciary.html National Security: The Judiciary] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218224942/http://www.photius.com/countries/korea_north/national_security/korea_north_national_security_the_judiciary.html |date=2012-02-18 }} · [http://www.photius.com/countries/korea_north/national_security/korea_north_national_security_punishment_and_the_p~182.html National Security: Punishment and the Penal System] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218224946/http://www.photius.com/countries/korea_north/national_security/korea_north_national_security_punishment_and_the_p~182.html |date=2012-02-18 }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|KOR}} |align="center"|1997<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT530012003?open&of=ENG-KOR |title=“Death Penalty News: December 2002” by ''Amnesty International'' |access-date=2003-05-06 |archive-date=2003-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030506200139/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGACT530012003?open&of=ENG-KOR |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റമാണ്.<ref>[http://www.asiaweek.com/asiaweek/magazine/2000/0225/nat.korea.html ''Time Magazine – Asia Edition'' vol.&nbsp;171, no.&nbsp;12] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010119175300/http://www.asiaweek.com/asiaweek/magazine/2000/0225/nat.korea.html |date=2001-01-19 }} 31 March 2008</ref> 1998-ൽ കിം ഡേ-ജുങ് അധികാരത്തിലെത്തിയ ശേഷം വധശിക്ഷകൾ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.amnestyusa.org/news/document.do?id=80256DD400782B8480256FE80042AACA |title=South Korea: Death penalty abolition – historic opportunity<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-06-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050629061519/http://www.amnestyusa.org/news/document.do?id=80256DD400782B8480256FE80042AACA |url-status=dead }}</ref> എന്നാലും അടുത്തകാലത്ത് ഒരാളെ വധശിക്ഷ നൽകാൻ വിധിച്ചിരുന്നു. 2009 ഏപ്രിൽ വരെ ശിക്ഷ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല.<ref>{{cite news | url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8011560.stm | work=BBC News | title=Korean killer gets death penalty | date=22 April 2009 | accessdate=27 March 2010 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160411/http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/8011560.stm%20 | url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|KIR}} |align="center"|*1979-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1979 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|KWT}} |align="center"|2007<ref>{{Cite web |url=http://english.nessunotocchicaino.it/archivio_news/200705.php?iddocumento=9317282&mover=1 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120318201520/http://english.nessunotocchicaino.it/archivio_news/200705.php?iddocumento=9317282&mover=1 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത്, ബലാത്സംഗം, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|KGZ}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2007 |കിർഗിസ് സർക്കാർ 1998-നു ശേഷം വധശിക്ഷകൾ നടപ്പാക്കുന്നത് നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്. 2007-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.rferl.org/featuresarticle/2007/06/0907D477-B87B-4AFF-9A6B-116AF711B057.html |title=Kyrgyzstan Abolishes Death Penalty – RADIO FREE EUROPE / RADIO LIBERTY<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160409/https://www.rferl.org/a/1077353.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files_156/kyrgyzstan_396/abolition-of-the-death-penalty-by-kyrgyzstan-june-28-2007_9443.html |title=Kyrgyzstan – Abolition of the death penalty by Kyrgyzstan (28 June 2007) – Ministère des Affaires étrangères<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070930062833/http://www.diplomatie.gouv.fr/en/country-files_156/kyrgyzstan_396/abolition-of-the-death-penalty-by-kyrgyzstan-june-28-2007_9443.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|LAO}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |മയക്കുമരുന്ന് കടത്തിന് മരണശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/report2003/Lao-summary-eng |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-07-05 |archive-date=2003-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030705014254/http://web.amnesty.org/report2003/Lao-summary-eng |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|LBN}} |align="center"|2004<ref>{{Cite web |url=http://www.sundayobserver.lk/2004/01/18/wor05.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-10-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121016002441/http://www.sundayobserver.lk/2004/01/18/wor05.html |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമം വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE180062004?open&of=ENG-LBN |title=Lebanon: Further Information on Death penalty/imminent execution {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-05-23 |archive-date=2004-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040523181604/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE180062004?open&of=ENG-LBN |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|MYS}} |align="center"|2011 |align="center"|1+ |align="center"|ബാധകമല്ല |അപകടകരമായ മരുന്നുകൾ കടത്തുക, ഒരു പട്ടികയിലുൾപ്പെട്ട കുറ്റകൃത്യം ചെയ്യുന്നതിനിടെ തോക്കുപയോഗിക്കുക, തോക്കുപയോഗിക്കാൻ സഹായിക്കുക, യാങ് ഡി-പെർടുവാൻ അഗോങിനെ (ഭരണാധികാരി) അപായപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുക, കൊലപാതകം, എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, ആയുധങ്ങളോ സ്ഫോടകവസ്തുക്കളോ കൈവശമുള്ള ആൾക്കാരുമായി ബന്ധം പുലർത്തുക, യാങ് ഡി-പെർടുവാൻ അഗോങിനെതിരേ യുദ്ധം ചെയ്യുകയോ, യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുകയോ ചെയ്യുക എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് കുറ്റത്തിന്റെ ആഴമനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.aliran.com/monthly/2003/6k.html |title=Malaysia independent news<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2013-03-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130311212425/http://aliran.com/monthly/2003/6k.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MDV}} |align="center"|*1965-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |1952-ൽ ബ്രിട്ടന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കപ്പെട്ടത്. കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.maldivesculture.com/maldives_murder01.html |title=Maldives – Family demands death penalty for woman's murder<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2002-04-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20020427194548/http://www.maldivesculture.com/maldives_murder01.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MHL}} |align="center"|*1986-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1986 |1986-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് <br /> വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|MNG}} |align="center"|2008 |align="center"| |align="center"| |രണ്ടു വർഷം ഔദ്യോഗികമായി വധശിക്ഷ നിർത്തിവച്ച ശേഷം 2012-ൽ പാർലമെന്റ് പൊതുവും രാഷ്ട്രീയവുമായ അവകാശങ്ങളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര ഉടമ്പടിയിലെ തിരഞ്ഞെടുക്കാവുന്ന രണ്ടാം പ്രോട്ടോക്കോളിൽ ഒപ്പുവച്ചു. മംഗോളിയ വധശിക്ഷ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കും നിർത്തലാക്കുന്നതിന് ശ്രമിക്കാമെന്ന് ഇതോടെ സമ്മതിച്ചു. വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിക്കാൻ ഈ ഉടമ്പടി അനുവദിക്കുന്നില്ല. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|FSM}} |align="center"|*1986-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1986 |1986-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് <br /> വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|MMR}} |align="center"|2024 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>http://www.derechos.org/news/archives/000506.html</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|NRU}} |align="center"|*1968-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കടൽക്കൊള്ള, കൊലപാതകം, എന്നീകുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ നിയമവ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|NPL}} |align="center"|1979 |align="center"| |align="center"|1997 |1997-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് <br /> വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|NZL}} |align="center"|1957 |align="center"| |align="center"|2007 |1989-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 2007-ൽ കുക്ക് ദ്വീപ് ന്യൂസിലാന്റിന്റെ അധീനപ്രദേശങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്ന അവസാന സ്ഥലമായി മാറി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|OMN}} |align="center"|2007 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്തൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/web/ar2002.nsf/mde/oman |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2002-11-13 |archive-date=2002-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20021113122632/http://web.amnesty.org/web/ar2002.nsf/mde/oman |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|PAK}} |align="center"|2008<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/200808.php?iddocumento=10318713&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-03-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120319005541/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/200808.php?iddocumento=10318713&mover=0 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്തൽ, തീവ്രവാദം, ബലാത്സംഗം, ദൈവനിന്ദ, നിയമവിരുദ്ധമായ കൂട്ടം കൂടൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|PLW}} |align="center"|*1994-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1994 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|PSE}} |align="center"|2012 |align="center"|3 |align="center"|ബാധകമല്ല |പാലസ്തീനിയൻ അതോറിറ്റി പരസ്യമായ വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കാറുണ്ട്. കൊലപാതകം, ബലാത്സംഗം, ഇസ്രായേൽ അധികാരികളുമായി സഹകരിക്കൽ എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://www.scoop.co.nz/stories/WO0504/S00011.htm |title=Scoop: Palestine Urged Not to Resume Executions<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2012-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121003064419/http://www.scoop.co.nz/stories/WO0504/S00011.htm |url-status=live }}</ref><ref>[http://www.haaretz.com/hasen/spages/1090973.html Palestinian woman accused of spying for Israel may face death] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721115549/http://www.haaretz.com/hasen/spages/1090973.html |date=2009-07-21 }}, [[Associated Press]] 07/06/2009</ref> വെസ്റ്റ് ബാങ്കിൽ 17 കുറ്റങ്ങൾക്കും ഗാസയിൽ 15 കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. [http://www.hrw.org/en/news/2008/12/15/palestinian-authority-death-sentences-surge-west-bank-gaza] 2002-നു ശേഷം യാസർ അറാഫാത് വധശിക്ഷകൾ അനുവദിക്കാത്തതിനാൽ ഒരു അനൗദ്യോഗിക വധശിക്ഷാ നിരോധനം നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. ഹമാസിന്റെ ഇസ്ലാമിക കോടതി കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ വിധിച്ചിട്ടുണ്ട്. [http://news.xinhuanet.com/english/2009-03/10/content_10986709.htm] |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|PNG}} |align="center"|*1975-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല.<ref>[http://www.abc.net.au/am/content/2007/s2087787.htm "PNG urged to abandon death penalty"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170512150957/http://www.abc.net.au/am/content/2007/s2087787.htm |date=2017-05-12 }}, Australian Broadcasting Corporation, 12 November 2007</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ബ്രിട്ടന്റെ കോളനിയായിരിക്കെ 1954 നവംബറിലാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയത്. രാജ്യദ്രോഹം, കടൽക്കൊള്ള, കടൽക്കൊള്ള നടത്താനുള്ള ശ്രമം, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|PHL}} |align="center"|----<ref>{{Cite web |url=http://otayph.blogspot.com.au/2011/10/should-we-have-death-penalty-again.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-12 |archive-date=2012-07-12 |archive-url=https://archive.today/20120712175756/otayph.blogspot.com.au/2011/10/should-we-have-death-penalty-again.html |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2006 |1987-ൽ ഫിലിപ്പീൻസിലെ നിലവിലുള്ള ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. 1993-ൽ വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിച്ചെങ്കിലും 2006 ജൂൺ 24-ന് നിയമപ്രകാരം (നമ്പർ. 9346) വധശിക്ഷ വീണ്ടും നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|QAT}} |align="center"|2003<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/bancadati/schedastato.php?idstato=15000104&idcontinente=23 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160542/http://www.handsoffcain.info/bancadati/asia-middle-east-australia-and-oceania/qatar-15000104 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |ചാരപ്രവൃത്തി;<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE220012002?open&of=ENG-QAT |title=Qatar: Death Penalty, Firas Nassuh Salim Al-Majali {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-08-13 |archive-date=2003-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030813054131/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE220012002?open&of=ENG-QAT |url-status=dead }}</ref> രാജ്യസുരക്ഷയ്ക്ക് ഭീഷണിയുയർത്തുക;<ref>{{Cite web |url=http://www.journalism.co.uk/news/story1331.shtml |title=Journalism.co.uk :: Crusading journalist wins case against Al-Jazeera<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160343/https://www.journalism.co.uk/news/story1331.shtml%20 |url-status=live }}</ref> മതവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നകന്നു പോവുക <ref name="barnabasfund CMD"/> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|WSM}} |align="center"|*1962-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2004<ref>{{Cite web |url=http://www.paclii.org/ws/legis/num_act/codpaa2004388/ |title=Crimes (Abolition of Death Penalty) Amendment Act 2004<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160732/http://www.paclii.org/ws/legis/num_act/codpaa2004388/%20 |url-status=live }}</ref> | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|SAU}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/archivio_news/index.php?iddocumento=16303133&mover=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160410/http://www.handsoffcain.info/archivio_news/index.php?iddocumento=16303133&mover=0%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|82+ |align="center"|ബാധകമല്ല |സൗദി അറേബ്യ പരസ്യ വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കുന്നുണ്ട്. നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ അനുസരിച്ച് കൊലപാതകം, മതവിശ്വാസത്തിൽ നിന്നകന്നു പോകൽ, മയക്കുമരുന്നു കടത്തൽ, ബലാത്സംഗം, സായുധമോഷണം,<ref>{{cite news | url=http://www.news.com.au/breaking-news/women-executed-by-sword-in-saudi-arabia/story-e6frfku0-1226165421702 | agency=AFP | title=Women executed by sword in Saudi Arabia | date=13 October 2011 | access-date=2012-07-03 | archive-date=2018-12-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160536/https://www.news.com.au/breaking-news/women-executed-by-sword-in-saudi-arabia/news-story/0724ba883bccb0d25aa8a722efa5880e | url-status=dead }}</ref> മയക്കുമരുന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ, മന്ത്രവാദം, ലൈംഗിക കുറ്റങ്ങൾ <ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/saudi_arabia/saudi_arabia.htm |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070902193014/http://www.sodomylaws.org/world/saudi_arabia/saudi_arabia.htm |url-status=dead }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വാളുപയോഗിച്ച് [[ശിരഛേദം]] ചെയ്താണ് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|SGP}} |align="center"|2010<ref name="amnesty.org">{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2011/en/ea1b6b25-a62a-4074-927d-ba51e88df2e9/act500012011en.pdf |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2011-09-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110914055156/https://www.amnesty.org/en/library/asset/ACT50/001/2011/en/ea1b6b25-a62a-4074-927d-ba51e88df2e9/act500012011en.pdf |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, രാജ്യദ്രോഹം, തോക്കുകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചില കുറ്റങ്ങൾ, 15 ഗ്രാമിൽ കൂടുതൽ ഹിറോയിൻ, മോർഫിൻ എന്നിവ കടത്തുക, 30 ഗ്രാം കൊക്കൈൻ കടത്തുക, 500 ഗ്രാം കഞ്ചാവ് കടത്തുക <ref>{{Cite web |url=http://www.singapore-window.org/sw02/020412re.htm |title=Singapore death penalty shrouded in silence<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070902083312/http://www.singapore-window.org/sw02/020412re.htm |url-status=dead }}</ref> എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SLB}} |align="center"|*1978-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1978 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|LKA}} |align="center"|1976 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, നിരപരാധിക്ക് വധശിക്ഷ കിട്ടാൻ കാരണമായേക്കാവുന്ന തരത്തിൽ കോടതിയിൽ കള്ളസാക്ഷി പറയുക, ബലാത്സംഗം, മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത് എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് 1976 മുതൽ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|SYR}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.hrw.org/news/2012/04/09/syria-extrajudicial-executions |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160345/https://www.hrw.org/news/2012/04/09/syria-extrajudicial-executions |url-status=live }}</ref> |align="center"|1+ |align="center"|ബാധകമല്ല |സിറിയ പരസ്യമായി വധശിക്ഷ നടത്താറുണ്ട്. രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം, രാജ്യത്തിനെതിരേ ആയുധമെടുക്കുക, ശത്രുരാജ്യത്തേയ്ക്ക് കൂറുമാറുക, സൈനികനിയമം നിലവിലുള്ളപ്പോഴോ യുദ്ധസമയത്തോ ജനങ്ങളെ ഇളക്കിവിടുക, അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം, ബലാത്സംഗം, മുസ്ലീം ബ്രദർഹുഡ് സംഘടനയിൽ അംഗമായിരിക്കുക എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|Taiwan|ROC}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://focustaiwan.tw/ShowNews/WebNews_Detail.aspx?Type=aIPL&ID=201103040033 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160359/http://focustaiwan.tw/news/aipl/201103040033%20.aspx |url-status=dead }}</ref> |align="center"|5 |align="center"|ബാധകമല്ല |2004 മുതൽ 2010 വരെ വധശിക്ഷകൾ നടപ്പാക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല. 2010-ൽ വധശിക്ഷകൾ നൽകുന്നത് പുനരാരംഭിച്ചു. 2011 മാർച്ച് 4-ന് അഞ്ചു പേരെ വധിക്കുകയുണ്ടായി. 2011 മേയ് 3-ന് സൈനികനിയമത്തിൽ നിന്ന് വധശിക്ഷയ്ക്കുള്ള വകുപ്പുകൾ എടുത്തുകളയപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web |url=http://www.handsoffcain.info/news/index.php?iddocumento=15305773 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160621/http://www.handsoffcain.info/documenti/taiwan-death-penalty-removed-from-military-law-15305773 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|TJK}} |align="center"|2004 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |അക്രമത്തോടെയുള്ള കൊലപാതകം, അക്രമത്തോടെയുള്ള ബലാത്സംഗം, തീവ്രവാദം, ജീവജാലങ്ങളെ കൊന്നൊടുക്കുക, വംശഹത്യ് എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. .<ref>{{Cite web |url=http://www.legislationline.org/index.php?country=49&org=0&eu=0&topic=8 |title=Legislationline – free online legislation database<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927182905/http://www.legislationline.org/index.php?country=49&org=0&eu=0&topic=8 |url-status=dead }}</ref> 2004 ഏപ്രിൽ 30-ന് പ്രസിഡന്റ് എമോമലീ റാഹ്മോൻ വധശിക്ഷ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|THA}} |align="center"|2009<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/news/thailand-first-executions-six-years-20090826 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2013-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130125001415/http://www.amnesty.org/en/news-and-updates/news/thailand-first-executions-six-years-20090826 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജാവിനെ കൊല്ലുക, രാജ്യദ്രോഹം, കലാപം, തായ്ലാന്റിന്റെ ബാഹ്യസുരക്ഷയ്ക്കെതിരേയുള്ള കുറ്റങ്ങൾ, വിദേശരാജ്യത്തലവനെ കൊല്ലുകയോ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുകയോ ചെയ്യുക, കൈക്കൂലി, കൊള്ളിവയ്പ്പ്, ബലാസ്തംഗം, മുന്നൊരുക്കത്തോടെ കൊലചെയ്യുക, തട്ടിക്കൊണ്ടുപോകൽ, മോഷണത്തിനിടെ മരണത്തിനു കാരണമാവുക എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. പൂർണമായ ലിസ്റ്റിന് [http://www.fidh.org/IMG/pdf/Thailand411-2.pdf] കാണുക. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|TLS}} |align="center"|*2002-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2002.<ref name="East Timor">{{Cite web |url=http://www.gov.east-timor.org/constitution/constitution-Timor-Leste.pdf |title=Text of the East Timor Constitution in English |access-date=2005-01-11 |archive-date=2005-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050111111852/http://www.gov.east-timor.org/constitution/constitution-Timor-Leste.pdf |url-status=live }}</ref> |1999-ൽ ഇന്തോനേഷ്യയുടെ ഭാഗമായിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ (ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ ഭരണത്തിൻ കീഴിൽ) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. 2002-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. .<ref name="East Timor"/> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|TON}} |align="center"|1982<ref name=commonwealth>{{cite web |url=http://www.capitalpunishmentuk.org/common.html |title=Capital punishment in the Commonwealth |publisher=Capital Punishment U.K. |accessdate=4 July 2009 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160448/http://www.capitalpunishmentuk.org/common.html%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, കൊലപാതകം എന്നീ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|TKM}} |align="center"|1997 |align="center"| |align="center"|1999 |1999-ൽ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച് വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|TUV}} |align="center"|*1978-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1978 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|ARE}} |align="center"|2011<ref>{{Cite web |url=http://gulfnews.com/news/gulf/uae/crime/dubai-mosque-murderer-executed-1.760146 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160326/https://gulfnews.com/news/gulf/uae/crime/dubai-mosque-murderer-executed-1.760146%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|1 |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, മയക്കുമരുന്നുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ <ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE250012002?open&of=ENG-ARE |title=&#91;&#91;United Arab Emirates&#93;&#93; (&#91;&#91;UAE&#93;&#93;): Death penalty {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-08-26 |archive-date=2003-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030826141548/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE250012002?open&of=ENG-ARE |url-status=dead }}</ref> ബലാത്സംഗം, രാജ്യദ്രോഹം, അക്രമത്തോടെയുള്ള മോഷണം, തീവ്രവാദം എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|UZB}} |align="center"|2005<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGEUR620052005?open&of=ENG-392 |title=Uzbekistan: Further information on: Fear of imminent execution/torture and ill-treatment {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2005-05-12 |archive-date=2005-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050512044443/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGEUR620052005?open&of=ENG-392 |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2008 |ഉസ്ബക്കിസ്ഥാൻ പ്രസിഡന്റ് ഇസ്ലാം കരീമോവ് 2005 ആഗസ്റ്റ് 1-ന് വധശിക്ഷയ്ക്കു പകരം ജീവപര്യന്തം തടവു നൽകാനുള്ള ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.legislationline.org/legislation.php?tid=144&lid=4241&less=false |title=Presidential Decree on the abolition of the death penalty – Legislationline – free online legislation database<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2007-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071028100531/http://www.legislationline.org/legislation.php?tid=144&lid=4241&less=false |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|VUT}} |align="center"|*1980-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1980 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|VNM}} |align="center"|2011 |align="center"|5+ |align="center"|ബാധകമല്ല |രാജ്യദ്രോഹം, സർക്കാരിനെ മറിച്ചിടാൻ ശ്രമിക്കുക, ചാരവൃത്തി, കലാപം, സംഘം ചേർന്നുള്ള കൊള്ള, തീവ്രവാദം, അട്ടിമറി, വിമാനം റാഞ്ചൽ, ദേശസുരക്ഷാപ്രാധാന്യമുള്ള വസ്തുക്കൾ നശിപ്പിക്കുക, സമാധാനത്തിനു തുരങ്കം വയ്ക്കുക, യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾ, മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾ, മയക്കുമരുന്നുകൾ നിർമ്മിക്കുകയോ ഒളിപ്പിക്കുകയോ കടത്തുകയോ ചെയ്യുക, കൊലപാതകം, ബലാത്സംഗം, മോഷണം പണം തട്ടിപ്പ്, ചതി<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/index/engasa410232003 |title=Socialist Republic of Viet Nam: The death penalty – inhumane and ineffective {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-12-31 |archive-date=2003-12-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031231063223/http://web.amnesty.org/library/index/engasa410232003 |url-status=live }}</ref> എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|YEM}} |align="center"|2011 |align="center"|41+ |align="center"|ബാധകമല്ല |യമനിൽ പരസ്യമായ വധശിക്ഷകൾ നടത്താറുണ്ട്. നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ കൊലപാതകം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE310052005?open&of=ENG-YEM |title=Yemen: Further information on Imminent execution, Fuad 'Ali Mohsin al-Shahari\n\n {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2006-03-02 |archive-date=2006-03-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060302161940/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE310052005?open&of=ENG-YEM |url-status=dead }}</ref> വിവാഹേതര ലൈംഗികബന്ധം,<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE310042004?open&of=ENG-YEM |title=Yemen: Further Information on: Death by stoning and flogging {{!}} Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2004-10-12 |archive-date=2004-10-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041012181235/http://web.amnesty.org/library/Index/ENGMDE310042004?open&of=ENG-YEM |url-status=dead }}</ref> സ്വവർഗസംഭോഗം,<ref name="glas.org signor">{{Cite web |url=http://www.glas.org/ahbab/Articles/signor.htm |title=Egypt52<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160644/http://www.glas.org/ahbab/Articles/signor.htm%20 |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.sodomylaws.org/world/world.htm#Middle%20East |title=Sodomylaws.Org<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-03 |archive-date=2005-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050204065022/http://www.sodomylaws.org/world/world.htm#Middle%20East |url-status=dead }}</ref> ദൈവവിശ്വാസത്തിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകുക <ref name="barnabasfund CMD"/> എന്നിവയ്ക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ട്. |} ==യൂറോപ്പ്== ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിൽ അംഗങ്ങളോ നിരീക്ഷകരോ ആയ യൂറോപ്പിലെ 56 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളിൽ: *1 (2%) വധശിക്ഷ നിയമത്തിൽ നിലനിർത്തുകയും നടപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രാജ്യമാൺ - ബെലാറൂസ്. *47 (96%) വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. *0 (0%) യുദ്ധം പോലെയുള്ള അസാധാരണമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്. *1 (2%) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ള രാജ്യമാണ് - റഷ്യ. മേൽപ്പറഞ്ഞ കണക്കിൽ പെടാത്ത 6 (പരിമിതമായ അംഗീകാരം മാത്രമുള്ള) രാജ്യങ്ങളുണ്ട്. ഇതിൽ കൊസോവോ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. മറ്റ് രാജ്യങ്ങൾ (അബ്ഘാസിയ, നോർതേൺ സൈപ്രസ്, നഗോർണോ-കാരബാക്ക്, സൗത്ത് ഒസ്സേഷ്യ, ട്രാൻസിറ്റാനിയ എന്നിവ) സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാവുന്ന നിയമങ്ങൾ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും കഴിഞ്ഞ പത്തു വർഷമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കുകയോ, വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഒരു നയം സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്തിട്ടുള്ളവയാണ്. 2012-ൽ ലാത്വിയ വധശിക്ഷ പൂർണമായും നിർത്തലാക്കിയതാണ് ഈ പട്ടികയിൽ ഏറ്റവും പുതിയ വിവരം. *1997-നു ശേഷം ബെലാറൂസ് മാത്രമാണ് യൂറോപ്പിൽ വധശിക്ഷ നിലവിലുള്ള രാജ്യം. യൂറോപ്പിന്റെ ലിഖിത ചരിത്രത്തിൽ വധശിക്ഷയൊന്നും നടപ്പാക്കാത്തതായ വർഷം 2009 മാത്രമാണ്. 2010- ൽ യൂറോപ്പിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ : ബെലാറൂസ് (2).<ref name="amnesty.org.au"/> <br> 2011-ൽ യൂറോപ്പിൽ നടന്ന വധശിക്ഷകൾ: ബെലാറൂസ് (2) ''കുറിപ്പ്: പട്ടികകൾ അക്ഷരമാലാക്രമത്തിലോ കാലക്രമത്തിലോ [[Image:Sort both.svg]] ഐകൺ ഉപയോഗിച്ച് മാറ്റാവുന്നതാണ്.'' {| class="wikitable sortable" ! [[#Legend|കീ]] ! style="width:13em;" | രാജ്യം ! style="width:7em;" | അവസാനം വധശിക്ഷ നടന്ന വർഷം ! style="width:5em;" | 2011-ലെ വധശിക്ഷകൾ ! style="width:7em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! class="unsortable" | കുറിപ്പുകൾ |-bgcolor="#FFFFFF"f |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|Republic of Abkhazia}} |align="center"|*1999-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |align="centre"| സ്വതന്ത്ര രാജ്യമായി പൂർണമായ അംഗീകാരം ലഭിച്ചിട്ടില്ല. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ALB}} |align="center"|1995<ref name="geocities richard-clark-europe">{{Cite web |url=http://www.geocities.com/richard.clark32@btinternet.com/europe.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2008-04-08 |archive-date=2008-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080408233138/http://www.geocities.com/richard.clark32@btinternet.com/europe.html |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|2007 |2007 ഫെബ്രുവരി 6-ന് മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള യൂറോപ്യൻ ഉടമ്പടിയുടെ 13-ആം പ്രോട്ടോക്കോൾ അംഗീകരിച്ചു. ഇതിന് 2007 ജൂൺ 1 മുതൽ പ്രാബല്യമുണ്ട്.<ref>{{Cite web |url=http://web.amnesty.org/pages/deathpenalty-treaties-eng |title=Amnesty International<!-- Bot generated title --> |access-date=2003-07-11 |archive-date=2003-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030711051220/http://web.amnesty.org/pages/deathpenalty-treaties-eng |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|AND}} |align="center"|1943 |align="center"| |align="center"|1990 |1990-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ARM}} |align="center"|*1991--ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1998 |1998-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|AUT}} |align="center"|1950 |align="center"| |align="center"|1968 |സമാധാനകാലത്ത് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്നത് 1950-ൽ നിർത്തലാക്കി. 1968-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം പൂർണമായി നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|AZE}} |align="center"|1993 |align="center"| |align="center"|1998 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#742881| |{{flagcountry|BLR}} |align="center"|2012<ref>{{Cite web |url=http://www.vg.no/nyheter/utenriks/artikkel.php?artid=10079293 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160436/https://www.vg.no/nyheter/utenriks/i/wWBxM/bombedoemt-henrettet-i-hviterussland |url-status=live }}</ref> |align="center"|2 |align="center"|ബാധകമല്ല |വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ യൂറോപ്പിലെ അവശേഷിക്കുന്ന ഒരേയൊരു രാജ്യമാണ് ബെലാറൂസ്. നിലവിലുള്ള നിയമങ്ങൾ ആക്രമണത്തിനും; സമാധാനം തകർക്കാനുദ്ദേശിച്ച് വിദേശരാജ്യങ്ങളുടെ പ്രതിനിധികളെ കൊല്ലുന്നതിനും; അന്താരാഷ്ട്ര തീവ്രവാദപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും; വംശഹത്യയ്ക്കും; മനുഷ്യരാശിയുടെ സുരക്ഷയ്ക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങൾക്കും ; അക്രമത്തോടെയുള്ള കൊലപാതകങ്ങൾക്കും; തീവ്രവാദത്തിനും; തീവ്രവാദപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും; ജീവഹാനിക്കിടയാക്കുന്ന രാജ്യദ്രോഹപ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുൻ; അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കാനുള്ള ഗൂഢാലോചനയ്ക്കും; അട്ടിമറിക്കും; പോലീസുദ്യോഗസ്ഥന്റെ കൊലയ്ക്കും; വിനാശകാരിയായ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും; യുദ്ധനിയമങ്ങളും സമ്പ്രദായങ്ങളും ലംഘിക്കുന്നതിനും വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നു.<ref>{{Cite web |url=http://www.legislationline.org/index.php?country=6&org=0&eu=0&topic=8 |title=Legislationline – free online legislation database<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927182840/http://www.legislationline.org/index.php?country=6&org=0&eu=0&topic=8 |url-status=dead }}</ref> (കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ ബെലാറൂസിൽ|ഈ താൾ കാണുക]] |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|BEL}} |align="center"|1950 |align="center"| |align="center"|1996 |1863-ലാണ് സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്.. യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ 1950-ൽ നടന്നു. 1996-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|BIH}} |align="center"|*1992-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1998 |1975-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1998-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|BGR}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|1998 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CYP}} |align="center"|1962 |align="center"| |align="center"|2002 |1983-ൽ കൊലപാതകത്തിനുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|HRV}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1991 |1987-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്.<ref>{{cite web | url=http://www.glas-slavonije.hr/vijest.asp?rub=8&ID_VIJESTI=108800 | title=Deveterostruko ubojstvo najteži zločin | date=27 May 2009 | work=[[Glas Slavonije]] | language=Croatian | accessdate=29 November 2011 | archive-date=2011-10-01 | archive-url=https://web.archive.org/web/20111001195225/http://www.glas-slavonije.hr/vijest.asp?rub=8&ID_VIJESTI=108800 | url-status=live }}</ref> 1990-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം ക്രോയേഷ്യൻ യൂഗോസ്ലാവ് റിപ്പബ്ലിക്കിൽ നിരോധിതമായി. 1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ച ശേഷം ക്രോയേഷ്യ ഫെഡറൽ യൂഗോസ്ലാവ് നിയമത്തിൽ നിന്നും വിട്ടുമാറി. ഇതോടെ വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. ക്രോയേഷ്യൻ ഭരണഘടനയുടെ 21-ആം ആർട്ടിക്കിൾ വധശിക്ഷ നിരോധിക്കുന്നുണ്ട്.<ref name=croatian-contitution>{{cite web|url=http://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/232289.html|title=Constitution of Croatia|publisher=Narodne Novine|accessdate=1 May 2011|archive-date=2019-01-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107023153/https://narodne-novine.nn.hr/clanci/sluzbeni/2001_05_41_705.html|url-status=live}}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CZE}} |align="center"|*1993-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1990 |1989-ൽ ചെക്കോസ്ലോവാക്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1990-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|DNK}} |align="center"|1950 |align="center"| |align="center"|1978 |1892-ലാണ് സാധാരണ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ 1950-ൽ നടന്നു. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധസമയത്ത് ജർമനിയുടെ അധിനിവേശത്തിനിടെ നടന്ന കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ ഉണ്ടാക്കിയ നിയമം മുൻകാല പ്രാബല്യത്തോടെ നടപ്പാക്കുകയായിരുന്നു. 1951-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുകയും 1993-ൽ നിയമപരമായി ഇക്കാര്യം ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 1952 മുതൽ 1978 വരെ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള നിയമം നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് ''[[വധശിക്ഷ ഡെന്മാർക്കിൽ|ഈ താൾ കാണുക]]''. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|EST}} |align="center"|1991 |align="center"| |align="center"|1998 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|FIN}} |align="center"|1944 |align="center"| |align="center"|1972 |1825-ലായിരുന്നു സമാധാനകാലത്തെ അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1944-ലാണ് യുദ്ധസമയത്തെ അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1949-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി (നിലവിലുള്ള വധശിക്ഷകൾ ജീവപര്യന്തം തടവാക്കി ഇളവു ചെയ്തു. 1972-ൽ പൂർണമായി വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചു. 1984-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|FRA}} |align="center"|1977 |align="center"| |align="center"|1981 |ഭരണകൂടം (Directory)1795-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിരുന്നെങ്കിലും നെപ്പോളിയൻ 1810-ൽ ഇത് പുനസ്ഥാപിച്ചു. 1981-ൽ നിയമം മൂലം വീണ്ടും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 2007-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ ഫ്രാൻസിൽ|ഈ താൾ കാണുക]] |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|GEO}} |align="center"|1995<ref name="geocities richard-clark-europe"/> |align="center"| |align="center"|2006 |1997-ൽ മിക്ക കുറ്റങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് ഒഴിവാക്കി. പക്ഷേ ഭരണഘടന പ്രകാരം സുപ്രീം കോടതിക്ക് മരണകാരണമാകുന്ന വളരെ ഗുരുതരമായ കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാനുള്ള അധികാരമുണ്ടായിരുന്നു. 2006 ഡിസംബർ 27-ന് പ്രസിഡന്റ് മിഖായേൽ സാകാഷ് വില്ലി കൊണ്ടുവന്ന ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി പ്രകാരം വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|DEU}} |align="center"|1949 <br>([[East Germany|GDR]]: 1981) |align="center"| |align="center"|1949 <br>(GDR :1987) |പശ്ചിമജർമനിയിൽ നിയമപ്രകാരം 1949 മുതൽ വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 1956-ൽ പശ്ചിമ ജർമനിയിൽ അമേരിക്കൻ സൈന്യം ഒരു വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിരുന്നു. ഇപ്പോൾ നിലവിലില്ലാത്ത പൂർവ ജർമനി (GDR) 1987-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിരുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|GRC}} |align="center"|1972 |align="center"| |align="center"|2001 | 1994-ൽ യുദ്ധസമയത്തെ രാജ്യദ്രോഹമല്ലാതെയുള്ള കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി (നിയമം 2207/1994). 2001-ൽ ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി പ്രകാരം പൂർണമായി നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|HUN}} |align="center"|1988 |align="center"| |align="center"|1990 |1990-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കുമുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. ജൂലൈ 14-നാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ISL}} |align="center"|*1944-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1928 |1830-ൽ ഡെന്മാർക്കിന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1928-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. വധശിക്ഷ പുനരാരംഭിക്കുന്നത് ഭരണഘടനാപരമായി അസാദ്ധ്യമാക്കുന്ന നിയമം 1995-ൽ പാർലമെന്റ് ഐകകണ്ഠ്യേന പാസാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|IRL}} |align="center"|1954 |align="center"| |align="center"|1990 |രാജ്യത്ത് അഭിപ്രായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെ പാസായ ഇരുപത്തൊന്നാം ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി മറ്റൊരു ഭരണഘടനാ ഭേദഗതിയിലൂടെയല്ലാതെ (അഭിപ്രായ വോട്ടെടുപ്പിലൂടെയേ ഇത് സാധിക്കൂ) നടപ്പാക്കുന്നത് തടഞ്ഞു. 1990 വരെ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ കൊല്ലുന്നതിന് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാൻ വ്യവസ്ഥയുണ്ടായിരുന്നു. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ITA}} |align="center"|1947 |align="center"| |align="center"|1994 |1786 നവംബർ 30-ന് ഡച്ചി ഓഫ് ടസ്കാനി (അന്ന് സ്വതന്ത്രമായിരുന്നെങ്കിലും ഇപ്പോൾ ഇറ്റലിയുടെ ഭാഗമാണ്) വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കുന്ന ആദ്യ ആധുനിക രാജ്യമായി. 1849 ഫെബ്രുവരി മുതൽ ജൂലൈ വരെ നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന റോമൻ റിപ്പബ്ലിക് വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയിരുന്നു. ഫ്രഞ്ച് സൈന്യം ഈ ഭരണകൂടത്തെ മറിച്ചിട്ടതോടെ ഈ നിരോധനത്തിനവസാനമായി. 1860-ൽ രാജഭരണത്തിനു കീഴിൽ ഇറ്റലി രൂപീകൃതമായപ്പോൾ ടസ്കാനി ഒഴികെയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ വധശിക്ഷ നടപ്പിലാക്കിയിരുന്നു. 1889-ൽ വധശിക്ഷ സാധാരണ നിയമത്തിൽ നിന്ന് നീക്കം ചെയ്തു. പക്ഷേ സൈനിക നിയമത്തിലും അധിനിവേശപ്രദേശങ്ങൾക്കു മേലുള്ള നിയമങ്ങളിലും ഇത് പിന്നീടും നിലവിലുണ്ടായിരുന്നു. 1926-ൽ മുസോളിനി വധശിക്ഷ സിവിൽ നിയമത്തിൽ പുനസ്ഥാപിച്ചു. പുതിയ ഭരണഘടന 1948-ൽ യുദ്ധസമയത്തൊഴികെയുള്ള കാലത്ത് വധശിക്ഷ വീണ്ടും നിരോധിച്ചു. 1994-ൽ സൈനിക നിയമത്തിൽ നിന്നും ഒഴിവാക്കിയതോടെ വധശിക്ഷ പൂർണമായും നിരോധിക്കപ്പെട്ടു. 2007-ൽ ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി ചെയ്ത് വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കിയതോടെ ഇനിയൊരു ഭരണഘടനാ ഭേദഗതിയിലൂടെയേ വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിക്കാൻ സാധിക്കൂ എന്ന സ്ഥിതിയാണിപ്പോൾ. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ ഇറ്റലിയിൽ|ഈ താൾ കാണുക]] |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|Kosovo}}¹ |align="center"|*2008-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2008 |2008-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി.<ref>[[s:Proposed Constitution of the Republic of Kosovo (7 April 2008)#Article 25 .5BRight to Life.5D|Wikisource: Constitution of Kosovo]]</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|LVA}} |align="center"|1996 |align="center"| |align="center"|2012 |1999-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 2012-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കുമുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി.<ref>{{Cite web |url=https://wcd.coe.int/com.instranet.InstraServlet?command=com.instranet.CmdBlobGet&InstranetImage=2024032&SecMode=1&DocId=1852830&Usage=2 |title=Ratified & effective in 2012 |access-date=2012-07-04 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160603/https://dispatch.coe.int/?home=wcd.coe.int&command=com.instranet.CmdBlobGet&InstranetImage=2024032&SecMode=1&DocId=1852830&Usage=2%20 |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|LIE}} |align="center"|1785 |align="center"| |align="center"|1987 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|LTU}} |align="center"|1995 |align="center"| |align="center"|1998 | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|LUX}} |align="center"|1949 |align="center"| |align="center"|1979 |1979-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MKD}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1991 |1988-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്..<ref name="geocities richard-clark-europe"/> 1991-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി.. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MLT}} |align="center"| *1964-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2000 |1943-ൽ ബ്രിട്ടന്റെ കോളനിയായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1971-ൽ കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിനുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി; 2000 വരെ സൈനികനിയമത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു വധശിക്ഷ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MDA}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2005 |1985-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയന്റെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്.<ref name="geocities richard-clark-europe"/> വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ നിയമം 2005 സെപ്റ്റംബർ 23-ന് മോൾഡോവൻ ഭരണഘടനാ കോടതി അംഗീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |url=http://www.tass.ru/eng/level2.html?NewsID=2446740&PageNum=0 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2014-10-28 |archive-url=https://archive.today/20141028220513/http://www.tass.ru/eng/level2.html?NewsID=2446740&PageNum=0 |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MCO}} |align="center"|1847 |align="center"| |align="center"|1962 |1962-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|MNE}} |align="center"|*2006-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|2006 |1992-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. യൂഗോസ്ലാവ്യൻ ഫെഡറൽ റിപ്പബ്ലിക് 1995-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 2006-ൽ മോണ്ടിനെഗ്രോ സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഘ്യാപിച്ചപ്പോൾ മുതൽ വധശിക്ഷ നിലവിലില്ലാത്ത രാജ്യമാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|NLD}} |align="center"|1952 |align="center"| |align="center"|2010 |1860-ൽ സമാധാനകാലത്തൂള്ള അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നു. 1870-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1982-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ നെതർലാന്റ്സിന്റെ അവസാന അധിനിവേശ പ്രദേശം നെതർലാന്റ്സ് ആന്റിലീസ് ആണ് (2010).<ref name="thedailyherald.com">{{Cite web |url=http://www.thedailyherald.com/islands/1-news/1348-antilles-to-abolish-capital-punishment-.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2011-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110716230624/http://www.thedailyherald.com/islands/1-news/1348-antilles-to-abolish-capital-punishment-.html |url-status=dead }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|Nagorno-Karabakh Republic}} |align="center"|*1992-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല | |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|NOR}} |align="center"|1948 |align="center"| |align="center"|1979 |1902-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1876-ലാണ് സമാധാനകാലത്തുള്ള കുറ്റത്തിനുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1947–48-കാലത്ത് രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധ സമയത്ത് രാജ്യദ്രോഹം ചെയ്തു എന്ന കുറ്റത്തിന് 37 ആൾക്കാരെ വധിച്ചതാണ് യുദ്ധസമയത്തെ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള അവസാന വധശിക്ഷ. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|POL}} |align="center"|1988 |align="center"| |align="center"|1997 |വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിക്കുന്ന നിയമ ഭേദഗതി 2004-ൽ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. നിയമസഭയിലെ ആദ്യ വോട്ടിൽ 194 വോട്ടുകൾക്കെതിരേ 198 വോട്ടിന് ഈ നിർദ്ദേശം തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടു (14 പേർ വോട്ടെടുപ്പിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നു). പോളണ്ട് യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ ഭാഗമായതിനാൽ ഈ നീക്കം വിജയിക്കാൻ ഒരു സാദ്ധ്യതയുമില്ലായിരുന്നു.<ref name="amnesty.org ENGACT500012005"/> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|PRT}} |align="center"|1846 |align="center"| |align="center"|1976 |1867-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1911-ൽ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1916-ൽ യുദ്ധസമയത്ത് രാജ്യത്തെ വഞ്ചിക്കുക എന്ന കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ പുനസ്ഥാപിച്ചു. 1976-ൽ വീണ്ടും പൂർണമായി നിർത്തലാക്കി.<ref>{{Cite web |url=http://en.www.mcu.es/patrimonio/MC/PatrimonioEur/Red/Portugal_Abolicion_penademuerte.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160351/http://www.mecd.gob.es/redirigeme/?ruta=%2Fmecd%2Fen%2Favisos%2Fmigracion%2Fpatrimonio.html |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ROU}} |align="center"|1989 |align="center"| |align="center"|1990<ref>{{Cite web |url=http://www.cdep.ro/pls/legis/legis_pck.htp_act_text?idt=11033 |title=Romanian constitution (In Romanian) |access-date=2012-07-04 |archive-date=2018-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180725112100/http://www.cdep.ro/pls/legis/legis_pck.htp_act_text?idt=11033 |url-status=dead }}</ref> |മുൻ ഏകാധിപതി നിക്കോളായ് ചൗഷസ്ക്യൂവും ഭാര്യ എലേനയുമായിരുന്നു റുമാനിയയിൽ അവസാനം വധശിക്ഷ ലഭിച്ചവർ. മനുഷ്യരാശിക്കെതിരായ കുറ്റങ്ങളും രാജ്യദ്രോഹവുമായിരുന്നു അവർക്കെതിരേ ആരോപിക്കപ്പെട്ട കുറ്റങ്ങൾ. 1990-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|RUS}} |align="center"|1996 |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |3 പ്രാവശ്യം കുറച്ചു സമയത്തേയ്ക്ക് റഷ്യ വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തിവച്ചിരുന്നു. 1917 മാർച്ച് 12 മുതൽ 1917 ജൂലൈ 12 വരെയായിരുന്നു ആദ്യ ഘട്ടം. സാർ ചക്രവർത്തിയുടെ ഭരണകൂടത്തെ അട്ടിമറിച്ച ശേഷമായിരുന്നു ഇത്. 1917 ഒക്ടോബർ 27 മുതൽ 1918 ജൂൺ 16 വരെ ബോൾഷെവിക്കുകൾ അധികാരം പിടിച്ചെടുത്ത ശേഷം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുകയുണ്ടായി. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിനു ശേഷം 1947 മുതൽ 1950 വരെ വധശിക്ഷ നിർത്തിവച്ചിരുന്നു. നിലവിലുള്ള ക്രിമിനൽ നിയമം അഞ്ചു കുറ്റങ്ങൾക്ക് വധശിക്ഷ നൽകാൻ വ്യവസ്ഥ ചെയ്യുന്നുണ്ട് (അക്രമത്തോടു കൂടിയ കൊലപാതകം, പൊതുപ്രവർത്തകനെ കൊല്ലാനുള്ള ശ്രമം, നിയമപാലകനെയോ കുറ്റാന്വേഷകനെയോ കൊല്ലാനുള്ള ശ്രമം, വംശഹത്യ എന്നിവ).<ref>{{Cite web |url=http://www.legislationline.org/topics/country/7/topic/11 |title=Legislationline – free online legislation database<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2019-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190228004530/https://www.legislationline.org/topics/country/7/topic/11 |url-status=dead }}</ref> 1997 ഏപ്രിൽ 16-ന് റഷ്യ മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള യൂറോപ്യൻ ഉടമ്പടിയുടെ ആറാം പ്രോട്ടോക്കോൾ ഒപ്പുവച്ചെങ്കിലും ഇതുവരെ അംഗീകരിച്ചിട്ടില്ല. 1996 മുതൽ വധശിക്ഷ താൽക്കാലികമായി നിരോധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. 1996 ആഗസ്റ്റിനു ശേഷം റഷ്യയിൽ വധശിക്ഷ നടന്നിട്ടില്ല (1999-ൽ ചെച്ചൻ റിപ്പബ്ലിക്കിൽ ഒരു വധശിക്ഷ നടന്നതാണ് ഇതിനൊരപവാദം). 2009 നവംബറിൽ റഷ്യയിലെ ഭരണഘടനാ കോടതി മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള യൂറോപ്യൻ ഉടമ്പടിയുടെ ആറാം പ്രോട്ടോക്കോൾ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നതുവരെ വധശിക്ഷയ്ക്കുള്ള നിരോധനം നീട്ടി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SMR}} |align="center"|1468 |align="center"| |align="center"|1865 |1848-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളല്ലാത്ത കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1865-ൽ എല്ലാ കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SRB}} |align="center"|1992 |align="center"| |align="center"|2002 |1995-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യൻ ഫെഡറൽ സർക്കാരിന്റെ തലത്തിൽ വധശിക്ഷ നിരോധിക്കപ്പെട്ടു. സെർബിയയിലെ നിയമം 2002-ൽ ഇതുമായി സമരസപ്പെടുത്തി.<ref>{{Cite web |url=http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/11/07/srpski/T01110601.shtml |title=www.glas-javnosti.rs<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2012-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120303092958/http://arhiva.glas-javnosti.rs/arhiva/2001/11/07/srpski/T01110601.shtml |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SVK}} |align="center"|*1993 ജനുവരി 1-ന് സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1993 |1989-ൽ ചെക്കോസ്ലോവാക്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1990-ൽ ചെക്കോസ്ലോവാക്യയുടെ ഭാഗമായിരിക്കവെ ഭരണഘടന പ്രകാരം വധശിക്ഷ നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|Republic of South Ossetia}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |align="center"| |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SVN}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|1991 |1959-ൽ യൂഗോസ്ലാവ്യയുടെ ഭാഗമായിരുന്നപ്പോഴാണ് അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്.. 1989-ൽ സ്ലോവേനിയൻ യൂഗോസ്ലാവ് റിപ്പബ്ലിക്കിൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഘ്യാപിച്ചതോടു കൂടി സ്ലോവേനിയ ഫെഡറൽ സർക്കാരിന്റെ വധശിക്ഷാ നിയമത്തിൽ നിന്നും വിടുതൽ നേടിയതോടെ വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കാത്ത രാജ്യമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|ESP}} |align="center"|1975 |align="center"| |align="center"|1995 |1978-ൽ യുദ്ധസമയത്ത് സൈനികനിയമമനുസരിച്ച് നടക്കുന്ന ശിക്ഷകൾക്കൊഴികെയുള്ള വധശിക്ഷ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. 1995-ൽ സൈനികനിയമത്തിൽ നിന്നും വധശിക്ഷ ഒഴിവാക്കി.<ref>{{Cite web |url=http://www.boe.es/aeboe/consultas/bases_datos/doc.php?id=BOE-A-1995-25714 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=2012-07-31 |archive-url=https://archive.today/20120731074938/http://www.boe.es/aeboe/consultas/bases_datos/doc.php?id=BOE-A-1995-25714 |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|SWE}} |align="center"|1910 |align="center"| |align="center"|1973 |1921-ൽ സമാധാനകാലത്തുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കും 1973-ൽ യുദ്ധസമയത്തുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങൾക്കും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. 1975-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ സ്വീഡനിൽ|ഈ താൾ കാണുക]]. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|CHE}} |align="center"|1944 |align="center"| |align="center"|1992 |1874-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1879-ൽ പുനസ്ഥാപിച്ചു. 1940 വരെ ചില മേഖലകളിൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു (9 വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലായി). 1938-ൽ യുദ്ധസമയത്ത് സൈനികനിയമങ്ങളനുസരിച്ചുള്ള കുറ്റങ്ങളല്ലാത്തവയ്ക്കുള്ള വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1992-ൽ യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങൾക്കുള്ള വധശിക്ഷയും നിർത്തലാക്കി. 1999-ലെ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|Transnistria}} |align="center"|*1991-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |കൊലപാതകം, രാജ്യത്തിലെ ഉദ്യോഗസ്ഥനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുക, സായുധ കലാപം, ന്യായാധിപനെയോ അന്വേഷണോദ്യോഗസ്ഥനെയോ കൊല്ലാൻ ശ്രമിക്കുക, എന്നിവയാണ് വധശിക്ഷ ലഭിക്കാവുന്ന കുറ്റങ്ങൾ. 1999 ജനുവരി 1-നു ശേഷം വധശിക്ഷ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചിരിക്കുകയാണ്. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|TUR}} |align="center"|1984 |align="center"| |align="center"|2004 |2004-ൽ ഭരണഘടന പ്രകാരം നിരോധിതമായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#c3a4cf| |{{flagcountry|Turkish Republic of Northern Cyprus}} |align="center"|*1983-ൽ സ്വാതന്ത്ര്യം കിട്ടിയ ശേഷം വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയിട്ടില്ല. |align="center"| |align="center"|ബാധകമല്ല |യുദ്ധസമയത്തെ രാജ്യദ്രോഹം, തീവ്രവാദപ്രവർത്തനം, കടൽക്കൊള്ള, തുടർച്ചയായ കൊലപാതകങ്ങൾ എന്നിവയാണ് വധസിക്ഷയർഹിക്കുന്ന കുറ്റങ്ങൾ.<ref>{{Cite web |url=http://www.trncinfo.com/TANITMADAIRESI/2002/ENGLISH/ALLaboutTRNC/Page01.htm#aaa |title=TRNC Public Information Office<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2011-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516204008/http://www.trncinfo.com/tanitmadairesi/2002/ENGLISH/ALLaboutTRNC/Page01.htm#aaa |url-status=live }}</ref> |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|UKR}} |align="center"|1997<ref>{{Cite web |url=http://www.amnesty.org/ailib/aireport/ar99/eur50.htm |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-04 |archive-date=1999-11-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/19991109075223/http://www.amnesty.org/ailib/aireport/ar99/eur50.htm |url-status=dead }}</ref> |align="center"| |align="center"|2000 |1999-ൽ ഭരണഘടനാ കോടതി വധശിക്ഷ ഭരണഘടനാവിരുദ്ധമാണെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച ശേഷം 2000 ഫെബ്രുവരിയിൽ വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. 2001 ഏപ്രിലിൽ പുതിയ ക്രിമിനൽ കോഡ് പാസാക്കുകയുണ്ടായി. |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|UK}} |align="center"|1977 (ബർമുഡ) <br>1964 (ബ്രിട്ടൻ) |align="center"| |align="center"|1998 |1964—ലാണ് ബ്രിട്ടനിൽ അവസാന വധശിക്ഷ നടന്നത്. 1977-ൽ ബർമുഡയിലാണ് ബ്രിട്ടന്റെ അധീശപ്രദേശങ്ങളിൽ അവസാനമായി വധശിക്ഷ നടന്നത്. ബ്രിട്ടനിൽ കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് 1969-ൽ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. നോർതേൺ അയർലന്റിൽ 1973-ൽ കൊലപാതകക്കുറ്റത്തിന് വധശിക്ഷ നൽകുന്നത് നിർത്തുകയുണ്ടായി. രാജ്യദ്രോഹം, അക്രമത്തോടെയുള്ള കടൽക്കൊള്ള, സൈനികനിയമത്തിനു കീഴിലുള്ള കുറ്റങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്ക് നിലവിലുണ്ടായിരുന്ന വധശിക്ഷ 1998-ൽ നിർത്തലാക്കപ്പെട്ടു. മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾക്കായുള്ള യൂറോപ്യൻ ഉടമ്പടിയുടെ പതിമൂന്നാം പ്രോട്ടോക്കോൾ 2003-ൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഇതോടെ വധശിക്ഷ പൂർണമായി നിർത്തലാക്കിയ വസ്തുത ഉറപ്പായി. കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്ക് [[വധശിക്ഷ ബ്രിട്ടനിൽ|ഈ താൾ കാണുക]]. അധീനപ്രദേശങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ അവസാനം നിർത്തലാക്കിയത് ജേഴ്സിയിലാണ് (2006 ഡിസംബർ 10-ന്). ([[വധശിക്ഷ ജേഴ്സിയിൽ]] കാണുക). |-bgcolor="#FFFFFF" |bgcolor=#1b7939| |{{flagcountry|VAT}} |align="center"|1870<ref>{{Cite web |url=http://www.natcath.com/NCR_Online/archives/091401/091401a.htm |title=Cover story: He executed justice<!-- Bot generated title --> |access-date=2012-07-04 |archive-date=2001-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20011101030942/http://www.natcath.com/NCR_Online/archives/091401/091401a.htm |url-status=live }}</ref> |align="center"| |align="center"|1969 | |} ¹ കൊസോവോയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യം സെർബിയൻ റിപ്പബ്ലിക്കും റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കൊസോവോയും തമ്മിലുള്ള തർക്കത്തിലിരിക്കുകയാണ്. ==വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതിന്റെ നാൾവഴി== ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലെ അംഗങ്ങളായതോ നിരീക്ഷകപദവിയുള്ളതോ ആയ വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടുള്ള 97 സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളുടെ പട്ടികയാണ് താഴെക്കൊടുത്തിരിക്കുന്നത്. [[വധശിക്ഷ വെനസ്വേലയിൽ|വെനസ്വേല]] 1863-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ ശേഷമുള്ള 100 വർഷങ്ങളിൽ 10 രാജ്യത്തൾക്കേ തുടർച്ചയായി വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കാൻ സാധിച്ചുള്ളൂ. മറ്റു പല രാജ്യങ്ങളും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും അവിടങ്ങളിൽ വധശിക്ഷ തിരിച്ചുവരവ് നടത്തുകയായിരുന്നു. 1960-നു ശേഷം വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിനോട് ലോകമാസകലം അനുഭാവപൂർണമായുള്ള സമീപനം ഉടലെടുത്തുവരുന്നുണ്ട്. 1960-കളിൽ 4 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. അതുവരെയുള്ള കണക്കു വച്ചു നോക്കിയാൽ ഇതൊരു റിക്കോർഡാണ്. 1970-കളിൽ 10 രാജ്യങ്ങൾ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയതോടെ ഈ ദിശയിൽ ഒരു മുന്നേറ്റം ദൃശ്യമായിത്തുടങ്ങി. 1980-കളിൽ 9 രാജ്യങ്ങൾ കൂടി വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കി. 1989-ൽ പല രാജ്യങ്ങളിലും [[കമ്യൂണിസം]] നശിച്ചതോടെ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്നതിൽ ഒരു വൻ മുന്നേറ്റം ദൃശ്യമായിത്തുടങ്ങി. 34 രാജ്യങ്ങളാണ് 1990-കളിൽ വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചത്. 1990-ൽ 8 രാജ്യങ്ങളും 1998-ൽ 7 രാജ്യങ്ങളും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയത് ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു. ഇരുപത്തൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ ആദ്യദശകത്തിൽ 26 രാജ്യങ്ങളാണ് വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചത്. 1985-നു ശേഷം രണ്ടു വർഷങ്ങളിലേ ഒരു രാജ്യവും മരണശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കാതിരുന്നിട്ടുള്ളൂ (1988-ഉം 2003-ഉം). '''കുറിപ്പ്''': ഒരു രാജ്യം വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിക്കുകയും പുരസ്ഥാപിക്കുകയും വീണ്ടും ഉപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ (ഉദാ: [[വധശിക്ഷ ഫിലിപ്പീൻസിൽ|ഫിലിപ്പീൻസ്]], [[വധശിക്ഷ സ്വിറ്റ്സർലാന്റിൽ|സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]], [[വധശിക്ഷ പോർച്ചുഗലിൽ|പോർച്ചുഗൽ]]) അവസാനം വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയ തീയതി മാത്രമേ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളൂ. വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും പുനസ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട രാജ്യങ്ങൾ (ഉദാ: [[വധശിക്ഷ ലൈബീരിയയിൽ|ലൈബീരിയ]]) പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. പരിമിതമായ അംഗീകാരം മാത്രമുള്ള പത്തു രാജ്യങ്ങളെ ഇക്കൂട്ടത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. മുകളിൽ കൊടുത്തിട്ടുള്ള ഭൂഖണ്ഡങ്ങളുടെ പട്ടികകളിൽ ഇത്തരം രാജ്യങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ (ശതമാനക്കണക്കുകൾ) പറഞ്ഞിട്ടുള്ള സ്ഥലങ്ങളിൽ ഈ രാജ്യങ്ങളെ കണക്കിലെടുത്തിട്ടില്ലെന്നത് ശ്രദ്ധിക്കുക. അധിനിവേശപ്രദേശങ്ങൾ അധിനിവേശരാജ്യത്തിന്റെ നിയമവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമായാണ് പട്ടികയിൽ കണക്കാക്കിയിട്ടുള്ളത്. [[വധശിക്ഷ ബ്രിട്ടനിൽ|ബ്രിട്ടന്റെയും]], [[വധശിക്ഷ ന്യൂസിലാന്റിൽ|ന്യൂസിലാന്റിന്റെയും]], [[വധശിക്ഷ നെതർലാന്റ്സിൽ|നെതർലാന്റ്സിന്റെയും]] വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുന്ന നാളുകൾ വളരെ താമസിച്ചു വരാൻ കാരണം ഇതാണ് (ജേഴ്സി (ബ്രിട്ടൺ), കുക്ക് ദ്വീപ് (ന്യൂസിലന്റ്), നെതർലാന്റ്സ് ആന്റിലിസ് എന്ന പ്രദേശങ്ങൾ അധിനിവേശരാജ്യത്തിൽ വധശിക്ഷ നിർത്തിയശേഷം വളരെക്കഴിഞ്ഞാണ് സ്വന്തം നിയമവ്യവസ്ഥയിൽ മാറ്റം വരുത്തി മരണശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ചത്). ഇപ്പോൾ നിലവിലില്ലാത്ത കിഴക്കൻ ജർമനി (1987-ൽ വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കിയെങ്കിലും 1990-ൽ രാജ്യം ഇല്ലാതായി) പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളെ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല. മുകളിൽ കൊടുത്തിട്ടുള്ള പട്ടികകളിലെ അവലംബങ്ങൾ താഴെക്കാണുന്ന പട്ടികയിൽ ആവർത്തിച്ചിട്ടില്ല. {| class="wikitable sortable" ! style="width:5em;" | നിർത്തലാക്കിയ വർഷം ! style="width:40em;" | രാജ്യം ! style="width:5em;" | ആ വർഷം വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ച രാജ്യങ്ങളുടെ എണ്ണം ! style="width:5em;" | ആകെ വധശിക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ച രാജ്യങ്ങൾ |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1863 |{{flagcountry|VEN}} |align="center"|1 |align="center"|1 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1865 |{{flagcountry|SMR}} |align="center"|1 |align="center"|2 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1877 |{{flagcountry|CRI}} |align="center"|1 |align="center"|3 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1903 |{{flagcountry|PAN}} |align="center"|1 |align="center"|4 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1906 |{{flagcountry|ECU}} |align="center"|1 |align="center"|5 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1907 |{{flagcountry|URY}} |align="center"|1 |align="center"|6 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1910 |{{flagcountry|COL}} |align="center"|1 |align="center"|7 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1928 |{{flagcountry|ISL}} |align="center"|1 |align="center"|8 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1949 |{{flagcountry|DEU}} (FR) |align="center"|1 |align="center"|9 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1956 |{{flagcountry|HND}} |align="center"|1 |align="center"|10 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1962 |{{flagcountry|MCO}} |align="center"|1 |align="center"|11 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1966 |{{flagcountry|DOM}} |align="center"|1 |align="center"|12 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1968 |{{flagcountry|AUT}} |align="center"|1 |align="center"|13 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1969 |{{flagcountry|VAT}} |align="center"|1 |align="center"|14 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1972 |{{flagcountry|FIN}} |align="center"|1 |align="center"|15 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1973 |{{flagcountry|SWE}} |align="center"|1 |align="center"|16 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1976 |{{flagcountry|CAN}} {{flagcountry|PRT}} |align="center"|2 |align="center"|18 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1978 |{{flagcountry|DNK}} {{flagcountry|SLB}} {{flagcountry|TUV}} |align="center"|3 |align="center"|21 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1979 |{{flagcountry|KIR}} {{flagcountry|LUX}} {{flagcountry|NIC}} {{flagcountry|NOR}} |align="center"|4 |align="center"|25 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1980 |{{flagcountry|VUT}} |align="center"|1 |align="center"|26 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1981 |{{flagcountry|CPV}} {{flagcountry|FRA}} |align="center"|2 |align="center"|28 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1985 |{{flagcountry|AUS}} |align="center"|1 |align="center"|29 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1986 |{{flagcountry|MHL}} {{flagcountry|FSM}} |align="center"|2 |align="center"|31 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1987 |{{flagcountry|HTI}} {{flagcountry|LIE}} |align="center"|2 |align="center"|33 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1989 |{{flagcountry|KHM}} {{flagcountry|NZL}}<ref>{{Cite web |url=http://tvnz.co.nz/national-news/a-history-capital-punishment-in-nz-2423716 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-03 |archive-date=2018-12-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181225160637/http://tvnz.co.nz/national-news/a-history-capital-punishment-in-nz-2423716%20 |url-status=live }}</ref> |align="center"|2 |align="center"|35 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1990 |{{flagcountry|AND}} {{flagcountry|CZE}} {{flagcountry|HUN}} {{flagcountry|IRL}} {{flagcountry|MOZ}} {{flagcountry|NAM}} {{flagcountry|ROU}} {{flagcountry|STP}} |align="center"|8 |align="center"|43 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1991 |{{flagcountry|HRV}} {{flagcountry|MKD}} {{flagcountry|SVN}} |align="center"|3 |align="center"|46 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1992 |{{flagcountry|AGO}} {{flagcountry|PRY}} {{flagcountry|CHE}} |align="center"|3 |align="center"|49 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1993 |{{flagcountry|GNB}} {{flagcountry|SVK}} {{flagcountry|SYC}} |align="center"|3 |align="center"|52 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1994 |{{flagcountry|ITA}} {{flagcountry|PLW}} |align="center"|2 |align="center"|54 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1995 |{{flagcountry|DJI}} {{flagcountry|MUS}} {{flagcountry|ZAF}} {{flagcountry|ESP}} |align="center"|4 |align="center"|58 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1996 |{{flagcountry|BEL}} |align="center"|1 |align="center"|59 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1997 |{{flagcountry|NPL}} {{flagcountry|POL}} |align="center"|2 |align="center"|61 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1998 |{{flagcountry|ARM}} {{flagcountry|AZE}} {{flagcountry|BIH}} {{flagcountry|BGR}} {{flagcountry|EST}}<br>{{flagcountry|LTU}} {{flagcountry|UK}} |align="center"|7 |align="center"|68 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|1999 |{{flagcountry|TKM}} |align="center"|1 |align="center"|69 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2000 |{{flagcountry|CIV}} {{flagcountry|MLT}} {{flagcountry|UKR}} |align="center"|3 |align="center"|72 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2001 |{{flagcountry|GRC}} |align="center"|1 |align="center"|73 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2002 |{{flagcountry|CYP}} {{flagcountry|SRB}} {{flagcountry|TLS}} |align="center"|3 |align="center"|76 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2004 |{{flagcountry|BTN}} {{flagcountry|WSM}} {{flagcountry|SEN}} {{flagcountry|TUR}} |align="center"|4 |align="center"|80 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2005 |{{flagcountry|MEX}}{{flagcountry|MDA}} |align="center"|2 |align="center"|82 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2006 |{{flagcountry|GEO}} {{flagcountry|MNE}} {{flagcountry|PHL}} |align="center"|3 |align="center"|85 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2007 |{{flagcountry|ALB}} {{flagcountry|KGZ}} {{flagcountry|RWA}} |align="center"|3 |align="center"|88 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2008 |{{flagcountry|UZB}} |align="center"|1 |align="center"|89 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2009 |{{flagcountry|ARG}} {{flagcountry|BDI}} {{flagcountry|TGO}} {{flagcountry|BOL}} |align="center"|4 |align="center"|93 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2010 |{{flagcountry|NLD}} |align="center"|1 |align="center"|94 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2011 |{{flagcountry|GAB}} {{flagcountry|LVA}} |align="center"|2 |align="center"|96 |-bgcolor="#FFFFFF" |align="center"|2012 |{{flagcountry|MNG}} |align="center"|1 |align="center"|97 |} ==അവലംബം== <div class="reflist4" style="height: 440px; overflow: auto; padding: 3px" > {{Reflist|colwidth=30em}} </div> == പുറത്തേയ്ക്കുള്ള കണ്ണികൾ == *[http://www.amnesty.org/en/death-penalty ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150218120607/http://www.amnesty.org/en/death-penalty |date=2015-02-18 }} *[http://www.infoplease.com/ipa/A0777460.html ദി ഡെത്ത് പെനാൽറ്റി വേൾഡ് വൈഡ്] *[http://www.un.org/apps/news/story.asp?NewsID=15025&Cr=death&Cr1=penalty വധശിക്ഷ നിലനിർത്തിയിട്ടുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ശിക്ഷാനടപടികളുടെ കണക്കുകൾ നൽകാൻ വിസമ്മതിച്ചു] – ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ, 2005 ജൂലൈ 14 *[http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/asiapac.php ഏഷ്യ-പെസിഫിക്കിൽ മരണശിക്ഷ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050616105737/http://www.nswccl.org.au/issues/death_penalty/asiapac.php |date=2005-06-16 }} *[http://www.capitalpunishmentuk.org/world.html ലോകവ്യാപകമായി നടക്കുന്ന വധശിക്ഷകളുടെ അപ്ഡേറ്റ്] *[http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=10000532 ഹാൻഡ്സ് ഓഫ് കൈൻ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080924173034/http://www.handsoffcain.info/bancadati/index.php?tipotema=arg&idtema=10000532 |date=2008-09-24 }} (ഫലത്തിന് മാറ്റമുണ്ടാകാം) *[http://www.abolitionuk.org അബോളിഷൻ യു.കെ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180906073249/http://www.abolitionuk.org/ |date=2018-09-06 }} {{വധശിക്ഷ ആഫ്രിക്കയിൽ}} {{വധശിക്ഷ ഏഷ്യയിൽ}} {{വധശിക്ഷ യൂറോപ്പിൽ}} {{വധശിക്ഷ ഓഷ്യാനിയയിൽ}} {{വധശിക്ഷ വടക്കേ അമേരിക്കയിൽ}} {{വധശിക്ഷ ദക്ഷിണ അമേരിക്കയിൽ}} [[വർഗ്ഗം:വധശിക്ഷ - വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ|ലോകം]] ryo1lwx92df1b9ftqrx5iam3a7x1ss8 0 201352 4627138 4615804 2026-05-31T06:05:44Z ~2026-32298-27 218554 /* */ 4627138 wikitext text/x-wiki {{Infobox book <!-- |italic title = (see above) --> | name = ബലിദർശനം | image = Balidharsanam book cover.jpg | image_caption = പുറംചട്ട | author = [[അക്കിത്തം അച്യുതൻ നമ്പൂതിരി]] | title_orig = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = ഇന്ത്യ | language = മലയാളം | series = | subject = | genre = | publisher = | pub_date = | english_pub_date = | media_type = | pages = | isbn = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = | followed_by = }} [[അക്കിത്തം അച്യുതൻ നമ്പൂതിരി]] രചിച്ച '''ബലിദർശനം''' എന്ന കൃതിക്കാണ് 1972-ൽ കവിതാസാഹിത്യത്തിനുള്ള [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]] ലഭിച്ചത്. <ref>{{Cite web |url=http://www.mathrubhumi.com/books/awards.php?award=11 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120705163126/http://www.mathrubhumi.com/books/awards.php?award=11 |url-status=dead }}</ref><ref name="test1">[http://www.keralasahityaakademi.org/ml_aw2.htm കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കവിതകൾ].</ref>. ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം ലഭിച്ച കൃതികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളകവിതകൾ]] sdjuj2pxwik58ayg6in4m4rffgpo65y 0 201635 4627028 4501621 2026-05-30T15:06:04Z Dvellakat 4080 /* ശരീരപ്രകൃതി */ 4627028 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|Tor khudree}} {{Taxobox | name = കറ്റി <br> ഡെക്കാൻ മഹ്സീർ | image =Kuyil Fish.jpg | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Actinopterygii]] | ordo = [[Cypriniformes]] | familia = [[Cyprinidae]] | genus = ''[[Tor (genus)|Tor]]'' | species = '''''T. khudree''''' | binomial = ''Tor khudree'' | binomial_authority = ([[William Henry Sykes|Sykes]], 1839) | synonyms = ''Barbus tor'' }} ഇന്ത്യയിലും ശ്രീലങ്കയിലും കാണപ്പെടുന്ന ഒരു മത്സ്യയിനമാണ് '''കറ്റി.''' കുയിൽ എന്നും കുദ്രി എന്നും പേരുണ്ട് ഇംഗ്ലീഷ് പേര് ഡെക്കാൻ മഹ്സീർ എന്നാണ്. (ശാസ്ത്രീയനാമം: ''Tor khudree'')<ref name=day>Day, F. (1889) Fauna of British India. Fish. Volume 1.</ref><ref>[http://www.fishbase.org/Summary/SpeciesSummary.php?id=13216 FishBase entry for ''Tor khudree'' Deccan mahseer]</ref>. അമിതചൂഷണവും അധിനിവേശ മത്സ്യയിനങ്ങളുടെ സാന്നിധ്യവും ജലമലിനീകരണവും കാരണം ഇവ [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ]] വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്നു. {{തെളിവ്}} == വിതരണം == [[Image:Tor tor Bhavani.jpg|thumb|ഭവാനിപ്പുഴയിൽനിന്നുള്ള സ്പെസിമൻ]] ഇന്ത്യയിലും ശ്രീലങ്കയുമാണ് ഈ മത്സ്യത്തെ കാണുന്നത്. കേരളത്തിലെ എല്ലാ നദികളും ഈ മത്സ്യമുള്ളതായി രേഖയിൽ ഉണ്ട്. പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ തനതുമത്സ്യമായ ഇവ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്നവയാണ്. ഇവയുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി വിവിധ പദ്ധതികൾ നടന്നുവരുന്നു. == പേര് == [[Image:Tor tor Western Ghats.jpg|thumb|പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽനിന്ന്]] ശുദ്ധജല മത്സ്യങ്ങളുടെ രാജാവ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ടോർ എന്ന മത്സ്യജനുസിൽപ്പെടുന്നമത്സ്യമാണിത്. തെക്കൻ കേരളത്തിൽ ഈ മത്സ്യം കുയിൽ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. വടക്കൻ കേരളത്തിൽ ഇത് കറ്റി എന്ന പേരിലും. മഹസീർ എന്ന ആംഗ്ലേയനാമം ചിതമ്പലുകളുടെ വലിപ്പത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. വലിയ തലയോടുകൂടിയ (മഹാ+സേർ) എന്നും വിളിയ്ക്കാം.1839ൽ കേണൽ സൈക്സാണ് ആദ്യമായി ഇതിനെ നാമകരണം നടത്തിയത് ((Sykes,1839). പൂനയിലെ [[Mula-Mutha_River‎|മൂലമുത്ത]] നദിയിൽ നിന്നുള്ള മത്സ്യത്തെ മുൻനിർത്തി പേരിട്ടത്തിനാൽ പൂന നിവാസികൾ പ്രാദേശികമായി വിളിയ്ക്കുന്ന കുദ്രി എന്ന നാമം ശാസ്ത്രനാമമായി സ്വീകരിച്ചു. വംശ നാശ ഭീഷണി ഇല്ല ഇവിടങ്ങളിൽ (കണ്ണൂർ ചപ്പാരപടവ് ) പുഴയിൽ ധാരാളം കാണപ്പെടുന്നു == ശരീരപ്രകൃതി == ശരീരം നീണ്ടതാണ്.ചെതുമ്പലുകൾക്ക് നല്ല വലിപ്പമുണ്ട്. ശരാശരി വലിപ്പം 18 സെന്റി മീറ്റർ. പരമാവധി 5...6 കിലോ ഭാരം വരെ ഇവ വയ്ക്കുന്നു ഈ മീനിന്റെ രണ്ടു സൈഡിലും ഒരു ഇരുണ്ട വര കാണാം അതിനുള്ളിൽ വെള്ളക്കളറിൽ നീളമുള്ള നൂല് പോലുള്ള ഒരു പാർട്ട്‌ ഉണ്ട് അത് നീക്കം ചെയ്താലേ ഈ മീൻ ഉപയോഗിക്കാൻ പറ്റൂ അല്ലെങ്കിൽ കഴിക്കുന്നവർ ചെറിയ കട്ട് (ഒരു ഇൻഫെക്ഷൻ പോലെ ) ആയി ഓമിറ്റ് ചെയ്യും ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://filaman.ifm-geomar.de/Summary/SpeciesSummary.php?id=13216 Fish details] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930055507/http://filaman.ifm-geomar.de/Summary/SpeciesSummary.php?id=13216 |date=2007-09-30 }} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മത്സ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ശുദ്ധജല മത്സ്യങ്ങൾ]] 5vh1vrg7kzq4qr1slv1s1kwodbbkju9 0 229554 4627129 4617513 2026-05-31T05:21:51Z Altocar 2020 144384 /* കേരള കോൺഗ്രസ് ചരിത്രം */ 4627129 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala Congress (M)}} {{Infobox Indian political party |party_name = കേരള കോൺഗ്രസ്‌ (എം) |colorcode = #CC9900 |leader = [[ജോസ് കെ. മാണി]] |ppchairman = |loksabha_leader = |foundation = 1979 |predecessor = |dissolution = |headquarters = സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി ഓഫിസ്, ഫയർ സ്റ്റേഷനു സമീപം, കോട്ടയം .<ref name="headquarters ">http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/Symbols_Notification17.09.2010.pdf</ref> |publication = പ്രതിച്ഛായ ആഴ്ചപ്പതിപ്പ് |students = കേരള സ്റ്റുഡൻസ് കോൺഗ്രസ്‌ (എം) |youth = കേരള യൂത്ത് ഫ്രണ്ട് (എം) |women = |labour = കെ.റ്റി.യു.സി (എം) |international = |colours = |position = |eci = |alliance = [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി എഫ്.(കേരളം)]] |loksabha_seats = {{Composition bar|0|543|hex=#008000}} |state_seats = {{Infobox political party/seats| 0|140|hex=Green}}<small>([[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ|]])</small> |symbol = [[പ്രമാണം:Indian election symbol two leaves.svg|250px]] |website = [http://www.keralacongressm.org www.keralacongressm.org] |country = ഇന്ത്യ }} കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഒരു സംസ്ഥാന പാർട്ടിയാണ് ''' കേരള കോൺഗ്രസ്‌ (എം.) ''' 1979-ൽ [[കെ.എം. മാണി]] രൂപീകരിച്ച പാർട്ടിയാണ് [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] ഇപ്പോൾ പാർട്ടി രണ്ട് വിഭാഗങ്ങൾ ആണ് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] വിഭാഗം [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിലും]]. [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗം [[ഇടതുമുന്നണി]] യിലും ചേർന്നു പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി|കെ. എം.മാണി ]] മുൻ ചെയർമാനും ആയിരുന്നു. 1964 ഒക്ടോബർ 9 ന് കോട്ടയം തിരുനക്കര മൈതാനിയിൽ വെച്ച് എൻ.എസ്.എസ്. നേതാവ് [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ]] തിരികൊളുത്തിയാണ് [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടി ജനിച്ചത്.<ref>{{cite web|title=തിരിച്ചുവരുന്ന കാര്യം പിസിക്ക് തീരുമാനിക്കാം; നല്ല മനസോടെ ആരു വന്നാലും സ്വീകരിക്കും: മാണി|url=http://www.manoramaonline.com/news/just-in/interview-km-mani-elections.html|website=മനോരമ|access-date=2023-09-13|archive-date=2016-04-26|archive-url=https://archive.today/20160426093457/http://www.manoramaonline.com/news/just-in/interview-km-mani-elections.html|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>[http://www.manoramaonline.com/news/just-in/2017/05/03/cogress-leaders-attack-km-mani-and-jose-k-mani-on-their-front-with-cpm.html Kerala Congress]</ref> 2020 ഒക്ടോബർ 14 ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗം ഇടതുമുന്നണിയിൽ ചേർന്നു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/10/14/kerala-congress-ldf.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/12/21/kerala-congress-split-continues.html</ref> ==കേരള കോൺഗ്രസ് ചരിത്രം== 1964 ഒക്ടോബർ 9 ന് രൂപികൃതമായ [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] ഏതെങ്കിലും മുന്നണിയിൽ അംഗമാകുന്നത് അഞ്ച് വർഷത്തിന് ശേഷമാണ്. [[സി.പി.ഐ]] നേതാവായിരുന്ന [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] നയിച്ച ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ 1969-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധിയായി [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] അംഗമായതോടെയാണ് പാർട്ടിയുടെ മുന്നണി ബന്ധത്തിന് തുടക്കമായത്. [[കോൺഗ്രസ്]] പുറത്ത് നിന്ന് പിന്തുണച്ച [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[സി.പി.ഐ]], [[മുസ്ലീംലീഗ്]], എസ്.എസ്.പി എന്നീ പാർട്ടികൾക്കൊപ്പം [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] അധികാരം പങ്കിട്ടു. 1970-ൽ സീറ്റുകളെ ചൊല്ലി ഉള്ള തർക്കത്തിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് ഐക്യമുന്നണി വിട്ടു. 1970-ലെ [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്വതന്ത്ര നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു. 1971-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസിനൊപ്പം ഐക്യമുന്നണിയിൽ ചേർന്നെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഈ സഖ്യം തുടർന്നില്ല. 1975-ൽ [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]] പ്രഖ്യാപിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വീണ്ടും ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ ചേർന്നു. കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലയുമായി [[കെ.എം. മാണി]] ആദ്യമായി മന്ത്രിയായി. ഒപ്പം [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1977-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൽ ആദ്യ പിളർപ്പ്. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] എന്ന പാർട്ടി രൂപീകരിച്ച് [[ഇടതുമുന്നണി]]യിലേയ്ക്ക് ചേർന്നു. 1977-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മാണി വിഭാഗം [[യു.ഡി.എഫ്]] ലും പിള്ള വിഭാഗം [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ലും മത്സരിച്ചു. 1979-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി, ജോസഫ് എന്നീ വിഭാഗങ്ങളായി പിളർന്നു. ഇരുവരും സ്വന്തം പേരിൽ പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു. [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയാണ് കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ൻ്റെ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]]. 1979-ൽ [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ അംഗമായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി]] ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിനിധിയെ മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. 1979 നവംബർ 14 ന് [[കെ.എം. മാണി]] [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1980-ൽ നടന്ന [[ലോകസഭ]], [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[ഇടതുമുന്നണി]]ക്ക് ഒപ്പം ചേർന്ന് മത്സരിച്ചു. ഇതോടെ നീണ്ട പതിനൊന്ന് വർഷത്തിന് ശേഷം 1980-ൽ [[ഇടതുമുന്നണി]] കേരളത്തിൽ വീണ്ടും അധികാരത്തിൽ എത്തി. [[ഇ.കെ. നായനാർ]] നയിച്ച മന്ത്രിസഭയിലെ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി [[കെ.എം. മാണി]] അധികാരത്തിൽ തുടർന്നു. 1981 ഒക്ടോബർ 20ന് നായനാർ മന്ത്രിസഭയ്ക്ക് ഉള്ള പിന്തുണ [[കെ.എം. മാണി]]യും ആ സമയത്ത് കേരളത്തിലെ [[കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിലെ വിമത വിഭാഗമായിരുന്ന [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും പിൻവലിച്ചു. ഇതോടെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭ രാജിവയ്ച്ചു. [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധം ഉപേക്ഷിച്ച മാണി വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തിരിച്ചെത്തി. മാണിക്കൊപ്പം ജോസഫും [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ അംഗമായി. 1981-ൽ [[കോൺഗ്രസ്]] ലെ [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും കേരള കോൺഗ്രസിലെ മാണി വിഭാഗവും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ മടങ്ങിയെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി. 1981 ഡിസംബർ 28ന് [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1982 മാർച്ച് 17 വരെ തുടർന്ന കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിലെ ധനകാര്യ വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലക്കാരനായി [[കെ.എം. മാണി]] വീണ്ടും മന്ത്രിയായി. 1982-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] വിജയിച്ചു. [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി. 1985-ൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 1985-ൽ തന്നെ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന ആശയത്തിനു വേണ്ടി പിളർന്ന് മാറിയ കേരള കോൺഗ്രസ് കക്ഷികളെല്ലാം തമ്മിൽ ലയിച്ചു. 1982-1987 ലെ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഐക്യകേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[കെ.എം. മാണി]], [[പി.ജെ. ജോസഫ്]], [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] എന്നിവർ മന്ത്രിമാരും ആയി. 1987-ൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് പിളർന്നു. 1989-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിനെ ചൊല്ലി ഉണ്ടായ തർക്കത്തിന് ഒടുവിൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1991 ഏപ്രിൽ മുതൽ ഇടതുമുന്നണിയിൽ ഘടകകക്ഷിയായി ജോസഫ് തുടർന്നു. 1993-ൽ വീണ്ടും പിളർന്നു. [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] മാണി ഗ്രൂപ്പ് വിട്ട് പുതിയ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] രൂപീകരിച്ചു. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും പിളർന്ന് മാറി. തർക്കത്തിനൊടുവിൽ മൂന്ന് കൂട്ടരും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തുടർന്നു. 2010 ഏപ്രിൽ 30ന് [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധവും മന്ത്രിസ്ഥാനവും ഉപേക്ഷിച്ച് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 2011, 2016 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) [[യു.ഡി.എഫ്]] ൻ്റെ ഘടകകക്ഷിയായി മത്സരിച്ചു. 2016 ഓഗസ്റ്റ് 7ന് [[ബാർ കോഴ]] വിവാദത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രതിഛായ നഷ്ടമായതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. നിയമസഭയിൽ പ്രത്യേക ബ്ലോക്ക്. [[കോട്ടയം]] ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതു മുന്നണിയ്ക്ക് പിന്തുണ അറിയിച്ചു. 2018 ജൂൺ 8ന് ഒഴിവ് വന്ന [[രാജ്യസഭ]] സീറ്റ് മാണി ഗ്രൂപ്പിന് നൽകാൻ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ധാരണ ആയതിനെ തുടർന്ന് കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ചേർന്നു. 2019-ൽ നടന്ന [[പാല]] ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ജോസ് കെ. മാണി]]യുടെ പിന്തുണയോടെ മത്സരിച്ച [[യു.ഡി.എഫ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിക്ക് പരാജയം. 2020 ജൂൺ 20ന് കോട്ടയം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് സ്ഥാനം രാജിവയ്ക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗത്തെ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. 2020 ഒക്ടോബർ 14 ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗം [[ഇടതുമുന്നണി]] യിൽ ചേർന്നു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/10/14/kerala-congress-ldf.html</ref> 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതുമുന്നണിയിൽ നിന്ന് മത്സരിച്ച കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി ഗ്രൂപ്പ് 5 സീറ്റുകൾ നേടിയെങ്കിലും പാർട്ടി ചെയർമാൻ ജോസ് കെ. മാണി പാലയിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. രണ്ടാം പിണറായി മന്ത്രിസഭയിൽ റോഷി അഗസ്റ്റിൻ സംസ്ഥാന ജലവിഭവ വകുപ്പ് മന്ത്രിയും എൻ.ജയരാജ് ചീഫ് വിപ്പുമായി. 2026-ൽ ഇടതുപക്ഷത്ത് തന്നെ തുടർന്ന് 12 സീറ്റിൽ മത്സരിച്ചു എങ്കിലും ഒരു സീറ്റിൽ പോലും വിജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. യു.ഡി.എഫ് തരംഗം ആഞ്ഞു വീശിയപ്പോൾ 2001 മുതൽ വിജയിച്ചു പോന്നിരുന്ന ഇടുക്കി റോഷി അഗസ്റ്റിനെയും 2006 മുതൽ തുടർ വിജയങ്ങൾ നേടിയ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി എൻ.ജയരാജിനെയും കൈവിട്ടു. കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി ഗ്രൂപ്പ് പാർട്ടി രൂപീകരിച്ച 1979-ന് ശേഷം കേരള നിയമസഭയിൽ സംപൂജ്യർ ആകുന്നത് ഇതാദ്യമായാണ്. ==രണ്ടില ചിഹ്നം== പാലാ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തോടെ മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളായി ചേരി തിരിഞ്ഞ ജോസ് കെ. മാണി, പി.ജെ. ജോസഫ് വിഭാഗങ്ങൾ രണ്ടില ചിഹ്നത്തിനായി കോടതിയിൽ ഹർജി നൽകി. ജോസ് കെ. മാണി വിഭാഗത്തിന് അനുകൂലമായി ആദ്യം വിധി വന്നു എങ്കിലും പി.ജെ. ജോസഫിൻ്റെ അപ്പീൽ പ്രകാരം കോടതി വിധി സ്റ്റേ ചെയ്തു. പഞ്ചായത്ത് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കാനിരിക്കെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ രണ്ടില ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു. ജോസഫ് വിഭാഗത്തിന് ചെണ്ടയും ജോസ് വിഭാഗത്തിന് ടേബിൾഫാനും അനുവദിച്ചു.<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/news/kerala/election-commission-freezes-kerala-congress-m-randila-symbol-1.5214284{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2020 നവംബർ 20ന് ജോസ് വിഭാഗത്തിന് രണ്ടില ചിഹ്നം അനുവദിച്ച ഹൈക്കോടതി പി.ജെ. ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി തള്ളി. അപ്പീൽ കൊടുക്കുമെന്ന് പി.ജെ. ജോസഫ്.<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/news/kerala/high-court-rejects-pj-joseph-s-plea-over-randila-election-symbol-1.5221559{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> രണ്ടില ജോസിന് തന്നെ വിധിയിൽ സ്റ്റേ ഇല്ല. 2020 നവംബർ 23ന് പി ജെ ജോസഫ് കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ച അപ്പീലിൻ പ്രകാരം സ്റ്റേ ഇല്ലെന്ന് കോടതി. ഹർജി ഫയലിൽ സ്വീകരിച്ച കോടതി വിശദമായ വാദം കേട്ടതിനു ശേഷം അന്തിമ വിധി പുറപ്പെടുവിക്കും.<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-congress-m-randila-symbol-jose-k-mani-1.5228479</ref> കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പേരും രണ്ടില ചിഹ്നവും ഇനി മുതൽ ജോസ് കെ.മാണി വിഭാഗത്തിന് മാത്രം അവകാശപ്പെട്ടത് ആണെന്നും പി.ജെ. ജോസഫിന് ഇനി മുതൽ കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) ജോസഫ് വിഭാഗം എന്ന പേര് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ല എന്നും 2020 ഡിസംബർ 11 ന് ചേർന്ന ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാക്കി.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/12/11/pj-joseph-cannot-use-kerala-congress-m-name-high-court.html</ref>പി.ജെ.ജോസഫിൻ്റെ ഹർജിയിൽ വിശദമായ വാദം കേട്ട ശേഷം ലോകസഭാഗം തോമസ് ചാഴികാടൻ പിന്തുണച്ചതിനാൽ കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പേരും രണ്ടില ചിഹ്നവും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അനുവദിച്ച തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ തീരുമാനത്തിൽ ഇടപെടാൻ കഴിയില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ കോടതി 2021 ഫെബ്രുവരി 22ന് പി.ജെ.ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി നിരാകരിച്ച് രണ്ടില ചിഹ്നം ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അനുവദിച്ച് കൊണ്ട് ഉത്തരവായി<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-division-bench-allots-two-leaves-to-jose-k-mani-faction-1.5460772</ref> == സംസ്ഥാന ഭാരവാഹി പട്ടിക == 2022 ഒക്ടോബർ 9ന് 58-മത് ജന്മദിനാഘോഷത്തിൻ്റെ ഭാഗമായി കോട്ടയത്ത് ചേർന്ന പാർട്ടി സ്റ്റീയറിംഗ് കമ്മിറ്റി യോഗത്തിൽ സംസ്ഥാന ഭാരവാഹികളെ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ''' പാർട്ടി ചെയർമാൻ ''' * [[ജോസ് കെ. മാണി]]<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/jose-k-mani-emerging-as-a-leader-1.5129622</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/01/05/chairmen-for-corporations-allotted-for-kerala-congress-appointed.html</ref> ''' പാർലമെൻററി പാർട്ടി ലീഡർ ''' * [[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]](സംസ്ഥാന ജലവിഭവ വകുപ്പ് മന്ത്രി) ''' വൈസ് ചെയർമാൻമാർ ''' * [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ]] എം.പി * [[എൻ. ജയരാജ്]](ഗവ.ചീഫ് വിപ്പ്) * പി.കെ.സജീവ് '''ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ''' * [[Stephen George|സ്റ്റീഫൻ ജോർജ്]](ഓഫീസ് ചുമതല) * ജോസ് ടോം * അലക്സ് കോഴിമല * ബാബു ജോസഫ് * സണ്ണി തെക്കേടം * [[എലിസബത്ത് മാമ്മൻ മത്തായി]] * കെ.ജെ.ദേവസ്യ * ജോസ് ജോസഫ് * മുഹമ്മദ് ഇക്ബാൽ * സജി അലക്സ് * ജോർജുകുട്ടി അഗസ്റ്റി * സജി കുറ്റിയാനിമറ്റം * സണ്ണി പാറപ്പറമ്പിൽ * കെ.ആനന്ദകുമാർ * ടോമി.കെ.തോമസ് ''' ട്രഷറർ ''' * എൻ.എം.രാജു ''' ഉന്നതാധികാര സമിതി ''' * [[ജോബ് മൈക്കിൾ]] [[എം.എൽ.എ]] * [[പ്രമോദ് നാരായണൻ]] [[എം.എൽ.എ]] * [[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തിങ്കൽ]] [[എം.എൽ.എ]] * പി.എം.മാത്യു * കെ.എ.ആൻ്റണി * വിജി.എം.തോമസ് * ജെന്നിക്സ് ജേക്കബ്ബ് * ജോയിസ് പുത്തൻപുര * ബെന്നി കക്കാട് * ജേക്കബ് തോമസ് അരികുപുറം * ബേബി ഉഴുത്തുവാൽ * സഖറിയാസ് കുതിരവേലി * ഫിലിപ്പ് കുഴികുളം * ടി.ഒ.എബ്രഹാം * മാത്യു കുന്നപ്പള്ളി * സെബാസ്റ്റ്യൻ ചൂണ്ടൽ ''' രാഷ്ട്രീയ കാര്യ സമിതി ''' * ഡോ. കുര്യക്കോസ് കുമ്പളക്കുഴി * വി.ടി.ജോസഫ് * വി.ജെ.ജോസഫ് * അഗസ്റ്റിൻ വട്ടക്കുന്നേൽ * എം.എം.ഫ്രാൻസിസ് * വി.വി.ജോഷി * എം.ടി.തോമസ് <ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/10/09/jose-k-mani-again-kerala-congress-m-chairman.html</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടികൾ]] 1o2zd3se5di8e3o8448vj533qepgibo 4627130 4627129 2026-05-31T05:23:56Z Altocar 2020 144384 /* കേരള കോൺഗ്രസ് ചരിത്രം */ 4627130 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala Congress (M)}} {{Infobox Indian political party |party_name = കേരള കോൺഗ്രസ്‌ (എം) |colorcode = #CC9900 |leader = [[ജോസ് കെ. മാണി]] |ppchairman = |loksabha_leader = |foundation = 1979 |predecessor = |dissolution = |headquarters = സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി ഓഫിസ്, ഫയർ സ്റ്റേഷനു സമീപം, കോട്ടയം .<ref name="headquarters ">http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/Symbols_Notification17.09.2010.pdf</ref> |publication = പ്രതിച്ഛായ ആഴ്ചപ്പതിപ്പ് |students = കേരള സ്റ്റുഡൻസ് കോൺഗ്രസ്‌ (എം) |youth = കേരള യൂത്ത് ഫ്രണ്ട് (എം) |women = |labour = കെ.റ്റി.യു.സി (എം) |international = |colours = |position = |eci = |alliance = [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി എഫ്.(കേരളം)]] |loksabha_seats = {{Composition bar|0|543|hex=#008000}} |state_seats = {{Infobox political party/seats| 0|140|hex=Green}}<small>([[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ|]])</small> |symbol = [[പ്രമാണം:Indian election symbol two leaves.svg|250px]] |website = [http://www.keralacongressm.org www.keralacongressm.org] |country = ഇന്ത്യ }} കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഒരു സംസ്ഥാന പാർട്ടിയാണ് ''' കേരള കോൺഗ്രസ്‌ (എം.) ''' 1979-ൽ [[കെ.എം. മാണി]] രൂപീകരിച്ച പാർട്ടിയാണ് [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] ഇപ്പോൾ പാർട്ടി രണ്ട് വിഭാഗങ്ങൾ ആണ് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] വിഭാഗം [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിലും]]. [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗം [[ഇടതുമുന്നണി]] യിലും ചേർന്നു പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി|കെ. എം.മാണി ]] മുൻ ചെയർമാനും ആയിരുന്നു. 1964 ഒക്ടോബർ 9 ന് കോട്ടയം തിരുനക്കര മൈതാനിയിൽ വെച്ച് എൻ.എസ്.എസ്. നേതാവ് [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ]] തിരികൊളുത്തിയാണ് [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടി ജനിച്ചത്.<ref>{{cite web|title=തിരിച്ചുവരുന്ന കാര്യം പിസിക്ക് തീരുമാനിക്കാം; നല്ല മനസോടെ ആരു വന്നാലും സ്വീകരിക്കും: മാണി|url=http://www.manoramaonline.com/news/just-in/interview-km-mani-elections.html|website=മനോരമ|access-date=2023-09-13|archive-date=2016-04-26|archive-url=https://archive.today/20160426093457/http://www.manoramaonline.com/news/just-in/interview-km-mani-elections.html|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>[http://www.manoramaonline.com/news/just-in/2017/05/03/cogress-leaders-attack-km-mani-and-jose-k-mani-on-their-front-with-cpm.html Kerala Congress]</ref> 2020 ഒക്ടോബർ 14 ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗം ഇടതുമുന്നണിയിൽ ചേർന്നു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/10/14/kerala-congress-ldf.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/12/21/kerala-congress-split-continues.html</ref> ==കേരള കോൺഗ്രസ് ചരിത്രം== 1964 ഒക്ടോബർ 9 ന് രൂപികൃതമായ [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] ഏതെങ്കിലും മുന്നണിയിൽ അംഗമാകുന്നത് അഞ്ച് വർഷത്തിന് ശേഷമാണ്. [[സി.പി.ഐ]] നേതാവായിരുന്ന [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] നയിച്ച ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ 1969-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധിയായി [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] അംഗമായതോടെയാണ് പാർട്ടിയുടെ മുന്നണി ബന്ധത്തിന് തുടക്കമായത്. [[കോൺഗ്രസ്]] പുറത്ത് നിന്ന് പിന്തുണച്ച [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[സി.പി.ഐ]], [[മുസ്ലീംലീഗ്]], എസ്.എസ്.പി എന്നീ പാർട്ടികൾക്കൊപ്പം [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] അധികാരം പങ്കിട്ടു. 1970-ൽ സീറ്റുകളെ ചൊല്ലി ഉള്ള തർക്കത്തിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് ഐക്യമുന്നണി വിട്ടു. 1970-ലെ [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്വതന്ത്ര നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു. 1971-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസിനൊപ്പം ഐക്യമുന്നണിയിൽ ചേർന്നെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഈ സഖ്യം തുടർന്നില്ല. 1975-ൽ [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]] പ്രഖ്യാപിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വീണ്ടും ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ ചേർന്നു. കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലയുമായി [[കെ.എം. മാണി]] ആദ്യമായി മന്ത്രിയായി. ഒപ്പം [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1977-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൽ ആദ്യ പിളർപ്പ്. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] എന്ന പാർട്ടി രൂപീകരിച്ച് [[ഇടതുമുന്നണി]]യിലേയ്ക്ക് ചേർന്നു. 1977-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മാണി വിഭാഗം [[യു.ഡി.എഫ്]] ലും പിള്ള വിഭാഗം [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ലും മത്സരിച്ചു. 1979-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി, ജോസഫ് എന്നീ വിഭാഗങ്ങളായി പിളർന്നു. ഇരുവരും സ്വന്തം പേരിൽ പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു. [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയാണ് കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ൻ്റെ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]]. 1979-ൽ [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ അംഗമായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി]] ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിനിധിയെ മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. 1979 നവംബർ 14 ന് [[കെ.എം. മാണി]] [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1980-ൽ നടന്ന [[ലോകസഭ]], [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[ഇടതുമുന്നണി]]ക്ക് ഒപ്പം ചേർന്ന് മത്സരിച്ചു. ഇതോടെ നീണ്ട പതിനൊന്ന് വർഷത്തിന് ശേഷം 1980-ൽ [[ഇടതുമുന്നണി]] കേരളത്തിൽ വീണ്ടും അധികാരത്തിൽ എത്തി. [[ഇ.കെ. നായനാർ]] നയിച്ച മന്ത്രിസഭയിലെ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി [[കെ.എം. മാണി]] അധികാരത്തിൽ തുടർന്നു. 1981 ഒക്ടോബർ 20ന് നായനാർ മന്ത്രിസഭയ്ക്ക് ഉള്ള പിന്തുണ [[കെ.എം. മാണി]]യും ആ സമയത്ത് കേരളത്തിലെ [[കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിലെ വിമത വിഭാഗമായിരുന്ന [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും പിൻവലിച്ചു. ഇതോടെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭ രാജിവയ്ച്ചു. [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധം ഉപേക്ഷിച്ച മാണി വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തിരിച്ചെത്തി. മാണിക്കൊപ്പം ജോസഫും [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ അംഗമായി. 1981-ൽ [[കോൺഗ്രസ്]] ലെ [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും കേരള കോൺഗ്രസിലെ മാണി വിഭാഗവും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ മടങ്ങിയെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി. 1981 ഡിസംബർ 28ന് [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1982 മാർച്ച് 17 വരെ തുടർന്ന കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിലെ ധനകാര്യ വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലക്കാരനായി [[കെ.എം. മാണി]] വീണ്ടും മന്ത്രിയായി. 1982-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] വിജയിച്ചു. [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി. 1985-ൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 1985-ൽ തന്നെ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന ആശയത്തിനു വേണ്ടി പിളർന്ന് മാറിയ കേരള കോൺഗ്രസ് കക്ഷികളെല്ലാം തമ്മിൽ ലയിച്ചു. 1982-1987 ലെ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഐക്യകേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[കെ.എം. മാണി]], [[പി.ജെ. ജോസഫ്]], [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] എന്നിവർ മന്ത്രിമാരും ആയി. 1987-ൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് പിളർന്നു. 1989-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിനെ ചൊല്ലി ഉണ്ടായ തർക്കത്തിന് ഒടുവിൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1991 ഏപ്രിൽ മുതൽ ഇടതുമുന്നണിയിൽ ഘടകകക്ഷിയായി ജോസഫ് തുടർന്നു. 1993-ൽ വീണ്ടും പിളർന്നു. [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] മാണി ഗ്രൂപ്പ് വിട്ട് പുതിയ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] രൂപീകരിച്ചു. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും പിളർന്ന് മാറി. തർക്കത്തിനൊടുവിൽ മൂന്ന് കൂട്ടരും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തുടർന്നു. 2010 ഏപ്രിൽ 30ന് [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധവും മന്ത്രിസ്ഥാനവും ഉപേക്ഷിച്ച് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 2011, 2016 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) [[യു.ഡി.എഫ്]] ൻ്റെ ഘടകകക്ഷിയായി മത്സരിച്ചു. 2016 ഓഗസ്റ്റ് 7ന് [[ബാർ കോഴ]] വിവാദത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രതിഛായ നഷ്ടമായതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. നിയമസഭയിൽ പ്രത്യേക ബ്ലോക്ക്. [[കോട്ടയം]] ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതു മുന്നണിയ്ക്ക് പിന്തുണ അറിയിച്ചു. 2018 ജൂൺ 8ന് ഒഴിവ് വന്ന [[രാജ്യസഭ]] സീറ്റ് മാണി ഗ്രൂപ്പിന് നൽകാൻ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ധാരണ ആയതിനെ തുടർന്ന് കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ചേർന്നു. 2019-ൽ നടന്ന [[പാല]] ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ജോസ് കെ. മാണി]]യുടെ പിന്തുണയോടെ മത്സരിച്ച [[യു.ഡി.എഫ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിക്ക് പരാജയം. 2020 ജൂൺ 20ന് കോട്ടയം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് സ്ഥാനം രാജിവയ്ക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗത്തെ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. 2020 ഒക്ടോബർ 14 ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗം [[ഇടതുമുന്നണി]] യിൽ ചേർന്നു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/10/14/kerala-congress-ldf.html</ref> 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതുമുന്നണിയിൽ നിന്ന് മത്സരിച്ച കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി ഗ്രൂപ്പ് 5 സീറ്റുകൾ നേടിയെങ്കിലും പാർട്ടി ചെയർമാൻ ജോസ് കെ. മാണി പാലയിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. രണ്ടാം പിണറായി മന്ത്രിസഭയിൽ റോഷി അഗസ്റ്റിൻ സംസ്ഥാന ജലവിഭവ വകുപ്പ് മന്ത്രിയും എൻ.ജയരാജ് ചീഫ് വിപ്പുമായി. 2026-ൽ ഇടതുപക്ഷത്ത് തന്നെ തുടർന്ന് 12 സീറ്റിൽ മത്സരിച്ചു എങ്കിലും ഒരു സീറ്റിൽ പോലും വിജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. യു.ഡി.എഫ് തരംഗം ആഞ്ഞു വീശിയപ്പോൾ 2001 മുതൽ വിജയിച്ചു പോന്നിരുന്ന ഇടുക്കി റോഷി അഗസ്റ്റിനെയും 2006 മുതൽ തുടർ വിജയങ്ങൾ നേടിയ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി എൻ.ജയരാജിനെയും കൈവിട്ടു. കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി ഗ്രൂപ്പ് പാർട്ടി രൂപീകരിച്ച 1979-ന് ശേഷം കേരള നിയമസഭയിൽ സംപൂജ്യർ ആകുന്നത് ഇതാദ്യമായാണ്.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/manis-congress-suffers-setback-in-kerala-assembly-election-1516912</ref> ==രണ്ടില ചിഹ്നം== പാലാ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തോടെ മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളായി ചേരി തിരിഞ്ഞ ജോസ് കെ. മാണി, പി.ജെ. ജോസഫ് വിഭാഗങ്ങൾ രണ്ടില ചിഹ്നത്തിനായി കോടതിയിൽ ഹർജി നൽകി. ജോസ് കെ. മാണി വിഭാഗത്തിന് അനുകൂലമായി ആദ്യം വിധി വന്നു എങ്കിലും പി.ജെ. ജോസഫിൻ്റെ അപ്പീൽ പ്രകാരം കോടതി വിധി സ്റ്റേ ചെയ്തു. പഞ്ചായത്ത് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കാനിരിക്കെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ രണ്ടില ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു. ജോസഫ് വിഭാഗത്തിന് ചെണ്ടയും ജോസ് വിഭാഗത്തിന് ടേബിൾഫാനും അനുവദിച്ചു.<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/news/kerala/election-commission-freezes-kerala-congress-m-randila-symbol-1.5214284{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2020 നവംബർ 20ന് ജോസ് വിഭാഗത്തിന് രണ്ടില ചിഹ്നം അനുവദിച്ച ഹൈക്കോടതി പി.ജെ. ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി തള്ളി. അപ്പീൽ കൊടുക്കുമെന്ന് പി.ജെ. ജോസഫ്.<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/news/kerala/high-court-rejects-pj-joseph-s-plea-over-randila-election-symbol-1.5221559{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> രണ്ടില ജോസിന് തന്നെ വിധിയിൽ സ്റ്റേ ഇല്ല. 2020 നവംബർ 23ന് പി ജെ ജോസഫ് കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ച അപ്പീലിൻ പ്രകാരം സ്റ്റേ ഇല്ലെന്ന് കോടതി. ഹർജി ഫയലിൽ സ്വീകരിച്ച കോടതി വിശദമായ വാദം കേട്ടതിനു ശേഷം അന്തിമ വിധി പുറപ്പെടുവിക്കും.<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-congress-m-randila-symbol-jose-k-mani-1.5228479</ref> കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പേരും രണ്ടില ചിഹ്നവും ഇനി മുതൽ ജോസ് കെ.മാണി വിഭാഗത്തിന് മാത്രം അവകാശപ്പെട്ടത് ആണെന്നും പി.ജെ. ജോസഫിന് ഇനി മുതൽ കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) ജോസഫ് വിഭാഗം എന്ന പേര് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ല എന്നും 2020 ഡിസംബർ 11 ന് ചേർന്ന ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാക്കി.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/12/11/pj-joseph-cannot-use-kerala-congress-m-name-high-court.html</ref>പി.ജെ.ജോസഫിൻ്റെ ഹർജിയിൽ വിശദമായ വാദം കേട്ട ശേഷം ലോകസഭാഗം തോമസ് ചാഴികാടൻ പിന്തുണച്ചതിനാൽ കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പേരും രണ്ടില ചിഹ്നവും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അനുവദിച്ച തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ തീരുമാനത്തിൽ ഇടപെടാൻ കഴിയില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ കോടതി 2021 ഫെബ്രുവരി 22ന് പി.ജെ.ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി നിരാകരിച്ച് രണ്ടില ചിഹ്നം ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അനുവദിച്ച് കൊണ്ട് ഉത്തരവായി<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-division-bench-allots-two-leaves-to-jose-k-mani-faction-1.5460772</ref> == സംസ്ഥാന ഭാരവാഹി പട്ടിക == 2022 ഒക്ടോബർ 9ന് 58-മത് ജന്മദിനാഘോഷത്തിൻ്റെ ഭാഗമായി കോട്ടയത്ത് ചേർന്ന പാർട്ടി സ്റ്റീയറിംഗ് കമ്മിറ്റി യോഗത്തിൽ സംസ്ഥാന ഭാരവാഹികളെ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ''' പാർട്ടി ചെയർമാൻ ''' * [[ജോസ് കെ. മാണി]]<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/jose-k-mani-emerging-as-a-leader-1.5129622</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/01/05/chairmen-for-corporations-allotted-for-kerala-congress-appointed.html</ref> ''' പാർലമെൻററി പാർട്ടി ലീഡർ ''' * [[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]](സംസ്ഥാന ജലവിഭവ വകുപ്പ് മന്ത്രി) ''' വൈസ് ചെയർമാൻമാർ ''' * [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ]] എം.പി * [[എൻ. ജയരാജ്]](ഗവ.ചീഫ് വിപ്പ്) * പി.കെ.സജീവ് '''ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ''' * [[Stephen George|സ്റ്റീഫൻ ജോർജ്]](ഓഫീസ് ചുമതല) * ജോസ് ടോം * അലക്സ് കോഴിമല * ബാബു ജോസഫ് * സണ്ണി തെക്കേടം * [[എലിസബത്ത് മാമ്മൻ മത്തായി]] * കെ.ജെ.ദേവസ്യ * ജോസ് ജോസഫ് * മുഹമ്മദ് ഇക്ബാൽ * സജി അലക്സ് * ജോർജുകുട്ടി അഗസ്റ്റി * സജി കുറ്റിയാനിമറ്റം * സണ്ണി പാറപ്പറമ്പിൽ * കെ.ആനന്ദകുമാർ * ടോമി.കെ.തോമസ് ''' ട്രഷറർ ''' * എൻ.എം.രാജു ''' ഉന്നതാധികാര സമിതി ''' * [[ജോബ് മൈക്കിൾ]] [[എം.എൽ.എ]] * [[പ്രമോദ് നാരായണൻ]] [[എം.എൽ.എ]] * [[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തിങ്കൽ]] [[എം.എൽ.എ]] * പി.എം.മാത്യു * കെ.എ.ആൻ്റണി * വിജി.എം.തോമസ് * ജെന്നിക്സ് ജേക്കബ്ബ് * ജോയിസ് പുത്തൻപുര * ബെന്നി കക്കാട് * ജേക്കബ് തോമസ് അരികുപുറം * ബേബി ഉഴുത്തുവാൽ * സഖറിയാസ് കുതിരവേലി * ഫിലിപ്പ് കുഴികുളം * ടി.ഒ.എബ്രഹാം * മാത്യു കുന്നപ്പള്ളി * സെബാസ്റ്റ്യൻ ചൂണ്ടൽ ''' രാഷ്ട്രീയ കാര്യ സമിതി ''' * ഡോ. കുര്യക്കോസ് കുമ്പളക്കുഴി * വി.ടി.ജോസഫ് * വി.ജെ.ജോസഫ് * അഗസ്റ്റിൻ വട്ടക്കുന്നേൽ * എം.എം.ഫ്രാൻസിസ് * വി.വി.ജോഷി * എം.ടി.തോമസ് <ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/10/09/jose-k-mani-again-kerala-congress-m-chairman.html</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടികൾ]] 55cpko85oikku5oy2c0c0igtraz9hx8 4627131 4627130 2026-05-31T05:25:02Z Altocar 2020 144384 /* കേരള കോൺഗ്രസ് ചരിത്രം */ 4627131 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kerala Congress (M)}} {{Infobox Indian political party |party_name = കേരള കോൺഗ്രസ്‌ (എം) |colorcode = #CC9900 |leader = [[ജോസ് കെ. മാണി]] |ppchairman = |loksabha_leader = |foundation = 1979 |predecessor = |dissolution = |headquarters = സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി ഓഫിസ്, ഫയർ സ്റ്റേഷനു സമീപം, കോട്ടയം .<ref name="headquarters ">http://eci.nic.in/eci_main/ElectoralLaws/OrdersNotifications/Symbols_Notification17.09.2010.pdf</ref> |publication = പ്രതിച്ഛായ ആഴ്ചപ്പതിപ്പ് |students = കേരള സ്റ്റുഡൻസ് കോൺഗ്രസ്‌ (എം) |youth = കേരള യൂത്ത് ഫ്രണ്ട് (എം) |women = |labour = കെ.റ്റി.യു.സി (എം) |international = |colours = |position = |eci = |alliance = [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി എഫ്.(കേരളം)]] |loksabha_seats = {{Composition bar|0|543|hex=#008000}} |state_seats = {{Infobox political party/seats| 0|140|hex=Green}}<small>([[കേരള നിയമസഭ|കേരള നിയമസഭ|]])</small> |symbol = [[പ്രമാണം:Indian election symbol two leaves.svg|250px]] |website = [http://www.keralacongressm.org www.keralacongressm.org] |country = ഇന്ത്യ }} കേരള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഒരു സംസ്ഥാന പാർട്ടിയാണ് ''' കേരള കോൺഗ്രസ്‌ (എം.) ''' 1979-ൽ [[കെ.എം. മാണി]] രൂപീകരിച്ച പാർട്ടിയാണ് [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.)]] ഇപ്പോൾ പാർട്ടി രണ്ട് വിഭാഗങ്ങൾ ആണ് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] വിഭാഗം [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിലും]]. [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗം [[ഇടതുമുന്നണി]] യിലും ചേർന്നു പ്രവർത്തിക്കുന്നു. പാർട്ടിയുടെ സ്ഥാപക നേതാവായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി|കെ. എം.മാണി ]] മുൻ ചെയർമാനും ആയിരുന്നു. 1964 ഒക്ടോബർ 9 ന് കോട്ടയം തിരുനക്കര മൈതാനിയിൽ വെച്ച് എൻ.എസ്.എസ്. നേതാവ് [[മന്നത്ത് പത്മനാഭൻ]] തിരികൊളുത്തിയാണ് [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടി ജനിച്ചത്.<ref>{{cite web|title=തിരിച്ചുവരുന്ന കാര്യം പിസിക്ക് തീരുമാനിക്കാം; നല്ല മനസോടെ ആരു വന്നാലും സ്വീകരിക്കും: മാണി|url=http://www.manoramaonline.com/news/just-in/interview-km-mani-elections.html|website=മനോരമ|access-date=2023-09-13|archive-date=2016-04-26|archive-url=https://archive.today/20160426093457/http://www.manoramaonline.com/news/just-in/interview-km-mani-elections.html|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>[http://www.manoramaonline.com/news/just-in/2017/05/03/cogress-leaders-attack-km-mani-and-jose-k-mani-on-their-front-with-cpm.html Kerala Congress]</ref> 2020 ഒക്ടോബർ 14 ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗം ഇടതുമുന്നണിയിൽ ചേർന്നു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/10/14/kerala-congress-ldf.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/12/21/kerala-congress-split-continues.html</ref> ==കേരള കോൺഗ്രസ് ചരിത്രം== 1964 ഒക്ടോബർ 9 ന് രൂപികൃതമായ [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] ഏതെങ്കിലും മുന്നണിയിൽ അംഗമാകുന്നത് അഞ്ച് വർഷത്തിന് ശേഷമാണ്. [[സി.പി.ഐ]] നേതാവായിരുന്ന [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] നയിച്ച ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ 1969-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധിയായി [[കെ.എം. ജോർജ്ജ്]] അംഗമായതോടെയാണ് പാർട്ടിയുടെ മുന്നണി ബന്ധത്തിന് തുടക്കമായത്. [[കോൺഗ്രസ്]] പുറത്ത് നിന്ന് പിന്തുണച്ച [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[സി.പി.ഐ]], [[മുസ്ലീംലീഗ്]], എസ്.എസ്.പി എന്നീ പാർട്ടികൾക്കൊപ്പം [[കേരള കോൺഗ്രസ്]] അധികാരം പങ്കിട്ടു. 1970-ൽ സീറ്റുകളെ ചൊല്ലി ഉള്ള തർക്കത്തിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് ഐക്യമുന്നണി വിട്ടു. 1970-ലെ [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സ്വതന്ത്ര നിലപാട് സ്വീകരിച്ചു. 1971-ലെ ലോക്സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോൺഗ്രസിനൊപ്പം ഐക്യമുന്നണിയിൽ ചേർന്നെങ്കിലും തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം ഈ സഖ്യം തുടർന്നില്ല. 1975-ൽ [[അടിയന്തരാവസ്ഥ]] പ്രഖ്യാപിച്ചതിനെ തുടർന്ന് വീണ്ടും ഐക്യമുന്നണി സർക്കാരിൽ ചേർന്നു. കേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[സി. അച്യുതമേനോൻ]] സർക്കാരിൽ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലയുമായി [[കെ.എം. മാണി]] ആദ്യമായി മന്ത്രിയായി. ഒപ്പം [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1977-ൽ കേരള കോൺഗ്രസിൽ ആദ്യ പിളർപ്പ്. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ബി)]] എന്ന പാർട്ടി രൂപീകരിച്ച് [[ഇടതുമുന്നണി]]യിലേയ്ക്ക് ചേർന്നു. 1977-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മാണി വിഭാഗം [[യു.ഡി.എഫ്]] ലും പിള്ള വിഭാഗം [[എൽ.ഡി.എഫ്]] ലും മത്സരിച്ചു. 1979-ൽ കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി, ജോസഫ് എന്നീ വിഭാഗങ്ങളായി പിളർന്നു. ഇരുവരും സ്വന്തം പേരിൽ പാർട്ടി രൂപീകരിച്ചു. [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയാണ് കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] ൻ്റെ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജോസഫ്)]]. 1979-ൽ [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]] മന്ത്രിസഭയിൽ അംഗമായിരുന്ന [[കെ.എം. മാണി]] ജോസഫ് ഗ്രൂപ്പിൻ്റെ പ്രതിനിധിയെ മന്ത്രിസഭയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. 1979 നവംബർ 14 ന് [[കെ.എം. മാണി]] [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1980-ൽ നടന്ന [[ലോകസഭ]], [[നിയമസഭ]] തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ [[ഇടതുമുന്നണി]]ക്ക് ഒപ്പം ചേർന്ന് മത്സരിച്ചു. ഇതോടെ നീണ്ട പതിനൊന്ന് വർഷത്തിന് ശേഷം 1980-ൽ [[ഇടതുമുന്നണി]] കേരളത്തിൽ വീണ്ടും അധികാരത്തിൽ എത്തി. [[ഇ.കെ. നായനാർ]] നയിച്ച മന്ത്രിസഭയിലെ [[ധനകാര്യം]] വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി [[കെ.എം. മാണി]] അധികാരത്തിൽ തുടർന്നു. 1981 ഒക്ടോബർ 20ന് നായനാർ മന്ത്രിസഭയ്ക്ക് ഉള്ള പിന്തുണ [[കെ.എം. മാണി]]യും ആ സമയത്ത് കേരളത്തിലെ [[കോൺഗ്രസ്]] പാർട്ടിയിലെ വിമത വിഭാഗമായിരുന്ന [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും പിൻവലിച്ചു. ഇതോടെ [[ഇ.കെ. നായനാർ]] മന്ത്രിസഭ രാജിവയ്ച്ചു. [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധം ഉപേക്ഷിച്ച മാണി വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തിരിച്ചെത്തി. മാണിക്കൊപ്പം ജോസഫും [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]]യിൽ അംഗമായി. 1981-ൽ [[കോൺഗ്രസ്]] ലെ [[A.K. Antony|എ.കെ.ആൻ്റണി]] വിഭാഗവും കേരള കോൺഗ്രസിലെ മാണി വിഭാഗവും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ മടങ്ങിയെത്തിയതിനെ തുടർന്ന് [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] അധികാരത്തിൽ തിരിച്ചെത്തി. 1981 ഡിസംബർ 28ന് [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി സ്ഥാനമേറ്റു. 1982 മാർച്ച് 17 വരെ തുടർന്ന കരുണാകരൻ മന്ത്രിസഭയിലെ ധനകാര്യ വകുപ്പിൻ്റെ ചുമതലക്കാരനായി [[കെ.എം. മാണി]] വീണ്ടും മന്ത്രിയായി. 1982-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[യു.ഡി.എഫ്]] വിജയിച്ചു. [[കെ. കരുണാകരൻ]] മുഖ്യമന്ത്രിയായി. 1985-ൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 1985-ൽ തന്നെ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് എന്ന ആശയത്തിനു വേണ്ടി പിളർന്ന് മാറിയ കേരള കോൺഗ്രസ് കക്ഷികളെല്ലാം തമ്മിൽ ലയിച്ചു. 1982-1987 ലെ [[കെ. കരുണാകരൻ]] മന്ത്രിസഭയിൽ ഐക്യകേരള കോൺഗ്രസിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായി [[കെ.എം. മാണി]], [[പി.ജെ. ജോസഫ്]], [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]] എന്നിവർ മന്ത്രിമാരും ആയി. 1987-ൽ ഐക്യ കേരള കോൺഗ്രസ് പിളർന്നു. 1989-ൽ [[മൂവാറ്റുപുഴ]] [[ലോക്സഭ]] സീറ്റിനെ ചൊല്ലി ഉണ്ടായ തർക്കത്തിന് ഒടുവിൽ [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. [[ഇടതുമുന്നണി]]യിൽ ചേർന്നു. 1991 ഏപ്രിൽ മുതൽ ഇടതുമുന്നണിയിൽ ഘടകകക്ഷിയായി ജോസഫ് തുടർന്നു. 1993-ൽ വീണ്ടും പിളർന്നു. [[ടി.എം. ജേക്കബ്]] മാണി ഗ്രൂപ്പ് വിട്ട് പുതിയ പാർട്ടി [[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] രൂപീകരിച്ചു. [[ആർ. ബാലകൃഷ്ണപിള്ള]]യും പിളർന്ന് മാറി. തർക്കത്തിനൊടുവിൽ മൂന്ന് കൂട്ടരും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ തുടർന്നു. 2010 ഏപ്രിൽ 30ന് [[ഇടതുമുന്നണി]] ബന്ധവും മന്ത്രിസ്ഥാനവും ഉപേക്ഷിച്ച് [[പി.ജെ. ജോസഫ്]] [[കെ.എം. മാണി]]യുടെ പാർട്ടിയിൽ ലയിച്ചു. 2011, 2016 നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) [[യു.ഡി.എഫ്]] ൻ്റെ ഘടകകക്ഷിയായി മത്സരിച്ചു. 2016 ഓഗസ്റ്റ് 7ന് [[ബാർ കോഴ]] വിവാദത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രതിഛായ നഷ്ടമായതിനെ തുടർന്ന് [[യു.ഡി.എഫ്]] വിട്ടു. നിയമസഭയിൽ പ്രത്യേക ബ്ലോക്ക്. [[കോട്ടയം]] ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതു മുന്നണിയ്ക്ക് പിന്തുണ അറിയിച്ചു. 2018 ജൂൺ 8ന് ഒഴിവ് വന്ന [[രാജ്യസഭ]] സീറ്റ് മാണി ഗ്രൂപ്പിന് നൽകാൻ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ധാരണ ആയതിനെ തുടർന്ന് കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) വീണ്ടും [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ ചേർന്നു. 2019-ൽ നടന്ന [[പാല]] ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ [[ജോസ് കെ. മാണി]]യുടെ പിന്തുണയോടെ മത്സരിച്ച [[യു.ഡി.എഫ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിക്ക് പരാജയം. 2020 ജൂൺ 20ന് കോട്ടയം ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡൻറ് സ്ഥാനം രാജിവയ്ക്കാത്തതിനെ തുടർന്ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗത്തെ [[യു.ഡി.എഫ്]] ൽ നിന്ന് പുറത്താക്കി. 2020 ഒക്ടോബർ 14 ന് [[ജോസ് കെ. മാണി]] വിഭാഗം [[ഇടതുമുന്നണി]] യിൽ ചേർന്നു.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/10/14/kerala-congress-ldf.html</ref> 2021-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടതുമുന്നണിയിൽ നിന്ന് മത്സരിച്ച കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി ഗ്രൂപ്പ് 5 സീറ്റുകൾ നേടിയെങ്കിലും പാർട്ടി ചെയർമാൻ ജോസ് കെ. മാണി പാലയിൽ പരാജയപ്പെട്ടു. രണ്ടാം പിണറായി മന്ത്രിസഭയിൽ റോഷി അഗസ്റ്റിൻ സംസ്ഥാന ജലവിഭവ വകുപ്പ് മന്ത്രിയും എൻ.ജയരാജ് ചീഫ് വിപ്പുമായി. 2026-ൽ ഇടതുപക്ഷത്ത് തന്നെ തുടർന്ന് 12 സീറ്റിൽ മത്സരിച്ചു എങ്കിലും ഒരു സീറ്റിൽ പോലും വിജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. യു.ഡി.എഫ് തരംഗം ആഞ്ഞു വീശിയപ്പോൾ 2001 മുതൽ വിജയിച്ചു പോന്നിരുന്ന ഇടുക്കി റോഷി അഗസ്റ്റിനെയും 2006 മുതൽ തുടർ വിജയങ്ങൾ നേടിയ കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി എൻ.ജയരാജിനെയും കൈവിട്ടു. കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി ഗ്രൂപ്പ് പാർട്ടി രൂപീകരിച്ച 1979-ന് ശേഷം കേരള നിയമസഭയിൽ സംപൂജ്യർ ആകുന്നത് ഇതാദ്യമായാണ്.<ref>https://www.madhyamam.com/kerala/manis-congress-suffers-setback-in-kerala-assembly-election-1516912</ref><ref>https://www.manoramanews.com/kerala/politics/2026/05/04/ldf-defeat-kerala-assembly-jose-k-mani.html</ref> ==രണ്ടില ചിഹ്നം== പാലാ ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ് പരാജയത്തോടെ മാണി ഗ്രൂപ്പിൽ രണ്ട് വിഭാഗങ്ങളായി ചേരി തിരിഞ്ഞ ജോസ് കെ. മാണി, പി.ജെ. ജോസഫ് വിഭാഗങ്ങൾ രണ്ടില ചിഹ്നത്തിനായി കോടതിയിൽ ഹർജി നൽകി. ജോസ് കെ. മാണി വിഭാഗത്തിന് അനുകൂലമായി ആദ്യം വിധി വന്നു എങ്കിലും പി.ജെ. ജോസഫിൻ്റെ അപ്പീൽ പ്രകാരം കോടതി വിധി സ്റ്റേ ചെയ്തു. പഞ്ചായത്ത് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കാനിരിക്കെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ രണ്ടില ചിഹ്നം മരവിപ്പിച്ചു. ജോസഫ് വിഭാഗത്തിന് ചെണ്ടയും ജോസ് വിഭാഗത്തിന് ടേബിൾഫാനും അനുവദിച്ചു.<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/news/kerala/election-commission-freezes-kerala-congress-m-randila-symbol-1.5214284{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2020 നവംബർ 20ന് ജോസ് വിഭാഗത്തിന് രണ്ടില ചിഹ്നം അനുവദിച്ച ഹൈക്കോടതി പി.ജെ. ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി തള്ളി. അപ്പീൽ കൊടുക്കുമെന്ന് പി.ജെ. ജോസഫ്.<ref>https://www.mathrubhumi.com/mobile/news/kerala/high-court-rejects-pj-joseph-s-plea-over-randila-election-symbol-1.5221559{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=നവംബർ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> രണ്ടില ജോസിന് തന്നെ വിധിയിൽ സ്റ്റേ ഇല്ല. 2020 നവംബർ 23ന് പി ജെ ജോസഫ് കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ച അപ്പീലിൻ പ്രകാരം സ്റ്റേ ഇല്ലെന്ന് കോടതി. ഹർജി ഫയലിൽ സ്വീകരിച്ച കോടതി വിശദമായ വാദം കേട്ടതിനു ശേഷം അന്തിമ വിധി പുറപ്പെടുവിക്കും.<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-congress-m-randila-symbol-jose-k-mani-1.5228479</ref> കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പേരും രണ്ടില ചിഹ്നവും ഇനി മുതൽ ജോസ് കെ.മാണി വിഭാഗത്തിന് മാത്രം അവകാശപ്പെട്ടത് ആണെന്നും പി.ജെ. ജോസഫിന് ഇനി മുതൽ കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) ജോസഫ് വിഭാഗം എന്ന പേര് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയില്ല എന്നും 2020 ഡിസംബർ 11 ന് ചേർന്ന ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിൽ വ്യക്തമാക്കി.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/12/11/pj-joseph-cannot-use-kerala-congress-m-name-high-court.html</ref>പി.ജെ.ജോസഫിൻ്റെ ഹർജിയിൽ വിശദമായ വാദം കേട്ട ശേഷം ലോകസഭാഗം തോമസ് ചാഴികാടൻ പിന്തുണച്ചതിനാൽ കേരള കോൺഗ്രസ് (എം.) എന്ന പേരും രണ്ടില ചിഹ്നവും ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അനുവദിച്ച തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ്റെ തീരുമാനത്തിൽ ഇടപെടാൻ കഴിയില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ കോടതി 2021 ഫെബ്രുവരി 22ന് പി.ജെ.ജോസഫിൻ്റെ ഹർജി നിരാകരിച്ച് രണ്ടില ചിഹ്നം ജോസ്.കെ.മാണിക്ക് അനുവദിച്ച് കൊണ്ട് ഉത്തരവായി<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/high-court-division-bench-allots-two-leaves-to-jose-k-mani-faction-1.5460772</ref> == സംസ്ഥാന ഭാരവാഹി പട്ടിക == 2022 ഒക്ടോബർ 9ന് 58-മത് ജന്മദിനാഘോഷത്തിൻ്റെ ഭാഗമായി കോട്ടയത്ത് ചേർന്ന പാർട്ടി സ്റ്റീയറിംഗ് കമ്മിറ്റി യോഗത്തിൽ സംസ്ഥാന ഭാരവാഹികളെ പ്രഖ്യാപിച്ചു. ''' പാർട്ടി ചെയർമാൻ ''' * [[ജോസ് കെ. മാണി]]<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/jose-k-mani-emerging-as-a-leader-1.5129622</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/01/05/chairmen-for-corporations-allotted-for-kerala-congress-appointed.html</ref> ''' പാർലമെൻററി പാർട്ടി ലീഡർ ''' * [[റോഷി അഗസ്റ്റിൻ]](സംസ്ഥാന ജലവിഭവ വകുപ്പ് മന്ത്രി) ''' വൈസ് ചെയർമാൻമാർ ''' * [[തോമസ് ചാഴിക്കാടൻ]] എം.പി * [[എൻ. ജയരാജ്]](ഗവ.ചീഫ് വിപ്പ്) * പി.കെ.സജീവ് '''ജനറൽ സെക്രട്ടറിമാർ''' * [[Stephen George|സ്റ്റീഫൻ ജോർജ്]](ഓഫീസ് ചുമതല) * ജോസ് ടോം * അലക്സ് കോഴിമല * ബാബു ജോസഫ് * സണ്ണി തെക്കേടം * [[എലിസബത്ത് മാമ്മൻ മത്തായി]] * കെ.ജെ.ദേവസ്യ * ജോസ് ജോസഫ് * മുഹമ്മദ് ഇക്ബാൽ * സജി അലക്സ് * ജോർജുകുട്ടി അഗസ്റ്റി * സജി കുറ്റിയാനിമറ്റം * സണ്ണി പാറപ്പറമ്പിൽ * കെ.ആനന്ദകുമാർ * ടോമി.കെ.തോമസ് ''' ട്രഷറർ ''' * എൻ.എം.രാജു ''' ഉന്നതാധികാര സമിതി ''' * [[ജോബ് മൈക്കിൾ]] [[എം.എൽ.എ]] * [[പ്രമോദ് നാരായണൻ]] [[എം.എൽ.എ]] * [[സെബാസ്റ്റ്യൻ കുളത്തിങ്കൽ]] [[എം.എൽ.എ]] * പി.എം.മാത്യു * കെ.എ.ആൻ്റണി * വിജി.എം.തോമസ് * ജെന്നിക്സ് ജേക്കബ്ബ് * ജോയിസ് പുത്തൻപുര * ബെന്നി കക്കാട് * ജേക്കബ് തോമസ് അരികുപുറം * ബേബി ഉഴുത്തുവാൽ * സഖറിയാസ് കുതിരവേലി * ഫിലിപ്പ് കുഴികുളം * ടി.ഒ.എബ്രഹാം * മാത്യു കുന്നപ്പള്ളി * സെബാസ്റ്റ്യൻ ചൂണ്ടൽ ''' രാഷ്ട്രീയ കാര്യ സമിതി ''' * ഡോ. കുര്യക്കോസ് കുമ്പളക്കുഴി * വി.ടി.ജോസഫ് * വി.ജെ.ജോസഫ് * അഗസ്റ്റിൻ വട്ടക്കുന്നേൽ * എം.എം.ഫ്രാൻസിസ് * വി.വി.ജോഷി * എം.ടി.തോമസ് <ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2022/10/09/jose-k-mani-again-kerala-congress-m-chairman.html</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയകക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പാർട്ടികൾ]] 1u1lriwn819ocenesc0gcleht6aqr23 0 231364 4627132 4552766 2026-05-31T05:36:24Z TheGreatEditor024 211141 4627132 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mariam Thresia}} {{Infobox saint |name=മറിയം ത്രേസ്യ |birth_date=[[ഏപ്രിൽ 26]], [[1876]] |death_date=[[ജൂൺ 8]], [[1926]] |feast_day=[[ജൂൺ 8]] |venerated_in=[[കത്തോലിക്ക സഭ]] |image=St Mariam Thresia.jpg |imagesize=150 px |caption='''മറിയം ത്രേസ്യ''' |birth_place=[[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] |death_place=[[കുഴിക്കാട്ടുശ്ശേരി]] |titles=[[വിശുദ്ധ]] |ദൈവദാസിയായത് = [[ഒക്‌ടോബർ 5]], [[1973]] |വാഴ്‌ത്തപ്പെട്ടവളായത് = [[ഏപ്രിൽ 9]], [[2000]] |വിശുദ്ധയായത് = [[ഒക്ടോബർ 13]] [[2019]] |beatified_place= |beatified_by= |canonized_date= |canonized_place= |canonized_by= |attributes= |patronage= കുടുംബങ്ങളുടെ മദ്ധ്യസ്ഥ<br /> |major_shrine= |suppressed_date= |issues= |prayer= |prayer_attrib= }} [[File:Mariam Thresia - മറിയം ത്രേസ്യ 15.JPG|thumb|150 px|മറിയം ത്രേസ്യ]] [[File:Kuzhikkattussery Holy Family Convent Church - കുഴിക്കാട്ടുശ്ശേരിയിലെ ഹോളി ഫാമിലി കോൺവെന്റ പള്ളി.JPG|thumb|150 px|മൃതശരീരം അടക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്ന പള്ളി]] [[കത്തോലിക്കാസഭ|സീറോ മലബാർ റീത്തിൽ നിന്നുള്ള കത്തോലിക്കാസഭയിലെ]] ഒരു വിശുദ്ധയും ഭാരതത്തിൽനിന്ന് വിശുദ്ധപദവിയിലേയ്ക്ക് ഉയർത്തപ്പെട്ട അഞ്ചാമത്തെ വ്യക്തിയുമാണ് '''വിശുദ്ധ മറിയം ത്രേസ്യ''' അഥവാ '''മദർ മറിയം ത്രേസ്യ'''. '''3000''' ത്തോളം അംഗങ്ങളുള്ള ഹോളി ഫാമിലി സന്യാസിനി സഭയുടെ സ്ഥാപകയാണ് വി.മറിയം ത്രേസ്യാ. ==ജീവിതരേഖ== === മറിയം ത്രേസ്യയുടെ ജനന൦ === തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ തൃശ്ശൂർ അതിരൂപത .തൃശ്ശൂർ അതിരൂപതയുടെ കീഴിലുള്ള ഇരിങ്ങാലക്കുട രൂപതയിലെ പുത്തൻചിറ ഫൊറോന പള്ളി ഇടവകയിൽ ഉൾപ്പെട്ട പുത്തൻചിറ ഗ്രാമത്തിലെ ചിറമ്മൽ മങ്കിടിയാൻ തോമൻ-താണ്ട ദമ്പതികളുടെ മൂന്നാമത്തെ മകളായി 1876 ഏപ്രിൽ 26ന്‌ മറിയം ത്രേസ്യ ജനിച്ചു. === കുടുംബം === [[File:Mariam Thresia - മറിയം ത്രേസ്യ 02.JPG|thumb|150 px|ജന്മഗൃഹം]] പുത്തൻചിറ ഗ്രാമത്തിലായിരുന്നു ബാല്യവും കൗമാരവും. പനയോലകൊണ്ട് മേഞ്ഞ ജന്മഗൃഹം അതേ നിലയിൽ തന്നെ സംരക്ഷിച്ചുപോരുന്നുണ്ട്. ജന്മഗ്രഹം ഒരു തീർത്ഥാടനകേന്ദ്രമായി വിശ്വാസികൾ കണക്കാക്കുന്നു. വലിയ ദാരിദ്രത്തിൽ കഴിഞ്ഞിരുന്ന ത്രേസ്യയുടെ കുടുംബത്തിന് മഠത്തിൽ ചേരുന്നതിന് നൽകേണ്ട പത്രമേനിയായ 150 രൂപപോലും നൽകാനായില്ലയെന്നും പറയുന്നു. ===വിദ്യാഭ്യാസം മറിയം ത്രേസ്യ=== പ്രാഥമിക വിദ്യഭ്യാസം മാത്രമാണ് മറിയം ത്രേസ്യയ്ക്ക് ലഭിച്ചത്. മറിയം ത്രേസ്യയുടെ 12-മത്തെ വയസ്സിൽ അവളുടെ അമ്മ താണ്ട മരിക്കുകയും അതിനുശേഷം പൂർണ്ണസമയം പ്രാർത്ഥനയിലൂടെയാണ് ജീവിതം മുന്നേറിയത്. === കൂദാശകൾ === [[പുത്തൻചിറ ഫൊറോന പള്ളി|പുത്തൻചിറ സെന്റ് മേരീസ് പള്ളിയിൽ]] വെച്ച് റവ. ഫാ. പൗലോസ് കൂനനിൽ നിന്ന് [[ജ്ഞാനസ്നാനം]] അഥവ [[മാമോദീസ]] 1876 മെയ് 3ന് സ്വീകരിച്ചു. 1886-ൽ ത്രേസ്യയുടെ 10-ാമത്തെ വയസ്സിലാണ് ആദ്യകുർബാന സ്വീകരണവും കുമ്പസാരവും നടന്നത്. കുർബാന സ്വീകരിക്കണമെന്ന ത്രേസ്യയുടെ ശക്തമായ ആഗ്രഹത്താൽ, സാധാരണയായി ആ കാലങ്ങളിൽ ആദ്യകുർബാന സ്വീകരണം നടത്തിയിരുന്ന പ്രായത്തേക്കാൾ 3 വർഷം മുൻപേ ആദ്യകുർബാനസ്വീകരണം നടത്തി. ===സഭാ പ്രവേശനവും തിരുകുടുംബസഭ സ്ഥാപനവും === അന്നത്തെ തൃശ്ശൂർ രൂപത മെത്രാൻ ജോൺ മേനാച്ചേരിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിൽ തന്നെയുള്ള [[ഒല്ലൂർ]] [[കർമ്മലീത്താ മഠം|കർമ്മലീത്താ മഠത്തിൽ]] [[എവുപ്രാസ്യാമ്മ|വിശുദ്ധആയ എവുപ്രാസ്യാമ്മയോടൊപ്പം]] താമസമാക്കി. തന്റെ ദൈവവിളി ആ മഠത്തിലേയ്ക്കല്ലെന്ന് ബോദ്ധ്യമായ മറിയം ത്രേസ്യ സ്വന്തം ഗ്രാമമായ [[പുത്തൻചിറ|പുത്തൻചിറയിലേക്കുതന്നെ]] തിരിച്ചുപോന്നു. ആത്മപിതാവ്‌ ജോസഫ് വിതയത്തിൽ പണിയിച്ചുകൊടുത്ത ഏകാന്ത ഭവനത്തിൽ തന്റെ മൂന്ന് കൂട്ടുകാരികളുമൊത്ത്‌ താമസം തുടങ്ങി. ഈ കൂട്ടായ്മ ഒരു സന്യാസ സമൂഹത്തിന്റെ രൂപഭാവങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുകയും ചെയ്തു. അന്നത്തെ തൃശ്ശൂർ മെത്രാൻ റവ. ഡോ. ജോൺ മേനാച്ചേരി 1914 മെയ് 13 ന് സന്ദർശിക്കുകയും അവരുടെ ജീവിതരീതിയിൽ സംതൃപ്തനാകുകയും 1914 മെയ് 14 ന് ജോസഫ് വിതയത്തിലച്ചന്റേയും മറ്റു ചില പുരോഹിതരുടേയും നാട്ടുകാരുടേയും സാനിധ്യത്തിൽ ഏകാന്ത ഭവനത്തെ [[തിരുകുടുംബ സഭ|തിരുകുടുംബസഭയെന്ന]] അഥവ ഹോളി ഫാമിലി കോൺവെന്റ് എന്ന പുതിയൊരു സന്യാസിനി സമൂഹമായി അംഗീകരിച്ചു. അധികം വൈകാതെ തന്നെ കാനോനിക നടപടികളും പൂർത്തിയാക്കി. മദർ സുപ്പീയരായി മറിയം ത്രേസ്യയേയും മഠത്തിന്റെ കപ്ലോനായി ഫാദർ ജോസഫ് വിതയത്തിലിനേയും നിയമിച്ചു. ഇപ്പോൾ 250 മഠങ്ങളും 1600 അംഗങ്ങളുമുള്ള സന്യാസിനി സഭയ്ക്ക് നിരവധി കോളേജുകളും വിദ്യാലയങ്ങളും ആശുപത്രികളുമുണ്ട്. ===മരണം=== [[File:Mariam Thresia - മറിയം ത്രേസ്യ 09.JPG|thumb|150 px|കുഴിക്കാട്ടുശ്ശേരി മഠം പള്ളിക്കകത്തുള്ള മദർ മറിയം ത്രേസ്യയുടെ കബറിടം]] 1926 ജൂൺ 8ന് 50-മത്തെ വയസ്സിൽ കുഴിക്കാട്ടുശ്ശേരി മഠത്തിൽ വെച്ച് മരണമടഞ്ഞു. [[തുമ്പുർ]] മഠത്തിൽ വെച്ച് ഒരു ക്രാസിക്കാൽ മറിയം ത്രേസ്യയുടെ കാലിൽ വീണുണ്ടായ മുറിവാണ് മരണകാരണം. കുഴിക്കാട്ടുശ്ശേരി മഠത്തിനോടനുബദ്ധിച്ചുള്ള പള്ളിയുടെ തറയിലാണ് മൃതശരീരം അടക്കം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. == നാമകരണ നടപടികൾ == ഫാദർ ജോസഫ് വിതയത്തിൽ, തന്റെ മരണശേഷമെ നാമകരണപരിപാടികളാരംഭിക്കാവൂയെന്ന നിർദ്ദേശത്തോടേ, മദർ മറിയം ത്രേസ്യയോട് ബദ്ധപ്പെട്ട എല്ലാ രേഖകളും 1957 നവംബർ 20 ന് അന്നത്തെ തൃശ്ശൂർ മെത്രാൻ ജോർജ്ജ് ആലപ്പാട്ടിന് കൈമാറി. തുടർന്ന് തിരുമേനിയുടെ അംഗീകാരത്തോടെ നാമകരണപ്രാർത്ഥന ആരംഭിച്ചു. 1964 ജൂൺ 8 ന് ജോസഫ് വിതയത്തിലച്ചനും മരണപ്പെട്ടു. അതിനുശേഷം മറിയം ത്രേസ്യയുടെ നാമകരണപരിപാടികൾക്ക് സാധുതയുണ്ടോയെന്ന പ്രാഥമിക അന്വേഷണം നടത്തുന്നതിനായി മോൺ. സെബാസ്റ്റ്യനെ നിയമിച്ചു. തുടർന്ന് റവ. ഫാ. ശീമയോൻ ദ ലാ സഗ്രദ ഫമിലിയ ഒ.സി.ഡി.യെ നാമകരണപരിപാടിയുടെ പോസ്റ്റുലേറ്ററായി പോപ്പ് നിയമിച്ചു. * ദൈവദാസി - 1973 ഒക്ടോബർ 5 ന് [[ദൈവദാസി]] എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു. 1975 ൽ മോൺ. തോമസ് മൂത്തേടൻ, ഫാ. ആൻസ്ലേം സി.എം.ഐ, ഫാ. ആന്റണി അന്തിക്കാട് എന്നിവരെ ചരിത്രന്വേഷണ കമ്മീഷനായി അന്നത്തെ തൃശ്ശൂർ ബിഷപ്പ് ജോസഫ് കുണ്ടുകുളം നിയമിച്ചു. 1978 ൽ [[ഇരിങ്ങാലക്കുട രൂപത]] സ്ഥാപിതമായതിനുശേഷം തൃശ്ശൂർ രൂപതയിൽ നിന്ന് ഇരിങ്ങാലക്കുട രൂപതയിലേക്ക് നാമകരണപരിപാടിയുടെ രേഖകളെല്ലാം കൈമാറി. 1981 ജനുവരി 3ന് അന്നത്തെ ഇരിങ്ങാലക്കുട രൂപത മെത്രാൻ [[ജെയിംസ് പഴയാറ്റിൽ|ജെയിംസ് പഴയാറ്റിലിന്റെ]] നേതൃത്വത്തിൽ കബറിടം തുറന്ന് പൂജ്യാവശിഷ്ടങ്ങൾ പരിശോധിക്കുകയും തിരുശ്ശേഷിപ്പുകൾ ഒരു ചില്ലുപേടകത്തിൽ സൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. വിശുദ്ധയാക്കുന്നതിനുള്ള കാരണങ്ങൾക്ക് 1982 ജൂൺ 25 ന് കാനോനികമായി തടസമില്ലായെന്ന രേഖ ലഭ്യമായി (nihil obstat - no objection). ദൈവദാസിയുടെ ജീവിതവിശുദ്ധി പരിശോധിച്ചറിയുന്നതിനായി 24 ഏപ്രിൽ 1983ന് അന്നത്തെ ഇരിങ്ങാലക്കുട മെത്രാൻ ജെയിംസ് പഴയാറ്റിൽ ഒരു ട്രിബ്യൂണൽ സ്ഥാപിച്ചു. 08 നവംബർ 1985 ൽ നാമകരണപരിപാടികൾ സാധുവാണെന്ന് റോം പ്രഖ്യാപിച്ചു. മാത്യു പെല്ലിശ്ശേരിയുടെ കാലിലെ ജന്മനായുള്ള (Congenital club feet) അസുഖം മറിയം ത്രേസ്യയുടെ മധ്യസ്ഥതയിൽ രോഗശാന്തി ലഭിച്ചു. അതിനെ കുറിച്ചന്വേഷിക്കുവാൻ മാത്യു താമസിക്കുന്ന തൃശ്ശൂർ രൂപതയുടെ ബിഷപ്പ് ജോസഫ് കുണ്ടുകുളം ട്രൈബ്യൂണൽ 1992 ജനുവരി 12 ന് സ്ഥാപിച്ചു. ട്രൈബ്യൂണലിന്റെ വിധിപ്രകാരം നാമകരണത്തിനുള്ള അത്ഭുതമായി അംഗീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. * ധന്യ - 1999 ജൂൺ 28 ന് ജോൺ പോൾ രണ്ടാമൻ മാർപാപ്പ [[ധന്യ]] എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു. * വാഴ്‌ത്തപ്പെട്ട - 2000 ഏപ്രിൽ 9 ന് ജോൺ പോൾ രണ്ടാമൻ മാർപാപ്പ [[വാഴ്‌ത്തപ്പെട്ട|വാഴ്‌ത്തപ്പെട്ടവൾ]] എന്ന് നാമകരണം ചെയ്തു. * വിശുദ്ധ - 2019 ഒക്റ്റോബർ 13 ന് വത്തിക്കാനിൽവെച്ച് ഫ്രാൻസിസ് പാപ്പാ വിശുദ്ധയായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. == തിരുനാൾ == [[File:Mariam Thresia മറിയം ത്രേസ്യ 21.JPG|thumb|150 px|നേർച്ച ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്ന വിശ്വാസികൾ]] എല്ലാ വർഷവും ജൂൺ 8 ന് മറിയം ത്രേസ്യയെ കബറടിക്കിയിരിക്കുന്ന കുഴിക്കാട്ടുശ്ശേരി മഠം പള്ളിയിൽ വെച്ച് വിപുലമായ പരിപാടികളോടെ തിരുന്നാൾ കൊണ്ടാടുന്നു. അന്നേ ദിവസം തീർത്ഥാടകർക്കെല്ലാവർക്കും നേർച്ചയായി ഭക്ഷണവും നൽകാറുണ്ട്. == സ്മൃതി സമുച്ചയവും മ്യൂസിയവും == [[File:Mariam Thresia - മറിയം ത്രേസ്യ മ്യൂസിയം-2.JPG|thumb|150 px| സ്മൃതി സമുച്ചയം]] മറിയം ത്രേസ്യയുടെ കബറിടം സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന കുഴിക്കാട്ടിശ്ശേരി മഠം കപ്പേളയോട് ചേർന്നാണ് സ്മൃതി സമുച്ചയം. കലാകാരന്മാരുടെ ഭാവനയിൽ വിവിധതരം മാധ്യമങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് മറിയം ത്രേസ്യയുടെ ജീവിതവും മറ്റും കലാപരമായി ആവീഷ്കരിച്ചിട്ടുണ്ട്. പഴയ മഠത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം മ്യൂസിയമായി സന്ദർശകർക്ക് തുറന്ന് കൊടുത്തിട്ടുണ്ട്. മറിയം ത്രേസ്യ താമസിച്ചിരുന്ന മുറിയും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന കട്ടിലും മരണകാരണമായ കാലിലെ മുറിവുണ്ടാക്കിയ ക്രാസിക്കാലും എല്ലാം തീർത്ഥാടകർക്കായി പ്രദർശിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. മറിയം ത്രേസ്യയുടെ മധ്യസ്ഥതയാൽ ദൈവകൃപ ലഭിച്ചുവെന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നവരുടെ സാക്ഷ്യവും അവരുടെ പടം സഹിതം മ്യൂസിയത്തിൽ കാണാവുന്നതാണ്. == മറിയം ത്രേസ്യ - നാഴികക്കല്ലുകൾ == {| class="wikitable" |- !ജീവിതരേഖ !! ദിവസം |- |ജനനം ||1876 ഏപ്രിൽ 26 |- |ജ്ഞാനസ്നാനം ||1876 മെയ് 3 |- |ആദ്യ കുർബ്ബാന സ്വീകരണം||1886 |- |ശിരോവസ്ത്ര സ്വീകരണം || |- | സഭാവസ്ത്ര സ്വീകരണം || |- |നിത്യവ്രത വാഗ്ദാനം || |- |മരണം ||1926 ജൂൺ 8 |- |നാമകരണ കോടതി രൂപവത്കരണം || |- |അപ്പസ്തോലിക കോടതി ആരംഭം || |- |ദൈവദാസി ||1973 ഒക്ടോബർ 05 |- |ധന്യ ||1999 ജൂൺ 28 |- |വാഴ്ത്തപ്പെടൽ || 2000 ഏപ്രിൽ 9 |- |വിശുദ്ധ || 2019 ഓക്ടോബർ 13 |- |} == ചിത്രശാല == <gallery widths="110" px="" heights="110"> File:Mariam_Thresia_-_മറിയം_ത്രേസ്യ_13.JPG|മറിയം ത്രേസ്യയുടെ മധ്യസ്ഥതയാൽ ദൈവകൃപ ലഭിച്ചവരുടെ സാക്ഷ്യം. File:Mariam_Thresia_-_മറിയം_ത്രേസ്യ_11.JPG|മറിയം ത്രേസ്യയുടെ മുറിയും കട്ടിലും. File:Kuzhikkattussery_Holy_Family_Convent_Church_-_കുഴിക്കാട്ടുശ്ശേരിയിലെ_ഹോളി_ഫാമിലി_കോൺവെന്റ_പള്ളിയുടെ_ഉൾഭാഗം.JPG|കുഴിക്കാട്ടുശ്ശേരി മഠം പള്ളിയുടെ ഉൾഭാഗം. File:Holy_Family_Convent_Kuzhikkattussery_-_ഹോളി_ഫാമിലി_കോൺവെന്റ്,_കുഴിക്കാട്ടുശ്ശേരി.JPG#.7B.7Bint:filedesc.7D.7D|കുഴിക്കാട്ടുശ്ശേരി മഠം File:Mariam_Thresia_-_മറിയം_ത്രേസ്യ_12.JPG|ക്രാസിക്കാൽ വീണിട്ടുണ്ടായ മുറിവാണ് മരണകാരണമായത് File:Mariam_Thresia_-_മറിയം_ത്രേസ്യ_05.JPG|ജന്മഗൃഹത്തിന് മുൻപിലുള്ള പ്രതിമ </gallery> == അവലംബം == * [http://mariamthresia.org/?p=284 നാമകരണപരിപാടികൾ] *[http://mariamthresia.org/?p=282 മാത്യ പെല്ലിശ്ശേരിയുടെ രോഗശാന്തി] * Sunil Villwamangalath: [http://www.geocities.ws/sunilv/ സ്വന്തം പുത്തൻചിറ ചരിത്രവഴികളിലൂടെ], Dec. 2014 (വിശുദ്ധ മറിയം ത്രേസ്യാമ്മയുടെ ഗ്രാമത്തെ കുറിച്ചുള്ള ചരിത്രഗ്രന്ഥം). ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== {{commons category|Maria Theresa Chiramel}} * [http://mariamthresia.org ഔദ്യോഗിക വെബ്‌സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:1876-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1926-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:സിറോ മലബാർ സഭയിലെ വിശുദ്ധർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ ക്രൈസ്തവ സന്യാസിനിമാർ]] cmxhrazreq4e7sifyhv1ir70pgbsfod 0 232785 4627029 4604180 2026-05-30T15:24:30Z Fotokannan 14472 /* */ 4627029 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Mayyanad A. John}} {{Infobox person | name = മയ്യനാട് എ. ജോൺ | image = A._John_Mayyanad.png ‎ | image_size = 171px | alt = | caption = മയ്യനാട് എ. ജോൺ | birth_name = | birth_date = {{Birth date|1894|8|8}} | birth_place = [[മയ്യനാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മയ്യനാട്]],[[കൊല്ലം]] | death_date = {{Death date|1968|1|20}} | death_place = [[മയ്യനാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മയ്യനാട്]] | resting_place = സെൻറ്. ജേക്കബ്ബ് ദേവാലയം മയ്യനാട് | nationality = ഇന്ത്യൻ | notable works =[[ക്രിസ്തുദേവാനുകരണം]] | occupation = }} പ്രമുഖനായ മലയാള ക്രൈസ്തവ സാഹിത്യകാരനായിരുന്നു '''മയ്യനാട് എ. ജോൺ'''(8 ആഗസ്റ്റ് 1894 - 20 ജനുവരി 1968). പ്രശസ്തരായ പുണ്യാത്മാക്കളുടെ ജീവചരിത്രങ്ങൾ, ബൈബിളിന്റെ വിവർത്തനം എന്നിങ്ങനെ രണ്ടായി തിരിക്കാവുന്ന സാഹിത്യ സപര്യാണ് ജോണിന്റേത്.<ref>{{Cite book |last=ഡോ. സേവ്യർ പോൾ |first= |title=ഭാവതരംഗങ്ങൾ |date=May 1984 |publisher=Dr. P.A. THOTTATHIL MA PhD |year=1984 |edition=1st |location=കൊല്ലം |publication-date=1984 |pages=23 |language=മലയാളം}}</ref> ==ജീവിതരേഖ== കൊല്ലം ജില്ലയിലെ [[മയ്യനാട് ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|മയ്യനാട്]] കോടിയിൽ വീട്ടിൽ വറീത് ആന്റണിയുടെയും മറിയത്തിന്റെയും മകനായി ജനിച്ചു. സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം സ്വദേശത്തും കലാശാലാ വിദ്യാഭ്യാസം തിരുവനന്തപുരത്തുമായിരുന്നു. ബിരുദം നേടിയശേഷം പത്ര പ്രവർത്തനത്തിലും സാഹിത്യ രചനയിലും ശ്രദ്ധയൂന്നി. പതിനാറ് പുസ്തകങ്ങൾ രചിച്ചു.<ref>{{cite book|last=വി. ലക്ഷ്മണൻ|title=കൊല്ലത്തിന്റെ ആധുനിക ചരിത്രം|year=1996|publisher=കൊല്ലത്തിന്റെ ആധുനിക ചരിത്ര പ്രകാശന സമിതി|pages=142}}</ref> ==കൃതികൾ== *വേദഗ്രന്ഥം *ശ്രീയേശുക്രിസ്തു(1924) *ശ്രീ യേശുചരിതം(1927)<ref>{{Cite web |url=http://www.employees.org/~mayyanad/mayyanad/works_of_mayyanad_a_john.html |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2013-02-13 |archive-date=2008-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080509094715/http://www.employees.org/~mayyanad/mayyanad/works_of_mayyanad_a_john.html |url-status=dead }}</ref> * [https://gpura.org/item/1938-kanyakamariam-jeevacharithram കന്യകാമറിയം ഒരു ജീവചരിത്രം] - 1938 *[https://gpura.org/item/1934-anthoni-paduva-john-mayyanad അന്തോണി പാദുവാ](1932) *ഫ്രാൻസിസ് അസീസി(1936) *[https://gpura.org/item/1941-francis-xavier-john-mayyanad ഫ്രാൻസിസ് സേവ്യർ] (1939) *[[ക്രിസ്തുദേവാനുകരണം]] (1939)(തോമസ് അക്കെമ്പിസിന്റെ ഇമിറ്റേഷൻസ് ഓഫ് ജീസസ് ക്രൈസ്റ്റ് പരിഭാഷ) *[https://gpura.org/item/1948-fabiola-nicholas-wiseman-john-mayyanad ഫബിയോള](1940) - കാർഡിനൽ വൈസ്മെന്റെ ഫബിയോള ആഖ്യായികയുടെ പരിഭാഷ *ഭക്തമിത്രം(1944) *ക്രിസ്തുവിന്റെ ചരമകാലം(1948) *കൊച്ചുപൂക്കൾ(1956) - ലിറ്റിൽ ഫ്ളവേഴ്സ് ഓഫ് സെന്റ് ഫ്രാൻസിസ് എന്ന കവിതയുടെ പരിഭാഷ *സെന്റ് പോൾ (1957) *ഫാദർ ഡാമിയൻ(1957) *[https://gpura.org/item/1942-aloysius-maria-benziger അലോഷ്യസ് മരിയ ബെൻസിഗർ] -1942 *വിൻസെന്റ് ഡി പോൾബിഷപ്പ് *സെന്റ് മാത്യുവിന്റെ സുവിശേഷം(ബൈബിൾ പരിഭാഷ. പഴയ നിയമം അച്ചടിപ്പിച്ചിട്ടില്ല) -ഫാ. മാർക്ക് പി. ഫെർണാണ്ടസ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു, അസ്സീസി പ്രസ്, നാഗർകോവിൽ, ജൂലൈ 1947 ==വിവാദങ്ങൾ== 1937-ൽ മയ്യനാട്ട് ഏ. ജോണിന്റെ ക്രിസ്ത്വാനുകരണം തർജ്ജമ അതിലെ ചില പദപ്രയോഗങ്ങൾ വിവാദമായതിന്റെ പേരിൽ ശ്രദ്ധിയ്ക്കപ്പെട്ടു. 1942-ൽ രണ്ടാം പതിപ്പു് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചു. 1990-കളിൽ എറണാകുളം ബ്രോഡ് വേയിലെ സെയിന്റ് പോൾസ് പ്രസാധകർ ഈ കൃതിയുടെ പുനഃപ്രസിദ്ധീകരണം നടത്തി. ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== * ഗ്രന്ഥപ്പുര ശേഖരത്തിൽ - [https://gpura.org/item/1948-fabiola-nicholas-wiseman-john-mayyanad ഫാബിയോള] ==ഇതും കാണുക== *[[ക്രിസ്തുദേവാനുകരണം]] [[വർഗ്ഗം:1894-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം: 1968-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഓഗസ്റ്റ് 8-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാള ഗദ്യസാഹിത്യകാരന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:കൊല്ലം ജില്ലയിൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:ക്രൈസ്തവ എഴുത്തുകാർ]] tk1ctlvj6vq5bl4nqrv6hw9od74k0w7 0 234884 4627060 2281948 2026-05-30T17:53:54Z Dvellakat 4080 4627060 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|List of freshwater fish of Kerala}} [[File:Fishs_From_Chalakudy_River_Set_1.JPG|thumb|250px| [[മലഞ്ഞീൽ]], [[ആരൽ]], [[കോലാൻ]], [[പച്ചമുള്ളൻ]], [[പൂവാലിപ്പരൽ]], [[കരിപ്പിടി]], [[കരിമീൻ]] [[ചാലക്കുടിപ്പുഴ|ചാലക്കുടിപ്പുഴയിൽ]] നിന്നും ശേഖരിച്ചത്]] <!--ജൈവസമ്പത്തുകൊണ്ടു് സമ്പന്നമാണ് [[കേരളം]]. [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടവും]] [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലും]] [[കേരളത്തിലെ നദികളുടെ പട്ടിക|നാല്പത്തിനാലു് നദികളും]] [[കായൽ|കായലുകളും]] [[കോൾനിലങ്ങൾ|നെൽപ്പാടങ്ങളും]] എണ്ണമറ്റജീവികൾക്ക് ആവാസവ്യവസ്ഥ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിലെ ശുദ്ധജല മത്സ്യങ്ങളെ ക്രോഡീകരിക്കുകയാണിവിടെ. മനുഷ്യന്റെ ഇടപെടൽ മൂലം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കാത്തവിധം നശിച്ചുപോയിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന അടുത്ത തലമുറയ്ക്കു കൂടി അവകാശപ്പെട്ട ജൈവ സമ്പത്തിനെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ ബാദ്ധ്യതയാണ്. അതിന് ജനങ്ങളിലേക്ക് ജൈവവിധ്യത്തിന്റെ അറിവു് എത്തിയ്ക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യവും. അതിനുള്ള ഒരു ചെറിയ ശ്രമമെന്ന നിലയിൽ ഈ പേജ് സമർപ്പിക്കുന്നു. മത്സ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്ന/പുസ്തകങ്ങളെഴുതുന്ന നിരവധി ഗ്രന്ഥകർത്താക്കളുടെ/വെബ്സൈറ്റുകളിലെ വിവരങ്ങൾ ഇവിടെ ക്രോഡീകരിക്കുകയാണ്. ഇതിനെക്കൂടാതെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[കേരളത്തിലെ തദ്ദേശീയ മത്സ്യങ്ങളുടെ പട്ടിക]] കൂടി കാണുക.--> {| class="wikitable sortable" cellpadding="6" style="font-size:95%;" |- style="background:ccc; text-align:center;" |- !ക്രമം !! ചിത്രം !! മലയാളനാമം !! ആംഗലേയ നാമം !!ശാസ്ത്രനാമം !! കുടുംബം |- | 1 || [[പ്രമാണം:Megalops_cyprinoides2.jpg|50px]] || [[പാലാൻ]] || [[Indo-Pacific tarpon]] || [[Megalops cyprinoides]] || [[Megalopidae]] |- | 2 || [[പ്രമാണം:Anguilla bengalensis bengalensis.jpg|50px]] || [[പാണ്ടൻ മലിഞ്ഞീൽ]] || [[Indian mottled eel]] || [[Anguilla bengalensis bengalensis]] || [[Anguillidae]] |- | 3 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കറുത്ത മലിഞ്ഞീൽ]] || [[Indonesian shortfin eel]] || [[Anguilla bicolor bicolor]] || [[Anguillidae]] |- | 4 || [[പ്രമാണം:Notopterus_notopterus43.JPG|50px]] || [[അമ്പട്ടൻ വാള]] || [[Grey featherback]] || [[Notopterus notopterus]] || [[Notopteridae]] |- | 5 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പാവുകൻ]] || || [[Barilius canarensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 6 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വരയൻ പാവുകൻ]] || || [[Barilius gatensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 7 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പുള്ളിപ്പാവുകൻ]] || || [[Barilius bendelisis]] || [[Cyprinidae]] |- | 8 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വലിയ മത്തിപ്പരൽ]] || [[Silver Razorbelly Minnow]] || [[Salmophasia acinaces]] || [[Cyprinidae]] |- | 9 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ചെറുമത്തിപ്പരൽ]] || [[Boopis Razorbelly Minnow]] || [[Salmophasia boopis]] || [[Cyprinidae]] |- | 10 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പെരുമത്തിപ്പരൽ]] || [[Bloch Razorbelly Minnow]] || [[Salmophasia balookee]] || [[Cyprinidae]] |- | 11 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വയമ്പ് (മത്സ്യം)]] || || [[Amblypharyngodon melettinus]] || [[Cyprinidae]] |- | 12 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വരയൻ ചീല]] || || [[Laubuca fasciata]] || [[Cyprinidae]] |- | 13 || [[പ്രമാണം:Laubuca_laubuca_Day.png|50px]] || [[മത്തി ചീല]] || [[Indian glass barb]] || [[Laubuca laubuca]] || [[Cyprinidae]] |- | 14 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പുള്ളിച്ചീലൻ]] || [[Dadio]] || [[Laubuca dadiburjori]] || [[Cyprinidae]] |- | 15 || [[പ്രമാണം:Zebrafisch.jpg|50px]] || [[വരയൻ ഡാനിയോ]] || [[Zebra danio]] || [[Danio rerio]] || [[Cyprinidae]] |- | 16 || [[പ്രമാണം:Devario_malabaricus_by_Blaise.png|50px]] || [[ഒഴുക്കിലട്ടി]] || [[Malabar Danio]] || [[Devario malabaricus]] || [[Cyprinidae]] |- | 17 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ചുട്ടിപ്പറവപ്പരൽ]] || [[Indian Flying Barb]] || [[Esomus danricus]] || [[Cyprinidae]] |- | 18 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കണഞ്ഞോൻ]] || [[Common rasbora]] || [[Rasbora dandia]] || [[Cyprinidae]] |- | 19 || [[പ്രമാണം:Tor tor Day.jpg|50px]] || [[കുയിൽ (മത്സ്യം)]] || [[Deccan Mahseer]] || [[Tor khudree]] || [[Cyprinidae]] |- | 20 || [[പ്രമാണം:Parmička černoskvrnná 8642.jpg|50px]] || [[ഉരുളൻ പരൽ]] || [[Scarlet banded barb]] || [[Puntius mahecola]] || [[Cyprinidae]] |- | 21 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[മുള്ളൻ പാവൽ (മത്സ്യം)]] || || [[Osteobrama bakeri]] || [[Cyprinidae]] |- | 22 || [[File:Fish - Puntius sarana from Kerala (India).png|50px]] || [[കുറുവ]] || [[Olive Barb]] || [[Puntius sarana]] || [[Cyprinidae]] |- | 23 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] ||| [[പച്ചിലവെട്ടി]] || [[Carnatic carp]] || [[Barbodes carnaticus]] || [[Cyprinidae]] |- | 24 || [[പ്രമാണം:Catla catla.JPG|50px]] || [[കട്‌ല]] || [[Indian carp]] || [[Catla catla]] || [[Cyprinidae]] |- | 25 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കാവേരിക്കണ്ണി]] || [[Reba carp]] || [[Cirrhinus reba]] || [[Cyprinidae]] |- | 26 || || [[ഗോൾഡ് ഫിഷ്]] || || || |- | 27 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ചെമ്പാലൻ കൂരൽ]] || [[Curmuca Barb]] || [[Hypselobarbus curmuca]] || [[Cyprinidae] |- | 28 || || [[കറുത്ത കൂരൽ]] || || || |- | 29 || || [[കോഴിമീൻ]] || || || |- | 30 || || [[കരിവാലൻ കൂരൻ]] || || || |- | 31 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കരിയാൻ]] || || [[Hypselobarbus periyarensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 32 || || [[ചെമ്പൻകൂരൽ]] || || || |- | 33 || || [[ചെംവാലൻ]] || || || |- | 34 || || [[കായ്പ്]] || || || |- | 35 || || [[അറൂളി]] || || || |- | 36 || || [[വാലേപ്പൊട്ടൻ]] || || || |- | 37 || || [[കൊടിയൻ പരൽ]] || || || |- | 38 || [[File:Akwa18_puntius2.jpg|50px]] || [[ചെങ്കണിയാൻ]] || [[bleeding eye barb]] || [[Puntius denisonii]] || [[Cyprinidae]] |- | 39 || || [[മൂക്കൻ പരൽ]] || || || |- | 40 || [[പ്രമാണം:പൂവാലിപ്പരൽ_(Puntius_filamentosus)_From_Arattupuzha.jpg|50px]] || [[പൂവാലിപ്പരൽ]] || [[Dawkinsia Filamentosa]] || [[Puntius filamentosus]] || [[Cyprinidae]] |- | 41 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വാഴക്കാവരയൻ]] || [[Melon barb]] || [[Puntius fasciatus]] || [[Cyprinidae]] |- | 42 || || [[പാറപ്പരൽ]] || || || |- | 43 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[സ്വർണ്ണവാലൻ പരൽ]] || || [[Pethia punctata]] || [[Cyprinidae]] |- | 44 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[നെടുവാലൻ‌ ചുട്ടിപ്പരൽ]] || || [[Pethia muvattupuzhaensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 45 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പൂക്കോടൻ പരൽ]] || || [[Pethia pookodensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 46 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ഈറ്റിലക്കണ്ട]] || [[Channa barb]] || [[Puntius ophicephalus]] || [[Cyprinidae]] |- | 47 || || [[മച്ചള്]] || || || |- | 48 || || [[മാമള്]] || || || |- | 49 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കരിമ്പാച്ചി]] || [[Periyar latia]] || [[Crossocheilus periyarensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 50 || || [[കുള്ളൻ കല്ലൊട്ടി]] || || || |- | 51 || || [[തടിയൻ കല്ലൊട്ടി]] || || || |- | 52 || || [[നീലക്കല്ലൊട്ടി]] || || || |- | 53 || || [[കറുമ്പൻ കല്ലൊട്ടി]] || || || |- | 54 || || [[മുള്ളൻ കൽനക്കി]] || || || |- | 55 || || [[കൽനക്കി]] || || || |- | 56 || || [[കാടൻ കൽനക്കി]] || || || |- | 57 || || [[തവിടൻ കൽപ്പൂളോൻ]] || || || |- | 58 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വെളുമ്പൻ കൽപ്പൂളോൻ]] || || [[Homaloptera menoni]] || [[Balitoridae]] |- | 59 || || [[പച്ചകൽനക്കി]] || || || |- | 60 || || [[നീളൻ കപ്പൂളോൻ]] || || || |- | 61 || || [[വരയൻ കൊയ്മ]] || || || |- | 62 || || [[പുള്ളോൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 63 || || [[ചെമ്പൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 64 || || [[നീളൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 65 || || [[പുള്ളികൊയ്മ]] || || || |- | 66 || || [[പച്ചകൊയ്മ]] || || || |- | 67 || || [[പാണ്ടൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 68 || || [[പച്ചപ്പാണ്ടൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 69 || || [[സുന്ദരൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 70 || || [[ആനമല കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 71 || || [[ചെറു പൂന്താരകൻ]] || || || |- | 72 || || [[ചക്കമുള്ളൻ]] || || || |- | 73 || || [[ചില്ലൻ കൂരി]] || || || |- | 74 || || [[മഞ്ഞ വരയൻ കൂരി]] || || || |- | 75 || || [[ഏട്ടക്കൂരി]] || || || |- | 76 || || [[ഉരുളൻ കൂരി]] || || || |- | 77 || || [[തളുമ്പൻ വാള]] || || || |- | 78 || || [[തൊണ്ണൻ വാള]] || || || |- | 79 || [[പ്രമാണം:WallagoAttuDay.jpg|50px]] || [[ആറ്റുവാള]] || || [[Wallago attu]] || [[Siluridae]] |- | 80 || || [[കറുമ്പൻ കാൽകാരി]] || || || |- | 81 || || [[വെളുമ്പൻ കാൽകാരി]] || || || |- | 82 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[മഞ്ഞ വളയൻ കൽക്കാരി]] || || [[Glyptothorax madraspatanum]] || [[Sisoridae]] |- | 83 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കുരുടൻമുഷി (കോട്ടയം)]] || [[Indian blind catfish]] || [[Horaglanis krishnai]] || [[Clariidae]] |- | 84 || [[പ്രമാണം:Heteropneustes_fossilis.jpg|50px]] || [[കാരി]] || [[Asian Stinging catfish]] || [[Heteropneustes fossilis]] || [[Heteropneustidae]] |- | 85 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[അരച്ചുണ്ടൻ]] || [[Congaturi halfbeak]] || [[Hyporhamphus limbatus]] || [[Hemiramphidae]] |- | 86 || || [[സ്വർണ്ണതൊണ്ടി]] || || || |- | 87 || || [[തൊണ്ടി (മത്സ്യം)]] || || || |- | 88 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ആരകൻ]] || [[ Malabar spinyeel]] || [[Macrognathus malabaricus]] || [[Mastacembelidae]] |- | 89 || || [[കല്ലാരകൻ]] || || || |- | 90 || || [[പുഴ അറിഞ്ഞീൻ]] || || || |- | 91 || || [[കുഞ്ഞറിഞ്ഞീൻ]] || || || |- | 92 || || [[മുതുക്കി]] || || || |- | 93 || [[പ്രമാണം:NandusMalabaricusDay.jpg|50px]] || [[അണ്ടിക്കള്ളി]] || [[Malabar catopra]] || [[Pristolepis marginata] || [[Nandidae]] |- | 94 || || [[ചെമ്പൻ അണ്ടിക്കള്ളി]] || || || |- | 95 || [[പ്രമാണം:കരിമീൻ.jpg|50px]] || [[കരിമീൻ]] || [[Green chromide]] || [[Etroplus suratensis]] || [[Cichlidae]] |- | 96 || || [[സിലോപ്]] || || || |- | 97 || || [[പൂളോൻ]] || || || |- | 98 || || [[പുഴപ്പൂളോൻ]] || || || |- | 99 || || [[കരിങ്കണ]] || || || |- | 100 || || [[ചേറൻ]] || || || |- | 101 || [[പ്രമാണം:Channa striata after Bleeker 1879.jpg|50px]] || [[വരാൽ]] || [[Snakehead murrel]] / [[Common snakehead]] || [[Channa striata]] || [[Channidae]] |- | 102 || || [[വട്ടോൻ]] || || || |- | 103 || [[പ്രമാണം:Carinotetraodon travancoricus by OpenCage.jpg|50px]] || [[ആറ്റുണ്ട]] || [[Dwarf pufferfish]] / [[Malabar pufferfish]] || [[Carinotetraodon travancoricus]] || [[Tetraodontidae]] |- | 104 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[തുപ്പലുകൊത്തി]] || [[Black-line Rasbora‌]] || [[Rasbora daniconius]] || [[Cyprinidae]] |- | 105 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ആറ്റു കണഞ്ഞോൻ]] || || [[Horadandia atukorali]] || [[Cyprinidae]] |- | 106 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കാളക്കൊടിയൻ പരൽ]] || || [[Puntius amphibius]] || [[Cyprinidae]] |- | 107 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വയനാടൻ പരൽ]] || [[Wayanad barbin]] || [[Barbodes wynaadensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 108 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ബ്രാഹ്മണകണ്ട]] || [[Peninsular hilltrout]] || [[Lepidopygopsis typus]] || [[Cyprinidae]] |- | 109 || [[പ്രമാണം:TorRemadeviiPreserved.png|50px]] || [[കൂരൽ |കൂരൽ]]|| [[Orange-finned mahseer]] ||Tor remadeviae || Tor <!--|- | 110 || || || || || |- | 111 || || || || || |- | 112 || || || || || |- | 113 || || || || || |- | 114 || || || || || |- | 115 || || || || || |- | 116 || || || || || |- | 117 || || || || || |- | 118 || || || || || |- | 119 || || || || || |- | 120 || || || || || |- | 121 || || || || || |- | 122 || || || || || |- | 123 || || || || || |- | 124 || || || || || |- | 125 || || || || || |- | 126 || || || || || |- | 127 || || || || || |- | 128 || || || || || |- | 129 || || || || || |- | 130 || || || || || |- | 131 || || || || || |- | 132 || || || || || |- | 133 || || || || || |- | 134 || || || || || |- | 135 || || || || || |- | 136 || || || || || |- | 137 || || || || || |- | 138 || || || || || |- | 139 || || || || || |- | 140 || || || || || |- | 141 || || || || || |- | 142 || || || || || |- | 143 || || || || || |- | 144 || || || || || |- | 145 || || || || || |- | 146 || || || || || |- | 147 || || || || || |- | 148 || || || || || |- | 149 || || || || || |- | 150 || || || || || |- | 151 || || || || || |- | 152 || || || || || |- | 153 || || || || || |- | 154 || || || || || |- | 155 || || || || || |- | 156 || || || || || |- | 157 || || || || || |- | 158 || || || || || |- | 159 || || || || || |- | 160 || || || || || |- | 161 || || || || || |- | 162 || || || || || |- | 163 || || || || || |- | 164 || || || || || |- | 165 || || || || || |- | 166 || || || || || |- | 167 || || || || || |- | 168 || || || || || |- | 169 || || || || || |- | 170 || || || || || |- | 171 || || || || || |- | 172 || || || || || |- | 173 || || || || || |- | 174 || || || || || |- | 175 || || || || || |- | 176 || || || || || |- | 177 || || || || || |- | 178 || || || || || |- | 179 || || || || || |- | 180 || || || || || |- | 181 || || || || || |- | 182 || || || || || |- | 183 || || || || || |- | 184 || || || || || |- | 185 || || || || || |- | 186 || || || || || |- | 187 || || || || || |- | 188 || || || || || |- | 189 || || || || || |- | 190 || || || || || |- | 191 || || || || || |- | 192 || || || || || |- | 193 || || || || || |- | 194 || || || || || |- | 195 || || || || || |- | 196 || || || || || |- | 197 || || || || || |- | 198 || || || || || |- | 199 || || || || || |- | 200 || || || || || |- | 201 || || || || || |- | 202 || || || || || |- | 203 || || || || || |- | 204 || || || || || |- | 205 || || || || || |- | 206 || || || || || |- | 207 || || || || || |- | 208 || || || || || |- | 209 || || || || || |- | 210 || || || || || |- | 211 || || || || || |- | 212 || || || || || |- | 213 || || || || || |- | 214 || || || || || |- | 215 || || || || || |- | 216 || || || || || |- | 217 || || || || || |- | 218 || || || || || |- | 219 || || || || || |- | 220 || || || || || |- | 221 || || || || || |- | 222 || || || || || |- | 223 || || || || || |- | 224 || || || || || |- | 225 || || || || || |- | 226 || || || || || |- | 227 || || || || || |- | 228 || || || || || |- | 229 || || || || || |- | 230 || || || || || |- | 231 || || || || || |- | 232 || || || || || |- | 233 || || || || || |- | 234 || || || || || |- | 235 || || || || || |- | 236 || || || || || |- | 237 || || || || || |- | 238 || || || || || |- | 239 || || || || || |- | 240 || || || || || -->|} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മത്സ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജൈവവൈവിധ്യം]] ottfsh4l02e8f7qddaiw0spz3o1pilm 4627062 4627060 2026-05-30T17:58:34Z Dvellakat 4080 4627062 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|List of freshwater fish of Kerala}} [[File:Fishs_From_Chalakudy_River_Set_1.JPG|thumb|250px| [[മലഞ്ഞീൽ]], [[ആരൽ]], [[കോലാൻ]], [[പച്ചമുള്ളൻ]], [[പൂവാലിപ്പരൽ]], [[കരിപ്പിടി]], [[കരിമീൻ]] [[ചാലക്കുടിപ്പുഴ|ചാലക്കുടിപ്പുഴയിൽ]] നിന്നും ശേഖരിച്ചത്]] <!--ജൈവസമ്പത്തുകൊണ്ടു് സമ്പന്നമാണ് [[കേരളം]]. [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടവും]] [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലും]] [[കേരളത്തിലെ നദികളുടെ പട്ടിക|നാല്പത്തിനാലു് നദികളും]] [[കായൽ|കായലുകളും]] [[കോൾനിലങ്ങൾ|നെൽപ്പാടങ്ങളും]] എണ്ണമറ്റജീവികൾക്ക് ആവാസവ്യവസ്ഥ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിലെ ശുദ്ധജല മത്സ്യങ്ങളെ ക്രോഡീകരിക്കുകയാണിവിടെ. മനുഷ്യന്റെ ഇടപെടൽ മൂലം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കാത്തവിധം നശിച്ചുപോയിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന അടുത്ത തലമുറയ്ക്കു കൂടി അവകാശപ്പെട്ട ജൈവ സമ്പത്തിനെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ ബാദ്ധ്യതയാണ്. അതിന് ജനങ്ങളിലേക്ക് ജൈവവിധ്യത്തിന്റെ അറിവു് എത്തിയ്ക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യവും. അതിനുള്ള ഒരു ചെറിയ ശ്രമമെന്ന നിലയിൽ ഈ പേജ് സമർപ്പിക്കുന്നു. മത്സ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്ന/പുസ്തകങ്ങളെഴുതുന്ന നിരവധി ഗ്രന്ഥകർത്താക്കളുടെ/വെബ്സൈറ്റുകളിലെ വിവരങ്ങൾ ഇവിടെ ക്രോഡീകരിക്കുകയാണ്. ഇതിനെക്കൂടാതെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[കേരളത്തിലെ തദ്ദേശീയ മത്സ്യങ്ങളുടെ പട്ടിക]] കൂടി കാണുക.--> {| class="wikitable sortable" cellpadding="6" style="font-size:95%;" |- style="background:ccc; text-align:center;" |- !ക്രമം !! ചിത്രം !! മലയാളനാമം !! ആംഗലേയ നാമം !!ശാസ്ത്രനാമം !! കുടുംബം |- | 1 || [[പ്രമാണം:Megalops_cyprinoides2.jpg|50px]] || [[പാലാൻ]] || [[Indo-Pacific tarpon]] || [[Megalops cyprinoides]] || [[Megalopidae]] |- | 2 || [[പ്രമാണം:Anguilla bengalensis bengalensis.jpg|50px]] || [[പാണ്ടൻ മലിഞ്ഞീൽ]] || [[Indian mottled eel]] || [[Anguilla bengalensis bengalensis]] || [[Anguillidae]] |- | 3 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കറുത്ത മലിഞ്ഞീൽ]] || [[Indonesian shortfin eel]] || [[Anguilla bicolor bicolor]] || [[Anguillidae]] |- | 4 || [[പ്രമാണം:Notopterus_notopterus43.JPG|50px]] || [[അമ്പട്ടൻ വാള]] || [[Grey featherback]] || [[Notopterus notopterus]] || [[Notopteridae]] |- | 5 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പാവുകൻ]] || || [[Barilius canarensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 6 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വരയൻ പാവുകൻ]] || || [[Barilius gatensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 7 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പുള്ളിപ്പാവുകൻ]] || || [[Barilius bendelisis]] || [[Cyprinidae]] |- | 8 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വലിയ മത്തിപ്പരൽ]] || [[Silver Razorbelly Minnow]] || [[Salmophasia acinaces]] || [[Cyprinidae]] |- | 9 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ചെറുമത്തിപ്പരൽ]] || [[Boopis Razorbelly Minnow]] || [[Salmophasia boopis]] || [[Cyprinidae]] |- | 10 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പെരുമത്തിപ്പരൽ]] || [[Bloch Razorbelly Minnow]] || [[Salmophasia balookee]] || [[Cyprinidae]] |- | 11 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വയമ്പ് (മത്സ്യം)]] || || [[Amblypharyngodon melettinus]] || [[Cyprinidae]] |- | 12 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വരയൻ ചീല]] || || [[Laubuca fasciata]] || [[Cyprinidae]] |- | 13 || [[പ്രമാണം:Laubuca_laubuca_Day.png|50px]] || [[മത്തി ചീല]] || [[Indian glass barb]] || [[Laubuca laubuca]] || [[Cyprinidae]] |- | 14 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പുള്ളിച്ചീലൻ]] || [[Dadio]] || [[Laubuca dadiburjori]] || [[Cyprinidae]] |- | 15 || [[പ്രമാണം:Zebrafisch.jpg|50px]] || [[വരയൻ ഡാനിയോ]] || [[Zebra danio]] || [[Danio rerio]] || [[Cyprinidae]] |- | 16 || [[പ്രമാണം:Devario_malabaricus_by_Blaise.png|50px]] || [[ഒഴുക്കിലട്ടി]] || [[Malabar Danio]] || [[Devario malabaricus]] || [[Cyprinidae]] |- | 17 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ചുട്ടിപ്പറവപ്പരൽ]] || [[Indian Flying Barb]] || [[Esomus danricus]] || [[Cyprinidae]] |- | 18 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കണഞ്ഞോൻ]] || [[Common rasbora]] || [[Rasbora dandia]] || [[Cyprinidae]] |- | 19 || [[പ്രമാണം:Tor tor Day.jpg|50px]] || [[കുയിൽ (മത്സ്യം)]] || [[Deccan Mahseer]] || [[Tor khudree]] || [[Cyprinidae]] |- | 20 || [[പ്രമാണം:Parmička černoskvrnná 8642.jpg|50px]] || [[ഉരുളൻ പരൽ]] || [[Scarlet banded barb]] || [[Puntius mahecola]] || [[Cyprinidae]] |- | 21 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[മുള്ളൻ പാവൽ (മത്സ്യം)]] || || [[Osteobrama bakeri]] || [[Cyprinidae]] |- | 22 || [[File:Fish - Puntius sarana from Kerala (India).png|50px]] || [[കുറുവ]] || [[Olive Barb]] || [[Puntius sarana]] || [[Cyprinidae]] |- | 23 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] ||| [[പച്ചിലവെട്ടി]] || [[Carnatic carp]] || [[Barbodes carnaticus]] || [[Cyprinidae]] |- | 24 || [[പ്രമാണം:Catla catla.JPG|50px]] || [[കട്‌ല]] || [[Indian carp]] || [[Catla catla]] || [[Cyprinidae]] |- | 25 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കാവേരിക്കണ്ണി]] || [[Reba carp]] || [[Cirrhinus reba]] || [[Cyprinidae]] |- | 26 || || [[ഗോൾഡ് ഫിഷ്]] || || || |- | 27 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ചെമ്പാലൻ കൂരൽ]] || [[Curmuca Barb]] || [[Hypselobarbus curmuca]] || [[Cyprinidae]] |- | 28 || || [[കറുത്ത കൂരൽ]] || || || |- | 29 || || [[കോഴിമീൻ]] || || || |- | 30 || || [[കരിവാലൻ കൂരൻ]] || || || |- | 31 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കരിയാൻ]] || || [[Hypselobarbus periyarensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 32 || || [[ചെമ്പൻകൂരൽ]] || || || |- | 33 || || [[ചെംവാലൻ]] || || || |- | 34 || || [[കായ്പ്]] || || || |- | 35 || || [[അറൂളി]] || || || |- | 36 || || [[വാലേപ്പൊട്ടൻ]] || || || |- | 37 || || [[കൊടിയൻ പരൽ]] || || || |- | 38 || [[File:Akwa18_puntius2.jpg|50px]] || [[ചെങ്കണിയാൻ]] || [[bleeding eye barb]] || [[Puntius denisonii]] || [[Cyprinidae]] |- | 39 || || [[മൂക്കൻ പരൽ]] || || || |- | 40 || [[പ്രമാണം:പൂവാലിപ്പരൽ_(Puntius_filamentosus)_From_Arattupuzha.jpg|50px]] || [[പൂവാലിപ്പരൽ]] || [[Dawkinsia Filamentosa]] || [[Puntius filamentosus]] || [[Cyprinidae]] |- | 41 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വാഴക്കാവരയൻ]] || [[Melon barb]] || [[Puntius fasciatus]] || [[Cyprinidae]] |- | 42 || || [[പാറപ്പരൽ]] || || || |- | 43 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[സ്വർണ്ണവാലൻ പരൽ]] || || [[Pethia punctata]] || [[Cyprinidae]] |- | 44 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[നെടുവാലൻ‌ ചുട്ടിപ്പരൽ]] || || [[Pethia muvattupuzhaensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 45 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പൂക്കോടൻ പരൽ]] || || [[Pethia pookodensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 46 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ഈറ്റിലക്കണ്ട]] || [[Channa barb]] || [[Puntius ophicephalus]] || [[Cyprinidae]] |- | 47 || || [[മച്ചള്]] || || || |- | 48 || || [[മാമള്]] || || || |- | 49 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കരിമ്പാച്ചി]] || [[Periyar latia]] || [[Crossocheilus periyarensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 50 || || [[കുള്ളൻ കല്ലൊട്ടി]] || || || |- | 51 || || [[തടിയൻ കല്ലൊട്ടി]] || || || |- | 52 || || [[നീലക്കല്ലൊട്ടി]] || || || |- | 53 || || [[കറുമ്പൻ കല്ലൊട്ടി]] || || || |- | 54 || || [[മുള്ളൻ കൽനക്കി]] || || || |- | 55 || || [[കൽനക്കി]] || || || |- | 56 || || [[കാടൻ കൽനക്കി]] || || || |- | 57 || || [[തവിടൻ കൽപ്പൂളോൻ]] || || || |- | 58 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വെളുമ്പൻ കൽപ്പൂളോൻ]] || || [[Homaloptera menoni]] || [[Balitoridae]] |- | 59 || || [[പച്ചകൽനക്കി]] || || || |- | 60 || || [[നീളൻ കപ്പൂളോൻ]] || || || |- | 61 || || [[വരയൻ കൊയ്മ]] || || || |- | 62 || || [[പുള്ളോൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 63 || || [[ചെമ്പൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 64 || || [[നീളൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 65 || || [[പുള്ളികൊയ്മ]] || || || |- | 66 || || [[പച്ചകൊയ്മ]] || || || |- | 67 || || [[പാണ്ടൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 68 || || [[പച്ചപ്പാണ്ടൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 69 || || [[സുന്ദരൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 70 || || [[ആനമല കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 71 || || [[ചെറു പൂന്താരകൻ]] || || || |- | 72 || || [[ചക്കമുള്ളൻ]] || || || |- | 73 || || [[ചില്ലൻ കൂരി]] || || || |- | 74 || || [[മഞ്ഞ വരയൻ കൂരി]] || || || |- | 75 || || [[ഏട്ടക്കൂരി]] || || || |- | 76 || || [[ഉരുളൻ കൂരി]] || || || |- | 77 || || [[തളുമ്പൻ വാള]] || || || |- | 78 || || [[തൊണ്ണൻ വാള]] || || || |- | 79 || [[പ്രമാണം:WallagoAttuDay.jpg|50px]] || [[ആറ്റുവാള]] || || [[Wallago attu]] || [[Siluridae]] |- | 80 || || [[കറുമ്പൻ കാൽകാരി]] || || || |- | 81 || || [[വെളുമ്പൻ കാൽകാരി]] || || || |- | 82 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[മഞ്ഞ വളയൻ കൽക്കാരി]] || || [[Glyptothorax madraspatanum]] || [[Sisoridae]] |- | 83 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കുരുടൻമുഷി (കോട്ടയം)]] || [[Indian blind catfish]] || [[Horaglanis krishnai]] || [[Clariidae]] |- | 84 || [[പ്രമാണം:Heteropneustes_fossilis.jpg|50px]] || [[കാരി]] || [[Asian Stinging catfish]] || [[Heteropneustes fossilis]] || [[Heteropneustidae]] |- | 85 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[അരച്ചുണ്ടൻ]] || [[Congaturi halfbeak]] || [[Hyporhamphus limbatus]] || [[Hemiramphidae]] |- | 86 || || [[സ്വർണ്ണതൊണ്ടി]] || || || |- | 87 || || [[തൊണ്ടി (മത്സ്യം)]] || || || |- | 88 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ആരകൻ]] || [[ Malabar spinyeel]] || [[Macrognathus malabaricus]] || [[Mastacembelidae]] |- | 89 || || [[കല്ലാരകൻ]] || || || |- | 90 || || [[പുഴ അറിഞ്ഞീൻ]] || || || |- | 91 || || [[കുഞ്ഞറിഞ്ഞീൻ]] || || || |- | 92 || || [[മുതുക്കി]] || || || |- | 93 || [[പ്രമാണം:NandusMalabaricusDay.jpg|50px]] || [[അണ്ടിക്കള്ളി]] || [[Malabar catopra]] || [[Pristolepis marginata] || [[Nandidae]] |- | 94 || || [[ചെമ്പൻ അണ്ടിക്കള്ളി]] || || || |- | 95 || [[പ്രമാണം:കരിമീൻ.jpg|50px]] || [[കരിമീൻ]] || [[Green chromide]] || [[Etroplus suratensis]] || [[Cichlidae]] |- | 96 || || [[സിലോപ്]] || || || |- | 97 || || [[പൂളോൻ]] || || || |- | 98 || || [[പുഴപ്പൂളോൻ]] || || || |- | 99 || || [[കരിങ്കണ]] || || || |- | 100 || || [[ചേറൻ]] || || || |- | 101 || [[പ്രമാണം:Channa striata after Bleeker 1879.jpg|50px]] || [[വരാൽ]] || [[Snakehead murrel]] / [[Common snakehead]] || [[Channa striata]] || [[Channidae]] |- | 102 || || [[വട്ടോൻ]] || || || |- | 103 || [[പ്രമാണം:Carinotetraodon travancoricus by OpenCage.jpg|50px]] || [[ആറ്റുണ്ട]] || [[Dwarf pufferfish]] / [[Malabar pufferfish]] || [[Carinotetraodon travancoricus]] || [[Tetraodontidae]] |- | 104 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[തുപ്പലുകൊത്തി]] || [[Black-line Rasbora‌]] || [[Rasbora daniconius]] || [[Cyprinidae]] |- | 105 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ആറ്റു കണഞ്ഞോൻ]] || || [[Horadandia atukorali]] || [[Cyprinidae]] |- | 106 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കാളക്കൊടിയൻ പരൽ]] || || [[Puntius amphibius]] || [[Cyprinidae]] |- | 107 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വയനാടൻ പരൽ]] || [[Wayanad barbin]] || [[Barbodes wynaadensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 108 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ബ്രാഹ്മണകണ്ട]] || [[Peninsular hilltrout]] || [[Lepidopygopsis typus]] || [[Cyprinidae]] |- | 109 || [[പ്രമാണം:TorRemadeviiPreserved.png|50px]] || [[കൂരൽ |കൂരൽ]]|| [[Orange-finned mahseer]] ||[[Tor remadeviae]] || Tor <!--|- | 110 || || || || || |- | 111 || || || || || |- | 112 || || || || || |- | 113 || || || || || |- | 114 || || || || || |- | 115 || || || || || |- | 116 || || || || || |- | 117 || || || || || |- | 118 || || || || || |- | 119 || || || || || |- | 120 || || || || || |- | 121 || || || || || |- | 122 || || || || || |- | 123 || || || || || |- | 124 || || || || || |- | 125 || || || || || |- | 126 || || || || || |- | 127 || || || || || |- | 128 || || || || || |- | 129 || || || || || |- | 130 || || || || || |- | 131 || || || || || |- | 132 || || || || || |- | 133 || || || || || |- | 134 || || || || || |- | 135 || || || || || |- | 136 || || || || || |- | 137 || || || || || |- | 138 || || || || || |- | 139 || || || || || |- | 140 || || || || || |- | 141 || || || || || |- | 142 || || || || || |- | 143 || || || || || |- | 144 || || || || || |- | 145 || || || || || |- | 146 || || || || || |- | 147 || || || || || |- | 148 || || || || || |- | 149 || || || || || |- | 150 || || || || || |- | 151 || || || || || |- | 152 || || || || || |- | 153 || || || || || |- | 154 || || || || || |- | 155 || || || || || |- | 156 || || || || || |- | 157 || || || || || |- | 158 || || || || || |- | 159 || || || || || |- | 160 || || || || || |- | 161 || || || || || |- | 162 || || || || || |- | 163 || || || || || |- | 164 || || || || || |- | 165 || || || || || |- | 166 || || || || || |- | 167 || || || || || |- | 168 || || || || || |- | 169 || || || || || |- | 170 || || || || || |- | 171 || || || || || |- | 172 || || || || || |- | 173 || || || || || |- | 174 || || || || || |- | 175 || || || || || |- | 176 || || || || || |- | 177 || || || || || |- | 178 || || || || || |- | 179 || || || || || |- | 180 || || || || || |- | 181 || || || || || |- | 182 || || || || || |- | 183 || || || || || |- | 184 || || || || || |- | 185 || || || || || |- | 186 || || || || || |- | 187 || || || || || |- | 188 || || || || || |- | 189 || || || || || |- | 190 || || || || || |- | 191 || || || || || |- | 192 || || || || || |- | 193 || || || || || |- | 194 || || || || || |- | 195 || || || || || |- | 196 || || || || || |- | 197 || || || || || |- | 198 || || || || || |- | 199 || || || || || |- | 200 || || || || || |- | 201 || || || || || |- | 202 || || || || || |- | 203 || || || || || |- | 204 || || || || || |- | 205 || || || || || |- | 206 || || || || || |- | 207 || || || || || |- | 208 || || || || || |- | 209 || || || || || |- | 210 || || || || || |- | 211 || || || || || |- | 212 || || || || || |- | 213 || || || || || |- | 214 || || || || || |- | 215 || || || || || |- | 216 || || || || || |- | 217 || || || || || |- | 218 || || || || || |- | 219 || || || || || |- | 220 || || || || || |- | 221 || || || || || |- | 222 || || || || || |- | 223 || || || || || |- | 224 || || || || || |- | 225 || || || || || |- | 226 || || || || || |- | 227 || || || || || |- | 228 || || || || || |- | 229 || || || || || |- | 230 || || || || || |- | 231 || || || || || |- | 232 || || || || || |- | 233 || || || || || |- | 234 || || || || || |- | 235 || || || || || |- | 236 || || || || || |- | 237 || || || || || |- | 238 || || || || || |- | 239 || || || || || |- | 240 || || || || || -->|} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മത്സ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജൈവവൈവിധ്യം]] 3eee6f3zhxrycr4b6i8u8a3kazdmdvs 4627063 4627062 2026-05-30T18:01:43Z Dvellakat 4080 4627063 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|List of freshwater fish of Kerala}} [[File:Fishs_From_Chalakudy_River_Set_1.JPG|thumb|250px| [[മലഞ്ഞീൽ]], [[ആരൽ]], [[കോലാൻ]], [[പച്ചമുള്ളൻ]], [[പൂവാലിപ്പരൽ]], [[കരിപ്പിടി]], [[കരിമീൻ]] [[ചാലക്കുടിപ്പുഴ|ചാലക്കുടിപ്പുഴയിൽ]] നിന്നും ശേഖരിച്ചത്]] <!--ജൈവസമ്പത്തുകൊണ്ടു് സമ്പന്നമാണ് [[കേരളം]]. [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടവും]] [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലും]] [[കേരളത്തിലെ നദികളുടെ പട്ടിക|നാല്പത്തിനാലു് നദികളും]] [[കായൽ|കായലുകളും]] [[കോൾനിലങ്ങൾ|നെൽപ്പാടങ്ങളും]] എണ്ണമറ്റജീവികൾക്ക് ആവാസവ്യവസ്ഥ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിലെ ശുദ്ധജല മത്സ്യങ്ങളെ ക്രോഡീകരിക്കുകയാണിവിടെ. മനുഷ്യന്റെ ഇടപെടൽ മൂലം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കാത്തവിധം നശിച്ചുപോയിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന അടുത്ത തലമുറയ്ക്കു കൂടി അവകാശപ്പെട്ട ജൈവ സമ്പത്തിനെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ ബാദ്ധ്യതയാണ്. അതിന് ജനങ്ങളിലേക്ക് ജൈവവിധ്യത്തിന്റെ അറിവു് എത്തിയ്ക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യവും. അതിനുള്ള ഒരു ചെറിയ ശ്രമമെന്ന നിലയിൽ ഈ പേജ് സമർപ്പിക്കുന്നു. മത്സ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്ന/പുസ്തകങ്ങളെഴുതുന്ന നിരവധി ഗ്രന്ഥകർത്താക്കളുടെ/വെബ്സൈറ്റുകളിലെ വിവരങ്ങൾ ഇവിടെ ക്രോഡീകരിക്കുകയാണ്. ഇതിനെക്കൂടാതെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[കേരളത്തിലെ തദ്ദേശീയ മത്സ്യങ്ങളുടെ പട്ടിക]] കൂടി കാണുക.--> {| class="wikitable sortable" cellpadding="6" style="font-size:95%;" |- style="background:ccc; text-align:center;" |- !ക്രമം !! ചിത്രം !! മലയാളനാമം !! ആംഗലേയ നാമം !!ശാസ്ത്രനാമം !! കുടുംബം |- | 1 || [[പ്രമാണം:Megalops_cyprinoides2.jpg|50px]] || [[പാലാൻ]] || [[Indo-Pacific tarpon]] || [[Megalops cyprinoides]] || [[Megalopidae]] |- | 2 || [[പ്രമാണം:Anguilla bengalensis bengalensis.jpg|50px]] || [[പാണ്ടൻ മലിഞ്ഞീൽ]] || [[Indian mottled eel]] || [[Anguilla bengalensis bengalensis]] || [[Anguillidae]] |- | 3 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കറുത്ത മലിഞ്ഞീൽ]] || [[Indonesian shortfin eel]] || [[Anguilla bicolor bicolor]] || [[Anguillidae]] |- | 4 || [[പ്രമാണം:Notopterus_notopterus43.JPG|50px]] || [[അമ്പട്ടൻ വാള]] || [[Grey featherback]] || [[Notopterus notopterus]] || [[Notopteridae]] |- | 5 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പാവുകൻ]] || || [[Barilius canarensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 6 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വരയൻ പാവുകൻ]] || || [[Barilius gatensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 7 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പുള്ളിപ്പാവുകൻ]] || || [[Barilius bendelisis]] || [[Cyprinidae]] |- | 8 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വലിയ മത്തിപ്പരൽ]] || [[Silver Razorbelly Minnow]] || [[Salmophasia acinaces]] || [[Cyprinidae]] |- | 9 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ചെറുമത്തിപ്പരൽ]] || [[Boopis Razorbelly Minnow]] || [[Salmophasia boopis]] || [[Cyprinidae]] |- | 10 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പെരുമത്തിപ്പരൽ]] || [[Bloch Razorbelly Minnow]] || [[Salmophasia balookee]] || [[Cyprinidae]] |- | 11 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വയമ്പ് (മത്സ്യം)]] || || [[Amblypharyngodon melettinus]] || [[Cyprinidae]] |- | 12 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വരയൻ ചീല]] || || [[Laubuca fasciata]] || [[Cyprinidae]] |- | 13 || [[പ്രമാണം:Laubuca_laubuca_Day.png|50px]] || [[മത്തി ചീല]] || [[Indian glass barb]] || [[Laubuca laubuca]] || [[Cyprinidae]] |- | 14 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പുള്ളിച്ചീലൻ]] || [[Dadio]] || [[Laubuca dadiburjori]] || [[Cyprinidae]] |- | 15 || [[പ്രമാണം:Zebrafisch.jpg|50px]] || [[വരയൻ ഡാനിയോ]] || [[Zebra danio]] || [[Danio rerio]] || [[Cyprinidae]] |- | 16 || [[പ്രമാണം:Devario_malabaricus_by_Blaise.png|50px]] || [[ഒഴുക്കിലട്ടി]] || [[Malabar Danio]] || [[Devario malabaricus]] || [[Cyprinidae]] |- | 17 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ചുട്ടിപ്പറവപ്പരൽ]] || [[Indian Flying Barb]] || [[Esomus danricus]] || [[Cyprinidae]] |- | 18 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കണഞ്ഞോൻ]] || [[Common rasbora]] || [[Rasbora dandia]] || [[Cyprinidae]] |- | 19 || [[പ്രമാണം:Tor tor Day.jpg|50px]] || [[കുയിൽ (മത്സ്യം)]] || [[Deccan Mahseer]] || [[Tor khudree]] || [[Cyprinidae]] |- | 20 || [[പ്രമാണം:Parmička černoskvrnná 8642.jpg|50px]] || [[ഉരുളൻ പരൽ]] || [[Scarlet banded barb]] || [[Puntius mahecola]] || [[Cyprinidae]] |- | 21 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[മുള്ളൻ പാവൽ (മത്സ്യം)]] || || [[Osteobrama bakeri]] || [[Cyprinidae]] |- | 22 || [[File:Fish - Puntius sarana from Kerala (India).png|50px]] || [[കുറുവ]] || [[Olive Barb]] || [[Puntius sarana]] || [[Cyprinidae]] |- | 23 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] ||| [[പച്ചിലവെട്ടി]] || [[Carnatic carp]] || [[Barbodes carnaticus]] || [[Cyprinidae]] |- | 24 || [[പ്രമാണം:Catla catla.JPG|50px]] || [[കട്‌ല]] || [[Indian carp]] || [[Catla catla]] || [[Cyprinidae]] |- | 25 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കാവേരിക്കണ്ണി]] || [[Reba carp]] || [[Cirrhinus reba]] || [[Cyprinidae]] |- | 26 || || [[ഗോൾഡ് ഫിഷ്]] || || || |- | 27 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ചെമ്പാലൻ കൂരൽ]] || [[Curmuca Barb]] || [[Hypselobarbus curmuca]] || [[Cyprinidae]] |- | 28 || || [[കറുത്ത കൂരൽ]] || || || |- | 29 || || [[കോഴിമീൻ]] || || || |- | 30 || || [[കരിവാലൻ കൂരൻ]] || || || |- | 31 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കരിയാൻ]] || || [[Hypselobarbus periyarensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 32 || || [[ചെമ്പൻകൂരൽ]] || || || |- | 33 || || [[ചെംവാലൻ]] || || || |- | 34 || || [[കായ്പ്]] || || || |- | 35 || || [[അറൂളി]] || || || |- | 36 || || [[വാലേപ്പൊട്ടൻ]] || || || |- | 37 || || [[കൊടിയൻ പരൽ]] || || || |- | 38 || [[File:Akwa18_puntius2.jpg|50px]] || [[ചെങ്കണിയാൻ]] || [[bleeding eye barb]] || [[Puntius denisonii]] || [[Cyprinidae]] |- | 39 || || [[മൂക്കൻ പരൽ]] || || || |- | 40 || [[പ്രമാണം:പൂവാലിപ്പരൽ_(Puntius_filamentosus)_From_Arattupuzha.jpg|50px]] || [[പൂവാലിപ്പരൽ]] || [[Dawkinsia Filamentosa]] || [[Puntius filamentosus]] || [[Cyprinidae]] |- | 41 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വാഴക്കാവരയൻ]] || [[Melon barb]] || [[Puntius fasciatus]] || [[Cyprinidae]] |- | 42 || || [[പാറപ്പരൽ]] || || || |- | 43 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[സ്വർണ്ണവാലൻ പരൽ]] || || [[Pethia punctata]] || [[Cyprinidae]] |- | 44 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[നെടുവാലൻ‌ ചുട്ടിപ്പരൽ]] || || [[Pethia muvattupuzhaensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 45 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പൂക്കോടൻ പരൽ]] || || [[Pethia pookodensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 46 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ഈറ്റിലക്കണ്ട]] || [[Channa barb]] || [[Puntius ophicephalus]] || [[Cyprinidae]] |- | 47 || || [[മച്ചള്]] || || || |- | 48 || || [[മാമള്]] || || || |- | 49 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കരിമ്പാച്ചി]] || [[Periyar latia]] || [[Crossocheilus periyarensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 50 || || [[കുള്ളൻ കല്ലൊട്ടി]] || || || |- | 51 || || [[തടിയൻ കല്ലൊട്ടി]] || || || |- | 52 || || [[നീലക്കല്ലൊട്ടി]] || || || |- | 53 || || [[കറുമ്പൻ കല്ലൊട്ടി]] || || || |- | 54 || || [[മുള്ളൻ കൽനക്കി]] || || || |- | 55 || || [[കൽനക്കി]] || || || |- | 56 || || [[കാടൻ കൽനക്കി]] || || || |- | 57 || || [[തവിടൻ കൽപ്പൂളോൻ]] || || || |- | 58 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വെളുമ്പൻ കൽപ്പൂളോൻ]] || || [[Homaloptera menoni]] || [[Balitoridae]] |- | 59 || || [[പച്ചകൽനക്കി]] || || || |- | 60 || || [[നീളൻ കപ്പൂളോൻ]] || || || |- | 61 || || [[വരയൻ കൊയ്മ]] || || || |- | 62 || || [[പുള്ളോൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 63 || || [[ചെമ്പൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 64 || || [[നീളൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 65 || || [[പുള്ളികൊയ്മ]] || || || |- | 66 || || [[പച്ചകൊയ്മ]] || || || |- | 67 || || [[പാണ്ടൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 68 || || [[പച്ചപ്പാണ്ടൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 69 || || [[സുന്ദരൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 70 || || [[ആനമല കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 71 || || [[ചെറു പൂന്താരകൻ]] || || || |- | 72 || || [[ചക്കമുള്ളൻ]] || || || |- | 73 || || [[ചില്ലൻ കൂരി]] || || || |- | 74 || || [[മഞ്ഞ വരയൻ കൂരി]] || || || |- | 75 || || [[ഏട്ടക്കൂരി]] || || || |- | 76 || || [[ഉരുളൻ കൂരി]] || || || |- | 77 || || [[തളുമ്പൻ വാള]] || || || |- | 78 || || [[തൊണ്ണൻ വാള]] || || || |- | 79 || [[പ്രമാണം:WallagoAttuDay.jpg|50px]] || [[ആറ്റുവാള]] || || [[Wallago attu]] || [[Siluridae]] |- | 80 || || [[കറുമ്പൻ കാൽകാരി]] || || || |- | 81 || || [[വെളുമ്പൻ കാൽകാരി]] || || || |- | 82 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[മഞ്ഞ വളയൻ കൽക്കാരി]] || || [[Glyptothorax madraspatanum]] || [[Sisoridae]] |- | 83 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കുരുടൻമുഷി (കോട്ടയം)]] || [[Indian blind catfish]] || [[Horaglanis krishnai]] || [[Clariidae]] |- | 84 || [[പ്രമാണം:Heteropneustes_fossilis.jpg|50px]] || [[കാരി]] || [[Asian Stinging catfish]] || [[Heteropneustes fossilis]] || [[Heteropneustidae]] |- | 85 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[അരച്ചുണ്ടൻ]] || [[Congaturi halfbeak]] || [[Hyporhamphus limbatus]] || [[Hemiramphidae]] |- | 86 || || [[സ്വർണ്ണതൊണ്ടി]] || || || |- | 87 || || [[തൊണ്ടി (മത്സ്യം)]] || || || |- | 88 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ആരകൻ]] || [[ Malabar spinyeel]] || [[Macrognathus malabaricus]] || [[Mastacembelidae]] |- | 89 || || [[കല്ലാരകൻ]] || || || |- | 90 || || [[പുഴ അറിഞ്ഞീൻ]] || || || |- | 91 || || [[കുഞ്ഞറിഞ്ഞീൻ]] || || || |- | 92 || || [[മുതുക്കി]] || || || |- | 93 || [[പ്രമാണം:NandusMalabaricusDay.jpg|50px]] || [[അണ്ടിക്കള്ളി]] || [[Malabar catopra]] || [[Pristolepis marginata] || [[Nandidae]] |- | 94 || || [[ചെമ്പൻ അണ്ടിക്കള്ളി]] || || || |- | 95 || [[പ്രമാണം:കരിമീൻ.jpg|50px]] || [[കരിമീൻ]] || [[Green chromide]] || [[Etroplus suratensis]] || [[Cichlidae]] |- | 96 || || [[സിലോപ്]] || || || |- | 97 || || [[പൂളോൻ]] || || || |- | 98 || || [[പുഴപ്പൂളോൻ]] || || || |- | 99 || || [[കരിങ്കണ]] || || || |- | 100 || || [[ചേറൻ]] || || || |- | 101 || [[പ്രമാണം:Channa striata after Bleeker 1879.jpg|50px]] || [[വരാൽ]] || [[Snakehead murrel]] / [[Common snakehead]] || [[Channa striata]] || [[Channidae]] |- | 102 || || [[വട്ടോൻ]] || || || |- | 103 || [[പ്രമാണം:Carinotetraodon travancoricus by OpenCage.jpg|50px]] || [[ആറ്റുണ്ട]] || [[Dwarf pufferfish]] / [[Malabar pufferfish]] || [[Carinotetraodon travancoricus]] || [[Tetraodontidae]] |- | 104 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[തുപ്പലുകൊത്തി]] || [[Black-line Rasbora‌]] || [[Rasbora daniconius]] || [[Cyprinidae]] |- | 105 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ആറ്റു കണഞ്ഞോൻ]] || || [[Horadandia atukorali]] || [[Cyprinidae]] |- | 106 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കാളക്കൊടിയൻ പരൽ]] || || [[Puntius amphibius]] || [[Cyprinidae]] |- | 107 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വയനാടൻ പരൽ]] || [[Wayanad barbin]] || [[Barbodes wynaadensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 108 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ബ്രാഹ്മണകണ്ട]] || [[Peninsular hilltrout]] || [[Lepidopygopsis typus]] || [[Cyprinidae]] |- | 109 || [[പ്രമാണം:TorRemadeviiPreserved.png|50px]] || [[കൂരൽ |കൂരൽ]]|| [[Orange-finned mahseer]] ||[[Tor remadeviae]] || [[Tor (fish)|Tor ]] <!--|- | 110 || || || || || |- | 111 || || || || || |- | 112 || || || || || |- | 113 || || || || || |- | 114 || || || || || |- | 115 || || || || || |- | 116 || || || || || |- | 117 || || || || || |- | 118 || || || || || |- | 119 || || || || || |- | 120 || || || || || |- | 121 || || || || || |- | 122 || || || || || |- | 123 || || || || || |- | 124 || || || || || |- | 125 || || || || || |- | 126 || || || || || |- | 127 || || || || || |- | 128 || || || || || |- | 129 || || || || || |- | 130 || || || || || |- | 131 || || || || || |- | 132 || || || || || |- | 133 || || || || || |- | 134 || || || || || |- | 135 || || || || || |- | 136 || || || || || |- | 137 || || || || || |- | 138 || || || || || |- | 139 || || || || || |- | 140 || || || || || |- | 141 || || || || || |- | 142 || || || || || |- | 143 || || || || || |- | 144 || || || || || |- | 145 || || || || || |- | 146 || || || || || |- | 147 || || || || || |- | 148 || || || || || |- | 149 || || || || || |- | 150 || || || || || |- | 151 || || || || || |- | 152 || || || || || |- | 153 || || || || || |- | 154 || || || || || |- | 155 || || || || || |- | 156 || || || || || |- | 157 || || || || || |- | 158 || || || || || |- | 159 || || || || || |- | 160 || || || || || |- | 161 || || || || || |- | 162 || || || || || |- | 163 || || || || || |- | 164 || || || || || |- | 165 || || || || || |- | 166 || || || || || |- | 167 || || || || || |- | 168 || || || || || |- | 169 || || || || || |- | 170 || || || || || |- | 171 || || || || || |- | 172 || || || || || |- | 173 || || || || || |- | 174 || || || || || |- | 175 || || || || || |- | 176 || || || || || |- | 177 || || || || || |- | 178 || || || || || |- | 179 || || || || || |- | 180 || || || || || |- | 181 || || || || || |- | 182 || || || || || |- | 183 || || || || || |- | 184 || || || || || |- | 185 || || || || || |- | 186 || || || || || |- | 187 || || || || || |- | 188 || || || || || |- | 189 || || || || || |- | 190 || || || || || |- | 191 || || || || || |- | 192 || || || || || |- | 193 || || || || || |- | 194 || || || || || |- | 195 || || || || || |- | 196 || || || || || |- | 197 || || || || || |- | 198 || || || || || |- | 199 || || || || || |- | 200 || || || || || |- | 201 || || || || || |- | 202 || || || || || |- | 203 || || || || || |- | 204 || || || || || |- | 205 || || || || || |- | 206 || || || || || |- | 207 || || || || || |- | 208 || || || || || |- | 209 || || || || || |- | 210 || || || || || |- | 211 || || || || || |- | 212 || || || || || |- | 213 || || || || || |- | 214 || || || || || |- | 215 || || || || || |- | 216 || || || || || |- | 217 || || || || || |- | 218 || || || || || |- | 219 || || || || || |- | 220 || || || || || |- | 221 || || || || || |- | 222 || || || || || |- | 223 || || || || || |- | 224 || || || || || |- | 225 || || || || || |- | 226 || || || || || |- | 227 || || || || || |- | 228 || || || || || |- | 229 || || || || || |- | 230 || || || || || |- | 231 || || || || || |- | 232 || || || || || |- | 233 || || || || || |- | 234 || || || || || |- | 235 || || || || || |- | 236 || || || || || |- | 237 || || || || || |- | 238 || || || || || |- | 239 || || || || || |- | 240 || || || || || -->|} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മത്സ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജൈവവൈവിധ്യം]] hnalzppcfqls2mkumneq25tf115fjhx 4627064 4627063 2026-05-30T18:02:11Z Dvellakat 4080 4627064 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|List of freshwater fish of Kerala}} [[File:Fishs_From_Chalakudy_River_Set_1.JPG|thumb|250px| [[മലഞ്ഞീൽ]], [[ആരൽ]], [[കോലാൻ]], [[പച്ചമുള്ളൻ]], [[പൂവാലിപ്പരൽ]], [[കരിപ്പിടി]], [[കരിമീൻ]] [[ചാലക്കുടിപ്പുഴ|ചാലക്കുടിപ്പുഴയിൽ]] നിന്നും ശേഖരിച്ചത്]] <!--ജൈവസമ്പത്തുകൊണ്ടു് സമ്പന്നമാണ് [[കേരളം]]. [[പശ്ചിമഘട്ടം|പശ്ചിമഘട്ടവും]] [[അറബിക്കടൽ|അറബിക്കടലും]] [[കേരളത്തിലെ നദികളുടെ പട്ടിക|നാല്പത്തിനാലു് നദികളും]] [[കായൽ|കായലുകളും]] [[കോൾനിലങ്ങൾ|നെൽപ്പാടങ്ങളും]] എണ്ണമറ്റജീവികൾക്ക് ആവാസവ്യവസ്ഥ പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു. കേരളത്തിലെ ശുദ്ധജല മത്സ്യങ്ങളെ ക്രോഡീകരിക്കുകയാണിവിടെ. മനുഷ്യന്റെ ഇടപെടൽ മൂലം പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ സാധിക്കാത്തവിധം നശിച്ചുപോയിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന അടുത്ത തലമുറയ്ക്കു കൂടി അവകാശപ്പെട്ട ജൈവ സമ്പത്തിനെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് നമ്മുടെ ബാദ്ധ്യതയാണ്. അതിന് ജനങ്ങളിലേക്ക് ജൈവവിധ്യത്തിന്റെ അറിവു് എത്തിയ്ക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യവും. അതിനുള്ള ഒരു ചെറിയ ശ്രമമെന്ന നിലയിൽ ഈ പേജ് സമർപ്പിക്കുന്നു. മത്സ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്ന/പുസ്തകങ്ങളെഴുതുന്ന നിരവധി ഗ്രന്ഥകർത്താക്കളുടെ/വെബ്സൈറ്റുകളിലെ വിവരങ്ങൾ ഇവിടെ ക്രോഡീകരിക്കുകയാണ്. ഇതിനെക്കൂടാതെ കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾക്കായി [[കേരളത്തിലെ തദ്ദേശീയ മത്സ്യങ്ങളുടെ പട്ടിക]] കൂടി കാണുക.--> {| class="wikitable sortable" cellpadding="6" style="font-size:95%;" |- style="background:ccc; text-align:center;" |- !ക്രമം !! ചിത്രം !! മലയാളനാമം !! ആംഗലേയ നാമം !!ശാസ്ത്രനാമം !! കുടുംബം |- | 1 || [[പ്രമാണം:Megalops_cyprinoides2.jpg|50px]] || [[പാലാൻ]] || [[Indo-Pacific tarpon]] || [[Megalops cyprinoides]] || [[Megalopidae]] |- | 2 || [[പ്രമാണം:Anguilla bengalensis bengalensis.jpg|50px]] || [[പാണ്ടൻ മലിഞ്ഞീൽ]] || [[Indian mottled eel]] || [[Anguilla bengalensis bengalensis]] || [[Anguillidae]] |- | 3 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കറുത്ത മലിഞ്ഞീൽ]] || [[Indonesian shortfin eel]] || [[Anguilla bicolor bicolor]] || [[Anguillidae]] |- | 4 || [[പ്രമാണം:Notopterus_notopterus43.JPG|50px]] || [[അമ്പട്ടൻ വാള]] || [[Grey featherback]] || [[Notopterus notopterus]] || [[Notopteridae]] |- | 5 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പാവുകൻ]] || || [[Barilius canarensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 6 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വരയൻ പാവുകൻ]] || || [[Barilius gatensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 7 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പുള്ളിപ്പാവുകൻ]] || || [[Barilius bendelisis]] || [[Cyprinidae]] |- | 8 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വലിയ മത്തിപ്പരൽ]] || [[Silver Razorbelly Minnow]] || [[Salmophasia acinaces]] || [[Cyprinidae]] |- | 9 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ചെറുമത്തിപ്പരൽ]] || [[Boopis Razorbelly Minnow]] || [[Salmophasia boopis]] || [[Cyprinidae]] |- | 10 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പെരുമത്തിപ്പരൽ]] || [[Bloch Razorbelly Minnow]] || [[Salmophasia balookee]] || [[Cyprinidae]] |- | 11 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വയമ്പ് (മത്സ്യം)]] || || [[Amblypharyngodon melettinus]] || [[Cyprinidae]] |- | 12 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വരയൻ ചീല]] || || [[Laubuca fasciata]] || [[Cyprinidae]] |- | 13 || [[പ്രമാണം:Laubuca_laubuca_Day.png|50px]] || [[മത്തി ചീല]] || [[Indian glass barb]] || [[Laubuca laubuca]] || [[Cyprinidae]] |- | 14 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പുള്ളിച്ചീലൻ]] || [[Dadio]] || [[Laubuca dadiburjori]] || [[Cyprinidae]] |- | 15 || [[പ്രമാണം:Zebrafisch.jpg|50px]] || [[വരയൻ ഡാനിയോ]] || [[Zebra danio]] || [[Danio rerio]] || [[Cyprinidae]] |- | 16 || [[പ്രമാണം:Devario_malabaricus_by_Blaise.png|50px]] || [[ഒഴുക്കിലട്ടി]] || [[Malabar Danio]] || [[Devario malabaricus]] || [[Cyprinidae]] |- | 17 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ചുട്ടിപ്പറവപ്പരൽ]] || [[Indian Flying Barb]] || [[Esomus danricus]] || [[Cyprinidae]] |- | 18 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കണഞ്ഞോൻ]] || [[Common rasbora]] || [[Rasbora dandia]] || [[Cyprinidae]] |- | 19 || [[പ്രമാണം:Tor tor Day.jpg|50px]] || [[കുയിൽ (മത്സ്യം)]] || [[Deccan Mahseer]] || [[Tor khudree]] || [[Cyprinidae]] |- | 20 || [[പ്രമാണം:Parmička černoskvrnná 8642.jpg|50px]] || [[ഉരുളൻ പരൽ]] || [[Scarlet banded barb]] || [[Puntius mahecola]] || [[Cyprinidae]] |- | 21 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[മുള്ളൻ പാവൽ (മത്സ്യം)]] || || [[Osteobrama bakeri]] || [[Cyprinidae]] |- | 22 || [[File:Fish - Puntius sarana from Kerala (India).png|50px]] || [[കുറുവ]] || [[Olive Barb]] || [[Puntius sarana]] || [[Cyprinidae]] |- | 23 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] ||| [[പച്ചിലവെട്ടി]] || [[Carnatic carp]] || [[Barbodes carnaticus]] || [[Cyprinidae]] |- | 24 || [[പ്രമാണം:Catla catla.JPG|50px]] || [[കട്‌ല]] || [[Indian carp]] || [[Catla catla]] || [[Cyprinidae]] |- | 25 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കാവേരിക്കണ്ണി]] || [[Reba carp]] || [[Cirrhinus reba]] || [[Cyprinidae]] |- | 26 || || [[ഗോൾഡ് ഫിഷ്]] || || || |- | 27 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ചെമ്പാലൻ കൂരൽ]] || [[Curmuca Barb]] || [[Hypselobarbus curmuca]] || [[Cyprinidae]] |- | 28 || || [[കറുത്ത കൂരൽ]] || || || |- | 29 || || [[കോഴിമീൻ]] || || || |- | 30 || || [[കരിവാലൻ കൂരൻ]] || || || |- | 31 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കരിയാൻ]] || || [[Hypselobarbus periyarensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 32 || || [[ചെമ്പൻകൂരൽ]] || || || |- | 33 || || [[ചെംവാലൻ]] || || || |- | 34 || || [[കായ്പ്]] || || || |- | 35 || || [[അറൂളി]] || || || |- | 36 || || [[വാലേപ്പൊട്ടൻ]] || || || |- | 37 || || [[കൊടിയൻ പരൽ]] || || || |- | 38 || [[File:Akwa18_puntius2.jpg|50px]] || [[ചെങ്കണിയാൻ]] || [[bleeding eye barb]] || [[Puntius denisonii]] || [[Cyprinidae]] |- | 39 || || [[മൂക്കൻ പരൽ]] || || || |- | 40 || [[പ്രമാണം:പൂവാലിപ്പരൽ_(Puntius_filamentosus)_From_Arattupuzha.jpg|50px]] || [[പൂവാലിപ്പരൽ]] || [[Dawkinsia Filamentosa]] || [[Puntius filamentosus]] || [[Cyprinidae]] |- | 41 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വാഴക്കാവരയൻ]] || [[Melon barb]] || [[Puntius fasciatus]] || [[Cyprinidae]] |- | 42 || || [[പാറപ്പരൽ]] || || || |- | 43 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[സ്വർണ്ണവാലൻ പരൽ]] || || [[Pethia punctata]] || [[Cyprinidae]] |- | 44 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[നെടുവാലൻ‌ ചുട്ടിപ്പരൽ]] || || [[Pethia muvattupuzhaensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 45 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[പൂക്കോടൻ പരൽ]] || || [[Pethia pookodensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 46 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ഈറ്റിലക്കണ്ട]] || [[Channa barb]] || [[Puntius ophicephalus]] || [[Cyprinidae]] |- | 47 || || [[മച്ചള്]] || || || |- | 48 || || [[മാമള്]] || || || |- | 49 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കരിമ്പാച്ചി]] || [[Periyar latia]] || [[Crossocheilus periyarensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 50 || || [[കുള്ളൻ കല്ലൊട്ടി]] || || || |- | 51 || || [[തടിയൻ കല്ലൊട്ടി]] || || || |- | 52 || || [[നീലക്കല്ലൊട്ടി]] || || || |- | 53 || || [[കറുമ്പൻ കല്ലൊട്ടി]] || || || |- | 54 || || [[മുള്ളൻ കൽനക്കി]] || || || |- | 55 || || [[കൽനക്കി]] || || || |- | 56 || || [[കാടൻ കൽനക്കി]] || || || |- | 57 || || [[തവിടൻ കൽപ്പൂളോൻ]] || || || |- | 58 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വെളുമ്പൻ കൽപ്പൂളോൻ]] || || [[Homaloptera menoni]] || [[Balitoridae]] |- | 59 || || [[പച്ചകൽനക്കി]] || || || |- | 60 || || [[നീളൻ കപ്പൂളോൻ]] || || || |- | 61 || || [[വരയൻ കൊയ്മ]] || || || |- | 62 || || [[പുള്ളോൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 63 || || [[ചെമ്പൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 64 || || [[നീളൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 65 || || [[പുള്ളികൊയ്മ]] || || || |- | 66 || || [[പച്ചകൊയ്മ]] || || || |- | 67 || || [[പാണ്ടൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 68 || || [[പച്ചപ്പാണ്ടൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 69 || || [[സുന്ദരൻ കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 70 || || [[ആനമല കൊയ്ത്ത]] || || || |- | 71 || || [[ചെറു പൂന്താരകൻ]] || || || |- | 72 || || [[ചക്കമുള്ളൻ]] || || || |- | 73 || || [[ചില്ലൻ കൂരി]] || || || |- | 74 || || [[മഞ്ഞ വരയൻ കൂരി]] || || || |- | 75 || || [[ഏട്ടക്കൂരി]] || || || |- | 76 || || [[ഉരുളൻ കൂരി]] || || || |- | 77 || || [[തളുമ്പൻ വാള]] || || || |- | 78 || || [[തൊണ്ണൻ വാള]] || || || |- | 79 || [[പ്രമാണം:WallagoAttuDay.jpg|50px]] || [[ആറ്റുവാള]] || || [[Wallago attu]] || [[Siluridae]] |- | 80 || || [[കറുമ്പൻ കാൽകാരി]] || || || |- | 81 || || [[വെളുമ്പൻ കാൽകാരി]] || || || |- | 82 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[മഞ്ഞ വളയൻ കൽക്കാരി]] || || [[Glyptothorax madraspatanum]] || [[Sisoridae]] |- | 83 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കുരുടൻമുഷി (കോട്ടയം)]] || [[Indian blind catfish]] || [[Horaglanis krishnai]] || [[Clariidae]] |- | 84 || [[പ്രമാണം:Heteropneustes_fossilis.jpg|50px]] || [[കാരി]] || [[Asian Stinging catfish]] || [[Heteropneustes fossilis]] || [[Heteropneustidae]] |- | 85 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[അരച്ചുണ്ടൻ]] || [[Congaturi halfbeak]] || [[Hyporhamphus limbatus]] || [[Hemiramphidae]] |- | 86 || || [[സ്വർണ്ണതൊണ്ടി]] || || || |- | 87 || || [[തൊണ്ടി (മത്സ്യം)]] || || || |- | 88 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ആരകൻ]] || [[ Malabar spinyeel]] || [[Macrognathus malabaricus]] || [[Mastacembelidae]] |- | 89 || || [[കല്ലാരകൻ]] || || || |- | 90 || || [[പുഴ അറിഞ്ഞീൻ]] || || || |- | 91 || || [[കുഞ്ഞറിഞ്ഞീൻ]] || || || |- | 92 || || [[മുതുക്കി]] || || || |- | 93 || [[പ്രമാണം:NandusMalabaricusDay.jpg|50px]] || [[അണ്ടിക്കള്ളി]] || [[Malabar catopra]] || [[Pristolepis marginata] || [[Nandidae]] |- | 94 || || [[ചെമ്പൻ അണ്ടിക്കള്ളി]] || || || |- | 95 || [[പ്രമാണം:കരിമീൻ.jpg|50px]] || [[കരിമീൻ]] || [[Green chromide]] || [[Etroplus suratensis]] || [[Cichlidae]] |- | 96 || || [[സിലോപ്]] || || || |- | 97 || || [[പൂളോൻ]] || || || |- | 98 || || [[പുഴപ്പൂളോൻ]] || || || |- | 99 || || [[കരിങ്കണ]] || || || |- | 100 || || [[ചേറൻ]] || || || |- | 101 || [[പ്രമാണം:Channa striata after Bleeker 1879.jpg|50px]] || [[വരാൽ]] || [[Snakehead murrel]] / [[Common snakehead]] || [[Channa striata]] || [[Channidae]] |- | 102 || || [[വട്ടോൻ]] || || || |- | 103 || [[പ്രമാണം:Carinotetraodon travancoricus by OpenCage.jpg|50px]] || [[ആറ്റുണ്ട]] || [[Dwarf pufferfish]] / [[Malabar pufferfish]] || [[Carinotetraodon travancoricus]] || [[Tetraodontidae]] |- | 104 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[തുപ്പലുകൊത്തി]] || [[Black-line Rasbora‌]] || [[Rasbora daniconius]] || [[Cyprinidae]] |- | 105 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ആറ്റു കണഞ്ഞോൻ]] || || [[Horadandia atukorali]] || [[Cyprinidae]] |- | 106 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[കാളക്കൊടിയൻ പരൽ]] || || [[Puntius amphibius]] || [[Cyprinidae]] |- | 107 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[വയനാടൻ പരൽ]] || [[Wayanad barbin]] || [[Barbodes wynaadensis]] || [[Cyprinidae]] |- | 108 || [[File:Nuvola_camera.svg|50px]] || [[ബ്രാഹ്മണകണ്ട]] || [[Peninsular hilltrout]] || [[Lepidopygopsis typus]] || [[Cyprinidae]] |- | 109 || [[പ്രമാണം:TorRemadeviiPreserved.png|50px]] || [[കൂരൽ |കൂരൽ]]|| [[Orange-finned mahseer]] ||[[Tor remadeviae]] || [[Tor (fish)|Tor]] <!--|- | 110 || || || || || |- | 111 || || || || || |- | 112 || || || || || |- | 113 || || || || || |- | 114 || || || || || |- | 115 || || || || || |- | 116 || || || || || |- | 117 || || || || || |- | 118 || || || || || |- | 119 || || || || || |- | 120 || || || || || |- | 121 || || || || || |- | 122 || || || || || |- | 123 || || || || || |- | 124 || || || || || |- | 125 || || || || || |- | 126 || || || || || |- | 127 || || || || || |- | 128 || || || || || |- | 129 || || || || || |- | 130 || || || || || |- | 131 || || || || || |- | 132 || || || || || |- | 133 || || || || || |- | 134 || || || || || |- | 135 || || || || || |- | 136 || || || || || |- | 137 || || || || || |- | 138 || || || || || |- | 139 || || || || || |- | 140 || || || || || |- | 141 || || || || || |- | 142 || || || || || |- | 143 || || || || || |- | 144 || || || || || |- | 145 || || || || || |- | 146 || || || || || |- | 147 || || || || || |- | 148 || || || || || |- | 149 || || || || || |- | 150 || || || || || |- | 151 || || || || || |- | 152 || || || || || |- | 153 || || || || || |- | 154 || || || || || |- | 155 || || || || || |- | 156 || || || || || |- | 157 || || || || || |- | 158 || || || || || |- | 159 || || || || || |- | 160 || || || || || |- | 161 || || || || || |- | 162 || || || || || |- | 163 || || || || || |- | 164 || || || || || |- | 165 || || || || || |- | 166 || || || || || |- | 167 || || || || || |- | 168 || || || || || |- | 169 || || || || || |- | 170 || || || || || |- | 171 || || || || || |- | 172 || || || || || |- | 173 || || || || || |- | 174 || || || || || |- | 175 || || || || || |- | 176 || || || || || |- | 177 || || || || || |- | 178 || || || || || |- | 179 || || || || || |- | 180 || || || || || |- | 181 || || || || || |- | 182 || || || || || |- | 183 || || || || || |- | 184 || || || || || |- | 185 || || || || || |- | 186 || || || || || |- | 187 || || || || || |- | 188 || || || || || |- | 189 || || || || || |- | 190 || || || || || |- | 191 || || || || || |- | 192 || || || || || |- | 193 || || || || || |- | 194 || || || || || |- | 195 || || || || || |- | 196 || || || || || |- | 197 || || || || || |- | 198 || || || || || |- | 199 || || || || || |- | 200 || || || || || |- | 201 || || || || || |- | 202 || || || || || |- | 203 || || || || || |- | 204 || || || || || |- | 205 || || || || || |- | 206 || || || || || |- | 207 || || || || || |- | 208 || || || || || |- | 209 || || || || || |- | 210 || || || || || |- | 211 || || || || || |- | 212 || || || || || |- | 213 || || || || || |- | 214 || || || || || |- | 215 || || || || || |- | 216 || || || || || |- | 217 || || || || || |- | 218 || || || || || |- | 219 || || || || || |- | 220 || || || || || |- | 221 || || || || || |- | 222 || || || || || |- | 223 || || || || || |- | 224 || || || || || |- | 225 || || || || || |- | 226 || || || || || |- | 227 || || || || || |- | 228 || || || || || |- | 229 || || || || || |- | 230 || || || || || |- | 231 || || || || || |- | 232 || || || || || |- | 233 || || || || || |- | 234 || || || || || |- | 235 || || || || || |- | 236 || || || || || |- | 237 || || || || || |- | 238 || || || || || |- | 239 || || || || || |- | 240 || || || || || -->|} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മത്സ്യങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജൈവവൈവിധ്യം]] gtv5aigpus4104rrd1gk0l0s2b1mc3x 0 248579 4627177 3943979 2026-05-31T08:34:52Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627177 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Chronic Poverty Research Centre}} [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|ബ്രിട്ടീഷ് ഐക്യരാജ്യത്തിന്റെ]] അന്തർദ്ദേശീയ വികസനവകുപ്പിൽ നിന്നുള്ള പ്രാരംഭസാമ്പത്തികസഹായം കൊണ്ട് 2000-ൽ സ്ഥാപിച്ച, വിവിധ സർവ്വകലാശാലകളുടെയും, ഗവേഷണസ്ഥാപനങ്ങളുടെയും സർക്കാരിതരസംഘടനകളുടെയും ഒരു അന്തർദ്ദേശീയ പങ്കാളിത്തസംരംഭമാണു് '''ക്രോണിക് പോവെർട്ടി റിസേർച്ച് സെന്റർ''' (Chronic Poverty Research Centre).<ref>[http://www.chronicpoverty.org ക്രോണിക് പോവെർട്ടി റിസേർച്ച് സെന്ററിന്റെ ഔദ്യോഗിക ശൃംഖലാസ്ഥാനം]</ref> നിത്യദാരിദ്ര്യം എന്ന ലോകവ്യാപകമായപ്രശ്നത്തെ പഠനാത്മകമായി അഭിമുഖീകരിക്കുകയും അതിന്റെ കാരണങ്ങൾ പഠിച്ചെടുത്തു് പരിഹാരമാർഗ്ഗങ്ങൾ കണ്ടുപിടിക്കുകയും നിർദ്ദേശിക്കുകയും ആണു് ഈ കേന്ദ്രത്തിന്റെ പ്രവർത്തനലക്ഷ്യം. ലോകത്തിന്റെ പല മേഖലകളിലും സനാതനമായി നിലനിൽക്കുന്ന ദരിദ്രാവസ്ഥ പരിഹരിക്കുക എന്നതു് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ [[സഹസ്രാബ്ദ വികസനലക്ഷ്യങ്ങൾ|സഹസ്രാബ്ദവികസനലക്ഷ്യങ്ങളുടെയും]] പൊതുവായ ആഗോളദാരിദ്ര്യനിർമ്മാർജ്ജനപദ്ധതികളുടേയും പ്രഖ്യാപിതനയങ്ങളിൽ പെട്ടതാണു്. ==ക്രോണിക് പോവെർട്ടി റിസേർച്ച് സെന്ററിന്റെ മുഖ്യപങ്കാളികൾ== * [http://www.bids-bd.org/ ബംഗ്ലാദേശ് വികസനപഠനസ്ഥാപനം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130526162143/http://www.bids-bd.org/ |date=2013-05-26 }} (BIDS) - ബംഗ്ലാദേശിലെ ക്രോണിക് പോവെർട്ടി റിസേർച്ച് സെന്റർ, ധാക്ക ബംഗ്ലാദേശ്({{coord|23|46|43.81|N|90|22|22.93|E|region:BD|display=inline}}) * [http://www.cepa.org.gh/ നയവിശകലനകേന്ദ്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130521130543/http://cepa.org.gh/ |date=2013-05-21 }}, അക്ര, ഘാന({{coord|5|34|16.35|N|0|10|35.91|W|region:GH|display=inline}}) * സാമ്പത്തികശാസ്ത്രവിഭാഗം, സസക്സ് സർവ്വകലാശാല, ഫാൽമർ, ബ്രിട്ടൺ, ഐക്യരാജ്യം *[http://www.devinit.org/index.php ഡെവലപ്മെന്റ് ഇനിഷ്യേറ്റീവ്സ്] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080205034440/http://www.devinit.org/index.php |date=2008-02-05 }}, സോമർസെറ്റ്, ഐക്യരാജ്യം *വരണ്ടനിലങ്ങൾ പരിപാടി, അന്തർദ്ദേശീയപരിസ്ഥിതി-വികസനസ്ഥാപനം (IIED), ദാകർ, സെനഗൾ *[http://www.eprc.or.ug സാമ്പത്തികനയഗവേഷണകേന്ദ്രം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080208195734/http://www.eprc.or.ug/ |date=2008-02-08 }}, കമ്പാല, ഉഗാണ്ട *FIDESPRA, കോട്ടന്യൂ കോട്ടോനൂ, ബെനിൻ *[http://www.helpage.org/ ഹെൽപ്പേജ് ഇന്റർനാഷണൽ], ലണ്ടൻ, ഐക്യരാജ്യം *[http://www.iipa.ernet.in/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080113225130/http://www.iipa.ernet.in/ |date=2008-01-13 }} ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് പബ്ലിൿ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ, ന്യൂ ഡെൽഹി *സനാതനദാരിദ്ര്യഗവേഷണകേന്ദ്രത്തിന്റെ ഇന്ത്യൻ പങ്കാളികളായ [[ഗുജറാത്ത് വികസനഗവേഷണസ്ഥാപനം]], [[ജവഹർലാൽ നെഹ്രു സർവ്വകലാശാല]], [[ദേശീയപ്രയുക്തസാമ്പത്തികഗവേഷണസമിതി]] എന്നിവ. *[http://www.ids.ac.uk/ വികസനപഠനസ്ഥാപനം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080113225130/http://www.iipa.ernet.in/ |date=2008-01-13 }}, സസക്സ് സർവ്വകലാശാല, ബ്രിട്ടൺ, ഐക്യരാജ്യം *[http://www.sed.manchester.ac.uk/idpm/ വികസനഭരണനിർവഹണസ്ഥാപനം] (IDPM) മാഞ്ചസ്റ്റർ സർവ്വകലാശാല, മാഞ്ചസ്റ്റർ, ഐക്യരാജ്യം *സമുദ്രാന്തരവികസനസ്ഥാപനം, ലണ്ടൻ, ഐക്യരാജ്യം *[http://www.plaas.org.za/ ഭൂകാർഷികപഠനപരിപാടി], വെസ്റ്റേൺ കേപ് സർവ്വകലാശാല, ബെൽവിൽ, ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക =='ക്രോണിക് പോവെർട്ടി റിസേർച്ച് സെന്ററിന്റെ അനുബദ്ധസ്ഥാപനങ്ങൾ== വികസനപഠനസ്ഥാപനം, നെയ്റോബി, കെനിയ == അവലംബങ്ങൾ == <references /> [[വർഗ്ഗം:അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകൾ]] a92vezukjfsdv3ajngakpbsc2xvnwul 0 252167 4627139 4626293 2026-05-31T06:07:53Z Binesh Chandran c 208334 4627139 wikitext text/x-wiki {{PU|Brown Fish Owl}}[[File:മീൻ കൂമൻ പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ കൂറ്റനാട് നിന്നും.jpg|thumb|Brown fish owl]] പരുന്തിനേക്കാൾ നാലിരട്ടി വലിപ്പമുള്ളതും പൂച്ചയുടേതുപോലെ തോന്നുന്ന മുഖമുള്ളതുമായ ഒരിനം പക്ഷിയാണ് '''മീൻകൂമൻ'''<ref name=BoK>{{cite journal|last1=J|first1=Praveen|title=A checklist of birds of Kerala, India|journal=Journal of Threatened Taxa|date=17 November 2015|volume=7|issue=13|pages=7983–8009|doi=10.11609/JoTT.2001.7.13.7983-8009|url=http://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/view/2001/3445}}</ref> <ref name=eBird>{{cite web|title=eBird India- Kerala|url=http://ebird.org/ebird/india/subnational1/IN-KL?yr=all|website=eBird.org|publisher=Cornell Lab of Ornithology|accessdate=24 സെപ്റ്റംബർ 2017}}</ref><ref name=BoK_Book>{{cite book|last1=കെ.കെ.|first1=നീലകണ്ഠൻ|title=കേരളത്തിലെ പക്ഷികൾ|date=2017|publisher=[[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]]|isbn=978-81-7690-251-9|pages=498|edition=5|url=|accessdate=25 സെപ്റ്റംബർ 2017}}</ref><ref name=BoSI>{{cite book|last1=Grimmett|first1=Richard|last2=Inskipp|first2=Tim|last3=P.O.|first3=Nameer|title=Birds of Southern India [Thekke Indiayile Pakshikal (Malayalam version)]|date=2007|publisher=BNHS|location=Mumbai|accessdate=24 സെപ്റ്റംബർ 2017}}</ref> ( BROWN FISH OWL) {{ശാനാ|Ketupa zeylonensis}}. തലയിൽ ചെവികൾപോലെയുള്ള തൂവൽക്കൂട്ടങ്ങളൂണ്ട്. കണ്ണുകൾ നല്ല മഞ്ഞനിറത്തിലുള്ളതാണ്. കാലുകൾ നഗ്നമാണ്. പുറം തവിട്ടു നിറമാണെങ്കിലും അനവധി വീതിയുള്ള കറുപ്പുവരകൾ ഉള്ളതിനാൽ നിറം തവിട്ടും,കറുപ്പും കലർന്നതുപോലെ തോന്നും.<ref>കേരളത്തിലെ പക്ഷികൾ -ഇന്ദുചൂഡൻ പേജ്.278 കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി-2004 4 -0 പതിപ്പ്</ref> '''ഊമൻ''' എന്ന പേരിലും ഈ പക്ഷി അറിയപ്പെടുന്നു. താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങൾ മുതൽ പർവതങ്ങൾ വരെയുള്ള ജലാശയങ്ങളിലെ വനപ്രദേശങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നു. രാത്രി സമയത്ത് സജീവമാകുന്നു. "മീനാണ് പ്രധാന ആഹാരം".അരുവികളിലും തടാകങ്ങളിലും കുളങ്ങളിലും ഇറങ്ങി നടന്ന് ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു. പലപ്പോഴും ആഴത്തിലുള്ള പ്രതിധ്വനിപ്പിക്കുന്ന ശബ്ദങ്ങളും, വിവിധതരം നിലവിളികളും, ഉയർന്ന സ്ഥായിയിലുള്ള ശബ്ദങ്ങളും പുറപ്പെടുവിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://ebird.org/species/brfowl1?siteLanguage=en_IN|title=}}</ref> == ചിത്രശാല == <gallery> File:Brown fishh owl by N A Nazeer.jpg|മീൻ കൂമൻ File:Brownfish owl.jpg File:Brown Fish-Owl by N A Nazeer.jpg File:Chinnar Wildlife Sanctuary IMG 9072 (32).JPG| ചിന്നാർ വന്യജീവിസങ്കേതത്തിൽനിന്ന് Ketupa zeylonensis MHNT.ZOO.2010.11.157.5.jpg |''Ketupa zeylonensis'' </gallery> ==അവലംബം== {{reflist}} {{commonscat|Ketupa zeylonensis}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പക്ഷികൾ]] [[വർഗ്ഗം:മൂങ്ങകൾ]] [[Category:ബംഗ്ലാദേശിലെ പക്ഷികൾ]] [[Category:നേപ്പാളിലെ പക്ഷികൾ]] [[Category:ഭൂട്ടാനിലെ പക്ഷികൾ]] [[Category:ഇന്ത്യയിലെ പക്ഷികൾ]] [[Category:തായ്‌ലാന്റിലെ പക്ഷികൾ]] [[Category:പാകിസ്താനിലെ പക്ഷികൾ]] [[Category:തുർക്കിയിലെ പക്ഷികൾ]] [[Category:ഇറാനിലെ പക്ഷികൾ]] [[Category:ചൈനയിലെ പക്ഷികൾ]] lqqeoauatcsad9enq1fyr2xri1yqsen 0 257673 4627180 4549484 2026-05-31T09:09:05Z ~2026-32038-78 218580 /* സിനിമകൾ */ 4627180 wikitext text/x-wiki {{PU|Jeethu Joseph}} {{Infobox person | name = ജിത്തു ജോസഫ് | image = Krishna Kumar with Mohanlal, Jeethu Joseph, Antony Perumbavoor (cropped).jpg | caption = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1972|11|10}} | birth_place = മുത്തോലപുരം, ഇലഞ്ഞി, മൂവാറ്റുപുഴ, [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]] | nationality = ഇന്ത്യൻ | occupation = [[ സംവിധായകൻ]], [[തിരക്കഥാകൃത്ത്]] | residence = [[തൃപ്പൂണിത്തുറ]] | yearsactive = 2007–മുതൽ | alma mater = എസ് ബി കോളേജ് ചങ്ങനാശ്ശേരി<br>നിർമ്മല കോളേജ് മൂവാറ്റുപുഴ | spouse = ലിന്റ ജീത്തു | children = 2 }} മലയാള സിനിമയിലെ ഒരു സംവിധായകനും തിരക്കഥാകൃത്തും ആണ് '''ജിത്തു ജോസഫ്'''. അഞ്ച് ചിത്രങ്ങളാണ് ജിത്തു ഇതുവരെ സംവിധാനം നിർവഹിച്ച് പുറത്തിറങ്ങിയിട്ടുള്ളത്. മൂവാറ്റുപുഴ എം.എൽ.എ. ആയിരുന്ന വി.വി. ജോസഫിന്റെ മകനാണ് ജിത്തു. എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഇലഞ്ഞിയാണ് സ്വദേശം, മലയാളചലച്ചിത്രരംഗത്ത് അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ചലച്ചിത്രസംവിധായകനും തിരക്കഥാകൃത്തുമാണ്.<ref>https://in.bookmyshow.com/person/jeethu-joseph/32739</ref><ref>https://timesofindia.indiatimes.com/topic/Jeethu-Joseph</ref> 2007ൽ ഡിക്റ്ററ്റിവ് എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ മലയാള സിനിമയിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. പിന്നീട് മമ്മി & മി (2010) മൈ ബോസ് (2012), മെമമറീസ് (2013) ദൃശ്യം (2014), മിസ്റ്റർ ആൻഡ് മിസ്സിസ്സ് റൗഡി (2019), ദൃശ്യം 2(2021) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾ സംവിധാനം ചെയ്തു.<ref>https://film.list.co.uk/listings/jeethu-joseph/ </ref> നേർ എന്ന സിനിമയിലൂടെ ജീത്തു ജോസഫ് ഒരു കഥാകാരനെന്ന നിലയിൽ തന്റെ കഴിവു തെളിയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/movies/movie-news/2023/12/21/neru-movie-mohanlal-jeethu-joseph-review-and-rating.html|title=‘ദൃശ്യ’ മികവിന്റെ ‘നേര്’; റിവ്യു|access-date=2023-12-21|language=ml}}</ref> == തൊഴിൽ == ബീഭത്സം എന്ന ചിത്രത്തിൽ ജിത്തു ജോസഫ്, സംവിധായകൻ ജയരാജന്റെ കൂടെ സഹായിയായി പ്രവർത്തിച്ചു. ബീഭത്സത്തിനു ശേഷം ദിലീപ് നായകനാകുന്ന ചിത്രത്തിൽ അവസരം ലഭിച്ചു. == സിനിമകൾ == {| class="wikitable" |- ! rowspan="2"|വർഷം ! rowspan="2"|പേര് ! colspan="3"|credited as ! rowspan="2"|ഭാഷ ! rowspan="2"|കുറിപ്പുകൾ |- ! സംവിധായകൻ ! കഥാകൃത്ത് ! നിർമ്മാതാവ് |- | 2007 || ''[[ഡിറ്റക്ടീവ്]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||മലയാളം|| |- | 2010 || ''[[മമ്മി ആന്റ് മീ]] '' || {{yes}} || {{yes}} || ||മലയാളം || |- | 2012 || ''[[മൈ ബോസ്]]'' || {{yes}} || {{yes}} ||||മലയാളം || |- | 2013 || ''[[മെമ്മറീസ്]]'' || {{yes}} || {{yes}} || ||മലയാളം || |- | 2013 || ''[[ദൃശ്യം]]''||{{yes}} || {{yes}} || ||മലയാളം || |- | 2015 || '' [[പാപനാസം]] '' || {{yes}} || {{yes}} || ||തമിഴ് || ''ദൃശ്യത്തിൻ്റെ റീമേക്ക് '' |- | 2015 || ''[[ലൈഫ് ഓഫ് ജോസൂട്ടി]] '' || {{yes}} || || ||മലയാളം|| |- | 2016 || '' [[ഊഴം (ചലച്ചിത്രം)|ഊഴം]] '' || {{yes}} || {{yes}} || ||മലയാളം || |- | 2017 || '' [[ലക്ഷ്യം]] '' || || {{yes}} ||{{yes}} ||മലയാളം|| |- | 2018 || ''[[ആദി]] '' || {{yes}} || {{yes}} || ||മലയാളം || |- |2019 |'' [[മിസ്റ്റർ ആൻഡ് മിസ്സിസ് റൗഡി]] '' || {{yes}} || || {{yes}} ||മലയാളം|| |- | 2019 ||'' [[ദി ബോഡി]] ''|| {{yes}} || || ||ഹിന്ദി || |- | 2019 || '' [[തമ്പി]] '' || {{yes}} || {{yes}} || || തമിഴ് || |- | 2021 || ''[[ദൃശ്യം 2]]'' || {{yes}} || {{yes}} || || മലയാളം || OTT റിലീസ്, [[ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ]] |- | 2021 || '' [[ദ്രുശ്യം 2]] '' || {{yes}} || {{yes}} || ||തെലുങ്ക് || OTT റിലീസ്, [[ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോ]] <br/> '' ദൃശ്യം 2-ൻ്റെ റീമേക്ക് '' |- | 2022 || ''[[അന്താക്ഷരി (ചലച്ചിത്രം)|അന്താക്ഷരി]]'' || || ||{{yes}} ||മലയാളം ||അവതരണം |- | 2022 || '' [[12ത്ത് മാൻ (ചലച്ചിത്രം)|12ത്ത് മാൻ]] '' ||{{yes}}|||| ||മലയാളം || OTT റിലീസ്, [[ഹോട്ട്സ്റ്റാർ|ഡിസ്നി+ ഹോട്സ്റ്റാർ]] |- | 2022 || '' [[കൂമൻ (ചലച്ചിത്രം)|കൂമൻ]] '' ||{{yes}}|||| ||മലയാളം || |- |2023 |[[നേര് (സിനിമ)|നേര്]] |{{yes}} |{{yes}} | |മലയാളം | |- | 2024 || ''[[ലെവൽ ക്രോസ്]]'' || || ||{{yes}} ||മലയാളം ||അവതരണം |- |2024 |[[നുണക്കുഴി]] |{{yes}} | | |മലയാളം | |- |2025 |[[മിറേജ്]] |{{yes}} |{{yes}} | |മലയാളം | |- | 2026 || '' സീക്രട്ട് സ്റ്റോറിസ്: റോസ്ലിൻ'' || || ||{{yes}} ||മലയാളം ||അവതരണം |- |2026 |[[വലതു വശത്തെ കള്ളൻ]] |{{yes}} |{{yes}} | |മലയാളം | |- | 2026 || ''ദൃഢം'' || || ||{{yes}} ||മലയാളം ||അവതരണം |- |2026 |[[ദൃശ്യം 3]] |{{yes}} |{{yes}} | |മലയാളം | |- | 2027 || '' [[റാം (മലയാള ചലച്ചിത്രം)|റാം]] '' || {{yes}} || {{yes}} || || മലയാളം || ചിത്രീകരിക്കുന്നു |- |} [[വർഗ്ഗം:ചലച്ചിത്രസംവിധായകർ]] [[വർഗ്ഗം:തിരക്കഥാകൃത്തുകൾ]] ==References== 4ydr89v2amx543t48qiqr5w4rm25er5 0 278009 4627103 3088122 2026-05-30T23:46:06Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627103 wikitext text/x-wiki {{PU|International Children's Book Day}} പ്രസിദ്ധ ബാലസാഹിത്യകാരനായിരുന്ന [[ഹാൻസ് ക്രിസ്ത്യൻ ആൻഡേഴ്സൺ|ഹാൻസ് കൃസ്റ്റ്യൻ ആൻഡേഴ്സന്റെ]] ജന്മദിനമായ [[ഏപ്രിൽ 2]] ആണ് '''കുട്ടികളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര പുസ്തകദിനമായി''' ആഘോഷിക്കുന്നത്. [[ഇന്റർനാഷണൽ ബോർഡ് ഓൺ ബുക്സ് ഫോർ യങ് പ്യൂപ്പിൾ]] ആണ് ഇതിന് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. 1967 മുതലാണ് ഇതാരംഭിക്കുന്നത്.<ref name = Eureka> പുസ്തകദിനങ്ങൾ - പി.കെ. സുധി (യുറീക്ക 2014 ഏപ്രിൽ 16)</ref> ഓരോ വർഷവും ഈ ദിനം ആഘോഷിക്കുന്നതിന് ഓരോ രാജ്യങ്ങൾ തെരഞ്ഞെടുക്കും. ആ രാജ്യത്തെ പ്രമുഖനായ ഒരു എഴുത്തുകാരനോട് ഒരു സന്ദേശം എഴുതിത്തരാൻ ആവശ്യപ്പെടും. പ്രമുഖനായ ഒരു ചിത്രകാരനെ കൊണ്ട് പോസ്റ്റർ തയ്യാറാക്കിപ്പിക്കും. ഇവ പുസ്തകങ്ങളും വായനയും പ്രചരിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കും. സ്ക്കൂളുകളിലും പൊതുഗ്രന്ഥശാലകളിലും ഈ ദിനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കും.<ref name = ICBD>International Children's Book Day[http://www.ibby.org/index.php?id=269] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090401073511/http://www.ibby.org/index.php?id=269 |date=2009-04-01 }}</ref> ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:വിശേഷദിനങ്ങൾ]] 6qa3rfbgkefxznjteqy73u2hrnybkci 0 290554 4627101 4099253 2026-05-30T23:35:29Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627101 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Kunjarani Devi}} {{Infobox sportsperson | name = | image = | caption = | fullname = Nameirakpam Devi Kunjarani | nickname = | birth_date = {{birth date and age|1968|03|01|df=y}} | birth_place = | death_date = | death_place = | nationality = | residence = | years_active = | weight = {{convert|47.30|kg|lb|abbr=on}} | website = | country = {{flagu|India}} | sport = [[Olympic weightlifting|Weightlifting]] | weight_class = 48 kg | pb = | club = | team = National team | coach = | retired = | show-medals = |medaltemplates = {{MedalCountry | {{IND}} }} {{MedalCompetition|[[World Weightlifting Championships|World Championships]]}} {{MedalSilver|[[1989 World Weightlifting Championships|1989 Manchester]]| 44 kg}} {{MedalSilver|[[1991 World Weightlifting Championships|1991 Donaueschingen]]| 44 kg}} {{MedalSilver|[[1992 World Weightlifting Championships|1992 Varna]]| 44 kg}} {{MedalSilver|[[1994 World Weightlifting Championships|1994 Istanbul]]| 46 kg}} {{MedalSilver|[[1995 World Weightlifting Championships|1995 Warsaw]]| 46 kg}} {{MedalSilver|[[1996 World Weightlifting Championships|1996 Guangzhou]]| 46 kg}} {{MedalSilver|[[1997 World Weightlifting Championships|1997 Chiang Mai]]| 46 kg}} {{MedalCompetition|[[Asian Games]]}} {{MedalBronze| [[1990 Asian Games|1990 Beijing]] | [[Weightlifting at the 1990 Asian Games – Women's 44 kg|44 kg]]}} {{MedalBronze| [[1994 Asian Games|1994 Hiroshima]] | [[Weightlifting at the 1994 Asian Games – Women's 46 kg|46 kg]]}} |height =163 cm |hometown = |training = }} ഒരു ഭാരോദ്വഹന താരമാണ് '''കുഞ്ചറാണിദേവി''' (ജനനം 1 മാർച്ച് 1968). ==ജീവിതരേഖ== 1968 [[മാർച്ച്]] 1ന് [[മണിപ്പൂർ|മണിപ്പൂരിലെ]] [[ഇംഫാൽ|ഇംഫാലിൽ]] ജനിച്ചു. 1978ൽ സിൻഡം സിൻഷംഗ് റസിഡന്റ് സ്ക്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ മുതൽ തന്നെ കായകരംഗത്തോട് താൽപ്പര്യം കാണിച്ചിരുന്നു. ഇംഫാലിലെ [[മഹാരാജ ബോധ ചന്ദ്ര കോളേജ്|മഹാരാജ ബോധ ചന്ദ്ര കോളേജിൽ]] നിന്നും ബിരുദം നേടി. [[കേന്ദ്ര റിസർവ്വ് പോലീസ്|കേന്ദ്ര റിസർവ് പോലീസിൽ]] ചേർന്നു. എന്നാൽ അതിനൊപ്പം തന്നെ പോലീസ് ചാമ്പ്യൻഷിപ്പിൽ മത്സരിക്കുകയും 1996 മുതൽ 1998 വരെ പോലീസ് ടീമിന്റെ ക്യാപ്റ്റനാവുകയും ചെയ്തു. ==കായിക ജീവിതം== 1985ന്റെ തുടക്കത്തിൽ 44 കി.ഗ്രാം, 46 കി.ഗ്രാം, 48 കി.ഗ്രാം വിഭാഗത്തിൽ മെഡലുകൾ, കൂടുതലായും സ്വർണ മെഡലുകൾ നേടാൻ തുടങ്ങി. 1987ൽ [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്തു]] വച്ച് 2 ദേശീയ റെക്കോർഡുകൾ ഉണ്ടാക്കി. 1994ൽ പൂനെയിൽ വച്ച് 46 കി.ഗ്രാമിൽസ്വർണ മെഡൽ നേടിയെങ്കിലും വെള്ളിയായി താഴ്ന്നു. 50ൽ അധികം മെഡലുകൾ നേടിയിട്ടുണ്ട്. [[കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസ് 2006|2006ലെ കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസിൽ]] 48 കി.ഗ്രാമിൽ സ്വർണം നേടി. ==പുരസ്കാരങ്ങൾ== *[[രാജീവ് ഗാന്ധി ഖേൽരത്ന പുരസ്കാരം|രാജീവ് ഗാന്ധി ഖേൽരത്ന]] (ലിയാണ്ടർ പേസിനൊപ്പം സംയുക്തമായി 1996-1997ൽ) *[[അർജുന അവാർഡ്]] (1990) *കെ.കെ. ബിർള കായിക പുരസ്കാരം (1996-1997) ==പദവികൾ== [[സി.ആർ.പി.എഫ്.|സി.ആർ.പി.എഫിലെ]] സെക്കന്റ് ഇൻ കമാന്റ്. 2014ലെ അർജുന അവാർഡിനും രാജീവ് ഗാന്ധി ഖേൽരത്ന പുരസ്കാര സമിതി അംഗമായിരുന്നു. [[കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസ് 2014|2014 ഗ്ലാസ്ഗോ കോമൺവെൽത്ത് ഗെയിംസിലെ]] ഇന്ത്യൻ വനിതാ ഭാരോദ്വഹന ടീമിന്റെ പരിശീലകയായിരുന്നു. ==അവലംബം== <references/> ==പുറം കണ്ണികൾ== * [http://www.athens2004.com/en/ParticipantsAthletes/newParticipants?pid=9003801 Profile on Athens-website]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://sportal.nic.in/legenddetails.asp?sno=722&moduleid=&maincatid=48&subid=0&comid=55 Bio on Ministry of Sports webpage] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071028023001/http://sportal.nic.in/legenddetails.asp?sno=722&moduleid=&maincatid=48&subid=0&comid=55 |date=2007-10-28 }} * [http://www.mapsofindia.com/who-is-who/sports/n-kunjarani-devi.html Brief Introduction to N Kunjarani Devi] {{s-start}} {{succession box | before=[[Karnam Malleswari]] | title=[[Rajiv Gandhi Khel Ratna]] | years=1996/1997 <br> ''Joint with [[Leander Paes]]''| after=[[Sachin Tendulkar]] | }} {{s-end}} {{Rajiv Gandhi Khel Ratna Awardees}} [[വർഗ്ഗം:1968-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:മാർച്ച് 1-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:രാജീവ് ഗാന്ധി ഖേൽരത്ന പുരസ്കാരം ലഭിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യയിലെ കായികതാരങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] nohecrqwhwfnzrd3h985zrjoc0ldjms 0 338287 4627019 2453329 2026-05-30T13:43:39Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627019 wikitext text/x-wiki [[Image:Gogol Palto.jpg|thumb|right|Cover by [[Igor Grabar]], 1890s]] റഷ്യൻ എഴുത്തുകാരനായ [[നിക്കോൾ വാസ്ലേവിച്ച് ഗോഗോൾ|നിക്കൊളായ് ഗൊഗോളിന്റെ]] 1842ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ചെറുകഥയാണ് '''ഓവർക്കോട്ട്''' ({{lang-ru|Шинель}}). ഈ കഥയും എഴുത്തുകാരനും, റഷ്യൻ സാഹിത്യത്തിൽ വളരെയധികം സ്വാധിനം ചെലുത്തിയിരിക്കുന്നു. [[ഫിയോദർ ദസ്തയേവ്‌സ്കി]], "ഗോഗോളിന്റെ ഓവർക്കോട്ടിലൂടെയാണ് ഞങ്ങളെല്ലാം വന്നത്" എന്നു പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. ഈ [[ചെറുകഥ]] സ്റ്റേജിൽ [[നാടകം|നാടകങ്ങളായും]] വെള്ളിത്തിരയിൽ അനേകം ചലച്ചിത്രങ്ങളായും പുനരാവിഷ്കരിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ==കഥാസംക്ഷിപ്തം== [[File:The Overcoat by Nikolai Gogol.jpg|thumb|left|A stamp depicting "The Overcoat", from the souvenir sheet of Russia devoted to the 200th birth anniversary of [[Nikolai Gogol|Nikolay V. Gogol]], 2009]] അകാക്കി അകാകീവിച്ച് ബാഷ്മാഷ്കിൻ എന്ന റഷ്യയിലെ പട്ടാളറാങ്കിലെ റ്റിറ്റുലാർ കൗൺസിലർ പദവിയിലുള്ള ആളായിരുന്നു. ഇദ്ദേഹം അന്നത്തെ റഷ്യൻ തലസ്ഥാനമായ [[സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബർഗ്ഗ്|സെന്റ് പീറ്റേഴ്സ് ബർഗ്ഗിലെ]] ദരിദ്രനായ സർക്കാർ ക്ലർക്കും കോപ്പിയിസ്റ്റും ആയിരുന്നു. അയാളുടെ ജീവിതവും മരണവും ആണ് ഈ ചെറുകഥയിൽ ചിത്രീകരിക്കുന്നത്. അകാക്കി തന്റെ ജോലി ആത്മാർഥതയോടെ ചെയ്തുപോന്നു. പക്ഷെ, തന്റെ വകുപ്പിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കഠിനപരിശ്രമത്തിന് അംഗീകാരമൊന്നും ലഭിച്ചില്ല. പകരം, അദ്ദേഹത്തിനു താഴെയുള്ള ക്ലർക്കുമാർ തങ്ങൾക്കു കഴിയുന്നത്ര അദ്ദേഹത്തെ വേദനിപ്പിക്കുകയും വഴിതെറ്റിക്കുകയും ചെയ്യാനാണ് ശ്രമിച്ചത്. അയാളുടെ പഴകിക്കീറിയ ഓവർക്കോട് ആയിരുന്നു അവരുടെ പരിഹാസപാത്രം. അങ്ങനെ അകാക്കി തന്റെ പഴകിയ ഓവർക്കോട്ട് തുന്നികേടുപാടു തീർക്കാനായി, തന്റെ തയ്യൽക്കാരനായ, പെട്രോവിച്ചിന്റെ അടുക്കൽ എത്തിക്കുന്നു. പെട്രോവിച്ച് പക്ഷേ, ഈ കോട്ട് ഇനി കേടുപാടുതീർക്കാൻ കഴിയാത്തവിധം നാശമായെന്നും അതിനാൽ പുതിയ ഒന്ന് വാങ്ങിയേ പറ്റൂ എന്നും ഉപദേശിക്കുന്നു. പുതിയ ഓവർക്കോട്ടിന്റെ വില അക്കാക്കിയുടെ തുച്ഛമായ വരുമാനത്തിനു താങ്ങാനാവാത്തതിനാൽ ഒരു പുതിയ ഓവർക്കോട്ട് വങ്ങുന്നതിനായി പണം മിച്ചം വയ്ക്കാനായി അയാൾ തന്റെ ജീവിതം കൂടുതൽ അരിഷ്ടിക്കുന്നു. അതേസമയം, അയാളും തയ്യൽക്കാരനായ പെട്രോവിച്ചും വാങ്ങാൻപോകുന്ന പുതിയ ഓവർക്കോട്ടിനെപ്പറ്റി മിക്കപ്പോഴും ചർച്ചചെയ്യുന്നു. ==കഥാപാത്രങ്ങൾ== '''അക്കാക്കി അക്കാക്കിയേവിച്ച് ബാഷ്മാച്കിൻ''': റഷ്യൻ സർക്കാരിന്റെ ഒരു വകുപ്പുദ്യോഗസ്ഥൻ. <ref name=cummings>{{cite web|url=http://www.cummingsstudyguides.net/Guides4/cloak.html|title=Gogol's The Cloak (The Overcoat): A Study Guide|publisher=|access-date=2016-05-06|archive-date=2019-12-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20191221150704/https://www.cummingsstudyguides.net/Guides4/cloak.html|url-status=dead}}</ref> '''പെട്രോവിച്ച്''': ഒരു കണ്ണുമാത്രമുള്ള അതിയായി കുടിക്കുന്ന തയ്യൽക്കാരൻ. '''പെട്രോവിച്ചിന്റെ ഭാര്യ''': '''താടിയുള്ള അക്രമികൾ''': '''ജന്മിയായ മഹതി''': '''ജില്ലാ പൊലീസ് മേധാവി''': '''ഉപദേശകനായ ജോലിക്കാരൻ''': '''പ്രമുഖനായ വ്യക്തി''': '''ഭിഷഗ്വരൻ''': ==നിരൂപണം== ==വിമർശനം== ==ഈ ചെറുകഥയെ ആധാരമാക്കി ആവിഷ്ക്കരിച്ചവ== ===ചലച്ചിത്രങ്ങൾ=== ===റേഡിയോ രൂപങ്ങൾ=== ===ബാലെ ആവിഷ്കാരങ്ങൾ=== ==നാടകരൂപങ്ങൾ== ==ജനകീയസംസ്കാരത്തിൽ== ==ഇതും കാണൂ== *[[Ryūnosuke Akutagawa]]' short story "Yam Gruel" is heavily influenced by "The Overcoat". ==കുറിപ്പുകൾ== ==Notes== {{reflist}} ==അവലംബം== *Gogol, Nicolai V. ''The Overcoat and Other Tales of Good and Evil''. New York: W. W. Norton & Company, 1965 *Graffy, Julian ''Gogol's The Overcoat: Critical Studies in Russian Literature'' London: Bristol Classical Press, 2000. *Karlinsky, Simon. ''The Sexual Labyrinth of Nikolai Gogol''. Chicago (Ill.): University of Chicago,1992. Print. *Proffitt, Edward ''Gogol's `Perfectly True' Tale: `The Overcoat' and Its Mode of Closure,'' in ''Studies in Short Fiction'', Vol. 14, No. 1, Winter, 1977, pp.&nbsp;35–40 {{Nikolai Gogol}} {{The Overcoat}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Overcoat, The}} [[Category:1842 short stories]] [[Category:Fictional scribes]] [[Category:Short stories by Nikolai Gogol]] [[Category:Short stories set in the Russian Empire]] [[വർഗ്ഗം:റഷ്യൻ ചെറുകഥകൾ]] [[വർഗ്ഗം:നിക്കോൾ ഗോഗോൾ]] aofqay3h15ho98fzct2n5b5mba6ku0j 0 339436 4627137 4619804 2026-05-31T06:04:34Z Altocar 2020 144384 /* */ 4627137 wikitext text/x-wiki {{PU|Roshy Augustine}} {{Infobox_politician | name = റോഷി അഗസ്റ്റിൻ | image = Roshy Augustine minister.jpg | caption = | office = കേരളത്തിലെ ജലവിഭവ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term = 2021 - 2026 | predecessor = കെ. കൃഷ്‌ണൻകുട്ടി | successor = മോൻസ് ജോസഫ് |office2 =കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം |constituency2 =[[ഇടുക്കി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇടുക്കി]] |term_start2 = [[മേയ് 16]] [[2001]] |term_end2 = [[മെയ്]] [[4]] [[2026]] |predecessor2 = [[പി.പി. സുലൈമാൻ റാവുത്തർ]] |successor2 = റോയ് കെ. പൗലോസ് | salary = | birth_date ={{Birth date and age|1969|1|20|df=y}} | birth_place =[[പാലാ]] | residence =[[വാഴത്തോപ്പ്]] | death_date = | death_place = | party = [[കേരള കോൺഗ്രസ് (എം)]] | religion = |father=അഗസ്റ്റിൻ തോമസ് |mother=ലീലാമ്മ അഗസ്റ്റിൻ | spouse =റാണി തോമസ് | children =രണ്ട് മകൾ, ഒരു മകൻ | website =www.roshyaugustine.com | footnotes = | date = മെയ് 4 | year = 2026 | source =http://niyamasabha.org/codes/14kla/Members-Eng/103%20Roshy%20Augustine.pdf നിയമസഭ }} പ്രമുഖ കേരള കോൺഗ്രസ് മാണി ഗ്രൂപ്പ് നേതാവും 2001 മുതൽ 2026 വരെ ഇടുക്കി നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാ സമാജികനും [[:വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ|പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ]] ജ​ല​ സേചന വകുപ്പ് മന്ത്രിയുമായിരുന്നു '''റോഷി അഗസ്റ്റിൻ'''<ref>[http://niyamasabha.org/codes/members.htm Niyamasabha MLA List]</ref><ref>[http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/article3598898.ece News The Hindu 3 July 2012]</ref><ref>[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article3756622.ece News The Hindu 12 August 2012]</ref><ref>[http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/article3834091.ece News The Hindu 29 August 2012]</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/portfolio-of-new-kerala-govt-800491?infinitescroll=1|title=രണ്ടാം പിണറായി സർക്കാറിലെ മന്ത്രിമാരുടെ വകുപ്പുകൾ ഇങ്ങനെ...|access-date=21 May 2021|date=21 May 2021|publisher=മാധ്യമം|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://archive.today/20210521124207/https://www.madhyamam.com/kerala/portfolio-of-new-kerala-govt-800491?infinitescroll=1|url-status=bot: unknown}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/governor-allot-the-business-of-the-government-among-the-ministers/944751|title=മന്ത്രിമാരുടെ വകുപ്പുകൾ തീരുമാനിച്ച്‌ ഉത്തരവായി; ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമവും പ്രവാസിക്ഷേമവും മുഖ്യമന്ത്രിക്ക്‌|access-date=21 May 2021|date=21 May 2021|publisher=ദേശാഭിമാനി|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://archive.today/20210521124004/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/governor-allot-the-business-of-the-government-among-the-ministers/944751|url-status=bot: unknown}}</ref> 2001 മുതൽ തുടർച്ചയായി 25 വർഷം ഇടുക്കിയിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമായിരുന്ന റോഷി അഗസ്റ്റിൻ 2026-ലെ നിയമസഭ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇടുക്കിയിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി മത്സരിച്ച കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിലെ റോയ് കെ പൗലോസിനോട് പരാജയപ്പെട്ടു. == ജീവിതരേഖ == 1969 ജനുവരി 20 ന് പാലായിൽ ജനിച്ചു, ലീലാമ്മ-അഗസ്റ്റിൻ തോമസാണ് മാതാപിതാക്കൾ. സ്കൂൾ തലം മുതൽ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന റോഷി അഗസ്റ്റിൻ ഇടക്കോളി ഗവൺമെന്റ് ഹൈസ്‌കൂൾ പാർലമെന്റ് നേതാവ്, പാലയിലെ സെന്റ് തോമസ് കോളേജിലെ കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് കോൺഗ്രസ് (എം) യൂണിറ്റ് പ്രസിഡന്റ്, കേരള സ്റ്റുഡന്റ്സ് കോൺഗ്രസ് (എം) പ്രസിഡന്റ്, സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, കേരള സ്റ്റേറ്റ് ലീഗൽ അംഗവുമായിരുന്നു. രാമപുരം സർവീസ് കോ-ഓപ്പറേറ്റീവ് ബാങ്ക് ഡയറക്ടർ ബോർഡ് അംഗമായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം ഇപ്പോൾ കേരള കോൺഗ്രസ് (എം) ജനറൽ സെക്രട്ടറിയാണ്<ref>{{Cite web |url=http://www.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=4056&Itemid=2608 |title=MLA official Web portal |access-date=2020-08-23 |archive-date=2013-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130123174538/http://www.kerala.gov.in/index.php?option=com_content&view=article&id=4056&Itemid=2608 |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.hindustanpages.com/shri-roshy-augustine-mla-idukki-kerala Hindustan Pages]{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == തെരഞ്ഞെടുപ്പ് == ഇടുക്കി നിയമ സഭാമണ്ഡലത്തിൽ നിന്നു തുടർച്ചയായ അഞ്ചു തവണ നിയമസഭാംഗമായി. 2021 ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 5573 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിൽ ഫ്രാൻസിസ് ജോർജിനെ തോൽപ്പിച്ചാണ് നിയമസഭാംഗമായത്. കന്നിയങ്കം 1996-ൽ പേരാമ്പ്രയിൽനിന്നായിരുന്നു. എന്നാൽ ആദ്യമത്സരത്തിൽ സി.പി.എമ്മിന്റെ എൻ.കെ. രാധയോടു പരാജയപ്പെട്ടു. 2752 വോട്ടുകൾക്കായിരുന്നു തോൽവി. പിന്നീട് തട്ടകം മാറി ഇടുക്കിയിലെത്തി. 2001 മുതൽ ഇടുക്കിയിൽ തുടർച്ചയായി വിജയം.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/stat/data-project/malayalam/cabinet/|title=ടീം പിണറായി - 2.0‌|access-date=21 May 2021|date=21 May 2021|publisher=മാതൃഭൂമി|archive-date=2021-05-21|archive-url=https://archive.today/20210521131321/https://www.mathrubhumi.com/stat/data-project/malayalam/cabinet/|url-status=bot: unknown}}</ref> == അവലംബം == {{Reflist}} {{Fourteenth KLA}} [[വർഗ്ഗം:1969-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജനുവരി 20-ന് ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനൊന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പന്ത്രണ്ടാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിമൂന്നാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാലാം കേരളനിയമസഭാ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ജലവിഭവവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] s10t80dmo5zi3u1bi2yt45qbonru5lr 0 348588 4627020 4083866 2026-05-30T13:44:23Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627020 wikitext text/x-wiki {{Infobox spaceflight | name = ഓസിറിസ്-ആർഎക്സ് | image = File:OSIRIS-REx spacecraft model.png | image_caption = Artist's rendering of the ''OSIRIS-REx'' spacecraft. | mission_type = Asteroid sample return<ref name=pressrelease>{{cite web|title=NASA To Launch New Science Mission To Asteroid In 2016|url=http://www.nasa.gov/home/hqnews/2011/may/HQ_11-163_New_Frontier.html|publisher=NASA|access-date=2016-09-06|archive-date=2012-04-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20120429034636/http://www.nasa.gov/home/hqnews/2011/may/HQ_11-163_New_Frontier.html|url-status=dead}}</ref><ref name=factsheet>{{cite web| title=OSIRIS-REx Factsheet| url=http://www.asteroidmission.org/wp-content/uploads/2016/05/OSIRIS-REx_FactSheet.pdf| publisher=University of Arizona| access-date=2016-09-06| archive-date=2017-01-14| archive-url=https://web.archive.org/web/20170114165048/http://www.asteroidmission.org/wp-content/uploads/2016/05/OSIRIS-REx_FactSheet.pdf| url-status=dead}}</ref> | operator = [[NASA]] | website = {{url|http://asteroidmission.org/}} | COSPAR_ID = | SATCAT = | mission_duration = 7&nbsp;years<br/>505&nbsp;days at asteroid | spacecraft_bus = | manufacturer = [[Lockheed Martin Space Systems|Lockheed Martin]] | dry_mass = {{convert|880|kg|lb|abbr=on}}<ref name ="press kit"/> | launch_mass = {{convert|1529|kg|lb|abbr=on}}<ref name="aviation week">{{cite news| title=NASA Plans Asteroid Sample Return| url=http://www.aviationweek.com/aw/generic/story.jsp?id=news%2Fawst%2F2011%2F05%2F30%2FAW_05_30_2011_p32-327979.xml&headline=NASA%20Plans%20Asteroid%20Sample%20Return&channel=awst| newspaper=Aviation Week| access-date=2016-09-06| archive-date=2020-04-28| archive-url=https://web.archive.org/web/20200428223332/https://aviationweek.com/aw/generic/story.jsp?id=news%2Fawst%2F2011%2F05%2F30%2FAW_05_30_2011_p32-327979.xml&headline=NASA%20Plans%20Asteroid%20Sample%20Return&channel=awst| url-status=dead}}</ref> | dimensions = ≈{{convert|3|m|ft|abbr=on}} cube<ref name='Brochure'>[http://www.asteroidmission.org/objectives/spacecraft/ OSIRIS-REx brochure].</ref> | power = 3,000 W | launch_date = September 8, 2016 (planned)<ref name="aug2013release">{{cite web | url=http://www.nasa.gov/press/2013/august/nasa-selects-launch-services-contract-for-osiris-rex-mission/ | title=NASA Selects Launch Services Contract for OSIRIS-REx Mission | last1=Buck | first1=Joshua | last2=Diller | first2=George | publisher=[[NASA]] | date=2013-08-05 | accessdate=2013-09-08}}</ref> | launch_rocket = [[Atlas V]] 411<ref name="prnewswire">{{cite web |url=http://www.prnewswire.com/news-releases/nasa-selects-united-launch-alliance-atlas-v-for-critical-osiris-rex-asteroid-sample-return-mission-218424321.html |title=NASA Selects United Launch Alliance Atlas V for Critical OSIRIS REx Asteroid Sample Return Mission |publisher=PRNewswire |date=5 August 2013}}</ref> | launch_site = [[Cape Canaveral Air Force Station|Cape Canaveral]] [[Cape Canaveral Air Force Station Space Launch Complex 41|SLC-41]] | launch_contractor = [[United Launch Alliance]] | landing_date = September 24, 2023<ref>{{Cite web |url=http://www.nasa.gov/topics/solarsystem/features/osiris-rex.html |title=NASA to Launch New Science Mission to Asteroid in 2016 (05.25.2011){{!}} NASA |access-date=2016-09-06 |archive-date=2019-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191230231639/https://www.nasa.gov/topics/solarsystem/features/osiris-rex.html |url-status=dead }}</ref> | landing_site = [[Utah Test and Training Range]] | orbit_epoch = | orbit_reference = [[Heliocentric orbit|Heliocentric]] | orbit_regime = | orbit_periapsis = | orbit_apoapsis = | orbit_inclination = | orbit_period = | apsis = helion | interplanetary = {{Infobox spaceflight/IP |type = lander |object = {{ats|101955|Bennu}} |arrival_date = July 2020{{ref|arrival|α}} |departure_date = March 2021 |location = |sample_mass = up to {{convert|2|kg|lb|abbr=on}} }} | instruments = OCAMS, OLA, OVIRS, OTES, REXIS, TAGSAM | insignia = File:OSIRIS-REx_Mission_Logo_December_2013.svg | insignia_caption = | insignia_alt = | insignia_size = 150x150px | programme = '''[[New Frontiers program]]''' | previous_mission = ''[[Juno (spacecraft)|Juno]]'' | next_mission = ''New Frontiers 4'' }} [[ഛിന്നഗ്രഹവലയം|ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളെ]] കുറിച്ച് പഠിക്കുന്നതിനും അവിടെ നിന്ന് സാമ്പിൾ ശേഖരിച്ച് തിരിച്ചു വരുന്നതിനും വേണ്ടി [[നാസ]] ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുള്ള ദൗത്യമാണ് ഓസിറിസ്-ആർഎക്സ് (Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification, Security, Regolith Explorer).<ref name="NASA-20150331-db">{{cite web |last1=Brown |first1=Dwayne |last2=Neal-Jones |first2=Nancy |title=RELEASE 15-056 - NASA’s OSIRIS-REx Mission Passes Critical Milestone |url=http://www.nasa.gov/press/2015/march/nasa-s-osiris-rex-mission-passes-critical-milestone/ |date=31 March 2015 |work=[[NASA]] |accessdate=4 April 2015 }}</ref> 2016 [[സെപ്റ്റംബർ]] 8നാണ് ഇത് വിക്ഷേപിക്കുന്നത്. [[101955 ബെന്നു]], [[സി-ടൈപ് ഛിന്നഗ്രഹം|കാർബോണിസ്യൂസ്]] എന്നിവയെ സന്ദർശിച്ച് സാമ്പിളുകൾ ശേഖരിച്ച് ശേഷം അവയുടെ കൂടുതൽ പഠനത്തിനായി 2023ൽ തിരിച്ച് ഭൂമിയിൽ തിരിച്ചെത്തുന്ന തരത്തിലാണ് ഈ ദൗത്യം ആസൂത്രണം ചെയ്തിട്ടുള്ളത്. ഈ പഠനത്തിലൂടെ സൗരയൂഥ രൂപീകരണത്തെയും അനന്തരസംഭവങ്ങളെയും കുറിച്ച് കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ അറിയാൻ സഹായകമാവുമെന്നാണ് കരുതുന്നത്.<ref name=selected>{{cite web| title=OSIRIS-REx Mission Selected for Concept Development| url=http://gsfctechnology.gsfc.nasa.gov/ORIRIS.htm| publisher=Goddard Space Flight Center| access-date=2016-09-06| archive-date=2012-06-06| archive-url=https://web.archive.org/web/20120606151314/http://gsfctechnology.gsfc.nasa.gov/ORIRIS.htm| url-status=dead}}</ref> ഇതു വിജയിക്കുകയാണെങ്കിൽ ഛിന്നഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്ന് സാമ്പിൾ ഭൂമിയിലെത്തിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ ദൗത്യമാവും ഓസിറിസ്-ആർഎക്സ്. == ബെന്നു == 450 കോടിയിലധികം വർഷം പഴക്കമുള്ള ഒരു ഛിന്നഗ്രഹം. വലിപ്പം അരക്കിലോമീറ്ററിലധികം മാത്രം. സൂര്യനിൽനിന്ന് 16.8കോടി കിലോമീറ്റർ അകലെക്കൂടിയുള്ള പരിക്രമണപഥം. ഓരോ 1.2 വർഷത്തിലും സൂര്യനെ ചുറ്റും കറങ്ങിവരും. സ്വന്തം അച്ചുതണ്ടിൽ 4.3 മണിക്കൂറിൽ ഭ്രമണം ചെയ്തുകൊണ്ടേയിരിക്കും. ഇതാണ് [[ബെന്നു]] എന്ന ഛിന്നഗ്രഹം. ബെനുവിനെക്കുറിച്ചു പഠിക്കാൻ 2016ലായിരുന്നു ഒസിരിസ് റെക്സ് എന്ന ദൗത്യത്തിന്റെ വിക്ഷേപണം. 2018 ഡിസംബർ 31ന് പേടകം ബെന്നുവിനു ചുറ്റുമുള്ള ഓർബിറ്റിൽ എത്തിച്ചേർന്നു. പഠനങ്ങൾക്കും സാമ്പിൾശേഖരണത്തിനും ശേഷം പിന്നീട് 2021 മേയ് 11നാണ് അവിടെനിന്നും തിരികെ ഭൂമിയിലേക്ക് യാത്രതിരിച്ചത്. രണ്ടു വർഷത്തിലധികംകാലം പേടകം ഛിന്നഗ്രഹത്തിനൊപ്പമായിരുന്നു. ആ സമയത്ത് ബെനുവിനെക്കുറിച്ച് നിരവധി പഠനങ്ങൾ നടത്താനും ഒസിരിസിനായി. ഛിന്നഗ്രഹത്തിന്റെ അനേകമനേകം ഫോട്ടോകൾ പകർത്താനും പരിപൂർണ്ണമായ മാപ്പിങ് നടത്താനും കഴിഞ്ഞു. ടച്ച് ആന്റ് ഗോ ( Touch-And-Go Sample Acquisition Mechanism) എന്നു പേരിട്ട ഇവന്റിലൂടെയാണ് ഒസിരിസ് റെക്സ് ബെനുവിനെ തൊട്ടതും സാമ്പിൾ ശേഖരിച്ചതും. 2020 ഒക്ടോബർസ 20നായിരുന്നു ഈ ഇവന്റ്. നെറ്റിങ്ഗേൽ എന്നു പേരിട്ട ഇടത്തിലായിരുന്നു ഈ ഇറക്കം. അതും സെക്കൻഡിൽ പത്തു സെന്റിമീറ്റർ എന്ന ചെറുവേഗതയിലും. സാമ്പിൾ ശേഖരിച്ചത് രസകരമായ രീതിയിലാണ്. പേടകം ബെന്നുവിൽ തൊട്ടപ്പോൾത്തന്നെ പാറയും മണ്ണുമെല്ലാം പെട്ടെന്ന് ഇളകിമാറി. തുടർന്ന് ഉപരിതലത്തിൽ ഉറച്ച യന്ത്രക്കൈയിൽനിന്ന് ഒരു സെക്കൻഡിനുള്ളിൽ നൈട്രജൻ വാതകം ശക്തിയിൽ ബെനുവിലേക്കു ചീറ്റാൻ തുടങ്ങി. അതിന്റെ ശക്തിയിൽ കൂടുതൽ പൊടിപടലങ്ങളും പാറക്കഷണങ്ങളും സ്ഫോടനംപോലെ പുറത്തേക്കു തെറിച്ചു. നെട്രജൻ വാതകം ചീറ്റിയതിന്റെ പ്രത്യേകതമൂലം ഈ പൊടിപടിലങ്ങളും പാറക്കഷണങ്ങളും യന്ത്രക്കൈയിലെ തന്നെ സാമ്പിൾ കളക്ഷൻ ഹെഡിലേക്ക് ശേഖരിക്കാനായി. ആറു സെക്കൻഡിനു ശേഷം പേടകത്തിലെ ത്രസ്റ്ററുകൾ ജ്വലിപ്പിച്ച് ഒസിരിസ്-റെക്സ് തിരികെ മുകളിലേക്കുയരാൻ തുടങ്ങി. 24 സെക്കൻഡാണ് ത്രസ്റ്ററുകൾ തുടർച്ചയായി ജ്വലിച്ചത്. വെറും മുപ്പതു സെക്കൻഡ്. അതിനുള്ളിൽ ആദിമസൗരയൂഥത്തെ ശേഖരിച്ച് ടച്ച് ആന്റ് ഗോ ഇവന്റ് ഒസിരിസ് റെക്സ് പൂർത്തിയാക്കി. മുൻപു പ്രതീക്ഷിച്ചപോലെ അത്യാവശ്യം ഉറപ്പുള്ള പ്രതലമായിരുന്നില്ല ബെനുവിന്റേത്. പാറക്കഷണങ്ങളും മണ്ണും പരസ്പരം കൂടിച്ചേർന്ന് വലിയ ഇളക്കംതട്ടാത്ത പ്രതലമാവും എന്നാണു കരുതിയിരുന്നത്. പക്ഷേ പരസ്പരം ഒട്ടിപ്പിടിക്കാതെ ഗ്രാവിറ്റികൊണ്ടു മാത്രം കൂടിച്ചേർന്നിരുന്ന മണ്ണും പാറയുമായിരുന്നു ബെനുവിന്റെ ഉപരിതലത്തിൽ. അതിനാൽ പ്രതീക്ഷിച്ചതിലുമേറെ പൊടിയും പാറയും ചിതറിത്തെറിക്കാനും ആവശ്യത്തിലേറെ സാമ്പിൾ ശേഖരിക്കാനും ഒസിരിസ് ദൗത്യത്തിനു കഴിഞ്ഞു. 60ഗ്രാം സാമ്പിൾ ശേഖിക്കാൻ ശ്രമിച്ചിടത്ത് നമുക്കു ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത് ഏതാണ്ട് 250ഗ്രാം വസ്തുക്കളാണ്. ടച്ച് ആന്റ് ഗോ ഇവന്റ് 68സെന്റമീറ്റർ ആഴത്തിലുള്ള, എട്ടു മീറ്റർ വിസ്തൃതിയുള്ള ഒരു ക്രേറ്ററാണ് ബെനുവിൽ സൃഷ്ടിച്ചത്. വളരെ സൂക്ഷ്മമായ ഇവന്റായിരുന്നു ടച്ച് ആന്റ് ഗോ. 50കിലോഗ്രാം ഭാരമുള്ള ഒരു വസ്തു ടച്ച് ആന്റ് ഗോ ഇവന്റിന്റെ വേഗതയിൽ ചന്ദ്രനിൽ ഇടിച്ചിറങ്ങി എന്നു കരുതൂ. വെറും അര സെന്റിമീറ്റർ ആഴത്തിലേക്കേ അതിന് എത്താൻ കഴിയൂ. ഇതേ ഇവന്റ് ബെനുവിൽ നടന്നാൽ 17സെന്റിമീറ്റർവരെ ആഴത്തിലേക്കു പോകാൻ കഴിയും. 2023 സെപ്തംബർ 24നാണ് ഒസിരിസ് റെക്സ് ഭൂമിക്കരികിൽ തിരികെയെത്തിയത്. സാമ്പിളുകൾ നിറച്ച കാപ്സ്യൂളിനെ ഭൂമിയിലേക്ക് അയച്ചു. ഉട്ടാ മരുഭൂമിയിലാകും ഈ കാപ്സ്യൂൾ ഇറങ്ങി. ഭൂമിയിലേക്ക് ഛിന്നഗ്രഹത്തിലെ മണ്ണും പൊടിയും എത്തിച്ചശേഷവും ഒസിരിസ്-റെക്സ് വെറുതെയിരിക്കില്ല. വീണ്ടും പുതിയൊരു ദൗത്യത്തിനായി പുറപ്പെടും. OSIRIS-APEX എന്നാവും പിന്നീട് ഈ ദൗത്യത്തിന്റെ പേര്. 2029ൽ [[അപോഫിസ്]] എന്ന ഛിന്നഗ്രഹത്തിന് അടുത്തെത്തി അതിനെക്കുറിച്ചു പഠിക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം. . == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == # [https://luca.co.in/nasas-osiris-rex-spacecraft-way-back-to-earth/ ഒസിരിസ്-റെക്സ് തിരികെ ഭൂമിയിലേക്കുള്ള യാത്ര തുടങ്ങി]!, നവനീത് കൃഷ്ണൻ എസ്. ലൂക്ക സയൻസ് പോർട്ടൽ, മെയ് 12 , 2021 # [https://luca.co.in/osiris-rex-asteroid-sample/ ഒസിരിസ് റെക്സ് പ്രഥമദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കി – ബെന്നു എന്ന ഛിന്നഗ്രഹത്തിന്റെ സാമ്പിളുകൾ ഭൂമിയിലെത്തി,] നവനീത് കൃഷ്ണൻ എസ്. ലൂക്ക സയൻസ് പോർട്ടൽ, സെപ്റ്റംബർ 14, 2023 # [https://luca.co.in/101955-bennu/ ബെനു വരുന്നു], വിനയരാജ് വി.ആർ , ലൂക്ക സയൻസ് പോർട്ടൽ, സെപ്റ്റംബർ 14, 2023 ==അവലംബം== {{Reflist}} 8nb8ulk8l1namp376ly9i43t6nu62ip 0 353711 4627178 4083831 2026-05-31T08:36:34Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627178 wikitext text/x-wiki {{pu| Klamelisaurus}} {{automatic Taxobox | name = Klamelisaurus | image = Klamelisaurus mount.jpg | image_width = 250px | image_caption = Skeleton cast | fossil_range = [[Middle Jurassic]], {{fossilrange|174|163}} | authority = [[Zhao Xijin|Zhao]], 1993 | subdivision_ranks = Species | subdivision = * {{extinct}}'''''K. gobiensis''''' Zhao, 1993 | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordate|Chordata]] | classis = [[Reptile|Reptilia]] | superordo = [[Dinosaur]]ia | ordo = [[Saurischia]] | subordo = [[Sauropodomorpha]] | infraordo = [[Sauropoda]] | clade = [[Eusauropoda]] | genus = '''''Klamelisaurus''''' | genus_authority = [[Zhao Xijin|Zhao]], 1993 | type_species = | type_species_authority = Zhao, 1993 }} [[ചൈന]]യിൽ നിന്നും [[ഫോസിൽ]] കണ്ടെത്തിയ ഒരു [[ദിനോസർ]] ആണ് '''ക്ലാംയേലിസോറസ്''' . മധ്യ [[ജുറാസ്സിക്]] കാലത്ത് ആണ് ഇവ ജീവിച്ചിരുന്നത്. സോറാപോഡ് വംശത്തിൽ പെട്ട [[ദിനോസർ]] ആണ് ഇവ.<ref name="Zhao1993">{{cite journal|title=A new Mid-Jurassic sauropod (''Klamelisaurus gobiensis'' gen. et sp. nov.) from Xinjiang, China|author=Zhao Xijing|year=1993|journal=Vertebrata PalAsiatica|volume=31|number=2|pages=132–138|url=http://www.paleoglot.org/files/Zhao_93.pdf|access-date=2016-10-30|archive-date=2020-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20201105175745/http://paleoglot.org/files/Zhao_93.pdf|url-status=dead}}</ref> == ശരീര ഘടന == [[സോറാപോഡ്]] വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട മിക്ക ദിനോസറുകൾക്കും ഉണ്ടായിരുന്ന പോലെ നീണ്ട കഴുത്തും, വലിയ ശരീരവും , നീളമേറിയ വാലും ഉണ്ടായിരുന്നു . നാലു കാലുകളും ഉപയോഗിച്ചാണ്‌ ഇവ സഞ്ചരിച്ചിരുന്നത്. [[സസ്യഭോജികൾ]] ആയിരുന്നു ഇവ . എന്നാൽ ഈ വിഭാഗത്തിൽ ഉള്ള മറ്റു ദിനോസറുകളെ താരതമ്യ പെടുത്തുംപ്പോൾ ഇവ ഇടത്തരം വലിപ്പം മാത്രം ഉള്ളവ ആയിരുന്നു. ==ഫോസ്സിൽ== [[ഫോസ്സിൽ]] കണ്ടു കിട്ടിയിടുള്ളത് ചൈനയിൽ നിന്നും ആണ്. ==കുടുംബം == [[സോറാപോഡമോർഫ]] ദിനോസറായിരുന്നു ഇവ. [[File:Klamelisaurus-scene-v1.jpg|thumb|left|Artist impression of ''Klamelisaurus'' in a conifer forest]] ==അവലംബം== {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * [http://the_dinosauria.tripod.com/klamelisaurus.html Illustration of Klamelisaurus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304113724/http://the_dinosauria.tripod.com/klamelisaurus.html |date=2016-03-04 }} *http://www.prehistoric-wildlife.com/species/k/klamelisaurus.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160810135548/http://www.prehistoric-wildlife.com/species/k/klamelisaurus.html |date=2016-08-10 }} [[വർഗ്ഗം:ജുറാസ്സിക് കാലത്തെ ദിനോസറുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:ഏഷ്യൻ ദിനോസറുകൾ]] iq66qfqkjjv68skqxxuai1fdchckm6j 0 368578 4627149 4549142 2026-05-31T07:39:37Z Laxmi10 218576 4627149 wikitext text/x-wiki {{PU|Alia Bhatt}} {{Infobox person | name = ആലിയ ഭട്ട് | image = Alia Bhatt attends at the 2026 Cannes Film Festival (cropped) (cropped).jpg | caption = Bhatt in 2026 | birth_date = {{birth date and age |df=yes|1992|3|15}}<ref name=IE>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/alia-bhatt-celebrates-birthday-shooting-for-humpty-sharma-ki-dulhania/|title=Alia Bhatt celebrates birthday shooting for ‘Humpty Sharma Ki Dulhania|publisher=The Indian Express|author=Apurva Singh|accessdate=16 March 2014}}</ref> | birth_place = | nationality = [[United Kingdom|British]]<ref>{{cite news|last1=Singh|first1=Prashant|title=Alia Bhatt can't vote in 2014, encourages youth to cast their votes|url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/alia-bhatt-can-t-vote-in-2014-encourages-youth-to-cast-their-votes/story-O0cEnVn13dMi85tnQIiJmK.html|work=Hindustan Times|accessdate=5 June 2016|date=3 April 2014}}</ref> | occupation = Actress, singer | other_names = |years_active = 2012–present | spouse = {{Marriage|[[Ranbir Kapoor]]|2022}} | children = 1 | parents = [[Mahesh Bhatt]]<br/> [[Soni Razdan]] | relatives = See [[List of Hindi film clans#Bhatt family|Bhatt family]] }} [[ബോളിവുഡ്|ബോളിവുഡിൽ]] പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് അഭിനേത്രിയാണ് '''ആലിയ ഭട്ട്'''. ഭട്ട് കുടുംബത്തിൽ സംവിധായകനായ [[മഹേഷ് ഭട്ട്|മഹേഷ് ഭട്ടിന്റെയും]] അഭിനേത്രിയായ സോണി രസ്ദാന്റെയും പുത്രിയായാണ് ആലിയ ഭട്ട് ജനിച്ചത്. 15 മാർച്ച് 1992 ലാണ് ആലിയയുടെ ജനനം. 1999 ൽ ബാലതാരമായി [[സംഘർഷ്]] എന്ന സിനിമയിലാണ് ആലിയഭട്ട് ആദ്യം അഭിനയിക്കുന്നത്.  [[കരൺ ജോഹർ|കരൺജോഹർ]] സംവിധാനം ചെയ്ത [[സ്റ്റുഡന്റ് ഓഫ് ദ ഇയർ]] (2012) എന്ന സിനിമയിലാണ്  ആലിയ നായികയായി ആദ്യം അഭിനയിക്കുന്നത്. ഈ സിനിമയിലെ അഭിനയത്തിന് ആലിയക്ക് ഫിലിംഫെയറിന്റെ മികച്ച പുതുമുഖ അഭിനേതൃിക്കുള്ള പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു. സാമ്പത്തിക വിജയം നേടിയ അനേകം സിനിമകളിൽ ആലിയ നായികയായി അഭിനയിച്ചിട്ടുണ്ട്. [[2 സ്റ്റേറ്റ്സ്]](2014), [[ഹംറ്റി ശർമ കി ദുൽഹാനിയ]] (2014), [[കപൂർ ആന്റ് സൺസ്]] (2016), [[ഡിയർ സിന്ദഗി]](2016) എന്നിവ ഇവയിൽ ചിലതാണ്. [[ഹൈവേ]] (2014) എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഭാവസാന്ദ്രമായ കഥാപാത്രത്തെ അവതരിപ്പിച്ചതിന് വിമർശക പ്രശംസ നേടുകയുണ്ടായി. ഈ ചിത്രത്തിലെ അഭിനയം മികച്ച അഭിനേത്രിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ ക്രിട്ടിക്സ് അവാർഡ് നേടിക്കൊടുത്തു. [[ഉട്താ പഞ്ചാബ്|ഉഡ്താ പഞ്ചാബ്]] (2016) എന്ന ചിത്രത്തിലെ അഭിനയത്തിന് മികച്ച നടിക്കുള്ള ഫിലിംഫെയർ അവാർഡ് ലഭിച്ചു. അഭിനയത്തിനു പുറമേ ആലിയ സ്വന്തമായി സ്ത്രീകൾക്കുള്ള വസ്ത്രങ്ങളുടെ ബ്രാൻഡ് പുറത്തിറക്കിയിട്ടുണ്ട്. ആറ് സിനിമാ ഗാനങ്ങൾ ആലിയ പാടിയിട്ടുണ്ട്. വിവിധ സ്റ്റേജ് ഷോകളിലും ആലിയ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. [[രൗദ്രം രണം രുധിരം]]എന്ന സിനിമയിൽ ഒരു ഹ്രസ്വ വേഷം ചെയ്തു , കൂടാതെ ഫാന്റസി ചിത്രമായ [[ബ്രഹ്മാസ്ത്ര: ഭാഗം ഒന്ന് - ശിവ]]യിൽ അഭിനയിച്ചു , ഇവയെല്ലാം മികച്ച റാങ്കിംഗിൽ ഇടം നേടി. -2022-ലെ ഇന്ത്യൻ സിനിമകൾ നേടിയത്. <ref>രാമചന്ദ്രൻ, നമൻ (6 ഡിസംബർ 2022). "ആലിയ ഭട്ട് ഓസ്‌കാറിനും ബാഫ്റ്റ മത്സരാർത്ഥി 'ഗംഗുഭായ് കത്യവാഡി'ക്കുമായി അവളുടെ കംഫർട്ട് സോണിന് പുറത്തേക്ക് പോകുന്നു, മാതൃത്വം അവളെ എങ്ങനെ മാറ്റിമറിച്ചു" . വെറൈറ്റി . 2022 ഡിസംബർ 7-ന് ശേഖരിച്ചത് .</ref> അഭിനയത്തിന് പുറമേ, ഭട്ട് സ്വന്തമായി ഒരു സുസ്ഥിര വസ്ത്ര ബ്രാൻഡും ഒരു പാരിസ്ഥിതിക സംരംഭവും ആരംഭിച്ചു. അവൾ വിവിധ ചാരിറ്റികളെ പിന്തുണയ്ക്കുന്നു, കൂടാതെ ഒരു നിക്ഷേപകയും പ്രമുഖ ബ്രാൻഡ് എൻഡോഴ്സറുമാണ്. 2014-ൽ " [[സംജവാൻ അൺപ്ലഗ്ഡ് ]] " എന്ന സിംഗിൾ ഉൾപ്പെടെ അവളുടെ ഏഴ് ചലച്ചിത്ര ഗാനങ്ങൾ അവർ ആലപിച്ചിട്ടുണ്ട് . നടൻ [[രൺബീർ കപൂറിനെ]] ഭട്ട് വിവാഹം കഴിച്ചു , അവർക്ക് ഒരു മകളുണ്ട്. == സിനിമകൾ== {{main|ആലിയ ഭട്ട് ഫിലിംഗ്രഫി}} == അവലംബം == {{Reflist|30em}} [[വർഗ്ഗം:1993-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഹിന്ദി ചലച്ചിത്രനടിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ഗുജറാത്തികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] 6sx6y2wm7jzec27ff5aon18dm13do01 0 403479 4627025 3776346 2026-05-30T14:24:45Z ~2026-32298-27 218554 /* അഭിനേതാക്കൾ */ 4627025 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ആട് 2 | image = Aadu 2 film poster.jpg | caption = റിലീസ് പോസ്റ്റർ | director = [[മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസ്‌]] | producer = [[വിജയ് ബാബു]] | writer = മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസ് | starring = [[ജയസൂര്യ]]<br/>[[സൈജു കുറുപ്പ്]]<br/>[[വിനായകൻ]]<br/>[[ഭഗത് മാനുവൽ]]<br/>[[വിജയ് ബാബു]]<br>[[ധർമ്മജൻ ബോൾഗാട്ടി]] | music = [[ഷാൻ റഹ്‌മാൻ]] | cinematography = വിഷ്ണു നാരായണൻ | editing = ലിജോ പോൾ | studio = [[ഫ്രൈഡേ ഫിലിം ഹൗസ്]] | released = {{Film date|df=yes|2017|12|22}} | distributor = ഫ്രൈഡേ ടിക്കറ്റ്‌സ് | country = ഇന്ത്യ | language = [[മലയാളം]] | budget = 8 Crores | gross = 33 Crores }} 2017 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു മലയാള ഹാസ്യചലച്ചിത്രമാണ് '''ആട് 2'''. [[മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസ്‌]] സംവിധാനം നിർവഹിച്ച ഈ ചിത്രം, 2015 ൽ ഇറങ്ങിയ [[ആട് (ചലച്ചിത്രം)|ആട്]] എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ തുടർച്ചയാണ്. [[ജയസൂര്യ]], [[സൈജു കുറുപ്പ്]], [[വിനായകൻ]], ഭഗത് മാനുവൽ, [[വിജയ് ബാബു]],[[ധർമ്മജൻ ബോൾഗാട്ടി]] എന്നിവരാണ് ഈ ചിത്രത്തിലെ പ്രധാനകഥാപാത്രങ്ങൾ. ഫ്രൈഡേ ഫിലിം ഹൗസിനുവേണ്ടി വിജയ് ബാബു ആണ് ചിത്രം നിർമിച്ചത്. ചലച്ചിത്രത്തിന്റെ മുഖ്യ ചിത്രീകരണം 2017 സെപ്റ്റംബർ 13 ന് [[തൊടുപുഴ|തൊടുപുഴയിൽ]] ആരംഭിച്ചു. 2017 ഡിസംബർ 22 നാണ് ചിത്രം റിലീസ് ചെയ്തത്.<ref name="TOI">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/jayasurya-and-team-take-a-break-from-aadu-2-shoot-thanks-to-rain/articleshow/60733122.cms |title=Jayasurya and team take a break from Aadu 2 shoot: Thanks to rain |publisher= [[The Times of India]] |accessdate=18 September 2017}}</ref><ref name="TOI2">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/aadu-2-starts-rolling-at-thodupuzha/articleshow/60496091.cms |title=Aadu 2 starts rolling at Thodupuzha |publisher= [[The Times of India]] |accessdate=18 September 2017}}</ref><ref name="TOI3">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/aadu-2-will-feature-a-different-episode-from-shaji-pappans-life/articleshow/57021554.cms |title=Aadu 2 will feature a different episode from Shaji Pappan's life |publisher= [[The Times of India]] |accessdate=18 September 2017}}</ref> == അഭിനേതാക്കൾ == * [[ജയസൂര്യ]] - [[ഷാജി പാപ്പൻ]] * സണ്ണി വെയ്ൻ - സാത്താൻ സേവ്യർ * [[വിജയ് ബാബു]] - എസ്. ഐ. സർബത്ത് ഷമീർ * [[സൈജു കുറുപ്പ്]] - അറക്കൽ അബു * [[വിനീത് മോഹൻ]] - കുട്ടൻ മൂങ്ങ * [[ധർമജൻ ബോൾഗാട്ടി]] - സച്ചിൻ ക്ലീറ്റസ്/ ക്യാപ്റ്റൻ ക്ലീറ്റസ് * ഹരികൃഷ്ണൻ - ലാലൻ പി. കെ. * [[ഭഗത് മാനുവൽ]] - കൃഷ്ണൻ മന്താരം * [[ഇന്ദ്രൻസ്]] - പി.പി. ശശി ആശാൻ * വിനയകൻ - ഡ്യൂഡ് * [[അജു വർഗീസ്]] - പൊന്നപ്പൻ * ശ്രിന്ദ അർഹാൻ - മേരി * [[സുധി കൊപ്പ]] - കഞ്ചാവ് സോമൻ * ബിജുകുട്ടൻ - ബാറ്ററി സൈമൺ * നെൽസൺ - ഡ്രാഗൺ പൈയ്ലി == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:2017-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളത്തിലെ ഹാസ്യ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:ജയസൂര്യ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:സണ്ണി വെയ്ൻ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] fayhvobi3o835irvjae6xx3gzzajwqb 0 405975 4627108 4612083 2026-05-31T01:35:40Z Ras67 18142 ([[c:GR|GR]]) [[File:Andy Weir at NASA JSC-crop.png]] → [[File:Andy Weir at NASA JSC-crop.jpg]] PNG --> JPG 4627108 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | birth_name = Andrew Taylor Weir | name = ആൻഡി വിയർ | image = Andy Weir at NASA JSC-crop.jpg | caption = Weir in April 2015 | pseudonym = Jack Sharp<ref>{{cite web |title= Philosophical 4chan |url= https://www.reddit.com/r/reddit.com/comments/cm4nn/philosophical_4chan/c0tkdrt |website=Reddit |accessdate=8 May 2015}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|1972|6|16}} | birth_place = [[Davis, California]], U.S.<ref name="mercury">{{cite news |url= http://www.mercurynews.com/entertainment/ci_25313443/andy-weirs-self-published-martian-travels-through-space?source=infinite | title=Andy Weir's self-published 'The Martian' travels through space to best-sellerdom |work=San Jose Mercury News |date=10 March 2014 |accessdate=10 December 2014 |author=Rowe, Georgia}}</ref> | occupation = Novelist, programmer | nationality = American | period = 2010–present | education = [[University of California, San Diego]] | genre = [[Science fiction]] | subject = | movement = | notableworks = ''[[The Egg (short story)|The Egg]]''<br>''[[The Martian (Weir novel)|The Martian]]'' <br>''[[Artemis (novel)|Artemis]]'' | spouse = | partner = | children = | relatives = | awards = [[Goodreads]] Choice Award for Best Science Fiction | influences = | influenced = | signature = Andy Weir signature.svg | website = {{URL|http://www.galactanet.com/}} }} ഒരു [[അമേരിക്ക]]ൻ എഴുത്തുകാരനാണ് '''ആൻഡി വിയർ''' (born June 16, 1972)<ref>{{Cite web|url=https://familysearch.org/ark:/61903/1:1:VLSK-XRD|title=California Birth Index}}</ref>. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ നോവൽ ''ദ മാർഷ്യൻ'' അതേപേരിൽ [[റിഡ്ലി സ്കോട്ട്]] സംവിധാനം ചെയ്യുകയും വൻ വിജയമാകുകയും ചെയ്തു. 2016-ൽ മികച്ച പുതുമുഖ എഴുത്തുകാരനുള്ള ജോൺ W. കാംബെൽ പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=http://www.thehugoawards.org/2016/08/2016-hugo-awards-announced/|title=2016 Hugo Awards Announced|access-date=26 August 2016|website=The Hugo Awards}}</ref>എഴുത്തിൽ സജീവമാകുന്നതിനു മുൻപ് അദ്ദേഹം ഒരു പ്രോഗ്രാമർ ആയിരുന്നു. == മുൻകാല ജീവിതം == ഊർജ്ജതന്ത്രജ്ഞനായ പിതാവിന്റെയും ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയറായ മാതാവിന്റേയും ഏകമകനായി കാലിഫോർണിയയിലാണ് വെയർ ജനിച്ചതും വളർന്നതും. അദ്ദേഹത്തിന് എട്ട് വയസ്സുള്ളപ്പോൾ മാതാപിതാക്കൾ വിവാഹമോചനം നേടി.<ref>{{cite web|url=https://www.ew.com/article/2014/11/05/andy-weir-the-martian-author|title=Andy Weir on his strange journey from self-publishing to Hollywood|accessdate=25 June 2015|last1=Vilkomerson|first1=Sara|website=Entertainment Weekly|archive-date=2020-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706072737/https://ew.com/article/2014/11/05/andy-weir-the-martian-author/|url-status=dead}}</ref> == എഴുത്ത് == == വ്യക്തിജീവിതം == == Notes == {{reflist|30em|group=NB}} == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist|30em}} [[വർഗ്ഗം:1972-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ അജ്ഞേയതാവാദികൾ]] [[വർഗ്ഗം:ശാസ്ത്ര എഴുത്തുകാർ]] d30hjfnhub5376vvi6ae1c4meejce63 0 411237 4627191 4099426 2026-05-31T10:53:50Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627191 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = ഗാരെത് ബെയ്ൽ | image = AUT vs. WAL 2016-10-06 (155).jpg | image_size = | caption = Bale with [[Wales national football team|Wales]] in 2016 | fullname = Gareth Frank Bale<ref name="Hugman2010-11">{{Cite book|editor-first=Barry J.|editor-last=Hugman|title=The PFA Footballers' Who's Who 2010–11|url=https://archive.org/details/pfafootballerswh0000unse_v9b9|year=2010|publisher=Mainstream Publishing|isbn=9781845966010|page=[https://archive.org/details/pfafootballerswh0000unse_v9b9/page/n32 31]}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|1989|7|16|df=y}}<ref name="Hugman2010-11"/> | birth_place = [[Cardiff]], Wales | height = 1.86 m<ref>{{cite web |date=15 November 2022 |title=FIFA World Cup Qatar 2022™: List of Players: Wales |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20221130184801/https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce44/pdf/SquadLists-English.pdf |archive-date=30 November 2022 |publisher=FIFA |page=32}}</ref> | position = [[Midfielder#Winger|Winger]] | currentclub = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] | clubnumber = 11 | youthyears1 = | youthclubs1 = [[Cardiff Civil Service]] | youthyears2 = 1999–2006 | youthclubs2 = [[Southampton F.C. Academy|Southampton]] | years1 = 2006–2007 | clubs1 = [[Southampton F.C.|Southampton]] | caps1 = 40 | goals1 = 5 | years2 = 2007–2013,2020-21 | clubs2 = [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]] | caps2 = 146 | goals2 = 42 | years3 = 2013–2020,2021- | clubs3 = [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]] | caps3 = 112 | goals3 = 60 | nationalyears1 = 2005–2006 | nationalteam1 = [[Wales national under-17 football team|Wales U17]] | nationalcaps1 = 7 | nationalgoals1 = 1 | nationalyears2 = 2006 | nationalteam2 = [[Wales national under-19 football team|Wales U19]] | nationalcaps2 = 1 | nationalgoals2 = 1 | nationalyears3 = 2006–2008 | nationalteam3 = [[Wales national under-21 football team|Wales U21]] | nationalcaps3 = 4 | nationalgoals3 = 2 | nationalyears4 = 2006– | nationalteam4 = [[Wales national football team|Wales]] | nationalcaps4 = 68 | nationalgoals4 = 26 | pcupdate = 21:40, 10 February 2018 (UTC) | ntupdate = 6 September 2017 }} '''ഗാരെത് ഫ്രാങ്ക് ബെയ്ൽ''' (ജനനം ജൂലൈ 16, 1989) [[വേൽസ്|വെൽഷ്]] [[ഫുട്ബോൾ|ഫുട്‌ബോൾ]] കളിക്കാരനാണ്. [[ലാ ലിഗാ|സ്പാനിഷ് ക്ലബ്ബ്]] [[റിയൽ മഡ്രിഡ്‌|റയൽ മാഡ്രിഡ്]], വെയിൽസ് ദേശീയ ടീം എന്നിവയ്ക്ക് വേണ്ടി വിംഗർ സ്ഥാനത് ആണ് ബെയ്ൽ കളിക്കുന്നത്. തന്റെ ദീർഘദൂര ഷോട്ടുകൾ, വളഞ്ഞു വരുന്ന ഫ്രീ കിക്കുകൾ, എതിർനിരയിലെ ഡിഫൻഡർമാരെ വെട്ടിച്ചുപോകാനുള്ള കഴിവ് എന്നിവ പേരിടുത്തതാണ്.<ref>{{cite news|last1=Shergold|first1=Adam|title=The secret behind Bale's free-kick prowess that can be traced back to baseball a century ago|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-2279588/Gareth-Bales-secret-free-kick-method-revealed.html|work=Daily Mail|accessdate=24 January 2015|date=16 February 2013}}</ref> "അസാമാന്യമായ വേഗതയും, മഹത്തായ ക്രോസിംഗ് കഴിവും, ശക്തമായ ഇടത് കാൽ ഷോട്ടുകളും, അസാധാരണമായ ശാരീരികഗുണങ്ങളും " ഉള്ള ഒരു കളിക്കാരൻ ആയിട്ടാണ് സഹകളിക്കാർ ബെയ്ലിനെ കാണുന്നത്.<ref name="nastytackle2011">{{cite web|url=http://nastytackle.com/gareth-bale-tottenham-hotspurs-speed-king|title=Gareth Bale – Tottenham Hotspur's Speed King|accessdate=13 November 2012|year=2011|work=Nasty Tackle|archive-date=2016-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160120213504/http://nastytackle.com/gareth-bale-tottenham-hotspurs-speed-king|url-status=dead}}</ref> ഒരു ഫ്രീ കിക്ക്‌ സ്‌പെഷ്യലിസ്റ്റും, ലെഫ്റ്റ് ബാക്കുമായി [[സതാംപ്ടൺ എഫ്.സി.|സതാംപ്ടണിനുവേണ്ടി]] കളിച്ചുകൊണ്ടാണ് ബെയ്ൽ തന്റെ കരിയർ ആരംഭിച്ചത്. 2007 ൽ 7 ദശലക്ഷം പൗണ്ട് പ്രതിഫലം നേടി ബെയ്ൽ [[ടോട്ടൻഹാം ഹോട്ട്സ്പർ എഫ്.സി.|ടോട്ടനം ഹോട്ട്സ്പറിലേക്ക്]] മാറി. ഈ കാലയളവിൽ തന്ത്രപരമായ മാറ്റങ്ങൾ വഴി അദ്ദേഹം പ്രതിരോധനിരയിൽ നിന്നു ആക്രമണനിരയിലേക്ക് മാറി. 2009-10 സീസണിൽ ഹാരി റെഡ്ക്നാപ്പിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ബെയ്ൽ ടീമിന്റെ അവിഭാജ്യഘടകമായി മാറി, 2010-11 ലെ [[യുവേഫ ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ്|യുവേഫ ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗിൽ]] അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചു.<ref>{{cite web |url=http://www.espnfc.com/story/982258/john-arne-riise-gareth-bale-the-best-left-sided-player-in-world |title=Riise: Bale is world's best left winger |publisher=ESPN Soccernet |accessdate= 7 March 2016|date= 10 November 2011}}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.skysports.com/story/0,19528,11661_6803404,00.html |title=Fabio – Bale is world's best |publisher=Sky Sports|date= 9 March 2011|accessdate=30 December 2011}}</ref><ref name="Redknapp 281211">{{cite news|title=Gareth Bale has everything says Tottenham manager Harry Redknapp|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/16342814.stm|publisher=BBC Sport|accessdate=29 December 2011|date=28 December 2011}}</ref> 2011 ലും 2013 ലും പി.എഫ്.എ. പ്ലേയർസ് പ്ലേയർ ഓഫ് ദി ഇയർ, യുവേഫ ടീം ഓഫ് ദി ഇയർ പുരസ്‌കാരം നേടി. 2013 ൽ പിഎഫ്എ യങ്ങ് പ്ലെയർ ഒഫ് ദ ഇയർ, എഫ്ഡബ്ല്യുഎ ഫുട്ബാളർ ഓഫ് ദ ഇയർ, പ്രീമിയർ ലീഗ് പ്ലെയർ ഓഫ് ദി സീസൺ എന്നീ പുരസ്കാരങ്ങൾ നേടി. 2011 നും 2013 നും ഇടയിൽ തുടർച്ചയായി മൂന്ന് തവണ പി.എഫ്.എ. ടീം ഓഫ് ദി ഇയർ സ്ഥാനത്തേക്ക് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെട്ടു.   2013 സെപ്തംബർ 1 ന്, ബെയ്ൽ വെളിപ്പെടുത്താത്ത ഒരു കൈമാറ്റ തുകയ്ക്ക് റയൽ മാഡ്രിഡിലേക്ക് മാറി. 91 ദശലക്ഷം [[യൂറോ|യൂറോയ്ക്കും]] 100 ദശലക്ഷം യൂറോയ്ക്കും ഇടയിലാണ് ഈ കൈമാറ്റ തുക എന്ന് മാധ്യമങ്ങൾ അന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു.<ref name="cbslocal1">{{cite web|title=Real Madrid Sign Midfielder Gareth Bale For World-Record $132 Million|url=http://newyork.cbslocal.com/2013/09/02/real-madrid-sign-midfielder-gareth-bale-for-world-record-132-million/|publisher=CBS News New York|date= 2 September 2013| accessdate=2 September 2013}}</ref><ref name="telegraphrealtransfer">{{cite news|last=Wilson |first=Jeremy |url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/teams/tottenham-hotspur/10258890/Gareth-Bale-joins-Real-Madrid-from-Tottenham-for-a-world-record-fee-of-86m.html |title=Gareth Bale joins Real Madrid from Tottenham for a world record fee of £86m |work=The Daily Telegraph |date=2 September 2013 |accessdate=2 September 2013}}</ref><ref name="yahoorealtransfer">{{cite web |first=Brooks |last=Peck |url=https://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/gareth-bale-finally-sold-real-madrid-even-fifa-205822718--sow.html |title=Gareth Bale finally sold to Real Madrid and it's even FIFA 14 official |publisher=Sports.yahoo.com |date=1 September 2013 |accessdate=7 September 2013 |archive-date=2013-09-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130903234955/http://sports.yahoo.com/blogs/soccer-dirty-tackle/gareth-bale-finally-sold-real-madrid-even-fifa-205822718--sow.html |url-status=dead }}</ref><ref name="AFPrealtransfer">{{cite web |author=Agence France-Presse |url=http://sports.ndtv.com/football/news/213435-cristiano-ronaldo-is-the-boss-at-real-madrid-says-gareth-bale |title=Cristiano Ronaldo is the boss at Real Madrid, says Gareth Bale |publisher=Sports.ndtv.com |date=2 September 2013 |accessdate=7 September 2013 |archive-date=2013-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130905123739/http://sports.ndtv.com/football/news/213435-cristiano-ronaldo-is-the-boss-at-real-madrid-says-gareth-bale |url-status=dead }}</ref><ref name="CR-most expensive">{{cite web|author=AS Diarioas|url=http://as.com/diarioas/2013/09/06/english/1378472217_751539.html|title=Real Madrid tell CR7: "You're still the most expensive player ever"|publisher=AS.com|date=6 September 2013|accessdate=7 September 2013|archive-date=2016-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160116023742/http://as.com/diarioas/2013/09/06/english/1378472217_751539.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=2195980.html|title=Bale transfer fee revealed|date=15 October 2013|work=FIFA.com|accessdate=15 October 2013|archive-date=2013-10-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20131015053443/https://www.fifa.com/worldfootball/clubfootball/news/newsid=2195980.html|url-status=dead}}</ref> 2016 ജനുവരിയിൽ, കൈമാറ്റം സംബന്ധിച്ച രേഖകൾ ചോർന്നതോടെ, 100.8 ദശലക്ഷം യൂറോ എന്ന ലോക റെക്കോർഡ് കൈമാറ്റ തുകയ്ക്കാണ് ഇടപാട്‌ നടന്നതെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു.<ref name="contractleak">{{cite news|title=Gareth Bale contract leak sparks panic at Real Madrid – and agent's fury|url=http://www.telegraph.co.uk/sport/football/players/gareth-bale/12111960/Revealed-How-Real-Madrid-claimed-Gareth-Bale-transfer-was-not-a-world-record-to-keep-Cristiano-Ronaldo-happy.html|issue=21 January 2016|publisher=The Telegraph|date=21 January 2016}}</ref> 2009 ൽ റയൽ മാഡ്രിഡ് ക്ലബ്ബ് [[ക്രിസ്റ്റ്യാനോ റൊണാൾഡോ|ക്രിസ്റ്റ്യാനോ റൊണാൾഡോക്ക്]] വേണ്ടി മുടക്കിയ 80 ദശലക്ഷം യൂറോ എന്ന റെക്കോർഡ് ഇതോടെ തകർന്നു. റയൽ മാഡ്രിഡിലെ ആദ്യ സീസണിൽ ടീമിന്റെ ഒരു അവിഭാജ്യ ഘടകമായി മാറിയ ബെയ്ൽ ടീമിനെ 2013-14 [[കോപ ഡെൽ റേ|കോപ്പ ഡെൽ റേ]], യുവേഫ ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗും സ്വന്തമാക്കുന്നത്തിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുകയും ഇരു ടൂർണമെന്റുകളുടെയും ഫൈനലിൽ ഗോൾ നേടുകയും ചെയ്തു. തുടർന്നുള്ള സീസണിൽ, [[യുവേഫ]] സൂപ്പർ കപ്പ്, ഫിഫ ക്ലബ്ബ് ലോകകപ്പ് എന്നിവ നേടാൻ ടീമിനെ സഹായിച്ചു. രണ്ടു വർഷത്തിനു ശേഷം, 2015-16 വർഷത്തെ ചാമ്പ്യൻസ് ലീഗ് കിരീടം നേടുന്നതിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുകയും യുവേഫ സ്ക്വാഡ് ഓഫ് ദ സീസണിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite web |url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2369627.html |title=UEFA Champions League Squad of the Season |publisher=UEFA.com |date=30 May 2016 |accessdate=27 July 2016}}</ref> യുവേഫ ബെസ്റ്റ് പ്ലേയർ ഇൻ യൂറോപ്പ് അവാർഡിന്റെ അവസാനനിരയിലും ബെയ്ൽ ഇടം നേടി. 2016 ൽ, [[ഇഎസ്പിഎൻ]] ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തരായ അത്ലറ്റുകളുടെ പട്ടികയിൽ പന്ത്രണ്ടാമത്തെ സ്ഥാനത്തേക്ക് ബെയ്ലിനെ തെരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{cite news|title=ESPN World Fame 100|url=http://espn.go.com/espn/feature/story/_/id/15685581/espn-world-fame-100|publisher=ESPN|date=3 June 2016}}</ref>  2006 മേയിൽ വെയിൽസ് ദേശീയ ടീം വേണ്ടി അരങ്ങേറിക്കൊണ്ട് ബെയ്ൽ, രാജ്യത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ കളിക്കാരനായി മാറി. 60 കളികളിൽ നിന്നു അദ്ദേഹം 26 അന്താരാഷ്ട്ര ഗോളുകൾ നേടി കൊണ്ട്, ഇയാൻ റാഷിന് പിന്നിൽ വെയിൽസ് ദേശീയ ടീമിനു വേണ്ടി ഏറ്റവുംകൂടുതൽ ഗോൾ നേടുന്ന കളിക്കാരനായി. യുവേഫ യൂറോ 2016 ലെ യോഗ്യതാ റൗണ്ടിൽ വെയിൽസിനു വേണ്ടി 7 ഗോൾ നേടി അദ്ദേഹം ടോപ്പ് സ്‌കോറർ ആവുകയും പിന്നീട് ടൂർണമെന്റിൽ സെമിഫൈനലിൽ ടീമിനെ എത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. ആറു വട്ടം വെൽഷ് ഫുട്ബാളർ ഓഫ് ദ ഇയർ പുരസ്‌കാരം നേടി ബെയ്ൽ റെക്കോർഡ് സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="WPOTY">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/37909156|title=Gareth Bale and Joe Allen lead Wales award winners|publisher=BBC Sport|date=8 November 2015|accessdate=12 November 2016}}</ref> 2016 ൽ [[ദി ഗാർഡിയൻ|ദ ഗാർഡിയൻ]] ബെയ്ലിനെ ലോകത്തിലെ ഏഴാമത്തെ ഏറ്റവും മികച്ച ഫുട്ബോളറായി തെരഞ്ഞെടുത്തു.<ref>{{cite web |url=https://www.theguardian.com/football/ng-interactive/2016/dec/20/the-100-best-footballers-in-the-world-2016-interactive |title=The 100 best footballers in the world 2016 – interactive |publisher=The Guardian |date=20 December 2016 |access-date=20 July 2017}}</ref>  [[പ്രമാണം:Gareth_Bale_playing_for_Wales_vs_Austria_01.jpg|ലഘുചിത്രം|Bale playing for Wales in a qualifying match against Austria in October 2016]] == കരിയർ സ്ഥിതിവിവരകണക്ക് == === ക്ലബ്ബ് === {| class="wikitable" style="text-align: center; margin-bottom: 10px;" ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Season ! colspan="2" |League ! colspan="2" |Cup ! colspan="2" |League Cup ! colspan="2" |[[യുവേഫ|Europe]] ! colspan="2" |Other¹ ! colspan="2" |Total |- !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals |- | rowspan="3" |[[സതാംപ്ടൺ എഫ്.സി.|Southampton]] |2005–06 |2 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |0 |2 |0 |- |2006–07 |38 |5 |1 |0 |3 |0 |0 |0 |1 |0 |43 |5 |- !Total !40 !5 !1 !0 !3 !0 !0 !0 !1 !0 !45 !5 |- | rowspan="7" |[[ടോട്ടൻഹാം ഹോട്ട്സ്പർ എഫ്.സി.|Tottenham Hotspur]] |2007–08 |8 |2 |0 |0 |1 |1 |3 |0 |0 |0 |12 |3 |- |2008–09 |16 |0 |2 |0 |5 |0 |7 |0 |0 |0 |30 |0 |- |2009–10 |23 |3 |8 |0 |3 |0 |0 |0 |0 |0 |34 |3 |- |2010–11 |30 |7 |0 |0 |0 |0 |11 |4 |0 |0 |41 |11 |- |2011–12² |36 |9 |4 |2 |0 |0 |2 |1 |0 |0 |42 |12 |- |[[പ്രീമിയർ ലീഗ് 2012-13|2012–13]] |33 |21 |2 |1 |1 |1 |8 |3 |0 |0 |44 |26 |- !Total !146 !42 !16 !3 !10 !2 !31 !8 !0 !0 !203 !55 |- | rowspan="6" |[[റിയൽ മഡ്രിഡ്‌|Real Madrid]] |2013–14 |27 |15 |5 |1 | colspan="2" |— |12 |6 |0 |0 |44 |22 |- |2014–15 |31 |13 |2 |0 | colspan="2" |— |10 |2 |5 |2 |48 |17 |- |2015–16 |23 |19 |0 |0 | colspan="2" |— |8 |0 | colspan="2" |— |31 |19 |- |2016–17 |19 |7 |0 |0 | colspan="2" |— |8 |2 |0 |0 |27 |9 |- |2017–18 |12 |6 |2 |1 | colspan="2" |— |2 |1 |4 |1 |20 |9 |- !Total !112 !60 !9 !2 ! colspan="2" |— !40 !11 !9 !3 !170 !76 |- ! colspan="2" |Career total !298 !107 !26 !5 !13 !2 !71 !19 !10 !3 !418 !136 |} ¹ <small>Includes [[Football League Championship play-offs]], [[Supercopa de España]], [[UEFA Super Cup]] and [[FIFA Club World Cup]].</small><br /> ² <small> The Spurs goal tally excludes the goal scored against Fulham on 6 November 2011, later ruled as an own goal </small> ===അന്താരാഷ്ട്ര മത്സരം=== {{updated|6 September 2017}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! colspan=4 | [[Wales national football team|Wales national team]]<ref name="Intl">{{Soccerway|name=Gareth Bale|accessdate=17 April 2014}}</ref> |- !Year!!Apps!!Goals!!Ratio |- |2006||4||1||0.25 |- |2007||7||1||0.14 |- |2008||5||0||0.00 |- |2009||7||0||0.00 |- |2010||4||1||0.25 |- |2011||6||3||0.50 |- |2012||5||3||0.60 |- |2013||5||2||0.40 |- |2014||5||3||0.60 |- |2015||6||5||0.83 |- |2016||11||7||0.64 |- |2017||3||0||0.00 |- !Total||68||26||0.38 |} ===അന്താരാഷ്ട്ര ഗോളുകൾ=== :''As of match played 13 November 2016. Wales score listed first, score column indicates score after each Bale goal.''<ref name="Intl" /> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |+ International goals by date, venue, cap, opponent, score, result and competition |- !scope=col|No. !scope=col data-sort-type=date|Date !scope=col|Venue !scope=col|Cap !scope=col|Opponent !scope=col|Score !scope=col|Result !scope=col|Competition |- !scope=row|1 |7 October 2006||[[Millennium Stadium]], [[Cardiff]], Wales||3||{{fb|Slovakia}}||1–2||1–5||[[UEFA Euro 2008 qualifying]] |- !scope=row|2 |28 March 2007||Millennium Stadium, Cardiff, Wales||6||{{fb|San Marino}}||2–0||3–0||UEFA Euro 2008 qualifying |- !scope=row|3 |12 October 2010||[[St. Jakob-Park]], [[Basel]], Switzerland||27||{{fb|Switzerland}}||1–1||1–4||[[UEFA Euro 2012 qualifying]] |- !scope=row|4 |7 October 2011||[[Liberty Stadium]], [[Swansea]], Wales||31||{{fb|Switzerland}}||2–0||2–0||UEFA Euro 2012 qualifying |- !scope=row|5 |11 October 2011||[[Vasil Levski National Stadium]], [[Sofia]], Bulgaria||32||{{fb|Bulgaria}}||1–0||1–0||UEFA Euro 2012 qualifying |- !scope=row|6 |12 November 2011||[[Cardiff City Stadium]], Cardiff, Wales||33||{{fb|Norway}}||1–0||4–1||[[Exhibition game#Association football|Friendly]] |- !scope=row|7 |11 September 2012||[[Karađorđe Stadium]], [[Novi Sad]], Serbia||36||{{fb|Serbia}}||1–2||1–6||[[2014 FIFA World Cup qualification]] |- !scope=row|8 |rowspan=2|12 October 2012||rowspan=2|Cardiff City Stadium, Cardiff, Wales||rowspan=2|37||rowspan=2|{{fb|Scotland}}||1–1||rowspan=2|2–1||rowspan=2|2014 FIFA World Cup qualification |- !scope=row|9 |2–1 |- !scope=row|10 |6 February 2013||Liberty Stadium, Swansea, Wales||39||{{fb|Austria}}||1–0||2–1||Friendly |- !scope=row|11 |26 March 2013||Liberty Stadium, Swansea, Wales||41||{{fb|Croatia}}||1–0||1–2||2014 FIFA World Cup qualification |- !scope=row|12 |5 March 2014||Cardiff City Stadium, Cardiff, Wales||44||{{fb|Iceland}}||3–1||3–1||Friendly |- !scope=row|13 |rowspan=2|9 September 2014||rowspan=2|[[Estadi Nacional]], [[Andorra la Vella]], Andorra||rowspan=2|45||rowspan=2|{{fb|Andorra}}||1–1||rowspan=2|2–1||rowspan=2|[[UEFA Euro 2016 qualifying]] |- !scope=row|14 |2–1 |- !scope=row|15 |rowspan=2|28 March 2015||rowspan=2|[[Sammy Ofer Stadium]], [[Haifa]], Israel||rowspan=2|49||rowspan=2|{{fb|Israel}}||2–0||rowspan=2|3–0||rowspan=2|UEFA Euro 2016 qualifying |- !scope=row|16 |3–0 |- !scope=row|17 |12 June 2015||Cardiff City Stadium, Cardiff, Wales||50||{{fb|Belgium}}||1–0||1–0||UEFA Euro 2016 qualifying |- !scope=row|18 |3 September 2015||[[GSP Stadium]], [[Nicosia]], Cyprus||51||{{fb|Cyprus}}||1–0||1–0||UEFA Euro 2016 qualifying |- !scope=row|19 |13 October 2015||Cardiff City Stadium, Cardiff, Wales||54||{{fb|Andorra}}||2–0||2–0||UEFA Euro 2016 qualifying |- !scope=row|20 |11 June 2016||[[Nouveau Stade de Bordeaux]], [[Bordeaux]], France||56||{{fb|Slovakia}}||1–0||2–1||[[UEFA Euro 2016]] |- !scope=row|21 |16 June 2016||[[Stade Bollaert-Delelis]], [[Lens, Pas-de-Calais|Lens]], France||57||{{fb|England}}||1–0||1–2||UEFA Euro 2016 |- !scope=row|22 |20 June 2016||[[Stadium Municipal]], [[Toulouse]], France||58||{{fb|Russia}}||3–0||3–0||UEFA Euro 2016 |- !scope=row|23 |rowspan=2|5 September 2016||rowspan=2|Cardiff City Stadium, Cardiff, Wales||rowspan=2|62||rowspan=2|{{fb|Moldova}}||3–0||rowspan=2|4–0||rowspan=2|[[2018 FIFA World Cup qualification]] |- !scope=row|24 |4–0 |- !scope=row|25 |9 October 2016||Cardiff City Stadium, Cardiff, Wales||64||{{fb|Georgia}}||1–0||1–1||2018 FIFA World Cup qualification |- !scope=row|26 |12 November 2016||Cardiff City Stadium, Cardiff, Wales||65||{{fb|Serbia}}||1–0||1–1||2018 FIFA World Cup qualification |} == അവലംബം == {{reflist|30em}} ==ബാഹ്യ കണ്ണികൾ== {{Commons category|Gareth Bale}} {{Wikinews category|Gareth Bale}} *[http://www.realmadrid.com/en/football/squad/gareth-bale Real Madrid profile] *{{UEFA player|102225}} *{{FIFA player|299610}} *[http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.overview.html/gareth-bale Premier League profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213231950/http://www.premierleague.com/en-gb/players/profile.overview.html/gareth-bale |date=2013-12-13 }} *{{ESPN FC|77653/gareth-bale}} *{{Soccerbase}} *{{NFT player|id=14541}} {{Real Madrid C.F. squad}} {{Navboxes colour |title=Awards |bg=gold |fg=navy |list1= }} [[വർഗ്ഗം:1989-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:വെൽഷ് ഫുട്ബോൾ കളിക്കാർ]] stbh02nc245g6piwfktzhbw33m3qbqz 0 411661 4627146 4567553 2026-05-31T06:55:27Z ~2026-32349-14 218575 /* ഇന്ദിരാഗാന്ധിയും ഹേമാംബിക ക്ഷേത്രവും */ 4627146 wikitext text/x-wiki {{ആധികാരികത}} {{Infobox Mandir | name = കല്ലേക്കുളങ്ങര ഹേമാംബികാക്ഷേത്രം | image = | alt = | caption = | map_type = | map_caption = | coordinates = | other_names = | proper_name = | country = [[ഇന്ത്യ]] | state = [[കേരളം]] | district = [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]] | location = [[കല്ലേക്കുളങ്ങര]] | elevation_m = | deity = [[ദുർഗ്ഗ|ദുർഗ്ഗാദേവി]] | festivals = [[നവരാത്രി]] | architecture = കേരളീയ ക്ഷേത്രനിർമ്മാണശൈലി | temple_quantity = 3 | monument_quantity = | inscriptions = | year_completed = ഏകദേശം അഞ്ഞൂറുവർഷം മുമ്പ് | creator = കുറൂർ നമ്പൂതിരി | governing_body = [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്]] | website = }} [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] [[പാലക്കാട്]] നഗരത്തിന് സമീപം [[കല്ലേക്കുളങ്ങര]] എന്ന ദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രസിദ്ധമായ ഒരു [[ക്ഷേത്രം (ആരാധനാലയം)|പരാശക്തി ക്ഷേത്രമാണ്]] '''പാലക്കാട്‌ ശ്രീ ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രം'''. പാലക്കാട്‌ ജില്ലാ ആസ്ഥാനത്തിൽ നിന്നും അഞ്ച് കിലോമീറ്റർ മാത്രമാണ് ഈ ക്ഷേത്രത്തിലേക്കുള്ള ദൂരം. കൈപ്പത്തി ക്ഷേത്രം എന്നും ഈ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം അറിയപ്പെടുന്നു. പുരാതന കേരളത്തിന്റെ രക്ഷക്കായി പ്രതിഷ്ഠിക്കപ്പെട്ട നാല് അംബികാലയങ്ങളിലൊന്നാണിത്. [[ഭഗവതി]] ആദിപരാശക്തിയുടെ അനുഗ്രഹിക്കുന്ന ഭാവത്തിലുള്ള രണ്ട് [[കൈപ്പത്തി]]കളാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രതിഷ്ഠ. മറ്റൊരു ക്ഷേത്രത്തിലും ഇത്തരം പ്രതിഷ്ഠയില്ല എന്നതുതന്നെ ഇതിനെ ശ്രദ്ധേയമാക്കുന്നു.{{fact}} നൃത്തം, സംഗീതം, സിനിമ, സാഹിത്യം, വിദ്യാഭ്യാസം തുടങ്ങിയ മേഖലയിൽ ഉള്ള ഭക്തരുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയാണ് ഈ പ്രസിദ്ധമായ ക്ഷേത്രം. തീരാത്ത ദുരിതങ്ങളിൽ നിന്നും, മാറാ രോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തി തേടിയും, വിദ്യാഭ്യാസ ഉയർച്ചക്കായും ഭക്തർ ഇങ്ങോട്ടേക്കു എത്തുന്നു. കൊല്ലൂർ മൂകാംബിക, കോഴിക്കോട് ലോകനാർക്കാവ് ലോകാംബിക, കന്യാകുമാരി ബാലാംബിക എന്നിവയാണ് മറ്റു 3 ക്ഷേത്രങ്ങൾ. '''ഏമൂർ ഹേമാംബിക ക്ഷേത്രം''' എന്നുമറിയപ്പെടുന്ന ഈ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കുവാൻ ധാരാളം ഭക്തജനങ്ങളെത്തുന്നു. [[മഹാകാളി]], [[മഹാലക്ഷ്മി]], [[മഹാസരസ്വതി]] എന്നി മൂന്ന് പ്രധാന ഭാവങ്ങളിലാണ് ഹേമാംബികാദേവി പൂജിയ്ക്കപ്പെടുന്നത്. ക്ഷേത്രത്തിലെ ഏക ആഘോഷമായ [[നവരാത്രി]] ഉത്സവം അതിവിശേഷമാണ്. ആയിരക്കണക്കിന് ഭക്തർ നവരാത്രി സമയത്ത് ഇവിടം സന്ദർശിക്കുന്നു. <ref>https://www.manoramaonline.com/astrology/astro-news/2018/06/09/kallekulangara-hemambika-temple.html</ref><ref>https://malayalam.nativeplanet.com/travel-guide/kallekulangara-temple-palakkad-history-timing-how-reach-003158.html</ref><ref>https://www.mathrubhumi.com/palakkad/malayalam-news/palakkadu-1.1412465{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ]] പിളർപ്പിനുശേഷം [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി]] ഈ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിച്ചിരുന്നു.<ref name=wd/> ഇവിടുത്തെ കൈപ്പത്തി പ്രതിഷ്ഠയിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടാണ് കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിക്ക് 'കൈപ്പത്തി' ചിഹ്നം നൽകാൻ തീരുമാനിച്ചതെന്നുള്ള ഒരു കഥ കേരളത്തിൽ പ്രചരിയ്ക്കുന്നുണ്ട്.<ref name=wd>{{cite web |url=http://malayalam.webdunia.com/article/election-history-malayalam/%E2%80%98%E0%B4%95%E0%B5%88%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF-%E0%B4%9A%E0%B4%BF%E0%B4%B9%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%82%E2%80%98-%E0%B4%8E%E0%B4%99%E0%B5%8D%E0%B4%99%E0%B4%A8%E0%B5%86-%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B5%BA%E0%B4%97%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B8%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%87%E0%B4%A4%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%BF-114012500041_1.htm |title=‘കൈപ്പത്തി ചിഹ്നം‘ എങ്ങനെ കോണ്ഗ്രസിന്റേതായി? |publisher=വെബ് ദുനിയ |date=2014-01-25 |accessdate=2018-02-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191221152248/http://malayalam.webdunia.com/article/election-history-malayalam/%25E2%2580%2598%25E0%25B4%2595%25E0%25B5%2588%25E0%25B4%25AA%25E0%25B5%258D%25E0%25B4%25AA%25E0%25B4%25A4%25E0%25B5%258D%25E0%25B4%25A4%25E0%25B4%25BF-%25E0%25B4%259A%25E0%25B4%25BF%25E0%25B4%25B9%25E0%25B5%258D%25E0%25B4%25A8%25E0%25B4%2582%25E2%2580%2598-%25E0%25B4%258E%25E0%25B4%2599%25E0%25B5%258D%25E0%25B4%2599%25E0%25B4%25A8%25E0%25B5%2586-%25E0%25B4%2595%25E0%25B5%258B%25E0%25B5%25BA%25E0%25B4%2597%25E0%25B5%258D%25E0%25B4%25B0%25E0%25B4%25B8%25E0%25B4%25BF%25E0%25B4%25A8%25E0%25B5%258D%25E0%25B4%25B1%25E0%25B5%2587%25E0%25B4%25A4%25E0%25B4%25BE%25E0%25B4%25AF%25E0%25B4%25BF-114012500041_1.htm |archivedate=2019-12-21 |url-status=bot: unknown }}</ref> ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിനടുത്തായി [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ചേന്ദമംഗലം മഹാദേവക്ഷേത്രം|ചേന്ദമംഗലം]], [[കല്ലേക്കുളങ്ങര ഈശ്വരമംഗലം ശിവക്ഷേത്രം|ഈശ്വരമംഗലം]] എന്നീ പേരുകളിൽ രണ്ട് [[ശിവൻ|ശിവക്ഷേത്രങ്ങളുമുണ്ട്]]. ഭഗവതി ദർശനം നടത്തുന്നവർ ഇവിടെ ദർശനം നടത്തുന്നത് വിശേഷമാണ്. [[മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡ്|മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെ]] കീഴിലാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. ==ഐതിഹ്യം== [[ശങ്കരാചാര്യർ|ആദി ശങ്കരാചാര്യരുടെ]] കാലത്ത് നടന്നതെന്ന് പറയപ്പെടുന്ന ഒരു സംഭവമാണ് ഹേമാംബികാ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉദ്ഭവത്തിനു പിന്നിൽ. ഇന്ന് ക്ഷേത്രമിരിയ്ക്കുന്ന സ്ഥലത്തുനിന്ന് ഏകദേശം 15 കിലോമീറ്റർ മാറി ഇന്നത്തെ [[മലമ്പുഴ ഡാം|മലമ്പുഴ ഡാമിന്റെ]] എതിർവശത്തായി ഘോരവനത്തിൽ മലമുകളിൽ ഒരു ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രമുണ്ടായിരുന്നു. ഭക്തരായ കുറൂർ, കൈമുക്ക് നമ്പൂതിരിമാർ എല്ലാ ബുദ്ധിമുട്ടുകളും സഹിച്ച് ദിവസവും അവിടം വരെ പോയി ദർശനം നടത്തുമായിരുന്നു. വർഷങ്ങളോളം അവരുടെ ഈ ചിട്ടയിൽ മാറ്റമുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഒരുദിവസം, യാത്രയുടെ വിഷമവും പ്രായാധിക്യവും മൂലം അവർ വഴിയിൽ ഒരു മരച്ചുവട്ടിൽ വിശ്രമിയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു. ആ സമയത്ത് ദുർഗാഭഗവതി അവർക്കു മുന്നിൽ ഒരു വൃദ്ധയുടെ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട് ഏതാനും പഴങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചു. അവ കഴിച്ചതും അവർക്ക് സന്തോഷമായി. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ കുറൂരും കൈമുക്കും കൂടി ക്ഷേത്രത്തിലേയ്ക്ക് പോകും വഴി തലേന്ന് വിശ്രമിച്ച സ്ഥലത്ത് ഒരു ആന നിൽക്കുന്നത് കാണാനിടയായി; ആ ആനയുടെ അടുത്ത് സ്വർണ്ണപ്രഭയോടെ ജഗദംബികയും! അന്നുമുതൽ അവരുടെ യാത്ര ആ മരച്ചുവട്ടിലേയ്ക്കായി. എന്നാൽ, പ്രായം വീണ്ടും അതിക്രമിച്ചപ്പോൾ അവിടം വരെയും പോകാൻ അവർക്ക് കഴിയാതായി. ഒരു ദിവസം രാത്രി ഉറങ്ങുന്നതിനിടയിൽ ഭഗവതി കുറൂരിന് സ്വപ്നദർശനം നൽകുകയും താൻ അടുത്തുള്ള തടാകത്തിൽ കുടികൊള്ളുന്നതായിരിയ്ക്കും എന്ന് അരുളുകയും ചെയ്തു. പിറ്റേന്ന് രാവിലെ എഴുന്നേറ്റ കുറൂർ സുഹൃത്തായ കൈമുക്കിനോടൊപ്പം കുളിയ്ക്കാനായി തടാകത്തിൽ ചെന്നു. ആ സമയത്താണ് തടാകത്തിൽ നിന്ന് അതിസുന്ദരമായ രണ്ട് കൈകൾ പൊന്തിവരുന്നതായി കണ്ടത്. അവ ദേവിയുടേതാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയ കുറൂരും കൈമുക്കും പ്രായാധിക്യം വകവയ്ക്കാതെ ആ ഭാഗം വരെ നീന്തിച്ചെന്ന് കൈകൾ പിടിയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ, ആ നിമിഷം തന്നെ കൈകൾ രണ്ടും കല്ലായി! 'കല്ലേക്കുളങ്ങര' എന്ന പേര് ഈ സംഭവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിയ്ക്കുന്നു. തുടർന്ന്, ആ ഭക്തർ കൈകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട ഭാഗത്തിനടുത്തുള്ള തടാകഭാഗങ്ങൾ നികത്തി ക്ഷേത്രം പണിയിയ്ക്കുകയും ശിഷ്ടകാലം ഭഗവതിയെ ഉപാസിച്ച് ജീവിയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. == വഴിപാടുകൾ == രോഗശാന്തി, സന്താനലബ്ദി, വിദ്യാപുരോഗതി തുടങ്ങിയ അനുഗ്രഹങ്ങൾക്കായി വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും വിശ്വാസികൾ ഇവിടെ എത്താറുണ്ട്. കുട്ടികളില്ലാത്ത ദമ്പതിമാർ ഇവിടെ എത്തി പ്രാർഥിച്ചാൽ കുഞ്ഞുണ്ടാകുമെന്നും കുഞ്ഞുണ്ടായി ആറു മാസത്തിനു ശേഷം ഇവിടെ എത്തി അടിമ കിടത്തണമെന്നും കൂടാതെ തൊട്ടിൽ സമർപ്പിക്കണമെന്നുമാണ് വിശ്വാസം. കുട്ടിയും തൊട്ടിയും എന്നാണ് ഈ വഴിപാട് അറിയപ്പെടുന്നത്. ദേവി മാഹാത്മ്യ പാരായണം ഇവിടെ വിശേഷാൽ വഴിപാടാണ്. രോഗനാശത്തിനും ദുരിതശാന്തിക്കുമായി ഐശ്വര്യത്തിനുമായി ദേവി മഹാത്മ്യം പതിനൊന്നാം അദ്ധ്യായമാണ് ഇവിടെ പാരായണം ചെയ്യേണ്ടത്. വിദ്യാഭ്യാസ ഉയർച്ചക്ക് നാലാം അദ്ധ്യായം പാരായണം ചെയ്യുക എന്നതാണ് വഴിപാട്. == നവരാത്രി ഉത്സവം == ക്ഷേത്രത്തിലെ പ്രധാന ഉത്സവം നവരാത്രി ആഘോഷമാണ്. കേരളത്തിലെ മിക്ക ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഇത് പ്രധാനമാണെങ്കിലും ഇവിടെ അതി വിശേഷമായ മഹോത്സവമാണ്. മറ്റു കോടിയേറ്റ് ഉത്സവങ്ങൾ ഇല്ല. നവരാത്രി ദിവസങ്ങളിൽ കേരളത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും ധാരാളം ഭക്തർ ഇവിടെ എത്തിച്ചേരുന്നു. നവരാത്രിയിൽ ഇവിടുത്തെ ഭഗവതി ദർശനം സർവ്വ അനുഗ്രഹദായകമാണ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. സരസ്വതി ഭാവം ഉള്ളതിനാൽ വിജയദശമി നാളിലെ വിദ്യാരംഭം ഇവിടെ അതി വിശേഷമാണ്. == ഭഗവതിയുടെ മൂന്ന് ഭാവങ്ങൾ == ദുർഗാ സ്വരൂപിണിയായ ഹേമാംബിക ദേവി പ്രധാനമായും മൂന്ന് ഭാവങ്ങളിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു. മഹാസരസ്വതി, മഹാലക്ഷ്മി, മഹാകാളി എന്നിവയാണ് അത്‌. അതിനാൽ രാവിലെ പണപ്പായസം, ഉച്ചക്ക് പാല്പായസം, വൈകിട്ട് കടുംപായസം എന്നിവയാണ് നിവേദ്യം. == ഇന്ദിരാഗാന്ധിയും ഹേമാംബിക ക്ഷേത്രവും == 1982 ൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ പിളർപ്പിനു ശേഷം ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഈ ക്ഷേത്രം സന്ദർശിച്ചിരുന്നുവത്രെ. ലീഡർ കെ കരുണാകൻരെ ഒപ്പമായിരുന്നു അന്ന് ഇന്ദിരാഗാന്ധി ഇവിടം സന്ദർശിച്ചത്. അനുഗ്രഹിക്കുന്ന കൈപ്പത്തി ഇവിടെ എത്തിയ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയെ ഏറ്റവും ആകർഷിച്ചത് അനുഗ്രഹിക്കുന്ന രൂപത്തിലുള്ള കൈപ്പത്തിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ തന്നെയാണ്. കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ പിളർപ്പിനു ശേഷം ഇവിടുത്തെ പ്രതിഷ്ഠയിൽ നിന്നുമാണ് കൈപ്പത്തി ചിഹ്നം കോൺഗ്രസിനു നല്കുവാൻ ഇവർ തീരുമാനിച്ചത് എന്നൊരു കഥ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. ഇന്ദിരാഗാന്ധി ക്ഷേത്രം സന്ദർശിച്ചതിന്റെ ചിത്രങ്ങൾ ഇവിടെ ഇപ്പോഴും സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. == ഭഗവതി സ്തുതികൾ == ജ്ഞാനിനാമപി ചേതാംസി ദേവീ ഭഗവതി ഹി സാ ബലാദാകൃഷ്യ മോഹായ മഹാമായാ പ്രയച്ഛതി (1) ദുർഗ്ഗേ സ്മൃതാ ഹരസി ഭീതിമശേഷജന്തോഃ സ്വസ്ഥൈഃ സ്മൃതാ മതിമതീവ ശുഭാം ദദാസി ദാരിദ്ര്യദുഃഖഭയഹാരിണി കാ ത്വദന്യാ സർവ്വോപകാരകരണായ സദാർദ്രചിത്താ (2) സർവ്വമംഗളമാംഗല്യേ ശിവേ സർവ്വാർത്ഥസാധികേ ശരണ്യേ ത്ര്യംബകേ ഗൗരീ നാരായണി നമോസ്തുതേ (3) ശരണാഗത ദീനാർത്ത പരിത്രാണപരായണേ സർവ്വസ്യാർത്തിഹരേ ദേവീ നാരായണി നമോസ്തുതേ (4) സർവ്വസ്വരൂപേ സർവ്വേശേ സർവ്വശക്തി സമന്വിതേ ഭയേഭ്യ സ്ത്രാഹിനോ ദേവി ദുർഗ്ഗേ ദേവി നമോസ്തുതേ (5) ജ്വാലാ കരാള മത്യുഗ്രം അശേഷാസുരസൂദനം തൃശൂലം പാതു നോ ഭീതേർ ഭദ്രകാളി നമോസ്തുതേ (6) രോഗാന ശേഷാന പഹംസി തുഷ്ടാ രുഷ്ടാ തു കാമാൻ സകലാനഭീഷ്ടാൻ ത്വാമാശ്രിതാനാം ന വിപന്നരാണാം ത്വാമാശ്രിതാ ഹ്യാശ്രയതാം പ്രയാന്തി (7) സർവ്വബാധാ പ്രശമനം ത്രൈലോകസ്യാഖിലേശ്വരീ ഏവമേവ ത്വയാ കാര്യം അസ്മദ്വൈരി വിനാശനം (8) ദേവി മാഹാത്മ്യം ആയുർദേഹി ധനംദേഹി വിദ്യാം ദേഹി മഹേശ്വരീ സമസ്തമഖിലം ദേഹി ദേഹിമേ പരമേശ്വരീ. ലളിതേ സുഭഗേ ദേവി സുഖസൗഭാഗ്യദായിനി അനന്തം ദേഹി സൗഭാഗ്യം മഹ്യം തുഭ്യം നമോനമ: അംബികാ അനാദിനിധനാ ആശ്വാരൂഡാ അപരാജിത ദുർഗ്ഗായൈ ദുർഗ്ഗപാരായൈ സാരായൈ സർവ്വകാരിണ്യൈ ഖ്യാത്യൈ തഥൈവ കൃഷ്ണായൈ ധൂമ്രായൈ സതതം നമഃ യാ ദേവീ സർവ്വ ഭൂതേഷു ശക്തിരൂപേണ സംസ്ഥിതാ നമസ്തസ്യൈ നമസ്തസ്യൈ നമസ്തസ്യൈ നമോ നമ: കാത്യായനീ മഹാമായേ ഭവാനീ ഭുവനേശ്വരീ സംസാരസാഗരേ മഗ്നം ദീനം മാം കരുണാമയീ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാരാദ്ധ്യേ പ്രസീദ ജഗദംബികേ മനോഭിലഷിതം ദേവീ വരംദേഹീ നമോസ്തുതേ. == എത്തിച്ചേരുവാൻ == പാലക്കാട് അകത്തേത്തറ എന്ന ഗ്രാമത്തിലെ കല്ലേക്കുളങ്ങര എന്ന സ്ഥലത്താണ് ഈ ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പാലക്കാട്‌ നഗര പ്രദേശത്തോട് ചേർന്നു കിടക്കുന്ന ക്ഷേത്രമാണിത്. പാലക്കാട്‌ നഗരത്തിൽ നിന്നും മലമ്പുഴ റോഡിൽ 8 കി.മി ഇങ്ങോട്ടേക്കുള്ളത്. പാലക്കാട്‌ നിന്നും മലമ്പുഴയ്ക്ക് യാത്ര ചെയ്യുന്നവർക്ക് എളുപ്പത്തിൽ ഇവിടെ എത്തിച്ചേരാം. ബസ് സർവീസുകളും ലഭ്യമാണ്. പാലക്കാട്ടെ പ്രധാന റയിൽവേ സ്റ്റേഷനായ ഒലവക്കോട് നിന്നും ഒന്നര കിലോമീറ്റർ വടക്കു ഭാഗത്തേക്ക്‌ സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിലെത്താം. ധാരാളം ട്രെയിനുകൾ ഇവിടെ നിർത്താറുണ്ട്. == അവലംബം == {{reflist}} {{Hinduism-stub}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ദേവീക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പാലക്കാട് ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] 6yc7n6b5v3b3p7cwti0yt0nqqmle61q 0 428112 4627017 4576974 2026-05-30T13:17:39Z Altocar 2020 144384 /* */ 4627017 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | name = ഡി.കെ.ശിവകുമാർ | image = The Deputy Chief Minister of Karnataka, Shri D. K. Shivkumar.jpg | birth_date = {{birth date and age|1962|05|15|df=yes}} | birth_place = കനകപുര, മൈസൂർ, കർണാടക | death_date = | death_place = | office = നിയുക്ത കർണാടക മുഖ്യമന്ത്രി | term = 3 ജൂൺ 2026 | predecessor = സിദ്ധരാമയ്യ | successor = | office2 = കർണാടക, ഉപമുഖ്യമന്ത്രി(ജലവിഭവം,ബാംഗ്ലൂരു നഗരവികസനം) | term2 = 2023 മെയ് 20-തുടരുന്നു | predecessor2 = ലക്ഷ്മൺ സാവേദി | successor2 = | office3 = കർണാടക, പി.സി.സി. പ്രസിഡൻറ് | term3 = 2020-തുടരുന്നു | predecessor3 = ദിനേഷ് ഗുണ്ടുറാവു | successor3 = | office4 = സംസ്ഥാന ജലവിഭവ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term4 = 2018-2019 | predecessor4 = എം.ബി.പാട്ടീൽ | successor4 = രമേശ് ജാർക്കിഹോളി | office5 = നിയമസഭാംഗം | term5 = 2023, 2018, 2013, 2008, 2004, 1999, 1994, 1989 | constituency5 = * കനകപുര * സാത്തന്നൂർ | party = [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | spouse = ഉഷ | children = 3 | year = 2023 | date = 20 മെയ് | source = https://www.veethi.com/india-people/d._k._shivakumar-profile-13289-19.htm വീഥി.കോം }} ഏഴു തവണ നിയമസഭാംഗം, നാല് തവണ സംസ്ഥാന കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രി എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച കർണാടകയിൽ നിന്നുള്ള മുതിർന്ന ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് നേതാവും നിലവിൽ സംസ്ഥാന ഉപ-മുഖ്യമന്ത്രിയും<ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2023/05/18/karnataka-election-2023-dk-shivakumar-accepting-deputy-cm-post-sonia-gandhis-big-role.html</ref> കർണാടക പി.സി.സിയുടെ പ്രസിഡൻറുമാണ് ''ദൊദ്ദലഹള്ളി കെമ്പഗൗഡ ശിവകുമാർ '' അഥവാ '' ഡി.കെ.എസ് '' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ''' ഡി.കെ.ശിവകുമാർ.(ജനനം 15 മെയ് 1962) ''' ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും വലിയ ധനികനായ നിയമസഭാംഗം എന്ന നിലയിലാണ് ശിവകുമാർ അറിയപ്പെടുന്നത്. 2018-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ സ്വത്ത് വിവരമനുസരിച്ച് ഏകദേശം ₹ 840 കോടി രൂപയുടെ ആസ്തിയാണ് ശിവകുമാറിന് ഉള്ളത്.<ref>https://www.manoramaonline.com/news/india/2020/03/11/New-PCC-Chief-for-Karntaka-and-Delhi.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2019/09/04/dk-shivakumar-the-crisis-manager-of-congress-held.html</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2020/03/12/d-k-shivakumar-appointed-karnataka-pcc-president.html</ref><ref>https://www.hindustantimes.com/india-news/the-journey-of-a-cong-firefighter/story-ZN02dpSPuocDed5dGu0KSP.html</ref> == ജീവിതരേഖ == കർണാടകയിലെ [[മൈസൂരു|മൈസൂർ]] താലൂക്കിലെ കനകപുരയിലെ ഒരു വൊക്കലിംഗ കുടുംബത്തിൽ കെമ്പഗൗഡയുടേയും ഗൗരമ്മയുടേയും മകനായി 1962 മെയ് 15ന് ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം ബാംഗ്ലൂരിലുള്ള ശ്രീ ജഗദ് ഗുരു രങ്കാചാര്യ കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദവും കർണാടക ഓപ്പൺ യൂണിവേഴ്സിറ്റിയിൽ നിന്ന് എം.എ ബിരുദവും നേടി. == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == 1982-ൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയിൽ ചേർന്ന ശിവകുമാർ 1985-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സത്തന്നൂരിൽ എച്ച്.ഡി.ദേവഗൗഡക്കെതിരെ മത്സരിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. 1989-ൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ സത്തന്നൂരിൽ നിന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായ ശിവകുമാർ പിന്നീട് 2004 വരെ സത്തന്നൂരിനെ പ്രതിനിധീകരിച്ചു. 2008-ൽ മണ്ഡല പുനർനിർണയത്തെ തുടർന്ന് കനകപുരയിലേക്ക് മാറിയ ശിവകുമാർ 2008, 2013, 2018 എന്നീ വർഷങ്ങളിൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കനകപുരയിൽ നിന്ന് വീണ്ടും നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു.<ref>https://www.indianexpress.com/elections/karnataka-assembly-elections-2018-d-k-shivakumar-man-who-saved-the-day-for-congress-has-eyes-on-bigger-prize-5183725/lite/</ref><ref>https://www.financialexpress.com/elections/karnataka-assembly-elections-2018/dk-shivakumar-kanakapura-constituency-karnataka-election-result-2018-updates/1166800/</ref> 2018-ൽ നടന്ന നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കർണാടകയിൽ 104 സീറ്റ് നേടി ബി.ജെ.പി വലിയ ഒറ്റകക്ഷിയായപ്പോൾ കോൺഗ്രസ്- ജെ.ഡി.എസ് സഖ്യ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ ചർച്ചകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയത് ശിവകുമാറായിരുന്നു. ഒടുവിൽ 2019 വരെ നീണ്ടു നിന്ന സഖ്യസർക്കാരിൽ 80 പേരുള്ള കോൺഗ്രസ് എം.എൽ.എമാർ 37 പേരുള്ള ജനതാദൾ സെക്യുലർ പാർട്ടിക്ക് പിന്തുണ നൽകി സ്വതന്ത്രരടക്കം 120 പേരുടെ പിന്തുണയോടെ സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചു. ജനതാദൾ സെക്യുലർ നേതാവ് എച്ച്.ഡി.കുമാരസ്വാമി മുഖ്യമന്ത്രിയായും മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവ് ജി.പരമേശ്വര ഉപ-മുഖ്യമന്ത്രിയായും സ്ഥാനമേറ്റു. 2017-ൽ നടന്ന രാജ്യസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പാർട്ടി മാറ്റ ഭീഷണിയെ തുടർന്ന് ഗുജറാത്തിൽ നിന്നുള്ള 42 എം.എൽ.എമാരെ ബാംഗ്ലൂരിലെ റിസോർട്ടിൽ താമസിപ്പിക്കാൻ മുൻകൈ എടുത്തതും ശിവകുമാറാണ്. 2017-ൽ ഗുജറാത്തിൽ നിന്ന് രാജ്യസഭയിലേക്ക് മത്സരിച്ച മുതിർന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാവ് അഹമ്മദ് പട്ടേൽ വിജയിക്കാൻ ഇത് കാരണമായി. കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി നേതാക്കളായ സോണിയ ഗാന്ധിയുമായും മകൻ രാഹുൽ ഗാന്ധിയുമായും അടുത്ത ബന്ധം കാത്തു സൂക്ഷിക്കുന്ന ശിവകുമാർ കർണാടകയിലെ ശക്തനായ കോൺഗ്രസ് നേതാവ് എന്ന നിലയിലാണ് ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്. ''' പ്രധാന പദവികളിൽ ''' * 1989 : നിയമസഭാംഗം, സത്തന്നൂർ(1) * 1991-1992 : സംസ്ഥാന ജയിൽ വകുപ്പ് മന്ത്രി * 1994 : നിയമസഭാംഗം, സത്തന്നൂർ(2) * 1999 : നിയമസഭാംഗം, സത്തന്നൂർ(3) * 1999-2004 : സംസ്ഥാന നഗര വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2004 : നിയമസഭാംഗം, സത്തന്നൂർ(4) * 2008 : നിയമസഭാംഗം, കനകപുര(5) * 2008-2010 : കർണാടക പി.സി.സി വർക്കിംഗ് പ്രസിഡൻ്റ് * 2013 : നിയമസഭാംഗം, കനകപുര(6) * 2014-2018 : സംസ്ഥാന ഊർജ വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2018 : നിയമസഭാംഗം, കനകപുര(7) * 2018 : സംസ്ഥാന ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2018-2019 : സംസ്ഥാന ജലവിഭവ വകുപ്പ് മന്ത്രി * 2020-തുടരുന്നു : കർണാടക പി.സി.സി പ്രസിഡൻ്റ് * 2023-തുടരുന്നു : നിയമസഭാംഗം, സാത്തനൂർ(8) * 2023-തുടരുന്നു : ജലവിഭവ, ബാംഗ്ലൂർ നഗരവികസന വകുപ്പുകളുടെ ചുമതലയുള്ള കർണാടക ഉപ-മുഖ്യമന്ത്രി == സ്വകാര്യ ജീവിതം == * ഭാര്യ : ഉഷ * മക്കൾ : * ഐശ്വര്യ * ആഭരണ * ആകാശ് == അവലംബങ്ങൾ == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:1962-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:കർണാടകയിൽ നിന്നുമുള്ള ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] 84s4zm1atb1mix3e5fnu8jsqkvegy2v 0 465487 4627104 4551155 2026-05-31T00:46:24Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627104 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Cullinan Diamond}} {{Infobox gem | name = കുള്ളിനൻ വജ്രം | image = File:Rough cullinan diamond.jpg | caption = കുള്ളിനൻ വജ്രം | weight = {{convert|3106.75|carat|g|abbr=on}} | color = Near colourless<ref>Bariand and Duchamp, p. 101.</ref> | cut = 105 stones of assorted cuts | mine = [[പ്രീമിയർ മൈൻ]] | country = ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക | cutter = [[Royal Asscher Diamond Company|ആസ്ച്ചർ ബ്രദേർസ്]] | original_owner = പ്രീമിയർ ഡയമണ്ട് മൈനിംഗ് കമ്പനി | owner = Queen [[Elizabeth&nbsp;II]] in right of [[Corporation sole#The Crown|the Crown]] (I and II) and as a private individual (III–IX) | value = }} 1905 ജനുവരി 26-ന് [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]]യിലെ [[Cullinan, Gauteng|കുള്ളിനൻ]] പട്ടണത്തിലെ പ്രീമിയർ നമ്പർ 2 വജ്ര ഖനിയിൽ നിന്നു കണ്ടെത്തിയ 3,106.75 കാരറ്റ് (621.35 ഗ്രാം) ഭാരമുള്ളതും ലോകത്ത് ഇതുവരെ കണ്ടെത്തിയതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും ഗുണമേന്മയുള്ളതുമായ പരുക്കൻ [[വജ്രം|വജ്രമാണ്]] '''കുള്ളിനൻ വജ്രം'''.<ref name="centennial">Scarratt and Shor, p. 120.</ref> ഈ [[വജ്രം|വജ്രത്തിന്]] ഇത് കുഴിച്ചെടുത്ത ഖനിയുടെ ചെയർമാനായിരുന്ന [[Thomas Cullinan (diamond magnate)|തോമസ് കുള്ളിനൻ്റെ]] പേര് നൽകുകയുണ്ടായി. 1905 ഏപ്രിൽ മാസത്തിൽ [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] കുള്ളിനൻ വജ്രം വിൽപനയ്ക്കു വച്ചുവെങ്കിലും രണ്ടുവർഷത്തോളം അതിന്റെ വിൽപ്പന നടന്നില്ല. 1907-ൽ ട്രാൻസ്വാൾ കോളനി സർക്കാർ [[വജ്രം]] വാങ്ങുകയും എഡ്വേർഡ് ഏഴാമൻ രാജാവിന് അദ്ദേഹത്തിൻറെ 66-ആം [[പിറന്നാൾ|ജന്മദിന]] സമ്മാനമായി നൽകുകയും ചെയ്തു. കുള്ളിനനിൽനിന്ന് വിവിധ വലിപ്പത്തിലുള്ള ഒൻപത് വജ്രങ്ങൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഇവയിൽ ഏറ്റവും വലിപ്പമുള്ളത് കുള്ളിനൻ I അഥവാ ഗ്രേറ്റ് സ്റ്റാർ ഓഫ് ആഫ്രിക്ക എന്ന വജ്രമായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|title=കള്ളിനൻ: ആഫ്രിക്കയുടെ മണ്ണിൽ നിന്നുയർന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വജ്രം|url=https://www.manoramaonline.com/children/wonder-world/2021/01/28/world-s-largest-diamond-the-cullinan.html|access-date=2021-01-28|website=ManoramaOnline|language=ml}}</ref>530.4 [[കാരറ്റ് (പിണ്ഡം)|കാരറ്റുള്ള]] (106.08 ഗ്രാം) ഇത് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ക്ലിയർ കട്ട് വജ്രമാണ്. == കണ്ടെത്തലും ആദ്യകാല ചരിത്രവും == [[File:FGS_Wells_with_Cullinan_Diamond.jpg|കണ്ണി=https://en.wikipedia.org/wiki/File:FGS_Wells_with_Cullinan_Diamond.jpg|ലഘുചിത്രം|ഫ്രെഡറിക് വെൽസും വജ്രവും]] 1905 ജനുവരി 26-ന്, ഖനിയുടെ ഉപരിതല മാനേജരായിരുന്ന ഫ്രെഡറിക് വെൽസ്, [[കുള്ളിനാൻ|കള്ളിനാൻ]] പട്ടണത്തിലെ [[ട്രാൻസ്‍വാൾ പ്രൊവിൻസ്|ട്രാൻസ്വാൾ]] കോളനിയിലുള്ള പ്രീമിയർ ഖനിയിൽ, ഭൌമോപരിതലത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 18 അടി (5.5 മീറ്റർ) ആഴത്തിലായി കുള്ളിനൻ വജ്രം കണ്ടെത്തി. കണ്ടെടുക്കുമ്പോൾ ഏകദേശം 10.1 സെന്റിമീറ്റർ (4.0 ഇഞ്ച്) നീളവും, 6.35 സെന്റീമീറ്റർ (2.50 ഇഞ്ച്) വീതിയും, 5.9 സെന്റീമീറ്റർ (2.3 ഇഞ്ച്) ആഴവുമുണ്ടായിരുന്ന ഈ വജ്രത്തിന്റെ തൂക്കം 3,106 കാരറ്റ് (621.2 ഗ്രാം) ആയിരുന്നു.<ref name="rct">{{cite web|url=https://d9y2r2msyxru0.cloudfront.net/sites/default/files/null/press_release_cullinan_1.pdf|title=Jewellery made from the world's largest diamond is to go on display|accessdate=21 December 2017|date=15 May 2012|publisher=Royal Collection Trust|archive-date=2017-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222105503/https://d9y2r2msyxru0.cloudfront.net/sites/default/files/null/press_release_cullinan_1.pdf|url-status=dead}}</ref> 1902 ൽ ഈ ഖനി ആരംഭിച്ച സർ തോമസ് കള്ളിനനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പരാമർശമായി പത്രമാദ്ധ്യമങ്ങൾ ഇതിനെ കള്ളിനൻ ഡയമണ്ട് എന്നു പേരിട്ടുവിളിച്ചു.<ref>Scarratt and Shor, p. 122.</ref> 1893-ൽ [[ജാഗേർസ്‍ഫോണ്ടെയ്ൻ]] ഖനിയിൽനിന്നു കണ്ടെടുത്ത 972 കാരറ്റ് (194.4 ഗ്രാം) തൂക്കമുള്ള [[എക്സൽസൈർ ഡയമണ്ട്|എക്സൽസൈർ ഡയമണ്ടിൻറെ]] വലിപ്പത്തിന്റെ ഏകദേശം മൂന്നിരട്ടിയോളം വലിപ്പമുള്ളതായിരുന്നു ഇത്. അതിന്റെ എട്ട് പ്രതലങ്ങളിൽ നാലുഭാഗം മിനുസമുള്ളതായിരുന്നുവെന്നത്, ഇത് ഒരിക്കൽ പ്രാകൃതികമായ ഊർജ്ജത്താൽ തകർന്ന ഒരു വലിയ വജ്രത്തിൻറെ ഭാഗമായിരുന്നു എന്ന സൂചന നൽകുന്നു. [[നീല]]-ശ്വേത വർണ്ണമുണ്ടായരുന്ന വജ്രത്തിനുള്ളിൽ ഒരു ചെറു [[കുമിള|വായു കുമിളയും]] വജ്രത്തിൻറെ ചില കോണുകൾ ഒരു [[മഴവില്ല്]], അല്ലെങ്കിൽ [[ന്യൂട്ടൻസ് വലയം|ന്യൂട്ടൻസ് വലയങ്ങളും]] സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>Hatch, pp. 170–172.</ref> വജ്രം കണ്ടെത്തി അധികം താമസിയാതെതന്നെ ഇത് [[ജൊഹാനസ്‌ബർഗ്|ജൊഹാനസ്ബർഗിലെ]] [[സ്റ്റാൻഡേർഡ് ബാങ്ക്|സ്റ്റാൻഡേർഡ് ബാങ്കിൽ]] പൊതു പ്രദർശനത്തിനു വയ്ക്കുകയുണ്ടായി. അവിടെ ഈ വജ്രത്തിന് ഏകദേശം 8,000 മുതൽ 9,000 വരെ സന്ദർശകരുണ്ടായിരുന്നു. 1905 ഏപ്രിലിൽ, പ്രീമിയർ മൈനിംഗ് കമ്പനിയുടെ [[ലണ്ടൻ]] സെയിൽസ് ഏജൻറായിരുന്ന എസ്. ന്യൂമാൻ & കമ്പനിയിൽ ഇത് നിക്ഷേപിക്കപ്പെട്ടു. അതിന്റെ അസാധാരണ [[മൂല്യം]] കാരണമായി, വജ്രം കൊണ്ടുപോയിരുന്ന കപ്പലിൽ, ക്യാപ്റ്റന്റെ സേഫിനുള്ളിൽ സുരക്ഷിതമായി സൂക്ഷിച്ച വജ്രമടങ്ങിയ പൊതിയുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി അപസർപ്പകരെ നിയമിക്കുകയും യാത്രയിലുടനീളം അവർ ഇതു കാത്തുസൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്ന് ജനശ്രുതിയുണ്ടായി. എന്നാൽ അത് ആളുകളുടെ ശ്രദ്ധയെ വ്യതിചലിപ്പിക്കുവാനുള്ള ഒരു തന്ത്രമായിരുന്നു, വജ്രം മോഷ്ടിക്കുവാൻ തൽപ്പരരായവരുടെ ശ്രദ്ധ തിരിക്കുവാനായി അത് കപ്പലിൽ കൊണ്ടുപോകുന്നതായി പ്രചരിപ്പിക്കപ്പെടുകയും കുള്ളിനൻ ഒരു രജിസ്റ്റേർഡ് പോസ്റ്റ് വഴി ഒരു ലളിതമായ പെട്ടിയിൽ [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡത്തിലേക്ക്]] അയക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു.<ref>Dickinson, pp. 110–111.</ref> വജ്രം [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിൽ]] എത്തിയപ്പോൾ [[ബക്കിങ്ങാം കൊട്ടാരം|ബക്കിംഗ്ഹാം കൊട്ടാരത്തിലേയ്ക്ക്]] വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകുകയും അവിടെ എഡ്വേർഡ് VII രാജാവ് സൂക്ഷ്‌മപരിശോധന നടത്തുകയും ചെയ്തു. [[വജ്രം]] വാങ്ങുവാൻ താൽപര്യമുള്ളവർ മുന്നോട്ടുവന്നുവെങ്കിലും അവരുടെ താൽപര്യങ്ങളെ മറികടന്നുകൊണ്ട് കുള്ളിനൻ രണ്ടു വർഷങ്ങളായി വിൽക്കപ്പെട്ടില്ല.<ref name="rct2">{{cite web|url=https://d9y2r2msyxru0.cloudfront.net/sites/default/files/null/press_release_cullinan_1.pdf|title=Jewellery made from the world's largest diamond is to go on display|accessdate=21 December 2017|date=15 May 2012|publisher=Royal Collection Trust|archive-date=2017-12-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20171222105503/https://d9y2r2msyxru0.cloudfront.net/sites/default/files/null/press_release_cullinan_1.pdf|url-status=dead}}</ref> == എഡ്വേർഡ് VII ലേക്കുള്ള സമർപ്പണം == ട്രാൻസ്വാളിലെ ജനങ്ങൾക്ക് ബ്രിട്ടീഷ് സിംഹാസനത്തോടും വ്യക്തിയെന്ന നിലയിൽ എഡ്വാർഡ് VII നോടുമുള്ള കൂറും വിധേയത്വവും വെളിവാക്കുന്നതിനുള്ള ഒരു അടയാളമായി വജ്രം എഡ്വാർഡ് VII നുവേണ്ടി വിലക്കു വാങ്ങുവാൻ ട്രാൻസ്വാൾ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ലൂയി ബോത്ത]] നിർദ്ദേശിച്ചു. 1907 ആഗസ്റ്റ് മാസത്തിൽ കള്ളിനന്റെ വിധി തീരുമാനിക്കുന്നതിനായി പാർലമെന്റിൽ ഒരു ഹിതപരിശോധന നടക്കുകയും വാങ്ങൽ അംഗീകരിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രമേയം 19 നെതിരെ 42 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിന് വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു. തുടക്കത്തിൽ അക്കാലത്തെ ബ്രിട്ടീഷ് പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ഹെന്റ്രി കാംപ്ബെൽ-ബാന്നെർമാൻ]] വാഗ്ദാനം നിരസിക്കുവാൻ രാജാവിനെ ഉപദേശിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും ഈ സമ്മാനം സ്വീകരിക്കുകയോ നിരസിക്കുകയോ ചെയ്യാനുള്ള തീരുമാനം രാജാവു സ്വയം എടുക്കട്ടെയെന്നു അദ്ദേഹം നിശ്ചയിച്ചു. ഒടുവിൽ അക്കാലത്തെ കൊളോണിയൽ അണ്ടർ-സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന [[വിൻസ്റ്റൺ ചർച്ചിൽ]] വജ്രം ഏറ്റെടുക്കുവാൻ രാജാവിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു. ചർച്ചിൽ വജ്രത്തിന്റെ ഒരു ശരിപ്പകർപ്പ് രാജാവിന് അയച്ചു കൊടുത്തത് ഒരു വെള്ളി താലത്തിൽ അതിഥികളെ കാണിക്കാൻ രാജാവ് ഇഷ്ടപ്പെട്ടിരുന്നു. 1907 ഒക്ടോബർ 17-ന് ട്രാൻസ്വാൾ കോളനി സർക്കാർ അക്കാലത്തെ 150,000 പൗണ്ട് അഥവാ 750,000 യുഎസ് ഡോളറിന് വജ്രം വിലക്കു വാങ്ങി. പൗണ്ട് സ്റ്റെർലിംഗ് പണപ്പെരുപ്പ നിരക്കു കണക്കാക്കിയാൽ ഇത് 2016 ൽ 15 മില്യൺ പൗണ്ടിനു തുല്യമായിരുന്നു. ഖനന ലാഭത്തിന്മേലുള്ള 60% നികുതിയെന്ന നിലയിൽ പ്രീമിയർ ഡയമണ്ട് മൈനിംഗ് കമ്പനിയിൽ നിന്നു ട്രഷറിക്ക് തിരികെ ലഭിച്ചിരുന്നു. [[നോർവെ|നോർവേയിലെ]] രാജ്ഞി, [[സ്പെയിൻ|സ്പെയിനിലെ]] രാജ്ഞി, [[വെസ്റ്റ്മിൻസ്റ്റർ കൊട്ടാരം|വെസ്റ്റ്മിൻസ്റ്റർ]] ഡ്യൂക്ക്, [[ലോർഡ് റെവെൽസ്റ്റോക്ക്]] എന്നിവർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിരവധി അതിഥികളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ 1907 നവംബർ 9 ന് സാൻഡ്രിങ്ഹാം ഹൌസിൽവച്ച് കള്ളിനൻ വജ്രം എഡ്വാർഡ് VII രാജാവിനു സമ്മാനിക്കപ്പെട്ടു. == വജ്രത്തിൻറെ ഛേദനം == പരുക്കൻ കള്ളിനൻ വജ്രത്തെ ഛേദിച്ച് വിവിധ വലിപ്പത്തിലുള്ള കല്ലുകളാക്കി മിനുസപ്പെടുത്തി ഉജ്ജ്വല കാന്തിയുള്ള അമൂല്യ വജ്രങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിനായി [[ആംസ്റ്റർഡാം|ആംസ്റ്റർഡാമിലെ]] ആസ്ച്ചർ ബ്രദേർസിനെ രാജാവു തെരഞ്ഞെടുത്തു. 1908 ജനുവരി 23-ന് [[ലണ്ടൻ|ലണ്ടനിലെ]] കൊളോണിയൽ ഓഫീസിൽ നിന്ന് അബ്രഹാം ആസ്ച്ചർ അതു ശേഖരിച്ചു. അദ്ദേഹം വജ്രം തന്റെ കോട്ടിന്റെ പോക്കറ്റിലിട്ടുകൊണ്ട് [[നെതർലന്റ്സ്|നെതർലാന്റ്സിലേയ്ക്ക്]] [[തീവണ്ടി|തീവണ്ടിയിലും]] ഫെറിയിലുമായി എത്തിച്ചേർന്നു. ഇതിനിടയിൽ, ഒരു റോയൽ നേവി കപ്പൽ വടക്കൻ കടലിനു കുറുകെ ഒരു  ഒഴിഞ്ഞ പെട്ടിയും വഹിച്ചുകൊണ്ടു സഞ്ചരിക്കുകയും വജ്രം കൊള്ളയടിക്കാനുള്ള സാധ്യതയെ വീണ്ടും ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്തു. കപ്പലിൽ വഹിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നത് ഒരു വ്യാജച്ചരക്കാണെന്നുള്ള കാര്യം കപ്പലിന്റെ ക്യാപ്റ്റനുപോലും അറിയില്ലായിരുന്നു. 1908 ഫെബ്രുവരി 10-ന് ജോസഫ് ആസ്ചർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ [[ആംസ്റ്റർഡാം|ആംസ്റ്റർഡാമിലെ]] ഡയമണ്ട് കട്ടിംഗ് ഫാക്ടറിയിൽവച്ച് പരുക്കൻ വജ്രത്തെ പകുതിയായി പിളർത്തി. അക്കാലത്ത് ആധുനിക കാലത്തേതുപോലെയുള്ള ഗുണനിലവാരം ഉറപ്പുവരുത്തുന്നതിനുള്ള [[സാങ്കേതികവിദ്യ]] വികസിച്ചിരുന്നില്ല. അതുപോലെതന്നെ വജ്രം മുറിക്കൽ എന്ന പ്രക്രിയ പ്രയാസമേറിയതും അപകടകരവുമായിരുന്നു. ആഴ്ചകൾ നീണ്ട ആസൂത്രണങ്ങളിലൂടെ ആസ്ച്ചറിനു വജ്രത്തിൽ 0.5 ഇഞ്ചുള്ള (1.3 സെന്റീമീറ്റർ) ആഴത്തിലുള്ള ഒരു പൊട്ടൽ ഉണ്ടാക്കുവാൻ സാധിക്കുകയും ഇത് ഒറ്റ പ്രഹരത്തിൽത്തിന്നെ വജ്രത്തെ ഛേദിക്കുവാൻ ആസ്ച്ചറെ പ്രാപ്തമാക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ നേരിയ പൊട്ടലുണ്ടാക്കാൻ മാത്രമായി നാലു ദിവസമെടുക്കുകയും ആദ്യ ഉദ്യമത്തിൽ ഒരു ഉരുക്ക് കത്തി പൊട്ടിപ്പോകുകയും ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ രണ്ടാമത്തെ കത്തി ചാലിലേയ്ക്ക് ഉറപ്പിക്കുന്നതിൽ വിജയിക്കുകയും വജ്രത്തെ പിളർത്തുന്നതിൽ വിജയിക്കുകയും ചെയ്തു. വജ്രത്തെ കഷണങ്ങളായി വേർപെടുത്തി ചെത്തി രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിന് എട്ടു മാസങ്ങളെടുത്തു. മൂന്നുപേർ ഓരോ ദിവസവും 14 മണിക്കൂർ വീതം ജോലിയെടുത്താണ് ശ്രമകരമായ ഈ പ്രക്രിയ പൂർത്തിയാക്കിയത്.{{wide image|Cullinanroughpieces.jpg|750px|<center>പരുക്കൻ കള്ളിനൻ വജ്രത്തിൽനിന്ന് ഛേദിച്ചെടുത്ത ഒമ്പത് വലിയ കല്ലുകൾ}} == കള്ളിനനിൽനിന്നു മുറിച്ചെടുത്ത വജ്രങ്ങൾ == കള്ളിനൻ പ്രധാന വജ്രത്തിൽനിന്ന് ആകെ 1,055.89 [[കാരറ്റ് (പിണ്ഡം)|കാരറ്റുള്ള]] (211.178 ഗ്രാം) 9 പ്രധാന വജ്രങ്ങളും <ref>{{Cite web |title=ബ്രിട്ടിഷ് റാണിയുടെ രത്നങ്ങളിലെ മഹാതാരം; ആഫ്രിക്കയിൽ പിറവിയെടുത്ത കള്ളിനൻ |url=https://www.manoramaonline.com/children/wonder-world/2022/09/15/cullinan-diamonds-in-british-crown-jewels.html |access-date=2022-09-15 |website=ManoramaOnline |language=ml}}</ref>7.55 കാരറ്റ് (1.510 ഗ്രാം) തൂക്കത്തിൽ (ഓരോന്നും ശരാശരി 0.079 കാരറ്റ്) 96 ചെറിയ കല്ലുകളും ലഭിച്ചിരുന്നു. ഇവ പരുക്കൻ വജ്രത്തിൻറെ ഏകദേശം 34.5 ശതമാനം ഭാഗത്തുനിന്നുള്ളതായിരുന്നു ഇത്.<ref>Spencer, pp. 318–326.</ref> ഇതുകൂടാതെ 9.5 കാരറ്റ് തൂക്കത്തിൽ (1.90 ഗ്രാം) മിനുക്കാത്ത ചെറു ശകലങ്ങൾ കൂടിയുണ്ടായിരുന്നു.<ref>Scarratt and Shor, p. 124.</ref> വലിയ കല്ലുകളായ കള്ളിനൻ ഒന്നും രണ്ടും ഒഴികെയുള്ള എല്ലാ കല്ലുകളും [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ]] സർക്കാർ വിലക്കു വാങ്ങി 1910 ജൂൺ 28 ന്<ref name="field">Field, p. 72.</ref> [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ]] ഹൈക്കമ്മീഷണർ വശം മേരി രാജ്ഞിക്കു സമ്മാനിക്കുന്നതുവരെ (കള്ളിനൻ VI ഒഴികെ, ഇത് 1907 ൽ എഡ്വാർഡ് ഏഴാമൻ വിലക്കു വാങ്ങുകയും തന്റെ പത്നി അലക്സാണ്ട്രിയ രാജ്ഞിക്കു സമ്മാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു) അവ  [[ആംസ്റ്റർഡാം|ആംസ്റ്റർഡാമിൽ]] ആസ്ച്ചെറിന്റെ സേവന ഫീസ്<ref>Balfour, p. 73.</ref> ആയി ഏർപ്പാടു ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. പിന്നീട് കള്ളിനൻ IV വജ്രവും അലക്സാണ്ട്രിയ രാജ്ഞിയിൽനിന്ന് പാരമ്പര്യമായി മേരി രാജ്ഞിക്കുതന്നെ ലഭിക്കുകയുണ്ടായി. അവർ 1953ൽ എല്ലാ കള്ളിനൻ വജ്രങ്ങളും തന്റെ കൊച്ചുമകളായ [[എലിസബത്ത് II|എലിസബത്ത് II രാജ്ഞിക്കു]] നൽകി.<ref>Dickinson, p. 114.</ref> == അവലംബം== === Citations === {{Reflist|25em}} === ഉറവിടങ്ങൾ=== {{refbegin|35em}} * {{cite book |first=Ian|last=Balfour |title=Famous Diamonds |url = https://books.google.com/books?id=ekzrAAAAMAAJ |year=2009 |publisher=Antique Collectors' Club |isbn=978-1-85149-479-8 }} *{{cite book |first1=Pierre|last1=Bariand|first2=Michel|last2=Duchamp|title=The Larousse Encyclopedia of Precious Gems|url=https://books.google.com/books?id=BogKAQAAMAAJ|year=1992|publisher=Van Nostrand Reinhold|isbn=978-0-442-30289-4}} *{{cite book|first=Alan Patrick|last=Cartwright|title=Diamonds and Clay|url=https://books.google.com/books?id=dEg0AQAAIAAJ|year=1977|publisher=Purnell|isbn=978-0-868-43017-1}} *{{cite book|url=https://archive.org/details/diamonds00croorich|title=Diamonds|first=William|last=Crookes|year=1909|publisher=Harper & Brothers|asin=B0114VJCD4}} *{{cite book|first=Joan Y.|last=Dickinson|title=The Book of Diamonds|url=https://books.google.com/books?id=efe7AQAAQBAJ|year=2012|publisher=Courier|isbn=978-0-486-15682-8}} *{{cite book|first=Leslie|last=Field|title=The Queen's Jewels|url=https://books.google.com/books?id=4V44LAAACAAJ|year=1997|publisher=Harry N. Abrams|isbn=978-0-8109-8172-0}} *{{cite book|first=Matthew|last=Hart|title=Diamond: A Journey to the Heart of an Obsession|url=https://books.google.com/books?id=YJiiXoXpUngC|year=2002|publisher=Plume Books|isbn=978-0-452-28370-1}} *{{cite journal |first=F. H.|last=Hatch|title=A Description of the Big Diamond Recently Found in the Premier Mine, Transvaal|journal=Geological Magazine|publisher=Cambridge University Press|pages=170–172|date=April 1905|url=https://archive.org/details/geologicalmagaz02woodgoog|doi=10.1017/s001675680013198x}} *{{cite book |first=Nigel|last=Helme|title=Thomas Major Cullinan: A Biography|url=https://books.google.com/books?id=AqwCAAAAMAAJ|year=1974|publisher=McGraw-Hill|isbn=978-0-07-091286-1}} *{{cite book|first=Anna|last=Keay|title=The Crown Jewels|url=https://books.google.com/books?id=MwpjtwAACAAJ|year=2011|publisher=Thames & Hudson|isbn=978-0-500-51575-4}} *{{cite book|first=David E.|last=Koskoff|title=The Diamond World|url=https://books.google.com/books?id=snntAAAAMAAJ|year=1981|publisher=Harper & Row|isbn=978-0-06-038005-2}} *{{cite book|first=Sidney|last=Lee|title=King Edward VII: A Biography|url=https://books.google.com/books?id=UHXSAAAAMAAJ|volume=2|year=1925|publisher=Macmillan|asin=B00ESCVL04}} *{{cite book|first=Mohsen|last=Manutchehr-Danai|title=Dictionary of Gems and Gemology|url=https://books.google.com/books?id=2UX1CAAAQBAJ|year=2013|publisher=Springer Science & Business Media|isbn=978-3-662-04288-5}} *{{cite book|first=Kenneth J.|last=Mears|title=The Tower of London: 900 Years of English History|url=https://books.google.com/books?id=D_kgAAAAMAAJ|year=1988|publisher=Phaidon|isbn=978-0-7148-2527-4}} *{{cite book|first1=Kenneth J.|last1=Mears|first2=Simon|last2=Thurley|first3=Claire|last3=Murphy|title=The Crown Jewels|url=https://books.google.com/books?id=r1GJnAEACAAJ|year=1994|publisher=Historic Royal Palaces|asin=B000HHY1ZQ}} *{{cite journal|first=Henry H.|last=Morgan|title=Polishing the Great Cullinan Diamond|url=https://archive.org/details/sim_scientific-american_1908-10-17_99_16/page/262|journal=Scientific American|date=17 October 1908|volume=99|issue=16|page=262|doi=10.1038/scientificamerican10171908-262}} *{{cite journal |title=The Cullinan Diamond Centennial: A History and Gemological Analysis of Cullinans I and II|first1=Kenneth|last1=Scarratt|first2=Russell|last2=Shor|journal=Gems & Gemology|year=2006|volume=42|issue=2|pages=120–132|doi=10.5741/gems.42.2.120 }} *{{cite book |first1=Philip|last1=Seff|first2=Nancy R.|last2=Seff|title=Our Fascinating Earth|url=https://books.google.com/books?id=EdpGAAAAYAAJ|year=1990|publisher=McGraw-Hill|isbn=978-0-8092-4185-9}} *{{cite magazine|title=Notes on the weight of the 'Cullinan' diamond|first=Leonard J.|last=Spencer|magazine=Mineralogical Magazine|year=1910|volume=XV|issue=71|pages=318–326|url=https://archive.org/details/NotesOnTheWeightOfTheCullinanDiamond }} {{refend}} ==പുറം കണ്ണികൾ== {{commons category}} * [https://web.archive.org/web/20160317035134/https://www.royalcollection.org.uk/exhibitions/the-cullinan-diamond The Cullinan Diamond] at the Royal Collection Trust (archived) * [http://www.capetowndiamondmuseum.org/about-diamonds/famous-diamonds/ Famous Diamonds] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210505165811/https://www.capetowndiamondmuseum.org/about-diamonds/famous-diamonds/ |date=2021-05-05 }} at Cape Town Diamond Museum {{Crown Jewels of the United Kingdom}} {{authority control}} [[വർഗ്ഗം:വജ്രങ്ങൾ]] pp6zc75znyyrrfpo566sszd3td9n9k3 0 465590 4627091 4617749 2026-05-30T21:20:14Z ~2026-32326-16 218564 /* 1980-1985 */ 4627091 wikitext text/x-wiki == രാഷ്ട്രീയ കൊലപാതകങ്ങൾ == === 1980- 1985 === {| class="wikitable sortable" |+ !'''തിയ്യതി''' !'''കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ പേര്'' !'''കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ പാർട്ടി: !'''ജില്ല''' !'''പ്രദേശം''' !'''പ്രതികൾക്ക് ബന്ധമുള്ള പാർട്ടി''' !'''പോലിസ് / കോടതി നടപടികൾ'' ' !'''കേസ് - വിശദ വിവരങ്ങൾ''' |- |2025-02-17 |ജിതിൻ |സിപിഐഎം/സിഐടിയു |പത്തനംതിട്ട |പെരുനാട് |ബിജെപി | |ഡിവൈഎഫ്ഐ പ്രവർത്തകർക്ക് വെട്ടേറ്റത് അറിഞ്ഞ് രക്ഷിക്കാൻ എത്തിയപ്പോൾ കൊല്ലപ്പെടുകയായിരുന്നു |- |2024-12-25 |അഭിഷേക് |ബിജെപി |തൃശൂർ |കൊടകര |സിപിഐഎം | |നാല് വർഷം മുമ്പുള്ള സംഘർഷത്തിൽ അഭിഷേകിൻ്റെ സുഹൃത്ത് വിവേകിനു കുത്തേറ്റിരുന്നു. ഇതിൻ്റെ പ്രതികാരം തീർക്കാൻ നടത്തിയ ശ്രമത്തിനിടെയാണ് അഭിഷേകും സുജിത്തും കൊല്ലപ്പെട്ടത്. ഇരുപക്ഷത്തും ആൾനാശം ഉണ്ടായതോടെ പാർട്ടികൾ ഇരുവരെയും ഉപേക്ഷിക്കുകയും പോലീസ് വ്യക്തിവൈരാഗ്യം എന്ന നിലയിൽ കേസ് ക്ലോസ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. |- |2024-12-25 |സുജിത് |സിപിഐഎം |തൃശൂർ |കൊടകര |ബിജെപി | |നാല് വർഷം മുമ്പുള്ള സംഘർഷത്തിൽ അഭിഷേകിൻ്റെ സുഹൃത്ത് വിവേകിനു കുത്തേറ്റിരുന്നു. ഇതിൻ്റെ പ്രതികാരം തീർക്കാൻ നടത്തിയ ശ്രമത്തിനിടെയാണ് അഭിഷേകും സുജിത്തും കൊല്ലപ്പെട്ടത്. ഇരുപക്ഷത്തും ആൾനാശം ഉണ്ടായതോടെ പാർട്ടികൾ ഇരുവരെയും ഉപേക്ഷിക്കുകയും പോലീസ് വ്യക്തിവൈരാഗ്യം എന്ന നിലയിൽ കേസ് ക്ലോസ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. |- |2024-02-22 |പി. വി. സത്യനാഥൻ |സിപിഐഎം |കോഴിക്കോട് |കൊയിലാണ്ടി |സിപിഐഎം അനുഭാവി <ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/kerala-news/cpm-leader-pv-sathyanathan-murder-case-in-koyilandy-police-files-2000-page-charge-sheet-murder-was-due-to-personal-enmity-sdh9b3|title=സിപിഎം നേതാവ് പിവി സത്യനാഥൻ കൊലക്കേസ്; 2000 പേജുള്ള കുറ്റപത്രം സമർപ്പിച്ചു, കൊലപാതകം വ്യക്തിവൈരാഗ്യം മൂലം|access-date=2024-10-31|last=jinu.narayanan|language=ml}}</ref> |മുൻ സിപിഐഎം ബ്രാഞ്ച് കമ്മിറ്റി അംഗം അഭിലാഷിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു |ലഹരിമരുന്ന് ഉപയോഗത്തിൻ്റെ പേരിൽ പാർട്ടിയിൽ നിന്ന് സസ്പെൻഡ് ചെയ്തത് പ്രകോപനം. 2 വർഷം മുൻപ് പ്രതി കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ വീട് ആക്രമിച്ചിരുന്നു. |- |2024-01-30 |അഖിൽ |ആർഎസ്എസ് |കൊല്ലം |ക്ലാപ്പന |സിപിഐഎം / ഡിവൈഎഫ്ഐ |പ്രായപൂർത്തിയാകാത്ത ഒരാൾ അടക്കം 5 പ്രതികൾ |ഉത്സവത്തിനിടെ നടന്ന വാക്കുതർക്കം സംഘർഷത്തിലേക്കും കൊലപാതകത്തിലേക്കും നയിക്കുകയായിരുന്നു |- |2023-06-03 |സുമേഷ് |ബിജെപി / ആർഎസ്എസ് |കൊല്ലം |പുനലൂർ |സിപിഐഎം / ഡിവൈഎഫ്ഐ |പഞ്ചായത്ത് മെമ്പർ അടക്കം 3 പ്രതികൾ |കക്കോട് ലൈബ്രറി വാർഷികത്തോട് അനുബന്ധിച്ച് നടന്ന തർക്കത്തിൻ്റെ പേരിൽ മെയ് 27ന് വീടുകയറി വെട്ടിപ്പരിക്കേൽപ്പിച്ചു. ജൂൺ 3ന് ആശുപത്രിയിൽ വെച്ച് മരിച്ചു. |- |2023-03-19 |അമൽ കൃഷ്ണ |സിപിഐഎം |തൃശൂർ |ഏങ്ങണ്ടിയൂർ |സിപിഐഎം | | |- |2022-11-23 |ഖാലിദ് | rowspan="2" |സിപിഐഎം | rowspan="2" |കണ്ണൂർ | rowspan="2" |തലശ്ശേരി | rowspan="2" |ലഹരി ഗുണ്ടാ സംഘം <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/kerala-news/thalassery-double-murder-case-police-found-weapon-rlw2w2|title=തലശ്ശേരി ഇരട്ടക്കൊലക്കേസ്; കൊല നടത്താനുപയോഗിച്ച ആയുധം കണ്ടെത്തി, തെളിവെടുപ്പ് തുടരുന്നു|access-date=2024-10-31|last=nirmala.babu|language=ml}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/crime/news/thalassery-double-murder-police-charge-sheet-submitted-1.8318696|title=കഞ്ചാവ് വില്പന പോലീസിൽ അറിയിച്ചത് കൊലയ്ക്ക് കാരണം; തലശ്ശേരി ഇരട്ടക്കൊലയിൽ കുറ്റപത്രം|access-date=2024-10-31|date=2023-02-17|language=en}}</ref> | rowspan="2" |7 പ്രതികൾ. | rowspan="2" |ലഹരി മാഫിയയെ എതിർത്തതിനെ തുടർന്ന് നടന്ന കൊലപാതകം. ലഹരി ഗുണ്ടാ സംഘത്തിൻ്റെ മർദ്ദനമേറ്റ ഷമീറിൻ്റെ മകൻ ഷബീലിനെ ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കാൻ വന്നപ്പോൾ വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി. |- |2022-11-23 |ഷമീർ |- |2022-08-14 |ഷാജഹാൻ |സിപിഐഎം |പാലക്കാട് |മരുതറോഡ് |സിപിഐഎം, ആർ.എസ്.എസ്‌<ref>{{Cite web|url=https://www.thejasnews.com/big-stories/palakkad-shajahan-murderrss-workers-behind-the-murder-215154|title=പാലക്കാട് ഷാജഹാൻ വധം;അറസ്റ്റിലായവരിൽ ആർഎസ്എസ് മുഖ്യ ശിക്ഷകും|access-date=2024-10-31|last=SNSH|date=2022-08-21|language=en}}</ref> |8 പ്രതികൾ |സിപിഎം വിട്ട് ആർഎസ്എസിൽ ചേർന്നവർ സിപിഎമ്മിൽ ഉള്ള സുഹൃത്തിൻ്റെ സഹായത്തോടെ കൊലപ്പെടുത്തി. കൊല്ലപ്പെട്ടയാളും പ്രതികളിൽ പലരും 2008ൽ ബിജെപി പ്രവർത്തകൻ ആരുച്ചാമി കൊല്ലപ്പെട്ട കേസിൽ പ്രതികളായിരുന്നു. |- |2022-04-16 |ശ്രീനിവാസൻ |ആർ.എസ്.എസ്/ബിജെപി |പാലക്കാട് |മേലാമുറി |എസ്.ഡി.പി.ഐ<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/crime/news/palakkad-sreenivasan-murder-case-popular-front-leader-arrested-in-palakkad-1.7889451|title=ശ്രീനിവാസൻ വധം: പോപ്പുലർ ഫ്രണ്ട് ജില്ലാസെക്രട്ടറി അറസ്റ്റിൽ, ഇതുവരെ പിടിയിലായത് 27 പ്രതികൾ|access-date=2024-10-31|date=2022-09-20|language=en}}</ref> |27 പ്രതികൾ<ref name=":2" /> എൻഐഎ അന്വേഷണം<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/palakkad/2023/02/04/palakkad-sreenivasan-murder-case.html|title=ശ്രീനിവാസൻ വധം: എൻഐഎ അന്വേഷണം ആരംഭിച്ചു|access-date=2024-10-31|language=ml}}</ref> |സുബൈർ വധത്തിന് പ്രതികാരമായി 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ നടന്ന കൊലപാതകം. കടയിൽ കയറി വെട്ടിക്കൊല്ലുകയായിരുന്നു |- |2022-04-15 |സുബൈർ |പോപ്പുലർ ഫ്രണ്ട്/എസ്.ഡി.പി.ഐ |പാലക്കാട് |എലപ്പുള്ളി |ബിജെപി/ആർ.എസ്.എസ്<ref>{{Cite web|url=https://www.malabarnews.com/subair-murder-case-defendants-remanded-in-custody-for-reporting-political-assassination/|title=സുബൈർ വധക്കേസ്; രാഷ്‌ട്രീയ കൊലപാതകമെന്ന് റിപ്പോർട്- പ്രതികൾ റിമാൻഡിൽ - Malabar News - Most Reliable & Dependable News Portal|access-date=2024-10-31|date=2024-10-31|language=en-US}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |ആർഎസ്എസ് നേതാക്കൾ ഉൾപ്പെടെ 9 പ്രതികൾ <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/palakkad/2022/07/12/palakkad-zubair-murder-case.html|title=സുബൈർ വധം: ആർഎസ്എസ് നേതാക്കൾ ഉൾപ്പെടെ 9 പ്രതികൾ|access-date=2024-10-31|language=ml}}</ref> |പള്ളിയിൽ നിന്ന് പിതാവുമൊത്ത് വരുന്ന വഴി കാർ ഇടിച്ചുവീഴ്ത്തി വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി. സഞ്ജിത് വധത്തിന്റെ പ്രതികരമാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു |- |2022-03-10 |അരുൺ കുമാർ |ബിജെപി / യുവമോർച്ച |പാലക്കാട് |തരൂർ |സിപിഐഎം / ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indiatoday.in/crime-news/story/tarur-dyfi-unit-secretary-midhun-surrenders-yuva-morcha-leader-arun-kumars-murder-case-353714-2022-03-14|title=Yuva Morcha Leader Arun Kumar Murder: അരുൺ കുമാർ വധം: ഡിവൈഎഫ്‌ഐ നേതാവ് കീഴടങ്ങി|access-date=2024-10-31|language=ml}}</ref> |7 പ്രതികൾ. ആറുപേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു |ഉത്സവത്തിനിടെ സിപിഎം - ബിജെപി പ്രവർത്തകർ തമ്മിലുണ്ടായ സംഘർഷത്തിൽ കുത്തേറ്റു ചികിത്സയിലിരിക്കെ മരിച്ചു |- |2022-02-21 |ഹരിദാസ് |സിപിഐഎം |കണ്ണൂർ |തലശ്ശേരി |ബിജെപി<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/four-including-bjp-constituency-president-arrested-in-haridas-murder-case-nj-512815.html|title=പുന്നോലിലെ ഹരിദാസ് വധം; ബിജെപി മണ്ഡലം പ്രസിഡണ്ട് അടക്കം നാല് പേർ അറസ്റ്റിൽ|access-date=2024-10-31|date=2022-02-22|language=ml}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.samakalikamalayalam.com/keralam/2022/Feb/21/haridas-murder-four-in-custody-bjp-councilor-to-be-taken-into-custody-142828.html|title=ഹരിദാസിന്റെ കൊലപാതകം: ഏഴുപേർ കസ്റ്റഡിയിൽ, ബിജെപി കൗൺസിലറെ കസ്റ്റഡിയിലെടുക്കും, മുറിവ് കണക്കാക്കാൻ കഴിയാത്ത തരത്തിൽ ശരീരം വികൃതമാക്കി|access-date=2024-10-31|last=ഡെസ്ക്|first=സമകാലിക മലയാളം|date=2022-02-21|language=ml}}</ref> |ബിജെപി കൗൺസിലറടക്കം 11 പ്രതികൾ <ref>{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/crime/haridas-murder-bail-granted-to-one-person-application-of-10-accused-rejected-991436|title=ഹരിദാസ് വധം: ഒരാൾക്ക് ജാമ്യം, 10 പ്രതികളുടെ അപേക്ഷ തള്ളി {{!}} Madhyamam|access-date=2024-10-31|last=ഡെസ്ക്|first=വെബ്|date=2022-04-29|language=ml}}</ref> |വീട്ടുമുറ്റത്ത് വെച്ച് വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി. ഇടതുകാൽ വെട്ടിമാറ്റി. ആകെ 20 വെട്ടുകൾ |- |2022-02-18 |ദീപു സി. കെ |20-20 |എറണാകുളം |കിഴക്കമ്പലം |സിപിഐഎം<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/crime/specials/kizhakkambalam-deepu-murder-cpim-twenty-20-1.6461531|title=പാർട്ടിപ്പോരിൽ ജീവൻ പൊലിഞ്ഞ് ദീപു; തകർന്നത് നിർധന കുടുംബത്തിന്റെ സ്വപ്നം|access-date=2024-10-31|date=2022-02-19|language=en}}</ref> |4 പ്രതികൾ. എല്ലാവർക്കും ജാമ്യം ലഭിച്ചു |20-20 നടത്തിയ വിളക്കണക്കൽ സമരത്തിനിടെ മർദ്ദനമേറ്റു മരിക്കുകയായിരുന്നു. തലയ്ക്കേറ്റ ക്ഷതം ആയിരുന്നു മരണകാരണം എന്നായിരുന്നു പോസ്റ്റുമോർട്ടം റിപ്പോർട്ട്. |- |2022-01-10 |ധീരജ്‌ രാജേന്ദ്രൻ |എസ്.എഫ്.ഐ |ഇടുക്കി |പൈനാവ് |യൂത്ത് കോൺഗ്രസ്<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2022/01/10/sfi-member-dheeraj-rajendran-murder-case.html|title=ഇടുക്കി എൻജിനീയറിങ് കോളജിൽ എസ്എഫ്ഐ പ്രവർത്തകനെ കുത്തിക്കൊലപ്പെടുത്തി|access-date=2024-10-31|language=ml}}</ref> |7 പ്രതികൾക്കും ജാമ്യം ലഭിച്ചു. |കോളേജ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിനിടെ പുറത്തു നിന്നെത്തിയ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ നടത്തിയ ആക്രമണത്തിൽ ധീരജ് രാജേന്ദ്രൻ അടക്കം 3 എസ് എഫ് ഐ പ്രവർത്തകർക്ക് കുത്തേൽക്കുകയും ധീരജ് രാജേന്ദ്രൻ കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു. സംഭവത്തിൽ യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് മണ്ഡലം പ്രസിഡന്റ്‌ നിഖിൽ പൈലി ഉൾപ്പെടെയുള്ള യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് - കെ എസ് യൂ പ്രവർത്തകർ പിടിയിലായി. |- |2021-12-19 |അഡ്വ. രഞ്ജിത്ത് ശ്രീനിവാസൻ |ബിജെപി |ആലപ്പുഴ |ആലപ്പുഴ സിറ്റി |എസ്.ഡി.പി.ഐ<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/crime/news/alappuzha-bjp-leader-renjith-sreenivasan-murder-1.9255701|title=ആലപ്പുഴയിലെ ബി.ജെ.പി. നേതാവ് രഞ്ജിത് ശ്രീനിവാസന്റെ കൊലപാതകം; 15 പ്രതികളും കുറ്റക്കാർ|access-date=2024-10-31|date=2024-01-20|language=en}}</ref> |15 പ്രതികൾക്കും വിചാരണ കോടതി വധശിക്ഷ വിധിച്ചു<ref>{{Cite web|url=https://newspaper.mathrubhumi.com/news/kerala/ranjith-srinivasan-murder-case-death-sentence-for-15-accused-1.9282083|title=രഞ്ജിത്ത് ശ്രീനിവാസൻ വധക്കേസ്: കൊല്ലുന്ന ആശയത്തിന് മരണംശിക്ഷ; 15 പ്രതികൾക്ക് വധശിക്ഷ|access-date=2024-10-31|date=2024-01-30|language=en|archive-date=2025-04-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20250423214922/https://newspaper.mathrubhumi.com/news/kerala/ranjith-srinivasan-murder-case-death-sentence-for-15-accused-1.9282083|url-status=dead}}</ref> |എസ്.ഡി.പി.ഐ. നേതാവ് അഡ്വ .കെഎസ്.ഷാനിന്റെ കൊലപാതകത്തിന് പ്രതികാരമായി പുലർച്ചെ വീടുകയറി കൊലപ്പെടുത്തി. ഒബിസി മോർച്ച സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി ആണ്. |- |2021-12-18 |അഡ്വ. കെ.എസ്. ഷാൻ |എസ്.ഡി.പി.ഐ |ആലപ്പുഴ |മണ്ണഞ്ചേരി |ആർ.എസ്.എസ്<ref>{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/police-report-that-shan-murder-was-perfectly-planned-896643|title=ഷാൻ വധം തികഞ്ഞ ആസൂത്രണത്തോടെയെന്ന് പൊലീസ്​ റിപ്പോർട്ട്​ {{!}} Madhyamam|access-date=2024-10-31|last=ലേഖകൻ|first=മാധ്യമം|date=2021-12-21|language=ml}}</ref> |13 പ്രതികളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു<ref>{{Cite web|url=https://veekshanam.com/adv-k-s-shan-murder-case-drags-on/|title=അഡ്വ. കെ.എസ്. ഷാൻ കൊലപാതകം: കേസ് ഇഴഞ്ഞു നീങ്ങുന്നു|access-date=2024-10-31|last=Desk|first=Online|date=2024-01-31|language=en-US|archive-date=2024-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20241130112103/https://veekshanam.com/adv-k-s-shan-murder-case-drags-on/|url-status=dead}}</ref> |എസ്.ഡി.പി.ഐ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറി ഷാനിനെ രാത്രി ബൈക്കിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ വാഹനം ഇടിച്ചു വീഴ്ത്തിയ ശേഷം വെട്ടിക്കൊല്ലുകയായിരുന്നു. |- |2021-12-02 |സന്ദീപ് |സിപിഐഎം |പത്തനംതിട്ട |പെരിങ്ങര |ബിജെപി, ആർ എസ് എസ്<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/12/04/sandeep-murder-case-police-fir.html|title=സന്ദീപ് വധം: 18 മണിക്കൂറിനകം 5 പ്രതികളും പിടിയിൽ|access-date=2024-10-31|language=ml}}</ref> |5 പ്രതികൾ<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/12/04/sandeep-murder-case-police-fir.html|title=സന്ദീപ് വധം: 18 മണിക്കൂറിനകം 5 പ്രതികളും പിടിയിൽ|access-date=2024-10-31|language=ml}}</ref> |രാഷ്ട്രീയവും വ്യക്തിപരവുമായ വിരോധത്തെ തുടർന്ന് യുവമോർച്ച നേതാവായ ഒന്നാംപ്രതി വാടക ഗുണ്ടകളുടെ സഹായത്തോടെ സിപിഎം ലോക്കൽ സെക്രട്ടറി സന്ദീപിനെ കൊലപ്പെടുത്തി എന്നാണ് കേസ് |- |2021-11-15 |സഞ്ജിത് |ആർ.എസ്.എസ് |പാലക്കാട് |എലപ്പുള്ളി |എസ്.ഡി.പി.ഐ<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/crime/news/main-accused-of-sanjith-murder-case-arrested-1.7491927|title=സഞ്ജിത്ത് വധം: മുഖ്യ ആസൂത്രകനെന്ന് കരുതുന്ന അധ്യാപകൻ ബാവ അറസ്റ്റിൽ|access-date=2024-10-31|date=2022-05-06|language=en}}</ref> |24 പ്രതികൾ<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/palakkad/2023/12/19/sanjith-case-palakkad.html|title=സഞ്ജിത് വധക്കേസ്: 15 പ്രതികൾക്കെതിരെ കുറ്റപത്രം വായിച്ചു|access-date=2024-10-31|language=ml}}</ref> |ആർ.എസ്.എസ് - എസ്.ഡി.പി.ഐ സംഘർഷത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട സഞ്ജിത് പ്രതിയായിരുന്നു |- |2021-04-14 |അഭിമന്യു |എസ്.എഫ്.ഐ |ആലപ്പുഴ |പടയണിവെട്ടം |ആർ.എസ്.എസ്<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.samayam.com/latest-news/kerala-news/alappuzha-abhimanyu-murder-case-two-are-in-custody/articleshow/82078633.cms|title=അഭിമന്യു കൊലപാതകം; രണ്ട് പേർ കസ്റ്റഡിയിൽ|access-date=2024-10-31|language=ml}}</ref> |3 പ്രതികൾ<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/crime/specials/alappzuha-abhimanyu-murder-case-1.5598439|title=അഭിമന്യു വധം: കാരണം മുൻവൈരാഗ്യമെന്ന് ആർഎസ്എസ് പ്രവർത്തകന്റെ മൊഴി, ലക്ഷ്യമിട്ടത് സഹോദരനെ|access-date=2024-10-31|date=2021-04-17|language=en}}</ref> |പത്താം ക്‌ളാസ് വിദ്യാര്ഥിയുമായിരുന്നു.അഭിമന്യുവിന്റെ സഹോദരൻ അനന്ദുവിനെതിരായ വൈരാഗ്യത്തിന്റെ പേരിൽ  ഏപ്രിൽ 14 വിഷുദിനത്തിൽ രാത്രി 9  മണിക്ക് ആർ എസ് എസ് പ്രവർത്തകനായിരുന്ന സജയ്ജിതിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള നാലംഗ സംഘം കുത്തി കൊലപ്പെടുത്തി |- |2021-04-07 |മൻസൂർ പാറാൽ |യൂത്ത് ലീഗ് അനുഭാവി |കണ്ണൂർ |പുല്ലൂക്കര |സിപിഐഎം<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2021/04/17/panoor-mansoor-murder-case1.html|title=മൻസൂർ വധക്കേസ്: കസ്റ്റഡി അപേക്ഷ നൽകി|access-date=2024-10-31|language=ml}}</ref> |8 പ്രതികളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു<ref name=":3" /> |വോട്ടെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുള്ള തർക്കത്തിന്റെ പേരിൽ വീട്ടിലേക്ക് ബോംബെറിഞ്ഞ ശേഷം വെട്ടിക്കൊല്ലുകയായിരുന്നു. സഹോദരനായ മുഹ്‌സിനും ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റു |- |2021-03-27 |കളത്തിങ്കൽ ഡേവിസ് |സിപിഐഎം |തൃശൂർ |ചാലക്കുടി |സിപിഐ |3 പ്രതികളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു <ref>{{Cite web|url=https://www.etvbharat.com/malayalam/kerala/state/thrissur/cpm-worker-hacked-to-death-in-chalakudy/kerala20210327152632004|title=ചാലക്കുടിയിൽ സിപിഎം പ്രവർത്തകൻ വെട്ടേറ്റ് മരിച്ചു|access-date=2024-10-31|last=Bharat|first=E. T. V.|date=2021-03-27|language=ml}}</ref> |സംഭവത്തിൽ രാഷ്ട്രീയമില്ലെന്ന് പൊലീസ് പറഞ്ഞു. മുൻവൈരാഗ്യമാണ് കൊലപാതകത്തിന് കാരണമെന്നാണ് പൊലീസ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്<ref>{{Cite web|url=https://marunadanmalayalee.com/cpm-worker-hacked-to-death-in-chalakkudy-228238|title=സിപിഎം പ്രവർത്തകനെ സിപിഐ പ്രവർത്തകൻ വെട്ടിക്കൊന്നു; കൊലപാതകത്തിന് കാരണം മുൻവൈരാ​ഗ്യമെന്ന് പൊലീസ്|access-date=2024-10-31|last=മലയാളി|first=മറുനാടൻ|date=2021-03-27|language=ml}}</ref> |- |2021-02-24 |നന്ദു ആർ. കൃഷ്ണ |ആർ.എസ്.എസ് |ആലപ്പുഴ |വയലാർ |എസ്.ഡി.പി.ഐ<ref name=":4">{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=1232886&u=local-news-alappuzha|title=നന്ദു കൃഷ്ണ വധം: കുറ്റപത്രം സമർപ്പിച്ചു, 40 പ്രതികൾ|access-date=2024-10-31|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=ml}}</ref> |40 പ്രതികൾ<ref name=":4" /> |എസ്ഡിപിഐ സംഘടിപ്പിച്ച വാഹനജാഥയ്ക്ക് ചേർത്തലയിൽ നൽകിയ സ്വീകരണത്തിനിടയിലേക്ക് സംഘടിച്ചെത്തിയ ആർഎസ്എസ് പ്രവർത്തകർ അലങ്കോലപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചതിനേതുടർന്ന് ഇരുക്കൂട്ടരുടേയും ഇടയിൽ ഉടലെടുത്ത സംഘർഷത്തെത്തുടർന്നാണ് നന്ദു കൊല്ലപ്പെട്ടത് |- |2021-01-27 |ഷമീർ ബാബു(സമീർ) |യൂത്ത് ലീഗ് |മലപ്പുറം |പാണ്ടിക്കാട് |സിപിഐഎം, പിഡിപി |4 പ്രതികൾ |തദ്ദേശ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമയത്തുണ്ടായ സിപിഎം - ലീഗ് തർക്കം രണ്ട് കുടുംബങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ശത്രുതയിലേക്ക് എത്തുകയായിരുന്നു. ബന്ധുവായ ലീഗ് നേതാവിനെ ആക്രമിക്കുന്നത് തടയാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോഴാണ് സമീറിന് കുത്തേറ്റത്. <ref> https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2021/01/29/probe-over-murder-of-pandikkad-iuml-worker.html </ref> |- |2020-12-23 |[[അബ്ദുറഹ്മാൻ ഔഫ് വധം|അബ്ദുറഹ്മാൻ ഔഫ്]] | ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. |കാസർക്കോട് |കാഞ്ഞങ്ങാട് |മുസ്ലിം ലീഗ് |3 പ്രതികൾ |പോലീസ് കസ്റ്റഡിയിലുള്ള ലീഗ് പ്രവർത്തകരുടെ അറസ്റ്റ് രേഖപ്പെടുത്തി. ഔഫിന്റെ നെഞ്ചിൽ കഠാര കുത്തിയറിക്കാൻ മുഖ്യപ്രതി ഇർഷാദിനെ സഹായിച്ച യൂത്ത് ലീഗ് പ്രവർത്തകൻ ആഷിർ, എം എസ് എഫ് പ്രവർത്തകൻ ഹസൻ എന്നിവരുടെ അറസ്റ്റാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്. |- | 2020-12-07 | മണിലാൽ | സി.പി.ഐ.എം | കൊല്ലം | മൺറോത്തുരുത്ത് | ബിജെപി | 2 പ്രതികൾ | പ്രതിയായ ബിജെപി-RSS പ്രവർത്തകർ ബൂത്ത് ഓഫീസിന് മുൻപിൽ മദ്യപിച്ച്കൊണ്ട് ഇരുന്നപ്പോൾ പോലീസിനെ അറിയിച്ചതിന്റെ വൈരാഗ്യം കൊണ്ട് രാത്രിയിൽ പതുങ്ങിയിരുന്നു വെട്ടി കൊലപ്പെടുത്തി. |- | 2020-10-10 | നിധിൽ | ബി.ജെ.പി | തൃശൂർ | അന്തിക്കാട് | സിപിഐഎം | സിപിഎം - ആർ.എസ്.എസ് ബന്ധമുള്ള ഗുണ്ടാസംഘങ്ങൾ തമ്മിലെ കൊലപാതക പരമ്പരയിൽ അവസാനത്തേതായിരുന്നു നിധിൽ | കാർ തടഞ്ഞ് വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി. താന്യം ആദർശ് വധക്കേസിലെ പ്രതിയായിരുന്നു |- | 2020-10-04 | സനൂപ് | സി.പി.ഐ.എം | തൃശൂർ | കുന്നംകുളം | ബജ്രംഗ്‌ദൾ, ബി.ജെ.പി | പ്രധാന പ്രതികൾ RSS ബിജെപി പ്രവർത്തകർ . |മയക്കുമരുന്ന് വിൽപ്പന ചോദ്യം ചെയ്ത സനൂപിനെ രാത്രിയിൽ പതുങ്ങിയിരുന്ന് വെട്ടി കൊലപ്പെടുത്തി. 4 സിപിഎം പ്രവർത്തകർക്ക് കുത്തേൽക്കുകയും സനൂപ് തൽക്ഷണം കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു. |- | 2020-09-08 | സയ്യിദ് മുഹമ്മദ് സലാഹുദ്ദിൻ | എസ്.ഡി.പി.ഐ. | കണ്ണൂർ | കണ്ണവം | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | ശ്യാമപ്രസാദ് വധക്കേസിലെ പ്രതിയാണ്. ജാമ്യത്തിലിറങ്ങി സഹോദരിന്മാരുടെ കൂടെ കാറിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ പ്രതികൾ ബൈക്ക് കൊണ്ട് കാറിലിടിച്ചു. ആക്സിഡന്റ് ആണെന്ന് കരുതി പുറത്തിറങ്ങിയപ്പോൾ വെട്ടികൊലപ്പെടുത്തി എന്നാണ് കേസ്. <ref> https://keralakaumudi.com/news/news.php?id=387311&u=sdpi </ref> |- | 2020-08-30 | മിഥിരാജ് | ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. | തിരുവനന്തപുരം | വെഞ്ഞാറമൂട് | ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോണ്ഗ്രസ് | rowspan="2" | മതപുരം ഉണ്ണി,സജീവ്, സനൽ എന്നീ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തരെ പൊലീസ് അറസ്റ്റ്  ചെയ്തു | rowspan="2" | തിരുവോണദിവസം കോൺഗ്രസ്‌ പ്രവർത്തകർ രാഷ്ട്രീയ വൈരാഗ്യത്തിന്റെ പേരിൽ 2 ചെറുപ്പക്കാരെ വെട്ടി കൊലപ്പെടുത്തിയത് വലിയ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കി.കേരളത്തിൽ നിരവധി കോൺഗ്രസ്‌ ആഫിസുകൾ തകർക്കപ്പെട്ടു. അടൂർ പ്രകാശ് എംപി കൊലപാതക ഗൂഢാലോചനയിൽ പങ്കെടുത്തു എന്ന് സിപിഐഎം ആരോപിച്ചു. CCTV ദൃശ്യങ്ങളിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവർ ആയുധവുമായി കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകരെ ആക്രമിക്കുന്നത് പുറത്തു വന്നതോടെ ഗൂഢാലോചന എന്ന വാദം പോലീസ് തള്ളി. സജീവ് അടക്കമുള്ളവരെ വധിക്കാൻ ശ്രമിച്ച സാക്ഷിപ്പട്ടികയിലെ 7 ഡിവൈഎഫ്ഐ പ്രവർത്തകരെ കോടതി ഈ കേസിൽ പ്രതിചേർത്തു |- | 2020-08-30 | ഹഖ് മുഹമ്മദ് | ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. | തിരുവനന്തപുരം | വെഞ്ഞാറമൂട് | ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോണ്ഗ്രസ് |- | 2020-07-03 | ആദർശ് കുറ്റിക്കാട്ട് | സി.പി.ഐ.എം. | തൃശ്ശൂർ | താന്ന്യം, ചേർപ്പ് | ആർ.എസ്.എസ്. | 9 പ്രതികളെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. | ഒരു വർഷം മുൻപും ആദർശിനെതിരെ ആർ.എസ്.എസ്. ആക്രമണം ഉണ്ടായിരുന്നു. ചായക്കടയിലിരിക്കുമ്പോഴാണ് കാറിൽ വന്ന ആർ.എസ്.എസ് സംഘം ആക്രമിച്ചത്. |- | 2020-06-23 | വിനോദ് | | പാലക്കാട് | പനമണ്ണ | എസ്.ഡി.പി.ഐ | 11 പ്രതികൾ. 4 പേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു | 2015ൽ നടന്ന എസ്.ഡി.പി.ഐ - ശിവസേന സംഘർഷത്തിൽ വിനോദിന്റെ അനുജൻ രാമചന്ദ്രൻ പ്രതിയായിരുന്നു. 2020 മെയ് 31ന് രാമചന്ദ്രനെ ലക്ഷ്യമിട്ട് നടത്തിയ ആക്രമണത്തിൽ വിനോദിനും വെട്ടേറ്റു. ചികിത്സയ്ക്കിടെ മരിച്ചു |- |} === 2010 - 2019 === {| class="wikitable sortable" |+ !'''തിയ്യതി''' !'''കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ പേര്'' !'''കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ പാർട്ടി: !'''ജില്ല''' !'''പ്രദേശം''' !'''പ്രതികൾക്ക് ബന്ധമുള്ള പാർട്ടി''' !'''പോലിസ് / കോടതി നടപടികൾ'' ' !'''കേസ് - വിശദ വിവരങ്ങൾ''' |- |2019-10-24 |ഇസ്ഹാഖ് |മുസ്ലിംലീഗ് |മലപ്പുറം |താനൂർ |സിപിഐഎം |നാലംഗ സംഘം വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി |താനൂരിലെ സിപിഎം-ലീഗ് സംഘർഷങ്ങളെ തുടർന്നുണ്ടായ കൊലപാതകം |- |2019-07-31 |നൗഷാദ് |കോൺഗ്രസ് |തൃശൂർ |പുന്ന,ചാവക്കാട് |എസ് ഡി പി ഐ |പതിനഞ്ചംഗ മുഖംമൂടി സംഘമാണ് കൊലപാതകം നടത്തിയത്. രണ്ടുപേരെ മാത്രമേ പിടിക്കാൻ സാധിച്ചിട്ടുള്ളൂ. പോലീസ് എസ് ഡി പി ഐ യിൽ നിന്ന് കൈക്കൂലി വാങ്ങിയെന്ന് നൗഷാദിന്റെ കുടുംബം ആരോപിക്കുന്നു |എസ്.ഡി.പി.ഐക്ക് സ്വാധീനമുള്ള മേഖലകളിൽ കോൺഗ്രസിനെ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ നൗഷാദ് ശ്രമിച്ചിരുന്നു. ഇത് പലപ്പോഴും സംഘർഷങ്ങൾക്ക് കാരണമായി. ഇതിന്റെ വിരോധത്താലായിരുന്നു നൗഷാദിനെ കൊലപ്പെടുത്തിയത്. |- |2019-02-22 |പ്രവീൺ രാജ് |ഐ.എൻ.ടി.യു.സി |പത്തനംതിട്ട |കോഴഞ്ചേരി |സിപിഐഎം | |പെരുന്നാൾ റാസയ്ക്കിടെ പ്രതികളും പ്രവീണിന്റെ സുഹൃത്തുക്കളുമായി ഉണ്ടായ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ ശ്രമിക്കവേ കുത്തേറ്റു മരിക്കുകയായിരുന്നു. പ്രതികൾ സിപിഎം പ്രവർത്തകരും നിരവധി കേസുകളിൽ പ്രതികളും ആയതിനാൽ കോൺഗ്രസ് ഇതൊരു രാഷ്ട്രീയ കൊലപാതകമാണെന്ന് ആരോപിച്ചു. സിപിഐയും ഈ സംഭവത്തിൽ സിപിഎമ്മിനെ വിമർശിച്ചു. |- |2019-02-17 |ശരത് ലാൽ (ജോഷി) <ref name="sarath_kripesh_toi">{{cite news |title=Kerala: Two Congress men hacked to death, hartal in Kasaragod |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kozhikode/two-cong-men-hacked-to-death-hartal-in-kasaragod/articleshow/68039780.cms |date=2019 ഫെബ്രുവരി 18 |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ|lang=en}}</ref> |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) / യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് |കാസർഗോഡ് |പെരിയ |സി.പി.ഐ.എം. | സി.ബി.ഐ. അന്വേഷണം |സി.പി.എം. പ്രാദേശിക നേതാവ് പിതാംബരനെ അക്രമിച്ചതിനുള്ള പ്രതികാരം എന്ന നിലയിൽ രാത്രിയിൽ ബൈക്കിൽ പോകുകയായിരുന്ന കൃപേഷിനേയും ശരത് ലാലിനേയും കാറിൽ വന്ന സംഘം കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്. പെരിയ ഇരട്ടകൊലപാതകം |- |2019-02-17 |കൃപേഷ് കൃഷ്ണൻ<ref name="sarath_kripesh_toi"/> |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) / യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് |കാസർഗോഡ് |പെരിയ |സി.പി.ഐ.എം. | സി.ബി.ഐ. അന്വേഷണം |സി.പി.എം. പ്രാദേശിക നേതാവ് പിതാംബരനെ അക്രമിച്ചതിനുള്ള പ്രതികാരം എന്ന നിലയിൽ രാത്രിയിൽ ബൈക്കിൽ പോകുകയായിരുന്ന കൃപേഷിനേയും ശരത് ലാലിനേയും കാറിൽ വന്ന സംഘം കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്. പെരിയ ഇരട്ടകൊലപാതകം |- |2019-01-02 |ചന്ദ്രൻ ഉണ്ണിത്താൻ |ശബരിമല കർമസമിതി |പത്തനംതിട്ട |കുരമ്പാല |[[സിപിഐഎം]] | |ശബരിമലയിൽ യുവതികളെ പ്രവേശിപ്പിച്ചതിനെതിരെ നടന്ന പ്രതിഷേധ പ്രകടനത്തിന് നേരെ നടന്ന കല്ലേറിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. കേസ് അട്ടിമറിക്കാൻ സിപിഎം-ബിജെപി ഒത്തുകളി നടക്കുന്നുവെന്ന് ഇയാളുടെ കുടുംബവും യു.ഡി.എഫും ആരോപിക്കുന്നു. കേസിലെ സാക്ഷികളിൽ പലരും കഴിഞ്ഞയിടെ സിപിഎമ്മിൽ ചേർന്നു |- |2018-08-05 |അബൂബക്കർ സിദ്ദീഖ് |ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ |കാസർഗോഡ് |സോങ്കാൽ |ബി.ജെ.പി | |വ്യാജമദ്യ വിൽപ്പന എതിർത്തതിന്റെ പേരിൽ കുത്തിക്കൊലപ്പെടുത്തി. |- |2018-07-02 |[[അഭിമന്യു വധക്കേസ്|അഭിമന്യു മനോഹരൻ]]<ref>{{cite news |last1=ജയരാജൻ |first1=ശ്രീദേവി |title='He was stabbed in the heart’: Maharaja’s students recall murder of SFI activist |url=https://www.thenewsminute.com/article/he-was-stabbed-heart-maharaja-s-students-recall-murder-sfi-activist-84066 |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=ദ ന്യൂസ് മിനിറ്റ് |date=2018 ജൂലൈ 2|lang=en}}</ref> | സി.പി.ഐ.എം. / എസ്.എഫ്.ഐ. |എറണാകുളം |മഹാരാജാസ് കോളേജ് |ക്യാംപസ് ഫ്രണ്ട് ഓഫ് ഇന്ത്യ |26 പ്രതികൾ, 26 പേരെയും അറസ്റ്റ് ചെയ്തു |വർഗീയത തുലയട്ടെ എന്ന് കോളേജ് മതിലിൽ എഴുതിയതിന് അഭിമന്യുവിനെ കുത്തികൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ് |- |2018-05-07 | യു.സി. ഷമേജ്<ref>{{cite news |title=Activists of CPM and RSS fatally hacked in Kerala |url=http://www.newindianexpress.com/states/kerala/2018/may/08/activists-of-cpm-and-rss-fatally-hacked-in-kerala-1811785.html |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=ദ ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസ് |date=2018 മേയ് 8 |lang=en |archive-date=2019-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190220181533/http://www.newindianexpress.com/states/kerala/2018/may/08/activists-of-cpm-and-rss-fatally-hacked-in-kerala-1811785.html |url-status=dead }}</ref> | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | മാഹി | മാഹി | സി.പി.ഐ.എം. | ഏഴ് പ്രതികൾ | കണ്ണിപൊയിൽ ബാബുവിനെ കൊന്നതിനുള്ള പ്രതികാരമെന്നോണം അര മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഷമോജിനെ കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ് |- | 2018-05-07 | കണ്ണിപൊയിൽ ബാബു<ref>{{cite news |title=Puducherry: CPI(M) leader, RSS worker killed in suspected political violence in Mahe |url=https://scroll.in/latest/878260/puducherry-cpi-m-leader-rss-worker-killed-in-suspected-political-violence-in-mahe |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=സ്ക്രോൾ.ഇൻ |date=2018 മേയ് 8|lang=en}}</ref> | സി.പി.ഐ.എം. | മാഹി | പള്ളൂർ | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | 6 പ്രതികൾ, നാല് പേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു | കഴുത്തറുത്ത് കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്. |- | 2018-02-25 | സഫീർ | മുസ്ലീം ലീഗ് - എം.എസ്.എഫ് | പാലക്കാട് | മണ്ണാർക്കാട് | സി.പി.ഐ. | 5 പ്രതികൾ അറസ്റ്റിൽ | മൽസ്യ മാർക്കറ്റുമായി ബദ്ധപ്പെട്ട് ലീഗ്-സി.പി.ഐ. സംഘർഷമുണ്ടായിരുന്നതിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് കരുതുന്നു. |- | 2018-02-12 | എസ്.പി. ഷുഹൈബ്<ref>{{cite news |title=Youth Congress worker hacked to death in Kannur, fingers pointed at CPI (M) |url=https://www.thenewsminute.com/article/youth-congress-worker-hacked-death-kannur-fingers-pointed-cpi-m-76389 |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=ദ ന്യൂസ് മിനിറ്റ് |date=2018 ഫെബ്രുവരി 13|lang=en}}</ref> | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) / യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് |കണ്ണൂർ |മട്ടന്നൂർ, എടയന്നൂർ |സി.പി.ഐ.എം. | | സുഹൃത്തിനൊപ്പം തട്ടുക്കടയിലിരിക്കുമ്പോഴാണ് അക്രമണം ഉണ്ടാകുന്നത്. അരക്കുതാഴെ 37 വെട്ടുകളേറ്റ്​ ചോരവാർന്ന് മരണം.<ref>{{cite news |title=ഷുഹൈബ് വധം: 37 വെട്ടിന്റെ നീറുന്ന ഓർമകൾക്ക് ഒരു മാസം |url=https://www.madhyamam.com/kerala/shuhaib-murder-case-kerala-news/446419 |accessdate=2019 മാർച്ച് 7 |publisher=മാധ്യമം |date=2018 മാർച്ച് 13}}</ref> |- | 2018-01-19 | ശ്യാമപ്രസാദ് (ശ്യാം പ്രസാദ്) <ref>{{cite news |title=BJP Silence About SDPI Workers Accused in RSS Worker’s Murder Provokes Allegations of “Selling Martyrs” |url=https://www.newsclick.in/bjp-silence-about-sdpi-workers-accused-rss-workers-murder-provokes-allegations-selling-martyrs |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=ന്യൂസ് ക്ലിക്ക് |date=2018 ജനുവരി 20|lang=en}}</ref> | ആർ.എസ്.എസ്. | കണ്ണൂർ | പേരാവൂർ | പോപ്പുലർ ഫ്രണ്ട് / എസ്.ഡി.പി.ഐ. | 4 പ്രതികൾ. | കണ്ണവത്തെ എസ് ഡി പി ഐ പ്രവർത്തകൻ അയ്യൂബിനു നേരെ രണ്ടു തവണ നടത്തിയ വധശ്രമത്തിനുള്ള പ്രതികാരം. ഇതിലെ സലാഹുദ്ദിൻ എന്ന പ്രതി 2020 ൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. |- | 2017-03-07 | തെക്കടത്തുവീട്ടിൽ രവീന്ദ്രനാഥ് | ബി.ജെ.പി. | കൊല്ലം | കടയ്ക്കൽ | സി.പി.ഐ.എം. | | 2017 മാർച്ച് രണ്ടിന് തലയ്ക്ക് അടിയേറ്റ് ചികിൽസയിലായിരുന്നു.<ref>{{cite news |title=കടയ്ക്കലിൽ സിപിഐ(എം) പ്രവർത്തകരുമായുണ്ടായ സംഘർഷത്തിൽ പരുക്കേറ്റ ബിജെപി പ്രവർത്തകൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു; കൊല്ലം ജില്ലയിൽ നാളെ ഹർത്താൽ |url=https://www.marunadanmalayali.com/news/keralam/kollam-hartal-66577 |accessdate=2019 മാർച്ച് 7 |publisher=മറുനാടൻ മലയാളി |date=2017 ഫെബ്രുവരി 18}}</ref> |- | 2017-08-24 | ബിപിൻ | ആർ.എസ്.എസ്. | മലപ്പുറം | തിരൂർ | | | ഫൈസൽ വധക്കേസിലെ രണ്ടാം പ്രതിയാണ്.<ref>{{cite news |title=ബിപിൻ വധം: മൂന്ന് പേർ കസ്റ്റഡിയിൽ |url=https://www.madhyamam.com/kerala/bipin-murder-three-me-custody-kerala/2017/aug/25/321192 |accessdate=2019 മാർച്ച് 5 |publisher=മാധ്യമം |date=2017 ഓഗസ്റ്റ് 25}}</ref> |- |2017-11-26 |സതീശൻ | |തൃശൂർ |കയ്പമംഗലം |സിപിഐഎം |സിപിഎം-ബിജെപി സംഘർഷത്തിനിടെ ബന്ധുവായ ബിജെപി പ്രവർത്തകനെ രക്ഷിക്കാൻ ചെന്നപ്പോൾ മർദ്ദനമേറ്റു മരിക്കുകയായിരുന്നു. ബിജെപിയും സിപിഎമ്മും സതീശൻ തങ്ങളുടെ പ്രവർത്തകനാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു. സതീശൻ സി.പി.എം പ്രവർത്തകനാണെന്ന് ഭാര്യ സിന്ധുവും മകൻ സന്ദീപും മതിലകം പൊലീസിന് മൊഴി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. <ref>{{Cite web|url=https://www.madhyamam.com/kerala/bjp-worker-death-thrissur-kaipamangalam-kerala-news/2017/nov/26/384420|title=കയ്പമംഗലത്ത് ബി.ജെ.പി-സി.പി.എം സംഘർഷത്തിനിടെ മർദനമേറ്റയാൾ മരിച്ചു {{!}} Madhyamam|access-date=2024-10-31|last=ഡെസ്ക്|first=വെബ്|date=2017-11-26|language=ml}}</ref> |- |2017-11-17 |ആനന്ദ് |ആർ.എസ്.എസ്. |തൃശ്ശൂർ |ഗുരുവായൂർ |സി.പി.ഐ.എം. | | 2013-ൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ഫാസിൽ കേസിൽ പ്രതിയായിരുന്നു. ജാമ്യത്തിൽ ഇറങ്ങിയപ്പോഴാണ് കൊല്ലപ്പെട്ടത്.<ref>{{cite news |title=വീണ്ടും രാഷ്ട്രീയ കൊലപാതകം; തൃശ്ശൂരിൽ ആർഎസ്എസ് പ്രവർത്തകൻ വെട്ടേറ്റു മരിച്ചു |url=https://malayalamleadnews.com/political-murder-tsr-cpm-bjp-201/ |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=മലയാളം ലീഡ് ന്യൂസ് |date=2017 നവംബർ 12 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |2017-10-5 |സിയാദ് |ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ/സി.പി.ഐ.എം |തൃശൂർ |കൊടുങ്ങല്ലൂർ |സി.പി.ഐ.എം |ലോക്കൽ സെക്രട്ടറി അടക്കം 7 പ്രതികൾ |സിപിഎം പ്രവർത്തകർ തമ്മിലുണ്ടായ പ്രശ്നങ്ങളാണ് കൊലപാതകത്തിൽ കലാശിച്ചത്. ഇതൊരു രാഷ്ട്രീയ കൊലപാതക കണക്കിൽ പെടില്ല. ഓണാഘോഷ പരിപാടിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉള്ള വ്യക്തി വൈരാഗ്യം ആണ് കൊലപാതക കാരണം. കാറിൽ നിന്നിറക്കി കുത്തിക്കൊലപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു. |- |2017-07-29 |കെള്ളപ്പള്ളി രാജേഷ്<ref>{{cite news |title=RSS leader's brutal murder stuns Thiruvananthapuram |url=https://www.dailypioneer.com/2017/page1/rss-leaders-brutal-murder-stuns-thiruvananthapuram.html |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=ദ പയനിയർ |date=2017 ജൂലൈ 31 |lang=en |archive-date=2019-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190220181536/https://www.dailypioneer.com/2017/page1/rss-leaders-brutal-murder-stuns-thiruvananthapuram.html |url-status=dead }}</ref> |ആർ.എസ്.എസ്. |തിരുവനന്തപുരം |ശ്രീകാര്യം |സി.പി.ഐ.എം. | 11 പ്രതികൾ | <ref name="1000days"/> |- |2017-05-12 |ചൂരക്കാടൻ ബിജു |ആർ.എസ്.എസ്. |കണ്ണൂർ |പയ്യന്നൂർ, രാമന്തളി |സി.പി.ഐ.എം. |7 പ്രതികൾ |ധൻരാജ് കൊലക്കേസിലെ 12ആം പ്രതിയാണ്. ജാമ്യത്തിലിറങ്ങിയപ്പോഴാണ് കൊല്ലപ്പെട്ടത്.<ref>{{cite news |title=പയ്യന്നൂർ ബിജു വധം!! തെളിവുകൾ ഓരോന്നും പുറത്ത്!ഞെട്ടിക്കുന്ന വിവരങ്ങളും! |url=https://malayalam.oneindia.com/news/kerala/rss-worker-biju-murder-case-more-evidence-out-172418.html |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=വൺ ഇന്ത്യ മലയാളം |date=2017 മേയ് 31}}</ref> |- |2017-04-05 |അനന്തു അശോകൻ |മുൻ ആർ.എസ്.എസ്, എ.ബി.വി.പി |ആലപ്പുഴ |ചേർത്തല |ആർ.എസ്.എസ് |17 പ്രതികൾ. ഭൂരിഭാഗവും പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തവർ |മുൻപ് ആർ.എസ്.എസ് പ്രവർത്തകനായിരുന്ന അനന്തു പിന്നീട് ശാഖയിൽ വരുന്നത് നിർത്തിയതായിരുന്നു പ്രകോപനം. പ്ലസ്‌ടു വിദ്യാർത്ഥിയായിരുന്ന അനന്തുവിന്റെ സഹപാഠികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവരാണ് പ്രതികൾ |- |2017-02-14 |നിർമൽ |ബിജെപി |തൃശ്ശൂർ |മുക്കാട്ടുകാര |സിപിഐഎം | | |- |2017-01-18 |സന്തോഷ് കുമാർ / മമ്മട്ടി |ബി.ജെ.പി. |കണ്ണൂർ |ധർമ്മടം |സി.പി.ഐ.എം. | 8 പേർ അറസ്റ്റിൽ |<ref name="1000days"/> |- |2017-01-16 |വിമല ദേവി |ബി.ജെ.പി. |പാലക്കാട് |കഞ്ചിക്കോട് |സി.പി.ഐ.എം. | |രാത്രിയിൽ വീടിന് മുൻപിലുണ്ടായിരുന്ന ബൈക്കിന് തീ കൊളുത്തുകയും ജനൽ വഴി തീ അടുക്കളയിലേക്കെത്തുകയും ഗ്യാസ് പൊട്ടിത്തെറിക്കുകയുമായിരുന്നു. ഭർത്താവിന്റെ ചേട്ടൻ രാധാകൃഷ്ണനനും കൊല്ലപ്പെട്ടു<ref name="palakkad_harthal_reporter"/> കഞ്ചിക്കോട് ഇരട്ടകൊലപാതകം |- |2017-01-06 |രാധാകൃഷ്ണൻ |ബി.ജെ.പി. |പാലക്കാട് |കഞ്ചിക്കോട് |സി.പി.ഐ.എം. | |രാത്രിയിൽ വീടിന് മുൻപിലുണ്ടായിരുന്ന ബൈക്കിന് തീ കൊളുത്തുകയും ജനൽ വഴി തീ അടുക്കളയിലേക്കെത്തുകയും ഗ്യാസ് പൊട്ടിത്തെറിക്കുകയുമായിരുന്നു. അനിയന്റെ ഭാര്യ വിമല ദേവിയും കൊല്ലപ്പെട്ടു<ref name="palakkad_harthal_reporter">{{cite news |title=പാലക്കാട് ജില്ലയിൽ ബിജെപി ആഹ്വാനം ചെയ്ത ഹർത്താൽ തുടങ്ങി |url=http://www.reporterlive.com/2017/01/07/343927.html |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=റിപ്പോർട്ടർ ലൈവ് |date=2017 ജനുവരി 7 |archive-date=2017-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170811050839/http://www.reporterlive.com/2017/01/07/343927.html |url-status=dead }}</ref> കഞ്ചിക്കോട് ഇരട്ടകൊലപാതകം |- | 2016-09-03 | മാവില വിനീഷ് വാസു | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കണ്ണൂർ | ഇരിട്ടി, തില്ലങ്കേരി | സി.പി.ഐ.എം. | | തില്ലങ്കേരിയിലെ ഡിവൈഎഫ്ഐ പ്രവർത്തകൻ ജിജോയ്ക്ക് നേരെയുണ്ടായ ബോംബേറിനുള്ള പ്രതികാരം. ഇടവഴിയിൽ വെട്ടേറ്റ് കിടക്കുകയായിരുന്നു.<ref>{{cite news |title=ആദ്യം ഡി വൈ എഫ് ഐ പ്രവർത്തകന്റെ കാറിന് ബോംബേറ്; പിന്നാലെ ഇടവഴിയിൽ ആരുമറിയാതെ ആർഎസ്എസുകാരൻ കൊല്ലപ്പെടുന്നു… |url=https://www.marunadanmalayali.com/news/investigation/kannur-politics-53433 |accessdate=2019 മാർച്ച് 5 |publisher=മറുനാടൻ മലയാളി |date=2016 സെപ്റ്റംബർ 4}}</ref> |- |2016 |കെ.എം. നസീർ |സി. പി. എം വിമതൻ |കോട്ടയം |ഈരാറ്റുപേട്ട |സി.പി.ഐ.എം. | പ്രതികൾ - 6 | സി.പി.ഐ.എം. മുൻ ബ്രാഞ്ച് സെക്രട്ടറി. സിപിഎം നേതാക്കൾ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ വോട്ട് മറിച്ചതിന്റെ രേഖകൾ ഹാജരാക്കിയതിന്റെ പേരിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. <ref> https://www.asianetnews.com/news/six-cpm-workers-under-costudy-for-murder-of-former-branch-secretary </ref> |- |2016-11-19 |[[കൊടിഞ്ഞി ഫൈസൽ വധം|കൊടിഞ്ഞി ഫൈസൽ]]<ref>{{cite news |title=കൊടിഞ്ഞി ഫൈസൽ കൊലപാതകം: എട്ടു പേർ അറസ്റ്റിൽ |url=https://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thiroorangadi-malayalam-news-1.1538081 |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 27 |publisher=മാതൃഭൂമി |date=2016 നവംബർ 28 |archive-date=2016-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161130141540/http://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thiroorangadi-malayalam-news-1.1538081 |url-status=dead }}</ref> | |മലപ്പുറം |കൊടിഞ്ഞി, ഫാറൂഖ് നഗർ |ആർ.എസ്.എസ്. | |ഉണ്ണി എന്ന അനിൽകുമാറും കുടുംബവും മതം മാറിയതിലെ വർഗ്ഗീയമായ വൈരാഗ്യവും ദുരഭിമാനവും ആണ് കൊലപാതകത്തിനു കാരണം. രണ്ടാം പ്രതി ബിപിൻ 2017-08-24 കൊല്ലപ്പെട്ടു. |- |2016-10-17 |വിഷ്ണു |ബിജെപി |തിരുവനന്തപുരം |കണ്ണമ്മൂല |സിപിഐഎം | |രാഷ്ട്രീയ വിരാധത്തോടൊപ്പം ഗുണ്ടാ കുടിപ്പകയും കൊലപാതക കാരണം |- |2016-10-12 |കെ.വി. രമിത്ത്<ref>{{cite news |title=BJP worker hacked to death in Kannur |url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/BJP-worker-hacked-to-death-in-Kannur/article15490943.ece |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=ദ ഹിന്ദു |date=2016 ഒക്ടോബർ 13|lang=en}}</ref> |ബി.ജെ.പി. |കണ്ണൂർ |പിണറായി |സി.പി.ഐ.എം. | |2002-ൽ പിതാവ് ചാവശ്ശേരി ഉത്തമനും കൊല്ലപ്പെട്ടു |- |2016-10-10 |കെ. മോഹനൻ<ref name="manorama_12">{{cite news |title=രണ്ടു വർഷം; 12 രാഷ്ട്രീയ കൊലപാതകങ്ങൾ |url=https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2018/05/08/09-knr-murder-figure.html |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 27 |publisher=മലയാള മനോരമ |date=2018 മേയ് 9}}</ref> |സി.പി.ഐ.എം. |കണ്ണൂർ |കൂത്തുപറമ്പ്, പാതിരിയാട് |ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. |16 പേർ പ്രതികൾ | |- | 2016-08-12 | താഴെകുനിയിൽ മുഹമദ് അസ്ലം<ref>{{cite news |title=Muhammed Aslam murder case: Kerala police seize killers’ car |url=https://www.deccanchronicle.com/nation/crime/150816/muhammed-aslam-murder-case-kerala-police-seize-killers-car.html |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=ഡെക്കൻ ക്രോണിക്കിൾ |date=2016 ഓഗസ്റ്റ് 15|lang=en}}</ref> | മുസ്ലീം ലീഗ് / യൂത്ത് ലീഗ് | കോഴിക്കോട് | നാദാപുരം | സി.പി.ഐ.എം. | | ഷിബിൻ വധക്കേസിൽ കോടതി വെറുതെ വിട്ട പ്രതിയാണ്. |- | 2016-07-15 | നസ്‌റുദ്ദിൻ അസീസ് / പുത്തലത്ത് നസീറുദ്ദീൻ<ref>{{cite news |title=IUML worker stabbed to death in Kozhikode |url=https://m.madhyamam.com/en/kerala/2016/jul/16/iuml-worker-stabbed-death-kozhikode |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=മാധ്യമം |date=2016 ജൂലൈ 16 |lang=en |archive-date=2019-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190220181409/https://m.madhyamam.com/en/kerala/2016/jul/16/iuml-worker-stabbed-death-kozhikode |url-status=dead }}</ref> | മുസ്ലീം ലീഗ് / യൂത്ത് ലീഗ് | കോഴിക്കോട് | കുറ്റ്യാടി, വേളം | പോപ്പുലർ ഫ്രണ്ട് / എസ്.ഡി.പി.ഐ. | 7 പ്രതികൾ, 5 പ്രതികളെ വെറുതെ വിട്ടു. രണ്ട് പ്രതികൾക്ക് ജീവപരന്ത്യം ശിക്ഷ കോഴിക്കോട് അഡീഷണൽ ജില്ലാ കോടതി വിധിച്ചു. | ബന്ധുവിനോടൊപ്പം ബൈക്കിൽ സഞ്ചരിക്കവെ വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്.<ref>{{cite news |title=നസീറുദ്ദീൻ വധം: രണ്ട് എസ്.ഡി.പി.ഐ പ്രവർത്തകർ കുറ്റക്കാരെന്ന് കോടതി |url=https://www.doolnews.com/court-verdict-in-velom-puthalath-nasirudheen-murder-case-553.html |accessdate=2019 മാർച്ച് 6 |publisher=ഡൂൾ ന്യൂസ് |date=2018 നവംബർ 28}}</ref> |- | 2016-07-11 | സി.വി. ധൻരാജ്<ref name="manorama_12"/> | സി.പി.ഐ.എം. / ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. | കണ്ണൂർ | പയ്യന്നൂർ | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | 15 പ്രതികൾ, 9 പേർക്കെതിരെ കുറ്റപത്രം | ഈ കേസിലെ പ്രതി ചൂരക്കാടൻ ബിജു 2017-05-12 - ൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു |- | 2016-07-11 | സി.കെ. രാമചന്ദ്രൻ<ref name="manorama_12"/> | ബി.ജെ.പി. / ബി.എം.എസ്. | കണ്ണൂർ | പയ്യന്നൂർ | സി.പി.ഐ.എം. | 28 പ്രതികൾ | സി.വി. ധൻരാജ് കൊല്ലപ്പെട്ടതിന് പ്രതികാരം എന്ന നിലയിൽ ആ രാത്രിയിൽ തന്നെ രാമചന്ദ്രനെ കൊല്ലുകയായിരുന്നു. |- | 2016-05-27 | ശശികുമാർ | സിപിഐഎം | തൃശൂർ | ഏങ്ങണ്ടിയൂർ | ബിജെപി | | നിയമസഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിനിടെ നടന്ന അക്രമത്തിൽ വെട്ടേറ്റ് ചികിത്സയിലിരിക്കെ മരിച്ചു |- | 2016-05-20 | പ്രമോദ് | ബിജെപി | തൃശൂർ | കൊടുങ്ങല്ലൂർ | സിപിഐഎം | | സിപിഎം വിജയാഹ്ലാദ പ്രകടനം അക്രമാസക്തമായി വഴിയരികിൽ നിന്നിരുന്ന ബിജെപി പ്രവർത്തകർക്ക് നേരെ അക്രമം ഉണ്ടാവുകയായിരുന്നു |- | 2016-05-19 | സി.വി. രവീന്ദ്രൻ | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ | കുത്തുപറമ്പ്, മമ്പറം | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | 15 പ്രതികൾ. | തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയാഹ്ലാദത്തിനിടെ എൽ.ഡി.എഫുകാർ സഞ്ചരിച്ച വാഹനത്തിനു നേരെ ബോംബെറിയുകയും വാഹനത്തിൽ നിന്ന് തെറിച്ചുവീണ രവീന്ദ്രനെ വാഹനം കയറ്റി കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നുമാണ് കേസ്.<ref>{{cite news |title=സി.വി.രവീന്ദ്രൻ വധം: ഒരു ആർ.എസ്.എസ്. പ്രവർത്തകൻ കൂടി അറസ്റ്റിൽ |url=https://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/mambaram-1.1238540 |accessdate=2019 മാർച്ച് 5 |publisher=മാതൃഭൂമി |date=2016 ജൂലൈ 29 |archive-date=2021-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804102915/https://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/mambaram-1.1238540 |url-status=dead }}</ref> |- |2016-03-15 |സുനിൽ കുമാർ |കോൺഗ്രസ് |ആലപ്പുഴ |ഏവൂർ, ഹരിപ്പാട് |സിപിഎം |സിപിഎം മുൻ പഞ്ചായത്ത് അംഗവും കൊട്ടേഷൻ ഗുണ്ടകളും അടക്കം പ്രതികൾ |സിപിഎം വിട്ട് കോൺഗ്രസിൽ ചേർന്നതിന്റെ പ്രതികാരം |- | 2016-02-15 | സുജിത് | ബി.ജെ.പി. | കണ്ണൂർ | | സിപിഎം | | |- | 2015-11-02 | കെ.വി. മുഹമ്മദ് കുഞ്ഞി | മുസ്ലീം ലീഗ് | കണ്ണൂർ | | സി.പി.ഐ.എം. | | |- |2015-08-28 |സി. നാരായണൻ<ref>{{cite news |title=കാസർകോട് നാരായണൻ വധം: ഒന്നാം പ്രതി അറസ്റ്റിൽ|url=https://www.madhyamam.com/kerala/2015/aug/31/%E0%B4%95%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%BE%E0%B4%9F%E0%B5%8D-%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%AF%E0%B4%A3%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E2%80%8D-%E0%B4%B5%E0%B4%A7%E0%B4%82-%E0%B4%92%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%82-%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B4%BF-%E0%B4%85%E0%B4%B1%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B5%8D%E2%80%8D |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 27 |publisher=മാധ്യമം |date=2015 ഓഗസ്റ്റ് 31}}</ref> |സി.പി.ഐ.എം. |കാസർഗോഡ് |അമ്പലത്തറ |ബി.ജെ.പി. |കുറ്റാരോപിതർ - 2, അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടവർ - 0 | |- |2015-08-28 |അഭിലാഷ്<ref>{{cite news |title=അഭിലാഷ് വധം: അഞ്ചു സി.പി.എം. പ്രവർത്തകർക്ക് ജീവപര്യന്തം കഠിനതടവ് |url=https://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/abhilash-murder-malayalam-news-1.1284368 |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 27 |publisher=മാതൃഭൂമി |date=2016 ഓഗസ്റ്റ് 17 |archive-date=2021-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804101043/https://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/abhilash-murder-malayalam-news-1.1284368 |url-status=dead }}</ref> |ബി.ജെ.പി. |തൃശ്ശൂർ |വെള്ളിക്കുളങ്ങര |സി.പി.ഐ.എം. |കുറ്റാരോപിതർ - 9, അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടവർ - 5 | |- |2015-08-07 |ചള്ളീൽ ഹനീഫ |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) - എ. ഗ്രൂപ്പ് |തൃശ്ശൂർ |ചാവക്കാട് |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) - ഐ. ഗ്രൂപ്പ് |കുറ്റാരോപിതർ - 8, അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടവർ - 7 |കോൺഗ്രസ് ഗ്രൂപ്പ് വൈരത്തെ തുടർന്ന് രാത്രിയിൽ വീട്ടിൽ കയറി ഉമ്മയുടെ മുന്നിൽ വെച്ച് കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്.<ref>{{cite news |title=ചാവക്കാട് ഹനീഫ വധക്കേസ് പുനരന്വേഷിക്കും |url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/chavakkad-haneefa-murder/598827 |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=ദേശാഭിമാനി |date=2016 ഒക്ടോബർ 28 |archive-date=2021-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210725232709/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/chavakkad-haneefa-murder/598827 |url-status=dead }}</ref> |- |2015-05-03 |വിജയൻ |സി.പി.ഐ.എം. |പാലക്കാട് |വടക്കാഞ്ചേരി |ബി.ജെ.പി. |കുറ്റാരോപിതർ - 5, അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടവർ - 5 | |- | 2015-04-16 | പള്ളിച്ചാൽ വിനോദൻ / @ ബോണ്ട വിനു | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ | കൊളവള്ളൂർ | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 20, അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടവർ - 1 | ബോംബേറിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്നാണ് കേസ് |- |2015-03-24 |പി.ജി. ദീപക്<ref>{{cite news |title=ദീപക് വധം: വിചാരണ തുടങ്ങി |url=https://www.mathrubhumi.com/thrissur/malayalam-news/thrissur-1.1294899 |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 27 |publisher=മാതൃഭൂമി |date=2016 ഓഗസ്റ്റ് 21 |archive-date=2021-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804103041/https://www.mathrubhumi.com/thrissur/malayalam-news/thrissur-1.1294899 |url-status=dead }}</ref> |ജനതാദൾ (യു.) |തൃശ്ശൂർ |ചേർപ്പ് |ബി.ജെ.പി. |കുറ്റാരോപിതർ - 10, അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടവർ - 9 | |- |2015-03-01 |ഷിഹാബ് (ഷിഹാബുദ്ദീൻ) <ref>{{cite news |title=ഷിഹാബ് വധക്കേസ്: മൂന്ന് ആർഎസ്എസ് പ്രവർത്തകർ പൊലീസ് പിടിയിൽ |url=http://www.reporterlive.com/2015/03/05/162576.html |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 27 |publisher=റിപ്പോർട്ടർ |date=2015 മാർച്ച് 5 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303105539/http://www.reporterlive.com/2015/03/05/162576.html |url-status=dead }}</ref> |സി.പി.ഐ.എം. |തൃശ്ശൂർ |പാവറട്ടി |ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. |കുറ്റാരോപിതർ - 11, 7 പേർക്ക് ട്രിപ്പിൾ ജീവപരന്ത്യം ശിക്ഷ തൃശ്ശൂർ അഡീഷണൽ സെക്ഷൻസ് കോടതി - 4 വിധിച്ചു. നാല് പേരെ വെറുതെ വിട്ടു.<ref name="shihabuddin">{{cite news |title=സി.പി.എം പ്രവർത്തകൻ ഷിഹാബുദ്ദീൻ വധക്കേസ്: ഏഴ് ആർ.എസ്.എസ് പ്രവർത്തകർക്ക് ട്രിപ്പിൾ ജീവപര്യന്തം |url=https://keralakaumudi.com/news/kerala/crime/jail-59686 |accessdate=2019 മാർച്ച് 16 |publisher=കേരള കൗമുദി |date=2019 മാർച്ച് 15}}</ref> | ഷിഹാബിന്റെ സഹോദരൻ മുജീബ് റഹ്‌മാൻ 2006 ജനുവരി 20 ന് കൊല്ലപ്പെട്ടു. മുജീബ് വധക്കേസിലെ മുഖ്യ പ്രതിയായ വിനോദ് 2008 നവംബറിൽ 18 ന് കൊല്ലപ്പെട്ടതിലെ പ്രധാന പ്രതിയാണ് ഷിഹാബ്. |- |2015-02-25 |ഒണിയൻ പ്രേമൻ<ref>{{cite news |title=പ്രേമൻ വധക്കേസ്; പ്രതികൾ ഉപയോഗിച്ച വടിവാൾ കണ്ടെടുത്തു |url=https://www.mathrubhumi.com/kannur/news/%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B5%87%E0%B4%AE%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E2%80%8D-%E0%B4%B5%E0%B4%A7%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B8%E0%B5%8D-%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E2%80%8D-%E0%B4%89%E0%B4%AA%E0%B4%AF%E0%B5%8B%E0%B4%97%E0%B4%BF%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A-%E0%B4%B5%E0%B4%9F%E0%B4%BF%E0%B4%B5%E0%B4%BE%E0%B4%B3%E0%B5%8D%E2%80%8D-%E0%B4%95%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E0%B4%9F%E0%B5%86%E0%B4%9F%E0%B5%81%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%81-1.465994 |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 27 |publisher=മാതൃഭൂമി |date=2015 ഓഗസ്റ്റ് 13 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |സി.പി.ഐ.എം. |കണ്ണൂർ |കണ്ണവം |ബി.ജെ.പി. |കുറ്റാരോപിതർ - 12, അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടവർ - 0 | |- | 2015-01-22 | ഷിബിൻ<ref>{{cite news |title=നാദാപുരം ഷിബിൻ വധം:പ്രതികളെ വെറുതെവിട്ടു |url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/news-kerala-15-06-2016/568123 |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 27 |publisher=ദേശാഭിമാനി |date=2016 ജൂൺ 15 |archive-date=2016-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160925154325/http://www.deshabhimani.com/news/kerala/news-kerala-15-06-2016/568123 |url-status=dead }}</ref> | സി.പി.ഐ.എം. / ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. | കോഴിക്കോട് | നാദാപുരം | മുസ്ലീം ലീഗ് / യൂത്ത് ലീഗ് | കുറ്റാരോപിതർ - 17, അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടവർ - 15, എല്ലാവരേയും മാറാട് കോടതി വെറുതെ വിട്ടു. | താഴെകുനിയിൽ മുഹമ്മ‌ദ് അസ്ലം എന്ന പ്രതി 2016-08-12 ന് കൊല്ലപ്പെട്ടു.<ref>{{cite news |title=ഷിബിൻ വധം; കോടതി വെറുതെ വിട്ട മുസ്ലീംലീഗ് പ്രവർത്തകനെ വെട്ടിക്കൊന്നു |url=https://www.asianetnews.com/news/muslim-leegue-worker-killed |accessdate=2019 മാർച്ച് 5 |publisher=ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ് |date=2016 ഓഗസ്റ്റ് 12}}</ref> |- |2014-12-01 |കെ.കെ. രാജൻ |ബി.ജെ.പി. |കണ്ണൂർ |തളിപറമ്പ് |സി.പി.ഐ.എം. | | |- | 2014-10-27 | പി. മുരളി | സി.പി.ഐ.എം. | കാസർഗോഡ് | കുമ്പള | ബി.ജെ.പി. | 6 പ്രതികൾ. | ബൈക്കിൽ സുഹൃത്ത് മഞ്ജുനാഥിനൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുകയായിരുന്ന മുരളിയെ രണ്ടു ബൈക്കുകളിലായെത്തിയ ഒരുസംഘമാളുകൾ തടഞ്ഞുനിർത്തി വെട്ടുകയായിരുന്നു.<ref>{{cite news |title=മുരളി വധം: ബിജെപി പ്രവർത്തകൻ അറസ്റ്റിൽ |url=http://malayalam.webdunia.com/article/kerala-news-in-malayalam/murali-murder-case-bjp-cpm-114102900009_1.html |accessdate=2019 മാർച്ച് 5 |publisher=വെബ്‌ദുനിയ |date=2014 ഒക്ടോബർ 29}}</ref> |- | 2014-09-01 | [[കതിരൂർ മനോജ്‌ വധം|കതിരൂർ മനോജ്]] ഇളംതോട്ടത്തിൽ മനോജ് <ref>{{cite news |title=RSS worker murder case in Kerala: CBI names top CPM leader P Jayaranjan |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/rss-worker-murder-case-in-kerala-cbi-names-top-cpm-leader-p-jayaranjan/articleshow/60311429.cms |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യ |date=2017 സെപ്റ്റംബർ 1|lang=en}}</ref> | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കണ്ണൂർ | കതിരൂർ | സി.പി.ഐ.എം. | പി. ജയരാജൻ പ്രതിയാണ്. സി.ബി.ഐ അന്വേഷിക്കുന്നു | നിരവധി കൊലപാതക കേസിൽ പ്രതി ആയിരുന്ന മനോജിനെ ബോംബെറിഞ്ഞശേഷം വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്. |- |2014-08-17 |സുരേഷ് കുമാർ |ബി.ജെ.പി. |കണ്ണൂർ |കതിരൂർ |സി.പി.ഐ.എം. | | |- |2014-06-29 |അബ്ദുൾ ഷെരീഫ് |ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ |കാസർഗോഡ് |പനത്തടി പാണത്തൂർ   |ബി.ജെ.പി. | |ബിജെപി പ്രവർത്തകനായ രാജേഷ് കുത്തി കൊലപ്പെടുത്തി |- |2014-03-02 |[[പെരിഞ്ഞനം കൊല|തളിയപ്പാടത്ത് നവാസ്]] |സി.പി.ഐ.എം. |തൃശ്ശൂർ |പെരിഞ്ഞനം |സി.പി.ഐ.എം. | സി.പി.ഐ.എം. ലോക്കൽ സെക്രട്ടറിയടക്കം 10 പേർക്ക് ജീവപരന്ത്യം ശിക്ഷ ഇരിങ്ങാലക്കുട അഡീഷണൽ സെക്ഷൻസ് കോടതി ശിക്ഷ വിധിച്ചു. <ref> https://www.doolnews.com/perinjanam-navas-murder-court-convicts-11people256.html </ref> | കെ.യു. ബിജു എന്ന ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. പ്രവർത്തകനെ കൊന്ന കേസിൽ പ്രതിയായ ബി.ജെ.പി. നേതാവ് കല്ലാടൻ ഗിരീഷിനെ കൊല്ലാൻ നൽകിയ ക്വട്ടേഷനിൽ ആള് മാറിയാണ് കാട്ടുർ നിവാസി നവാസ് കൊല്ലപ്പെട്ടത്. |- |2013-12-16 |അനൂപ് |ബി.ജെ.പി. / വി.എച്ച്.പി. |കോഴിക്കോട് |കുറ്റ്യാടി |സി.പി.ഐ.എം. |കുറ്റാരോപിതർ - 38, അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടവർ - 4 | |- |2013-12-01 |വിനോദ്‌ കുമാർ |ആർ.എസ്.എസ്. |കണ്ണൂർ |പയ്യന്നൂർ |സി.പി.ഐ.എം. / ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. |കുറ്റാരോപിതർ - 15, അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടവർ - 5 | |- |2013-11-20 |ഹംസ |എ.പി. സുന്നി (എൽ.ഡി.എഫ്) |പാലക്കാട് |മണ്ണാർക്കാട് |ഇ.കെ. സുന്നി (മുസ്ലീം ലീഗ്) |കുറ്റാരോപിതർ - 27, അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടവർ - 23 | കുനിയിൽ ഇരട്ടകൊലപാതകം |- |2013-11-20 |നൂറുദ്ദീൻ |എ.പി. സുന്നി (എൽ.ഡി.എഫ്) |പാലക്കാട് |മണ്ണാർക്കാട് |ഇ.കെ. സുന്നി (മുസ്ലീം ലീഗ്) |കുറ്റാരോപിതർ - 27, അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടവർ - 23 | കുനിയിൽ ഇരട്ടകൊലപാതകം |- | 2013-11-05 | [[നാരായണൻ നായർ കൊലപാതകക്കേസ്|നാരായണൻ നായർ]] | സി.പി.ഐ.എം. | തിരുവനന്തപുരം | വെള്ളറട | ആർ.എസ്.എസ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 18, അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടവർ - 18 | |- |2013-11-04 |ഫാസിൽ | സി.പി.ഐ.എം. / ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. |തൃശ്ശൂർ |ഗുരുവായൂർ |ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. |കുറ്റാരോപിതർ - 15, അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടവർ - 11 | ഈ കേസിലെ പ്രതി ആനന്ദ് 2017-11-17 ൽ ജാമ്യത്തിലിറങ്ങിയപ്പോൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു. |- | 2013-10-04 | യു. ഷിധിൻ | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ | തലശ്ശേരി | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 09, തലശ്ശേരി അഡീഷണൽ കോടതി 9 പേർക്ക് ജീവപരന്ത്യം കഠിന ശിക്ഷയും ഒരു ലക്ഷം രൂപ പിഴയും വിധിച്ചു. <ref> https://www.asianetnews.com/local-news/thalassery-shidhin-murder-case-verdict-pw7wu2 </ref> | രാത്രിയിൽ ഇരുമ്പുവടി കൊണ്ട് തലക്കടിച്ച് കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്. |- |2013-10-01 |സജിൻ ഷാഹുൽ | സി.പി.ഐ.എം. / എസ്.എഫ്.ഐ. |തിരുവനന്തപുരം |പാറശാല | ബി.ജെ.പി. / എ.ബി.വി.പി. |കുറ്റാരോപിതർ - 13, അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടവർ - 11 - | |- |2013-09-16 |എം.ബി. ബാലകൃഷ്ണൻ |സി.പി.ഐ.എം. |കാസർഗോഡ് |ബേക്കൽ |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) |കുറ്റാരോപിതർ - 7, അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടവർ - 5, ജില്ലാ പ്രിൻസിപ്പാൾ സെക്ഷൻസ് കോടതി പ്രതികളെ വെറുതെ വിട്ടു.<ref>{{cite news |title=എം ബി ബാലകൃഷ്ണൻ വധം: പ്രതികളെ വെറുതെ വിട്ടതിനാൽ ഉയർന്ന കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നൽകുമെന്ന് സിപിഎം |url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/kasargodvartha-epaper-kasargod/em+bi+balakrishnan+vadham+prathikale+veruthe+vittathinal+uyarnna+kodathiyil+appeel+nalkumenn+sipiem-newsid-96172517 |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=ഡെയ്‌ലിഹണ്ട് |date=2019 സെപ്റ്റംബർ 4}}</ref> |തിരുവോണ ദിവസം രാത്രിയിൽ സ്കൂട്ടറിൽ പോകുമ്പോൾ കൊലപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു. |- |2013-08-16 |ലാൽജി കൊള്ളന്നൂർ |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) - എ. ഗ്രൂപ്പ് |തൃശ്ശൂർ |അയ്യന്തോൾ |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) - ഐ. ഗ്രൂപ്പ് | |മധുവിനെ കൊലപ്പെടുത്തിയതിലുള്ള പ്രതികാരമായി അയന്തോളിൽ ബൈക്ക് തടഞ്ഞുനിർത്തി കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്.<ref name="congressgroup_mathrubhumi"/> |- |2013-06-01 |ഈച്ചരത്ത് മധു |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) - ഐ. ഗ്രൂപ്പ് |തൃശ്ശൂർ |അയ്യന്തോൾ |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) - ഐ. ഗ്രൂപ്പ് | 7 പ്രതികൾ. 6 പ്രതികൾക്ക് ഇരട്ട ജീവപരന്ത്യം. 1 പ്രതിക്ക് ജീവപരന്ത്യം. തൃശൂർ ഫാസ്റ്റ് ട്രാക്ക് നാലാം അഡീഷണൽ ഡിസ്ട്രിക്ട് ആൻഡ് സെഷൻസ് കോടതിയാണ് വിധിച്ചത്. |യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് തിരഞ്ഞെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് മറ്റൊരു ഐ ഗ്രൂപ്പ് നേതാവായ പ്രേംജിയെ വീട്ടിൽ കയറി മധുവും കൂട്ടരും വെട്ടിയതിന് പ്രതികാരമായി അയന്തോൾ ക്ഷേത്രത്തിന് മുൻപിൽ വെച്ച് കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്.<ref name="congressgroup_mathrubhumi">{{cite news |title=കോൺഗ്രസ് ഗ്രൂപ്പു തർക്കത്തിന്റെ മൂന്നാമത്തെ ഇര |url=https://www.mathrubhumi.com/thrissur/news/-%E0%B4%95%E0%B5%8B%E0%B4%A3%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%97%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%B8%E0%B5%8D-%E0%B4%97%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B5%82%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%81-%E0%B4%A4%E0%B4%B0%E0%B5%8D%E2%80%8D%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B4%BF%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%86-%E0%B4%AE%E0%B5%82%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A8%E0%B4%BE%E0%B4%AE%E0%B4%A4%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%86-%E0%B4%87%E0%B4%B0-1.459336 |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=മാതൃഭൂമി |date=2015 ഓഗസ്റ്റ് 9 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഒക്‌ടോബർ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ഇതിലെ പ്രധാന പ്രതി പ്രേംജിയുടെ ജ്യേഷ്ഠനായ ലാൽജിയും കൊല്ലപ്പെട്ടു. |- | 2012-09-05 | സച്ചിൻ ഗോപാലൻ | ബി.ജെ.പി. / എ.ബി.വി.പി. | കണ്ണൂർ | കണ്ണൂർ നഗർ | പോപ്പുലർ ഫ്രണ്ട് / ക്യാമ്പസ് ഫ്രണ്ട് | | 2012 ജൂലൈ 6ന്, കണ്ണൂർ പള്ളിക്കുന്ന് ഹയർ സെക്കണ്ടറി സ്കൂളിൽ മെമ്പർഷിപ്പ് പ്രവർത്തനത്തിനിടെ സച്ചിൻ ഗോപാലിനെ ആക്രമിക്കുകയും ചികിൽസയിലിരിക്കെ മരിച്ചുവെന്നാണ് കേസ്.<ref>{{cite news |title=സച്ചിൻ ഗോപാൽ വധക്കേസ് ; പ്രതിയായ പോപ്പുലർ ഫ്രണ്ട് പ്രവർത്തകൻ പിടിയിൽ |url=https://janamtv.com/80112950/ |accessdate=2019 മാർച്ച് 6 |publisher=ജനം ടി.വി. |date=2018 നവംബർ 12}}</ref> |- | 2012-07-17 | വിശാൽ | ബി.ജെ.പി. / എ.ബി.വി.പി. | ആലപ്പുഴ | ചെങ്ങന്നൂർ ക്രിസ്ത്യൻ കോളേജ് | പോപ്പുലർ ഫ്രണ്ട് / ക്യാമ്പസ് ഫ്രണ്ട് | മുഴുവൻ കുറ്റാരോപിതരേയും വിചാരണ കോടതി വെറുതേ വിട്ടു. | ക്ലാസ് തുടങ്ങുന്ന ദിവസം സരസ്വതീദേവിയുടെയും വിവേകാനന്ദന്റെയും ഛായാചിത്രങ്ങളും വിളക്കും തെളിയിച്ച്, കാമ്പസിലേക്കു വരുന്ന വിദ്യാർത്ഥികളെ കുങ്കുമവും കളഭവും അണിയിച്ചാണ് എ.ബി.വി.പി.ക്കാർ കടത്തിവിട്ടിരുന്നത്. ഇതുമായുണ്ടായ തർക്കത്തിലാണ് കൊലപാതകം ഉണ്ടായത്.<ref>{{cite news |title=വിദ്യാർത്ഥി സംഘർഷം: വെട്ടേറ്റ എ.ബി.വി.പി പ്രവർത്തകൻ മരിച്ചു |url=https://www.doolnews.com/sfi-abvp-clash-in-chengannoor-collage-malayalam-news-342.html |accessdate=2019 മാർച്ച് 6 |publisher=ഡൂൾ ന്യൂസ് |date=2012 ജൂലൈ 17}}</ref> |- |2012-05-04 |ടി.പി. ചന്ദ്രശേഖരൻ |ആർ.എം.പി. |കോഴിക്കോട് |വടകര |സി.പി.ഐ.എം. |കുറ്റാരോപിതർ - 57, വിചാരണ നേരിട്ടവർ - 56, സി.എച്ച്. അശോകൻ മരിച്ചു. [[പി. മോഹനൻ]] 24 പേരെ വെറുതെ വിട്ടു. 11 പേർക്ക് ജീവപരന്ത്യം, ഒരാൾക്ക് 3 വർഷം തടവും | വാടക ഗുണ്ടകളെ ഉപയോഗിച്ച് 51 വെട്ട് വെട്ടി കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്. |- |2012-04-08 |വിനീഷ് | സി.പി.ഐ.എം. / ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. |പാലക്കാട് |ചെർപ്പുളശ്ശേരി |ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. |കുറ്റാരോപിതർ - 13 | |- |2012-03-18 |[[അനീഷ്‌ രാജൻ വധക്കേസ്|അനീഷ് രാജ്]] | സി.പി.ഐ.എം. / എസ്.എഫ്.ഐ. |ഇടുക്കി |നെടുങ്കണ്ടം |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) |കുറ്റാരോപിതർ - 2 | |- | 2012-02-20 | [[ഷുക്കൂർ വധക്കേസ്‌|അബ്ദുൾ ഷുക്കൂർ]] | മുസ്ലീം ലീഗ് | കണ്ണൂർ | കണ്ണപുരം | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 33, സി.ബി.ഐ. അന്വേഷണം നടക്കുന്നു. | സി.പി.എം കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറി പി. ജയരാജൻ, കല്ല്യാശ്ശേരി എം.എൽ.എ ടി.വി.രാജേഷ് എന്നിവർ സഞ്ചരിച്ച വാഹനത്തിനു നേരെ ആക്രമണം ഉണ്ടായതിനു പ്രതികാരമായിട്ടാണ് അരിയിൽ ഷുക്കൂർ വധിക്കപ്പെട്ടത് എന്നാണ് കേസ്. |- | 2012-02-12 | പയ്യോളി മനോജ് (സി.ടി. മനോജ്) | ബി.ജെ.പി. / ബി.എം.എസ്. | കോഴിക്കോട് | പയ്യോളി | സി.പി.ഐ.എം. | 9 പേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. | വീട്ടിൽ കയറി കൊലപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു.<ref>{{cite news |title=സി ടി മനോജ് വധക്കേസ്: ഒമ്പതു പേർ അറസ്റ്റിൽ |url=https://www.thejasnews.com/%E0%B4%B8%E0%B4%BF-%E0%B4%9F%E0%B4%BF-%E0%B4%AE%E0%B4%A8%E0%B5%8B%E0%B4%9C%E0%B5%8D-%E0%B4%B5%E0%B4%A7%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%95%E0%B5%87%E0%B4%B8%E0%B5%8D-%E0%B4%92%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA.html/ |accessdate=2019 മാർച്ച് 5 |publisher=തേജസ് |date=2017 ഡിസംബർ 29 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | 2012-02-07 | കടവൂർ ജയൻ (കടവൂർ കോയിപ്പുറത്ത് രാജേഷ്) | മുൻ ആർ.എസ്.എസ്. | കൊല്ലം | കടവൂർ | ആർ.എസ്.എസ്. | 9 പേർ കുറ്റക്കാർ ആണെന്ന് കൊല്ലം നാലാം അഡീഷണൽ സെഷൻസ് കോടതി വിധിച്ചു. പിന്നീട് വിധിയെ ചോദ്യം ചെയ്ത് ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിച്ചു. ഹൈക്കോടതി വിധിയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ കേസ് പരിഗണിച്ച കൊല്ലം ജില്ലാ പ്രിൻസിപ്പൽ സെഷൻസ് കോടതി ആദ്യ വിധി ശരി വെച്ചു. <ref> https://www.asianetnews.com/kerala-news/kollam-kadavur-jayan-murder-case-court-found-nine-rss-workers-guilty-qej1k6 </ref> | ആർ.എസ്.എസ്. പ്രവർത്തകനായിരുന്ന ജയൻ സംഘടനയുമായി തെറ്റിപിരിഞ്ഞതിനുള്ള വൈരാഗ്യം മൂലം കടവൂർ ക്ഷേത്രകവലയിൽ വെട്ടിയും കുത്തിയും കൊലപ്പെടുത്തി. <ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/crime-beat/legal/kollam-kadavoor-jayan-murder-case-nine-rss-workers-are-convicted-by-kollam-court-1.4495169 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2020-02-02 |archive-date=2020-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200202101915/https://www.mathrubhumi.com/crime-beat/legal/kollam-kadavoor-jayan-murder-case-nine-rss-workers-are-convicted-by-kollam-court-1.4495169 |url-status=dead }}</ref> |- |2012-02-02 |ടി. മനോജ് |സി.പി.ഐ.എം. |കാസർഗോഡ് |ഉദുമ പള്ളിക്കര കീക്കാനം |മുസ്ലീം ലീഗ്<ref>https://www.thehindu.com/news/national/kerala/pinarayi-sees-iuml-hand-in-dyfi-activists-killing/article3728540.ece</ref> | |ആലിങ്കാലിൽ  ടി. മനോജിനെ ഹർത്താൽ ദിനത്തിൽ മുസ്ലീം ലീഗ് സംഘം മർദ്ദിച്ച് കൊലപ്പെടുത്തി |- |2012-01-19 |ഷാരോൺ |ബി.ജെ.പി. |തൃശ്ശൂർ |ഗുരുവായൂർ |സി.പി.ഐ.എം. | പ്രതികൾ - 5, ഒന്നാം പ്രതിക്ക് ജീവപരന്ത്യം, ബാക്കി 4 പ്രതികൾക്ക് 5 വർഷം 7 മാസം കഠിനതടവും തൃശൂർ പ്രിൻസിപ്പൽ സെഷൻസ്‌ കോടതി വിധിച്ചു.<ref>{{cite news |title=ഷാരോൺ വധം: ഒന്നാം പ്രതിക്ക്‌ ജീവപര്യന്തം |url=https://www.janmabhumidaily.com/news177329 |accessdate=2019 മാർച്ച് 4 |publisher=ജന്മഭൂമി |date=2014 ഫെബ്രുവരി 19 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | രാത്രിയിൽ മെഡിക്കൽ ഷോപ്പിലേക്ക് വരുന്ന വഴിയിൽ ബൈക്ക് തടഞ്ഞ് നിർത്തി കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്. |- |2011-07-05 |അൻവർ |മുസ്ലീം ലീഗ് |കണ്ണൂർ |തളിപറമ്പ് |സി.പി.ഐ.എം. |കുറ്റാരോപിതർ - 22 | |- |2011-05-21 |അഷ്‌റഫ് |സി.പി.ഐ.എം. |കണ്ണൂർ |കതിരൂർ |ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. |കുറ്റാരോപിതർ - 8 | |- |2011-05-13 |രവീന്ദ്രൻ |സി.പി.ഐ.എം. |കാസർഗോഡ് |അധൂർ |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) |കുറ്റാരോപിതർ - 1 | |- | 2011-01-17 | പി.വി. മനോജ് | സി.പി.ഐ.എം. / ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. | കണ്ണൂർ | കണ്ണപുരം | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 8 | കോലത്തുവയലിൽ സി.പി.എം. പ്രവർത്തകർക്കു നേരെയുണ്ടായ ബോംബേറിലാണ് മനോജ് കൊല്ലപ്പെട്ടത്.<ref>{{cite news |title=കോലത്തുവയൽ മനോജ് വധം: ഒരു ആർഎസ്എസ് പ്രവർത്തകൻ കൂടി അറസ്റ്റിൽ |url=https://www.asianetnews.com/news/kolath-vayal-manoj-murder-rss |accessdate=2019 മാർച്ച് 5 |publisher=ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസ് |date=2017 ഡിസംബർ 29}}</ref> |- |2010-12-01 |രതീഷ് |ആർ.എസ്.എസ്. |പാലക്കാട് |കസബ |സി.പി.ഐ.എം. |കുറ്റാരോപിതർ - 5 | |- |2010-09-10 |മേലേവീട്ടിൽ റെജി |[[കോൺഗ്രസ്]] |തിരുവനന്തപുരം |പോത്തൻകോട് |ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ |10 പ്രതികൾക്ക് ജീവപര്യന്തം തടവുശിക്ഷ വിധിച്ചു |ബോംബെറിഞ്ഞ ശേഷം വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി. ഓണാഘോഷത്തിനിടെ നടന്ന തർക്കമായിരുന്നു പ്രകോപനം |- |2010-05-28 |ഷിനോജ് |ബി.ജെ.പി. |കണ്ണൂർ |തലശ്ശേരി |സി.പി.ഐ.എം. |കുറ്റാരോപിതർ - 15 | ബൈക്കിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ബോംബ് എറിഞ്ഞ് വീഴ്തിയതിന് ശേഷം വിജിതിനേയും ഷിനോജിനേയും വെട്ടികൊലപ്പെടുത്തി. ഇതാണ് ന്യൂ മാഹി ഇരട്ടകൊലപാതകം |- |2010-05-28 |വിജിത് |ബി.ജെ.പി. |കണ്ണൂർ |തലശ്ശേരി |സി.പി.ഐ.എം. |കുറ്റാരോപിതർ - 15 | ബൈക്കിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ബോംബ് എറിഞ്ഞ് വീഴ്തിയതിന് ശേഷം വിജിതിനേയും ഷിനോജിനേയും വെട്ടികൊലപ്പെടുത്തി. ഇതാണ് ന്യൂ മാഹി ഇരട്ടകൊലപാതകം |- |2010-05-28 |യേശു @ രാജേഷ് |ബി.ജെ.പി. |കണ്ണൂർ |കൊളവള്ളൂർ |സി.പി.ഐ.എം. |കുറ്റാരോപിതർ - 15 | |- |2010-05-16 |ബിജു | സി.പി.ഐ.എം. / ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. |തൃശ്ശൂർ |വടക്കാഞ്ചേരി |ബി.ജെ.പി. |കുറ്റാരോപിതർ - 9 | |- |2010-05-02 |വിനിൽ |ബി.ജെ.പി. |തൃശ്ശൂർ |വാടാനപ്പള്ളി |സി.പി.ഐ.എം. |കുറ്റാരോപിതർ - 4 | |- | 2010-04-10 | രാമഭദ്രൻ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കൊല്ലം | അഞ്ചൽ, ഏരൂർ | സി.പി.ഐ.എം. | സി.ബി.ഐ. അന്വേഷണം - സി.പി.എ. ജില്ലാ നേതാക്കളടക്കം പ്രതികൾ - 19 | സി.പി.എമ്മിൽ നിന്ന് അംഗങ്ങളെ കോൺഗ്രസിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതിന്റെ വൈരാഗ്യമാണ് കൊലയിൽ കലാശിച്ചത്. <ref> https://www.asianetnews.com/kerala-news/trivandrum-cjm-court-criticizing-cbi-in-anchal-ramabhandran-murder-case-pnmzcr </ref> |- | 2010-01-05 | ഹമീദ് കോയിപ്പാടി | മുസ്ലിം ലീഗ് | കാസർഗോഡ് | കുമ്പള | സിപിഎം | പ്രതികളെ വിചാരണ കോടതി വെറുതെ വിട്ടു | മുൻപ് സിപിഎം പ്രവർത്തകനായിരുന്ന ഹമീദ് പാർട്ടി മാറി ലീഗിൽ ചേർന്നതിന്റെ വിരോധം മൂലം കുത്തിക്കൊലപ്പെടുത്തി എന്നാണ് കേസ്. |- |} === 2000 - 2009=== {| class="wikitable sortable" |+ !'''തിയ്യതി''' !'''കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ പേര്''' !'''കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ പാർട്ടി''' !'''ജില്ല''' !'''പ്രദേശം''' !'''പ്രതികൾക്ക് ബന്ധമുള്ള പാർട്ടി''' !'''പോലിസ് / കോടതി നടപടികൾ''' !'''കേസ് - വിശദ വിവരങ്ങൾ''' |- |2009-12-08 |കെ. എസ് ദിവാകരൻ |കോൺഗ്രസ് |ആലപ്പുഴ |ചേർത്തല |സിപിഐഎം |6 പ്രതികൾ. ഗൂഢാലോചന നടത്തിയ സിപിഎം ലോക്കൽ സെക്രട്ടറി ബൈജുവിനെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു |തടുക്ക് വിതരണത്തിൽ സിപിഎം കൗൺസിലർ ബൈജു നടത്തിയ അഴിമതി വെളിപ്പെടുത്തിയതിന്റെ പേരിലുള്ള കൊലപാതകം |- | 2009-11-03 | ജബ്ബാർ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കാസർഗോഡ് | പെർള | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 10, സി.പി.എം. ഏരിയാ സെക്രട്ടറിയും ലോക്കൽ സെക്രട്ടറിയും വാടക ഗുണ്ടകളും ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. | വാടക ഗുണ്ടകളെ ഉപയോഗിച്ച്‌ സി.പി.എം. കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്.<ref>{{cite news |title=വെട്ടിക്കൊന്നവന്റെ കല്ലറ ആക്രമിച്ച്‌ തകർക്കുക; എന്നിട്ട് അത് പുതിക്കിപ്പണിയുമ്ബോൾ സ്റ്റീൽ ബോംബ്വെച്ച്‌ കോൺക്രീറ്റ് ചെയ്യുക; കണ്ണൂരിന്റത് കേട്ടുകേൾവിയില്ലാത്ത പകയുടെ ചരിത്രം |url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/marunadan+malayali-epaper-marunada/vettikkonnavande+kallara+aakramich+thakarkkuka+ennitt+ath+puthikkippaniyumbol+steel+bombvech+konkreet+cheyyuka+kannurindath+kettukelviyillatha+pakayude+charithram+oru+kalathe+rashdreeya+kriminalukal+inn+kvatteshanukal+aeteduth+orumich+pravarthikkunnu+kaviyum+chuvappumennum+avarkk+vyathyasamilla+kodi+suniyum+katti+sureshum+kakka+shajiyumokke+ore+thuval+pakshikal+marunadan+parambara+kolakkathikal+vazhunna+kannur+munnam+bhagam-newsid-110676891 |accessdate=2019 മാർച്ച് 25 |publisher=ഡെയ്ലിഹണ്ട് |date=2019 മാർച്ച് 9}}</ref> |- | 2009-10-23 | വിജേഷ് | സി.പി.ഐ.എം. | തൃശ്ശൂർ | കുന്നംകുളം | എൻ.ഡി.എഫ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 10 | |- | 2009-05-14 | ഒ.ടി. വിനീഷ് | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ | വളപ്പട്ടണം | എൻ.ഡി.എഫ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 2 | ഒന്നാം പ്രതി ഐസിൽ ചേർന്ന് കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന് കരുതുന്നു. ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ പ്രതികൾ ബൈക്കിലെത്തി വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി എന്നാണ് കേസ്.<ref>{{cite news |title=സി.പി.എം. പ്രവർത്തകന്റെ കൊല: സി.പി.എം. അനുഭാവികൾ കൂറുമാറി |url=https://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thalasseri-1.3584409 |accessdate=2019 മാർച്ച് 5 |publisher=മാതൃഭൂമി |date=2019 ഫെബ്രുവരി 20 |archive-date=2021-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804094918/https://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thalasseri-1.3584409 |url-status=dead }}</ref> |- | 2009-04-27 | സജിത് ഇ.പി. | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കണ്ണൂർ | മട്ടന്നൂർ | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - | |- | 2009-03-27 | ഗണപതിയാടൻ പവിത്രൻ | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ | കണ്ണവം | ബി.ജെ.പി. | കുറ്റാരോപിതർ - 6 | |- | 2009-03-13 | മേതലെ മഠത്തിൽ ചന്ദ്രൻ | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ, | പാനൂർ | ബി.ജെ.പി. | കുറ്റാരോപിതർ - 8 | |- | 2009-03-12 | വിനയൻ | ബി.ജെ.പി. | കണ്ണൂർ | പാനൂർ | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 8 | |- | 2009-03-11 | അജയൻ | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ | കൊളവള്ളൂർ | ബി.ജെ.പി. | കുറ്റാരോപിതർ - 9 | |- | 2009-03-04 | കണ്ട്യൻ ഷിജു | ബി.ജെ.പി. | കണ്ണൂർ | മലൂർ | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 9 | |- | 2009-02-20 | അനൂപ് | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) / യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് | കൊല്ലം | ചവറ | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 6 | |- | 2008-12-31 | ലതീഷ് | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ | തലശ്ശേരി | ബി.ജെ.പി. | കുറ്റാരോപിതർ - 12 | |- | 2008-12-17 | കെ.പി. സജീവൻ | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ | മട്ടന്നൂർ | എൻ.ഡി.എഫ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 13 | |- | 2008-11-18 | വിനു @ അറയ്ക്കൽ വിനോദ് | ആർ.എസ്.എസ്. | തൃശ്ശൂർ | പാവറട്ടി, പാടൂർ | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 4 | 2006 ജനുവരി 20ന് കൊല്ലപ്പെട്ട മുജീബ് വധക്കേസിലെ പ്രധാന പ്രതിയാണ് വിനോദ്. വിനോദ് വധക്കേസിലെ പ്രധാന പ്രതിയായ ഷിഹാബുദ്ദീൻ 2015 മാർച് 01-ന് കൊല്ലപ്പെട്ടു. <ref name="shihabuddin"/> |- |2008-10-14 |മുഹമ്മദ്‌ റഫീഖ് |ഡിവൈഎഫ്ഐ |കാസർഗോഡ് |മൊഗ്രാൽ പുത്തൂർ |ആർഎസ്എസ് | | |- | 2008-10-01 | ഐ.കെ. ധനീഷ് | സി.പി.ഐ.എം. | തൃശ്ശൂർ | നാട്ടിക, ഏങ്ങണ്ടിയൂർ | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 11 | |- | 2008-07-23 | യു.കെ. സലീം / മുഹമ്മദ് സലീം | സി.പി.ഐ.എം. / ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. | കണ്ണൂർ | തലശ്ശേരി | എൻ.ഡി.എഫ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 8 | |- | 2008-07-22 | അരുചാമി | ബി.ജെ.പി. | പാലക്കാട് | മലമ്പുഴ | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 4, എല്ലാവർക്കും ജീവപരന്ത്യം ശിക്ഷ | |- | 2008-06-23 | സൈനുദ്ദീൻ | എൻ.ഡി.എഫ്. | കണ്ണൂർ | ഇരിട്ടി | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 10, പത്ത് പേരും കുറ്റവാളികൾ ആണെന്ന് സി.ബി.ഐ. പ്രത്യേക കോടതി വിധിച്ചു | |- | 2008-04-24 | നരോത്ത് ദിലീപൻ | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ | ഇരിട്ടി | എൻ.ഡി.എഫ്. / | പ്രതികൾ - 16, 7 പേരെ വെറുതെ വിട്ടു. എസ്.ഡി.പി.ഐ. കണ്ണൂർ ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് ഉൾപ്പെടെ 9 പേർക്ക് ജീവപരന്ത്യം ശിക്ഷ തലശ്ശേരി അഡീഷണൽ ജില്ലാ സെഷൻസ് കോടതി (മൂന്ന്) വിധിച്ചു.ഹൈക്കോടതി കുറ്റാരോപിതരെ വെറുതേ വിട്ടു | തെങ്ങിൻ തോപ്പിൽ പതിയിരുന്ന് വെട്ടികൊല്ലുകയായിരുന്നു.<ref>{{cite news |title=ദിലീപൻ വധം: എസ്.ഡി.പി.ഐ. ജില്ലാ പ്രസിഡന്റ് ഉൾപ്പെടെ ഒൻപത് പ്രതികൾക്ക് ജീവപര്യന്തം കഠിനതടവ് |url=https://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/cpm-worker-dileepan-murder-case-9-sdpi-activists-get-life-imprisonment--1.3576905 |accessdate=2019 മാർച്ച് 6 |publisher=മാതൃഭൂമി |date=2019 ഫെബ്രുവരി 17 |archive-date=2019-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190217125844/https://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/cpm-worker-dileepan-murder-case-9-sdpi-activists-get-life-imprisonment--1.3576905 |url-status=dead }}</ref> |- | 2008-04-02 | വിഷ്ണു | സി.പി.ഐ.എം. | തിരുവനന്തപുരം | വഞ്ചിയൂർ | ആർ.എസ്.എസ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 16 | |- | 2008-03-13 | ഷാജി | സി.പി.ഐ.എം. | തൃശ്ശൂർ | വാടാനപ്പള്ളി | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 11 | |- | 2008-03-07 | സുരേഷ് ബാബു | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കണ്ണൂർ | ചൊക്ലി | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 5 | |- | 2008-03-07 | കെ.വി. സുരേന്ദ്രനാഥ് | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കണ്ണൂർ | തലശ്ശേരി | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 7 | |- | 2008-03-07 | അനീഷ് | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ | പാനൂർ | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 13 | |- | 2008-03-06 | മഹേഷ് | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കണ്ണൂർ | കണ്ണവം | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 11 | |- | 2008-03-05 | ഇല്ലിക്കുന്ന് രഞ്ജിത് കുമാർ | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ | തലശ്ശേരി | ബി.ജെ.പി. | കുറ്റാരോപിതർ - 8, എട്ട് പേരേയും തലശ്ശേരി അഡീഷണൽ ജില്ലാ സെഷൻസ് കോടതി വെറുതെ വിട്ടു. | ഒട്ടോറിക്ഷ തടഞ്ഞ് നിർത്തി വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്.<ref>{{cite news |title=സി.പി.എമ്മുകാരന്റെ വധം: എട്ട്‌ ആർ.എസ്‌.എസുകാരെ വിട്ടയച്ചു |url=http://www.mangalam.com/news/detail/300960-latest-news.html |accessdate=2019 ഏപ്രിൽ 11 |publisher=മംഗളം |date=2019 ഏപ്രിൽ 11}}</ref> |- | 2008-03-05 | നിഖിൽ | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കണ്ണൂർ | ധർമ്മടം | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 8 | |- | 2008-03-05 | മാണിയത്ത് സത്യൻ | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കണ്ണൂർ | കതിരൂർ, വെണ്ടുട്ടായി | സി.പി.ഐ.എം. | പ്രതികൾ - 8, തലശ്ശേരി അഡീഷണൽ ജില്ലാ സെഷൻസ് കോടതി( ഒന്ന്) എല്ലാ പ്രതികളേയും വെറുതെ വിട്ടു.<ref>{{cite news |title=ബി.ജെ.പി പ്രവർത്തകനെ തലയറുത്ത് കൊലപ്പെടുത്തിയ കേസിലെ പ്രതികളായ എട്ട് സി.പി.എം പ്രവർത്തകരെ വെറുതെ വിട്ടു |url=https://thalassery.truevisionnews.com/bjp-pravarthakane/ |accessdate=2019 മാർച്ച് 30 |publisher=തലശ്ശേരി ന്യൂൂസ്.ഇൻ |date=2018 ഒക്ടോബർ 6}}</ref> | കൂത്തുപറമ്പ് പഴയനിരത്തിൽ ഒരുവീട്ടിൽ ജോലി ചെയ്യുകയായിരുന്ന സത്യനെ അക്രമികൾ ബലമായി ഓട്ടോറിക്ഷയിൽ കയറ്റിക്കൊണ്ടുപോയി കഴുത്തറുത്ത് കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്.<ref>{{cite news |title=മാണിയത്ത് സത്യൻ വധക്കേസ് രണ്ടുസാക്ഷികൾ കൂടി കൂറുമാറി |url=https://www.mathrubhumi.com/kannur/malayalam-news/thalasseri-1.1444627 |accessdate=2019 മാർച്ച് 25 |publisher=മാതൃഭൂമി |date=2016 ഒക്ടോബർ 22 |archive-date=2019-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190325115421/https://www.mathrubhumi.com/kannur/malayalam-news/thalasseri-1.1444627 |url-status=dead }}</ref> |- | 2008-02-07 | കെ.യു. ബിജു | സി.പി.ഐ.എം. / ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. | തൃശ്ശൂർ | കൊടുങ്ങല്ലൂർ | ബി.ജെ.പി. | കുറ്റാരോപിതർ - 14 | |- | 2008-01-27 | ജിജേഷ് | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ | ചൊക്ലി | ബി.ജെ.പി. | കുറ്റാരോപിതർ - 9 | |- | 2008-01-12 | എം. ധനേഷ് | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ | അഴീക്കോട്, വളപ്പട്ടണം | ബി.ജെ.പി. | കുറ്റാരോപിതർ - 9, രണ്ടും മൂന്നും പ്രതികൾക്ക് ജീവപരന്ത്യം കഠിന തടവിന് തലശ്ശേരി അഡീഷണൽ ജില്ലാ സെക്ഷൻസ് കോടതി വിധിചു. ഒന്നാം പ്രതിയെ 2018 ഫെബ്രുവരിയിലാണ് അറസ്റ്റ് ചെയ്തത്. | ബൈക്കിൽ സുഹൃത്തിനൊപ്പം യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്.<ref>{{cite news |title=ധനേഷ്‌ വധം: മുഖ്യ പ്രതി പോണ്ടിച്ചേരിയിൽ പിടിയിൽ |url=http://www.mangalam.com/news/detail/191100-crime.html |accessdate=2019 മാർച്ച് 6 |publisher=മംഗളം |date=2018 ഫെബ്രുവരി 10}}</ref> |- | 2007-12-23 | വിനോദ് | ആർ.എസ്.എസ്. | ആലപ്പുഴ | വള്ളിക്കുന്നം | എൻ.ഡി.എഫ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 10, കോടതി 5 പേരെ കുറ്റവാളികളായി വിധിച്ചു.5 പേരെ വെറുതേ വിട്ടു. | |- | 2007-12-02 | ഷാജു | ബി.ജെ.പി. / ബി.എം.എസ്. | തൃശ്ശൂർ | കൊടകര | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 6 | |- | 2007-11-10 | പാറക്കണ്ടി പവിത്രൻ | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ | തല്ലശ്ശേരി, കതിരൂർ | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 8, നാലാം പ്രതി മരണപ്പെട്ടു. 7 പ്രതികൾക്ക് ജീവപരന്ത്യം ശിക്ഷ തലശ്ശേരി അഡീഷനൽ സെഷൻസ് കോടതി വിധിച്ചു.<ref>{{cite news |title=പാറക്കണ്ടി പവിത്രൻ കൊല; 7 ബിജെപി-ആർഎസ്എസ് പ്രവർത്തകർക്ക് ജീവപര്യന്തം |url=https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2019/05/15/rss-workers-sen-to-life-sentence.html |accessdate=2019 മേയ് 15 |publisher=മനോരമ ന്യൂസ് |date=2019 മേയ് 15 |archive-date=2019-05-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190515110522/https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2019/05/15/rss-workers-sen-to-life-sentence.html |url-status=dead }}</ref> | നവംബർ ആറിന് രാവിലെ പൊന്ന്യം നാമത്ത് മുക്കിൽ വെച്ച് പാൽ വാങ്ങാൻ പോകുമ്പോൾ വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു. നവംബർ 10ന് മരണപ്പെട്ടു. |- | 2007-11-05 | സുധീർ | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ | തലശ്ശേരി | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 7 | കാർ ഡ്രൈവർ ആയിരുന്ന സുധീറിനെ സ്കൂൾ കുട്ടികളെ കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ തടഞ്ഞ് നിർത്തിയാണ് കൊലപ്പെടുത്തിയത്. |- | 2007-10-29 | രവീന്ദ്രൻ | സി.പി.ഐ.എം. | പാലക്കാട് | മലമ്പുഴ | ബി.ജെ.പി. | കുറ്റാരോപിതർ - 7 | |- | 2007-10-23 | സനിൽ കുമാർ | ബി.ജെ.പി. | തൃശ്ശൂർ | കൊടുങ്ങല്ലൂർ | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 7 | |- | 2007-08-16 | കുമ്പളപ്രവൻ പ്രമോദ് | ബി.ജെ.പി. | കണ്ണൂർ | കൂത്തുപറമ്പ്, മൂര്യാട് | സി.പി.ഐ.എം. | 11 പ്രതികൾക്കും തലശ്ശേരി അഡീഷനൽ ജില്ലാ സെഷൻസ്​ കോടതി ജീവപരന്ത്യം വിധിച്ചു.<ref>{{cite news |title=പ്രമോദ് വധം: 11 സി.പി.എം പ്രവർത്തകർക്ക് ജീവപര്യന്തം |url=https://www.madhyamam.com/kerala/11-cpm-activists-get-life-imprisonment-murdering-kerala-news/460429 |accessdate=2019 മാർച്ച് 5 |publisher=മാധ്യമം |date=2018 ഏപ്രിൽ 4}}</ref> | കേസിൽ ശിക്ഷക്കപ്പെട്ടവരിൽ രണ്ട് പേർ അച്ചനും മകനും രണ്ട് പേർ സഹോദരങ്ങളുമാണ്.<ref>{{cite news |title=പ്രമോദ് വധം: ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരിൽ അച്ഛനും മകനും സഹോദരങ്ങളും |url=https://localnews.manoramaonline.com/kannur/local-news/2018/04/04/jay04-case.html |accessdate=2019 മാർച്ച് 5 |publisher=മലയാള മനോരമ |date=2018 ഏപ്രിൽ 5}}</ref> |- | 2007-07-20 | [[അജയ് പ്രസാദ്‌ വധക്കേസ്|അജയ പ്രസാദ്]]<ref>{{cite news |title=അജയപ്രസാദ് രാഷ്ട്രീയ വൈരത്തിന്റെ ഇര |url=https://www.mathrubhumi.com/kollam/news/kollam-1.2988227 |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 28 |publisher=മാതൃഭൂമി |date=2018 ജൂലൈ 21 |archive-date=2021-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804095043/https://www.mathrubhumi.com/kollam/news/kollam-1.2988227 |url-status=dead }}</ref> | സി.പി.ഐ.എം. / എസ്.എഫ്.ഐ. | കൊല്ലം | ഓച്ചിറ | ആർ.എസ്.എസ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 6, കോടതി 6 പേർക്കും പത്ത് വർഷം കഠിന തടവ് വിധിച്ചു. | ക്ലാപ്പന സ്കൂളിൽ എസ്.എഫ്.ഐ. യൂണിറ്റ് രൂപവത്കരിച്ചതിനെച്ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങളാണ് കൊലപാതകത്തിൽ കലാശിച്ചത്. |- | 2007-05-17 | സുലൈമാൻ | മുസ്ലീം ലീഗ് | തൃശ്ശൂർ | വടക്കേക്കാട് | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 4 | |- | 2007-04-20 | ചന്ദ്രൻ പിള്ള | ആർ.എസ്.എസ്. | ആലപ്പുഴ | കുറത്തിക്കാട് | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 7 | |- | 2007-03-04 | വൽസരാജ് | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കണ്ണൂർ | | സി.പി.ഐ.എം. | | |- | 2007-01-20<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/news/national/kerala/murder-6-pfi-men-acquitted/article22187906.ece|title=Murder: 6 PFI men acquitted|access-date=03-05-2026|first=TheHindu|website=TheHindu.com|publisher=The Hindu}}</ref> | കെ. രവീന്ദ്രൻ | ആർ.എസ്.എസ്. | മലപ്പുറം | മഞ്ചേരി | എൻ.ഡി.എഫ്. | പ്രതികൾ - 9, എല്ലാവരേയും വെറുതെ വിട്ടു.<ref name="raveendran_oneindia"/> | ഇസ്ലാം മതം സ്വീകരിച്ച യാസിർ കൊല്ലപ്പെട്ടതിലെ രണ്ടാം പ്രതിയായിരുന്നു. |- | 2006-12-16 | സുജിത് | ബി.ജെ.പി. | തൃശ്ശൂർ | വാടാനപ്പള്ളി | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 11 | |- | 2006-12-16 | മാഹിൻ | സി.പി.ഐ.എം. | തൃശ്ശൂർ | ചാലക്കുടി | ബി.ജെ.പി. | കുറ്റാരോപിതർ - 8, 2 പേർ കുറ്റക്കാർ, ഹൈക്കോടതിയിൽ അപ്പീൽ നടക്കുന്നു. | |- | 2006-10-22 | [[ഫസൽ വധക്കേസ്|മൊഹമദ് ഫസൽ]] | എൻ.ഡി.എഫ്. | കണ്ണൂർ | തലശ്ശേരി | സി.പി.ഐ.എം. | 8 പ്രതികൾ, സി.ബി.ഐ. അന്വേഷണം | പാർട്ടി മാറിയതിലുള്ള വൈരാഗ്യമാണ് കൊലപാതകത്തിലേക്ക് നയിച്ചതെന്നാണ് കേസ് |- | 2006-09-25 | രാജു | സി.പി.ഐ.എം. | തൃശ്ശൂർ | മതിലകം | ബി.ജെ.പി. | കുറ്റാരോപിതർ - 8, 8 പേർക്കും ജീവപരന്ത്യം | |- | 2006-06-13 | കെ.കെ. യാക്കൂബ് | സി.പി.ഐ.എം. / സി.ഐ.ടി.യു. | കണ്ണൂർ | ഇരിട്ടി | ബി.ജെ.പി. | കുറ്റാരോപിതർ - 16, തലശ്ശേരി രണ്ടാം അഡീഷണൽ കോടതി അഞ്ച് പേരെ കുറ്റക്കാരാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. മറ്റ് പ്രതികളെ വെറുതെ വിടുകയും ചെയ്തു.<ref>{{cite news |title=യാക്കൂബ് വധക്കേസ്: അഞ്ച് പ്രതികൾക്ക്​ ജീവപര്യന്തം; വത്സൻ തില്ല​ങ്കേരി അടക്കം 11 പ്രതികളെ വെറുതെ വിട്ടു |url=https://www.madhyamam.com/kerala/yakub-murder-case-five-rss-workers-are-convicted-kerala-news/612162 |accessdate=2019 മേയ് 22 |publisher=മാധ്യമം |date=2019 മേയ് 22}}</ref> | യാക്കൂബിനെ പ്രതികൾ ബോംബും വാളും മഴുവുമായി സംഘം ചേർന്ന് ആക്രമിച്ച് കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ് |- | 2006-05-15 | രാജൻ ബാബു | സി.പി.ഐ. | കൊല്ലം | കൊട്ടാരക്കര | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 1, കൺവിക്റ്റഡ് | |- | 2006-04-16 | കെ.പി. വൽസലൻ | സി.പി.ഐ.എം. | തൃശ്ശൂർ | ഗുരുവായൂർ, വടക്കേക്കാട് | മുസ്ലീം ലീഗ് | കുറ്റാരോപിതർ - 5, ഒരാളെ കണ്ടെത്താനായിട്ടില്ല. 3 പേർക്ക് തൃശ്ശൂർ അയന്തോൾ അതിവേഗ കോടതി ജീവപരന്ത്യം ശിക്ഷ വിധിച്ചു. | തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രചാരണത്തിനിടെ കുത്തേൽക്കുകയായിരുന്നു. അക്‌ബറിനും കുത്തേറ്റിരുന്നു.<ref>{{cite news |title=കെ പി വൽസലൻ വധക്കേസിൽ 3 മുസ്ലിം ലീഗുകാർക്കു ജീവപര്യന്തം; ഒരു ലക്ഷം രൂപ വീതം പിഴയും ശിക്ഷ |url=http://www.kairalinewsonline.com/2015/06/09/2241.html |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 27 |publisher=കൈരളി ന്യൂസ് |date=2015 ജൂൺ 9 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മേയ് 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- | 2006-04-11 | എൻ. സുബ്രമഹ്ണ്യൻ | സി.പി.ഐ.എം. | മലപ്പുറം | പെരിന്തൽമണ്ണ | മുസ്ലീം ലീഗ് | കുറ്റാരോപിതർ - 3, ഒരാൾക്ക് ജീവപരന്ത്യം, രണ്ട് പേർക്ക് 8 വർഷം തടവ് | |- | 2006-04-05 | രാജേഷ് | സി.പി.ഐ.എം. | ആലപ്പുഴ | ആലപ്പുഴ നഗരം | ആർ.എസ്.എസ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 17 | |- | 2006-01-20 | മുജീബ് റഹ്മാൻ | സി.പി.ഐ.എം. | തൃശ്ശൂർ | പാവറട്ടി | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 5 | മുജീബ് വധക്കേസിലെ മുഖ്യ പ്രതിയായ വിനോദ് 2008 നവംബറിൽ 18 ന് കൊല്ലപ്പെട്ടു. വിനോദ് വധക്കേസിലെ പ്രധാന പ്രതിയായ മുജീബിന്റെ സഹോദരൻ ഷിഹാബ് 2015 മാർച്ച് 01-ന് കൊല്ലപ്പെട്ടു. |- | 2006-01-03 | സത്യേഷ് | ബി.ജെ.പി. | തൃശ്ശൂർ | മതിലകം | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 10, ജീവപരന്ത്യം ശിക്ഷ - 10 പേർക്കും. | |- | 2005 | റിജിത്ത്‌ | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | | ആർ.എസ്.എസ്. | | |- | 2005-11-27 | എടച്ചോളി പ്രേമൻ | ബി.ജെ.പി. | കണ്ണൂർ | ചൊക്ലി | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 8 | |- | 2005-10-03 | രജിത് | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ | കണ്ണപുരം | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കുറ്റാരോപിതർ - 10 | |- |2005-09-28 |സോമൻ |സി.പി.ഐ.എം. |പാലക്കാട് |വടക്കാഞ്ചേരി |ബി.ജെ.പി. |കുറ്റാരോപിതർ - 4, 4 പേരും കൺവിക്റ്റഡ് | |- | 2005-08-07 | ഇളമ്പിളയിൽ സൂരജ് | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കണ്ണൂർ | എടക്കാട് | സി.പി.ഐ.എം. | കുറ്റാരോപിതർ - 12 | മുഴപ്പിലങ്ങാടി ബീച്ചിലെ സൂരജിന്റെ കല്ലറ തകർക്കപ്പെട്ടതിന് ശേഷം പുതുക്കി പണിതപ്പോൾ കല്ലറയ്ക്ക് അകത്ത് ബോംബ് വെച്ച് കല്ലറ നിർമ്മിച്ചു.<ref>{{cite news |title=ബിജെപി പ്രവർത്തകന്റെ കല്ലറ വീണ്ടും പൊളിച്ചു |url=https://malayalam.oneindia.com/news/2010/04/05/kerala-bjp-activist-tomb-again-demolish.html |accessdate=2019 മാർച്ച് 25 |publisher=വൺ ഇന്ത്യ മലയാളം |date=2010 ഏപ്രിൽ 5}}</ref> |- |2005-06-12 |ബിജി | ബി.ജെ.പി. / ബി.എം.എസ്. |ആലപ്പുഴ |ആലപ്പുഴ നഗരം | സി.പി.ഐ.എം. / സി.ഐ.റ്റി.യു. |കുറ്റാരോപിതർ - 11 | |- |2005-06-09 |വർഗീസ് | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) / ഐ.എൻ.ടി.യു.സി. |തൃശ്ശൂർ |വിയ്യൂർ | സി.പി.ഐ.എം. / സി.ഐ.റ്റി.യു. |കുറ്റാരോപിതർ - 9 | |- |2005-05-23 |അജി കുമാർ |ശിവസേന |തിരുവനന്തപുരം |മലയിൻകീഴ് | സി.പി.ഐ.എം. / ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. |കുറ്റാരോപിതർ - 9 | |- |2005-05-08 |റജി | സി.പി.ഐ.എം. / സി.ഐ.ടി.യു. |തൃശ്ശൂർ |വിയ്യൂർ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) / ഐ.എൻ.റ്റി.യു.സി. |കുറ്റാരോപിതർ - 6 | |- |2005-03-10 |പുന്നാട് അശ്വിനി കുമാർ | [[ബി.ജെ.പി.]] / [[ആർ.എസ്.എസ്.]] / [[വി.എച്ച്.പി.]] |കണ്ണൂർ |പരിയാരം, തിരുവട്ടൂർ, പാറോളി |എൻ.ഡി.എഫ്. / [[പോപ്പുലർ ഫ്രണ്ട്]] | |ആർ.എസ്.എസ്. ബൗദ്ധിക് പ്രമുഖ് ആയിരുന്നു.<ref>{{cite news |title=അശ്വനികുമാർ വധം: ഒരാൾ കൂടി അറസ്റിൽ |url=https://malayalam.oneindia.com/news/2005/03/17/ker-ndf-arrest.html |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=വൺ ഇന്ത്യ മലയാളം |date=2005 മാർച്ച് 17}}</ref> ബസ് യാത്രയിൽ കൊല്ലപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു. |- |2005-01-18 |സഹദേവൻ |സി.പി.ഐ.എം. |പാലക്കാട് |ഹേമാംബിക നഗർ |ബി.ജെ.പി. |കുറ്റാരോപിതർ - 12 | |- |2005-01-18 |ഷമീർ |സി.പി.ഐ.എം. |തൃശ്ശൂർ |വടക്കേക്കാട് |ആർ.എസ്.എസ്. |കുറ്റാരോപിതർ - 14 | |- |2004-10-20 |ബാലസുബ്രഹ്മണ്യം(ബാലു) |കോൺഗ്രസ് |ഇടുക്കി |വണ്ടിപ്പെരിയാർ |സിപിഎം |പ്രതികളെ വിചാരണ കോടതി വെറുതേ വിട്ടു. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം ഹൈക്കോടതിയെ സമീപിക്കുകയും പ്രതികൾക്ക് ജീവപര്യന്തം ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ സുപ്രീം കോടതി വിചാരണ കോടതി വിധി അംഗീകരിച്ചു |പട്ടുമലയിൽ യോഗത്തിൽ പ്രസംഗിക്കവേ വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി എന്നാണ് കേസ്. അയ്യപ്പദാസ് വധത്തിന്റെ പ്രതികാരം |- |2004-06-07 |[[പുന്നാട് മുഹമ്മദ്‌ വധക്കേസ്|പി.വി. മുഹമ്മദ്‌ പുന്നാട്]] |എൻ.ഡി.എഫ് / പോപ്പുലർ ഫ്രണ്ട് |കണ്ണൂർ |പുന്നാട് |[[ബി.ജെ.പി.]], [[ആർ.എസ്.എസ്.]] |26 പ്രതികൾ, ഗൂഢാലോചനക്കുറ്റം തെളിയിക്കാത്തതിനാൽ 16 പ്രതികളെ വെറുതെ വിട്ടു. ഒരാൾക്ക് മാനസിക രോഗം ഉള്ളതിനാൽ വിചാരണ നടന്നില്ല. 9 പേർക്കും ജീവപരന്ത്യം ശിക്ഷ. | 2004 ജൂൺ ഏഴിന് രാവിലെയാണു മുഹമ്മദും മകനും ആക്രമിക്കപ്പെട്ടത്.<ref>{{cite news |title=മുഹമ്മദ് വധം: ആർഎസ്എസ് പ്രവർത്തകരുടെ ജീവപര്യന്തം ശരിവച്ചു |url=https://www.manoramaonline.com/news/kerala/2018/12/13/muhammed-murder-case.html |accessdate=2019 മാർച്ച് 5 |publisher=മലയാള മനോരമ |date=2018 ഡിസംബർ 13}}</ref> |- | 2004-04-06 | കെ.പി. രവീന്ദ്രൻ | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | കണ്ണൂർ സെൻട്രൽ ജയിൽ | [[ബി.ജെ.പി.]], [[ആർ.എസ്.എസ്.]] | റിമാൻഡ് തടവുകാരായ 31 പ്രതികൾ. | കോഴിക്കോട് കുന്നുമ്മലിനടുത്ത് കക്കട്ട് പ്രദേശവാസിയെ ജയിലിനകത്ത് വെച്ച് ഇരുമ്പുവടിയും മരവടിയും ഉപയോഗിച്ച് കൊന്നുവെന്നാണ് കേസ്. കേരളത്തിലെ ജയിലിനുള്ളിലെ ആദ്യത്തെ രാഷ്ട്രീയ കൊലപാതകം എന്ന കണക്കാക്കുന്നു.<ref>{{cite news |title=സംസ്ഥാനത്തെ ജയിലിൽ നടന്ന ആദ്യരാഷ്ട്രീയകൊലപാതക കേസിന്റെ വിചാരണ ആരംഭിച്ചു |url=https://www.manoramanews.com/news/kuttapathram/2018/09/01/trail-of-first-jail-murder-in-kerala-started-off.html |accessdate=2019 മാർച്ച് 2 |publisher=മനോരമ ന്യൂസ് |date=2018 സെപ്റ്റംബർ 1}}</ref> |- | 2004-03-16 | സി.ജി. ഫ്രാൻസീസ് (മാരാരിക്കുളം ബെന്നി) | [[സിപിഐഎം]] | ആലപ്പുഴ | മാരാരിക്കുളം | [[ബി.ജെ.പി.]] / [[ആർ.എസ്.എസ്.]] | 13 പ്രതികൾ. ആലപ്പുഴ അഡീഷണൽ സെഷൻസ് കോടതി 3 എല്ലാ പ്രതികളേ വെറുതെ വിട്ടു. 13ആം പ്രതിക്ക് പ്രായപൂർത്തിയാകാത്തതിനാൽ ജുവൈനൽ കോടതിയിലാണ് വിചാരണ നേരിട്ടത്.<ref>{{cite news |title=ബെന്നി കൊലക്കേസ്: പ്രതികളെ വെറുതെ വിട്ടു |url=https://www.janmabhumidaily.com/news649298 |accessdate=2019 മാർച്ച് 5 |publisher=ജന്മഭൂമി |date=2017 ജൂൺ 15 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | |- |2003-06-29 |പ്രവീൺ ദാസ് |[[സി.എം.പി]] |കൊല്ലം |കടയ്ക്കൽ |[[സിപിഐഎം]] | |സി.എം.പി ജില്ലാ കമ്മിറ്റി അംഗമായിരുന്നു |- |2002 |മുഹമ്മദ്‌ ഇസ്‌മയിൽ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |[[ബി.ജെ.പി.]] / [[ആർ.എസ്.എസ്.]] | | |- | 2002-11-17 | വട്ടപ്പാറ ഷാജി | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കണ്ണൂർ | തലശ്ശേരി | സി.പി.ഐ.എം. | 15 പ്രതികളെ കീഴ്‌ക്കോടതി വെറുതെ വിടുകയും 8 പ്രതികൾക്ക് ജീവപരന്ത്യം ശിക്ഷയും വിധിച്ചു. ഈ ശിക്ഷ ഹൈക്കോടതിയും ശരി വെച്ചു. | ശാഖ കഴിഞ്ഞ് വരുന്ന ഷാജിയെ വെട്ടിയും കുത്തിയും കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്.<ref>{{cite news |title=വട്ടപ്പാറ ഷാജി വധം: സി.പി.എം പ്രവർത്തകരുടെ ജീവപര്യന്തം ഹൈക്കോടതി ശരിവെച്ചു |url=http://anweshanam.com/index.php/kerala/news/vattappara-shaji-murder-cpm-workers-life-sentence |accessdate=2019 മാർച്ച് 6 |publisher=അന്വേഷണം |date=2016 സെപ്റ്റംബർ 6 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |2002-09-06 |പാറക്കാട്ട് ശ്രീനിവാസൻ |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) |കണ്ണൂർ | |[[സിപിഐഎം]] | |2001ൽ നടന്ന ആക്രമണത്തിൽ ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റ് ഒരു വർഷത്തിലേറെ ചികിത്സയിലായിരുന്നു. കണ്ണൂർ ഡിസിസി അംഗമായിരുന്നു. |- |2002-07-26 |വി വി അനീഷ് കൂടാളി |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) |കണ്ണൂർ | |[[സിപിഐഎം]] | |സിപിഎം വിട്ട മറ്റൊരാളെ ലക്ഷ്യമിട്ടെത്തിയ സംഘം ആളുമാറി കൊല്ലുകയായിരുന്നു. |- | 2002-05-22 | ശിഹാബ് | | കണ്ണൂർ | തലശ്ശേരി | സി.പി.ഐ.എം. | | കൊല്ലപ്പെട്ട ബി.ജെ.പി. പ്രവർത്തകൻ ചാവശ്ശേരി ഉത്തമന്റെ ശവദാഹം കഴിഞ്ഞ് വരുന്ന ജീപ്പിനു നേരെയുണ്ടായ ബോംബേറിൽ ജീപ്പ് ഡ്രൈവർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. |- | 2002-05-22 | ചാവശ്ശേരി ഉത്തമൻ (42) | [[ബി.ജെ.പി.]] / [[ആർ.എസ്.എസ്.]] | കണ്ണൂർ | തലശ്ശേരി | സി.പി.ഐ.എം. | 22 പ്രതികൾ, 17 പ്രതികളെ വിചാരണ വേളയിൽ വെറുതെ വിട്ടു. ബാക്കി അഞ്ച് പ്രതികളേയും കുറ്റക്കാരല്ല എന്ന് കണ്ട് കോടതി വെറുതെ വിട്ടു.<ref>{{cite news |title=ആർ.എസ്.എസ്. പ്രവർത്തകനെ കൊലപ്പെടുത്തിയ കേസിൽ സി.പി.എം. പ്രവർത്തകരായ അഞ്ചുപേരെ വെറുതെവിട്ടു |url=https://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thalasseri-1.802999 |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=മാതൃഭൂമി |date=2016 ജനുവരി 17 |archive-date=2021-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804103649/https://www.mathrubhumi.com/print-edition/kerala/thalasseri-1.802999 |url-status=dead }}</ref> | തലശ്ശേരിയിൽ നിന്ന് ഇരിട്ടിയിലേക്ക് പോകുകയായിരുന്ന സ്വകാര്യബസ്സിന് ബോംബെറിഞ്ഞ് ബസ്സിൽകയറി ഡ്രൈവറായ ഉത്തമനെ വെട്ടിക്കാലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്. 2016-ൽ ഉത്തമന്റെ മകൻ രമിത്തും കൊല്ലപ്പെട്ടു. |- | 2002-05-22 | അമ്മുവമ്മ | | കണ്ണൂർ | തലശ്ശേരി | സി.പി.ഐ.എം. | | കൊല്ലപ്പെട്ട ബി.ജെ.പി. പ്രവർത്തകൻ ചാവശ്ശേരി ഉത്തമന്റെ ശവദാഹം കഴിഞ്ഞ് വരുന്ന ജീപ്പിനു നേരെയുണ്ടായ ബോംബേറിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. |- | 2002-05-04 | ലത്തീഫ് | മുസ്ലീം ലീഗ് | കണ്ണൂർ | | സി.പി.ഐ.എം. | | |- | 2002-03-17 | റെജി ഫ്രാൻസിസ് | rowspan="2" | തീരസംഘം | rowspan="4" | ആലപ്പുഴ | rowspan="4" | തൈക്കൽ | rowspan="2" | ബിഎംഎസ് | rowspan="4" | | rowspan="4" | തൈക്കൽ കലാപം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. 2002 മാർച്ച് 15ന് തൊഴിൽ തർക്കത്തെ തുടർന്ന് തീരസംഘം - ബിഎംഎസ് പ്രവർത്തകർ ഏറ്റുമുട്ടി. മൂന്നുപേർ അന്നേദിവസവും പരിക്കേറ്റ തീരസംഘം പ്രവർത്തകൻ റെജി പിറ്റേദിവസവും മരിച്ചു. കൊല്ലപ്പെട്ട ഒരു ബിഎംഎസ് പ്രവർത്തകൻ കടലിൽ വീണാണ് മരിച്ചത്. മൃതദേഹം ഇന്നും കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. |- | 2002-03-15 | വിൻസെന്റ് വേലിക്കകത്ത് |- | 2002-03-15 | പീതാംബരൻ | rowspan="2" | ബിഎംഎസ് | rowspan="2" | തീരസംഘം |- | 2002-03-15 | സുമേഷ് |- | 2002-03-02 | സുനിൽ | ബി.ജെ.പി. | കണ്ണൂർ | | സി.പി.ഐ.എം. | | |- | 2002-03-02 | സുജീഷ് | ബി.ജെ.പി. | കണ്ണൂർ | | സി.പി.ഐ.എം. | | |- | 2002-02-05 | താഴെയിൽ അഷറഫ്‌ | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | പാനൂർ | [[ബി.ജെ.പി.]] / [[ആർ.എസ്.എസ്.]] | 6 പേർക്ക് ജീവപരന്ത്യം ശിക്ഷ തലശ്ശേരി കോടതി വിധിച്ചു. | പാനൂർ ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ വെച്ചാണ് കൊലപ്പെടുത്തിയത്.<ref>{{cite news |title=അഷ്റഫ് വധം: ആറ് ആർഎസ്എസ് പ്രവർത്തകർക്ക് ജീവപരന്ത്യം |url=https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2017/11/23/rss-workers-sent-for-life-term-imprisonment.html |accessdate=2019 മാർച്ച് 5 |date=2017 നവംബർ 23 |ref=മനോരമ ന്യൂസ് |archive-date=2017-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171123130731/http://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2017/11/23/rss-workers-sent-for-life-term-imprisonment.html |url-status=dead }}</ref> |- | 2002-02-02 | മോഹനൻ | ഐ.എൻ.ടി.യു.സി | എറണാകുളം | പിറവം | സി.ഐ.ടി.യു | | യൂണിയൻ തർക്കത്തിന്റെ പേരിൽ വീട്ടിൽ കയറി വെട്ടിക്കൊല്ലുകയായിരുന്നു |- |2001-04-19 |വീരേന്ദ്രൻ |[[സിപിഐഎം]] |കാസർഗോഡ് |ചാമക്കൊച്ചി |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | | |- | 2001-04-10 | രാജീവൻ | [[സിപിഐഎം]] / ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ. | കണ്ണൂർ | | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |2001 |പി. കൃഷ്‌ണൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |മുസ്ലീം ലീഗ് | | |- | 2001 | ബിജു | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |2001 |എം. വിജയൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- | 2001-06-02 | ഇടന്തുള്ളിൽ ബിനു | [[സി.പി.ഐ.എം.]] | കോഴിക്കോട്, | കല്ലാച്ചി | [[എൻ.ഡി.എഫ്]] | 6 പ്രതികൾ | തെരുവൻ പറമ്പിൽ നബീസയെ മാനഭംഗപ്പെടുത്തിയെന്ന കേസിൽ മുഖ്യപ്രതിയായിരുന്നു ബിനു. ഈ കേസിൽ മാനഭംഗം നടന്നിട്ടില്ലെന്ന് കോടതി വിധിച്ചിരുന്നു. കല്ലാച്ചി ടൗണിൽ ടാക്സി സ്റാന്റിൽ വച്ച് ബോംബെറിഞ്ഞ് ഭീകരാന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിച്ച് കാർ ഡ്രൈവറായ ബിനുവിനെ വെട്ടിക്കൊല്ലുകയായിരുന്നു.<ref>{{cite news |title=ബിനു വധക്കേസ്: ആറ് പ്രതികൾ കുറ്റക്കാർ |url=https://malayalam.oneindia.com/news/2006/08/29/kerala-binu-murder-case.html |accessdate=2019 മാർച്ച് 24 |publisher=വൺ ഇന്ത്യ മലയാളം |date=2006 ഓഗസ്റ്റ് 29}}</ref> |- |2001-05-10 |തില്ലങ്കേരി ബിജൂട്ടി |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |[[ബി.ജെ.പി.]] / [[ആർ.എസ്.എസ്.]] |6 പ്രതികൾ, ജില്ലാ സെക്ഷൻസ് കോടതി 3 പ്രതികൾക്ക് ജീവപരന്ത്യം ശിക്ഷ, 3 പേരെ വെറുതെ വിട്ടു. |തെരഞ്ഞെടുപ്പ്‌ ദിവസം ബൂത്തിൽ ഇടതു മുന്നണി ഏജന്റായി ഇരുന്നശേഷം സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം വീട്ടിലേക്ക്‌ മടങ്ങുകയായിരുന്ന വിജയനെ വായനശാലയ്ക്കു സമീപം ബോംബെറിഞ്ഞ്‌ വീഴ്ത്തി വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ്‌ കേസ്‌.<ref>{{cite news |title=വധക്കേസ് : 3 ബിജെപിക്കാർക്ക് ജീവപര്യന്തം |url=https://malayalam.oneindia.com/news/2007/05/29/kerala-three-bjp-activists-life-term.html |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=വൺ ഇന്ത്യ മലയാളം |date=2007 മേയ് 29}}</ref> |- |2001-03-23 |ഹരിചരൺ |കോൺഗ്രസ് (ഐ) |കാസർഗോഡ് |ബന്തടുക്ക |സിപിഎം | |ജന്മദിനത്തിൽ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി മർദ്ദിച്ച ശേഷം വെടിവെച്ചു കൊലപ്പെടുത്തി |- |2001-01-27 |ടി. വി. ദേവദാസ് |കോൺഗ്രസ് (ഐ) |കാസർഗോഡ് |പുല്ലൂർ പെരിയ |സിപിഎം |പ്രതികൾക്ക് ജീവപര്യന്തം ലഭിച്ചു |യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് ചാലിങ്കൽ യൂണിറ്റ് പ്രസിഡന്റായിരുന്ന ദേവദാസിനെ ജോലി കഴിഞ്ഞ് വരുന്ന വഴി വെട്ടിക്കൊല്ലുകയായിരുന്നു |- |2000 |സകേഷ്‌ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- | 2000 | സി.കെ. ചന്ദ്രൻ | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കണ്ണൂർ | | [[സിപിഐഎം]] | | |- | 2000 | ചന്ദ്രഗഡൻ | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | കണ്ണൂർ | | [[സിപിഐഎം]] | | |- | 2000 | പുലപ്പാടി ശ്രീജിത്ത്‌ | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |2000 |ടി എം രജീഷ്‌ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- | 2000 | മുല്ലോളി വിജേഷ്‌ | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |2000 |ഇ. ജയശീലൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- | 2000-12-05 | അരീക്കൽ അശോകൻ വലിയപറമ്പത്ത് | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- | 2000-11-30 | ഡൊമനിക് | തീരസംഘം | ആലപ്പുഴ | അർത്തുങ്കൽ | [[സിപിഐഎം]] | പ്രതികൾക്ക് ജീവപര്യന്തം ശിക്ഷ വിധിച്ചു | ലത്തീൻ സമുദായത്തിന്റെ മത്സ്യത്തൊഴിലാളി സംഘടനയായ തീരസംഘം അർത്തുങ്കൽ മേഖലയിൽ ശക്തിപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്ന് നടന്ന കൊലപാതകം |- | 2000-10-26 | മുല്ലോളി രാജേഷ് | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |2000-04-27 |വിജയൻ |ബി.ജെ.പി. |കാസർഗോഡ് | |സി.പി.ഐ.എം. | |ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ നേതാവ് ഭാസ്ക്കര കുമ്പളയെ കൊലപ്പെടുത്തിയ കേസിലെ നാലാം പ്രതിയായിരുന്നു വിജയൻ<ref>{{cite news |title=കാസർകോട്ട് ബി.ജെ.പി പ്രവർത്തകനെ വെട്ടിക്കൊന്നു |url=https://malayalam.oneindia.com/news/2000/04/27/ker-murder.html |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=വൺ ഇന്ത്യ മലയാളം |date=2000 ഏപ്രിൽ 27}}</ref> |- |2000-04-08 |പി.ജി.വിജയൻ |സി.പി.ഐ.എം. |കാസർഗോഡ് |മാനടുക്കം |ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |2000-04-01 |പി.വി. കുഞ്ഞിക്കൃഷ്ണൻ |സി.പി.ഐ.എം. |കാസർഗോഡ് |ഗുരുപുരം |ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |2000-03-01 |നാരായണനായക് |സി.പി.ഐ.എം. |കാസർഗോഡ് |ചാമക്കൊച്ചി |കോൺഗ്രസ് (ഐ) | | |- | 2000-02-18 | കെ. സജീവൻ | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |} {| class="wikitable sortable" |+ !'''തിയ്യതി''' !'''കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ പേര്''' !'''കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ പാർട്ടി''' !'''ജില്ല''' !'''പ്രദേശം''' !'''പ്രതികൾക്ക് ബന്ധമുള്ള പാർട്ടി''' !'''പോലിസ് / കോടതി നടപടികൾ''' !'''കേസ് - വിശദ വിവരങ്ങൾ''' |- | 1999 | പരൽ ശശി | ബി.ജെ.പി. | കണ്ണൂർ | | [[സിപിഐഎം]] | | |- | 1999 | വി. സരേഷ്‌ | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | | ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1999 |വി പി പ്രദീപൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- | 1999-12-03 | കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | | ബി.ജെ.പി. | | |- | 1999-12-02 | പുളിനോളി ബാലൻ | ബി.ജെ.പി. | കണ്ണൂർ | | [[സിപിഐഎം]] | | |- | 1999-12-02 | ചാത്തന്റവിടെ കൃഷ്‌ണൻ നായർ | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | വീട്ടിൽ കയറി, അമ്മയുടേയും ഭാര്യയുടേയും മക്കളുടേയും മുന്നിലിട്ട് വെട്ടിക്കൊന്നു. |- | 1999-12-02 | പലോറത്ത് കനകരാജ്‌ | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | പാനൂർ | ആർ.എസ്.എസ്. | | |- | 1999-12-01 | വി പി മനോജ്‌ | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- | 1999-12-01 | പ്രകാശൻ പടിക്കലക്കണ്ടി | ബി.ജെ.പി. | കണ്ണൂർ | | സി.പി.ഐ.എം. | | |- | 1999-12-01 | [[കെ.ടി. ജയകൃഷ്ണൻ വധം|കെ.ടി. ജയകൃഷ്ണൻ]] | ബി.ജെ.പി. - യുവമോർച്ച | കണ്ണൂർ | പാനൂർ ഈസ്റ്റ് മൊകേരി | സി.പി.ഐ.എം. | സുപ്രീം കോടതിയിൽ ഒരു പ്രതിക്ക് ജീവപരന്ത്യം ശിക്ഷ. നാല് പേരെ വെറുതെ വിട്ടു. | ക്ലാസ് മുറിയിൽ കയറി കുട്ടികളുടെ മുന്നിലിട്ട് അദ്ധ്യാപകനായ ജയകൃഷ്ണനെ വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ് |- | 1999-08-28 | ടി.വി. ദാസൻ / കോടിയേരി ദാസൻ | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | തലശ്ശേരി / കോടിയേരി / പാറാൽ | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | മൽസ്യ വിൽപ്പനയ്ക്കിടയിലാണ് വെട്ടികൊലപ്പെടുത്തിയത്. |- |1999-04-09 |മുരുകാനന്ദൻ |എ.ബി.വി.പി |തിരുവനന്തപുരം |പേരൂർക്കട |എസ്.എഫ്.ഐ | |ധനുവച്ചപുരം കോളേജിലെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘർഷത്തെ തുടർന്ന് 20അംഗ സംഘം മർദ്ദിച്ചു കൊലപ്പെടുത്തി |- |1998-11-28 |സുരേന്ദ്രൻ |സി.പി.ഐ.എം. |കാസർഗോഡ് |കാഞ്ഞങ്ങാട് |ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- | 1998-11-02 | കുഞ്ഞിപറമ്പത്ത് കുഞ്ഞിരാമൻ | ബി.ജെ.പി. | കണ്ണൂർ | | സി.പി.ഐ.എം. | | |- | 1998-11-01 | കേളോത്ത് പവിത്രൻ S/O ചാത്തു | സി.പി.ഐ.എം. | കണ്ണൂർ | | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- | 1998-11-01 | പുരുഷു | [[ബി.ജെ.പി.]] | കണ്ണൂർ | | സി.പി.ഐ.എം. | | |- | 1998-05-18 | ഷാജി | [[ബി.ജെ.പി.]] | കണ്ണൂർ | | സി.പി.ഐ.എം. | | |- | 1998-05-13 | ചെല്ലട്ടൻ ചന്ദ്രൻ | [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] | കണ്ണൂർ | | സി.പി.ഐ.എം. | | ബസ് യാത്രയിൽ കൊലപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു. |- |1998 |സുന്ദരൻ മാസ്റ്റർ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1998 |കേളോത്ത്‌ പവിത്രൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | | | | |- | 1997-11-09 | കെ. വി. പോൾ | ഇന്ത്യൻ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ലീഗ് | കോട്ടയം | | സിപിഐ എം.എൽ/റെഡ് ഫ്ലാഗ് | | തീവ്ര ഇടത് സംഘടനകളിൽ കെ. വി. പോൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധേയനായതിനെ തുടർന്ന് ഉണ്ടായ അസൂയ മൂലം |- | 1997-10-09 | ദേവസ്യ / കുഞ്ഞൂഞ്ഞ് | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കണ്ണൂർ | | [[സിപിഐഎം]] | | |- | 1997 | പ്രദീപൻ | [[ബി.ജെ.പി.]] | കണ്ണൂർ | | സി.പി.ഐ.എം. | | |- | 1997 | എം കെ സുരേന്ദ്രൻ | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1997-04-22 |ഭാസ്‌കര കുമ്പള |[[സിപിഐഎം]] |കാസർഗോഡ് | |ബി.ജെ.പി. | |ബസിൽ കയറിയാണ് വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തിയത്. |- |1997-02-25 |സുഗേഷ്‌ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | | | | |- |1997-02-25 |പി.വി സുരേന്ദ്രൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | | |- |1996-11-19 |മേക്കിലേരി ഭരതൻ |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) |കണ്ണൂർ | |[[സിപിഐഎം]] | | |- |1996-10-21 |ബിംബി |എ.ബി.വി.പി |കോട്ടയം |ചങ്ങനാശേരി |എസ്.എഫ്.ഐ | |എസ്.എഫ്.ഐ സമരത്തിനിടെ ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ നിൽക്കുകയായിരുന്ന വിദ്യാർത്ഥികൾക്ക് മർദ്ദനമേൽക്കുകയായിരുന്നു. |- | 1996-09-17 | പി.എസ്. അനു | ബി.ജെ.പി. / എ.ബി.വി.പി. | പത്തനംതിട്ട | പരുമല പമ്പ ദേവസ്വം ബോർഡ് കോളേജ് | സി.പി.ഐ.എം. / എസ്.എഫ്.ഐ. | പ്രതികളായ 18 പേരെയും പത്തനംതിട്ട അഡീഷണൽ ജില്ലാ കോടതി വെറുതെ വിട്ടു. | കോളേജിൽ നടന്ന സംഘട്ടനത്തിൽ എസ്.എഫ്.ഐ പ്രവർത്തകരിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനായി പമ്പാ നദിയിൽ ചാടിയെന്നും നീന്തികയറി രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചവരെ കല്ലെറിഞ്ഞ് വീഴ്ത്തിയെന്നുമാണ് കേസ്. അതിനിടയിൽ അനു, സുജിത്, കരുണാകരൻ എന്നിവർ മുങ്ങി മരിക്കുകയായിരുന്നു.<ref name="പരുമല">{{cite news |title=പരുമലയിൽ വിദ്യാർഥികൾ മരിച്ച കേസിലെ പ്രതികളെ വെറുതെ വിട്ടു |url=https://malayalam.oneindia.com/news/2000/06/28/ker-parumala.html |accessdate=2019 മാർച്ച് 2 |publisher=വൺ ഇന്ത്യ മലയാളം |date=2000 ജൂൺ 28}}</ref> |- | 1996-09-17 | എസ്. സുജിത് | ബി.ജെ.പി. / എ.ബി.വി.പി. | പത്തനംതിട്ട | പരുമല പമ്പ ദേവസ്വം ബോർഡ് കോളേജ് | സി.പി.ഐ.എം. / എസ്.എഫ്.ഐ. | പ്രതികളായ 18 പേരെയും പത്തനംതിട്ട അഡീഷണൽ ജില്ലാ കോടതി വെറുതെ വിട്ടു. | കോളേജിൽ നടന്ന സംഘട്ടനത്തിൽ എസ്.എഫ്.ഐ പ്രവർത്തകരിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനായി പമ്പാ നദിയിൽ ചാടിയെന്നും നീന്തികയറി രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചവരെ കല്ലെറിഞ്ഞ് വീഴ്ത്തിയെന്നുമാണ് കേസ്. അതിനിടയിൽ അനു, സുജിത്, കരുണാകരൻ എന്നിവർ മുങ്ങി മരിക്കുകയായിരുന്നു.<ref name="പരുമല"/> |- | 1996-09-17 | കിം. കരുണാകരൻ | ബി.ജെ.പി. / എ.ബി.വി.പി. | പത്തനംതിട്ട | പരുമല പമ്പ ദേവസ്വം ബോർഡ് കോളേജ് | സി.പി.ഐ.എം. / എസ്.എഫ്.ഐ. | പ്രതികളായ 18 പേരെയും പത്തനംതിട്ട അഡീഷണൽ ജില്ലാ കോടതി വെറുതെ വിട്ടു. | കോളേജിൽ നടന്ന സംഘട്ടനത്തിൽ എസ്.എഫ്.ഐ പ്രവർത്തകരിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനായി പമ്പാ നദിയിൽ ചാടിയെന്നും നീന്തികയറി രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചവരെ കല്ലെറിഞ്ഞ് വീഴ്ത്തിയെന്നുമാണ് കേസ്. അതിനിടയിൽ അനു, സുജിത്, കരുണാകരൻ എന്നിവർ മുങ്ങി മരിക്കുകയായിരുന്നു.<ref name="പരുമല"/> |- | 1996-08-13 | മുതലമട മണി | ബി.ജെ.പി. | പാലക്കാട് | മുതലമട | അൽഉമ്മ | രണ്ട് പ്രതികൾക്ക് ഇരട്ട ജീവപരന്ത്യം ശിക്ഷ വിധിച്ചു. | മുതലമട ചുള്ളിയാർ ഡാമിൽ 1990 നടന്ന ഷംസുദ്ദീന്റെ കൊലപാതകത്തിന് പ്രതികാരമായും അൽ ഉമ്മ സംഘടന വളർത്തുന്നതിനുമായിരുന്നു കൊലപാതകമെന്നാണു പ്രോസിക്യൂഷൻ വാദം.<ref>{{cite news |title=ബി ജെ പി പ്രവർത്തകൻ മുതലമട മണി കൊല്ലപ്പെട്ട കേസിൽ ഒന്നും നാലും പ്രതികൾക്ക് ഇരട്ട ജീവപര്യന്തം |url=http://www.sirajlive.com/2015/03/18/171229.html |accessdate=2019 മാർച്ച് 4 |publisher=സിറാജ് |date=2015 മാർച്ച് 18}}</ref> മണി ബി.ജെ.പി. മണ്ഡലം പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. |- | 1996-05-25 | പന്ന്യന്നൂർ ചന്ദ്രൻ | ബി.ജെ.പി. | കണ്ണൂർ | തലശ്ശേരി | [[സിപിഐഎം]] | പ്രതികളായ 4 പേർക്ക് ജില്ലാ സെഷൻസ് കോടതി വധശിക്ഷ വിധിച്ചു.<ref>{{cite news |title=പന്ന്യന്നൂർ ചന്ദ്രൻ വധം: പ്രതികൾക്ക് വധശിക്ഷ|url=https://malayalam.oneindia.com/news/2002/11/12/ker-chandran-case.html |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=വൺ ഇന്ത്യ മലയാളം |date=2002 നവംബർ 12}}</ref> | ചന്ദ്രൻ ബിജെപി കണ്ണൂർ ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. സ്കൂട്ടറിൽ ഭാര്യയോടൊത്ത് സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു. |- | 1995 | കേളു | [[ബി.ജെ.പി.]] | കണ്ണൂർ | | [[സിപിഐഎം]] | | |- | 1995-12-12 | മാമൻ വാസു / പി. വാസു | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | | [[ബി.ജെ.പി.]], [[ആർ.എസ്.എസ്.]] | 5 പ്രതികൾക്ക് തലശ്ശേരി അഡീഷണൽ സെഷൻസ് (4) ജില്ലാ കോടതി ജീവപരന്ത്യം ശിക്ഷ വിധിച്ചു. അപ്പീൽ ഹർജിയിൽ ഹൈക്കോടതി എല്ലാവരേയും വെറുതെ വിട്ടു. 2018-ൽ കോടതിയിൽ കീഴടങ്ങിയ രണ്ടാം പ്രതിയുടെ വിചാരണ നടക്കുകയാണ്.<ref>{{cite news |title=മാമൻ വാസു വധം; അന്വേഷണ ഉദ്യോഗസ്ഥനെ 27ന് വിസ്തരിക്കും |url=http://kannurnews.in/news/details/maman-vasu-murder-case |accessdate=2019 മാർച്ച് 16 |publisher=കണ്ണൂർ വാർത്ത |date=2018 ജൂലൈ 24 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | |- | 1995-10-26 | വി. ദാസൻ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കണ്ണൂർ | ആന്തൂർ | [[സിപിഐഎം]] | | |- | 1995-06-27 | സജിത് ലാൽ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) - കെ.എസ്.യു | കണ്ണൂർ. | | [[സിപിഐഎം]] | | |- | 1995-05-21 | വടക്കേക്കര എബ്രാഹം | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കണ്ണൂർ | | [[സിപിഐഎം]] | | |- | 1995-02-25 | ബെന്നി അബ്രഹാം | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കണ്ണൂർ | പയ്യന്നൂർ | [[സിപിഐഎം]] | | [[ചീമേനി കൂട്ടക്കൊല]]ക്കേസിലെ പ്രതിയായിരുന്നു. |- | 1995-01-06 | വലരിയിൽ കുട്ടച്ചൻ (മാത്യു) | ജെ.എസ്.എസ് | ഇടുക്കി | സേനാപതി | [[സി.പി.ഐ.എം]] | 6 പ്രതികളെയും വെറുതെവിട്ടു | സിപിഎം വിട്ട് ജെ.എസ്.എസിൽ ചേർന്നതിന്റെ പ്രതികാരമായി കുത്തിക്കൊലപ്പെടുത്തി |- | 1994-12-04 | തൊഴിയൂർ സുനിൽ | ആർ.എസ്.എസ്. | ത്രിശ്ശൂർ | ഗുരുവായൂർ, മണ്ണാകുളം | [[ജം ഇയത്തൂൽ ഹിസാനിയ]] | 2012-ൽ യഥാർത്ഥ പ്രതികളെ കുറിച്ച് സൂചനകൾ കിട്ടുന്നതിന് മുൻപ് 10 സി.പി.എം. പ്രവർത്തകർക്കെതിരെ കേസ് എടുക്കുകയും 1997-ൽ ത്രിശ്ശൂർ ജില്ലാ അഡീഷണൻ സെഷൻസ് കോടതി 4 പേർക്ക് ജീവപരന്ത്യം ശിക്ഷ നൽകുകയുണ്ടായി. | പുലർച്ചെ രണ്ട് മണിക്ക് വീട്ടിൽ കയറി വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു. ആ അക്രമണത്തിൽ സഹോദരന്റെ ഇടതുകൈ അക്രമികൾ വെട്ടിമാറ്റി. അച്ചൻ കുഞ്ഞിമോന്റെ കൈവിരലും അമ്മ കുഞ്ഞിമ്മുവിന്റെ ചെറിയും മുറിഞ്ഞു. മൂന്നാം പ്രതിയാക്കി ഷെമീർ ഒളിവിൽ വെച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടു. ആറാം പ്രതി സുബ്രമണ്യൻ വിചാരണക്കിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു. <ref>{{Cite web |url=https://www.mathrubhumi.com/crime-beat/crime-news/rss-worker-sunil-murder-case-1.4193153 |title=ആർക്കൈവ് പകർപ്പ് |access-date=2019-10-13 |archive-date=2019-10-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191013065700/https://www.mathrubhumi.com/crime-beat/crime-news/rss-worker-sunil-murder-case-1.4193153 |url-status=dead }}</ref> |- | 1994-11-29 | കൊച്ചുപുരയ്ക്കൽ ജോസ് | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കണ്ണൂർ | | [[സി.പി.ഐ.എം.]] | | |- | 1994-04-19 | പള്ളിപരിയാരത്ത് മോഹനൻ | ബി.ജെ.പി. | കണ്ണൂർ | | സി.പി.ഐ.എം. | | |- |1994-03-24 |കാഞ്ഞിലേരി സത്യൻ |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) |കണ്ണൂർ | |[[ബി.ജെ.പി.]] / [[ആർ.എസ്.എസ്.]] | | |- | 1994-03-21 | കൊല്ലനണ്ടി രാജൻ | [[ബി.ജെ.പി.]] | കണ്ണൂർ | | സി.പി.ഐ.എം. | | |- | 1994-03-03 | ആർ. കണ്ണൻ | കോൺഗ്രസ് | പാലക്കാട് | കണ്ണമ്പ്ര | [[സിപിഐഎം]] | | യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് മണ്ഡലം സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന കണ്ണനെ തൃശ്ശൂരിൽ ജോലിക്ക് പോയി വരുന്ന വഴി ബസ് തടഞ്ഞ് വെട്ടിക്കൊല്ലുകയായിരുന്നു |- | 1994-02-28 | സി. എ. മോഹനൻ | കോൺഗ്രസ് | തൃശൂർ | ചാവക്കാട് | [[സിപിഐഎം]] | പ്രതികൾക്ക് വിചാരണ കോടതി ജീവപര്യന്തം വിധിച്ചു. ഹൈക്കോടതി വെറുതേ വിട്ടു | സിപിഎം വിട്ട് കോൺഗ്രസിൽ ചേർന്നതിന്റെ പേരിൽ കൊലപ്പെടുത്തി എന്നാണ് കേസ്. കോൺഗ്രസ് നേതാവ് ഗോപപ്രതാപൻ ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുജനാണ് |- | 1994-02-19 | ഗോവിന്ദൻ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കണ്ണൂർ | തളിപ്പറമ്പ് | സി.പി.ഐ.എം. / എസ്.എഫ്.ഐ. | | |- |1994-01-26 |[[കെ.വി. സുധീഷ്]] | സി.പി.ഐ.എം. / എസ്.എഫ്.ഐ. |കണ്ണൂർ | കൂത്തുപറമ്പ് |[[ബി.ജെ.പി.]] / [[ആർ.എസ്.എസ്.]] | |വീട്ടിൽ കയറി അച്ചന്റേയും അമ്മയുടേയും മുന്നിലിട്ടാണ് വെട്ടിക്കൊന്നത്.<ref>{{cite news |last1=പരവത്ത് |first1=ബിജു |title=25 വർഷം, 104 രക്തസാക്ഷികൾ |url=https://www.mathrubhumi.com/kannur/kazhcha/-malayalam-news-1.1388606 |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 26 |publisher=മാതൃഭൂമി |date=2016 സെപ്റ്റംബർ 28 |archive-date=2021-08-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210804081726/https://www.mathrubhumi.com/kannur/kazhcha/-malayalam-news-1.1388606 |url-status=dead }}</ref> |- | 1993 | അനിൽകുമാർ | [[ബി.ജെ.പി.]] | കണ്ണൂർ | | സി.പി.ഐ.എം. | | |- | 1993-09-29 | ശ്രീകാന്ത് | [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] | കണ്ണൂർ | മുഴപ്പിലങ്ങാട് | സി.പി.ഐ.എം. | | |- | 1993-06-06 | തടിക്കുളങ്ങര ജോർജ് | കോൺഗ്രസ് | പാലക്കാട് | അയിലൂർ | [[സിപിഐഎം]] | | കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന നേതാവ് കൂടിയായിരുന്ന ജോർജിനെയും അനുജൻ ജേക്കബിനെയും ബസ് തടഞ്ഞ് വെട്ടിക്കൊല്ലുകയായിരുന്നു |- | 1993-06-06 | തടിക്കുളങ്ങര ജേക്കബ് | കോൺഗ്രസ് | പാലക്കാട് | അയിലൂർ | [[സിപിഐഎം]] | | കോൺഗ്രസ് സംസ്ഥാന നേതാവ് കൂടിയായിരുന്ന ജോർജിനെയും അനുജൻ ജേക്കബിനെയും ബസ് തടഞ്ഞ് വെട്ടിക്കൊല്ലുകയായിരുന്നു |- | 1993-06-01 | യോഹന്നാൻ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കണ്ണൂർ | വളക്കൈ | [[സിപിഐഎം]] | | |- | 1993-03-04 | നാൽപ്പാടി വാസു | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | തലശ്ശേരി, പുലിയങ്ങോട്ട് | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കെ. സുധാകരൻ എംഎൽഎയെ വധിക്കാൻ ശ്രമിച്ചുവെന്ന് ആരോപിച്ച് ഗൺമാൻ ജോൺ ജോസഫ് നാല്പടി വാസുവിനെ വെടിവെക്കുകയായിരുന്നു. ഗൺമാൻ ജോൺ ജോസഫ് ഉൾപ്പടെ 12 പ്രതികളെയും തലശേരി അഡീഷണൽ സെഷൻസ് കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. കെ. സുധാകരൻ എംഎൽഎയെ വധിക്കാൻ ശ്രമിച്ചുവെന്ന് ആരോപിച്ച് സിപിഎം പ്രവർത്തകരെ പ്രതികളാക്കി നല്കിയ കേസിലെ പ്രതികളെയും വെറുതെ വിട്ടു.<ref>{{cite news |title=നാല്പാടി വാസു വധം:സുധാകരനെ വെറുതെവിട്ടു |url=https://malayalam.oneindia.com/news/2000/11/22/ker-nalpadi.html |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 28 |publisher=വൺ ഇന്ത്യ മലയാളം |date=2000 നവംബർ 22}}</ref> | |- | 1992-07-15 | ജോബി ആൻഡ്രൂസ് | സി.പി.ഐ.എം. / എസ്.എഫ്.ഐ. | കോഴിക്കോട് | താമരശ്ശേരി | മുസ്ലീം ലീഗ് / എം.എസ്.എഫ്. - കോൺഗ്രസ് (ഐ.) കെ.എസ്.യു. | | എസ്.എഫ്.ഐ. ജാഥയെ അക്രമിച്ച് കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്. |- | 1992-07-07 | ചോയൻ രാജീവൻ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കണ്ണൂർ | | ബിജെപി / ആർ എസ് എസ് | | |- | 1992-06-13 | കെ നാണു | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | | ഹോട്ടലിലേക്ക് ബോംബെറിഞ്ഞ് കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ് |- |1992-05-16 |കല്ലാടൻ ചന്ദ്രൻ |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) |കണ്ണൂർ | |[[സിപിഐഎം]] | | |- | 1992-03-04 | ബാലകൃഷ്ണൻ | കോൺഗ്രസ് ഐ. | കണ്ണൂർ | | സി.പി.ഐ.എം. | | യുവജനോൽസവ വേദിയിൽ ബാഡ്ജ് വിതരണവുമായി ബദ്ധപ്പെട്ട തർക്കമാണ് കൊലയിലേക്ക് നയിച്ചത്. |- | 1992-02-29 | ആർ.കെ. കൊച്ചനിയൻ | സി.പി.ഐ.എം. / എസ്.എഫ്.ഐ. | തൃശ്ശൂർ | തൃശ്ശൂർ നഗരം | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) / കെ.എസ്.യു. | | യുവജനോൽസവ വേദിയിൽ ബാഡ്ജ് വിതരണവുമായി ബദ്ധപ്പെട്ട തർക്കമാണ് കൊലയിലേക്ക് നയിച്ചത്. |- | 1991-03-26 | കാപ്പാട് വസന്തൻ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കണ്ണൂർ | | [[സിപിഐഎം]] | | |- | 1991-07-20 | ജോസഫ് | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കണ്ണൂർ | | [[സി.പി.ഐ.എം.]] | | |- | 1991-03-01 | ജോർജ് ഡി ക്രൂസ് | കോൺഗ്രസ് | തിരുവനന്തപുരം | തുമ്പ | [[സിപിഐഎം]] | | കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർക്ക് നേരെ നടന്ന ബോംബേറിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു |- | 1990-09-28 | കെ.പി. സുരേന്ദ്രൻ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) - യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് | കാസർഗോഡ് | ചീമേനി | സി.പി.ഐ.എം. | | [[ചീമേനി കൂട്ടക്കൊല]]ക്കേസിലെ പ്രതിയായിരുന്നു. യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് മണ്ഡലം സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. |- | 1990-08-17 | സാദലി s/o അസൈനാർ | മുസ്ലീം ലീഗ് | കണ്ണൂർ | | സി.പി.ഐ.എം. | | |- | 1990-08-17 | ആമപ്പാറക്കൽ യാസിർ | | മലപ്പുറം | തിരൂർ | ആർ.എസ്.എസ്. | 9 പ്രതികളേയും മഞ്ചേരി കോടതി വെറുതെ വിട്ടു. പ്രതികളെ വെറുതെ വിട്ടത് സുപ്രീം കോടതിയും ശരി വെച്ചു. | അയ്യപ്പൻ മതം മാറി യാസിർ ആയതിലെ വൈരാഗ്യമാണ് കൊലയിൽ കലാശിച്ചത്. രണ്ടാം പ്രതി കെ. രവീന്ദ്രൻ 2007 ജനുവരിയിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. എൻ.ഡി.എഫുകാർ കൊന്നുവെന്നായിരുന്നു കേസ്<ref name="raveendran_oneindia">{{cite news |title=ആർഎസ്എസ് പ്രവർത്തകന്റെ വധം: എൻഡിഎഫ് പ്രവർത്തകരെ വെറുതെവിട്ടു, തെളിവില്ലെന്ന് കോടതി |url=https://malayalam.oneindia.com/news/kerala/raveendran-murder-case-manjeri-court-aquited-accused/articlecontent-pf205504-189316.html |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 27 |publisher=വൺ ഇന്ത്യ മലയാളം |date=2017 ഡിസംബർ 21}}</ref> |- | 1990-06-28 | എം.എം. ജോസ് | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) - ഐ.എൻ.ടി.യു.സി. | കാസർഗോഡ് | ചീമേനി | സി.പി.ഐ.എം. | | [[ചീമേനി കൂട്ടക്കൊല]]ക്കേസിലെ പ്രതിയായിരുന്നു. ചുമട്ടുതൊഴിലാളിയായിരുന്ന ജോസിനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വീട്ടിൽ വെച്ച് ചുറ്റിക കൊണ്ട് തലക്കടിച്ച് കൊന്നുവെന്നാണ് കേസ്. |- | 1990-06-07 | പ്രഫസർ സഖറിയാ കാട്ടുവള്ളിൽ | കേരളാ കോൺഗ്രസ് (ബി) | കൊല്ലം | അഞ്ചൽ | സി.പി.ഐ.എം | | അഞ്ചൽ സെയിന്റ് ജോൺസ് കോളേജ് അദ്ധ്യാപകനും കെ.ടി.യു.സി(ബി) സംസ്ഥാന കമ്മിറ്റി അംഗവുമായിരുന്നു. ഒരു തൊഴിൽ തർക്കത്തെ തുടർന്ന് കൊലചെയ്യപ്പെട്ടു |- |1990-04-14 |അപ്പച്ചൻ |സി.പി.ഐ.എം |കാസർഗോഡ് |ബന്തടുക്ക |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | | |- | 1990-04-12 | ഇ. എച്ച്‌ മുഹമ്മദ്, എ.എസ്.ഐ കണ്ണമാലി സ്റ്റേഷൻ | | എറണാകുളം | കുമ്പളങ്ങി | [[സിപിഐഎം]] | 3 പ്രതികൾ | കുമ്പളങ്ങിയിൽ നടന്ന സിപിഎം - കോൺഗ്രസ് സംഘർഷം തടയാൻ നടത്തിയ പട്രോളിംഗിനിടെ കുത്തേറ്റു മരിക്കുകയായിരുന്നു |- | 1990-01-18 | പുല്ലായിക്കോടി പത്ഭനാഭൻ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കണ്ണൂർ | പയ്യന്നൂർ | സി.പി.ഐ.എം. | | |- |} === 1980 - 1989 === {| class="wikitable sortable" |+ !'''തിയ്യതി''' !'''കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ പേര്''' !'''കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ പാർട്ടി''' !'''ജില്ല''' !'''പ്രദേശം''' !'''പ്രതികൾക്ക് ബന്ധമുള്ള പാർട്ടി''' !'''പോലിസ് / കോടതി നടപടികൾ''' !'''കേസ് - വിശദ വിവരങ്ങൾ''' |- | 1989-09-12 | കാര്യത്ത്‌ രമേശൻ | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | | [[മുസ്ലീം ലീഗ്]] | | |- | 1989-08-03 | ടി.കെ. വിശ്വനാഥൻ | [[ബി.ജെ.പി.]] | കണ്ണൂർ | | [[സി.പി.ഐ.എം.]] / [[ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ.]] | | |- | 1989-03-03 | സുഭാഷ് | സിപിഐ/എ.ഐ.ടി.യു.സി | എറണാകുളം | പേട്ട, തൃപ്പൂണിത്തുറ | സിപിഐഎം/സി.ഐ.ടി.യു | | യൂണിയൻ തർക്കത്തിന്റെ പേരിൽ നടന്ന കൊലപാതകം |- | 1988-11-30 | പഞ്ചമരാജൻ | കെ.എസ്.യു/യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് | ആലപ്പുഴ | പത്തിയൂർ | സിപിഐഎം/ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ | 14 പ്രതികൾ. 4 പേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. അതിൽ 2 പേർക്ക് ജീവപര്യന്തം ലഭിച്ചു | പ്രാദേശികമായി നടന്ന കോൺഗ്രസ് - സിപിഎം തർക്കത്തിന്റെ പേരിൽ പഞ്ചമരാജനെ വീടിന് മുൻപിൽ വെച്ച് കുത്തി കൊലപ്പെടുത്തി. മകനെ രക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിനിടെ പിതാവായ പുരുഷോത്തമനും കൊല്ലപ്പെട്ടു. |- | 1988-11-30 | പുരുഷോത്തമൻ | കോൺഗ്രസ് | ആലപ്പുഴ | പത്തിയൂർ | സിപിഐഎം/ഡി.വൈ.എഫ്.ഐ | 14 പ്രതികൾ. 4 പേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. അതിൽ 2 പേർക്ക് ജീവപര്യന്തം ലഭിച്ചു | പ്രാദേശികമായി നടന്ന കോൺഗ്രസ് - സിപിഎം തർക്കത്തിന്റെ പേരിൽ പഞ്ചമരാജനെ വീടിന് മുൻപിൽ വെച്ച് കുത്തി കൊലപ്പെടുത്തി. മകനെ രക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമത്തിനിടെ പിതാവായ പുരുഷോത്തമനും കൊല്ലപ്പെട്ടു. |- | 1988-04-27 | മൗവഞ്ചേരി രാജൻ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കണ്ണൂർ | | [[സിപിഐഎം]] | | |- | 1988-03-31 | പീറ്റക്കണ്ടി പ്രഭാകരൻ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കണ്ണൂർ | | [[സിപിഐഎം]] | | |- | 1987-11-18 | ദാമോദരൻ | [[ബി.ജെ.പി.]] | കണ്ണൂർ | | [[സി.പി.ഐ.എം.]] | | |- | 1987-03-23 | [[ചീമേനി കൂട്ടക്കൊല|കെ.വി. കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ]] | സി.പി.ഐ.എം. | കാസർഗോഡ് | ചീമേനി | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | | തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ദിവസം കോൺഗ്രസ് ബൂത്ത് ഏജന്റായിരുന്ന കൃഷ്ണനെ കൊലപ്പെടുത്തിയതിനെ തുടർന്നുണ്ടായ പ്രതിഷേധ ജാഥ അക്രമസക്തമായി സി.പി.എം. ആപ്പീസിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിശകലനം ചെയ്യുന്നവരെ തീ കൊളുത്തി കൊന്നുവെന്നാണ് കേസ്. |- | 1987-03-23 | [[ചീമേനി കൂട്ടക്കൊല|പി. കുഞ്ഞപ്പൻ]] | സി.പി.ഐ.എം. | കാസർഗോഡ് | ചീമേനി | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | | തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ദിവസം കോൺഗ്രസ് ബൂത്ത് ഏജന്റായിരുന്ന കൃഷ്ണനെ കൊലപ്പെടുത്തിയതിനെ തുടർന്നുണ്ടായ പ്രതിഷേധ ജാഥ അക്രമസക്തമായി സി.പി.എം. ആപ്പീസിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിശകലനം ചെയ്യുന്നവരെ തീ കൊളുത്തി കൊന്നുവെന്നാണ് കേസ്. |- | 1987-03-23 | [[ചീമേനി കൂട്ടക്കൊല|ആലവളപ്പിൽ അമ്പു]] | സി.പി.ഐ.എം. | കാസർഗോഡ് | ചീമേനി | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | | തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ദിവസം കോൺഗ്രസ് ബൂത്ത് ഏജന്റായിരുന്ന കൃഷ്ണനെ കൊലപ്പെടുത്തിയതിനെ തുടർന്നുണ്ടായ പ്രതിഷേധ ജാഥ അക്രമസക്തമായി സി.പി.എം. ആപ്പീസിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിശകലനം ചെയ്യുന്നവരെ തീ കൊളുത്തി കൊന്നുവെന്നാണ് കേസ്. |- | 1987-03-23 | [[ചീമേനി കൂട്ടക്കൊല|സി. കോരൻ]] | സി.പി.ഐ.എം. | കാസർഗോഡ് | ചീമേനി | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | | തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ദിവസം കോൺഗ്രസ് ബൂത്ത് ഏജന്റായിരുന്ന കൃഷ്ണനെ കൊലപ്പെടുത്തിയതിനെ തുടർന്നുണ്ടായ പ്രതിഷേധ ജാഥ അക്രമസക്തമായി സി.പി.എം. ആപ്പീസിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിശകലനം ചെയ്യുന്നവരെ തീ കൊളുത്തി കൊന്നുവെന്നാണ് കേസ്. |- | 1987-03-23 | [[ചീമേനി കൂട്ടക്കൊല|എം. കോരൻ]] | സി.പി.ഐ.എം. | കാസർഗോഡ് | ചീമേനി | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | | തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ദിവസം കോൺഗ്രസ് ബൂത്ത് ഏജന്റായിരുന്ന കൃഷ്ണനെ കൊലപ്പെടുത്തിയതിനെ തുടർന്നുണ്ടായ പ്രതിഷേധ ജാഥ അക്രമസക്തമായി സി.പി.എം. ആപ്പീസിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിശകലനം ചെയ്യുന്നവരെ തീ കൊളുത്തി കൊന്നുവെന്നാണ് കേസ്. |- | 1987-03-23 | [[ചീമേനി കൂട്ടക്കൊല|പിലാന്തോളി കൃഷ്ണൻ]] | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കാസർഗോഡ് | ചീമേനി | സി.പി.ഐ.എം. | | തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ദിവസം കോൺഗ്രസ് ബൂത്ത് ഏജന്റായിരുന്ന കൃഷ്ണനെ കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്. ഇതിനെ തുടർന്നുണ്ടായ പ്രതിഷേധം അക്രമസക്തമായി സി.പി.എം. ആപ്പീസ് തീ വെച്ച് 5 പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. |- | 1986-07-22 | താഴെപുരയിൽ കനകൻ | [[ബി.ജെ.പി.]] | കണ്ണൂർ | | [[സി.പി.ഐ.എം.]] | | |- | 1986-05-26 | ദിനേശൻ | [[സി.പി.ഐ.എം.]] | കണ്ണൂർ | | ബി.ജെ.പി. [[ആർ.എസ്.എസ്.]] | | |- | 1986-05-26 | തയ്യിൽ ഹരീന്ദ്രൻ | [[സി.പി.ഐ.എം.]] | കണ്ണൂർ | | [[ആർ.എസ്.എസ്.]] | | |- | 1986-04-17 | പുതിയാണ്ടി ഭരതൻ | [[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] | കണ്ണൂർ | | [[സി.പി.ഐ.എം.]] | | |- | 1985-05-23 | എൻ. വിജയകുമാർ | [[കെ.എസ്.യു]] | തിരുവനന്തപുരം | ആറ്റിങ്ങൽ | [[എ.ബി.വി.പി]] | | ആറ്റിങ്ങൽ ITIയിലെ വിദ്യാർത്ഥി സംഘട്ടനത്തെ തുടർന്ന് വിളിച്ചുചേർത്ത സർവ്വകക്ഷി യോഗത്തിനിടെ കുത്തേറ്റു മരിച്ചു |- | 1985-05-17 | കരുണൻ | [[ബി.ജെ.പി.]] | കണ്ണൂർ | | [[സി.പി.ഐ.എം.]] | | |- | 1984-10-09 | പി. കെ. ഭവദാസ് | സി.പി.ഐ | പാലക്കാട് | മരുതറോഡ് | സി.പി.ഐ.എം | | മരുതറോഡ് പഞ്ചായത്ത് വൈസ് പ്രസിഡന്റും യുക്തിവാദി നേതാവുമായിരുന്നു. ഈ കേസിലെ സാക്ഷിയും പിന്നീട് കൊല്ലപ്പെട്ടു. |- | 1984-09-07 | എം.എസ്. പ്രസാദ് | സി.പി.ഐ.എം. / എസ്.എഫ്.ഐ. | പത്തനംതിട്ട | ചിറ്റാർ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) / കെ.എസ്.യു. | | സി.വി. ജോസ് വധക്കേസിലെ ഒന്നാം സാക്ഷിയും എസ്.എഫ്.ഐ. ജില്ലാ വൈസ് പ്രസിഡന്റുമായിരുന്നു. |- | 1984-08-06 | കെ. വി. തോമസ് | [[കോൺഗ്രസ്-ഐ]] | കണ്ണൂർ | കോളയാട് | [[സി.പി.ഐ.എം]] | | കോൺഗ്രസ് കൂത്തുപറമ്പ് ബ്ലോക്ക് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു |- | 1984-01-12 | കോച്ചംകണ്ടി രാഘവൻ | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. | | |- | 1983-12-03 | തോമസ് വർഗീസ് (അനിൽ) | സി.പി.ഐ.എം. / എസ്.എഫ്.ഐ. | പത്തനംതിട്ട | ചിറ്റാർ, വയ്യാറ്റുപുഴ | ആർ.എസ്.എസ്. | | വീട് വളഞ്ഞ് അക്രമിച്ചാണ് കൊലപ്പെടുത്തിയത്.<ref>{{cite web |title=കൗമാരക്കാരനെ കൊലചെയ്ത ആർഎസ്എസ് പൈശാചികത്വം |url=http://chintha.in/index.php/2013-11-15-14-31-07/2013-07-25-17-01-39/1711-2015-12-03-09-48-22 |website=ചിന്ത വാരിക |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 27 }}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഓഗസ്റ്റ് 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |1983-06-01 |അച്യുതക്കുറുപ്പ് |സിപിഐഎം |ആലപ്പുഴ |ചെന്നിത്തല |ആർ.എസ്.എസ് | |ആർ.എസ്.എസ് പ്രവർത്തകരായ മുരളി, കലാധരൻ എന്നിവരുടെ കൊലപാതകത്തിന് പ്രതികാരമായി കൊലപ്പെടുത്തി എന്നാണ് കേസ് |- |1983-05-21 |പൊന്നൻ |കോൺഗ്രസ് |എറണാകുളം |മട്ടാഞ്ചേരി |സിപിഎം | |ഫോർട്ട്‌കൊച്ചി മേഖലയിലെ കോൺഗ്രസ് - സിപിഎം സംഘർഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിൽ മട്ടാഞ്ചേരി കോടതിയിൽ ഹാജരാകാൻ ചെന്നപ്പോൾ കോടതിക്ക് മുന്നിൽവെച്ച് വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി |- |1983-05-21 |നെൽസൺ |കോൺഗ്രസ് |എറണാകുളം |മട്ടാഞ്ചേരി |സിപിഎം | |ഫോർട്ട്‌കൊച്ചി മേഖലയിലെ കോൺഗ്രസ് - സിപിഎം സംഘർഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിൽ മട്ടാഞ്ചേരി കോടതിയിൽ ഹാജരാകാൻ ചെന്നപ്പോൾ കോടതിക്ക് മുന്നിൽവെച്ച് വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി |- |1983-05-21 |സേവ്യർ |കോൺഗ്രസ് |എറണാകുളം |മട്ടാഞ്ചേരി |സിപിഎം | |ഫോർട്ട്‌കൊച്ചി മേഖലയിലെ കോൺഗ്രസ് - സിപിഎം സംഘർഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിൽ മട്ടാഞ്ചേരി കോടതിയിൽ ഹാജരാകാൻ ചെന്നപ്പോൾ കോടതിക്ക് മുന്നിൽവെച്ച് വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി |- |1983-05-21 |കുഞ്ഞുകുഞ്ഞ് കുരിശിങ്കൽ |കോൺഗ്രസ് |എറണാകുളം |മട്ടാഞ്ചേരി |സിപിഎം | |ഫോർട്ട്‌കൊച്ചി മേഖലയിലെ കോൺഗ്രസ് - സിപിഎം സംഘർഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസിൽ മട്ടാഞ്ചേരി കോടതിയിൽ ഹാജരാകാൻ ചെന്നപ്പോൾ കോടതിക്ക് മുന്നിൽവെച്ച് വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി |- |1983-02-22 |പാറാലി പവിത്രൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | | |- |1983-01-16 |മുള്ളൻചിറ മത്തായി |കോൺഗ്രസ് |ഇടുക്കി |ഉടുമ്പൻചോല |സിപിഎം |പ്രതികളെ വെറുതേവിട്ടു. എം.എം. മണിയുടെ മണക്കാട് പ്രസംഗത്തെത്തുടർന്ന് പുനരന്വേഷണം നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചെങ്കിലും പുതുതായി തെളിവുകളൊന്നും ലഭിച്ചില്ല |വീട്ടിലേക്കുള്ള സാധനങ്ങൾ വാങ്ങി വരുന്നവഴി മർദ്ദിച്ചു കൊല്ലുകയായിരുന്നു |- |1982-11-13 |[[ബേബി അഞ്ചേരി വധം|അഞ്ചേരി ബേബി]] |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) / ഐ.എൻ.റ്റി.യു.സി. |ഇടുക്കി |ഉടുമ്പൻചോല |സി.പി.ഐ.എം. |9 പ്രതികൾ. കോടതിയിൽ സമർപ്പിച്ച തെളിവുകളും തൊണ്ടികളും വ്യാജമായിരുന്നതിനാലും 7 ദൃക്‌സാക്ഷികളും കൂറുമാറിയതിനാലും 1985 മാർച്ചിൽ കേസ് അവസാനിപ്പിച്ചു. എം.എം. മണി (സി.പി.എം.) 2012-05-25-ന് നടത്തിയ പ്രസംഗത്തെ തുടർന്ന് പുനരന്വേഷണത്തിന് ഹൈക്കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. |തൊഴിൽ തർക്കം പറഞ്ഞു തീർക്കാനെന്ന വിധം വിളിച്ചു വരുത്തി മണത്തോട്ടിലെ ഏലക്കാട്ടിൽ ഒളിച്ചിരുന്നാണ് എതിരാളികൾ ബേബിയെ വെടിവച്ചത്. അറുപതിലധികം വെടിയുണ്ടകൾ ദേഹത്തു തറച്ചുവെന്നാണ് കേസ്. |- | 1982-12-17 | സി.വി. ജോസ് | സി.പി.ഐ.എം. / എസ്.എഫ്.ഐ. | പത്തനംതിട്ട | കാത്തോലിക്കേറ്റ് കോളേജ് | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) / കെ.എസ്.യു. | | പ്രിൻസിപ്പാളിന്റെ ഓഫീസിന് മുന്നിൽ വെച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടു. കോളേജിലെ ആർട്സ് സെക്രട്ടറിയായിരുന്നു. |- |1982-07-29 |ചാമുണ്ണി |കോൺഗ്രസ് |പാലക്കാട് |ചിതലി |സിപിഎം | |മർദ്ദിച്ച് പാടത്തെ ചെളിയിൽ ചവിട്ടിത്താഴ്ത്തി കൊലപ്പെടുത്തി |- |1982-06-15 |മുരളി |[[ആർ.എസ്.എസ്]] |ആലപ്പുഴ |ചെന്നിത്തല |[[സിപിഐഎം]] | |ക്ഷേത്രക്കുളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുണ്ടായ തർക്കത്തിന്റെ പേരിൽ ഇരുവരെയും ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് വെച്ച് വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി എന്നാണ് കേസ്. ഇതിന് പ്രതികാരമായി അച്യുതക്കുറുപ്പ് എന്ന സിപിഎം നേതാവും കൊല്ലപ്പെട്ടു. |- |1982-06-15 |കലാധരൻ |[[ആർ.എസ്.എസ്]] |ആലപ്പുഴ |ചെന്നിത്തല |[[സിപിഐഎം]] | |ക്ഷേത്രക്കുളവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുണ്ടായ തർക്കത്തിന്റെ പേരിൽ ഇരുവരെയും ക്ഷേത്രപരിസരത്ത് വെച്ച് വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി എന്നാണ് കേസ്. ഇതിന് പ്രതികാരമായി അച്യുതക്കുറുപ്പ് എന്ന സിപിഎം നേതാവും കൊല്ലപ്പെട്ടു. |- |1981-11-23 |തെക്കയിൽ ജോണി |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |കേരള കോൺഗ്രസ് (മാണി) | | |- | 1981-11-19 | രാഘവൻ | ഐ.എൻ.ടി.യു.സി | തൃശൂർ | ചാലക്കുടി | സി.ഐ.ടി.യു | | ചാലക്കുടി മേലൂരിൽ ഉണ്ടായ ഐ.എൻ.ടി.യു.സി - സി.ഐ.ടി.യു തർക്കത്തിന്റെ പേരിൽ ബോംബെറിഞ്ഞു വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി എന്നതാണ് കേസ് |- | 1981-11-19 | ജോസ് | ഐ.എൻ.ടി.യു.സി | തൃശൂർ | ചാലക്കുടി | സി.ഐ.ടി.യു | | ചാലക്കുടി മേലൂരിൽ ഉണ്ടായ ഐ.എൻ.ടി.യു.സി - സി.ഐ.ടി.യു തർക്കത്തിന്റെ പേരിൽ ബോംബെറിഞ്ഞു വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി എന്നതാണ് കേസ് |- |1981-10-21 |പി. കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- | 1981-10-07 | വിൽസൺ | കോൺഗ്രസ് (ഐ) - യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് | കൊല്ലം | കുണ്ടറ | [[സിപിഐഎം]] | | യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് നേതാവ് വിൽസനെ അമ്മയുടെ മുന്നിലിട്ട് വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തയ സംഭവം അന്ന് വളരെ വിവാദമായിരുന്നു |- | 1981-06-25 | ശശീന്ദ്രൻ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) - യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് | കാസർഗോഡ് | ചീമേനി | [[സിപിഐഎം]] | | വീടിന് മുന്നിൽ വെച്ച് ഗർഭിണിയായ ഭാര്യയുടേയും മാതാപിതാക്കളുടേയും മുന്നിൽ വെച്ച് കൊലപെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്. |- |1981-07-20 |[[ദുർഗാദാസ് ]] |ആർ.എസ്.എസ് |കൊല്ലം |നിലമേൽ |എസ്.എഫ്.ഐ | |നിലമേൽ കോളേജിലെ എബിവിപി - എസ്.എഫ്.ഐ സംഘർഷം അറിഞ്ഞ് അവിടെയെത്തിയപ്പോൾ കുത്തേറ്റു മരിക്കുകയായിരുന്നു |- |1981-04-28 |രാധാകൃഷ്ണ മേനോൻ (രാജൻ) | |എറണാകുളം |പനങ്ങാട് |[[സിപിഐഎം]] |പ്രതികളെ വിചാരണ കോടതി വെറുതെവിട്ടെങ്കിലും യു.ഡി.എഫ് ഭരണത്തിൽ അപ്പീൽ പോയി പ്രതികൾക്ക് ജീവപര്യന്തം ലഭിച്ചു |ട്രാക്ടർ വിരുദ്ധ സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി നടന്ന കൊലപാതകം. [[പനങ്ങാട് കൊലക്കേസ്]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ട്രാക്ടർ ഉപയോഗിച്ച് കൃഷി ചെയ്യുകയായിരുന്ന രാധാകൃഷ്ണ മേനോനെയും അമ്മാവൻ ശങ്കരൻകുട്ടി മേനോനെയും സമരക്കാർ ആക്രമിച്ചു കൊലപ്പെടുത്തി എന്നാണ് കേസ്. |- |1981-04-28 |ശങ്കരൻകുട്ടി മേനോൻ (തങ്കപ്പൻ) | |എറണാകുളം |പനങ്ങാട് |[[സിപിഐഎം]] |പ്രതികളെ വിചാരണ കോടതി വെറുതെവിട്ടെങ്കിലും യു.ഡി.എഫ് ഭരണത്തിൽ അപ്പീൽ പോയി പ്രതികൾക്ക് ജീവപര്യന്തം ലഭിച്ചു |ട്രാക്ടർ വിരുദ്ധ സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി നടന്ന കൊലപാതകം. [[പനങ്ങാട് കൊലക്കേസ്]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. ട്രാക്ടർ ഉപയോഗിച്ച് കൃഷി ചെയ്യുകയായിരുന്ന രാധാകൃഷ്ണ മേനോനെയും അമ്മാവൻ ശങ്കരൻകുട്ടി മേനോനെയും സമരക്കാർ ആക്രമിച്ചു കൊലപ്പെടുത്തി എന്നാണ് കേസ്. |- |1981-04-02 |എൻ. മെഹമൂദ്‌ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ |തലശ്ശേരി |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1981-04-01 |പാനിച്ചി മുഹമ്മദ് |മുസ്ലീം ലീഗ് |കണ്ണൂർ |തലശ്ശേരി |[[സിപിഐഎം]] |4 പ്രതികൾ |സിപിഎം - ആർഎസ്എസ് സംഘർഷങ്ങൾക്കിടെ ആളുമാറി കൊല്ലപ്പെട്ടു |- |1981-04-01 |പത്മനാഭൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ |തലശ്ശേരി |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1981-02-23 |ഭരതൻ |[[സിപിഐഎം]] |വയനാട് |അട്ടമല |[[സിപിഐ]] | |സിപിഐ പ്രവർത്തകൻ മുസ്തഫയുടെ കൊലപാതകത്തിന് പ്രതികാരമായി മൂവരെയും വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി എന്നാണ് കേസ്. അട്ടമല കൊലക്കേസ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. |- |1981-02-23 |വാസു |[[സിപിഐഎം]] |വയനാട് |അട്ടമല |[[സിപിഐ]] | |സിപിഐ പ്രവർത്തകൻ മുസ്തഫയുടെ കൊലപാതകത്തിന് പ്രതികാരമായി മൂവരെയും വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി എന്നാണ് കേസ്. അട്ടമല കൊലക്കേസ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. |- |1981-02-23 |മണി |[[സിപിഐഎം]] |വയനാട് |അട്ടമല |[[സിപിഐ]] | |സിപിഐ പ്രവർത്തകൻ മുസ്തഫയുടെ കൊലപാതകത്തിന് പ്രതികാരമായി മൂവരെയും വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തി എന്നാണ് കേസ്. അട്ടമല കൊലക്കേസ് എന്നറിയപ്പെടുന്നു. |- |1980-12-14 |മുസ്തഫ |[[സിപിഐ]] |വയനാട് |അട്ടമല |[[സിപിഐഎം]] |പ്രതികളിൽ ചിലർ പിന്നീട് കൊല്ലപ്പെട്ടു |സിപിഎം - സിപിഐ തർക്കങ്ങളുടെ ഭാഗമായി കൊലചെയ്യപ്പെട്ടു |- |1980 |ഹരീഷ്‌ബാബു |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ |പൊന്ന്യം |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1980-11-27 |ചെറുവാഞ്ചേരി ചന്ദ്രൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ |പാട്യം |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1980-11-25 |പറമ്പത്ത്‌ ജയരാജൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ |കുട്ടിമക്കൂൽ |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1980-09-21 |കവിയൂർ രാജൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1980-06-09 |കരിപ്പായി ഫ്രാൻസിസ് |കെ.എസ്.യു |തൃശൂർ |ചാലക്കുടി |സി.പി.എം./സി.ഐ.ടി.യു | |കെ.എസ്.യു മുകുന്ദപുരം താലൂക് സെക്രട്ടറി ആയിരുന്ന ഫ്രാൻസിസിനെ കോളേജിലേക്ക് പോകുംവഴി കുത്തിക്കൊലപ്പെടുത്തി എന്നതാണ് കേസ് |- |1980-04-06 |കെ.വി. സുകുമാരൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1980-04-01 |കുറ്റിച്ചി രമേശൻ | സി.പി.ഐ.എം. / ഡി വൈ എഫ് ഐ |കണ്ണൂർ | |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1980-01-16 |പാറാൽ ബേബി |യു.ഡി.എഫ് |കോട്ടയം |ചങ്ങനാശേരി |[[സി.പി.ഐ.എം]] | |നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുണ്ടായ തർക്കങ്ങളുടെ പേരിൽ കൊലചെയ്യപ്പെട്ടു എന്നാണ് കേസ്. |- |} === 1970 - 1979 === {| class="wikitable sortable" |+ !'''തിയ്യതി''' !'''കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ പേര്''' !'''കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ പാർട്ടി''' !'''ജില്ല''' !'''പ്രദേശം''' !'''പ്രതികൾക്ക് ബന്ധമുള്ള പാർട്ടി''' !'''പോലിസ് / കോടതി നടപടികൾ''' !'''കേസ് - വിശദ വിവരങ്ങൾ''' |- |1979-07-18 |മൂർക്കോത്ത്‌ ചന്ദ്രൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1979-04-24 |യു പി ദാമു |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1979-04-13 |പി. ബാലൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1979-04-06 |തടത്തിൽ ബാലൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1979-04-06 |കെ വി ബാലൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1979-03-31 |പൂവാടൻ പ്രകാശൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1979-03-12 |ആലി രാധാകൃഷ്‌ണൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ |എരുവട്ടി |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1978 |പി. പവിത്രൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- |1978-10-26 |രാജു മാസ്റ്റർ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ |പാനൂർ |ആർ.എസ്.എസ്. | |സ്‌കൂളിൽനിന്ന്‌ വരുന്ന വഴി ആർ.എസ്‌.എസുകാർ അദ്ദേഹത്തെ വെട്ടിക്കൊന്നുവെന്നാണ് കേസ് |- |1977 |തങ്കച്ചൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ | |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | | |- | 1977-12-02 | ജി. ഭൂവനേശ്വരൻ | സി.പി.ഐ.എം. / [[എസ്.എഫ്.ഐ.]] | പത്തനംതിട്ട | പന്തളം, എൻ.എസ്.എസ്. കോളേജ് | ഡി.എസ്.യു. | | കോളേജ് കാമ്പസിൽ വെച്ച് കുത്തിക്കൊന്നുവെന്നാണ് കേസ്. സിപിഎം മുൻ നേതാവ് ജി.സുധാകരന്റെ സഹോദരനാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/03/12/g-sudhakaran-cpm-betrayal-brother-bhuvaneswaran-death-sfi-ksu-clash.html|title=ഭുവനേശ്വരനെ അറിയാമോ? നിലത്തടിച്ച് കൊലപ്പെടുത്തി, കേസ് നടത്തിയത് മരം വിറ്റ്, പാർട്ടി പൈസ തന്നില്ല|access-date=2026-05-03|language=ml}}</ref> |- |1977-07-11 |കുന്നുമ്പ്രോൻ ഗോപാലൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ |തോലമ്പ്ര |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | | |- |1977-07-11 |മാങ്ങാടൻ മധുസൂദനൻ |[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] |കണ്ണൂർ |മാലൂർ |[[സി.പി.ഐ.എം]] | | |- |1977-07-01 |മരിയാടൻ മൊയ്തീൻ |[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] |കണ്ണൂർ |മാലൂർ |[[സി.പി.ഐ.എം]] |വെറുതേ വിട്ട പ്രതികളിൽ ഒരാളായ കട്ടൻ രാജു 2009ൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു |കൊലപാതകം നടക്കുന്ന സമയത്ത് മൊയ്തീന്റെ ഭാര്യ ഗർഭിണിയായിരുന്നു. അങ്ങനെ ജനിച്ച മകൻ ഇസ്മായിലിന് തന്റെ പിതാവിനെ ഒരുനോക്ക് കാണാനുള്ള അവസരം നിഷേധിച്ചവരോട് കഠിനമായ പകയുണ്ടായി. ഇതേത്തുടർന്നാണ് വിവാദമായ കട്ടൻ രാജു വധം അരങ്ങേറിയത് |- |1977-04-20 |പി. പി. ബാലൻ |[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] |കണ്ണൂർ |കാടാച്ചിറ |[[സി.പി.ഐ.എം]] | |അവിഭക്ത മുഴപ്പിലങ്ങാട് പഞ്ചായത്തംഗമായിരുന്നു |- |1977-04-18 |കെ. എൻ. ഭാസ്‌കരൻ |[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] |ആലപ്പുഴ |ഹരിപ്പാട് |[[സി.പി.ഐ.എം]] | | |- |1977-04-15 |പാതിരിയാട് ഗംഗാധരൻ |[[കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] |കണ്ണൂർ |കൂത്തുപറമ്പ് |[[സി.പി.ഐ.എം]] | | |- |1976 |ദാമോദരൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ |തിരുവട്ടൂർ |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | |അടിയന്തരാവസ്ഥ കാലഘട്ടത്തിൽ |- |1976 |ജോസ്‌ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ |തിരുവട്ടൂർ |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | |അടിയന്തരാവസ്ഥ കാലഘട്ടത്തിൽ |- |1976-12-30 |സി.എ.ജോസ്‌ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ |ചപ്പാരപ്പടവ് |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | | |- |1976 |നാരായണൻ |കോൺഗ്രസ് |കണ്ണൂർ |പെരളശ്ശേരി |സിപിഎം | |1976 ഒക്ടോബർ 17ലെ അക്രമത്തിൽ പരിക്കേറ്റ് ചികിത്സയിലിരിക്കെയാണ് മരിച്ചത് |- |1976-10-17 |ഭാസ്കരൻ |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) |കണ്ണൂർ |പെരളശ്ശേരി |[[സിപിഐഎം]] | | |- |1976-10-08 |പി. കുഞ്ഞിരാമൻ |കോൺഗ്രസ് |കണ്ണൂർ |ആലച്ചേരി |സിപിഐ | | |- |1976-06-05 |കൊളങ്ങരേത്ത്‌ രാഘവൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ |പന്തക്കപ്പാറ |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | കോൺഗ്രസ് നേതാവ് മമ്പറം ദിവാകരന് ഏഴ് വർഷം തടവ് ശിക്ഷ ലഭിച്ചു. |അടിയന്തരാവസ്ഥയിൽ ദിനേശ് ബീഡി ഓഫീസ് ബോംബെറിഞ്ഞ് അക്രമിച്ച് കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്.<ref name="mamburam divakaran">{{cite news |title=പന്തക്കപ്പാറാ ദേശത്ത് ബീഡി തെറുക്കും രാഘവനെ ബോംബെറിഞ്ഞു കൊന്ന മമ്പറം ദിവാകരനെ ഭൂതകാലം വേട്ടയാടുന്നു... |url=http://www.marunadanmalayali.com/politics/elections/mambaram-divakaran-murder-case-43918 |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 28 |publisher=മറുനാടൻ മലയാളി |date=2016 മേയ് 2}}</ref> |- |1975-10-17 |ജോസ് |[[കോൺഗ്രസ്]]/[[ഐ.എൻ.ടി.യു.സി]] |തൃശൂർ |കുന്നംകുളം |[[സിപിഐ]]/[[എ.ഐ.ടി.യു.സി]] | |കുന്നംകുളം മാർക്കറ്റിലെ തൊഴിൽതർക്കത്തെ തുടർന്നുണ്ടായ സംഘർഷത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു |- |1975-10-17 |ജോർജ് |[[കോൺഗ്രസ്]]/[[ഐ.എൻ.ടി.യു.സി]] |തൃശൂർ |കുന്നംകുളം |[[സിപിഐ]]/[[എ.ഐ.ടി.യു.സി]] | |കുന്നംകുളം മാർക്കറ്റിലെ തൊഴിൽതർക്കത്തെ തുടർന്നുണ്ടായ സംഘർഷത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു |- |1975-05-05 |എം വി കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) |കണ്ണൂർ | |[[സിപിഐഎം]] | | |- |1975-02-05 |കരുണാകരൻ പിള്ള |[[കോൺഗ്രസ്]] |പത്തനംതിട്ട |ഏനാദിമംഗലം |[[സിപിഐഎം]] | | |- |1979-02-24 |പി.കെ. രാജൻ<ref name = "p k rajan">{{cite news |title=പി കെ രാജൻ രക്തസാക്ഷിദിനം ആചരിച്ചു |url=https://www.deshabhimani.com/news/kerala/news-thrissurkerala-28-02-2017/626788 |accessdate=2019 ഫെബ്രുവരി 28 |publisher=ദേശാഭിമാനി |date=2017 ഫെബ്രുവരി 28 |archive-date=2021-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210725232140/https://www.deshabhimani.com/news/kerala/news-thrissurkerala-28-02-2017/626788 |url-status=dead }}</ref> |സി.പി.ഐ.എം. / എസ്.എഫ്.ഐ. |എറണാകുളം |തൃപ്പൂണ്ണിത്തറ ആയൂർവേദ കോളേജ് |കോൺഗ്രസ് (യു) / കെ.എസ്.യു. | | |- |1974-03-09 |റഷീദ് |മുസ്ലിം ലീഗ്/എം.എസ്.എഫ് |ആലപ്പുഴ |ആലപ്പുഴ സൗത്ത് |സിപിഎം/എസ്.എഫ്.ഐ | |ആലപ്പുഴ മുഹമ്മദൻസ് സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥി റഷീദിനെ രാഷ്ട്രീയ വിരോധത്താൽ എസ്.എഫ്.ഐക്കാർ കൊലപ്പെടുത്തി എന്നതാണ് കേസ് |- |1974-01-12 |മാവിലാട്ട് മഹമൂദ്<ref>{{Cite web|url=http://www.mavilattmahamood.com/|title=മാവിലാട്ട് മഹമൂദ്|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/kannur/news/article-1.3470315|title=മാവിലാട്ട് മഹമൂദ് അനുസ്മരണം|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=|archive-date=2019-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20190528084624/https://www.mathrubhumi.com/kannur/news/article-1.3470315|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://panoor.truevisionnews.com/news/mavilat-mahamud/|title=മാവിലാട്ട് മഹമൂദ് സൗധം നവീകരിക്കുന്നു|access-date=|last=|first=|date=|website=|publisher=}}</ref> |[[മുസ്ലീം ലീഗ്]] |കണ്ണൂർ |പാനൂർ |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|കോൺഗ്രസ് (ഐ.)]] |വെള്ളിയാഴ്ച പകൽ പാനൂർ ടൗണിൽ വെച്ചാണ് കുത്തേറ്റതെങ്കിലും തെളിവുകൾ ശേഖരിച്ചതിലെ അപാകതകൾ കാരണത്താലും ഭരണ കക്ഷിയുടെ പ്രാദേശിക നേതാക്കളുടെ സ്വാധീനത്താലും പ്രതിയെ വെറുതെ വിട്ടു. |മുസ്ലിം ലീഗ് പ്രവർത്തകനായിരുന്ന മാവിലാട്ട് മഹമൂദിനെ രവി എന്ന കോൺഗ്രസുകാരൻ കുത്തി മുറിവേൽപ്പിച്ചു കൊന്നു എന്നാണ് കേസ്. ചില പ്രാദേശിക നേതാക്കളോടൊപ്പം പുതുതായി കോൺഗ്രസിലേക്ക് വന്ന പഴയ സോഷ്യലിസ്റ്റ് പ്രവർത്തകരുടെ അക്രമങ്ങളെ മഹമൂദ് അടക്കമുള്ള ലീഗ് നേതാക്കൾ ചോദ്യം ചെയ്തതാണ് കൊലപാതകത്തിലേക്ക് എത്തിച്ചത്. |- |1973 |ജോർജുകുട്ടി |കോൺഗ്രസ് (ഐ.) |കണ്ണൂർ | |[[സിപിഐഎം]] | | |- |1973-08-02 |കുടിയാന്മല സുകുമാരൻ <ref name="deshabhimani2232">{{cite web | title = MATRYRS OF KANNUR | lang = en | url = https://www.cpimkerala.org/eng/kannur-96.php?n=1 | publisher = സി.പി.ഐ.എം കേരള | accessdate = 2016-10-18 | archive-date = 2016-10-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20161018055103/https://www.cpimkerala.org/eng/kannur-96.php?n=1 | url-status = bot: unknown }}</ref> |സി.പി.ഐ.എം. - കെ.എസ്.വൈ.എഫ്. |കണ്ണൂർ |കുടിയാൻമല | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) / യൂത്ത് കോൺഗ്രസ് | |ബന്ദിനിടയിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു |- |1973-02-14 |ശിവരാമൻ |ജോയിന്റ് കൗൺസിൽ/സിപിഐ |ആലപ്പുഴ |ചേർത്തല |[[സിപിഐഎം]]/എൻ.ജി.ഒ യൂണിയൻ | |ചേർത്തല കോടതിയിലെ ക്ലർക്ക് ആയിരുന്ന ശിവരാമൻ 1973ലെ എൻ.ജി.ഒ സമരത്തിൽ പങ്കെടുക്കാത്തത്തിന്റെ പേരിൽ കൊലചെയ്യപ്പെട്ടു |- |1972-09-23 |ഡേവിഡ് |ആര്യൻ ഗ്രൂപ്പ് |തൃശൂർ |മുള്ളൂർ കായൽ |സിപിഐഎം | |അഴീക്കോടൻ വധത്തിന് പ്രതികാരമായി ആര്യൻ ഗ്രൂപ്പ് നേതാവായിരുന്ന ഡേവിഡിനെ മർദ്ദിച്ചശേഷം മുള്ളൂർ കായലിൽ എറിഞ്ഞ് കൊലപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു. അഴീക്കോടൻ കൊല്ലപ്പെട്ട് ഏതാനും മണിക്കൂറുകൾക്ക് ഉള്ളിലായിരുന്നു ഈ കൊല |- | 1972-09-23 | [[അഴീക്കോടൻ രാഘവൻ]] | സി.പി.ഐ.എം. | തൃശ്ശൂർ | തൃശ്ശൂർ നഗരം, ചെട്ടിയങ്ങാടി | | | |- | 1974 | സെയ്താലി | സി.പി.ഐ.എം. / എസ്.എഫ്.ഐ. | പാലക്കാട് | പട്ടാമ്പി സംസ്കൃത കോളേജ് | ബി.ജെ.പി. / ആർ.എസ്.എസ്. / എ.ബി.വി.പി. | | സാഹചര്യ തെളിവുകളും,സാക്ഷിമൊഴികളും അടങ്ങുന്ന പോലീസിന്റെ FIR ഇൽ തന്നെ പല നിലയിലുള്ള വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തി 6 പ്രതിയകളെയും ജില്ലാ കോടതി വെറുതെ വിട്ടു.(പോലീസും ആഭ്യന്തര വകുപ്പും RSS നെ സഹായിക്കാൻ,കേസ് അട്ടിമറിച്ചു എന്ന നിലയിലും അന്ന് വാർത്തകൾ പരന്നിരുന്നു) |- |1974-03-05 |അഷറഫ്‌ | സി.പി.ഐ.എം. / [[സ്റ്റുഡന്റ്സ് ഫെഡെറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ|എസ്‌.എഫ്‌.ഐ]] |കണ്ണൂർ |തലശ്ശേരി - ബ്രണ്ണൻ കോളേജ് | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) / കെ.എസ്.യു. | യഥാർത്ഥത്തിൽ കുത്തേറ്റ പരിക്ക് മൂലമായിരുന്നില്ല മരണം. സുഖം പ്രാപിച്ചു വരുന്നതിനിടെ അപ്പന്റിസൈറ്റിസ് രോഗബാധ ഇദ്ദേഹത്തിനുണ്ടായി. അതിന്റെ ശാസ്ത്രക്രിയയെ തുടർന്നുണ്ടായ അണുബാധയായിരുന്നു മരണകാരണം. അതിനാൽ കൊലക്കേസ് ചാർജ് ചെയ്തില്ല. പ്രസ്ഥാനത്തിന് വേണ്ടി ജീവൻ പണയംവെച്ച് പ്രവർത്തിച്ച ഇദ്ദേഹത്തിന് 80കളിലാണ് പാർട്ടി രക്തസാക്ഷിയെന്ന പദവി നൽകുന്നത് |കോളേജ് കാമ്പസിൽ വെച്ച് കുത്തുകയും ആഴ്‌ചകൾക്കുശേഷം ആശുപത്രിയിൽ വെച്ച് മരണപ്പെടുകയും ചെയ്തു. |- |1972-02-03 |ആന്റണി(അന്തു) |കോൺഗ്രസ് |തൃശൂർ |ചാലക്കുടി |സിപിഎം | |ബോംബെറിഞ്ഞു കൊലപ്പെടുത്തി എന്നാണ് കേസ് |- | 1972-02-21 | രാമൻ | സിപിഐ | കോഴിക്കോട് | മുക്കം | | | തൊഴിലാളി സമരത്തിന് നേരെ ജന്മിമാർ നടത്തിയ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു |- | 1972-02-21 | സുകുമാരൻ | സിപിഐ | കോഴിക്കോട് | മുക്കം | | | തൊഴിലാളി സമരത്തിന് നേരെ ജന്മിമാർ നടത്തിയ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു |- | 1971-12-26 | ആലി | സിഐടിയു | കോട്ടയം | നീണ്ടൂർ | കേരളാ കോൺഗ്രസ് | | ജന്മിയായിരുന്ന പ്രാദേശിക കേരളാ കോൺഗ്രസ് നേതാവ് പ്രാലേൽ മത്തായിയുടെ വയലിൽ നടന്ന തൊഴിലാളി സമരത്തെ ജന്മിയുടെ അണികൾ ആക്രമിച്ചു മൂന്നുപേരെ കൊലപ്പെടുത്തി |- | 1971-12-26 | വാവ | സിഐടിയു | കോട്ടയം | നീണ്ടൂർ | കേരളാ കോൺഗ്രസ് | | ജന്മിയായിരുന്ന പ്രാദേശിക കേരളാ കോൺഗ്രസ് നേതാവ് പ്രാലേൽ മത്തായിയുടെ വയലിൽ നടന്ന തൊഴിലാളി സമരത്തെ ജന്മിയുടെ അണികൾ ആക്രമിച്ചു മൂന്നുപേരെ കൊലപ്പെടുത്തി |- | 1971-12-26 | ഗോപി | സിഐടിയു | കോട്ടയം | നീണ്ടൂർ | കേരളാ കോൺഗ്രസ് | | ജന്മിയായിരുന്ന പ്രാദേശിക കേരളാ കോൺഗ്രസ് നേതാവ് പ്രാലേൽ മത്തായിയുടെ വയലിൽ നടന്ന തൊഴിലാളി സമരത്തെ ജന്മിയുടെ അണികൾ ആക്രമിച്ചു മൂന്നുപേരെ കൊലപ്പെടുത്തി |- | 1971-09-17 | [[പി.കെ. അബ്ദുൾ ഖാദിർ]] | [[സിപിഐഎം]] | തൃശ്ശൂർ | കൊടുങ്ങല്ലൂർ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | | കോൺഗ്രസിൽ നിന്ന് രാജി വെച്ച് ഒരു മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടു. കോൺഗ്രസ് പ്രതിനിധിയായി ഒരു തവണ കേരള നിയമസഭാംഗമായും ഒരു തവണ തിരുകൊച്ചി നിയമസഭാംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. |- | 1971-09-17 | അഹമു | [[സിപിഐഎം]] | തൃശ്ശൂർ | കൊടുങ്ങല്ലൂർ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | | [[പി. കെ അബ്ദുൾ ഖാദിർ]] അഹമുവും കൂടി സഞ്ചരിക്കുമ്പോഴായിരുന്നു രണ്ട് പേർക്കും വെടിയേൽക്കുന്നത്. |- |1972-01-04 |യു.കെ. കുഞ്ഞിരാമൻ |[[സിപിഐഎം]] |കണ്ണൂർ |തലശ്ശേരി |ആർ.എസ്.എസ്. | | |- | 1971-07-09 | ഇയ്യോച്ചൻ | മുട്ടാർ കർഷക സംഘം | ആലപ്പുഴ | മുട്ടാർ | [[സി.പി.ഐ.എം]] | അന്നത്തെ സിപിഎം ജില്ലാ സെക്രട്ടറിയായിരുന്ന [[വി. എസ്. അച്യുതാനന്ദൻ]] ഈ കേസിൽ പ്രതിചേർക്കപ്പെട്ടെങ്കിലും കോടതി വെറുതെ വിട്ടു. | |- | 1970-12-14 | കുരുവിള | പുതുപ്പള്ളി കർഷക സംഘം | കോട്ടയം | പുതുപ്പള്ളി | [[സി.പി.ഐ.എം]] | | കർഷക തൊഴിലാളി സമരത്തെ തുടർന്നുള്ള സംഘർഷത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു |- | 1970-10-08 | പി.കെ അഹമ്മദ്(ബാപ്പുട്ടി) | മുസ്ലീം ലീഗ് | മലപ്പുറം | പാങ്ങ് | ആർ.എസ്.എസ് | ആർ.എസ്.എസ് പ്രവർത്തകനായ കൃഷ്ണൻ എന്ന വ്യക്തിയായിരുന്നു പ്രതി | തീവെപ്പ് കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കോടതിയിൽ എത്തിയപ്പോൾ കോടതി മുറിയിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുകയായിരുന്ന പ്രതി ചുരിക ഉപയോഗിച്ച് കുത്തുകയായിരുന്നു. കുറുവ പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് ആയിരുന്നു. |- | 1970-09-15 | മഹ്മൂദ് | മുസ്ലീം ലീഗ് | കണ്ണൂർ | മാടായി | സിപിഐഎം | ഗൂഢാലോചന കേസിൽ എം.വി.ആർ പ്രതിയായിരുന്നു | മാടായി കലാപത്തിനിടെ ഇരിണാവിൽ വെച്ച് കൊല്ലപ്പെട്ടു |- | 1970-09-14 | ഒ.കെ. കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | കുറ്റൂർ | മുസ്ലീം ലീഗ് | | ജാഥയ്ക്ക് നേരെ അക്രമിച്ച് കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്. |- | 1970-09-13 | അഹമ്മദ് മുസ്ലിയാർ | | കണ്ണൂർ | മാടായി | സിപിഐഎം | | മാടായി കലാപത്തിലേക്ക് നയിച്ച സംഭവം. ജാഥയായി പൊയ്ക്കൊണ്ടിരുന്ന സിപിഎം പ്രവർത്തകർ എട്ടിക്കുളം പള്ളി ആക്രമിക്കുകയും ഇദ്ദേഹത്തെ വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തുകയുമായിരുന്നു. ഇതേതുടർന്ന് നടന്ന സംഘർഷത്തിലാണ് രാമന്തളി പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റ് കുഞ്ഞിക്കണ്ണൻ കൊലചെയ്യപ്പെട്ടത്. |- |1970-01-21 |ചന്തുക്കുട്ടി സ്രാപ്പ് | |കണ്ണൂർ |ചാവശ്ശേരി |സിപിഎം | |[[ചാവശ്ശേരി തീവെയ്പ്പ്]], മട്ടന്നൂർ ബസ് കത്തിക്കൽ എന്നൊക്കെ അറിയപ്പെടുന്നു. അച്യുതമേനോൻ സർക്കാരിനെതിരെ നടന്ന ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി മട്ടന്നൂർ ചാവശ്ശേരിയിൽ വെച്ച് സമരക്കാർ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസിന് തീവെയ്ക്കുകയായിരുന്നു. 4 യാത്രക്കാർ മരിക്കുകയും നിരവധിപേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. |- |1970-01-21 |ഏറമള്ളാൻ | |കണ്ണൂർ |ചാവശ്ശേരി |സിപിഎം | |[[ചാവശ്ശേരി തീവെയ്പ്പ്]], മട്ടന്നൂർ ബസ് കത്തിക്കൽ എന്നൊക്കെ അറിയപ്പെടുന്നു. അച്യുതമേനോൻ സർക്കാരിനെതിരെ നടന്ന ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി മട്ടന്നൂർ ചാവശ്ശേരിയിൽ വെച്ച് സമരക്കാർ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസിന് തീവെയ്ക്കുകയായിരുന്നു. 4 യാത്രക്കാർ മരിക്കുകയും നിരവധിപേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. |- |1970-01-21 |ജയരാജൻ | |കണ്ണൂർ |ചാവശ്ശേരി |സിപിഎം | |[[ചാവശ്ശേരി തീവെയ്പ്പ്]], മട്ടന്നൂർ ബസ് കത്തിക്കൽ എന്നൊക്കെ അറിയപ്പെടുന്നു. അച്യുതമേനോൻ സർക്കാരിനെതിരെ നടന്ന ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി മട്ടന്നൂർ ചാവശ്ശേരിയിൽ വെച്ച് സമരക്കാർ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസിന് തീവെയ്ക്കുകയായിരുന്നു. 4 യാത്രക്കാർ മരിക്കുകയും നിരവധിപേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. |- |1970-01-21 |തങ്കപ്പൻ | |കണ്ണൂർ |ചാവശ്ശേരി |സിപിഎം | |[[ചാവശ്ശേരി തീവെയ്പ്പ്]], മട്ടന്നൂർ ബസ് കത്തിക്കൽ എന്നൊക്കെ അറിയപ്പെടുന്നു. അച്യുതമേനോൻ സർക്കാരിനെതിരെ നടന്ന ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് സമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി മട്ടന്നൂർ ചാവശ്ശേരിയിൽ വെച്ച് സമരക്കാർ കെ.എസ്.ആർ.ടി.സി ബസിന് തീവെയ്ക്കുകയായിരുന്നു. 4 യാത്രക്കാർ മരിക്കുകയും നിരവധിപേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. |- |} === 1969 വരെ === {| class="wikitable sortable" |+ !'''തിയ്യതി''' !'''കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ പേര്''' !'''കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ പാർട്ടി''' !'''ജില്ല''' !'''പ്രദേശം''' !'''പ്രതികൾക്ക് ബന്ധമുള്ള പാർട്ടി''' !'''പോലിസ് / കോടതി നടപടികൾ''' !'''കേസ് - വിശദ വിവരങ്ങൾ''' |- | 1969-07-26 | [[കെ. കുഞ്ഞാലി]] | [[സിപിഐഎം]] | മലപ്പുറം | നിലമ്പൂർ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | [[ആര്യാടൻ മുഹമ്മദ്]] ആയിരുന്നു കേസിലെ ഒന്നാം പ്രതി. ആര്യാടന് കേസിൽ പങ്കില്ലെന്ന് പറഞ്ഞ് കോടതി അദ്ദേഹത്തെ വെറുതെ വിട്ടു. | 1969 ജൂലൈ 26ന് കുഞ്ഞാലി അജ്ഞാതരുടെ വെടിയേറ്റു കൊല്ലപ്പെട്ടു എന്നാണ് കേസ്. |- |1969-04-21 |വേലപ്പൻ വൈദ്യർ |കോൺഗ്രസ് |തൃശൂർ |അന്തിക്കാട് |സിപിഎം | | |- | 1968-04-29 | പി.പി. സുലൈമാൻ | സി.പി.ഐ.എം. | കോഴിക്കോട് | മാവൂർ റയോൺസ് | ആർ.എസ്.എസ്. | | മാവൂർ ഗ്വാളിയോർ റയോൺസിലെ ജോലി കഴിഞ്ഞ്‌ വീട്ടിലേക്ക്‌ മടങ്ങുമ്പോൾ വെട്ടിക്കൊലപ്പെടുത്തിയെന്നാണ് കേസ്. |- | 1967-09-11 | സി.പി. കരുണാകരൻ | [[സിപിഐഎം]] | കണ്ണൂർ | കുറ്റൂർ | കോൺഗ്രസ് (ഐ.) | | കേരളബന്ദിനിടെയാണ് കൊല്ലപ്പെട്ടത് |- | 1967-04-2 | [[വാടിക്കൽ രാമകൃഷ്ണൻ വധം|വാടിക്കൽ രാമകൃഷ്ണൻ]] | ജനസംഘം | കണ്ണൂർ | | സിപിഎം |പിണറായി വിജയൻ ഒന്നാം പ്രതിയെങ്കിലും കോടതി വെറുതെ വിട്ടു.<ref>{{cite news|title=കല്ലുവെട്ടുന്ന മഴു ഉപയോഗിച്ച്‌ വാടിക്കൽ രാമകൃഷ്ണനെ വെട്ടിക്കൊന്നത് പിണറായി വിജയനെന്ന് കുറ്റപത്രം…|url=https://m.dailyhunt.in/news/india/malayalam/marunadan+malayali-epaper-marunada/kalluvettunna+mazhu+upayogich+vadikkal+ramakrishnane+vettikkonnath+pinarayi+vijayanenn+kutapathram+sipiemminethire+sakshi+parayan+dhairyamullavar+aarumillathe+poyappol+kolakkesil+kutavimukthanakki+varambath+nalkiya+kuliyayirunnu+athenn+pinneed+jayarajande+sthireekaranam+kannurile+aadhya+rashdreeya+kolapathakam+ippozhathe+mukhyamanthri+neritt+nadathiyathenn+thanne+vishvasich+kannurile+kongrasukarum+bijeipikkarum-newsid-82631041|accessdate=2019 ഏപ്രിൽ 11|publisher=ഡെയ്‌ലിഹണ്ട്|date=2019 ഫെബ്രുവരി 27}}</ref> |കല്ല് വെട്ടുന്ന മഴുകൊണ്ട് അടിച്ചു കൊന്നുവെന്നാണ് കേസ്. |- |1962-01-04 |വി.എം. കൃഷ്‌ണൻ <ref name="deshabhimani2232"/> |[[സി.പി.ഐ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |കണ്ണൂർ |പാനൂർ |പി.എസ്.പി | | |- |1958-07-26 |ചാക്കോരി അന്തോണി |കോൺഗ്രസ് |തൃശൂർ |വരന്തരപ്പിള്ളി |[[സി.പി.ഐ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | |[[വരന്തരപ്പിള്ളി കൂട്ടക്കൊല]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി നടത്തിയ ജാഥ കോൺഗ്രസ് ഓഫീസിന് സമീപം എത്തിയപ്പോൾ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളുമായി തർക്കമുണ്ടാവുകയും കോൺഗ്രസ് ഓഫീസ് അക്രമിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ ആക്രമണത്തിൽ 6 കോൺഗ്രസുകാർ കുത്തേറ്റു മരിച്ചു. ഇ.എം.എസ് സർക്കാരിന് നേരെ ജനരോഷം ഉണ്ടാക്കിയ പ്രധാന സംഭവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്. ഇതിനെത്തുടർന്നാണ് കോൺഗ്രസ് വിമോചന സമരത്തിന് തയ്യാറെടുത്തത്. |- |1958-07-26 |തോമസ് പയ്യപ്പിള്ളി |കോൺഗ്രസ് |തൃശൂർ |വരന്തരപ്പിള്ളി |[[സി.പി.ഐ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | |[[വരന്തരപ്പിള്ളി കൂട്ടക്കൊല]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി നടത്തിയ ജാഥ കോൺഗ്രസ് ഓഫീസിന് സമീപം എത്തിയപ്പോൾ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളുമായി തർക്കമുണ്ടാവുകയും കോൺഗ്രസ് ഓഫീസ് അക്രമിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ ആക്രമണത്തിൽ 6 കോൺഗ്രസുകാർ കുത്തേറ്റു മരിച്ചു. ഇ.എം.എസ് സർക്കാരിന് നേരെ ജനരോഷം ഉണ്ടാക്കിയ പ്രധാന സംഭവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്. ഇതിനെത്തുടർന്നാണ് കോൺഗ്രസ് വിമോചന സമരത്തിന് തയ്യാറെടുത്തത്. |- |1958-07-26 |പിണ്ടിയാൻ തോമസ് |കോൺഗ്രസ് |തൃശൂർ |വരന്തരപ്പിള്ളി |[[സി.പി.ഐ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | |[[വരന്തരപ്പിള്ളി കൂട്ടക്കൊല]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി നടത്തിയ ജാഥ കോൺഗ്രസ് ഓഫീസിന് സമീപം എത്തിയപ്പോൾ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളുമായി തർക്കമുണ്ടാവുകയും കോൺഗ്രസ് ഓഫീസ് അക്രമിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ ആക്രമണത്തിൽ 6 കോൺഗ്രസുകാർ കുത്തേറ്റു മരിച്ചു. ഇ.എം.എസ് സർക്കാരിന് നേരെ ജനരോഷം ഉണ്ടാക്കിയ പ്രധാന സംഭവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്. ഇതിനെത്തുടർന്നാണ് കോൺഗ്രസ് വിമോചന സമരത്തിന് തയ്യാറെടുത്തത്. |- |1958-07-26 |ഇല്ലിക്കൽ അപ്പച്ചൻ |കോൺഗ്രസ് |തൃശൂർ |വരന്തരപ്പിള്ളി |[[സി.പി.ഐ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | |[[വരന്തരപ്പിള്ളി കൂട്ടക്കൊല]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി നടത്തിയ ജാഥ കോൺഗ്രസ് ഓഫീസിന് സമീപം എത്തിയപ്പോൾ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളുമായി തർക്കമുണ്ടാവുകയും കോൺഗ്രസ് ഓഫീസ് അക്രമിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ ആക്രമണത്തിൽ 6 കോൺഗ്രസുകാർ കുത്തേറ്റു മരിച്ചു. ഇ.എം.എസ് സർക്കാരിന് നേരെ ജനരോഷം ഉണ്ടാക്കിയ പ്രധാന സംഭവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്. ഇതിനെത്തുടർന്നാണ് കോൺഗ്രസ് വിമോചന സമരത്തിന് തയ്യാറെടുത്തത്. |- |1958-07-26 |സി. ടി. കൊച്ചാപ്പു |കോൺഗ്രസ് |തൃശൂർ |വരന്തരപ്പിള്ളി |[[സി.പി.ഐ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | |[[വരന്തരപ്പിള്ളി കൂട്ടക്കൊല]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി നടത്തിയ ജാഥ കോൺഗ്രസ് ഓഫീസിന് സമീപം എത്തിയപ്പോൾ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളുമായി തർക്കമുണ്ടാവുകയും കോൺഗ്രസ് ഓഫീസ് അക്രമിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ ആക്രമണത്തിൽ 6 കോൺഗ്രസുകാർ കുത്തേറ്റു മരിച്ചു. ഇ.എം.എസ് സർക്കാരിന് നേരെ ജനരോഷം ഉണ്ടാക്കിയ പ്രധാന സംഭവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്. ഇതിനെത്തുടർന്നാണ് കോൺഗ്രസ് വിമോചന സമരത്തിന് തയ്യാറെടുത്തത്. |- |1958-07-26 |കണിയാംപറമ്പിൽ കൃഷ്ണൻ |കോൺഗ്രസ് |തൃശൂർ |വരന്തരപ്പിള്ളി |[[സി.പി.ഐ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | |[[വരന്തരപ്പിള്ളി കൂട്ടക്കൊല]] എന്നറിയപ്പെടുന്നു. കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി നടത്തിയ ജാഥ കോൺഗ്രസ് ഓഫീസിന് സമീപം എത്തിയപ്പോൾ അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന കോൺഗ്രസ് നേതാക്കളുമായി തർക്കമുണ്ടാവുകയും കോൺഗ്രസ് ഓഫീസ് അക്രമിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ ആക്രമണത്തിൽ 6 കോൺഗ്രസുകാർ കുത്തേറ്റു മരിച്ചു. ഇ.എം.എസ് സർക്കാരിന് നേരെ ജനരോഷം ഉണ്ടാക്കിയ പ്രധാന സംഭവങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്. ഇതിനെത്തുടർന്നാണ് കോൺഗ്രസ് വിമോചന സമരത്തിന് തയ്യാറെടുത്തത്. |- |1957-08-21 |തോമസ് വക്കൻ |ക്രിസ്റ്റഫർ സേന |ആലപ്പുഴ |ആലപ്പുഴ ബോട്ട് ജെട്ടി |[[സി.പി.ഐ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | |വിദ്യാഭ്യാസമന്ത്രി ജോസഫ് മുണ്ടശ്ശേരിയെ കരിങ്കൊടി കാണിക്കുവാനുള്ള ശ്രമത്തെത്തുടർന്ന് സമരക്കാരെ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്കാർ ആക്രമിക്കുകയും ഒരാൾ മരിക്കുകയും ചെയ്തു |- |1953 |ചവറ മധുസൂദനൻ പിള്ള |കോൺഗ്രസ് |കൊല്ലം |ചവറ |[[സി.പി.ഐ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |പ്രതിയായിരുന്ന കെ പി എ സി യുടെ രക്ഷാധികാരിയും കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവുമായിരുന്ന കോടാകുളങ്ങര വാസുദേവൻ പിള്ളയെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിച്ചു. പിന്നീട് ദയാഹർജി അംഗീകരിച്ച് ജീവപര്യന്തമായി കുറച്ചു. |കോൺഗ്രസ് - കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സംഘർഷങ്ങളിൽ നടന്ന ആദ്യ കൊലപാതകം. മുൻ കെപിസിസി പ്രസിഡന്റ് കുമ്പളത്ത് ശങ്കുപ്പിള്ളയുടെ വിശ്വസ്തനായിരുന്നു മധുസൂദനൻ പിള്ള |- |1949-05-02 |വി.വി. ഗോവിന്ദൻ |[[കോൺഗ്രസ്]] |കണ്ണൂർ |കുറ്റ്യേരി |[[സി.പി.ഐ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |കെ.പി.ആർ ഗോപാലൻ, കാന്തലോട്ട് കുഞ്ഞമ്പു അടക്കമുള്ളവർക്ക് കോടതി തടവുശിക്ഷ വിധിച്ചു |കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്കാരെ കോൺഗ്രസുകാർ പോലീസിന് കാട്ടിക്കൊടുക്കുന്നു എന്നാരോപിച്ച് നടത്തിയ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. |- |1948-05-12 |[[മൊയാരത്ത് ശങ്കരൻ]] |[[സി.പി.ഐ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |കണ്ണൂർ | | | | |- |1948-05-04 |പി.വി. കുഞ്ഞമ്പു |[[കോൺഗ്രസ്]] |കണ്ണൂർ |പായം |[[സി.പി.ഐ|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് നേതാവായിരുന്ന കെ. കെ. കിട്ടൻ അടക്കമുള്ളവർക്ക് കോടതി തടവുശിക്ഷ വിധിച്ചു |കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടിക്കാരെ കോൺഗ്രസുകാർ പോലീസിന് കാട്ടിക്കൊടുക്കുന്നു എന്നാരോപിച്ച് നടത്തിയ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഗോവിന്ദൻ നായർ എന്ന മറ്റൊരു കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകനും ഈ അക്രമത്തിൽ പരിക്കേറ്റു. |- |} === തിയതികൾ കൃത്യമല്ലാത്തത് === {| class="wikitable sortable" |+ !'''തിയ്യതി''' !'''കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ പേര്''' !'''കൊല്ലപ്പെട്ടയാളുടെ പാർട്ടി''' !'''ജില്ല''' !'''പ്രദേശം''' !'''പ്രതികൾക്ക് ബന്ധമുള്ള പാർട്ടി''' !'''പോലിസ് / കോടതി നടപടികൾ''' !'''കേസ് - വിശദ വിവരങ്ങൾ''' |- | 1999 | വിക്രം ചാലിൽ ശശി | [[ആർ.എസ്.എസ്.]] | കണ്ണൂർ | കൂത്തുപറമ്പ് | സി.പി.ഐ.എം. | | ഇ.പി. ജയരാജനെ വധിക്കാൻ ശ്രമിച്ച കേസിലെ പ്രതിയായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://keralakaumudi.com/en/news/news.php?id=1309736&u=ep-was-shot-during-train-journey|title=EP was shot during train journey|access-date=2026-04-25|last=Daily|first=Keralakaumudi|language=en}}</ref> |- | | മാണാട്ട് ബാബു | [[ബി.ജെ.പി.]] | കണ്ണൂർ | | സി.പി.ഐ.എം. | | |- |} == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളരാഷ്ട്രീയം]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ കൊലക്കേസുകൾ]] [[വർഗ്ഗം:രാഷ്ട്രീയ കൊലപാതകങ്ങൾ]] 4n76pjogxk1b71z62sirglk7hadrauz 1 466274 4627092 3097213 2026-05-30T21:22:25Z ~2026-32326-16 218564 /* തലക്കെട്ട് */ മറുപടി 4627092 wikitext text/x-wiki ==തലക്കെട്ട്== "കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയക്കൊലപാതകങ്ങളുടെ പട്ടിക" എന്ന് മാറ്റാമെന്ന് കരുതുന്നു. ലേഖനത്തിന്റെ വലുപ്പം നോക്കുമ്പോൾ ഹർത്താലുകളുടെ കാര്യത്തിൽ വർഷമനുസരിച്ച് ചെയ്തപോലെ ദശകമനുസരിച്ചെങ്കിലും വെവ്വേറെ ലേഖനങ്ങളാക്കേണ്ടി വരുമെന്ന് തോന്നുന്നു :( -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 09:58, 26 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) :1980 [[പ്രത്യേകം:സംഭാവനകൾ/&#126;2026-32326-16|&#126;2026-32326-16]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:&#126;2026-32326-16|talk]]) 21:22, 30 മേയ് 2026 (UTC) == ക്രമനമ്പർ == വിക്കിയിൽ പട്ടികയുണ്ടാക്കുമ്പോൾ ക്രമനമ്പർ ആട്ടൊമാറ്റിക്കായി വരാൻ എന്തെങ്കിലും മാർഗമുണ്ടോ? പട്ടികയുണ്ടാക്കുമ്പോൾ ക്രമനമ്പർ നൽകി പോയാൽ, കഴിഞ്ഞ കാല വർഷങ്ങളിലെ കൊലപാതകം വരുമ്പോൾ ഇടയിൽ ചേർക്കുമ്പോൾ ആട്ടോമാറ്റിക്കായി ക്രമനമ്പർ മാറണം. അതാണ് ആവശ്യം. ഒരു സംശയം കൂടി, തിയതി നോക്കി സോർട്ട് ചെയ്ത് കാണൂന്ന രീതിയിൽ, എഴുതിയത് മാറ്റാൻ പറ്റുമോ? അതാകുമ്പോൾ എഡിറ്റ് ചെയ്യുമ്പോഴൊക്കെ അടുത്തടുത്ത് വരുമല്ലോ[[ഉപയോക്താവ്:Shijan Kaakkara|Shijan Kaakkara]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shijan Kaakkara|സംവാദം]]) 06:54, 27 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) :തീയതി സോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. തെറ്റൊന്നും വന്നില്ലെന്ന് വിചാരിക്കുന്നു, ദയവായി റിവ്യൂ ചെയ്യുക. ദശകങ്ങളനുസരിച്ച് മുറിച്ചിട്ടുമുണ്ട് -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 10:40, 27 ഫെബ്രുവരി 2019 (UTC) ക്രമനമ്പർ ആട്ടോമാറ്റിക്ക് ആയി വരുന്നതിന് വല്ല പരിപാടിയും നടക്കുമോ? [[ഉപയോക്താവ്:Shijan Kaakkara|Shijan Kaakkara]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Shijan Kaakkara|സംവാദം]]) 10:42, 2 മാർച്ച് 2019 (UTC) :നോക്കിയിട്ട് ഒന്നും കണ്ടില്ല, നമ്പറില്ലാത്തതാവും നല്ലത്. -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 12:52, 2 മാർച്ച് 2019 (UTC) == വ്യക്തി/സംഭവം == ഓരോ വ്യക്തിക്കും ഓരോ വരി കൊടുക്കുന്നതിനു പകരം ഓരോ സംഭവത്തിനുമായി കൊടുക്കുന്നതാല്ലേ നല്ലത്? -- [[User:Razimantv|റസിമാൻ]] [[User talk:Razimantv|<span style="color:green">ടി വി</span>]] 13:02, 2 മാർച്ച് 2019 (UTC) ms350v9hns1nbwqik5wrmurc3adcs14 0 470464 4627065 4540624 2026-05-30T18:03:48Z Dvellakat 4080 4627065 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tor (fish)}} {{taxobox | image = Tor tambroid 160811-61602 ffi.JPG | image_caption = ''Tor tambroides'' | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordata]] | superclassis = [[Osteichthyes]] | classis = [[Actinopterygii]] | subclassis = [[Neopterygii]] | infraclassis = [[Teleostei]] | superordo = [[Ostariophysi]] | ordo = [[Cypriniformes]] | superfamilia = [[Cyprinioidea]] | familia = '''Cyprinidae''' | genus =Tor | taxon = Tor (fish) | authority = [[John Edward Gray|J. E. Gray]], 1833 | type_species = ''[[Tor tor|Tor hamiltonii]]'' | type_species_authority = Gray, 1834 }} സാധാരണയായി '''മഷീർ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന [[പരൽ (മത്സ്യം)|സിപ്രിനിഡ് മത്സ്യങ്ങളുടെ]] ഒരു ജനുസ്സാണ് '''ടോർ'''. ==സ്പീഷീസ്== ഈ ജനുസ്സിൽ നിലവിൽ തിരിച്ചറിയപ്പെട്ട സ്പീഷീസുകളാണ് : * ''[[Tor ater]]'' <small>[[Tyson R. Roberts|T. R. Roberts]], 1999</small> * ''[[Tor dongnaiensis]]'' <small>[[Hoàng Huy Đức|H. Đ. Hoàng]], [[Phạm Hùng Mạnh|H. M. Phạm]], [[Jean-Dominique Durand|J.-D. Durand]], [[Trần Ngân Trọng|N. T. Trần]] & [[Phan Phúc Đình|P. D. Phan]], 2015</small> (Dongnai mahseer) <ref name=Hoang2015>Hoàng Huy Đức, Phạm Hùng Mạnh, Durand, J.-D., Trần Ngân Trọng & Phan Phúc Đình (2015): Mahseers genera ''Tor'' and ''Neolissochilus'' (Teleostei: Cyprinidae) from southern Vietnam. ''Zootaxa, 4006 (3): 551-568.''</ref> * ''[[Tor douronensis]]'' <small>(Valenciennes, 1842)</small> * ''[[Tor hemispinus]]'' <small>[[Chen Yin-Rui|Y. R. Chen]] & [[Chu Xin-Luo|X. L. Chu]], 1985</small> * ''[[Tor khudree]]'' <small>([[William Henry Sykes|Sykes]], 1839)</small> (black mahseer) * ''[[Tor kulkarnii]]'' <small>[[Ambat Gopalan Kutty Menon|Menon]], 1992</small> (dwarf mahseer) * ''[[Tor laterivittatus]]'' <small>[[Zhou Wei (zoologist)|W. Zhou]] & [[Cui Gui-Hua|G. H. Cui]], 1996</small> *''[[Tor malabaricus]]'' <small>[[Thomas C. Jerdon|Jerdon]], 1849</small> (Malabar mahseer) * ''[[Tor mosal]]'' <small>([[Francis Buchanan-Hamilton|F. Hamilton]], 1822)</small> <ref name=Hoang2015/> * ''[[Tor mekongensis]]'' <small>H. Đ. Hoàng, H. M. Phạm, J.-D. Durand, N. T. Trần & P. D. Phan, 2015</small> (Mekong mahseer) <ref name=Hoang2015/> * ''[[Tor polylepis]]'' <small>W. Zhou & G. H. Cui, 1996</small> * ''[[Tor putitora]]'' <small>([[Francis Buchanan-Hamilton|F. Hamilton]], 1822)</small> (Himalayan mahseer) * ''[[Tor remadevii]]'' <small>[[B. Madhusoodana Kurup|Kurup]] & [[Kizhakke Veetil Radhakrishnan|Radhakrishnan]], 2007</small> <ref name=Kurup2011>Kurup, B.M. & Radhakrishnan, K.V. (2011): ''Tor remadevii'', a new species of ''Tor'' (Gray) from Chinnar Wildlife Sanctuary, Pambar River, Kerala, Southern India. ''Journal of the Bombay Natural History Society, 107 (3): 227-230.''</ref> (orange-finned mahseer) * ''[[Tor sinensis]]'' <small>[[Wu Hsien-Wen|H. W. Wu]], 1977</small> (Chinese mahseer) * ''[[Tor tambra]]'' <small>([[Achille Valenciennes|Valenciennes]], 1842)</small> * ''[[Tor tambroides]]'' <small>([[Pieter Bleeker|Bleeker]], 1854)</small> (Malayan mahseer) * ''[[Tor tor]]'' <small>([[Francis Buchanan-Hamilton|F. Hamilton]], 1822)</small> (red-finned mahseer) * ''[[Tor yingjiangensis]]'' <small>[[Chen Zi-Ming|Z. M. Chen]] & [[Yang Jun-Xing|J. X. Yang]], 2004</small> ==അവലംബം== {{Reflist}} {{commonscat|Tor (fish)|Tor}} {{Taxonbar|from=Q2607656}} [[വർഗ്ഗം:പരലുകൾ]] lpq82u4nuvmjityvppfeywrkf3rolnj 4627070 4627065 2026-05-30T18:29:27Z Dvellakat 4080 4627070 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Tor (fish)}} {{taxobox | image = Tor tambroid 160811-61602 ffi.JPG | image_caption = ''Tor tambroides'' | regnum = [[Animal]]ia | phylum = [[Chordata]] | superclassis = [[Osteichthyes]] | classis = [[Actinopterygii]] | subclassis = [[Neopterygii]] | infraclassis = [[Teleostei]] | superordo = [[Ostariophysi]] | ordo = [[Cypriniformes]] | superfamilia = [[Cyprinioidea]] | familia = '''Cyprinidae''' | genus =Tor | taxon = Tor (fish) | authority = [[John Edward Gray|J. E. Gray]], 1833 | type_species = ''[[Tor tor|Tor hamiltonii]]'' | type_species_authority = Gray, 1834 }} സാധാരണയായി '''മഷീർ''' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന [[പരൽ (മത്സ്യം)|സിപ്രിനിഡ് മത്സ്യങ്ങളുടെ]] ഒരു ജനുസ്സാണ് '''ടോർ'''. ==സ്പീഷീസ്== ഈ ജനുസ്സിൽ നിലവിൽ തിരിച്ചറിയപ്പെട്ട സ്പീഷീസുകളാണ് : * ''[[Tor ater]]'' <small>[[Tyson R. Roberts|T. R. Roberts]], 1999</small> * ''[[Tor dongnaiensis]]'' <small>[[Hoàng Huy Đức|H. Đ. Hoàng]], [[Phạm Hùng Mạnh|H. M. Phạm]], [[Jean-Dominique Durand|J.-D. Durand]], [[Trần Ngân Trọng|N. T. Trần]] & [[Phan Phúc Đình|P. D. Phan]], 2015</small> (Dongnai mahseer) <ref name=Hoang2015>Hoàng Huy Đức, Phạm Hùng Mạnh, Durand, J.-D., Trần Ngân Trọng & Phan Phúc Đình (2015): Mahseers genera ''Tor'' and ''Neolissochilus'' (Teleostei: Cyprinidae) from southern Vietnam. ''Zootaxa, 4006 (3): 551-568.''</ref> * ''[[Tor douronensis]]'' <small>(Valenciennes, 1842)</small> * ''[[Tor hemispinus]]'' <small>[[Chen Yin-Rui|Y. R. Chen]] & [[Chu Xin-Luo|X. L. Chu]], 1985</small> * ''[[കറ്റി]]'' <small>([[William Henry Sykes|Sykes]], 1839)</small> (black mahseer) * ''[[Tor kulkarnii]]'' <small>[[Ambat Gopalan Kutty Menon|Menon]], 1992</small> (dwarf mahseer) * ''[[Tor laterivittatus]]'' <small>[[Zhou Wei (zoologist)|W. Zhou]] & [[Cui Gui-Hua|G. H. Cui]], 1996</small> *''[[മലബാർ മഹ്സീർ]]'' <small>[[Thomas C. Jerdon|Jerdon]], 1849</small> (Malabar mahseer) * ''[[Tor mosal]]'' <small>([[Francis Buchanan-Hamilton|F. Hamilton]], 1822)</small> <ref name=Hoang2015/> * ''[[Tor mekongensis]]'' <small>H. Đ. Hoàng, H. M. Phạm, J.-D. Durand, N. T. Trần & P. D. Phan, 2015</small> (Mekong mahseer) <ref name=Hoang2015/> * ''[[Tor polylepis]]'' <small>W. Zhou & G. H. Cui, 1996</small> * ''[[കുയിൽ മീൻ]]'' <small>([[Francis Buchanan-Hamilton|F. Hamilton]], 1822)</small> (Himalayan mahseer) * ''[[Tor remadeviae|കൂരൽ]]'' <small>[[B. Madhusoodana Kurup|Kurup]] & [[Kizhakke Veetil Radhakrishnan|Radhakrishnan]], 2007</small> <ref name=Kurup2011>Kurup, B.M. & Radhakrishnan, K.V. (2011): ''Tor remadevii'', a new species of ''Tor'' (Gray) from Chinnar Wildlife Sanctuary, Pambar River, Kerala, Southern India. ''Journal of the Bombay Natural History Society, 107 (3): 227-230.''</ref> (orange-finned mahseer) * ''[[Tor sinensis]]'' <small>[[Wu Hsien-Wen|H. W. Wu]], 1977</small> (Chinese mahseer) * ''[[Tor tambra]]'' <small>([[Achille Valenciennes|Valenciennes]], 1842)</small> * ''[[Tor tambroides]]'' <small>([[Pieter Bleeker|Bleeker]], 1854)</small> (Malayan mahseer) * ''[[ടോർ ടോർ]]'' <small>([[Francis Buchanan-Hamilton|F. Hamilton]], 1822)</small> (red-finned mahseer) * ''[[Tor yingjiangensis]]'' <small>[[Chen Zi-Ming|Z. M. Chen]] & [[Yang Jun-Xing|J. X. Yang]], 2004</small> ==അവലംബം== {{Reflist}} {{commonscat|Tor (fish)|Tor}} {{Taxonbar|from=Q2607656}} [[വർഗ്ഗം:പരലുകൾ]] ks8nli5zn5q6pibol3vwo2kr0crslyb 0 477963 4627083 3654087 2026-05-30T19:04:53Z Sai K shanmugam 24791 [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കലാലയങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4627083 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Entrance to the Govt Law College.jpg|ലഘുചിത്രം|തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിന്റെ പ്രേവേശന കവാടം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര നിയമ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്,തിരുവനന്തപുരം'''. 1875 ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ കലാലയം, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ നിയമ കലാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഇത് [[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള സർവ്വകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നതും ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ അംഗീകാരമുള്ളതുമാണ്. സുപ്രീം കോടതിയിലേയ്ക്കും ഹൈകോടതിയിലേയ്ക്കും ഒരുപിടി നല്ല ജഡ്‌ജിമാരെ സംഭാവന ചെയ്യാൻ തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സുപ്രീം കോടതിയിലെ ആദ്യത്തെ വനിത ജഡ്ജിയായ ജസ്റ്റിസ്. എം.[[ഫാത്തിമ ബീവി]] ഈ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥിയാണ്. ==പ്രവേശനം== സംസ്ഥാന എൻട്രൻസ് കമ്മീഷൻ നടത്തുന്ന പൊതു പ്രവേശന പരീക്ഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഇവിടെ നിയമ വിദ്യാർഥികൾ പ്രവേശനം നേടുന്നത്. ==ക്യാമ്പസ്== അഞ്ച് ഏക്കർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന വിശാലമായ ക്യാമ്പസ് ആണ് ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിനുള്ളത്. ==ഗവേഷണ വിഭാഗം== ലോ കോളേജിന് കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി യോജിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഗവേഷണ വിഭാഗം നിലവിലുണ്ട്. ==ലൈബ്രറി== ==മൂട്ട് കോർട്ട്== ==ഹോസ്റ്റൽ== ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമ കലാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കലാലയങ്ങൾ]] jzlbi6d0bbtz4wcnui3q2lgcag76wfv 4627084 4627083 2026-05-30T19:05:07Z Sai K shanmugam 24791 [[വർഗ്ഗം:കേരള സർവ്വകലാശാലക്കു കീഴിലുള്ള കലാലയങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4627084 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Entrance to the Govt Law College.jpg|ലഘുചിത്രം|തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിന്റെ പ്രേവേശന കവാടം]] [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര നിയമ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്,തിരുവനന്തപുരം'''. 1875 ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ കലാലയം, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ നിയമ കലാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഇത് [[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള സർവ്വകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നതും ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ അംഗീകാരമുള്ളതുമാണ്. സുപ്രീം കോടതിയിലേയ്ക്കും ഹൈകോടതിയിലേയ്ക്കും ഒരുപിടി നല്ല ജഡ്‌ജിമാരെ സംഭാവന ചെയ്യാൻ തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സുപ്രീം കോടതിയിലെ ആദ്യത്തെ വനിത ജഡ്ജിയായ ജസ്റ്റിസ്. എം.[[ഫാത്തിമ ബീവി]] ഈ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥിയാണ്. ==പ്രവേശനം== സംസ്ഥാന എൻട്രൻസ് കമ്മീഷൻ നടത്തുന്ന പൊതു പ്രവേശന പരീക്ഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഇവിടെ നിയമ വിദ്യാർഥികൾ പ്രവേശനം നേടുന്നത്. ==ക്യാമ്പസ്== അഞ്ച് ഏക്കർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന വിശാലമായ ക്യാമ്പസ് ആണ് ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിനുള്ളത്. ==ഗവേഷണ വിഭാഗം== ലോ കോളേജിന് കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി യോജിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഗവേഷണ വിഭാഗം നിലവിലുണ്ട്. ==ലൈബ്രറി== ==മൂട്ട് കോർട്ട്== ==ഹോസ്റ്റൽ== ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമ കലാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കലാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർവ്വകലാശാലക്കു കീഴിലുള്ള കലാലയങ്ങൾ]] q5kjpetz5rp5vwoi949rzevg2ak6f07 4627085 4627084 2026-05-30T19:10:41Z Sai K shanmugam 24791 ഇൻഫോബോക്സ് ചേർത്തു. 4627085 wikitext text/x-wiki {{Infobox university|name=ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|native_name=സർക്കാർ നിയമ കലാലയം, തിരുവനന്തപുരം|motto={{langx|la|[[Fiat justitia ruat caelum|Fiat Justitia Ruat Caelum]]}}|mottoeng=Let justice be done though the heavens fall.|type=[[Public University|സർക്കാർ]]|image=File: Government Law College Thiruvananthapuram Emblem.png|caption=[[ലോഗോ]]|established={{Start date and age|1875|df=yes}}|founder=[[Ayilyam Thirunal|ആയില്യം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]]|students=|principal=ഹമീമ. എം. (I/C)|affiliations=[[കേരള സർവകലാശാല]]<br />[[ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ]]|dean=|city=[[തിരുവനന്തപുരം]]|state=[[കേരളം]]|country=[[ഇന്ത്യ]]|postcode=ബാർട്ടൺ ഹിൽ, വഞ്ചിയൂർ പി.ഒ - 695035|coordinates={{coord|8.5085|76.9427|type:edu|display=inline,title}} <!-- verify coord -->|pushpin_map=|campus=നഗരം|former_name=ഹിസ് ഹൈനസ് മഹാരാജാസ് ലോ കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|other_names=GLC തിരുവനന്തപുരം, GLC TVPM, GLCT|undergrad=880|postgrad=30|doctoral=|other_name=|language=ഇംഗ്ലീഷ്|website={{URL|http://glctvm.ac.in/}}}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര നിയമ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്,തിരുവനന്തപുരം'''. 1875 ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ കലാലയം, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ നിയമ കലാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. ഇത് [[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള സർവ്വകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നതും ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ അംഗീകാരമുള്ളതുമാണ്. സുപ്രീം കോടതിയിലേയ്ക്കും ഹൈകോടതിയിലേയ്ക്കും ഒരുപിടി നല്ല ജഡ്‌ജിമാരെ സംഭാവന ചെയ്യാൻ തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സുപ്രീം കോടതിയിലെ ആദ്യത്തെ വനിത ജഡ്ജിയായ ജസ്റ്റിസ്. എം.[[ഫാത്തിമ ബീവി]] ഈ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥിയാണ്. ==പ്രവേശനം== സംസ്ഥാന എൻട്രൻസ് കമ്മീഷൻ നടത്തുന്ന പൊതു പ്രവേശന പരീക്ഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഇവിടെ നിയമ വിദ്യാർഥികൾ പ്രവേശനം നേടുന്നത്. ==ക്യാമ്പസ്== അഞ്ച് ഏക്കർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന വിശാലമായ ക്യാമ്പസ് ആണ് ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിനുള്ളത്. ==ഗവേഷണ വിഭാഗം== ലോ കോളേജിന് കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി യോജിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഗവേഷണ വിഭാഗം നിലവിലുണ്ട്. ==ലൈബ്രറി== ==മൂട്ട് കോർട്ട്== ==ഹോസ്റ്റൽ== ==അവലംബം== [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമ കലാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കലാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർവ്വകലാശാലക്കു കീഴിലുള്ള കലാലയങ്ങൾ]] 7dl6htp551sjbdo9ir800e781l1umys 4627086 4627085 2026-05-30T19:18:21Z Sai K shanmugam 24791 ആമുഖം 4627086 wikitext text/x-wiki {{Infobox university|name=ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|native_name=സർക്കാർ നിയമ കലാലയം, തിരുവനന്തപുരം|motto={{langx|la|[[Fiat justitia ruat caelum|Fiat Justitia Ruat Caelum]]}}|mottoeng=Let justice be done though the heavens fall.|type=[[Public University|സർക്കാർ]]|image=File: Government Law College Thiruvananthapuram Emblem.png|caption=[[ലോഗോ|കലാലയത്തിന്റെ ലോഗോ]]|established={{Start date and age|1875|df=yes}}|founder=[[Ayilyam Thirunal|ആയില്യം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]]|students=|principal=ഹമീമ. എം. (I/C)|affiliations=[[കേരള സർവകലാശാല]]<br />[[ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ]]|dean=|city=[[തിരുവനന്തപുരം]]|state=[[കേരളം]]|country=[[ഇന്ത്യ]]|postcode=ബാർട്ടൺ ഹിൽ, വഞ്ചിയൂർ പി.ഒ - 695035|coordinates={{coord|8.5085|76.9427|type:edu|display=inline,title}} <!-- verify coord -->|pushpin_map=|campus=നഗരം|former_name=ഹിസ് ഹൈനസ് മഹാരാജാസ് ലോ കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|other_names=GLC തിരുവനന്തപുരം, GLC TVPM, GLCT|undergrad=880|postgrad=30|doctoral=|other_name=|language=ഇംഗ്ലീഷ്|website={{URL|http://glctvm.ac.in/}}}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര നിയമ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്,തിരുവനന്തപുരം'''. 1875 ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ കലാലയം, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ നിയമ കലാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. [[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള സർവ്വകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നതും ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ അംഗീകാരമുള്ളതുമാണ്. തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലെ ബാർട്ടൺ ഹില്ലിലുള്ള ഹൈലാന്റ് ബംഗ്ലാവിലാണ് ക്യാമ്പസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇന്ത്യയിൽ തന്നെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന നിയമ ലൈബ്രറികളിലൊന്ന് തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിലാണുള്ളത്. പഞ്ചവത്സര ബിരുദ ബി.എ.എൽ.എൽ.ബി കോഴ്സുകളും, ത്രിവത്സര എൽ.എൽ.ബി കോഴ്സുകളുമാണ് പ്രധാനമായും ഈ കലാലയത്തിലുള്ളത്. ഒപ്പം, ഭരണഘടന, ക്രിമിനൽ നിയമങ്ങൾ എന്നീ പ്രത്യേക വിഷയങ്ങളിലായി 2 വർഷം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന എൽ.എൽ.എം കോഴ്സും പാഠ്യപദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാണ്. സുപ്രീം കോടതിയിലേയ്ക്കും ഹൈകോടതിയിലേയ്ക്കും ഒരുപിടി നല്ല ജഡ്‌ജിമാരെ സംഭാവന ചെയ്യാൻ തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സുപ്രീം കോടതിയിലെ ആദ്യത്തെ വനിത ജഡ്ജിയായ ജസ്റ്റിസ്. എം.[[ഫാത്തിമ ബീവി]], പത്മഭൂഷൺ ജേതാവായ എൻ.ആർ. മാധവ മേനോൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ ഈ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥിയാണ്. ==പ്രവേശനം== സംസ്ഥാന എൻട്രൻസ് കമ്മീഷൻ നടത്തുന്ന പൊതു പ്രവേശന പരീക്ഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഇവിടെ നിയമ വിദ്യാർഥികൾ പ്രവേശനം നേടുന്നത്. ==ക്യാമ്പസ്== അഞ്ച് ഏക്കർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന വിശാലമായ ക്യാമ്പസ് ആണ് ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിനുള്ളത്. ==ഗവേഷണ വിഭാഗം== ലോ കോളേജിന് കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി യോജിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഗവേഷണ വിഭാഗം നിലവിലുണ്ട്. ==ലൈബ്രറി== ==മൂട്ട് കോർട്ട്== ==ഹോസ്റ്റൽ== ==അവലംബം== == പുറം കണ്ണികൾ == * [https://glctvm.ac.in കോളേജിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമ കലാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കലാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർവ്വകലാശാലക്കു കീഴിലുള്ള കലാലയങ്ങൾ]] rmnrqsaok6b9tq2o68rdphccv3zm2wl 4627087 4627086 2026-05-30T19:20:23Z Sai K shanmugam 24791 കണ്ണികൾ ചേർത്തു 4627087 wikitext text/x-wiki {{Infobox university|name=ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|native_name=സർക്കാർ നിയമ കലാലയം, തിരുവനന്തപുരം|motto={{langx|la|[[Fiat justitia ruat caelum|Fiat Justitia Ruat Caelum]]}}|mottoeng=Let justice be done though the heavens fall.|type=[[Public University|സർക്കാർ]]|image=File: Government Law College Thiruvananthapuram Emblem.png|caption=[[ലോഗോ|കലാലയത്തിന്റെ ലോഗോ]]|established={{Start date and age|1875|df=yes}}|founder=[[Ayilyam Thirunal|ആയില്യം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]]|students=|principal=ഹമീമ. എം. (I/C)|affiliations=[[കേരള സർവകലാശാല]]<br />[[ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ]]|dean=|city=[[തിരുവനന്തപുരം]]|state=[[കേരളം]]|country=[[ഇന്ത്യ]]|postcode=ബാർട്ടൺ ഹിൽ, വഞ്ചിയൂർ പി.ഒ - 695035|coordinates={{coord|8.5085|76.9427|type:edu|display=inline,title}} <!-- verify coord -->|pushpin_map=|campus=നഗരം|former_name=ഹിസ് ഹൈനസ് മഹാരാജാസ് ലോ കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|other_names=GLC തിരുവനന്തപുരം, GLC TVPM, GLCT|undergrad=880|postgrad=30|doctoral=|other_name=|language=ഇംഗ്ലീഷ്|website={{URL|http://glctvm.ac.in/}}}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര നിയമ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്,തിരുവനന്തപുരം'''. 1875 ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ കലാലയം, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ നിയമ കലാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. [[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള സർവ്വകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നതും [[ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ|ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ]] അംഗീകാരമുള്ളതുമാണ്. [[തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷൻ|തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലെ]] [[ബാർട്ടൺ ഹിൽ|ബാർട്ടൺ ഹില്ലിലുള്ള]] ഹൈലാന്റ് ബംഗ്ലാവിലാണ് ക്യാമ്പസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇന്ത്യയിൽ തന്നെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന നിയമ ലൈബ്രറികളിലൊന്ന് തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിലാണുള്ളത്. പഞ്ചവത്സര ബിരുദ ബി.എ.എൽ.എൽ.ബി കോഴ്സുകളും, ത്രിവത്സര എൽ.എൽ.ബി കോഴ്സുകളുമാണ് പ്രധാനമായും ഈ കലാലയത്തിലുള്ളത്. ഒപ്പം, ഭരണഘടന, ക്രിമിനൽ നിയമങ്ങൾ എന്നീ പ്രത്യേക വിഷയങ്ങളിലായി 2 വർഷം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന എൽ.എൽ.എം കോഴ്സും പാഠ്യപദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാണ്. [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതിയിലേയ്ക്കും]] ഹൈകോടതിയിലേയ്ക്കും ഒരുപിടി നല്ല ജഡ്‌ജിമാരെ സംഭാവന ചെയ്യാൻ തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സുപ്രീം കോടതിയിലെ ആദ്യത്തെ വനിത ജഡ്ജിയായ [[ഫാത്തിമ ബീവി|ജസ്റ്റിസ്. എം.ഫാത്തിമ ബീവി]], പത്മഭൂഷൺ ജേതാവായ [[എൻ.ആർ. മാധവ മേനോൻ]] ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ ഈ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികളാണ്. ==പ്രവേശനം== സംസ്ഥാന എൻട്രൻസ് കമ്മീഷൻ നടത്തുന്ന പൊതു പ്രവേശന പരീക്ഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഇവിടെ നിയമ വിദ്യാർഥികൾ പ്രവേശനം നേടുന്നത്. ==ക്യാമ്പസ്== അഞ്ച് ഏക്കർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന വിശാലമായ ക്യാമ്പസ് ആണ് ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിനുള്ളത്. ==ഗവേഷണ വിഭാഗം== ലോ കോളേജിന് കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി യോജിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഗവേഷണ വിഭാഗം നിലവിലുണ്ട്. ==ലൈബ്രറി== ==മൂട്ട് കോർട്ട്== ==ഹോസ്റ്റൽ== ==അവലംബം== == പുറം കണ്ണികൾ == * [https://glctvm.ac.in കോളേജിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമ കലാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കലാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർവ്വകലാശാലക്കു കീഴിലുള്ള കലാലയങ്ങൾ]] fzlg2dxiogwgs62kzovjg71cjauu9w1 4627088 4627087 2026-05-30T19:56:49Z Sai K shanmugam 24791 പൂർവവിദ്യാർത്ഥികളുടെ പേരുകൾ 4627088 wikitext text/x-wiki {{Infobox university|name=ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|native_name=സർക്കാർ നിയമ കലാലയം, തിരുവനന്തപുരം|motto={{langx|la|[[Fiat justitia ruat caelum|Fiat Justitia Ruat Caelum]]}}|mottoeng=Let justice be done though the heavens fall.|type=[[Public University|സർക്കാർ]]|image=File: Government Law College Thiruvananthapuram Emblem.png|caption=[[ലോഗോ|കലാലയത്തിന്റെ ലോഗോ]]|established={{Start date and age|1875|df=yes}}|founder=[[Ayilyam Thirunal|ആയില്യം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]]|students=|principal=ഹമീമ. എം. (I/C)|affiliations=[[കേരള സർവകലാശാല]]<br />[[ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ]]|dean=|city=[[തിരുവനന്തപുരം]]|state=[[കേരളം]]|country=[[ഇന്ത്യ]]|postcode=ബാർട്ടൺ ഹിൽ, വഞ്ചിയൂർ പി.ഒ - 695035|coordinates={{coord|8.5085|76.9427|type:edu|display=inline,title}} <!-- verify coord -->|pushpin_map=|campus=നഗരം|former_name=ഹിസ് ഹൈനസ് മഹാരാജാസ് ലോ കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|other_names=GLC തിരുവനന്തപുരം, GLC TVPM, GLCT|undergrad=880|postgrad=30|doctoral=|other_name=|language=ഇംഗ്ലീഷ്|website={{URL|http://glctvm.ac.in/}}}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര നിയമ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്,തിരുവനന്തപുരം'''. 1875 ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ കലാലയം, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ നിയമ കലാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. [[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള സർവ്വകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നതും [[ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ|ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ]] അംഗീകാരമുള്ളതുമാണ്. [[തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷൻ|തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലെ]] [[ബാർട്ടൺ ഹിൽ|ബാർട്ടൺ ഹില്ലിലുള്ള]] ഹൈലാന്റ് ബംഗ്ലാവിലാണ് ക്യാമ്പസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇന്ത്യയിൽ തന്നെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന നിയമ ലൈബ്രറികളിലൊന്ന് തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിലാണുള്ളത്. പഞ്ചവത്സര ബിരുദ ബി.എ.എൽ.എൽ.ബി കോഴ്സുകളും, ത്രിവത്സര എൽ.എൽ.ബി കോഴ്സുകളുമാണ് പ്രധാനമായും ഈ കലാലയത്തിലുള്ളത്. ഒപ്പം, ഭരണഘടന, ക്രിമിനൽ നിയമങ്ങൾ എന്നീ പ്രത്യേക വിഷയങ്ങളിലായി 2 വർഷം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന എൽ.എൽ.എം കോഴ്സും പാഠ്യപദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാണ്. [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതിയിലേയ്ക്കും]] ഹൈകോടതിയിലേയ്ക്കും ഒരുപിടി നല്ല ജഡ്‌ജിമാരെ സംഭാവന ചെയ്യാൻ തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സുപ്രീം കോടതിയിലെ ആദ്യത്തെ വനിത ജഡ്ജിയായ [[ഫാത്തിമ ബീവി|ജസ്റ്റിസ്. എം.ഫാത്തിമ ബീവി]], പത്മഭൂഷൺ ജേതാവായ [[എൻ.ആർ. മാധവ മേനോൻ]] ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ ഈ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികളാണ്. ==പ്രവേശനം== സംസ്ഥാന എൻട്രൻസ് കമ്മീഷൻ നടത്തുന്ന പൊതു പ്രവേശന പരീക്ഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഇവിടെ നിയമ വിദ്യാർഥികൾ പ്രവേശനം നേടുന്നത്. ==ക്യാമ്പസ്== അഞ്ച് ഏക്കർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന വിശാലമായ ക്യാമ്പസ് ആണ് ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിനുള്ളത്. ==ഗവേഷണ വിഭാഗം== ലോ കോളേജിന് കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി യോജിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഗവേഷണ വിഭാഗം നിലവിലുണ്ട്. ==ലൈബ്രറി== ==മൂട്ട് കോർട്ട്== ==ഹോസ്റ്റൽ== == പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ == === നിയമം === * [[ഫാത്തിമ ബീവി|എം. ഫാത്തിമ ബീവി]], സുപ്രീം കോടതിയിലെ ആദ്യത്തെ വനിത ജഡ്ജി, തമിഴ്നാടിന്റെ 11-ാമത് സംസ്ഥാന ഗവർണർ * [[കെ.കെ. മാത്യു]], സുപ്രീം കോടതി മുൻ ജഡ്ജ് * [[എൻ.ആർ. മാധവ മേനോൻ]], പത്മഭൂഷൺ ജേതാവ്, നാഷണൽ ലോ സ്കൂൾ സ്ഥാപകൻ * [[അന്ന ചാണ്ടി]], മുൻ ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി (ഹൈക്കോടതിയിലെ ആദ്യ വനിതാ ജഡ്ജി) * [[ബി. കെമാൽ പാഷ]], മുൻ ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി * സതീഷ് നൈനാൻ, ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി * സി.എസ്. ഡയസ്, ജഡ്ജി, ജഡ്ജ്, കേരള ഹൈക്കോടതി * എ. ബദറുദീൻ, ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി * കെ. ബാബു, ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി * പി.ജി. അജിത്കുമാർ, ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി === രാഷ്ട്രീയം === * [[ആനി മസ്ക്രീൻ]], ഭരണഘടനാ അസംബ്ലി അംഗം, ആദ്യ ലോക്സഭാംഗം * [[ആർ. ശങ്കരനാരായണൻ തമ്പി]], കേരള നിയമസഭയുടെ ആദ്യ സ്പീക്കർ * [[എ. സമ്പത്ത്]], മുൻ പാർലമെന്റ് അംഗം * [[പട്ടം എ. താണുപിള്ള|പട്ടം. എ. താണുപിള്ള]], [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിന്റെ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി]] * [[ആർ. ശങ്കർ]], [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിന്റെ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി]] * [[സി. അച്യുതമേനോൻ]], [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിന്റെ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി]] * [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]], [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിന്റെ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി]] * [[സി. കേശവൻ]], [[തിരു-കൊച്ചി|തിരു-കൊച്ചി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ]] മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി * [[വി.ഡി. സതീശൻ]], [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|നിലവിൽ കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി]] * [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]], പതിനാറാം നിയമസഭയിലെ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി * [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]], പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കർ * [[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]], മുൻ മന്ത്രി * [[എൻ. ശക്തൻ]], മുൻ സ്പീക്കർ * [[എൻ.കെ. പ്രേമചന്ദ്രൻ]], പാർലമെന്റ് അംഗം * [[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]], പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രി * [[എം. ലിജു]], പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രി * [[മാത്യു കുഴൽനാടൻ]], നിയമസഭാംഗം * [[വിഷ്ണു മോഹൻ]], നിയമസഭാംഗം * [[ടി.വി. രാജേഷ്]], മുൻ നിയമസഭാംഗം === കല, സാംസ്കാരികം === * [[റസൂൽ പൂക്കുട്ടി]], ഓസ്കാർ പുരസ്കാര ജേതാവായ ശബ്ദ ഡിസൈനർ * [[സുകുമാരൻ]], നടൻ, മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാര ജേതാവ് * [[മലയാറ്റൂർ രാമകൃഷ്ണൻ]], എഴുത്തുകാരനും സിവിൽ സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനും * [[അനൂപ് മേനോൻ]], ചലച്ചിത്ര നടനും തിരക്കഥാകൃത്തും * [[ശങ്കർ രാമകൃഷ്ണൻ]], ചലച്ചിത്ര നടനും തിരക്കഥാകൃത്തും * [[മാലി (സാഹിത്യകാരൻ)|മാലി (വി. മാധവൻ നായർ)]], ബാലസാഹിത്യകാരൻ ==അവലംബം== == പുറം കണ്ണികൾ == * [https://glctvm.ac.in കോളേജിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമ കലാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കലാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർവ്വകലാശാലക്കു കീഴിലുള്ള കലാലയങ്ങൾ]] gu5iv6qf38tazfmdlt7rmwqve8u5r9b 4627089 4627088 2026-05-30T20:08:08Z Sai K shanmugam 24791 /* പ്രവേശനം */ 4627089 wikitext text/x-wiki {{Infobox university|name=ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|native_name=സർക്കാർ നിയമ കലാലയം, തിരുവനന്തപുരം|motto={{langx|la|[[Fiat justitia ruat caelum|Fiat Justitia Ruat Caelum]]}}|mottoeng=Let justice be done though the heavens fall.|type=[[Public University|സർക്കാർ]]|image=File: Government Law College Thiruvananthapuram Emblem.png|caption=[[ലോഗോ|കലാലയത്തിന്റെ ലോഗോ]]|established={{Start date and age|1875|df=yes}}|founder=[[Ayilyam Thirunal|ആയില്യം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]]|students=|principal=ഹമീമ. എം. (I/C)|affiliations=[[കേരള സർവകലാശാല]]<br />[[ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ]]|dean=|city=[[തിരുവനന്തപുരം]]|state=[[കേരളം]]|country=[[ഇന്ത്യ]]|postcode=ബാർട്ടൺ ഹിൽ, വഞ്ചിയൂർ പി.ഒ - 695035|coordinates={{coord|8.5085|76.9427|type:edu|display=inline,title}} <!-- verify coord -->|pushpin_map=|campus=നഗരം|former_name=ഹിസ് ഹൈനസ് മഹാരാജാസ് ലോ കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|other_names=GLC തിരുവനന്തപുരം, GLC TVPM, GLCT|undergrad=880|postgrad=30|doctoral=|other_name=|language=ഇംഗ്ലീഷ്|website={{URL|http://glctvm.ac.in/}}}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര നിയമ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്,തിരുവനന്തപുരം'''. 1875 ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ കലാലയം, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ നിയമ കലാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. [[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള സർവ്വകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നതും [[ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ|ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ]] അംഗീകാരമുള്ളതുമാണ്. [[തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷൻ|തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലെ]] [[ബാർട്ടൺ ഹിൽ|ബാർട്ടൺ ഹില്ലിലുള്ള]] ഹൈലാന്റ് ബംഗ്ലാവിലാണ് ക്യാമ്പസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇന്ത്യയിൽ തന്നെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന നിയമ ലൈബ്രറികളിലൊന്ന് തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിലാണുള്ളത്. പഞ്ചവത്സര ബിരുദ ബി.എ.എൽ.എൽ.ബി കോഴ്സുകളും, ത്രിവത്സര എൽ.എൽ.ബി കോഴ്സുകളുമാണ് പ്രധാനമായും ഈ കലാലയത്തിലുള്ളത്. ഒപ്പം, ഭരണഘടന, ക്രിമിനൽ നിയമങ്ങൾ എന്നീ പ്രത്യേക വിഷയങ്ങളിലായി 2 വർഷം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന എൽ.എൽ.എം കോഴ്സും പാഠ്യപദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാണ്. [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതിയിലേയ്ക്കും]] ഹൈകോടതിയിലേയ്ക്കും ഒരുപിടി നല്ല ജഡ്‌ജിമാരെ സംഭാവന ചെയ്യാൻ തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സുപ്രീം കോടതിയിലെ ആദ്യത്തെ വനിത ജഡ്ജിയായ [[ഫാത്തിമ ബീവി|ജസ്റ്റിസ്. എം.ഫാത്തിമ ബീവി]], പത്മഭൂഷൺ ജേതാവായ [[എൻ.ആർ. മാധവ മേനോൻ]] ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ ഈ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികളാണ്. ==പ്രവേശനം== [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്]] കീഴിലുള്ള [[കൺട്രോളർ ഓഫ് എൻട്രൻസ് എക്സാമിനേഷൻ]] നടത്തുന്ന പൊതു പ്രവേശന പരീക്ഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഇവിടെ വിദ്യാർഥികൾക്ക് പ്രവേശനം അനുവദിക്കുന്നത്.<ref>{{cite web|url=https://cee.kerala.gov.in/cee/|title=CEE Kerala official website|access-date=2020-01-31}}</ref> പഞ്ചവത്സര, ത്രിവത്സര എൽ.എൽ.ബി കോഴ്സുകൾക്കായി പ്രത്യേകം പ്രവേശനപരീക്ഷയാണ് നടത്തുക. കേരള ലോ എൻട്രൻസ് എക്സാമിനേഷൻ (KLEE) എന്ന പേരിലാണ് ഈ പ്രവേശനപരീക്ഷ നടത്തുന്നത്. <ref>{{Cite web|url=https://cee.kerala.gov.in/llb52025/|title=KLEE {{!}} CEE Kerala|access-date=2026-05-30}}</ref> ==ക്യാമ്പസ്== അഞ്ച് ഏക്കർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന വിശാലമായ ക്യാമ്പസ് ആണ് ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിനുള്ളത്. ==ഗവേഷണ വിഭാഗം== ലോ കോളേജിന് കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി യോജിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഗവേഷണ വിഭാഗം നിലവിലുണ്ട്. ==ലൈബ്രറി== ==മൂട്ട് കോർട്ട്== ==ഹോസ്റ്റൽ== == പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ == === നിയമം === * [[ഫാത്തിമ ബീവി|എം. ഫാത്തിമ ബീവി]], സുപ്രീം കോടതിയിലെ ആദ്യത്തെ വനിത ജഡ്ജി, തമിഴ്നാടിന്റെ 11-ാമത് സംസ്ഥാന ഗവർണർ * [[കെ.കെ. മാത്യു]], സുപ്രീം കോടതി മുൻ ജഡ്ജ് * [[എൻ.ആർ. മാധവ മേനോൻ]], പത്മഭൂഷൺ ജേതാവ്, നാഷണൽ ലോ സ്കൂൾ സ്ഥാപകൻ * [[അന്ന ചാണ്ടി]], മുൻ ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി (ഹൈക്കോടതിയിലെ ആദ്യ വനിതാ ജഡ്ജി) * [[ബി. കെമാൽ പാഷ]], മുൻ ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി * സതീഷ് നൈനാൻ, ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി * സി.എസ്. ഡയസ്, ജഡ്ജി, ജഡ്ജ്, കേരള ഹൈക്കോടതി * എ. ബദറുദീൻ, ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി * കെ. ബാബു, ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി * പി.ജി. അജിത്കുമാർ, ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി === രാഷ്ട്രീയം === * [[ആനി മസ്ക്രീൻ]], ഭരണഘടനാ അസംബ്ലി അംഗം, ആദ്യ ലോക്സഭാംഗം * [[ആർ. ശങ്കരനാരായണൻ തമ്പി]], കേരള നിയമസഭയുടെ ആദ്യ സ്പീക്കർ * [[എ. സമ്പത്ത്]], മുൻ പാർലമെന്റ് അംഗം * [[പട്ടം എ. താണുപിള്ള|പട്ടം. എ. താണുപിള്ള]], [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിന്റെ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി]] * [[ആർ. ശങ്കർ]], [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിന്റെ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി]] * [[സി. അച്യുതമേനോൻ]], [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിന്റെ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി]] * [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]], [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിന്റെ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി]] * [[സി. കേശവൻ]], [[തിരു-കൊച്ചി|തിരു-കൊച്ചി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ]] മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി * [[വി.ഡി. സതീശൻ]], [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|നിലവിൽ കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി]] * [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]], പതിനാറാം നിയമസഭയിലെ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി * [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]], പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കർ * [[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]], മുൻ മന്ത്രി * [[എൻ. ശക്തൻ]], മുൻ സ്പീക്കർ * [[എൻ.കെ. പ്രേമചന്ദ്രൻ]], പാർലമെന്റ് അംഗം * [[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]], പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രി * [[എം. ലിജു]], പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രി * [[മാത്യു കുഴൽനാടൻ]], നിയമസഭാംഗം * [[വിഷ്ണു മോഹൻ]], നിയമസഭാംഗം * [[ടി.വി. രാജേഷ്]], മുൻ നിയമസഭാംഗം === കല, സാംസ്കാരികം === * [[റസൂൽ പൂക്കുട്ടി]], ഓസ്കാർ പുരസ്കാര ജേതാവായ ശബ്ദ ഡിസൈനർ * [[സുകുമാരൻ]], നടൻ, മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാര ജേതാവ് * [[മലയാറ്റൂർ രാമകൃഷ്ണൻ]], എഴുത്തുകാരനും സിവിൽ സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനും * [[അനൂപ് മേനോൻ]], ചലച്ചിത്ര നടനും തിരക്കഥാകൃത്തും * [[ശങ്കർ രാമകൃഷ്ണൻ]], ചലച്ചിത്ര നടനും തിരക്കഥാകൃത്തും * [[മാലി (സാഹിത്യകാരൻ)|മാലി (വി. മാധവൻ നായർ)]], ബാലസാഹിത്യകാരൻ ==അവലംബം== <references /> == പുറം കണ്ണികൾ == * [https://glctvm.ac.in കോളേജിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമ കലാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കലാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർവ്വകലാശാലക്കു കീഴിലുള്ള കലാലയങ്ങൾ]] 5bv2avjpk41z0mpe7bj0jm14sw0567j 4627090 4627089 2026-05-30T20:22:01Z Sai K shanmugam 24791 അവലംബങ്ങൾ ചേർത്തു. 4627090 wikitext text/x-wiki {{Infobox university|name=ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|native_name=സർക്കാർ നിയമ കലാലയം, തിരുവനന്തപുരം|motto={{langx|la|[[Fiat justitia ruat caelum|Fiat Justitia Ruat Caelum]]}}|mottoeng=Let justice be done though the heavens fall.|type=[[Public University|സർക്കാർ]]|image=File: Government Law College Thiruvananthapuram Emblem.png|caption=[[ലോഗോ|കലാലയത്തിന്റെ ലോഗോ]]|established={{Start date and age|1875|df=yes}}|founder=[[Ayilyam Thirunal|ആയില്യം തിരുനാൾ രാമവർമ്മ]]|students=|principal=ഹമീമ. എം. (I/C)|affiliations=[[കേരള സർവകലാശാല]]<br />[[ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ]]|dean=|city=[[തിരുവനന്തപുരം]]|state=[[കേരളം]]|country=[[ഇന്ത്യ]]|postcode=ബാർട്ടൺ ഹിൽ, വഞ്ചിയൂർ പി.ഒ - 695035|coordinates={{coord|8.5085|76.9427|type:edu|display=inline,title}} <!-- verify coord -->|pushpin_map=|campus=നഗരം|former_name=ഹിസ് ഹൈനസ് മഹാരാജാസ് ലോ കോളേജ്, തിരുവനന്തപുരം|other_names=GLC തിരുവനന്തപുരം, GLC TVPM, GLCT|undergrad=880|postgrad=30|doctoral=|other_name=|language=ഇംഗ്ലീഷ്|website={{URL|http://glctvm.ac.in/}}}} [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരത്ത്]] സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു ബിരുദ, ബിരുദാനന്തര നിയമ വിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനമാണ് '''ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്,തിരുവനന്തപുരം'''. 1875 ൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ട ഈ കലാലയം, ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പഴയ നിയമ കലാലയങ്ങളിലൊന്നാണ്. [[കേരള സർ‌വകലാശാല|കേരള സർവ്വകലാശാലയിൽ]] അഫിലിയേറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നതും [[ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യ|ബാർ കൗൺസിൽ ഓഫ് ഇന്ത്യയുടെ]] അംഗീകാരമുള്ളതുമാണ്. [[തിരുവനന്തപുരം കോർപ്പറേഷൻ|തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിലെ]] [[ബാർട്ടൺ ഹിൽ|ബാർട്ടൺ ഹില്ലിലുള്ള]] ഹൈലാന്റ് ബംഗ്ലാവിലാണ് ക്യാമ്പസ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഇന്ത്യയിൽ തന്നെ ഏറ്റവും പഴക്കം ചെന്ന നിയമ ലൈബ്രറികളിലൊന്ന് തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജിലാണുള്ളത്. പഞ്ചവത്സര ബിരുദ ബി.എ.എൽ.എൽ.ബി കോഴ്സുകളും, ത്രിവത്സര എൽ.എൽ.ബി കോഴ്സുകളുമാണ് പ്രധാനമായും ഈ കലാലയത്തിലുള്ളത്. ഒപ്പം, ഭരണഘടന, ക്രിമിനൽ നിയമങ്ങൾ എന്നീ പ്രത്യേക വിഷയങ്ങളിലായി 2 വർഷം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന എൽ.എൽ.എം കോഴ്സും പാഠ്യപദ്ധതിയുടെ ഭാഗമാണ്. [[സുപ്രീം കോടതി (ഇന്ത്യ)|സുപ്രീം കോടതിയിലേയ്ക്കും]] ഹൈകോടതിയിലേയ്ക്കും ഒരുപിടി നല്ല ജഡ്‌ജിമാരെ സംഭാവന ചെയ്യാൻ തിരുവനന്തപുരം ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിന് കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. സുപ്രീം കോടതിയിലെ ആദ്യത്തെ വനിത ജഡ്ജിയായ [[ഫാത്തിമ ബീവി|ജസ്റ്റിസ്. എം.ഫാത്തിമ ബീവി]], പത്മഭൂഷൺ ജേതാവായ [[എൻ.ആർ. മാധവ മേനോൻ]] ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ ഈ കോളേജിലെ പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികളാണ്. == ചരിത്രം == 1875-ൽ തിരുവിതാംകൂർ രാജാവായിരുന്ന [[ആയില്യം തിരുനാൾ ബാലരാമ വർമ്മ|ആയില്യം തിരുനാൾ രാമവർമ്മയുടെ]] കാലത്താണ് തിരുവനന്തപുരത്ത് നിയമ കലാലയം സ്ഥാപിതമായത്. <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/states/kerala/2025/Sep/16/150-years-of-law-and-legacy-government-law-college-thiruvananthapuram-marks-a-historic-milestone|title=150 years of law and legacy: Government Law College, Thiruvananthapuram, marks a historic milestone|access-date=2026-05-30|last=B|first=Parvana K.|date=2025-09-16|language=en}}</ref> ==പ്രവേശനം== [[കേരള സർക്കാർ|കേരള സർക്കാരിന്]] കീഴിലുള്ള [[കൺട്രോളർ ഓഫ് എൻട്രൻസ് എക്സാമിനേഷൻ]] നടത്തുന്ന പൊതു പ്രവേശന പരീക്ഷയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ഇവിടെ വിദ്യാർഥികൾക്ക് പ്രവേശനം അനുവദിക്കുന്നത്.<ref>{{cite web|url=https://cee.kerala.gov.in/cee/|title=CEE Kerala official website|access-date=2020-01-31}}</ref> പഞ്ചവത്സര, ത്രിവത്സര എൽ.എൽ.ബി കോഴ്സുകൾക്കായി പ്രത്യേകം പ്രവേശനപരീക്ഷയാണ് നടത്തുക. കേരള ലോ എൻട്രൻസ് എക്സാമിനേഷൻ (KLEE) എന്ന പേരിലാണ് ഈ പ്രവേശനപരീക്ഷ നടത്തുന്നത്. <ref>{{Cite web|url=https://cee.kerala.gov.in/llb52025/|title=KLEE {{!}} CEE Kerala|access-date=2026-05-30}}</ref> ==ക്യാമ്പസ്== തിരുവിതാംകൂറിലെ ആദ്യ ചീഫ് എഞ്ചിനീയറായിരുന്ന വാൽത്യൂ ക്ലാറൻസ് ബാർട്ടന് (1834 - 1903) വേണ്ടി പണികഴിപ്പിച്ച ഹൈലാന്റ് ബംഗ്ലാവിലാണ് നിലവിൽ തിരുവനന്തപുരം ലോ കോളേജ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. അഞ്ച് ഏക്കർ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന വിശാലമായ ക്യാമ്പസ് ആണ് ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജിനുള്ളത്.<ref>{{cite news|url=https://www.thehindu.com/news/cities/Thiruvananthapuram/heritage-walk-explores-barton-hill/article6923962.ece|title=Heritage Walk explores Barton Hill|newspaper=The Hindu|date=23 February 2015|via=www.thehindu.com}}</ref> ==ഗവേഷണ വിഭാഗം== ലോ കോളേജിന് കേരള സർവ്വകലാശാലയുമായി യോജിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു ഗവേഷണ വിഭാഗം നിലവിലുണ്ട്. == പൂർവ്വ വിദ്യാർത്ഥികൾ == === നിയമം === * [[ഫാത്തിമ ബീവി|എം. ഫാത്തിമ ബീവി]], സുപ്രീം കോടതിയിലെ ആദ്യത്തെ വനിത ജഡ്ജി, തമിഴ്നാടിന്റെ 11-ാമത് സംസ്ഥാന ഗവർണർ * [[കെ.കെ. മാത്യു]], സുപ്രീം കോടതി മുൻ ജഡ്ജ് * [[എൻ.ആർ. മാധവ മേനോൻ]], പത്മഭൂഷൺ ജേതാവ്, നാഷണൽ ലോ സ്കൂൾ സ്ഥാപകൻ * [[അന്ന ചാണ്ടി]], മുൻ ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി (ഹൈക്കോടതിയിലെ ആദ്യ വനിതാ ജഡ്ജി) * [[ബി. കെമാൽ പാഷ]], മുൻ ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി * സതീഷ് നൈനാൻ, ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി * സി.എസ്. ഡയസ്, ജഡ്ജി, ജഡ്ജ്, കേരള ഹൈക്കോടതി * എ. ബദറുദീൻ, ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി * കെ. ബാബു, ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി * പി.ജി. അജിത്കുമാർ, ജഡ്ജി, കേരള ഹൈക്കോടതി === രാഷ്ട്രീയം === * [[ആനി മസ്ക്രീൻ]], ഭരണഘടനാ അസംബ്ലി അംഗം, ആദ്യ ലോക്സഭാംഗം * [[ആർ. ശങ്കരനാരായണൻ തമ്പി]], കേരള നിയമസഭയുടെ ആദ്യ സ്പീക്കർ * [[എ. സമ്പത്ത്]], മുൻ പാർലമെന്റ് അംഗം * [[പട്ടം എ. താണുപിള്ള|പട്ടം. എ. താണുപിള്ള]], [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിന്റെ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി]] * [[ആർ. ശങ്കർ]], [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിന്റെ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി]] * [[സി. അച്യുതമേനോൻ]], [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിന്റെ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി]] * [[പി.കെ. വാസുദേവൻ നായർ]], [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|കേരളത്തിന്റെ മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി]] * [[സി. കേശവൻ]], [[തിരു-കൊച്ചി|തിരു-കൊച്ചി സംസ്ഥാനത്തിന്റെ]] മുൻ മുഖ്യമന്ത്രി * [[വി.ഡി. സതീശൻ]], [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|നിലവിൽ കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി]] * [[രമേശ് ചെന്നിത്തല]], പതിനാറാം നിയമസഭയിലെ ആഭ്യന്തര വകുപ്പ് മന്ത്രി * [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]], പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കർ * [[കെ.ആർ. ഗൗരിയമ്മ]], മുൻ മന്ത്രി * [[എൻ. ശക്തൻ]], മുൻ സ്പീക്കർ * [[എൻ.കെ. പ്രേമചന്ദ്രൻ]], പാർലമെന്റ് അംഗം * [[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]], പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രി * [[എം. ലിജു]], പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രി * [[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]], പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രി<ref>{{cite web|url=http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-04-09/news/48999744_1_government-law-college-glc-aam-admi-party|title=Proud moment for Government Law College with 10 alumni in poll fray - timesofindia-economictimes|access-date=17 January 2022|website=[[The Economic Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160507171931/http://articles.economictimes.indiatimes.com/2014-04-09/news/48999744_1_government-law-college-glc-aam-admi-party|archive-date=7 May 2016|url-status=dead}}</ref> * [[മാത്യു കുഴൽനാടൻ]], നിയമസഭാംഗം * [[വിഷ്ണു മോഹൻ]], നിയമസഭാംഗം * [[ടി.വി. രാജേഷ്]], മുൻ നിയമസഭാംഗം === കല, സാംസ്കാരികം === * [[റസൂൽ പൂക്കുട്ടി]], ഓസ്കാർ പുരസ്കാര ജേതാവായ ശബ്ദ ഡിസൈനർ * [[സുകുമാരൻ]], നടൻ, മികച്ച നടനുള്ള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാര ജേതാവ് * [[മലയാറ്റൂർ രാമകൃഷ്ണൻ]], എഴുത്തുകാരനും സിവിൽ സർവീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥനും * [[അനൂപ് മേനോൻ]], ചലച്ചിത്ര നടനും തിരക്കഥാകൃത്തും * [[ശങ്കർ രാമകൃഷ്ണൻ]], ചലച്ചിത്ര നടനും തിരക്കഥാകൃത്തും * [[മാലി (സാഹിത്യകാരൻ)|മാലി (വി. മാധവൻ നായർ)]], ബാലസാഹിത്യകാരൻ ==അവലംബം== <references /> == പുറം കണ്ണികൾ == * [https://glctvm.ac.in കോളേജിന്റെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ നിയമ കലാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തിരുവനന്തപുരം ജില്ലയിലെ കലാലയങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സർവ്വകലാശാലക്കു കീഴിലുള്ള കലാലയങ്ങൾ]] 5i6809napvn5ogr9wv1m1v5ylku49s7 2 516710 4627035 4626377 2026-05-30T16:06:59Z ListeriaBot 105900 Wikidata list updated [V2] 4627035 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list|sparql=SELECT ?item ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel WHERE { SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language "[AUTO_LANGUAGE],en". } BIND(xsd:integer(STRAFTER(STR(?item), "Q")) AS ?qid) ?item wdt:P31 wd:Q5. ?item wdt:P21 wd:Q6581072. { ?item wdt:P19 wd:Q1186. } UNION { ?item wdt:P19 ?pob. ?pob wdt:P131* wd:Q1186. } UNION { ?item wdt:P103 wd:Q36236. } UNION { ?item wdt:P1412 wd:Q36236. } OPTIONAL { ?item wdt:P569 ?birth. } OPTIONAL { ?item wdt:P19 ?pob. } OPTIONAL { ?item wdt:P570 ?death. } OPTIONAL { ?item wdt:P20 ?pod. } OPTIONAL { ?sitelink schema:about ?item. ?sitelink schema:inLanguage "ml". } FILTER(!BOUND(?sitelink)) } GROUP BY ?item ?itemLabel ?birth ?pobLabel ?death ?podLabel ORDER BY DESC(?statements) |columns=number:#,item:WDQ,label:Name,description,p19:Place OB, p569:Date OB, p20:Place OD, p570:Date OD |section=131 |sort=label |links=text |thumb=128 |autolist=fallback }} == Misc == {| class='wikitable sortable' ! # ! WDQ ! Name ! description ! Place OB ! Date OB ! Place OD ! Date OD |- | style='text-align:right'| 1 | [[:d:Q101428115|Q101428115]] | Ada Rundall Greenaway | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] hymnwriter (1861–1937) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="1861" | 1861-10-12 | Woking | data-sort-value="1937" | 1937-05-15 |- | style='text-align:right'| 2 | [[:d:Q136858412|Q136858412]] | Adeeba Fathima | Person (*1989) ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | data-sort-value="1989" | 1989 | | |- | style='text-align:right'| 3 | [[:d:Q104966859|Q104966859]] | Aishath Maain Rasheed | Person (*1992) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="1992" | 1992-11-02 | | |- | style='text-align:right'| 4 | [[:d:Q139278892|Q139278892]] | Akilandeswari Balasubramanian | Person (*1994) ♀ | [[പാലക്കാട്]] | data-sort-value="1994" | 1994 | | |- | style='text-align:right'| 5 | [[:d:Q133442699|Q133442699]] | Aleena Anna Thomas | Person (*1993) ♀ | [[കോട്ടയം]] | data-sort-value="1993" | 1993 | | |- | style='text-align:right'| 6 | [[:d:Q133392330|Q133392330]] | Alva Rani James | [[ബയോ ഇൻഫർമാറ്റിക്സ്|ബയോ-ഇൻഫർമാറ്റിക്സ്‌]] ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 7 | [[:d:Q136865980|Q136865980]] | Amala Elizabeth | Physicist (*1990) ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | data-sort-value="1990" | 1990 | | |- | style='text-align:right'| 8 | [[:d:Q139278796|Q139278796]] | Amrutha Gopal | Physicist (*1975) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1975" | 1975 | | |- | style='text-align:right'| 9 | [[:d:Q131685948|Q131685948]] | Ananthika Sanilkumar | [[അഭിനേതാവ്]] (*2006) ♀ | [[തൃശ്ശൂർ]] | data-sort-value="2006" | 2006-02-02 | | |- | style='text-align:right'| 10 | [[:d:Q124737157|Q124737157]] | Ananya SP | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 11 | [[:d:Q56610837|Q56610837]] | Angel Shijoy | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀ | [[എറണാകുളം ജില്ല]] | | | |- | style='text-align:right'| 12 | [[:d:Q138190710|Q138190710]] | Anishma Anilkumar | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1999) ♀ | [[കാട്ടാക്കട]] | data-sort-value="1999" | 1999-06-27 | | |- | style='text-align:right'| 13 | [[:d:Q136862520|Q136862520]] | Anjana Ashok | Person (*1994) ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | data-sort-value="1994" | 1994 | | |- | style='text-align:right'| 14 | [[:d:Q133393005|Q133393005]] | Anjana Vaman | Life scientist (*1985) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="1985" | 1985 | | |- | style='text-align:right'| 15 | [[:d:Q96418233|Q96418233]] | Anna Maria Jungck [-Reinhardt] | [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]] സാഹിത്യകാരൻ (1868–1943) ♀ | [[തലശ്ശേരി]] | data-sort-value="1868" | 1868-11-07 | [[ബേൺ]] | data-sort-value="1943" | 1943-07-19 |- | style='text-align:right'| 16 | [[:d:Q113774168|Q113774168]] | Annakutty Valiamangalam K.-Findeis | Germanist, ദ്വിഭാഷി ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 17 | [[:d:Q137369452|Q137369452]] | Anooja Bashir | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] entrepreneur ♀ | [[കൊച്ചി]] | | | |- | style='text-align:right'| 18 | [[:d:Q124737160|Q124737160]] | Archana C A | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 19 | [[:d:Q107342316|Q107342316]] | Ashalatha Radhakrishnan | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 20 | [[:d:Q138791672|Q138791672]] | Ashita | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ (1956–2019) ♀ | | data-sort-value="1956" | 1956 | | data-sort-value="2019" | 2019 |- | style='text-align:right'| 21 | [[:d:Q133389284|Q133389284]] | Ashwene Rajagopal | Person (*1991) ♀ | [[പാലക്കാട് ജില്ല]] | data-sort-value="1991" | 1991 | | |- | style='text-align:right'| 22 | [[:d:Q90234093|Q90234093]] | Aswathy Joseph | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[രസതന്ത്രശാസ്ത്രജ്ഞൻ]], university teacher, [[ശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] (*1987) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="1987" | 1987 | | |- | style='text-align:right'| 23 | [[:d:Q136866262|Q136866262]] | Aswathy Vijayan Nair | Person (*1987) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1987" | 1987 | | |- | style='text-align:right'| 24 | [[:d:Q135935634|Q135935634]] | Athira Sarasa | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] diplomat, [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]], സർക്കാർ ഉദ്യോഗസ്ഥൻ ♀ | [[കൊല്ലം]] | | | |- | style='text-align:right'| 25 | [[:d:Q136670517|Q136670517]] | Aysha Haseen | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] editorial cartoonist, [[കലാകാരൻ]] ♀; member of Cartooning for Peace; notable work art exhibition, SoloToons | [[മയ്യഴി]] | | | |- | style='text-align:right'| 26 | [[:d:Q124394067|Q124394067]] | Ceenu George | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ|കമ്പ്യൂട്ടർ ഗവേഷകൻ]] (*1987) ♀ | [[കോട്ടയം ജില്ല]] | data-sort-value="1987" | 1987 | | |- | style='text-align:right'| 27 | [[:d:Q5058013|Q5058013]] | Celia Paul | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] ചിത്രകാരൻ, [[കലാകാരൻ]] (fl. 1984–1986) (*1959) ♀; child of Geoffrey Paul | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="1959" | 1959-11-11 | | |- | style='text-align:right'| 28 | [[:d:Q136859354|Q136859354]] | Deepthy Mootheril Thomas | Person (*1993) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1993" | 1993 | | |- | style='text-align:right'| 29 | [[:d:Q116820273|Q116820273]] | Dr. Firdouse Iqbal Changampalli | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ആയുർവേദാചാര്യന്മാ, oncologist, മേധാവി ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 30 | [[:d:Q121200432|Q121200432]] | Dr. PK Jayasree | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] civil servant, [[ജില്ലാ കളക്ടർ]] ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 31 | [[:d:Q5354444|Q5354444]] | Eleanour Sinclair Rohde | യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം ഓഫ് ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ ആൻഡ് ഐർലൻഡ്-[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] horticulturist (1881–1950) ♀ | [[ആലപ്പുഴ]] | data-sort-value="1881" | 1881-08-09 | | data-sort-value="1950" | 1950 |- | style='text-align:right'| 32 | [[:d:Q124737167|Q124737167]] | Eminta Paul | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 33 | [[:d:Q108653220|Q108653220]] | Fathima Azra Fazal | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] library scientist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 34 | [[:d:Q125132986|Q125132986]] | Fousiya Musthafa | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] television presenter ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 35 | [[:d:Q117344813|Q117344813]] | Hana Fathim | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ഗായകൻ ♀ | [[കരുനാഗപ്പള്ളി]] | | | |- | style='text-align:right'| 36 | [[:d:Q124737172|Q124737172]] | Hasna KH | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 37 | [[:d:Q86913641|Q86913641]] | India Antony | [[അഭിനേതാവ്]] (*1980) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | |- | style='text-align:right'| 38 | [[:d:Q120667470|Q120667470]] | Ishaani Krishna | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] YouTuber, [[അഭിനേതാവ്]] ♀; child of [[കൃഷ്ണ കുമാർ (നടൻ)|കൃഷ്ണ കുമാർ]] | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 39 | [[:d:Q136862072|Q136862072]] | Ishamol Shaji | [[രസതന്ത്രശാസ്ത്രജ്ഞൻ]] (*1994) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1994" | 1994 | | |- | style='text-align:right'| 40 | [[:d:Q137446938|Q137446938]] | Jeeja Viola Isabelle Kempf | ജീവശാസ്ത്രജ്ഞ(ൻ) (*1978) ♀ | [[കണ്ണൂർ]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | |- | style='text-align:right'| 41 | [[:d:Q32540073|Q32540073]] | Jessie Hill | [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്ട്രേലിയ]]-[[ന്യൂസീലൻഡ്|ന്യൂസീലൻഡ്]] singer-songwriter, ഗായകൻ, ഗായകൻ, പാട്ടെഴുത്തുകാരൻ, producer (fl. 2008–) ♀ | [[വെല്ലിംഗ്ടൺ]] | | | |- | style='text-align:right'| 42 | [[:d:Q124325985|Q124325985]] | Jisha Elizabeth | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പത്രപ്രവർത്തകർ]] ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 43 | [[:d:Q124737186|Q124737186]] | Jomol Jose | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 44 | [[:d:Q133395073|Q133395073]] | Joy Michal Johnson | Person (*1971) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="1971" | 1971-05-25 | | |- | style='text-align:right'| 45 | [[:d:Q137105809|Q137105809]] | Jubna Irakkathil Jabbar | Person ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 46 | [[:d:Q130812089|Q130812089]] | Jyothilakshmi Vadassery | Agronomist (*1979) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1979" | 1979 | | |- | style='text-align:right'| 47 | [[:d:Q125629802|Q125629802]] | K. J. Shine | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക, [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപിക]] ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 48 | [[:d:Q138790856|Q138790856]] | Kavya Anil | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സിനിമാനടൻ (*1999) ♀ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1999" | 1999-05 | | |- | style='text-align:right'| 49 | [[:d:Q138679825|Q138679825]] | Lavanya Vikram | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] influencer, entrepreneur, content creator ♀; [[ഫിലിംഫെയർ പുരസ്കാരം]] | | | | |- | style='text-align:right'| 50 | [[:d:Q112506254|Q112506254]] | Lorraine Pe Symaco | University teacher (*1978) ♀ | | data-sort-value="1978" | 1978 | | |- | style='text-align:right'| 51 | [[:d:Q5698080|Q5698080]] | M ഹീര രാജഗോപാൽ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="1971" | 1971-12-29 | | |- | style='text-align:right'| 52 | [[:d:Q113553160|Q113553160]] | Maria Celina Kannanaikal | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] nun (1931–1957) ♀ | [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല]] | data-sort-value="1931" | 1931-02-13 | [[കണ്ണൂർ]] | data-sort-value="1957" | 1957-07-26 |- | style='text-align:right'| 53 | [[:d:Q114565030|Q114565030]] | Marina Kurup | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] immigrant (1620–1694) ♀; spouse of Ralph Batrich | [[കണ്ണൂർ]] | data-sort-value="1620" | 1620-07-23 | Waverton | data-sort-value="1694" | 1694-08-03 |- | style='text-align:right'| 54 | [[:d:Q130747456|Q130747456]] | Mathangi Ajithkumar | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ഗായകൻ (*2002) ♀ | [[പാലക്കാട് ജില്ല]] | data-sort-value="2002" | 2002 | | |- | style='text-align:right'| 55 | [[:d:Q112831450|Q112831450]] | Maya Jayapal | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ചരിത്രകാരൻ]] (*1941) ♀ | [[പാലക്കാട്]] | data-sort-value="1941" | 1941 | | |- | style='text-align:right'| 56 | [[:d:Q100994887|Q100994887]] | Maya the drag queen | ഡ്രാഗ് ക്യൂൻ (*1988) ♀ ♂ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1988" | 1988-10-12 | | |- | style='text-align:right'| 57 | [[:d:Q19754292|Q19754292]] | Meera Menon | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ]], [[തിരക്കഥാകൃത്ത്]] (*1953) ♀; Nora Ephron Prize | [[പാലക്കാട്]] | data-sort-value="1953" | 20th century | | |- | style='text-align:right'| 58 | [[:d:Q125542117|Q125542117]] | Monika Busam | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], model, voice actor (fl. 2022–) ♀ | [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]] | | | |- | style='text-align:right'| 59 | [[:d:Q112184750|Q112184750]] | Nalini Warriar | [[കാനഡ|കാനഡ]]-[[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ, short story writer, molecular biologist (*1954) ♀; prix McAuslan | [[കേരളം]] | data-sort-value="1954" | 1954 | | |- | style='text-align:right'| 60 | [[:d:Q126150822|Q126150822]] | Namita Krishnamurthy | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ, model, [[അഭിനേതാവ്]], storyteller ♀ | [[തൊടുപുഴ]] | | | |- | style='text-align:right'| 61 | [[:d:Q115090734|Q115090734]] | Neena Madhu | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 62 | [[:d:Q136854285|Q136854285]] | Nisha James | [[യന്ത്രവിദഗ്ദ്ധൻ|എഞ്ചിനീയർ]] (*1985) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1985" | 1985 | | |- | style='text-align:right'| 63 | [[:d:Q133249033|Q133249033]] | P. Vimala | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പ്രൊഫസ്സർ]], ദ്വിഭാഷി (*1987) ♀ | കുളശേഖരം | data-sort-value="1987" | 1987-05-09 | | |- | style='text-align:right'| 64 | [[:d:Q98541007|Q98541007]] | P.K. Thressia | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[യന്ത്രവിദഗ്ദ്ധൻ|എഞ്ചിനീയർ]] (1924–1981) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1924" | 1924-03-12 | | data-sort-value="1981" | 1981-11-18 |- | style='text-align:right'| 65 | [[:d:Q27210418|Q27210418]] | Padmini Priyadarshini | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (1944–2016) ♀ | [[മാവേലിക്കര]] | data-sort-value="1944" | 1944 | | data-sort-value="2016" | 2016-01-17 |- | style='text-align:right'| 66 | [[:d:Q115796240|Q115796240]] | Pavithra Lakshmi | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 67 | [[:d:Q133578780|Q133578780]] | Prabitha Ivy Paranikulangara | Person (*1980) ♀ | [[തൃശ്ശൂർ]] | data-sort-value="1980" | 1980-02-19 | | |- | style='text-align:right'| 68 | [[:d:Q134290949|Q134290949]] | Prasanalakshmi Balaji | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ശാസ്ത്രജ്ഞൻ]], university teacher ♀ | മയിലാടുതുറൈ<br/>മയിലാടുതുറൈ ലോക്സഭാമണ്ഡലം | | | |- | style='text-align:right'| 69 | [[:d:Q137092805|Q137092805]] | Preshobha Kodackattumannil Peethambaran | Person ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 70 | [[:d:Q133392004|Q133392004]] | Raji Kurumathoor Parameshwaran | പ്രകൃതിജ്ഞ(ൻ) ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 71 | [[:d:Q134312546|Q134312546]] | Rakhimol Isaac | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] university teacher (*1980) ♀ | | data-sort-value="1980" | 1980-08-30 | | |- | style='text-align:right'| 72 | [[:d:Q57710094|Q57710094]] | Rehana Fathima | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1986) ♀ | [[കൊച്ചി]] | data-sort-value="1986" | 1986-05-30 | | |- | style='text-align:right'| 73 | [[:d:Q125644763|Q125644763]] | Remya Suresh | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സിനിമാനടൻ (*1982) ♀ | [[കോട്ടയം]] | data-sort-value="1982" | 1982-10-12 | | |- | style='text-align:right'| 74 | [[:d:Q124737199|Q124737199]] | Reshmi Jaydas | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 75 | [[:d:Q111701090|Q111701090]] | Ritsuko Notani | [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാൻ]] character designer, animator, key animator, sakuga kantoku, storyboard artist (*1965) ♀ | [[കൊച്ചി]] | data-sort-value="1965" | 1965-07-13 | | |- | style='text-align:right'| 76 | [[:d:Q102392222|Q102392222]] | Rohini Mohan | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പത്രപ്രവർത്തകർ]] ♀; Chameli Devi Jain Award for Outstanding Women Mediaperson | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 77 | [[:d:Q7416299|Q7416299]] | Sandhya Shantaram | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊച്ചി]] | data-sort-value="1931" | 1931-09-22 | [[മുംബൈ]] | data-sort-value="2025" | 2025-10-04 |- | style='text-align:right'| 78 | [[:d:Q133435009|Q133435009]] | Sangeetha Sasidharan | Person (*1996) ♀ | [[കൊച്ചി]] | data-sort-value="1996" | 1996 | | |- | style='text-align:right'| 79 | [[:d:Q97819061|Q97819061]] | Santha Bhaskar | Dancer, choreographer, artistic director (1939–2022) ♀; Cultural Medallion, Bintang Bakti Masyarakat, Singapore Women's Hall of Fame, Pingat Jasa Gemilang, Cultural Medallion for Dance | [[കേരളം]] | data-sort-value="1939" | 1939 | Tan Tock Seng Hospital | data-sort-value="2022" | 2022-02-26 |- | style='text-align:right'| 80 | [[:d:Q121200434|Q121200434]] | Sheeba George | Civil servant, [[ജില്ലാ കളക്ടർ]] ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 81 | [[:d:Q114092261|Q114092261]] | Shree Gopika | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], സിനിമാനടൻ, model (*1997) ♀ | [[പാലക്കാട്]] | data-sort-value="1997" | 1997-07-04 | | |- | style='text-align:right'| 82 | [[:d:Q136689772|Q136689772]] | Shreya Rukmini | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സിനിമാനടൻ (*1999) ♀ | [[പയ്യന്നൂർ]] | data-sort-value="1999" | 1999-10-31 | | |- | style='text-align:right'| 83 | [[:d:Q133431401|Q133431401]] | Siddapoor Sneha Bhat | Biochemist (*1992) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1992" | 1992 | | |- | style='text-align:right'| 84 | [[:d:Q124737216|Q124737216]] | Sindhu Nepolean | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] freelance journalist ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 85 | [[:d:Q124339728|Q124339728]] | Soon Li Wei | [[മലേഷ്യ|മലേഷ്യ]] [[പത്രപ്രവർത്തകർ]] ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 86 | [[:d:Q106078335|Q106078335]] | Sreeja Das | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀ | [[കൊച്ചി]] | | | |- | style='text-align:right'| 87 | [[:d:Q139501382|Q139501382]] | Sruthi Chandran | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person, Debian project leader ♀ | [[കണ്ണൂർ]] | | | |- | style='text-align:right'| 88 | [[:d:Q133381311|Q133381311]] | Sruthi Sreekumar | ജീവശാസ്ത്രജ്ഞ(ൻ) (*1989) ♀ | [[ആലപ്പുഴ]] | data-sort-value="1989" | 1989 | | |- | style='text-align:right'| 89 | [[:d:Q100307666|Q100307666]] | Subur Parthasarathy | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] educator (1911–1966) ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | data-sort-value="1911" | 1911 | | data-sort-value="1966" | 1966-10-11 |- | style='text-align:right'| 90 | [[:d:Q136862487|Q136862487]] | Sweety Ann Samuel | Person (*1994) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1994" | 1994 | | |- | style='text-align:right'| 91 | [[:d:Q139666673|Q139666673]] | Sylvana Q. Sinha | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person, Member of the 16th Kerala Legislative Assembly ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 92 | [[:d:Q107412397|Q107412397]] | T. V. Kumuthini | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], ഗായകൻ (1916–2000) ♀ | [[ആറ്റിങ്ങൽ]] | data-sort-value="1916" | 1916-10-13 | Royapettah | data-sort-value="2000" | 2000 |- | style='text-align:right'| 93 | [[:d:Q131481208|Q131481208]] | Thelma John David | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] diplomat (*1982) ♀ | | data-sort-value="1982" | 1982-08-21 | | |- | style='text-align:right'| 94 | [[:d:Q133382771|Q133382771]] | Tinu Vellappallil | Assistant physician (*1984) ♀ | [[കോട്ടയം]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | |- | style='text-align:right'| 95 | [[:d:Q139673015|Q139673015]] | Usha Vijayan | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person, Member of the 16th Kerala Legislative Assembly ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 96 | [[:d:Q130830098|Q130830098]] | Veena Mathew | Person ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 97 | [[:d:Q139676969|Q139676969]] | Vidya Balakrishnan | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person, Member of the 16th Kerala Legislative Assembly ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 98 | [[:d:Q102146232|Q102146232]] | Viji K. Sundar | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] university teacher (1943–2021) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1943" | 1943-03-18 | | data-sort-value="2021" | 2021-11-17 |- | style='text-align:right'| 99 | [[:d:Q136860972|Q136860972]] | Viji Nair | [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] (*1976) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1976" | 1976 | | |- | style='text-align:right'| 100 | [[:d:Q133415681|Q133415681]] | Vrinda Sreekumar | Person ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല]] | | | |- | style='text-align:right'| 101 | [[:d:Q16149015|Q16149015]] | അംബിക പിള്ള | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] make-up artist (*1953) ♀ | [[കൊല്ലം]] | data-sort-value="1953" | 1953-11-11 | | |- | style='text-align:right'| 102 | [[:d:Q4701778|Q4701778]] | അക്ഷ പാർദസാനി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | | data-sort-value="1991" | 1991-11-08 | | |- | style='text-align:right'| 103 | [[:d:Q23772491|Q23772491]] | അജിത ജയരാജൻ | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[തൃശ്ശൂർ]] | data-sort-value="1965" | 1965-10-02 | | |- | style='text-align:right'| 104 | [[:d:Q64781724|Q64781724]] | അജിത വിജയൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക (*1973) ♀ | [[തൃശ്ശൂർ]] | data-sort-value="1973" | 1973 | | |- | style='text-align:right'| 105 | [[:d:Q108727622|Q108727622]] | അഞ്ജന കെ ആർ | ഇന്ത്യൻ അഭിനേതാവ് | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="1994" | 1994-12-31 | | |- | style='text-align:right'| 106 | [[:d:Q17495789|Q17495789]] | അഞ്ജലി നായിഡു | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1981–) ♀ | | | | |- | style='text-align:right'| 107 | [[:d:Q62571046|Q62571046]] | അദിതി മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | data-sort-value="1992" | 1992-12-15 | | |- | style='text-align:right'| 108 | [[:d:Q80698598|Q80698598]] | അനു ശിവരാമൻ | ജഡ്ജ് (*1966) ♀ | [[എറണാകുളം]] | data-sort-value="1966" | 1966-05-25 | | |- | style='text-align:right'| 109 | [[:d:Q18589263|Q18589263]] | അനുഷ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="1978" | 1978-03-04 | | |- | style='text-align:right'| 110 | [[:d:Q20830882|Q20830882]] | അന്ന സുജാത മത്തായി | ഇന്ത്യൻ കവയിത്രി (മരണം 2023) | [[കേരളം]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-24 | | data-sort-value="2023" | 2023 |- | style='text-align:right'| 111 | [[:d:Q4779148|Q4779148]] | അപർണ പിള്ള | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | | | |- | style='text-align:right'| 112 | [[:d:Q4779152|Q4779152]] | അപർണ ബാജ്‌പായ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാൺപൂർ]] | data-sort-value="1990" | 1990-09-04 | | |- | style='text-align:right'| 113 | [[:d:Q4667981|Q4667981]] | അബിത | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | | | | |- | style='text-align:right'| 114 | [[:d:Q4667441|Q4667441]] | അഭിനയശ്രീ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="1988" | 1988-08 | | |- | style='text-align:right'| 115 | [[:d:Q63246970|Q63246970]] | അഭിരാമി അജയ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person (fl. 2012–) (*1997) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1997" | 1997 | | |- | style='text-align:right'| 116 | [[:d:Q58436309|Q58436309]] | അഭിരാമി സുരേഷ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി, മോഡൽ | [[കൊച്ചി]] | data-sort-value="1995" | 1995-10-09 | | |- | style='text-align:right'| 117 | [[:d:Q4802166|Q4802166]] | അരുണ മുച്ചർല | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]] | data-sort-value="1965" | 1965-09-13 | | |- | style='text-align:right'| 118 | [[:d:Q27916114|Q27916114]] | അരുണ സുന്ദരരാജൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] civil servant ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 119 | [[:d:Q50404814|Q50404814]] | അലീന റെജി | ഇന്ത്യൻ സൈക്കിൾ | [[ഓമശ്ശേരി ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ഓമശ്ശേരി ഗ്രാമ പഞ്ചായത്ത്]] | data-sort-value="1999" | 1999-05-05 | | |- | style='text-align:right'| 120 | [[:d:Q17189408|Q17189408]] | അലോക ലിഫ്രിങ്ക് | [[ബെൽജിയം|ബെൽജിയം]] സാഹിത്യകാരൻ (*1979) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1979" | 1979-07-19 | | |- | style='text-align:right'| 121 | [[:d:Q47541848|Q47541848]] | അശ്വതി ശ്രീകാന്ത് | ഇന്ത്യൻ റേഡിയോ അവതാരകയും ടെലിവിഷൻ അവതാരകയും എഴുത്തുകാരിയും | [[തൊടുപുഴ]] | data-sort-value="1986" | 1986-02-24 | | |- | style='text-align:right'| 122 | [[:d:Q22956893|Q22956893]] | അശ്വനി കിരൺ | വോളിബോൾ കളിക്കാരി | [[കേരളം]] | data-sort-value="1985" | 1985-05-15 | | |- | style='text-align:right'| 123 | [[:d:Q16019284|Q16019284]] | അശ്വിനി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | നെല്ലൂർ | data-sort-value="1969" | 1969-07-14 | | data-sort-value="2012" | 2012-09-23 |- | style='text-align:right'| 124 | [[:d:Q16734859|Q16734859]] | അസ്മ റഹീം | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 125 | [[:d:Q16202566|Q16202566]] | അസ്മിത സൂദ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഷിംല]] | data-sort-value="1989" | 1989-12-20 | | |- | style='text-align:right'| 126 | [[:d:Q4785556|Q4785556]] | അർച്ചന ഗുപ്ത | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ആഗ്ര]] | data-sort-value="1979" | 1979-05-28 | | |- | style='text-align:right'| 127 | [[:d:Q64211096|Q64211096]] | അർച്ചന രവി | ഇന്ത്യൻ മോഡൽ | [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] | data-sort-value="1996" | 1996-06-17 | | |- | style='text-align:right'| 128 | [[:d:Q7917889|Q7917889]] | അർച്ചന ശാസ്ത്രി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഹൈദരാബാദ്]] | data-sort-value="1989" | 1989-10-08 | | |- | style='text-align:right'| 129 | [[:d:Q69597853|Q69597853]] | ആനി ജോൺ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ജഡ്ജ് (*1957) ♀ | | data-sort-value="1957" | 1957-11-16 | | |- | style='text-align:right'| 130 | [[:d:Q115156677|Q115156677]] | ആരതി പൊടി | അഭിനേതാവ് | [[എറണാകുളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 131 | [[:d:Q16054428|Q16054428]] | ആരതി സാറ സുനിൽ | ബാഡ്മിന്റൺ പ്ലെയർ | [[കൊച്ചി]] | data-sort-value="1994" | 1994-10-01 | | |- | style='text-align:right'| 132 | [[:d:Q124399195|Q124399195]] | ആര്യ സലിം | മലയാള സിനിമാനടി | | data-sort-value="1989" | 1989-09-26 | | |- | style='text-align:right'| 133 | [[:d:Q61989025|Q61989025]] | ആശ സിൻഹ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] പോലീസ് ഓഫീസർ (*1956) ♀ | [[കോട്ടയം]] | data-sort-value="1956" | 1956-03-24 | | |- | style='text-align:right'| 134 | [[:d:Q100979693|Q100979693]] | ആശാ മേനോൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] ജഡ്ജ് (*1960) ♀ | [[പട്ടാമ്പി]] | data-sort-value="1960" | 1960-09-17 | | |- | style='text-align:right'| 135 | [[:d:Q47483386|Q47483386]] | ആശാലത രാധാകൃഷ്ണൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ, [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] (*1970) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1970" | 1970-05-13 | | |- | style='text-align:right'| 136 | [[:d:Q16149106|Q16149106]] | ആഷഗി ലാമിയ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[ഛായാഗ്രാഹകൻ]], television presenter (*1989) ♀ | [[തലശ്ശേരി]] | data-sort-value="1989" | 1989-03-06 | | |- | style='text-align:right'| 137 | [[:d:Q63699200|Q63699200]] | ആൻ ആമി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person (fl. 2016–) ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 138 | [[:d:Q17385869|Q17385869]] | ഇ.കെ. ഷീബ | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരി | [[പെരിന്തൽമണ്ണ]] | data-sort-value="1975" | 1975-08-20 | | |- | style='text-align:right'| 139 | [[:d:Q64994930|Q64994930]] | ഇന്ദിര നായർ | ഇന്ത്യൻ ചിത്രകാരി | [[ഗുരുവായൂർ|ഗുരുവായൂർ]]<br/>[[കേരളം]] | data-sort-value="1938" | 1938 | Val-David | data-sort-value="2018" | 2018-04-06 |- | style='text-align:right'| 140 | [[:d:Q50494983|Q50494983]] | ഇവാന | ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | data-sort-value="2000" | 2000-02-25 | | |- | style='text-align:right'| 141 | [[:d:Q5331053|Q5331053]] | ഈശ്വരി റാവു | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | Peddapuram mandal | data-sort-value="1973" | 1973-06-13 | | |- | style='text-align:right'| 142 | [[:d:Q18355947|Q18355947]] | ഉദയ താര നായർ | ഇന്ത്യൻ പത്രപ്രവർത്തക | [[കേരളം]] | data-sort-value="1947" | 1947-08-15 | | |- | style='text-align:right'| 143 | [[:d:Q7881014|Q7881014]] | ഉമാ ഗജപതി രാജു | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[പാലക്കാട്]] | data-sort-value="1953" | 1953-11-17 | | |- | style='text-align:right'| 144 | [[:d:Q7532422|Q7532422]] | ഊഹ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1970" | 1970-01-01 | | |- | style='text-align:right'| 145 | [[:d:Q121199667|Q121199667]] | എ ഗീത | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] civil servant, [[ജില്ലാ കളക്ടർ]] ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 146 | [[:d:Q22276799|Q22276799]] | എലീന കാതറിൻ അമോൺ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] model, beauty pageant contestant (*1990) ♀ | [[കൊച്ചി]] | data-sort-value="1990" | 1990-12-25 | | |- | style='text-align:right'| 147 | [[:d:Q24450449|Q24450449]] | എൻ. ജെ. നന്ദിനി | ഗായിക | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="1991" | 1991-08-05 | | |- | style='text-align:right'| 148 | [[:d:Q11056959|Q11056959]] | എൽ വിജയലക്ഷ്മി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[എറണാകുളം]] | data-sort-value="1943" | 1943 | | |- | style='text-align:right'| 149 | [[:d:Q19665153|Q19665153]] | ഏദൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | data-sort-value="1991" | 1991-05-01 | | |- | style='text-align:right'| 150 | [[:d:Q23900761|Q23900761]] | ഐമ സെബാസ്റ്റ്യൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കോട്ടയം]] | data-sort-value="1994" | 1994 | | |- | style='text-align:right'| 151 | [[:d:Q15707271|Q15707271]] | ഐശ്വര്യ ദേവൻ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബെംഗളൂരു]] | data-sort-value="1993" | 1993-12-21 | | |- | style='text-align:right'| 152 | [[:d:Q6360972|Q6360972]] | കഞ്ചൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | data-sort-value="1980" | 1980-04-17 | | |- | style='text-align:right'| 153 | [[:d:Q17411228|Q17411228]] | കമല കമലേഷ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊച്ചി]] | data-sort-value="1952" | 1952-10-07 | | data-sort-value="2025" | 2025-01-11 |- | style='text-align:right'| 154 | [[:d:Q4956663|Q4956663]] | കമ്‌ന ജെത്മലാനി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | data-sort-value="1985" | 1985-12-10 | | |- | style='text-align:right'| 155 | [[:d:Q6354975|Q6354975]] | കല്യാണി നായർ | ഇന്ത്യൻ ഗായിക | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="1901" | 20th century | | |- | style='text-align:right'| 156 | [[:d:Q6374806|Q6374806]] | കസ്തൂരി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="1974" | 1974-05-01 | | |- | style='text-align:right'| 157 | [[:d:Q20986415|Q20986415]] | കിഴക്കേപ്പാട്ട് രുക്മിണി മേനോൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]-[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] diplomat (1922–2009) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1922" | 1922-09-06 | [[ബെംഗളൂരു]] | data-sort-value="2009" | 2009-12-23 |- | style='text-align:right'| 158 | [[:d:Q96839191|Q96839191]] | കീർത്തി ഗോപിനാഥ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നടി | [[കോട്ടയം]] | data-sort-value="1977" | 1977-05-02 | | |- | style='text-align:right'| 159 | [[:d:Q6448628|Q6448628]] | കുട്ടി പദ്മിനി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="1956" | 1956-06-05 | | |- | style='text-align:right'| 160 | [[:d:Q16019122|Q16019122]] | കുമാരി തങ്കം | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="2011" | 2011-03-08 |- | style='text-align:right'| 161 | [[:d:Q6437449|Q6437449]] | കൃഷ്ണ കുമാരി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | Naihati | data-sort-value="1933" | 1933-03-06 | [[ബെംഗളൂരു]] | data-sort-value="2018" | 2018-01-24 |- | style='text-align:right'| 162 | [[:d:Q18210664|Q18210664]] | കെ ആർ വത്സല | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1962) ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="1962" | 1962-10-12 | | |- | style='text-align:right'| 163 | [[:d:Q16231757|Q16231757]] | കോമൽ ജാ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[റാഞ്ചി]] | data-sort-value="1987" | 1987-03-15 | | |- | style='text-align:right'| 164 | [[:d:Q13158764|Q13158764]] | കൽപന | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | South Canara District | data-sort-value="1943" | 1943-07-08 | Gotur, Belgaum | data-sort-value="1979" | 1979-05-12 |- | style='text-align:right'| 165 | [[:d:Q31119374|Q31119374]] | ഖൈറുനീസ എ | ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരി, പ്രഭാഷക, അക്കാദമിക്, കോളമിസ്റ്റ് | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 166 | [[:d:Q42579050|Q42579050]] | ഗംഗ സീതാംശു | ഇന്ത്യൻ പിന്നണി ഗായിക | [[കോഴിക്കോട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 167 | [[:d:Q5517537|Q5517537]] | ഗജാല | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | data-sort-value="1985" | 1985-05-19 | | |- | style='text-align:right'| 168 | [[:d:Q96211652|Q96211652]] | ഗായത്രി (മലയാളം നടി) | ഇന്ത്യൻ നടി | [[കോട്ടയം]] | | | |- | style='text-align:right'| 169 | [[:d:Q28648723|Q28648723]] | ഗായത്രി രെമ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2015–) ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 170 | [[:d:Q5528715|Q5528715]] | ഗായത്രി വിനോദ് | നർത്തകി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 171 | [[:d:Q5590129|Q5590129]] | ഗൗരി മുഞ്ജൽ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | data-sort-value="1985" | 1985-06-06 | | |- | style='text-align:right'| 172 | [[:d:Q5088608|Q5088608]] | ചായ സിംഗ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | data-sort-value="1976" | 1976-05-16 | | |- | style='text-align:right'| 173 | [[:d:Q18589140|Q18589140]] | ചിത്ര ഷെനോയ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | Hassan | data-sort-value="1978" | 1978-07-24 | | |- | style='text-align:right'| 174 | [[:d:Q17581411|Q17581411]] | ജമീല മാലിക് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊല്ലം]] | data-sort-value="1945" | 1945 | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="2020" | 2020-01-28 |- | style='text-align:right'| 175 | [[:d:Q6167455|Q6167455]] | ജയചിത്ര | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="1956" | 1956 | | |- | style='text-align:right'| 176 | [[:d:Q6167973|Q6167973]] | ജയശ്രീ ടി. | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | | data-sort-value="1953" | 1953 | | |- | style='text-align:right'| 177 | [[:d:Q15702291|Q15702291]] | ജാനകി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | Peddapuram mandal | data-sort-value="1949" | 1949-08-28 | | |- | style='text-align:right'| 178 | [[:d:Q1524716|Q1524716]] | ജിം | [[ജർമ്മനി|ജർമ്മനി]] ഗായകൻ (*1981) ♀ | [[കൊച്ചി]] | data-sort-value="1981" | 1981-04-03 | | |- | style='text-align:right'| 179 | [[:d:Q55433737|Q55433737]] | ജൂഡിറ്റ് ക്ലീറ്റസ് | വനിതാ ക്രിക്കറ്റ് താരം | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="1987" | 1987-11-01 | | |- | style='text-align:right'| 180 | [[:d:Q17581424|Q17581424]] | ജ്യോതി ലക്ഷ്മി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാഞ്ചീപുരം]] | data-sort-value="1948" | 1948-11-02 | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="2016" | 2016-08-08 |- | style='text-align:right'| 181 | [[:d:Q17305770|Q17305770]] | ജ്യോത്സ്ന ചന്ദോള | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | data-sort-value="1992" | 1992-04-15 | | |- | style='text-align:right'| 182 | [[:d:Q2392573|Q2392573]] | ടാനിയ ലൂയിസ് | ഓസ്ട്രേലിയയിൽ നിന്നുള്ള ബാഡ്മിന്റൺ താരം | [[എറണാകുളം]] | data-sort-value="1983" | 1983-08-28 | | |- | style='text-align:right'| 183 | [[:d:Q81328171|Q81328171]] | ടി.എസ്. രുക്മിണി | Academic (†2024) ♀ | [[കേരളം]] | | | data-sort-value="2024" | 2024-11-24 |- | style='text-align:right'| 184 | [[:d:Q137392381|Q137392381]] | ടിൻസി മാത്യു | ഇന്ത്യയിലെ NCLEX RN അധ്യാപികയും മെഡ്ലൈൻ അക്കാദമിയുടെ സഹസ്ഥാപകയും | [[തിരുവല്ല]] | data-sort-value="1987" | 1987-05-18 | | |- | style='text-align:right'| 185 | [[:d:Q65966081|Q65966081]] | ട്രീസ ജോളി | ബാഡ്മിന്റൺ പ്ലെയർ | [[ചെറുപുഴ, കണ്ണൂർ]] | data-sort-value="2003" | 2003-05-27 | | |- | style='text-align:right'| 186 | [[:d:Q5219252|Q5219252]] | ഡാനിയേല സാക്കേൾ | [[ഓസ്ട്രിയ|ഓസ്ട്രിയ]] [[അഭിനേതാവ്]], model, സിനിമാനടൻ (fl. 2012–) (*1985) ♀ | [[വിയന്ന]] | data-sort-value="1985" | 1985-03-26 | | |- | style='text-align:right'| 187 | [[:d:Q87458899|Q87458899]] | ഡിംപിൾ റോസ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ നടി | | | | |- | style='text-align:right'| 188 | [[:d:Q41449825|Q41449825]] | ഡിനി ഡനിയൽ | Person (*1984) ♀ | | data-sort-value="1984" | 1984-11 | | |- | style='text-align:right'| 189 | [[:d:Q29566518|Q29566518]] | ഡെൽന ഡേവിസ് | ഇന്ത്യൻ നടി | [[തൃശ്ശൂർ]] | data-sort-value="1993" | 1993-07-29 | | |- | style='text-align:right'| 190 | [[:d:Q7683901|Q7683901]] | തനു റോയ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊൽക്കത്ത]] | data-sort-value="1990" | 1990-12-26 | | |- | style='text-align:right'| 191 | [[:d:Q16198930|Q16198930]] | താഷു കൗശിക് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാൺപൂർ]] | | | |- | style='text-align:right'| 192 | [[:d:Q16202791|Q16202791]] | ത്രിശ്ശൂർ എൽസി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തൃശ്ശൂർ]] | data-sort-value="1951" | 1951-07-19 | | |- | style='text-align:right'| 193 | [[:d:Q16200314|Q16200314]] | ദിപ ഷാ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | | | |- | style='text-align:right'| 194 | [[:d:Q5284707|Q5284707]] | ദിവ്യ എസ് മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ ഗായിക | [[കേരളം]] | data-sort-value="1992" | 1992-03-14 | | |- | style='text-align:right'| 195 | [[:d:Q19357170|Q19357170]] | ദീപ ഗോപാലൻ വാധ്വ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] diplomat ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 196 | [[:d:Q3912060|Q3912060]] | ദീപതി നമ്പ്യാർ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[പൂണെ]] | data-sort-value="1986" | 1986-07-11 | | |- | style='text-align:right'| 197 | [[:d:Q62764175|Q62764175]] | ദീപ്തി വിധു പ്രതാപ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2002–) (*1984) ♀ | [[കൊല്ലം]] | data-sort-value="1984" | 1984-04-04 | | |- | style='text-align:right'| 198 | [[:d:Q5267043|Q5267043]] | ദേവിക | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="1943" | 1943-04-25 | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="2002" | 2002-05-02<br/>2002-04-25 |- | style='text-align:right'| 199 | [[:d:Q47493005|Q47493005]] | ധന്യ വർമ്മ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] television presenter ♀ | [[തിരുവല്ല]] | | | |- | style='text-align:right'| 200 | [[:d:Q41690346|Q41690346]] | നന്ദിനി നായർ | നടി | [[തിരുവല്ല]] | | | |- | style='text-align:right'| 201 | [[:d:Q16201800|Q16201800]] | നന്ദിനി റായ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[സെക്കന്ദ്രാബാദ്]] | data-sort-value="1988" | 1988-09-18 | | |- | style='text-align:right'| 202 | [[:d:Q59914423|Q59914423]] | നഫീസ | Person ♀ | കാവതികളം | | | |- | style='text-align:right'| 203 | [[:d:Q59385784|Q59385784]] | നയൻതാര ചക്രവർത്തി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="2002" | 2002 | | |- | style='text-align:right'| 204 | [[:d:Q3652147|Q3652147]] | നവനീത് കൗർ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | data-sort-value="1986" | 1986-01-03 | | |- | style='text-align:right'| 205 | [[:d:Q6982712|Q6982712]] | നവ്യ നടരാജൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | | data-sort-value="1987" | 1987-08-25 | | |- | style='text-align:right'| 206 | [[:d:Q16734255|Q16734255]] | നികേഷ പട്ടേൽ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബിർമിങ്ഹാം]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-20 | | |- | style='text-align:right'| 207 | [[:d:Q17386464|Q17386464]] | നിത്യ രവീന്ദ്രർ | ഇന്ത്യൻ നടി | [[ഇന്ത്യ]] | | | |- | style='text-align:right'| 208 | [[:d:Q100728314|Q100728314]] | നിത്യ രാമൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] urban activist, council member (*1981) ♀; member of Democratic Socialists of America | [[കേരളം]] | data-sort-value="1981" | 1981-07-28 | | |- | style='text-align:right'| 209 | [[:d:Q13653610|Q13653610]] | നിരോഷ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊളംബോ]] | data-sort-value="1971" | 1971-01-23 | | |- | style='text-align:right'| 210 | [[:d:Q6986875|Q6986875]] | നീന ഗുപ്ത | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-04 | | |- | style='text-align:right'| 211 | [[:d:Q19972652|Q19972652]] | നേഹ രത്നാകരൻ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കണ്ണൂർ]] | data-sort-value="1997" | 1997-03-24 | | |- | style='text-align:right'| 212 | [[:d:Q17141245|Q17141245]] | പല്ലതാട്കാ പ്രമോദ കുമാരി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] materials scientist ♀ | Pallathadka | | | |- | style='text-align:right'| 213 | [[:d:Q9019836|Q9019836]] | പാർവതി മെൽട്ടൺ | അമേരിക്കൻ ചലചിത്ര നടൻ | [[കാലിഫോർണിയ]] | data-sort-value="1983" | 1983-01-07 | | |- | style='text-align:right'| 214 | [[:d:Q104870164|Q104870164]] | പുണ്യാ എലിസബത്ത് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1994) ♀ | [[കോട്ടയം]] | data-sort-value="1994" | 1994-07-18 | | |- | style='text-align:right'| 215 | [[:d:Q16165887|Q16165887]] | പൂജ രാമചന്ദ്രൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | data-sort-value="1984" | 1984-03-22 | | |- | style='text-align:right'| 216 | [[:d:Q18637648|Q18637648]] | പൂജിത മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | data-sort-value="1988" | 1988-06-29 | | |- | style='text-align:right'| 217 | [[:d:Q7228697|Q7228697]] | പൂനം കൗർ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഹൈദരാബാദ്]] | data-sort-value="1983" | 1983-10-09 | | |- | style='text-align:right'| 218 | [[:d:Q16201721|Q16201721]] | പ്രിയ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | | data-sort-value="1970" | 1970-03-21 | | |- | style='text-align:right'| 219 | [[:d:Q88405013|Q88405013]] | പ്രിയ എബ്രഹാം | ഗവേഷക | [[കോട്ടയം]] | | | |- | style='text-align:right'| 220 | [[:d:Q17131115|Q17131115]] | പ്രിയദർശിനി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], [[പിന്നണി ഗായകർ]], ഗവേഷകൻ, ഗായകൻ (fl. 2003–) ♀ | [[ചെന്നൈ]] | | | |- | style='text-align:right'| 221 | [[:d:Q92152403|Q92152403]] | പ്രിൻസി സേവ്യർ | [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലി]]-[[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] nurse (1965–2020) ♀ | [[അങ്കമാലി]] | data-sort-value="1965" | 1965 | [[കൊളോൺ]] | data-sort-value="2020" | 2020-04-20 |- | style='text-align:right'| 222 | [[:d:Q7239769|Q7239769]] | പ്രീതി കമല | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="1986" | 1986-02-21 | | |- | style='text-align:right'| 223 | [[:d:Q2108347|Q2108347]] | പ്രീതി നായർ | ബ്രിട്ടീഷ് എഴുത്തുകാരി | [[കേരളം]] | data-sort-value="1971" | 1971 | | |- | style='text-align:right'| 224 | [[:d:Q7240187|Q7240187]] | പ്രേമ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | data-sort-value="1977" | 1977-01-06 | | |- | style='text-align:right'| 225 | [[:d:Q7240194|Q7240194]] | പ്രേമ കുര്യൻ | ഇന്ത്യൻ-അമേരിക്കൻ സാമൂഹ്യശാസ്ത്രജ്ഞ (ജനനം 1963) | [[തിരുവല്ല]] | data-sort-value="1963" | 1963-05-10 | | |- | style='text-align:right'| 226 | [[:d:Q27978753|Q27978753]] | പ്രേമി വിശ്വനാഥ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | data-sort-value="1992" | 1992-12-02 | | |- | style='text-align:right'| 227 | [[:d:Q5452170|Q5452170]] | ഫിറോസ ബീഗം | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 228 | [[:d:Q105581809|Q105581809]] | ഫൗസിയ മാമ്പറ്റ | കേരളത്തിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യ വനിതാ ഫുട്ബോൾ പരിശീലകയും കളിക്കാരിയും | [[കോഴിക്കോട്]] | data-sort-value="1968" | 1968 | | data-sort-value="2021" | 2021 |- | style='text-align:right'| 229 | [[:d:Q16200332|Q16200332]] | ഫർഹീൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="1973" | 1973 | | |- | style='text-align:right'| 230 | [[:d:Q104541756|Q104541756]] | ബി സുജാതാ ദേവി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സഞ്ചാര സാഹിത്യകാരൻ, [[കവി]] (†2018) ♀; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി പുരസ്കാരം]]; child of [[ബോധേശ്വരൻ]] | | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="2018" | 2018-06-23 |- | style='text-align:right'| 231 | [[:d:Q117354087|Q117354087]] | ബി. സുജാത ദേവി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] സാഹിത്യകാരൻ (1946–2018) ♀ | | data-sort-value="1946" | 1946 | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="2018" | 2018-06-23 |- | style='text-align:right'| 232 | [[:d:Q816189|Q816189]] | ബെൽസി | [[ഇറ്റലി|ഇറ്റലി]] ഗായകൻ (*1984) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1984" | 1984-12-23 | | |- | style='text-align:right'| 233 | [[:d:Q97704199|Q97704199]] | ബ്ലെസ്സി കുര്യൻ | ഇന്ത്യൻ നടി | [[കോട്ടയം]] | data-sort-value="1991" | 1991 | | |- | style='text-align:right'| 234 | [[:d:Q18124379|Q18124379]] | ഭുവനേശ്വരി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | Chittoor | data-sort-value="1975" | 1975-06-04 | | |- | style='text-align:right'| 235 | [[:d:Q6750452|Q6750452]] | മഞ്ജുള വിജയകുമാർ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | | data-sort-value="1953" | 1953-09-09 | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="2013" | 2013-07-23 |- | style='text-align:right'| 236 | [[:d:Q15695391|Q15695391]] | മധുമിഥ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഹൈദരാബാദ്]] | data-sort-value="1984" | 1984-08-20 | | |- | style='text-align:right'| 237 | [[:d:Q16201368|Q16201368]] | മനോചിത്ര | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാഞ്ചീപുരം]] | data-sort-value="1993" | 1993-03-18 | | |- | style='text-align:right'| 238 | [[:d:Q18044750|Q18044750]] | മനോചിത്ര | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1983–) ♀; child of T. S. Balaiah | | | | |- | style='text-align:right'| 239 | [[:d:Q6797611|Q6797611]] | മയൂരി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കൊൽക്കത്ത]] | data-sort-value="1983" | 1983 | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="2005" | 2005-06-16 |- | style='text-align:right'| 240 | [[:d:Q56485573|Q56485573]] | മയ്മോൾ റോക്കി | ഇന്ത്യൻ വനിതാ ഫുട്ബോൾ താരം | [[കേരളം]] | data-sort-value="1980" | 1980-05-19 | | |- | style='text-align:right'| 241 | [[:d:Q16201037|Q16201037]] | മാധുരി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മധുര]] | | | |- | style='text-align:right'| 242 | [[:d:Q117735397|Q117735397]] | മാനസി | മലയാള സാഹിത്യത്തിലെ എഴുത്തുകാരി | | data-sort-value="1948" | 1948-05-04 | | |- | style='text-align:right'| 243 | [[:d:Q16201066|Q16201066]] | മാനസി വീതിനൽ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മനാമ]] | | | |- | style='text-align:right'| 244 | [[:d:Q1895206|Q1895206]] | മാർഗ്ഗരീത്ത വളപ്പില | സെന്റ് ജോസഫ് ഓഫ് സെന്റ് മാർക്ക് കോൺഗ്രിഗേഷനിലെ കന്യാസ്ത്രീ | [[കേരളം]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | |- | style='text-align:right'| 245 | [[:d:Q17479437|Q17479437]] | മാവേലിക്കര പൊന്നമ്മ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | | | | data-sort-value="1995" | 1995-09-06 |- | style='text-align:right'| 246 | [[:d:Q6807604|Q6807604]] | മീനാക്ഷി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="1985" | 1985-02-17 | | |- | style='text-align:right'| 247 | [[:d:Q15217667|Q15217667]] | മീനാക്ഷി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര നടി | [[കൊൽക്കത്ത]] | data-sort-value="1968" | 1968-08-06 | | |- | style='text-align:right'| 248 | [[:d:Q6807608|Q6807608]] | മീനാക്ഷി ദീക്ഷിത്ത് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | data-sort-value="1988" | 1988-10-12 | | |- | style='text-align:right'| 249 | [[:d:Q16201282|Q16201282]] | മൃദുല മുരളി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[എറണാകുളം]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-08 | | |- | style='text-align:right'| 250 | [[:d:Q97460937|Q97460937]] | മൃദുല വിജയ് | ഇന്ത്യൻ നടി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 251 | [[:d:Q6809083|Q6809083]] | മേഘ്‌ന നായിഡു | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[വിജയവാഡ]] | data-sort-value="1978" | 1978-09-19<br/>1980-09-19 | | |- | style='text-align:right'| 252 | [[:d:Q61810046|Q61810046]] | മേരി ജോസഫ് | കേരള ഹൈക്കോടതി ജഡ്ജി | [[എളംകുളം]] | data-sort-value="1962" | 1962-06-02 | | |- | style='text-align:right'| 253 | [[:d:Q23059263|Q23059263]] | മേരി ഹെസ്സെ | [[അധ്യാപകൻ|അദ്ധ്യാപിക]] (1842–1902) ♀; child of [[ഹെർമൻ ഗുണ്ടർട്ട്]], Julie Gundert; spouse of Johannes Hesse | [[തലശ്ശേരി]] | data-sort-value="1842" | 1842-10-18 | Calw | data-sort-value="1902" | 1902-04-24 |- | style='text-align:right'| 254 | [[:d:Q16200361|Q16200361]] | മോണൽ ഗജ്ജർ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | data-sort-value="1991" | 1991-05-13 | | |- | style='text-align:right'| 255 | [[:d:Q58763927|Q58763927]] | മൗസം മക്കാർ | ഇന്ത്യൻ വംശജനായ അമേരിക്കൻ നടനും നിർമ്മാതാവും | [[കേരളം]] | data-sort-value="1950" | 20th century | | |- | style='text-align:right'| 256 | [[:d:Q7279109|Q7279109]] | രചന മൗര്യ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | data-sort-value="1987" | 1987-07-21 | | |- | style='text-align:right'| 257 | [[:d:Q7285732|Q7285732]] | രജനി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | data-sort-value="1965" | 1965-07-27 | | |- | style='text-align:right'| 258 | [[:d:Q123244195|Q123244195]] | രഞ്ജുഷ മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ നടി (1988-2023) | [[കേരളം]] | data-sort-value="1988" | 1988 | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="2023" | 2023-10-30 |- | style='text-align:right'| 259 | [[:d:Q6122737|Q6122737]] | രതി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | data-sort-value="1982" | 1982-09-23 | | |- | style='text-align:right'| 260 | [[:d:Q7290395|Q7290395]] | രമ്യ ശ്രീ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[വിശാഖപട്ടണം]] | data-sort-value="1977" | 1977-08-15 | | |- | style='text-align:right'| 261 | [[:d:Q18918081|Q18918081]] | രവീണ രവി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]], voice actor (*1993) ♀; child of [[ശ്രീജാ രവി]] | [[കേരളം]] | data-sort-value="1993" | 1993-12-11 | | |- | style='text-align:right'| 262 | [[:d:Q7283095|Q7283095]] | രാഗിണി ദ്വിവേദി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | data-sort-value="1990" | 1990-05-24 | | |- | style='text-align:right'| 263 | [[:d:Q16344332|Q16344332]] | രാജശ്രീ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | Eluru | data-sort-value="1945" | 1945-08-31 | | |- | style='text-align:right'| 264 | [[:d:Q16201757|Q16201757]] | രാദു | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മുംബൈ]] | data-sort-value="1965" | 1965-02-29 | | |- | style='text-align:right'| 265 | [[:d:Q48700752|Q48700752]] | രാധിക നായർ | ഇന്ത്യൻ മോഡൽ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1991" | 1991-07-04 | | |- | style='text-align:right'| 266 | [[:d:Q61742239|Q61742239]] | രാധിക നായർ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] person ♀; spouse of [[സുരേഷ് ഗോപി]] | | | | |- | style='text-align:right'| 267 | [[:d:Q6752177|Q6752177]] | രാസി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | data-sort-value="1980" | 1980-07-29 | | |- | style='text-align:right'| 268 | [[:d:Q17413634|Q17413634]] | രുദ്ര | ഇന്ത്യൻ നടി | [[ഇന്ത്യ]] | | | |- | style='text-align:right'| 269 | [[:d:Q7380183|Q7380183]] | രൂപ മഞ്ജരി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | data-sort-value="1990" | 1990-08-19 | | |- | style='text-align:right'| 270 | [[:d:Q18085653|Q18085653]] | രൂപ ശ്രീ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="1974" | 1974-03-27 | | |- | style='text-align:right'| 271 | [[:d:Q16201770|Q16201770]] | രൂപാ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഹൈദരാബാദ്]] | data-sort-value="1967" | 1967-11-07 | | |- | style='text-align:right'| 272 | [[:d:Q97162575|Q97162575]] | രേഖാ രതീഷ് | ഇന്ത്യൻ നടി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 273 | [[:d:Q21285223|Q21285223]] | രോഹിണി മറിയം ഇഡിക്കുള | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[നീരേറ്റുപുറം]] | data-sort-value="1984" | 1984 | | |- | style='text-align:right'| 274 | [[:d:Q7279355|Q7279355]] | റേച്ചൽ പൗലോസ് | അമേരിക്കൻ അഭിഭാഷക | [[കേരളം]] | data-sort-value="1973" | 1973-03-12 | | |- | style='text-align:right'| 275 | [[:d:Q6495832|Q6495832]] | ലത കുര്യൻ രാജീവ് | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവ് | [[തിരുവനന്തപുരം]]<br/>[[കേരളം]] | data-sort-value="1964" | 1964-04-17 | | |- | style='text-align:right'| 276 | [[:d:Q55759726|Q55759726]] | ലത്തീഫ ബീബി കോയ | മലേഷ്യയിലെ വക്കീൽ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1973" | 1973-02-04 | | |- | style='text-align:right'| 277 | [[:d:Q33076994|Q33076994]] | ലിക്ഷി ജോസഫ് | ഇന്ത്യൻ ഹെപ്റ്റാത്തലിസ്റ്റ് | [[കേരളം]] | data-sort-value="1990" | 1990-02-17 | | |- | style='text-align:right'| 278 | [[:d:Q6551383|Q6551383]] | ലിന്റ അർസെനിയോ | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2001–) (*1978) ♀ | Galveston Island | data-sort-value="1978" | 1978-06-20 | | |- | style='text-align:right'| 279 | [[:d:Q7914350|Q7914350]] | വന്ദന മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തൃശ്ശൂർ]] | data-sort-value="1989" | 1989-06-10 | | |- | style='text-align:right'| 280 | [[:d:Q21462226|Q21462226]] | വാലന്റീൻ ദോബ്രീ | യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം ഓഫ് ഗ്രേറ്റ് ബ്രിട്ടൻ ആൻഡ് ഐർലൻഡ് ചിത്രകാരൻ, [[കവി]], എഴുത്തുകാരൻ (1894–1974) ♀; child of Sir Augustus Alexander Brooke-Pechell, 7th Bt.; spouse of Bonamy Dobrée | [[കണ്ണൂർ]] | data-sort-value="1894" | 1894-11-02 | | data-sort-value="1974" | 1974-05-14 |- | style='text-align:right'| 281 | [[:d:Q61066262|Q61066262]] | വിജിത്ര | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | | | |- | style='text-align:right'| 282 | [[:d:Q66782193|Q66782193]] | വിജില ചിരപ്പാട് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[കവി]] ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 283 | [[:d:Q30230016|Q30230016]] | വിദ്യാ വതി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | data-sort-value="1994" | 1994-08-16 | | |- | style='text-align:right'| 284 | [[:d:Q7932417|Q7932417]] | വിനീത | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തമിഴ്‌നാട്]] | data-sort-value="1978" | 1978 | | |- | style='text-align:right'| 285 | [[:d:Q108582095|Q108582095]] | വിന്ദുജ വിക്രമൻ | ഇന്ത്യൻ നടി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="1993" | 1993-01-27 | | |- | style='text-align:right'| 286 | [[:d:Q7932334|Q7932334]] | വിന്ദ്യ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 287 | [[:d:Q7920155|Q7920155]] | വെന്നിര ആഡായി നിർമ്മല | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കുംഭകോണം]] | data-sort-value="1948" | 1948-06-27 | | |- | style='text-align:right'| 288 | [[:d:Q245862|Q245862]] | വൈഭവി മർച്ചന്റ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="1975" | 1975-12-17 | | |- | style='text-align:right'| 289 | [[:d:Q16885595|Q16885595]] | ശകുന്തള ഷെട്ടി ടി | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | Perla, Kasaragod | data-sort-value="1947" | 1947-03-01 | | |- | style='text-align:right'| 290 | [[:d:Q108017856|Q108017856]] | ശരണ്യ ശശി | ഇന്ത്യൻ നടി (1986-2021) | [[പഴയങ്ങാടി]] | data-sort-value="1986" | 1986 | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="2021" | 2021-08-09 |- | style='text-align:right'| 291 | [[:d:Q64001786|Q64001786]] | ശസിയ ലിമി മാലിക് | ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തക | | | | |- | style='text-align:right'| 292 | [[:d:Q29554957|Q29554957]] | ശാന്ത ടൈറ്റസ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2015–) (*1991) ♀ | [[കൊച്ചി]] | data-sort-value="1991" | 1991-11-28 | | |- | style='text-align:right'| 293 | [[:d:Q19561526|Q19561526]] | ശാലു മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ നടി | [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] | data-sort-value="1963" | 1963-10-07 | | |- | style='text-align:right'| 294 | [[:d:Q65681314|Q65681314]] | ശിവാനി മേനോൻ | ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി | [[തൃശ്ശൂർ]] | data-sort-value="2007" | 2007 | | |- | style='text-align:right'| 295 | [[:d:Q18720273|Q18720273]] | ശ്യാമ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1986–) (1948–1993) ♀ | | data-sort-value="1948" | 1948-12-03 | | data-sort-value="1993" | 1993 |- | style='text-align:right'| 296 | [[:d:Q17403239|Q17403239]] | ശ്രീജ ചന്ദ്രൻ | നടി | [[തിരുവല്ല]] | data-sort-value="1986" | 1986-08-06 | | |- | style='text-align:right'| 297 | [[:d:Q64667935|Q64667935]] | ശ്രീദേവി ഉണ്ണി | നർത്തകിയും നടിയും | [[കോഴിക്കോട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 298 | [[:d:Q21849784|Q21849784]] | ശ്രീദേവിക | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2004–) (*1984) ♀ | [[പാലക്കാട്]] | data-sort-value="1984" | 1984-05 | | |- | style='text-align:right'| 299 | [[:d:Q91462024|Q91462024]] | ശ്രീധന്യ സുരേഷ് | Person ♀ | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 300 | [[:d:Q27673476|Q27673476]] | ശ്രീയ രമേഷ് | നടി | [[കാസർഗോഡ്]] | | | |- | style='text-align:right'| 301 | [[:d:Q20740913|Q20740913]] | ശ്രീലക്ഷ്മി ഗോവിന്ദൻ | ഇന്ത്യൻ നർത്തകി | [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] | data-sort-value="1980" | 1980-06-01 | | |- | style='text-align:right'| 302 | [[:d:Q7504343|Q7504343]] | ശ്രുതി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | Hassan | data-sort-value="1975" | 1975-09-18 | | |- | style='text-align:right'| 303 | [[:d:Q65049805|Q65049805]] | ശ്രുതി ശശിധരൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[പിന്നണി ഗായകർ]] (fl. 2017–) (*1993) ♀ | [[കോഴിക്കോട്]] | data-sort-value="1993" | 1993 | | |- | style='text-align:right'| 304 | [[:d:Q15991592|Q15991592]] | ഷാലിൻ സോയ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കോഴിക്കോട്]] | data-sort-value="1997" | 1997-02-22 | | |- | style='text-align:right'| 305 | [[:d:Q58200038|Q58200038]] | ഷീബ സാമുവൽ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[യന്ത്രവിദഗ്ദ്ധൻ|എഞ്ചിനീയർ]], [[കമ്പ്യൂട്ടർ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ|കമ്പ്യൂട്ടർ ഗവേഷകൻ]] (*1989) ♀ | | data-sort-value="1989" | 1989 | | |- | style='text-align:right'| 306 | [[:d:Q7492340|Q7492340]] | ഷീല കൗർ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="1989" | 1989-08-02 | | |- | style='text-align:right'| 307 | [[:d:Q18720248|Q18720248]] | ഷെമ്പക | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 1991–) ♀ | [[തൂത്തുക്കുടി|തൂത്തുക്കുടി തുറമുഖം]] | | | |- | style='text-align:right'| 308 | [[:d:Q7495009|Q7495009]] | ഷെറിൻ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | data-sort-value="1985" | 1985-05-05 | | |- | style='text-align:right'| 309 | [[:d:Q61722516|Q61722516]] | ഷൈനി ബെഞ്ചമിൻ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] documentary filmmaker, [[ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ]] (*1971) ♀ | [[കൊല്ലം]] | data-sort-value="1971" | 1971 | | |- | style='text-align:right'| 310 | [[:d:Q7489442|Q7489442]] | ഷർബാനി മുഖർജി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1969" | 1969 | | |- | style='text-align:right'| 311 | [[:d:Q7417915|Q7417915]] | സംഗീത | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | വാറങ്കൽ | | | |- | style='text-align:right'| 312 | [[:d:Q24705411|Q24705411]] | സംഗീത അയ്യർ | സംവിധായകയും ചലച്ചിത്ര നിർമ്മാതാവും | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 313 | [[:d:Q16240198|Q16240198]] | സംസ്കൃതി ഷേണായ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2012–) (*1998) ♀ | [[കൊച്ചി]] | data-sort-value="1998" | 1998 | | |- | style='text-align:right'| 314 | [[:d:Q126486603|Q126486603]] | സജീവൻ സജന | ഇന്ത്യൻ ക്രിക്കറ്റ് താരം (ജനനം 1995) | [[മാനന്തവാടി]] | data-sort-value="1995" | 1995 | | |- | style='text-align:right'| 315 | [[:d:Q90393613|Q90393613]] | സജ്ന നജാം | ഇന്ത്യൻ നൃത്തസംവിധായകൻ | [[ചിറയിൻകീഴ് ബ്ലോക്ക് പഞ്ചായത്ത്]] | data-sort-value="1971" | 1971 | | |- | style='text-align:right'| 316 | [[:d:Q21004801|Q21004801]] | സന അൽതാഫ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[എറണാകുളം]] | data-sort-value="1999" | 1999-06-06 | | |- | style='text-align:right'| 317 | [[:d:Q16832084|Q16832084]] | സനം ഷെട്ടി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (fl. 2012–) (*1993) ♀ | [[ബെംഗളൂരു]] | data-sort-value="1993" | 1993 | | |- | style='text-align:right'| 318 | [[:d:Q16832086|Q16832086]] | സന്യാതാര | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | | | |- | style='text-align:right'| 319 | [[:d:Q21932381|Q21932381]] | സബിത ബീഗം | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] വക്കീൽ, രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക ♀ | [[കൊല്ലം]] | | | |- | style='text-align:right'| 320 | [[:d:Q64667905|Q64667905]] | സരസ ബാലുശ്ശേരി | ഇന്ത്യൻ നടി | [[ബാലുശ്ശേരി]] | | | |- | style='text-align:right'| 321 | [[:d:Q16202034|Q16202034]] | സലീമാ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | data-sort-value="1973" | 1973-11-04 | | |- | style='text-align:right'| 322 | [[:d:Q56486699|Q56486699]] | സവിത നമ്പ്രത്ത് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] designer ♀ | [[പാലക്കാട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 323 | [[:d:Q17465683|Q17465683]] | സാന്ദ്ര അമി | തെന്നിന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി, വീഡിയോ ജോക്കി | [[ഇടുക്കി ജില്ല]] | data-sort-value="1992" | 1992-06-05 | | |- | style='text-align:right'| 324 | [[:d:Q15446255|Q15446255]] | സാറ ചാക്കോ | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്|ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]-[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] [[ചരിത്രകാരൻ]], theologian, women's rights activist, university teacher, missionary (1905–1954) ♀ | [[തൃശ്ശൂർ]] | data-sort-value="1905" | 1905-02-13 | [[ലഖ്‌നൗ]] | data-sort-value="1954" | 1954-06-21 |- | style='text-align:right'| 325 | [[:d:Q7635609|Q7635609]] | സുജ വരുണി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="1985" | 1985-01-16 | | |- | style='text-align:right'| 326 | [[:d:Q16054458|Q16054458]] | സുധാ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 327 | [[:d:Q49722636|Q49722636]] | സുനന്യ കുരുവിള | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] squash player (*1999) ♀ | [[കൊച്ചി]] | data-sort-value="1999" | 1999-05-22 | | |- | style='text-align:right'| 328 | [[:d:Q17495917|Q17495917]] | സുബ്ബലക്ഷ്മി | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="1936" | 1936-04-21 | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="2023" | 2023-11-30 |- | style='text-align:right'| 329 | [[:d:Q7631262|Q7631262]] | സുഭാഷിനി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | | data-sort-value="1958" | 1958-10-18 | | |- | style='text-align:right'| 330 | [[:d:Q7636907|Q7636907]] | സുമ കനകല | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | data-sort-value="1975" | 1975-03-22 | | |- | style='text-align:right'| 331 | [[:d:Q40562431|Q40562431]] | സുരഭി സന്തോഷ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] ♀ | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | | |- | style='text-align:right'| 332 | [[:d:Q274139|Q274139]] | സുലേഖ മാത്യു | കാനഡയിലെ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കേരളം]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | |- | style='text-align:right'| 333 | [[:d:Q38190924|Q38190924]] | സുൽഫത്ത് | ചലചിത്ര നടൻറെ ജീവിതപങ്കാളി | | | | |- | style='text-align:right'| 334 | [[:d:Q67196906|Q67196906]] | സുശീല മിസ്ര | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] ഗായകൻ (1920–1998) ♀ | | data-sort-value="1920" | 1920 | | data-sort-value="1998" | 1998 |- | style='text-align:right'| 335 | [[:d:Q16202578|Q16202578]] | സൂര്യ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | | |- | style='text-align:right'| 336 | [[:d:Q16230639|Q16230639]] | സൂസൻ ജോർജ് | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[തിരുവനന്തപുരം]] | data-sort-value="1987" | 1987 | | |- | style='text-align:right'| 337 | [[:d:Q102499991|Q102499991]] | സൂസൻ വോൺ സുറി തോമസ് | [[സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്|സ്വിറ്റ്സർലാന്റ്]] രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക (*1961) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1961" | 1961-05-22 | | |- | style='text-align:right'| 338 | [[:d:Q7561685|Q7561685]] | സോണിയ അഗർവാൾ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | data-sort-value="1982" | 1982-03-28 | | |- | style='text-align:right'| 339 | [[:d:Q7562405|Q7562405]] | സോനു | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബെംഗളൂരു]] | data-sort-value="1990" | 1990-03-23 | | |- | style='text-align:right'| 340 | [[:d:Q7547563|Q7547563]] | സ്നേഹ ആനി ഫിലിപ്പ് | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]]-[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] [[ഭിഷ്വഗരൻ|ഡോക്ടർ]] (1969–2001) ♀ | [[കേരളം]] | data-sort-value="1969" | 1969-10-07 | [[ലോക വ്യാപാര കേന്ദ്രം]] | data-sort-value="2001" | 2001-09-11 |- | style='text-align:right'| 341 | [[:d:Q85493519|Q85493519]] | സ്നേഹ പാലിയേരി | [[ഇന്ത്യ|ഭാരതം]] [[അഭിനേതാവ്]] (*1993) ♀ | [[കണ്ണൂർ]] | data-sort-value="1993" | 1993 | | |- | style='text-align:right'| 342 | [[:d:Q99734950|Q99734950]] | സ്നേഹ ശ്രീകുമാർ | ഇന്ത്യൻ നടി | [[എറണാകുളം ജില്ല]] | data-sort-value="1986" | 1986-05-09 | | |- | style='text-align:right'| 343 | [[:d:Q18126169|Q18126169]] | സ്മിത നായർ ജെയിൻ | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[പൂണെ]] | data-sort-value="1969" | 1969-11-20 | | |- | style='text-align:right'| 344 | [[:d:Q7653909|Q7653909]] | സ്വർണമാല്യ | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെന്നൈ]] | data-sort-value="1981" | 1981-04-22 | | |- | style='text-align:right'| 345 | [[:d:Q3523662|Q3523662]] | സൗകാർ ജാനകി | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | രാജമന്ദ്രി | data-sort-value="1931" | 1931-12-12 | | |- | style='text-align:right'| 346 | [[:d:Q107673910|Q107673910]] | ഹരിത വി. കുമാർ | ഇന്ത്യൻ അഡ്‌മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ് ഓഫീസർ | [[നെയ്യാറ്റിൻകര]] | data-sort-value="1985" | 1985-11-21 | | |} {{Wikidata list end}} k7oltdidcys3ejz9hot1epsv3psrb1r 0 527569 4627148 4120867 2026-05-31T07:33:41Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627148 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography|name=കോസ്റ്റ നമൊയിൻസു|goals6=9|goals4=1|years5=2010–2013|clubs5=[[Zagłębie Lubin]]|caps5=61|goals5=3|years6=2013–2020|clubs6=[[AC Sparta Prague|Sparta Prague]]|caps6=146|years7=2020–|clubs4=→ [[Zagłębie Lubin]] (loan)|clubs7=[[കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സ്]]|caps7=2|goals7=0|totalcaps=|totalgoals=|nationalyears1=2015–2017|nationalteam1=[[Zimbabwe national football team|Zimbabwe]]|nationalcaps1=11|nationalgoals1=1|caps4=51|years4=2008–2010|fullname=കോസ്റ്റ നമോയിൻസു|years1=2005|image=Costa Nhamoinesu17.jpg|image_size=|caption=സ്പാർട്ടയിൽ നമോയിൻസു 2017ൽ|birth_date={{Birth date and age|df=yes|1986|1|6}}|birth_place=[[ഹരാരെ]], [[സിംബാബ്വേ]]|height=1.87 m<ref name="Soccerway"/>|position=[[Centre-back]],<ref name="kerala-news18"/> [[left-back]]<ref name="nft"/>|currentclub=[[കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സ്]]|clubnumber=26|clubs1=[[Amazulu FC (Zimbabwe)|AmaZulu]]|goals3=|caps1=|goals1=|years2=2006–2010|clubs2=[[Masvingo United F.C.|Masvingo United]]|caps2=|goals2=|years3=2007–2008|clubs3=→ KS Wisła Ustronianka (loan)|caps3=|club-update=20:41, 26 November 2020 (UTC)}}'''കോസ്റ്റ നമോയിൻസു''' (ജനുവരി 1986 ജനനം 6) [[ഇന്ത്യൻ സൂപ്പർ ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ സൂപ്പർ ലീഗിൽ]] [[കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സ്|കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സ് എഫ്സി]] ക്കുവേണ്ടി വൈസ് കാപ്റ്റനായും പ്രതിരോധനിരക്കാരനായുംകളിക്കുന്ന ഒരുപ്രൊഫഷണൽ [[ഫുട്ബോൾ|ഫുട്ബോളർ]] ആണ്. [[സിംബാബ്‌വെ|സിംബാബ്വെക്കാരനായ]] അദ്ദേഹം. മാസ്വിംഗോ യുണൈറ്റഡിനൊപ്പം സീനിയർ കരിയർ ആരംഭിച്ചു. 2008-ൽ അദ്ദേഹം പോളണ്ടിലേക്ക് ലോവർ-ലീഗ് ക്ലബായ കെ.എസ്. അവൻ സ്വിച്ച് ജഗ്łഎ̨ബിഎ ലുബിന് 2010 ൽ ജഗ്łഎ̨ബിഎ ലുബിന് ശാശ്വതമായി ഇൻ ചെയ്യുന്നതിന് മുമ്പ് രണ്ട് വർഷം വായ്പ. 2013 ൽ അദ്ദേഹം സ്പാർട്ട പ്രാഗിൽ ഒപ്പിട്ടു.<ref name="Soccerway">{{cite news|title=Costa Nhamoinesu profile|url=https://int.soccerway.com/players/costa-nhamoinesu/86591/|accessdate=18 June 2016|work=Soccerway|date=18 June 2016}}</ref> ഏഴ് വർഷം അവിടെ ചെലവഴിച്ച ശേഷം 2020 ൽ ക്ലബ് വിട്ട് [[ഇന്ത്യൻ സൂപ്പർ ലീഗ്]] ക്ലബ്ബായ [[കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സ്|കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സ് എഫ്‌സിയിൽ ചേർന്നു]] .സിംബാബ്‌വെ പ്രതിരോധ താരം കോസ്റ്റ നമോയിൻസു കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്‌സുമായി കരാറിൽ ഒപ്പുവച്ചു == ആദ്യകാലജീവിതം == [[ഹരാരെ|ഹരാരെയിൽ]] ജനിച്ച കോസ്റ്റ മാതാപിതാക്കളും നഗരത്തിലും മുത്തച്ഛനോടൊപ്പം ഗ്രാമപ്രദേശത്തും വളർന്നു. അവിടെ സ്ഥിരമായി താമസിക്കാൻ മാതാപിതാക്കളുടെ വീട്ടിൽ മതിയായ ഇടമില്ല, അതിനാൽ നഗരത്തിലുടനീളമുള്ള സുഹൃത്തുക്കളുമായും മറ്റ് ബന്ധുക്കളുമായും താമസിക്കാൻ അദ്ദേഹം നിർബന്ധിതനായി. മിഡിൽ സ്കൂളിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ ഒരു ക്ലബ്ബിനായി ഫുട്ബോൾ കളിക്കാൻ തുടങ്ങി, അത് വിദ്യാഭ്യാസ ഫീസും താമസവും നൽകി. == ക്ലബ് കരിയർ == === ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിന്റെ ആദ്യകാലം === മാസ്വിംഗോ യുണൈറ്റഡിനായി സിംബാബ്‌വെയിലെ ആദ്യ ലീഗിൽ കളിക്കുമ്പോൾ, പോളണ്ടിലേക്ക് അയച്ച ഒരു ഏജന്റാണ് നമോയിൻസുവിനെ കണ്ടെത്തിയത്, അവിടെ അഞ്ചാം ഡിവിഷൻ അമേച്വർ ടീമായ കെ എസ് വിസ ഉസ്ട്രോനിയകയ്ക്ക് വേണ്ടി കളിക്കാൻ തുടങ്ങി. === സാഗബി ലുബിൻ === 2008 ജൂലൈയിൽ, സാഗബി ലുബിനിൽ വായ്പയെടുത്ത് <ref>[http://www.90minut.pl/news.php?id=758274 Costa Nhamoinesu graczem Zagłębia Lubin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121014185855/http://www.90minut.pl/news.php?id=758274|date=14 October 2012}} 31 July 2008, 90minut.pl</ref> 2010 ൽ സ്ഥിരമായി ഒപ്പിടുന്നതിന് മുമ്പ്. <ref>[http://sport.interia.pl/raport/transfery/news/costa-nhamoinesu-i-martins-ekwueme-na-trzy-lata-w-zaglebiu,1501986 Costa Nhamoinesu i Martins Ekwueme na trzy lata w Zagłębiu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120318055206/http://sport.interia.pl/raport/transfery/news/costa-nhamoinesu-i-martins-ekwueme-na-trzy-lata-w-zaglebiu,1501986 |date=2012-03-18 }} 4 July 2010, interia.pl</ref> ലുബിനിൽ ആയിരുന്നപ്പോൾ, പോളിഷ് ലീഗിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന റേറ്റിംഗുള്ള ലെഫ്റ്റ് ബാക്ക് ആയി അദ്ദേഹം മാറി. === സ്പാർട്ട പ്രാഗ് === 2013 ൽ പോളണ്ടിൽ നിന്ന് പുറത്തുകടക്കാൻ അദ്ദേഹം ചെക്ക് സൈഡ് എസി സ്പാർട്ട പ്രാഗുമായി കരാർ ഒപ്പിട്ടു. റഷ്യ, ജർമ്മനി, തുർക്കി എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന് ഓഫറുകൾ ലഭിച്ചിരുന്നു. സ്പാർട്ട പ്രാഗിന് വേണ്ടി 2013 ജൂലൈ 21 ന് വൈസോസിന ജിഹ്ലാവയ്‌ക്കെതിരെ 4–1ന് ജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2013/07/21/czech-republic/czech-liga/fc-vysocina-jihlava/ac-sparta-praha/1491321/|title=Vysočina Jihlava vs. Sparta Prague – 21 July 2013 – Soccerway|website=int.soccerway.com}}</ref> ക്ലബ്ബിനായുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ ലീഗ് ഗോൾ 2013 ഓഗസ്റ്റ് 31 ന് ബാനക് ഓസ്ട്രാവയ്‌ക്കെതിരെ 4-1 ന് ജയിച്ചു. 64 ആം മിനുട്ടിൽ നേടിയ ഗോൾ, 26 ആം ഗോളിൽ നേടിയ സ്വന്തം ഗോളിനായി. <ref>{{Cite web|url=https://int.soccerway.com/matches/2013/08/31/czech-republic/czech-liga/ac-sparta-praha/fc-banik-ostrava/1491372/|title=Sparta Prague vs. Banik Ostrava – 31 August 2013 – Soccerway|website=int.soccerway.com}}</ref> 34 കാരന്റെ കരാർ പുതുക്കേണ്ടെന്ന് ക്ലബ് തീരുമാനിച്ചതിനെത്തുടർന്ന് 2020 ജൂലൈയിൽ നമോയിൻസു ക്ലബ് വിടുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. സ്പാർട്ട പ്രാഗിനൊപ്പം ഏഴു വർഷം ചെലവഴിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.sport.cz/fotbal/ceska-1-liga/clanek/1522853-dojemne-sbohem-costa-ve-sparte-konci-s-fanousky-se-louci-pusobivym-videem.html|title=Dojemné sbohem! Costa ve Spartě končí, s fanoušky se loučí působivým videem|date=14 July 2020|website=sport.cz}}</ref> ചെക്ക് ടീമിനെ നായകനാക്കിയ ആദ്യ ആഫ്രിക്കൻ കളിക്കാരനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. <ref>{{Cite web|url=https://www.theweek.in/news/sports/2020/10/10/isl-who-is-costa-nhamoinesu-kerala-blasters-latest-signing.html|title=ISL: Who is Costa Nhamoinesu, Kerala Blasters' latest signing?|access-date=2020-10-10|website=The Week|language=en}}</ref> === കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സ് === 2020 ഒക്ടോബർ 10 ന് [[ഇന്ത്യൻ സൂപ്പർ ലീഗ്]] ടീമായ [[കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സ്|കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സ് എഫ്‌സിയിൽ]] ഒരു വർഷത്തെ കരാറിൽ നമോയിൻസു ചേർന്നതായി official ദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. <ref name="kerala-news18">{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/sports/isl-kerala-blasters-sign-zimbabwean-international-defender-costa-nhamoinesu-2949497.html|title=ISL: Kerala Blasters Sign Zimbabwean International Defender Costa Nhamoinesu|access-date=2020-10-10|website=News18}}</ref> ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സിനായി ഒപ്പിട്ടതിലൂടെ ക്ലബ്ബിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ [[സിംബാബ്‌വെ]] കളിക്കാരനായി. <ref>{{Cite web|url=https://malayalam.indianexpress.com/sports/kerala-blasters-fc-new-signing-zimbabwean-international-defender-costa-nhamoinesu-425189/|title=പ്രതിരോധത്തിലെ കാളക്കൂറ്റൻ; സിംബാബ്‌വെ താരം കോസ്റ്റയെ ക്ലബ്ബിലെത്തിച്ച് കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സ്|access-date=2020-10-10|date=2020-10-10|website=Indian Express Malayalam|language=ml}}</ref> 2020 നവംബർ 18 ന് ക്ലബ്ബിന്റെ പുതിയ സീസണിന് മുന്നോടിയായി ക്യാപ്റ്റനായി അദ്ദേഹത്തെ നിയമിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.sportskeeda.com/indian-football/news-isl-2020-21-kerala-blasters-name-three-captains-season|title=ISL 2020/21: Kerala Blasters name three captains for the season|access-date=2020-11-19|last=Raghunathan|first=Abhijit|date=2020-11-18|website=www.sportskeeda.com|language=en-us}}</ref> 2020 നവംബർ 20 ന് എടി‌കെ മോഹൻ ബഗാനെതിരായ മത്സരത്തിൽ ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സിനായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സിന് 1-0 തോൽവി. <ref>{{Cite web|url=https://www.goal.com/en/news/isl-kerala-blasters-toothless-need-time-atk-mohun-bagan/t0lukmnmxel41x7sdww3bqr75|title=Toothless Kerala Blasters will need time to settle in {{!}} Goal.com|access-date=2020-11-21|website=www.goal.com}}</ref> == അന്താരാഷ്ട്ര കരിയർ == സിംബാബ്‌വെ ദേശീയ ടീമിന്റെ ഭാഗമാണ് നമോയിൻസു. <ref>[http://www.90minut.pl/news/135/news1359729-Costa-Nhamoinesu-powolany-do-kadry-Zimbabwe.html Costa Nhamoinesu powołany do kadry Zimbabwe] 27 September 2010, 90minut.pl</ref> ഇതുവരെ 9 കളികളിൽ പങ്കെടുത്തിട്ടുണ്ട്. 2012 ഒക്ടോബർ 20 ന് മാച്ച് ഫിക്സിംഗിനായി നിരവധി സിംബാബ്‌വെ അന്താരാഷ്ട്ര രാജ്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ ആജീവനാന്ത വിലക്കിൽ നിന്ന് മോചിതരായവരിൽ ഒരാളാണ് അദ്ദേഹം. 2017 ആഫ്രിക്ക കപ്പ് ഓഫ് നേഷൻസ് യോഗ്യതാ മത്സരത്തിൽ സ്വാസിലാൻഡിനെതിരെ 2016 മാർച്ച് 28 ന് സിംബാബ്‌വെയ്ക്കായി നമോയിൻസു തന്റെ ആദ്യ ഗോൾ നേടി . == കരിയർ സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ == === ക്ലബ് === {{updated|15 July 2020}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |+Appearances and goals by club, season and competition ! rowspan="2" |Club ! rowspan="2" |Season ! colspan="3" |League ! colspan="2" |National Cup ! colspan="2" |League Cup ! colspan="2" |Continental ! colspan="2" |Other ! colspan="2" |Total |- !Division !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals !Apps !Goals |- | rowspan="3" |Zagłębie Lubin (loan) |2008–09<ref name="90minut.pl">{{Cite web|url=http://www.90minut.pl/kariera.php?id=10704|title=Costa Nhamoinesu|access-date=19 November 2020|website=90minut.pl|language=Polish}}</ref> |I liga |27 |0 |2 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |29 |0 |- |2009–10 |Ekstraklasa |24 |1 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |25 |1 |- ! colspan="2" |Total !51 !1 !3 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !54 !1 |- | rowspan="4" |Zagłębie Lubin |2010–11 |Ekstraklasa |11 |0 |1 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |12 |0 |- |2011–12 |Ekstraklasa |27 |2 |0 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |27 |2 |- |2012–13 |Ekstraklasa |23 |1 |4 |0 | colspan="2" |— | colspan="2" |— | colspan="2" |— |27 |1 |- ! colspan="2" |Total !61 !3 !5 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !0 !66 !3 |- | rowspan="8" |Sparta Prague |2013–14 |Czech First League |24 |3 |4 |0 | colspan="2" |— |2 |0 |0 |0 |30 |3 |- |2014–15 |Czech First League |28 |0 |4 |0 | colspan="2" |— |11 |1 |1 |0 |44 |1 |- |2015–16 |Czech First League |25 |3 |4 |1 | colspan="2" |— |15 |2 |0 |0 |44 |7 |- |2016–17 |Czech First League |16 |0 |1 |0 | colspan="2" |— |10 |1 |0 |0 |27 |0 |- |2017–18 |Czech First League |16 |0 |0 |0 | colspan="2" |— |0 |0 |0 |0 |16 |0 |- |2018–19 |Czech First League |28 |2 |3 |0 | colspan="2" |— |1 |0 |0 |0 |32 |2 |- |2019–20 |Czech First League |9 |1 |4 |1 | colspan="2" |— |2 |1 |0 |0 |15 |3 |- ! colspan="2" |Total !146 !9 !20 !2 !0 !0 !41 !5 !1 !0 !208 !16 |- ! colspan="3" |Career total !258 !13 !28 !2 !0 !0 !41 !5 !1 !0 !328 !20 |} {{Reflist|group=lower-alpha}} === അന്താരാഷ്ട്ര ലക്ഷ്യങ്ങൾ === {{updated|18 June 2016}}. ''Scores and results list Zimbabwe's goal tally first.''<ref name="nft">{{cite web |title=Costa Nhamoinesu |url=https://www.national-football-teams.com/player/60108/Costa_Nhamoinesu.html |website=National Football Teams |accessdate=3 October 2020}}</ref> {| class="wikitable plainrowheaders sortable" !ലക്ഷ്യം ! തീയതി ! വേദി ! എതിരാളി ! സ്കോർ ! ഫലമായി ! മത്സരം |- | 1 | 28 മാർച്ച് 2016 | നാഷണൽ സ്പോർട്സ് സ്റ്റേഡിയം, [[ഹരാരെ]], [[സിംബാബ്‌വെ]] |[[null|കണ്ണി=|അതിർവര]] സ്വാസിലാൻഡ് | align="center" | 2–0 | align="center" | 4–0 | 2017 ആഫ്രിക്ക കപ്പ് ഓഫ് നേഷൻസ് യോഗ്യത |} == ബഹുമതികൾ == === ക്ലബ് === '''മാസ്വിംഗോ യുണൈറ്റഡ്''' * സിംബാബ്‌വെ ഇൻഡിപെൻഡൻസ് ട്രോഫി : 2006, 2007 '''സ്പാർട്ട പ്രാഗ്''' * ചെക്ക് ഫസ്റ്റ് ലീഗ് : 2013–14 * ചെക്ക് കപ്പ് : 2013–14 * ചെക്ക് സൂപ്പർകപ്പ് : 2014 == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * [https://www.fortunaliga.cz/hrac/2765-costa-nhamoinesu കോസ്റ്റ നമോയിൻസു] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201206102029/https://www.fortunaliga.cz/hrac/2765-costa-nhamoinesu |date=2020-12-06 }} ചെക്ക് ഫസ്റ്റ് ലീഗ് സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകൾ * {{Soccerway|costa-nhamoinesu/86591}} * Costa Nhamoinesu [[വർഗ്ഗം:കേരള ബ്ലാസ്റ്റേഴ്സ് ഫുട്ബോൾ കളിക്കാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] [[വർഗ്ഗം:1986-ൽ ജനിച്ചവർ]] fl72smmc008uymigs3djw2p1f2y52jb 4 537664 4627190 4626476 2026-05-31T10:40:58Z ListeriaBot 105900 Wikidata list updated [V2] 4627190 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div style="width: 99%; color: ##FFE5B4; {{box-shadow|0|0|6px|rgba(0, 0, 0, 0.40)}} {{border-radius|2px}}"> {| width="100%" cellpadding="5" cellspacing="10" style="background:#ffffff; border-style:solid; border-width:4px; border-color:#F99273" | width="55%" style="vertical-align:top;padding: 0; margin:0;" | <div style="clear:both; width:100%"> {{Vaccination header}} Welcome to the event page of the vaccination edit-a-thon! The Vaccination edit-a-thon is a month long event to create content related to vaccination on Wikipedia. The event spans from 8 to 31 May, 2021. The World Health Organization has named vaccine hesitancy, or anti-vaccination, as one of the top ten threats to global health in 2019. At the same time, the spread of health-related misinformation has fuelled concerns about the potential dangers or inefficacy of vaccines. Wikipedia is an important resource for up-to-date, accurate vaccine information, and it is currently one of the most frequently visited sites for healthcare information worldwide. Malayalam Wikimedians are now conducting a month-long edit-a-thon to expand Malayalam Wikipedia’s vaccine-related content. The partners in this initiative are [https://newsq.net/2020/09/30/newsq-know-science-addressing-vaccine-hesitancy/ NewsQ’s KNoW Science initiative], WHO’s [https://www.vaccinesafetynet.org/ Vaccine Safety Net], [https://wikimediadc.org/wiki/Home Wikimedia DC], [https://infoclinic.in/ Infoclinic] and [https://cis-india.org/ Centre for Internet and Society]. The event will be open to anyone interested in promoting accurate vaccine information online. Training will be provided in Malayalam and English- so no experience is necessary to join the event! ==Inaugural event== <span style="font-size:120%;">When</span> :'''8 May 2021''' 18:00 to 21:00 IST <span style="font-size:150%;">Register</span> :'''''<span style="font-size:120%;">[https://www.eventbrite.com/e/malayalam-vaccine-safety-wikipedia-edit-a-thon-tickets-150765306089 Register via Eventbrite]</span>''''' <span style="font-size:120%;">Agenda</span> : * Welcome * KNoW Science Overview : Andrea Bras (2 min) * Wikimedia DC Introduction (2 min) * CIS-A2K Introduction: Tito Dutta (2 min) * Infoclinic Introduction: Dr. Arun M.A (2 min) * Inauguration event ** The event will be inaugurated by Dr. Ajay Balachandran, Professor, Amrita Institute of Medical Sciences, Kerala by making the first edit. (4 min) * Introduction to event page and editing training ** Introduction in English : [https://wikimediadc.org/wiki/Ariel_Cetrone Ariel Cetrone], Wikimedia DC ** Introduction in Malayalam : Ranjith Siji, Administrator, Malayalam Wikipedia * Editing time {{-}} </div> </div> * * ==Participants== If you are participating in the edit-a-thon in English, please add your name below:Ashtamoorthy T S * --[[User:Netha Hussain|<font color="navy">നത</font>]] [[User talk:Netha Hussain|<font color="purple">(സംവാദം)</font>]] 18:32, 4 ഏപ്രിൽ 2021 (UTC) * [[ഉപയോക്താവ്:Econterms|Econterms]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Econterms|സംവാദം]]) 16:17, 7 മേയ് 2021 (UTC) * == Wikimedia policies, quick tips and related resources== {{columns-list|colwidth=20em| '''Policies''' * [https://wikimediadc.org/wiki/Safe_space_policy Wikimedia DC's Safe Space Policy] * [[w:en:Wikipedia:Five pillars]] * [[w:en:Wikipedia:Core content policies]] * [[w:en:Wikipedia:General notability guideline]] * [[w:en:Wikipedia:Notability (organizations and companies)]] * [[w:en:Wikipedia:Verifiability]] * [[w:en:Wikipedia:Conflict of interest]] * [[w:en:Wikipedia:Identifying reliable sources]] * [[w:en:Wikipedia:No original research]] [[w:en:Wikipedia:No original research/Examples|(Examples of Original Research)]] * [[w:en:Wikipedia:Citing sources]] * [[w:en:Wikipedia:Identifying and using primary sources]] * [[w:en:Wikipedia: Quality control]] * [[w:en:Wikipedia: Patrols]] * [[w:en:Wikipedia:Admin]] '''Your first article''' * [[w:en:Help:Getting started]] * [[w:en:Wikipedia:Your first article]] * [[w:en:Help:Referencing for beginners]] '''Tips''' * [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Redirect#Using_VisualEditor Creating Redirects with Visual Editor] * [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Redirect#Editing_the_source_directly Creating Redirector with Source Editor] * [[w:en:Help:Category| Using categories]] * [[w:en:Help:Cheatsheet|Cheatsheet for Wiki markup]] * [https://dashboard.wikiedu.org/training/students Wiki Ed Foundation's online training modules] * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Main_Page Wikicommons] * [[w:en:Wikipedia:Manual of Style]] '''Wikimedia and other related projects''' * [https://www.wikidata.org/wiki/Wikidata:Main_Page Wikidata] * [https://wikiedu.org Wiki Education Foundation] * [[w:en:Wikipedia:Meetup/NYC/SureWeCan3|Covid-oriented ediathon on Sept 6]] '''Tools, Resources''' * [https://tools.wmflabs.org/pageviews Track Wikipedia Page Views] * [https://stats.wikimedia.org Wikimedia Statistics] * [https://archive.org/ Internet Archive Wayback Machine] '''Medicine, health, and Wikimedia''' * [[m:Wiki Project Med]] * [[w:en:Wikipedia:WikiProject Medicine]] }} ==Task list== If you are interested in a task list curated specifically for beginner, intermediate and advanced editors, please go to the Vaccine Safety portal's [[w:en:Wikipedia:Vaccine_safety/Task_list|task list]] here. If you are interested in writing India-specific articles in English, some suggestions are as follows: ===Articles for cleanup and expansion=== * [[w:en:Pulse Polio]] * [[w:en:Universal Immunisation Programme]] * [[w:en:Accredited Social Health Activist]] * [[w:en:Green card scheme in Odisha]] * [[w:en:Deen Dayal Antyoday Upchar Yojna]] * [[w:en:District Programme Manager]] * [[w:en:National TB Elimination Program (India)]] * [[w:en:Tobacco cessation clinics in India]] * [[w:en:District AIDS Prevention and Control Unit]] * [[w:en:Swasth Jeevan Sewa Guarantee Yojana]] ===Articles for creation=== '''Select a blue link below to start your article''' ====Public health programs in India==== {{colbegin}} * [[w:en:National Leprosy Eradication Program]] * [[w:en:National Vector Borne Disease Control Program]] * [[w:en:Revised National Tuberculosis Control Program]] * [[w:en:National AIDS Control Program]] * [[w:en:Universal Immunization Program]] * [[w:en:Yaws Control Program]] * [[w:en:Integrated Disease Surveillance Program]] * [[w:en:National Guinea Worm Eradication Program]] * [[w:en:National Cancer Control Program]] * [[w:en:National Mental Health Program]] * [[w:en:National Diabetes Control Program]] * [[w:en:National Program for Control and Treatment of Occupational Diseases]] * [[w:en:National Program for Control of Blindness]] * [[w:en:National Program for Control of Diabetes, Cardiovascular diseases and Stroke]] * [[w:en:National Program for Prevention and Control of Deafness]] * [[w:en:Integrated Child Development Services Scheme]] * [[w:en:Midday Meal Scheme]] * [[w:en:Special Nutrition Program]] * [[w:en:National Nutritional Anemia Prophylaxis Program]] * [[w:en:National Iodine Deficiency Disorders Control Program]] * [[w:en:20 Points Program]] * [[w:en:National Water Supply and Sanitation Program]] * [[w:en:National Rural Health Mission]] * [[w:en:Reproductive and Child Health Program]] * [[w:en:National Health Policy 2002]] * [[w:en:National Population Policy 2000]] * [[w:en:National Blood Policy]] * [[w:en:National AIDS Control and Prevention Policy]] * [[w:en:National Policy for Empowerment of Women 2001]] * [[w:en:National Charter for Children]] * [[w:en:National Youth Policy]] * [[w:en:National Nutrition Policy]] * [[w:en:Balwadi Nutrition Programme]] * [[w:en:Family planning in India]] * [[w:en:Health campaigns in Kerala]] ([https://kerala.gov.in/health-campaigns Link]) {{colend}} ====Institutes in India==== {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P31 wd:Q494230. ?item wdt:P17 wd:Q668. } |section= |columns=label:Article |thumb=128 |min_section=2 }} {| class='wikitable sortable' ! Article |- | [[ഡോ. സമ്പൂർണാനന്ദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഡോ. സോമർവെൽ മെമ്മോറിയൽ സിഎസ്ഐ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഹൽദ്വാനി]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജു് & ഹോസ്പിറ്റൽ, നാഗ്പൂർ]] |- | [[ഗ്രാന്റ് ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഐപിജിഎംഇആർ ആൻഡ് എസ്എസ്കെഎം ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | ''[[:d:Q4671517|അക്കാദമി ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഹൈജീൻ ആൻഡ് പബ്ലിക് ഹെൽത്ത്]] |- | [[അമൃത ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[കൊൽക്കത്ത സ്കൂൾ ഓഫ് ട്രോപ്പിക്കൽ മെഡിസിൻ]] |- | ''[[:d:Q5146788|കോളേജ് ഓഫ് നഴ്സിങ്, തിരുവനന്തപുരം]]'' |- | [[കിംഗ് എഡ്വേർഡ് മെമ്മോറിയൽ ഹോസ്പിറ്റൽ ആന്റ് സേത്ത് ഗോർഡന്ദാസ് സുന്ദർദാസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഡോ. വി.എം. ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അകോല|സർക്കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് (അകോല)]] |- | [[ജിപ്മെർ]] |- | [[ക്രിസ്ത്യൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ് & ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | [[ആംഡ് ഫോഴ്സസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[പട്‌ന മെഡിക്കൽ കോളജ് ആന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | ''[[:d:Q7165491|People's College of Medical Sciences and Research]]'' |- | [[പോസ്റ്റ് ഗ്രാജുവേറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച് ചണ്ഡീഗഡ്|പോസ്റ്റ്ഗ്രാജുവേറ്റ്ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ എഡ്യൂക്കേഷൻ ആൻഡ് റിസർച്ച്]] |- | [[പണ്ഡിറ്റ് ഭഗവത് ദയാൽ ശർമ്മ പോസ്റ്റ് ഗ്രാജുവേറ്റ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[ആർ.സി.എസ്.എം. ഗവൺമെന്റ് കോളജ് ആന്റ് സി.പി.ആർ ഹോസ്പിറ്റൽ, കോലാപ്പൂർ]] |- | [[രാജേന്ദ്ര ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ശ്രീകാകുളം|ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ശ്രീകാകുളം]] |- | ''[[:d:Q7387852|S. S. Institute of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q7392844|SRM Institute of Science and Technology]]'' |- | ''[[:d:Q7395054|SUT Academy of Medical Sciences]]'' |- | [[ഷേർ-ഇ-കശ്മീർ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[ശ്രീ വസന്തറാവു നായിക് ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഇന്ദിരാഗാന്ധി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ബനാറസ് ഹിന്ദു യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] |- | [[ജവഹർലാൽ നെഹ്റു മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഭഗൽപൂർ]] |- | [[കെ.എസ്. ഹെഗ്ഡെ മെഡിക്കൽ അക്കാദമി]] |- | ''[[:d:Q6374846|Kasturba Medical College, Mangalore]]'' |- | [[കസ്തൂർബ മെഡിക്കൽ കോളേജ്|കസ്തൂർബ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, മണിപ്പാൽ]] |- | [[കെമ്പഗൗഡ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[ലാല ലജ്പത് റായ് മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[മഹർഷി മാർക്കണ്ഡേശ്വർ സർവകലാശാല, മുല്ലാന]] |- | [[മാൾഡ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | [[എൻആർഐ അക്കാദമി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, രജൗരി|ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, രജൗരി]] |- | [[ഓട്ടോണമസ് സ്റ്റേറ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ബസ്തി]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, രാജ്കോട്ട്]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, വിജയ്പൂർ]] |- | ''[[:d:Q109561766|Santiniketan Medical College]]'' |- | ''[[:d:Q115152073|Soban Singh Jeena Government Institute of Medical Science and Research, Almora]]'' |- | ''[[:d:Q115631919|Himalayan Institute of Medical Sciences, Dehradun]]'' |- | ''[[:d:Q115801984|Government Medical College, Alibag]]'' |- | ''[[:d:Q115802202|Government Medical College, Sindhudurg]]'' |- | ''[[:d:Q118383178|Nalbari Medical College and Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q118899885|Nagaon Medical College and Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q119285956|Amrita Schools of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q127393424|All India Institute of Medical Sciences, Darbhanga]]'' |- | ''[[:d:Q136384237|United Institute of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q136452426|KMC Medical College & Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q136721736|IQ City Institute of Nursing Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q7917918|Vedanta University]]'' |- | [[വൈദേഹി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്റർ]] |- | ''[[:d:Q14957044|Saveetha Institute of Medical And Technical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q14957046|Smt. NHL Municipal Medical College, Ahmedabad]]'' |- | [[ഇഎസ്ഐസി മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കൊൽക്കത്ത]] |- | [[കോളേജ് ഓഫ് മെഡിസിൻ & സാഗോർ ദത്ത ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ന്യൂഡൽഹി]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഭോപ്പാൽ]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസ്, ജോധ്പൂർ]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഋഷികേശ്]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസ്, ഭുവനേശ്വർ]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് പട്‌ന]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, റായ്പൂർ]] |- | [[ബാബ രാഘവ് ദാസ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഭഗത് ഫൂൽ സിങ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ശ്രീനഗർ]] |- | [[മമത മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[മഹാരാജാ അഗ്രസെൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അഗ്രോഹ]] |- | [[ഗവണ്മെന്റ് ടി ഡി മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ആലപ്പുഴ|ഗവണ്മെന്റ് ടി ഡി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[സോറാം മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ഗവണ്മെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കൊല്ലം]] |- | [[കൽപന ചൗള ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[രുക്ഷ്മണിബെൻ ദീപ്ചന്ദ് ഗാർഡി മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | ''[[:d:Q22080288|All India Institute of Medical Sciences Delhi Extension, Jhajjar]]'' |- | [[ഉത്തർപ്രദേശ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[എം.എസ് രാമയ്യ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | ''[[:d:Q28173184|Dr. D. Y. Patil Medical College, Hospital & Research Centre]]'' |- | [[ഡോ. പഞ്ചബ്രാവു ദേശ്മുഖ് മെമ്മോറിയൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | ''[[:d:Q28173195|Swami Ramanand Teerth Rural Medical College]]'' |- | ''[[:d:Q30260701|Smt. Kashibai Navale Medical College and General hospital]]'' |- | ''[[:d:Q30261219|മഹാത്മാഗാന്ധി മിഷൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]'' |- | ''[[:d:Q30280709|Sinhgad Dental College and Hospital]]'' |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, കല്ല്യാണി]] |- | ''[[:d:Q39046585|The Calcutta Homoeopathic Medical College & Hospital]]'' |- | [[ശ്രീ വെങ്കടേശ്വര മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[മാണ്ഡ്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]] |- | [[സിസിഎം മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ദുർഗ്]] |- | [[ഡോ. ബി.സി. റോയ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് & റിസർച്ച്|ഡോ ബിസി റോയ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് & റിസർച്ച്]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, മംഗളഗിരി]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, നാഗ്പൂർ]] |- | ''[[:d:Q61800918|അഹല്യാ സ്കൂൾ ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61800921|അൽ ഷിഫ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61800944|അമൃത സ്കൂൾ ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801020|കെമിസ്റ്റ്സ് കോള‍ജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് ആന്റ് റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61801158|കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801160|കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801161|കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, ഗവൺമെന്റ് ടി.ഡി.മെഡിക്കൽ കോളേജ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801162|കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി - കണ്ണൂർ മെഡിക്കൽ കോളജ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801166|ക്രസന്റ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, കണ്ണൂർ]]'' |- | ''[[:d:Q61801183|ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, മഹാത്മാ ഗാന്ധി യൂനിവേഴ്സിറ്റി, ചെറുവണ്ണൂ‍ ക്യാമ്പസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801185|ഡിപ്പാർട്ട്മെന്റ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്, റീജിയണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61801195|ദേവകി അമ്മ മെമ്മോറിയൽ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801197|ഡി.എം വിംസ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801200|ഡോ. ജോസഫ് മാർ തോമ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61801204|എലിംസ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801330|ഗവൺമെന്റ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801355|ഗ്രേസ് കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801411|ജാമിയ സലഫിയ ഫാർമസി കോളേജ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801414|ജെഡിടി ഇസ്ലാം കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801427|കെ.ടി.എൻ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801428|കെ.വി.എം. കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801430|കരുണ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801455|കെഎംസിടി കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61801537|മാലിക് ദീനാർ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801609|മാർ ഡയോസ്‌കോറസ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801731|മൂകാമ്പിക കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് ആൻഡ് റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61801734|മൗലാന കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801743|മൌണ്ട് സിയോൺ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് & റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61801772|നാഷണൽ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801781|നസ്രെത്ത് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801791|നെഹ്രു കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801809|നിർമ്മല കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി, മൂവാറ്റുപുഴ]]'' |- | ''[[:d:Q61801846|പ്രൈം കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801870|പുഷ്പഗിരി കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801894|രാജീവ് ഗാന്ധി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61801935|സാൻജോ കോളജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സ്റ്റഡീസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61802076|സെന്റ.ജെയിംസ് കോളജ് ഓഫ് ഫ്ർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസ്]]'' |- | ''[[:d:Q61802087|സെന്റ് ജോസഫ്സ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി]]'' |- | ''[[:d:Q61802096|സെന്റ് ജോൺസ് കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസ്യൂട്ടിക്കൽ സയൻസസ് & റിസർച്ച്]]'' |- | ''[[:d:Q61802125|ദി ഡേൽ വ്യൂ കോളേജ് ഓഫ് ഫാർമസി & റിസർച്ച് സെന്റർ]]'' |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഗോരഖ്പൂർ]] |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, റായ്ബറേലി]] |- | ''[[:d:Q65284623|All India Institute of Medical Sciences, Madurai]]'' |- | ''[[:d:Q77977463|ഈസ്റ്റ് പോയിന്റ് കോളേജ് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്]]'' |- | ''[[:d:Q84013922|Aditya College of Nursing]]'' |- | ''[[:d:Q84014322|Sapthagiri College of Nursing]]'' |- | ''[[:d:Q84014484|Vivekananda College of Pharmacy]]'' |- | ''[[:d:Q84014490|Vydehi Institute of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q84014820|SS Institute of Nursing Sciences]]'' |- | [[മധുബനി മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] |- | ''[[:d:Q91774495|Aditya College of Nursing, Kakinada]]'' |- | ''[[:d:Q91774872|Guntur Medical College, Guntur]]'' |- | ''[[:d:Q91775902|Andhra Medical College, Visakhapatnam]]'' |- | [[ബി.കെ.എൽ. വലവൽക്കർ റൂറൽ മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | [[ബുന്ദേൽഖണ്ഡ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] |- | ''[[:d:Q96376588|Dr. D Y Patil Medical College, Kolhapur]]'' |- | ''[[:d:Q96376589|Dr. D Y Patil Medical College, Navi Mumbai]]'' |- | [[ഡോ. വസന്തറാവു പവാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ഹോസ്പിറ്റൽ ആൻഡ് റിസർച്ച് സെന്റർ]] |- | ''[[:d:Q96378970|GMERS Medical College and Hospital, Sola]]'' |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അനന്ത്നാഗ്|ഗവൺമെൻ്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, അനന്ത്നാഗ്]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഗോണ്ടിയ]] |- | [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഷാഹ്ദോൾ]] |- | ''[[:d:Q96384042|Jagannath Gupta Institute of Medical Sciences and Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q96384259|ജവഹർലാൽ നെഹ്‌റു മെമ്മോറിയൽ കോളേജ്, വാർദ്ധ]]'' |- | ''[[:d:Q96398475|Parul Institute of Medical Science and Research]]'' |- | ''[[:d:Q97256936|Maharajah Institute of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q99298695|Aligarh Muslim University Faculty of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298698|Aligarh Muslim University Faculty of Unani Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298699|Annamalai University Faculty of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298700|Annamalai University Rajah Muthaiah Medical College]]'' |- | ''[[:d:Q99298701|KLE University's Shri B M Kankanawadi Ayurveda Mahavidyalaya]]'' |- | ''[[:d:Q99298703|Siksha O Anusandhan University Institute of Medical Sciences and SUM Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q99298704|Saveetha University Saveetha Medical College and Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q99298706|Baba Farid University of Health Sciences Guru Gobind Singh Medical College and Hospital]]'' |- | ''[[:d:Q99298707|Galgotias University School of Medical and Allied Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q99298708|Sharda University School of Medical Sciences and Research]]'' |- | ''[[:d:Q99298710|SRM University College of Medicine and Health Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q99298711|Aliah University Faculty of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q99298713|Mahatma Gandhi University School of Medical Education]]'' |- | ''[[:d:Q99298714|Desh Bhagat University School of Ayurveda]]'' |- | ''[[:d:Q99298715|University of Delhi Faculty of Ayurvedic and Unami Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298716|University of Delhi Faculty of Homeopathic Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298718|University of Delhi Faculty of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q99298720|Punjabi University Faculty of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298721|Vinayaka Missions University Faculty of Homoeopathy]]'' |- | ''[[:d:Q99298723|Vinayaka Missions University Faculty of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q99298724|Assam University Susruta School of Medical and Paramedical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q99518028|All India Institute of Medical Sciences, Bilaspur]]'' |- | [[ഓൾ ഇന്ത്യ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസ്, ഗുവാഹത്തി]] |- | ''[[:d:Q100993109|SRM University - Ramapuram Campus]]'' |- | ''[[:d:Q101003387|പഞ്ചാബ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഫാക്കൽട്ടി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസെസ്]]'' |- | ''[[:d:Q101003456|HIHT University]]'' |- | ''[[:d:Q101003565|Amity University Haryana Medical Program]]'' |- | ''[[:d:Q101003572|Shree Guru Gobind Singh Tricentenary University Faculty of Medicine and Health Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q101003679|University of Jammu Faculty of Medicine]]'' |- | ''[[:d:Q101003709|Rama University Faculty of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q101003925|Central University of Haryana School of Medical Sciences]]'' |- | ''[[:d:Q101003976|ഭാരതി വിദ്യാപീഠ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഡെൻ്റൽ കോളേജ് ആൻഡ് ഹോസ്പിറ്റൽ]]'' |} {{Wikidata list end}} You are welcome to write about topics that are not included in this list. For more vaccine related articles needing creation, please visit the [[w:en:Wikipedia:Vaccine_safety/Task_list|task list]] on the [[w:en:Wikipedia:Vaccine_safety|Vaccine Safety Project]]. {{-}} </div> qft13bqeuojyw7q0gebe9zw23xt5oam 4 538675 4627098 4626431 2026-05-30T23:05:35Z ListeriaBot 105900 Wikidata list updated [V2] 4627098 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE {?item wdt:P31 wd:Q5; wdt:P106 wd:Q39631. ?item wdt:P27 wd:Q668.} |section= |columns=label:name,P18,description,P27,P569,P570,P19,P20,item:wikidata item,?linkcount:site links |thumb=128 |min_section=2 |update=manual }} {| class='wikitable sortable' ! name ! ചിത്രം ! description ! പൗരത്വം ! ജനിച്ച തീയതി ! മരിച്ച തീയതി ! ജന്മസ്ഥലം ! മരിച്ച സ്ഥലം ! wikidata item ! site links |- | [[ദീപക് ചോപ്ര]] | [[പ്രമാണം:Deepak Chopra.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1946" | 1946-10-22 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q318506|Q318506]] | |- | ''[[:d:Q55704|കേദാർ ജോഷി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1979" | 1979-12-31 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q55704|Q55704]] | |- | [[റാഷിദ് ജഹാൻ|റഷീദ് ഷാജഹാൻ]] | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1905" | 1905 | data-sort-value="1952" | 1952-07-29 | [[കാൺപൂർ]] | [[മോസ്കോ]] | [[:d:Q81576|Q81576]] | |- | ''[[:d:Q2214381|സലിം യൂസഫ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1952" | 1952-11-26 | | [[കൊട്ടാരക്കര]] | | [[:d:Q2214381|Q2214381]] | |- | ''[[:d:Q1446797|അബ്രഹാം വർഗീസ്]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Abraham Verghese in 2023 06.jpg|center|128px]] | | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955-05-30 | | [[അഡിസ് അബെബ]] | | [[:d:Q1446797|Q1446797]] | |- | [[ആമി ബേരാ]] | [[പ്രമാണം:Ami Bera official photo.jpg|center|128px]] | അമേരിക്കൻ ഫിസിഷ്യനും രാഷ്ട്രീയക്കാരനും | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-02 | | [[ലോസ് ആഞ്ചെലെസ്]] | | [[:d:Q3389105|Q3389105]] | |- | [[ഫാറൂഖ് അബ്ദുല്ല]] | [[പ്രമാണം:Farooq Abdullah addressing at the presentation ceremony of the Cash Prizes to the best performing Regional Rural Banks and Certificates for extending loans for SPV home lighting systems during 2009-10, in New Delhi (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-21 | | ''[[:d:Q1506029|ശ്രീനഗർ ജില്ല]]'' | | [[:d:Q3517911|Q3517911]] | |- | [[രമൺ സിംഗ്]] | [[പ്രമാണം:The former Chief Minister of Chhattisgarh, Dr. Raman Singh.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1952" | 1952-10-15 | | ''[[:d:Q1929610|Kawardha]]'' | | [[:d:Q3521181|Q3521181]] | |- | [[ആർക്കോട്ട് ലക്ഷ്മണസ്വാമി മുതലിയാർ|എ. ലക്ഷ്മണസ്വാമി മുതലിയാർ]] | [[പ്രമാണം:A. Lakshmanaswami Mudaliar.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1887" | 1887-10-14 | data-sort-value="1974" | 1974-04-15 | | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q3531827|Q3531827]] | |- | ''[[:d:Q4746535|അമീർ ചന്ദ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1889" | 1889 | data-sort-value="1970" | 1970 | | | [[:d:Q4746535|Q4746535]] | |- | ''[[:d:Q4751307|Ananda Prasad]]'' | [[പ്രമാണം:Ananda Prasad 2011b.jpg|center|128px]] | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1928" | 1928 | data-sort-value="2022" | 2022-02-05 | ''[[:d:Q861160|Buxar]]'' | [[പാലക്കാട്]] | [[:d:Q4751307|Q4751307]] | |- | [[കേതയൂൺ അർദേശിർ ദിൻ‌ഷോ]] | [[പ്രമാണം:Kadinshaw.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1943" | 1943-11-16 | data-sort-value="2011" | 2011-08-26 | | | [[:d:Q4793608|Q4793608]] | |- | [[ഗുരുബായ് കർമാർക്കർ]] | [[പ്രമാണം:Gurubal Karmarkar, a 1892 graduate of Woman's Medical College of Pennsylvania (1).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഫിസിഷ്യൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1801" | 19th century | data-sort-value="1932" | 1932 | | | [[:d:Q4793879|Q4793879]] | |- | [[എസ്.ഐ. പത്മാവതി|എസ്. ഐ. പദ്മാവതി]] | [[പ്രമാണം:Si-padmavati.webp|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ കാർഡിയോളജിസ്റ്റ് | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1917" | 1917-06-20 | data-sort-value="2020" | 2020-08-29 | [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]] | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[:d:Q4794109|Q4794109]] | |- | [[മുത്തുലക്ഷ്മി റെഡ്ഡി]] | [[പ്രമാണം:Muthulakshmi Reddy (ca 1912).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും നിയമസഭാംഗവും | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1886" | 1886-07-30 | data-sort-value="1968" | 1968-07-22 | ''[[:d:Q3535371|Pudukkottai State]]'' | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q4794148|Q4794148]] | |- | [[റീത ഫാരിയ]] | [[പ്രമാണം:Reita Faria in Africa (cropped).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും സൌന്ദര്യമത്സര വിജയിയും | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1943" | 1943-08-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2273463|Q2273463]] | |- | ''[[:d:Q2335520|അരൂപ് ചാറ്റർജി]]'' | [[പ്രമാണം:Aroup Chatterjee.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1958" | 1958-06-23 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q2335520|Q2335520]] | |- | [[സുനേത്ര ഗുപ്ത]] | [[പ്രമാണം:Kulldorff gupta bhattacharya (Sunetra Gupta cropped).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ നോവലിസ്റ്റും എപ്പിഡെമിയോളജിസ്റ്റും | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1965" | 1965-03-15 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q2366381|Q2366381]] | |- | ''[[:d:Q2652239|അട്രജ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q2652239|Q2652239]] | |- | [[ബി.സി. റോയ്]] | [[പ്രമാണം:Dr. Bidhan Chandra Roy in 1943 (cropped).jpg|center|128px]] | പശ്ചിമ ബംഗാളിന്റെ രണ്ടാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്നു ഡോ.ബി.സി. റോയ് | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1882" | 1882-07-01 | data-sort-value="1962" | 1962-07-01 | ''[[:d:Q3181037|Bankipore]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q2901773|Q2901773]] | |- | [[ബാലായ് ചന്ദ് മുഖോപാധ്യായ]] | [[പ്രമാണം:Balai Chand Mukhopadhyay 1999 stamp of India.jpg|center|128px]] | ബംഗാളി ഭാഷാ നോവലിസ്റ്റും ചെറുകഥാകൃത്തും നാടകകൃത്തും കവിയും ഫിസിഷ്യനും | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1899" | 1899-07-19 | data-sort-value="1979" | 1979-02-09 | ''[[:d:Q2453339|Manihari]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q3349545|Q3349545]] | |- | [[അനുകുൽചന്ദ്ര ചക്രവർത്തി]] | [[പ്രമാണം:Anukul as a boy.jpg|center|128px]] | ആത്മീയ നേതാവും ഫിസിഷ്യനും | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1888" | 1888-09-14 | data-sort-value="1969" | 1969-01-27 | ''[[:d:Q5711201|Hemayetpur]]'' | [[ദേവ്ഘർ]] | [[:d:Q3349646|Q3349646]] | |- | [[ക്യാപ്റ്റൻ ലക്ഷ്മി|ലക്ഷ്മി സഹ്ഗൾ]] | [[പ്രമാണം:Lakshmi Sahgal.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ആർമിയിലെ ഇന്ത്യൻ സൈനാധിപ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1914" | 1914-10-24 | data-sort-value="2012" | 2012-07-23 | [[ചെന്നൈ]] | [[കാൺപൂർ]] | [[:d:Q465051|Q465051]] | |- | [[ബിനായക് സെൻ]] | [[പ്രമാണം:Binayak Sen.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1950" | 1950-01-04 | | | | [[:d:Q863536|Q863536]] | |- | [[സാകിർ നായിക്|സാകിർ നായ്ക്ക്]] | [[പ്രമാണം:Dr Zakir Naik.jpg|center|128px]] | ഒരു എഴുത്തുകാരനും പ്രഭാഷകനും മത താരതമ്യ പണ്ഡിതനുമാണ് സാകിർ അബ്ദുൽ കരീം നായിക് | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[സൗദി അറേബ്യ]] | data-sort-value="1965" | 1965-10-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q932829|Q932829]] | |- | [[മണി മേനോൻ‌|മണി മേനോൻ]] | [[പ്രമാണം:Mani Menon VGR.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1948" | 1948-07-09 | | [[തൃശ്ശൂർ]] | | [[:d:Q984570|Q984570]] | |- | [[ഹനുമപ്പ സുദർശൻ]] | [[പ്രമാണം:H Sudarshan.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1950" | 1950-12-30 | | ''[[:d:Q8052060|Yemalur]]'' | | [[:d:Q1243958|Q1243958]] | |- | [[പ്രതാപ് ചന്ദ്ര റെഡ്ഡി]] | [[പ്രമാണം:Prathap C. Reddy (1).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1933" | 1933-02-05 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q4243548|Q4243548]] | |- | ''[[:d:Q4307084|വിമൽ മുണ്ട]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1963" | 1963-08-15 | data-sort-value="2012" | 2012-03-22 | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | [[ബാന്ദ്ര]] | [[:d:Q4307084|Q4307084]] | |- | [[എ. ജി. കെ. ഗോഖലെ]] | [[പ്രമാണം:Dr agk gokhale.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-10-02 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q4647788|Q4647788]] | |- | [[എ.ആർ. മേനോൻ]] | | കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1886" | 1886-04-06 | data-sort-value="1960" | 1960-10-09 | | | [[:d:Q4648296|Q4648296]] | |- | ''[[:d:Q4690369|അഫ്സർ മൗദൂദി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1874" | 1874-03-03 | data-sort-value="1948" | 1948-12-24 | | | [[:d:Q4690369|Q4690369]] | |- | ''[[:d:Q4699812|Ajit Varki]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1952" | 1952 | | | | [[:d:Q4699812|Q4699812]] | |- | [[അജ്മൽ അമീർ]] | [[പ്രമാണം:Ajmal Ameer at Launch of Provoke Lifestyle Magazine.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1985" | 1985-03-02 | | [[ആലുവ]] | | [[:d:Q4699893|Q4699893]] | |- | [[സുശീല നയ്യാർ]] | [[പ്രമാണം:Dr Sushila Nayyar, 1947.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ സമരത്തിൽ പങ്കെടുത്ത വനിത | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1914" | 1914-12-26 | data-sort-value="2001" | 2001-01-03 | ''[[:d:Q6444811|Kunjah]]'' | [[സേവാഗ്രാം]] | [[:d:Q4969032|Q4969032]] | |- | ''[[:d:Q5071372|ചന്ദ്രകാന്ത് ഷാ]]'' | | | [[കാനഡ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1936" | 1936-04-07 | | ''[[:d:Q2087583|Nandurbar]]'' | | [[:d:Q5071372|Q5071372]] | |- | ''[[:d:Q5076920|Charles Donovan]]'' | [[പ്രമാണം:Charles Donovan.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1863" | 1863-09-19 | data-sort-value="1951" | 1951-10-29 | [[കൊൽക്കത്ത]] | ''[[:d:Q895264|Bourton-on-the-Water]]'' | [[:d:Q5076920|Q5076920]] | |- | ''[[:d:Q4805068|ആഷിക ഡേവിഡ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1862" | 1862 | | | | [[:d:Q4805068|Q4805068]] | |- | [[ബി. രമണ റാവു]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q4834177|Q4834177]] | |- | [[ബി.എസ്. മൂൺജെ]] | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1872" | 1872-12-12 | data-sort-value="1948" | 1948-03-03 | | | [[:d:Q4834200|Q4834200]] | |- | [[ബാനൂ ജഹാൻഗീർ കോയാജി]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1918" | 1918-08-22 | data-sort-value="2004" | 2004-07-15 | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q4857029|Q4857029]] | |- | [[ഡി. ബിജു]] | [[പ്രമാണം:Dr. Biju.jpg|center|128px]] | മലയാളം ചലച്ചിത്ര സംവിധായകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1971" | 1971-05-31 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q4907282|Q4907282]] | |- | ''[[:d:Q5269812|ധ്രുബജ്യൊതി ബോറ]]'' | | ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955-11-27 | | [[ഷില്ലോങ്ങ്]] | | [[:d:Q5269812|Q5269812]] | |- | ''[[:d:Q5276806|Dilip Mahalanabis]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1934" | 1934-11-12 | data-sort-value="2022" | 2022 | ''[[:d:Q2875992|Kishoreganj]]''<br/>[[ധാക്ക|ഢാക്ക]] | [[ഇന്ത്യ]] | [[:d:Q5276806|Q5276806]] | |- | ''[[:d:Q5358597|ഏലേടത്ത് തയ്ക്കട്ാട് നീലകണ്ഠൻ മൂസ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1904" | 1904 | data-sort-value="1997" | 1997 | [[ഒല്ലൂർ]] | [[ഒല്ലൂർ]] | [[:d:Q5358597|Q5358597]] | |- | ''[[:d:Q5559835|Gieve Patel]]'' | [[പ്രമാണം:Gieve Patel.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1940" | 1940-08-18 | data-sort-value="2023" | 2023-11-03 | [[മുംബൈ]] | [[പൂണെ]] | [[:d:Q5559835|Q5559835]] | |- | ''[[:d:Q5640460|ഹക്കീം അബ്ദുൽ അസീസ്]]'' | [[പ്രമാണം:Hakim Abdul Aziz.jpeg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1855" | 1855 | data-sort-value="1911" | 1911 | [[ലഖ്‌നൗ]] | [[ലഖ്‌നൗ]] | [[:d:Q5640460|Q5640460]] | |- | [[ഇന്ദിര ഹിന്ദുജ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q1250069|Shikarpur]]'' | | [[:d:Q6025009|Q6025009]] | |- | ''[[:d:Q6114669|ജാക്ക് പ്രെഗെർ]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Jack Preger, founder of Calcutta Rescue.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1930" | 1930-07-25 | | | | [[:d:Q6114669|Q6114669]] | |- | ''[[:d:Q6319421|ജ്യോതി പാണ്ഡ്യ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q6319421|Q6319421]] | |- | ''[[:d:Q6323647|K. N. Kesari]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. K. N. Kesari 1999 by Bapu (page 1 crop).jpg|center|128px]] | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1875" | 1875 | data-sort-value="1953" | 1953-06-08 | ''[[:d:Q15690270|Inamanamellur]]'' | | [[:d:Q6323647|Q6323647]] | |- | ''[[:d:Q6334699|Nirodbaran]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | data-sort-value="1903" | 1903-11-17 | data-sort-value="2006" | 2006-07-17 | | [[പുതുച്ചേരി നഗരം]] | [[:d:Q6334699|Q6334699]] | |- | [[കാകർല സുബ്ബറാവു|കകർല സുബ്ബറാവു]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1925" | 1925-01-25 | data-sort-value="2021" | 2021-04-16 | ''[[:d:Q15382|കൃഷ്ണ ജില്ല]]'' | [[സെക്കന്ദ്രാബാദ്]] | [[:d:Q6349273|Q6349273]] | |- | ''[[:d:Q6394895|Kesava Reddy]]'' | [[പ്രമാണം:Dr.Keshavareddy.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1946" | 1946-03-10 | data-sort-value="2015" | 2015-02-13 | ''[[:d:Q7709526|Thalupulapalle]]'' | [[നിസാമാബാദ്]] | [[:d:Q6394895|Q6394895]] | |- | [[ഖദീജ മുംതാസ്]] | [[പ്രമാണം:Dr.khadeeja mumtaz.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ എഴുത്തുകാരി | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955 | | [[കാട്ടൂർ, തൃശ്ശൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q6398859|Q6398859]] | |- | ''[[:d:Q6407615|കില്ലി കൃപ റാണി]]'' | [[പ്രമാണം:Kruparani Killi (cropped).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1965" | 1965-11-19 | | ''[[:d:Q671757|Srikakulam]]'' | | [[:d:Q6407615|Q6407615]] | |- | ''[[:d:Q6712223|എം. എൽ. കുൽക്കർണി]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1947" | 1947-09-08 | | | | [[:d:Q6712223|Q6712223]] | |- | [[എം.കെ. മുനീർ]] | [[പ്രമാണം:M K Muneer.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1962" | 1962-08-26 | | [[കോഴിക്കോട്]] | | [[:d:Q6712766|Q6712766]] | |- | ''[[:d:Q6713018|എം. ആർ. ഗുരുസാമി മുദലിയാർ]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1880" | 1880 | data-sort-value="1958" | 1958 | ''[[:d:Q2340194|Nelamangala]]'' | [[കീഴ്പാക്കം]] | [[:d:Q6713018|Q6713018]] | |- | [[എം.എസ്. വല്യത്താൻ]] | [[പ്രമാണം:Dr.M.S.Valiathan.jpg|center|128px]] | കാർഡിയാക് സർജൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1934" | 1934-05-24 | data-sort-value="2024" | 2024-07-17 | [[മാവേലിക്കര]] | [[മണിപ്പാൽ]] | [[:d:Q6713130|Q6713130]] | |- | ''[[:d:Q6733131|മഹൻകാളി സീതാരാമ റാവു]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1906" | 1906 | data-sort-value="1977" | 1977 | | | [[:d:Q6733131|Q6733131]] | |- | ''[[:d:Q6933432|മുകേഷ് ഹൈക്കർവാൾ]]'' | | | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1960" | 1960-12-28 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q6933432|Q6933432]] | |- | ''[[:d:Q6962817|നാൻസി ലോൺസ്‌ഡോർഫ്]]'' | | | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q6962817|Q6962817]] | |- | [[നരേന്ദ്ര ധാബോൽക്കർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1945" | 1945-11-01 | data-sort-value="2013" | 2013-08-20 | ''[[:d:Q581562|Satara]]'' | [[പൂണെ]] | [[:d:Q6965776|Q6965776]] | |- | ''[[:d:Q7288445|രാം ചന്ദ്ര ഡോം]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-02-08 | | ''[[:d:Q2088440|ബിർഭും ജില്ല]]'' | | [[:d:Q7288445|Q7288445]] | |- | [[റസ്റ്റോം ജൽ വകിൽ]] | | | [[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1911" | 1911-07-17 | data-sort-value="1974" | 1974-11-20 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7382531|Q7382531]] | |- | [[ആർ. കേശവൻ നായർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1910" | 1910 | data-sort-value="2005" | 2005 | | | [[:d:Q7273787|Q7273787]] | |- | ''[[:d:Q7117146|P. Brahmayya Sastry]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1913" | 1913-05-24 | data-sort-value="1993" | 1993-05-28 | ''[[:d:Q59018|Kakinada]]'' | | [[:d:Q7117146|Q7117146]] | |- | [[പി.കെ. വാരിയർ|പി. കെ. വാരിയർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1921" | 1921-06-05 | data-sort-value="2021" | 2021-07-10 | [[കോട്ടക്കൽ]] | [[കോട്ടക്കൽ]] | [[:d:Q7117375|Q7117375]] | |- | [[പദ്മാവതി ബന്ദോപാദ്ധ്യായ്]] | [[പ്രമാണം:Padma Bandopadhyay.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1944" | 1944-11-04 | | [[തിരുപ്പതി]] | | [[:d:Q7123872|Q7123872]] | |- | [[എസ്. പിനകപാണി]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1913" | 1913-08-03 | data-sort-value="2013" | 2013-03-11 | ''[[:d:Q7246454|Priyagraharam]]'' | [[കർനൂൽ]] | [[:d:Q7124235|Q7124235]] | |- | ''[[:d:Q7141308|Parveen Kumar]]'' | [[പ്രമാണം:Dame Parveen Kumar (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] | data-sort-value="1942" | 1942-06-01 | | [[ലാഹോർ]] | | [[:d:Q7141308|Q7141308]] | |- | ''[[:d:Q7143137|പശുപതി ബോസ്]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1907" | 1907-11-01 | data-sort-value="1979" | 1979 | | | [[:d:Q7143137|Q7143137]] | |- | ''[[:d:Q7399608|സാഹിബ് സിംഗ് സോഖെ]]'' | [[പ്രമാണം:Sahib Singh Sokhey 1948 Wellcome V0028080 (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1887" | 1887-12-15 | data-sort-value="1971" | 1971-10-23 | [[അമൃത്‌സർ]] | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[:d:Q7399608|Q7399608]] | |- | ''[[:d:Q7461261|ഷാ ഫൈസൽ]]'' | [[പ്രമാണം:The Prime Minister, Dr. Manmohan Singh congratulating Dr. Shah Faisal, the Civil Services topper for 2010 from Jammu & Kashmir, in New Delhi on May 26, 2010.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1983" | 1983-05-17 | | ''[[:d:Q6668869|Lolab Valley]]'' | | [[:d:Q7461261|Q7461261]] | |- | [[ഷീല ബാലകൃഷ്ണൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7493001|Q7493001]] | |- | ''[[:d:Q7530461|സിർക്കഴി ജി. ശിവചിദംബരം]]'' | [[പ്രമാണം:சீர்காழி சிவசிதம்பரம்.JPG|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ കർണാടക ഗായകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-06-08 | | | | [[:d:Q7530461|Q7530461]] | |- | ''[[:d:Q7547563|സ്നേഹ ആനി ഫിലിപ്പ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1969" | 1969-10-07 | data-sort-value="2001" | 2001-09-11 | [[കേരളം]] | [[ലോക വ്യാപാര കേന്ദ്രം]] | [[:d:Q7547563|Q7547563]] | |- | ''[[:d:Q7654042|സ്വാതി പിരമൽ]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Swati Piramal.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1956" | 1956-03-28 | | | | [[:d:Q7654042|Q7654042]] | |- | [[ടി.എസ്.എസ്. രാജൻ]] | [[പ്രമാണം:TSSRajan.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1880" | 1880 | data-sort-value="1953" | 1953 | [[ശ്രീരംഗം]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7668680|Q7668680]] | |- | ''[[:d:Q7686934|തരുൺ മണ്ഡൽ]]'' | [[പ്രമാണം:TMondal.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-01-20 | | ''[[:d:Q2330643|Jaynagar Majilpur]]'' | | [[:d:Q7686934|Q7686934]] | |- | [[വി. ശാന്ത]] | [[പ്രമാണം:Dr. V. Shanta, in New Delhi on March 20, 2006 (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1927" | 1927-03-11 | data-sort-value="2021" | 2021-01-19 | ''[[:d:Q1646915|Mylapore]]'' | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7907747|Q7907747]] | |- | [[വന്ദന ജെയിൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7914349|Q7914349]] | |- | ''[[:d:Q8045744|Y. G. Parameshwara]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2004" | 2004 | | | [[:d:Q8045744|Q8045744]] | |- | [[സി.കെ. ലക്ഷ്മണൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1898" | 1898-04-05 | data-sort-value="1970" | 1970-10-03 | | | [[:d:Q11689979|Q11689979]] | |- | ''[[:d:Q12354393|Ranganayakulu Potturu]]'' | [[പ്രമാണം:Ranganayakulu, Bengaluro, aprilo 2018.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1958" | 1958-07-08 | | | | [[:d:Q12354393|Q12354393]] | |- | [[രാമചന്ദ്ര ദത്താത്രയ ലെലെ|രാമചന്ദ്ര ദതത്രയ ലെലെ]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1928" | 1928-01-16 | data-sort-value="2022" | 2022 | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q12449609|Q12449609]] | |- | [[ഹേംലത ഗുപ്ത|ഹേമലത ഗുപ്ത]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2000" | 20th century | data-sort-value="2006" | 2006-05-13 | [[ഇന്ത്യ]] | ''[[:d:Q6373016|Karol Bagh Lok Sabha constituency]]'' | [[:d:Q12460836|Q12460836]] | |- | ''[[:d:Q12995370|Raja Rao Garikapati]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1915" | 1915-02-05 | data-sort-value="1963" | 1963-09-08 | ''[[:d:Q1639492|രാജമന്ദ്രി]]'' | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q12995370|Q12995370]] | |- | ''[[:d:Q16097828|Mabelle Arole]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1935" | 1935-12-26 | data-sort-value="1999" | 1999 | [[ജബൽ‌പൂർ]] | | [[:d:Q16097828|Q16097828]] | |- | [[എളേടത്ത് തൈക്കാട്ട് നാരായണൻ മൂസ്|ഏലേടത്ത് തയ്ക്കാട്ട് നാരായണൻ മൂസ്]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1933" | 1933-10-02 | data-sort-value="2020" | 2020-08-05 | [[ഒല്ലൂർ]] | | [[:d:Q16106737|Q16106737]] | |- | ''[[:d:Q13120548|Rani Bang]]'' | [[പ്രമാണം:Rani Bang (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1951" | 1951-09-17 | | | | [[:d:Q13120548|Q13120548]] | |- | ''[[:d:Q14076389|Kanwaljeet S. Anand]]'' | | ഗവേഷകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1953" | 20th century | | | | [[:d:Q14076389|Q14076389]] | |- | ''[[:d:Q15071574|ജാൻവി ബറുവ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15071574|Q15071574]] | |- | ''[[:d:Q15132653|വൈ.രാധാകൃഷ്ണമൂർത്തി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2013" | 2013-10-19 | ''[[:d:Q15382|കൃഷ്ണ ജില്ല]]'' | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q15132653|Q15132653]] | |- | ''[[:d:Q15431871|Anil Singhal]]'' | [[പ്രമാണം:Anil Singhal.jpg|center|128px]] | | [[ജർമ്മനി]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1943" | 1943-09-11 | data-sort-value="2017" | 2017-05-10 | [[അലിഗഢ്]] | ''[[:d:Q2971|Paderborn]]'' | [[:d:Q15431871|Q15431871]] | |- | ''[[:d:Q15689653|Achanta Lakshmipathi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1880" | 1880-03-03 | data-sort-value="1962" | 1962-08-06 | | | [[:d:Q15689653|Q15689653]] | |- | [[ശശി വാധ്വ]] | | ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1948" | 1948-07-20 | | | | [[:d:Q15972942|Q15972942]] | |- | ''[[:d:Q16317426|P. Sridevi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1929" | 1929 | data-sort-value="1961" | 1961 | | | [[:d:Q16317426|Q16317426]] | |- | ''[[:d:Q16345836|ഫനിന്ദ്ര കൃഷ്ണ ഗുപ്ത]]'' | [[പ്രമാണം:Phanindra Krishna Gupta.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1883" | 1883 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16345836|Q16345836]] | |- | ''[[:d:Q16514386|Abhay Bang]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Abhay Bang with breath counter.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1950" | 1950-09-23 | | | | [[:d:Q16514386|Q16514386]] | |- | ''[[:d:Q16734859|അസ്മ റഹീം]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q16734859|Q16734859]] | |- | ''[[:d:Q16844432|മനോജ് കെ ജെയിൻ]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Manoj Jain, infectious disease physician, manojkjain.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1963" | 1963-09-16 | | ''[[:d:Q2283203|Dr. Ambedkar Nagar]]'' | | [[:d:Q16844432|Q16844432]] | |- | ''[[:d:Q16901297|ഉമാ സാരെൻ]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തക | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1984" | 1984-05-09 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q16901297|Q16901297]] | |- | [[കെ. ശ്രീനാഥ് റെഡ്ഡി]] | [[പ്രമാണം:K Srinath Reddy.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q17083021|Q17083021]] | |- | ''[[:d:Q17199281|ഘാനശ്യാമ മിശ്ര]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1922" | 1922-10-10 | data-sort-value="2014" | 2014-06-01 | | [[ഭുവനേശ്വർ]] | [[:d:Q17199281|Q17199281]] | |- | [[എം. ആർ. രാജഗോപാൽ]] | [[പ്രമാണം:Dr. M. R Rajagopal.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1947" | 1947-09-23 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q17306215|Q17306215]] | |- | [[നീലം ക്ലേർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ശ്രീനഗർ]] | | [[:d:Q17411238|Q17411238]] | |- | ''[[:d:Q16190122|പുലിൻ ബിഹാരി ബാസ്‌കെ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1968" | 1968-04-25 | | ''[[:d:Q5221114|Dantan Vidhan Sabha constituency]]'' | | [[:d:Q16190122|Q16190122]] | |- | ''[[:d:Q16208488|Nikhil Dhurandhar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16208488|Q16208488]] | |- | [[സാരൂബം ബിമോല കുമാരി ദേവി]] | [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Dr. Sarungbam Bimola Kumari Devi, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 08, 2015.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മണിപ്പൂർ]] | | [[:d:Q19560351|Q19560351]] | |- | [[രാജേഷ് കൊട്ടേച്ച]] | [[പ്രമാണം:Vaidya Rajesh Kotecha.jpg|center|128px]] | He is presently the Vice Chancellor of Gujarat Ayurved University, Jamnagar, India | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1963" | 1963-07-18 | | | | [[:d:Q19561084|Q19561084]] | |- | [[രൺദീപ് ഗുലേരിയ]] | [[പ്രമാണം:Dr. Randeep Guleria.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-04-05 | | [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q19612523|Q19612523]] | |- | [[ഓം പ്രകാശ് ഉപാധ്യായ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19664597|Q19664597]] | |- | [[രാജഗോപാലൻ കൃഷ്ണൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1932" | 1932-11-17 | data-sort-value="2015" | 2015-01-10 | [[കൊല്ലം]] | [[കൊല്ലം]] | [[:d:Q19666231|Q19666231]] | |- | [[ശ്രീനിവാസ് എസ്. വൈശ്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1947" | 1947-01-07 | | [[മഥുര]] | | [[:d:Q19666874|Q19666874]] | |- | ''[[:d:Q19811612|Meena Rajendra Shete-Sambhu]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19811612|Q19811612]] | |- | ''[[:d:Q19852450|Basuhua]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1912" | 1912-03-01 | data-sort-value="1986" | 1986-10-12 | ''[[:d:Q3350679|Bikrampur]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q19852450|Q19852450]] | |- | ''[[:d:Q19892441|Kanithi Viswanatham]]'' | [[പ്രമാണം:విశ్వనాదం.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1932" | 1932 | data-sort-value="2023" | 2023 | | | [[:d:Q19892441|Q19892441]] | |- | [[അമർ പ്രസാദ് റേ]] | [[പ്രമാണം:A.P. Ray, malariologist.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1913" | 1913-02-26 | data-sort-value="1996" | 1996-09-24 | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q19895800|Q19895800]] | |- | [[ഐസക് സാന്ദ്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ (1892–1968) | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1892" | 1892-11-03 | data-sort-value="1968" | 1968-08-29 | ''[[:d:Q876483|Sambalpur]]'' | ''[[:d:Q876483|Sambalpur]]'' | [[:d:Q19896133|Q19896133]] | |- | ''[[:d:Q20058801|Chintala Sita Devi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | data-sort-value="1929" | 1929-04-21 | data-sort-value="2009" | 2009-03-06 | | | [[:d:Q20058801|Q20058801]] | |- | ''[[:d:Q20577008|Sangeeta Barve]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q20577008|Q20577008]] | |- | ''[[:d:Q20671987|ലിയോ മുത്തു]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1952" | 1952-04-02 | data-sort-value="2015" | 2015-07-10 | ''[[:d:Q2716554|Thiruthuraipoondi]]'' | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q20671987|Q20671987]] | |- | [[ജാംഷെഡ് നൗറോജി വസിഫ്ദാർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2000" | 2000 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20687489|Q20687489]] | |- | [[സുബ്രത് കുമാർ ആചാര്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1951" | 1951-11-01 | | ''[[:d:Q2022279|ബലസോർ ജില്ല]]'' | | [[:d:Q18000280|Q18000280]] | |- | ''[[:d:Q18029936|നിലീം കുമാർ]]'' | [[പ്രമാണം:Nilim Kumar, poet.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1962" | 1962 | | ''[[:d:Q2571402|Pathsala]]'' | | [[:d:Q18029936|Q18029936]] | |- | [[ഭാൽചന്ദ്ര ബാബാജി ദീക്ഷിത്]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1902" | 1902-09-07 | data-sort-value="1977" | 1977 | [[അമരാവതി, മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q18111875|Q18111875]] | |- | [[ഗുൽ‌ഷൻ റായ് ഖത്രി|ഗുൽഷൻ റായ് ഖത്രി]] | [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Dr. Gulshan Rai Khatri, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 20, 2013.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1944" | 1944-07-10 | data-sort-value="2020" | 2020-07-16 | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q18347568|Q18347568]] | |- | [[കിരിത്കുമാർ മൻസുഖ്‌ലാൽ ആചാര്യ]] | [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Shri Dr. Kiritkumar Mansukhlal Acharya, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on March 31, 2014.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q18421890|Q18421890]] | |- | [[കെ. കെ. അഗർവാൾ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1958" | 1958-09-05 | data-sort-value="2021" | 2021-05-17 | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]<br/>[[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[:d:Q18683826|Q18683826]] | |- | [[പവൻ രാജ് ഗോയൽ]] | [[പ്രമാണം:The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Prof. (Dr.) Pawan Raj Goyal, at a Civil Investiture Ceremony, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on March 31, 2014.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1952" | 1952-02 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q18686437|Q18686437]] | |- | [[ജിതേന്ദ്ര നാഥ് പാണ്ഡെ]] | | ഇന്ത്യൻ ഫിസിഷ്യൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1941" | 1941-06-14 | data-sort-value="2020" | 2020-05-23 | ''[[:d:Q2717915|Shikohabad]]'' | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | [[:d:Q18688035|Q18688035]] | |- | ''[[:d:Q18921381|R Balu]]'' | [[പ്രമാണം:Dr R Balu.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1965" | 1965-05-04 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q18921381|Q18921381]] | |- | ''[[:d:Q18977847|Ritam Chowdhury]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1983" | 1983-08 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q18977847|Q18977847]] | |- | [[സുനിതി സോളമൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1938" | 1938 | data-sort-value="2015" | 2015-07-28 | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q20738697|Q20738697]] | |- | [[സൗമ്യ സ്വാമിനാഥൻ]] | [[പ്രമാണം:The Director General, ICMR and Secretary, DHR, Dr. Soumya Swaminathan, in New Delhi on January 19, 2016.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959-05-02 | | [[ജർമ്മനി]] | | [[:d:Q21062285|Q21062285]] | |- | [[സുന്ദരി മോഹൻദാസ്]] | [[പ്രമാണം:Dr.Sundarimohan Das.jpg|center|128px]] | സ്വാതന്ത്ര്യസേനാനി, ഭിഷഗ്വരൻ, സാമൂഹ്യ പ്രവർത്തകൻ | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1857" | 1857-12-17 | data-sort-value="1950" | 1950-04-04 | [[സിൽഹെറ്റ്]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q21176925|Q21176925]] | |- | [[തനികാചലം സദഗോപൻ|തനികാചലം സഡഗോപൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1951" | 1951-10-23 | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q23038239|Q23038239]] | |- | [[പി.ആർ. കൃഷ്ണകുമാർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1951" | 1951-10-23 | data-sort-value="2020" | 2020-09-16 | [[ഷൊർണൂർ]] | [[കോയമ്പത്തൂർ]] | [[:d:Q23304286|Q23304286]] | |- | ''[[:d:Q21481665|രാധ ചരൺ പാണ്ട]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1898" | 1898-04-24 | data-sort-value="1974" | 1974-10-29 | | | [[:d:Q21481665|Q21481665]] | |- | ''[[:d:Q21597809|ജഗദീഷ് ചതുർവേദി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1929" | 1929-08-15 | data-sort-value="2015" | 2015 | [[ഗ്വാളിയർ|ഗ്വാളിയാർ]] | | [[:d:Q21597809|Q21597809]] | |- | [[ജെ. എസ്. ഗുലേറിയ]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2026" | 2026-01-22 | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q21686034|Q21686034]] | |- | [[കെ.എ. എബ്രഹാം|കെ. എ. അബ്രഹാം]] | [[പ്രമാണം:Padmashri Dr K A Abraham.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2021" | 2021-10-22 | [[കേരളം]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q21798148|Q21798148]] | |- | ''[[:d:Q21981198|മോഹിത് ഭണ്ഡാരി]]'' | [[പ്രമാണം:Mohit Bhandari.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q21981198|Q21981198]] | |- | [[പോൾ കലാനിധി]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1977" | 1977-04-01 | data-sort-value="2015" | 2015-03-09 | ''[[:d:Q928168|Bronxville]]'' | | [[:d:Q22087287|Q22087287]] | |- | ''[[:d:Q24718543|ഫുൾചന്ദ് പൃഥ്വി രാജ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1931" | 1931-09-13 | data-sort-value="2016" | 2016-02-27 | | | [[:d:Q24718543|Q24718543]] | |- | [[രുഖ്മബായി]] | [[പ്രമാണം:Rukhmabai.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1864" | 1864-11-22 | data-sort-value="1955" | 1955-09-25<br/>1955-12-25 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q24939367|Q24939367]] | |- | [[രാം ഹർഷ് സിംഗ്]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1942" | 1942-01-10 | | | | [[:d:Q26251714|Q26251714]] | |- | [[രഞ്ജന ശ്രീവാസ്തവ]] | [[പ്രമാണം:Ranjana Srivastava.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഓസ്ട്രേലിയ]] | data-sort-value="1974" | 1974 | | [[കാൻബറ]] | | [[:d:Q26702925|Q26702925]] | |- | ''[[:d:Q28744857|സരോജിനി_സരന്ഗി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1951" | 1951 | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q28744857|Q28744857]] | |- | ''[[:d:Q27901993|വഖാർ അഹ്മദ് ഷാ]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1943" | 1943-07-06 | data-sort-value="2018" | 2018-04-15 | ''[[:d:Q638621|Bahraich]]'' | [[ലഖ്‌നൗ]] | [[:d:Q27901993|Q27901993]] | |- | ''[[:d:Q27917316|മദൻ കതാരിയ]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Madan Kataria.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q27917316|Q27917316]] | |- | ''[[:d:Q27970605|Dhiren Banerjee]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1904" | 1904 | data-sort-value="1978" | 1978-01-08 | | | [[:d:Q27970605|Q27970605]] | |- | ''[[:d:Q28869394|സോണിയ നിത്യാനന്ദ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1962" | 1962-09-06 | | | | [[:d:Q28869394|Q28869394]] | |- | ''[[:d:Q29017279|Rafi Ahmed]]'' | [[പ്രമാണം:Rafi Ahmed virologist and immunologist.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1948" | 1948 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q29017279|Q29017279]] | |- | ''[[:d:Q29018652|പങ്കജ് നരം]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Pankaj Naram.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955-05-04 | data-sort-value="2020" | 2020-02-19 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q29018652|Q29018652]] | |- | [[സന്ദീപ് ബസു]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-29 | | | | [[:d:Q29168828|Q29168828]] | |- | ''[[:d:Q30314375|Chittaranjan Yajnik]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Yajnik (13 February 2020).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q30314375|Q30314375]] | |- | [[ഷേർളി വാസു]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1958" | 1958 | data-sort-value="2025" | 2025 | | | [[:d:Q31704451|Q31704451]] | |- | ''[[:d:Q34837913|ദിലീപ് ഝാവേരി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1943" | 1943-04-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q34837913|Q34837913]] | |- | ''[[:d:Q37830946|ടീന ചോപ്ര]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1978" | 1978-03-06 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q37830946|Q37830946]] | |- | ''[[:d:Q37994923|ജസ്വീന്ദർ കെ ഗംഭീർ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q37994923|Q37994923]] | |- | [[ഐശ്വര്യ ലക്ഷ്മി]] | [[പ്രമാണം:Aishwarya Lekshmi.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1990" | 1990-07-26 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q39058709|Q39058709]] | |- | ''[[:d:Q54861287|Vasanth Ravi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q54861287|Q54861287]] | |- | ''[[:d:Q55434761|Shikha Sharma]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q55434761|Q55434761]] | |- | ''[[:d:Q56027719|Digumarti Raghunadharao]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. D. Raghunadha Rao (cropped).JPG|center|128px]] | ഗവേഷകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56027719|Q56027719]] | |- | ''[[:d:Q56284934|ഹ്രിഷിക്കെസ് സെൻ]]'' | [[പ്രമാണം:Hrishikes 2017.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1969" | 1969-05-15 | | | | [[:d:Q56284934|Q56284934]] | |- | ''[[:d:Q57320813|Venkatachalam Raveenthiran]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q57320813|Q57320813]] | |- | [[ഡോസിബായ് പട്ടേൽ]] | [[പ്രമാണം:Dossibai Patell.jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ പ്രസവചികിത്സകയും ഗൈനക്കോളജിസ്റ്റും | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1881" | 1881-10-16 | data-sort-value="1960" | 1960-02-04 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q57955102|Q57955102]] | |- | ''[[:d:Q58885226|Harjit Pal Bhattoa]]'' | | | [[ഹംഗറി]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1973" | 1973-04-21 | | No/unknown value | | [[:d:Q58885226|Q58885226]] | |- | ''[[:d:Q59209385|അഭിഷേക് പല്ലവ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1982" | 1982-09-02 | | | | [[:d:Q59209385|Q59209385]] | |- | ''[[:d:Q41816046|Preeti Shanbag]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q41816046|Q41816046]] | |- | ''[[:d:Q42298380|കാർത്തിക് ചന്ദ്രബോസ്]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1873" | 1873 | data-sort-value="1955" | 1955 | | | [[:d:Q42298380|Q42298380]] | |- | ''[[:d:Q42413325|ഹൃദയാനന്ദ പട്നായിക്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1946" | 1946-06-03 | | | | [[:d:Q42413325|Q42413325]] | |- | ''[[:d:Q42589695|K. Ranga Rama Krishnan]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1956" | 1956-04-22 | | | | [[:d:Q42589695|Q42589695]] | |- | ''[[:d:Q43999837|ദിപ്തൻഷു ദാസ്]]'' | [[പ്രമാണം:Diptanshu Das 2015.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1982" | 1982-04-02 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q43999837|Q43999837]] | |- | ''[[:d:Q47009777|ഗോവിന്ദ് അപ്പാജി ഫഡ്കെ]]'' | [[പ്രമാണം:G.A.phadke.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1907" | 1907 | | ''[[:d:Q583818|Ichalkaranji]]'' | ''[[:d:Q581562|Satara]]'' | [[:d:Q47009777|Q47009777]] | |- | ''[[:d:Q47026934|ഐറിസ് ജി. ആർ. പോൾ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1945" | 1945 | data-sort-value="2025" | 2025-10-13 | | | [[:d:Q47026934|Q47026934]] | |- | ''[[:d:Q47483386|ആശാലത രാധാകൃഷ്ണൻ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1970" | 1970-05-13 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q47483386|Q47483386]] | |- | [[സവിത അംബേദ്കർ]] | [[പ്രമാണം:Dr. Savita Ambedkar.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1909" | 1909-01-27 | data-sort-value="2003" | 2003-05-29 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q48645361|Q48645361]] | |- | ''[[:d:Q48975802|നബകുമാർ ബാസു]]'' | [[പ്രമാണം:Nabakumar Basu - Kolkata 2015-10-10 5134.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1949" | 1949-12-10 | | | | [[:d:Q48975802|Q48975802]] | |- | [[ആശ കസ്‌ലിവാൾ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q49833929|Q49833929]] | |- | ''[[:d:Q60023782|രാജേശ്വരി ദലബെഹെര]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു എഴുത്തുകാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1933" | 1933 | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q60023782|Q60023782]] | |- | [[ശ്യാമള ഗോപാലൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1938" | 1938-04-07 | data-sort-value="2009" | 2009-02-11 | [[ചെന്നൈ]] | [[ഓക്‌ലാന്റ്, കാലിഫോർണിയ|ഓക്ൿലാന്റ്]] | [[:d:Q60844968|Q60844968]] | |- | [[അശോക് ലക്ഷ്മൺറാവു കുക്കാഡെ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61054384|Q61054384]] | |- | [[മാമൻ ചാണ്ടി|മാമ്മൻ ചാണ്ടി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61478244|Q61478244]] | |- | [[അളക കേശവ് ദേശ്പാണ്ഡെ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61686207|Q61686207]] | |- | ''[[:d:Q61823039|സുമന്ത് മേത്ത]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1877" | 1877-07-01 | data-sort-value="1968" | 1968-12-15 | [[സൂരത്]] | | [[:d:Q61823039|Q61823039]] | |- | ''[[:d:Q61945548|കാസി പിച്ച്ചായ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61945548|Q61945548]] | |- | ''[[:d:Q63430821|ബിജോയ് മൊണ്ടാൽ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1924" | 1924-12-01 | | ''[[:d:Q16251190|Andharthaul]]'' | | [[:d:Q63430821|Q63430821]] | |- | ''[[:d:Q64006847|Jayanta Kumar Roy]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1968" | 1968-02-13 | | ''[[:d:Q15241808|Lataguri]]'' | | [[:d:Q64006847|Q64006847]] | |- | ''[[:d:Q64148463|Sayantan Banerjee]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q64148463|Q64148463]] | |- | ''[[:d:Q64438206|Inder Anand]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] | [[:d:Q64438206|Q64438206]] | |- | ''[[:d:Q64509748|സ്വരൂപ് സർക്കാർ]]'' | [[പ്രമാണം:Swarup Sarkar (স্বরূপ সরকার).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1953" | 1953 | | | | [[:d:Q64509748|Q64509748]] | |- | ''[[:d:Q64840916|സഞ്ജയ് സത്പതി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q64840916|Q64840916]] | |- | ''[[:d:Q64859106|Nikhil Kumar Banerjee]]'' | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയക്കാരൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1949" | 1949 | data-sort-value="2017" | 2017 | | | [[:d:Q64859106|Q64859106]] | |- | ''[[:d:Q69932454|K. Rajender Reddy]]'' | | | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1949" | 1949 | | | | [[:d:Q69932454|Q69932454]] | |- | ''[[:d:Q72146155|ഗോർധന്ദാസ് ഭഗവന്ദാസ് നരോട്ടംദാസ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1887" | 1887 | data-sort-value="1975" | 1975 | | | [[:d:Q72146155|Q72146155]] | |- | ''[[:d:Q72753935|പരംദീപ് സിംഗ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q72753935|Q72753935]] | |- | [[ഷിംന അസീസ്]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q65321596|Q65321596]] | |- | [[കെ. ഹേമലത]] | [[പ്രമാണം:K Hemalata at Workers’ Mahapadav in 2017.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q61434|നെല്ലൂർ]]'' | | [[:d:Q66022787|Q66022787]] | |- | ''[[:d:Q66499274|Abul Hasnat]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955 | data-sort-value="2019" | 2019-06-11 | | | [[:d:Q66499274|Q66499274]] | |- | [[നത ഹുസൈൻ]] | [[പ്രമാണം:Netha Hussain-070A3987.jpg|center|128px]] | ഒരു ഇന്ത്യൻ-സ്വീഡിഷ് മെഡിക്കൽ ഡോക്ടറും ക്ലിനിക്കൽ ന്യൂറോ സയന്റിസ്റ്റും ബ്ലോഗറും വിക്കിപീഡിയനും ഗവേഷകയും | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1990" | 1990-06-11 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q66580063|Q66580063]] | |- | ''[[:d:Q66725242|Mortaza Hossain]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q66725242|Q66725242]] | |- | ''[[:d:Q67427117|Anupam Sen]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | data-sort-value="1925" | 1925 | data-sort-value="2015" | 2015-09-07 | | | [[:d:Q67427117|Q67427117]] | |- | ''[[:d:Q68225148|സോഹൻ ലാൽ ഭാട്ടിയ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1891" | 1891 | data-sort-value="1981" | 1981-07-16 | [[അമൃത്‌സർ]] | [[ഇന്ത്യ]] | [[:d:Q68225148|Q68225148]] | |- | ''[[:d:Q69356075|തേജസ്വിനി മനോഗ്ന]]'' | [[പ്രമാണം:Tejaswini Manogna - Miss Diva 2017 contestants at Yamaha music video launch (cropped).jpg|center|128px]] | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടറും മോഡലും | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1994" | 1994-05-19 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q69356075|Q69356075]] | |- | ''[[:d:Q94503372|അനിത ഭരദ്വാജ്]]'' | [[പ്രമാണം:Anita Bharadwaj (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q94503372|Q94503372]] | |- | [[സുജാത മോഹൻ (ഡോക്ടർ)|സുജാത മോഹൻ]] | [[പ്രമാണം:Dr Sujatha Mohan (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="2000" | 20th century | | | | [[:d:Q95099143|Q95099143]] | |- | ''[[:d:Q95220255|സതീഷ് നല്ലം]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q95220255|Q95220255]] | |- | ''[[:d:Q97206596|Abraham George Thomas]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q97206596|Q97206596]] | |- | ''[[:d:Q97247074|Banbihari Mukhopadhyay]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1885" | 1885 | data-sort-value="1965" | 1965-07-05 | ''[[:d:Q1653485|Garalgachha]]'' | | [[:d:Q97247074|Q97247074]] | |- | ''[[:d:Q97666703|Pashupati Bhattacharya]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1891" | 1891-11-15 | data-sort-value="1978" | 1978-01-27 | | | [[:d:Q97666703|Q97666703]] | |- | ''[[:d:Q97681815|Guduru Gopal Rao]]'' | [[പ്രമാണം:Guduru Gopal Rao.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1954" | 1954 | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q97681815|Q97681815]] | |- | [[രവി കണ്ണൻ ആർ]] | [[പ്രമാണം:Ravi Kannan R Padma cropped.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q98907700|Q98907700]] | |- | ''[[:d:Q99472554|Dhiman Barua]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1920" | 1920-10-19 | data-sort-value="2020" | 2020-09-19 | [[യംഗോൺ]] | | [[:d:Q99472554|Q99472554]] | |- | ''[[:d:Q99927321|Pallavi Maharathi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99927321|Q99927321]] | |- | [[സുശീല അനിത ബാനർജി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="1920" | 1920-09 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[ലാഹോർ]] | [[:d:Q100387268|Q100387268]] | |- | [[എം.സി. അൽബുക്കർക്ക്]] | [[പ്രമാണം:MCAlbuquerqueColchester1918.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q76349299|Q76349299]] | |- | ''[[:d:Q81780908|Subas Chandra Rout]]'' | [[പ്രമാണം:Subas Chandra Rout 02.JPG|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1944" | 1944-07-29 | data-sort-value="2026" | 2026-03-10 | [[ഭുവനേശ്വർ]] | | [[:d:Q81780908|Q81780908]] | |- | ''[[:d:Q82023862|അംബ്രിഷ് വിജയകർ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | | | [[:d:Q82023862|Q82023862]] | |- | [[ശാന്തി റോയ്]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q83685218|Q83685218]] | |- | [[രതിൻ ദത്ത]] | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1931" | 1931 | data-sort-value="2020" | 2020-01-27 | ''[[:d:Q2308247|Mangaldoi]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q83841843|Q83841843]] | |- | ''[[:d:Q84496211|രാജേന്ദ്ര പ്രകാശ് സിംഗ്]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1945" | 1945 | data-sort-value="2020" | 2020-02-05 | | | [[:d:Q84496211|Q84496211]] | |- | ''[[:d:Q84562100|ബോമിറെഡ്ഡി സുന്ദര രാമി റെഡ്ഡി]]'' | [[പ്രമാണം:Dr.SundraRamiReddy.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1935" | 1935-10-17 | data-sort-value="2020" | 2020-02-06 | | | [[:d:Q84562100|Q84562100]] | |- | [[സുശോവൻ ബാനർജി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q86085021|Q86085021]] | |- | [[ദിഗംബർ ബെഹെറ|ദിഗാംബർ ബെഹെര]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q86085705|Q86085705]] | |- | ''[[:d:Q87738087|Radhika Tandon]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q87738087|Q87738087]] | |- | ''[[:d:Q88058242|Kamala Dhall]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q88058242|Q88058242]] | |- | ''[[:d:Q88867162|Mrinmoy Das]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1997" | 1997-05-01 | | | | [[:d:Q88867162|Q88867162]] | |- | ''[[:d:Q89018323|Bindu Kulshreshtha]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q89018323|Q89018323]] | |- | ''[[:d:Q89745295|Umesh Kapil]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q89745295|Q89745295]] | |- | ''[[:d:Q91294983|Aakash Pandita]]'' | | ഗവേഷകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q91294983|Q91294983]] | |- | ''[[:d:Q92761911|Prerna S Sharma]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1988" | 1988-05-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q92761911|Q92761911]] | |- | ''[[:d:Q106734360|Rajendra Kapila]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2021" | 2021-04-28 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | [[:d:Q106734360|Q106734360]] | |- | ''[[:d:Q107222599|Ranoj Pegu]]'' | [[പ്രമാണം:Ranoj Pegu 1.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1962" | 1962-02-12 | | | | [[:d:Q107222599|Q107222599]] | |- | ''[[:d:Q105080301|Dilip Kumar Singh]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ (b. 1926) | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1926" | 1926-06-26 | | | | [[:d:Q105080301|Q105080301]] | |- | ''[[:d:Q105870899|కాళిదాసు వెంకటసుబ్బాశాస్త్రి]]'' | [[പ്രമാണം:Kalidasu Venkata Subbasastry.jpg|center|128px]] | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1883" | 1883 | data-sort-value="1953" | 1953 | | | [[:d:Q105870899|Q105870899]] | |- | ''[[:d:Q105948168|Jags Krishnan]]'' | [[പ്രമാണം:Jags Krishnan 1.jpg|center|128px]] | | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1972" | 1972-04-23 | | [[കോട്ടഗിരി]] | | [[:d:Q105948168|Q105948168]] | |- | [[ദിവ്യ എസ്. അയ്യർ]] | [[പ്രമാണം:Dr. Divya S. Iyer IAS - incumbent Pathanamthitta district magistrate.jpg|center|128px]] | കേരളത്തിലെ ഐ.എ.എസ് ഉദ്യോഗസ്ഥ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1984" | 1984-10-16 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q105988314|Q105988314]] | |- | ''[[:d:Q106221509|Roopa Dhatt]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | | | | | [[:d:Q106221509|Q106221509]] | |- | ''[[:d:Q106248428|Gauri Tendulkar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q106248428|Q106248428]] | |- | [[വിജയലക്ഷ്മി രമണൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ഭിഷഗ്വര, ആർമി ഓഫീസർ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1924" | 1924 | data-sort-value="2020" | 2020 | | | [[:d:Q100706299|Q100706299]] | |- | [[കെ.എം. ചാക്കോ]] | | ഇന്ത്യയിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1910" | 1910-10-24 | data-sort-value="1983" | 1983-04-10 | | | [[:d:Q101168707|Q101168707]] | |- | ''[[:d:Q102207701|Dinabandhu Sahoo]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q102207701|Q102207701]] | |- | [[ലക്ഷ്മീഭായി രാജ്വാദേ]] | [[പ്രമാണം:Rani Lakshmibai Rajwade.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1887" | 1887 | data-sort-value="1984" | 1984 | | | [[:d:Q102434863|Q102434863]] | |- | ''[[:d:Q103151287|ఆమంచర్ల శేషాచలపతిరావు]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q103151287|Q103151287]] | |- | ''[[:d:Q108754507|Balaraman Vijayayraghavan Neelamegam]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1953" | 1953-11-12 | data-sort-value="2015" | 2015-01-29 | | | [[:d:Q108754507|Q108754507]] | |- | ''[[:d:Q108888276|Beoncy Laishram]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q1822188|ഇംഫാൽ വെസ്റ്റ് ജില്ല]]'' | | [[:d:Q108888276|Q108888276]] | |- | ''[[:d:Q107301280|Meharban Singh]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Meharban Singh (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1937" | 1937 | | ''[[:d:Q2385925|presidencies and provinces in British India]]'' | | [[:d:Q107301280|Q107301280]] | |- | ''[[:d:Q107387933|Goru Krishna Babu]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1959" | 1959 | | ''[[:d:Q2352168|Jeypore]]'' | | [[:d:Q107387933|Q107387933]] | |- | ''[[:d:Q107453532|Gella Venkata Satyanarayana Murty]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | | data-sort-value="1959" | 1959 | | | [[:d:Q107453532|Q107453532]] | |- | ''[[:d:Q107610257|Ayyagari Mythili]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107610257|Q107610257]] | |- | ''[[:d:Q107647347|Malladi Umadevi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107647347|Q107647347]] | |- | ''[[:d:Q107647765|Vipperla Sujatha]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107647765|Q107647765]] | |- | ''[[:d:Q107648988|Vipperla Satyanarayana]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1937" | 1937-12-15 | data-sort-value="2020" | 2020-06-13 | | | [[:d:Q107648988|Q107648988]] | |- | ''[[:d:Q107658445|Garuda Butchi Raju]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107658445|Q107658445]] | |- | ''[[:d:Q108101243|Joyti Prokash Bose]]'' | | ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രജ്ഞൻ | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1894" | 1894 | data-sort-value="1968" | 1968 | | | [[:d:Q108101243|Q108101243]] | |- | ''[[:d:Q108405658|Kumudshankar Roy]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1892" | 1892-09-07 | data-sort-value="1950" | 1950-10-24 | [[ധാക്ക|ഢാക്ക]] | [[വെല്ലൂർ]] | [[:d:Q108405658|Q108405658]] | |- | ''[[:d:Q108405711|Hemendranath Ghosh]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1890" | 1890-11-16 | data-sort-value="1965" | 1965-12-12 | ''[[:d:Q1429697|ചാന്ദ്പുർ ജില്ല]]'' | | [[:d:Q108405711|Q108405711]] | |- | ''[[:d:Q112971735|Gurpreet Kaur]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1990" | 1990 | | [[പെഹോവ, ഹരിയാന]] | | [[:d:Q112971735|Q112971735]] | |- | ''[[:d:Q113627276|Julião Menezes]]'' | [[പ്രമാണം:Julião Menezes.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1909" | 1909-08-07 | data-sort-value="1980" | 1980-07-02 | | | [[:d:Q113627276|Q113627276]] | |- | ''[[:d:Q113682272|Vivek Parameswara Sarma]]'' | | ഇന്ത്യൻ ഡോക്ടർ | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113682272|Q113682272]] | |- | ''[[:d:Q110191163|Ashok Kumar Amrohi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1955" | 1955-10-13 | data-sort-value="2021" | 2021-04-27 | | [[ഗുഡ്‌ഗാവ്]] | [[:d:Q110191163|Q110191163]] | |- | ''[[:d:Q110566464|Alulru Vijayalakshmi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110566464|Q110566464]] | |- | ''[[:d:Q110581483|Dhaniram Baruah]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1972" | 1972 | | | | [[:d:Q110581483|Q110581483]] | |- | ''[[:d:Q110597809|Dr. K. M. Saifullah]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1976" | 1976-09-12 | | ''[[:d:Q1925191|Samastipur]]'' | | [[:d:Q110597809|Q110597809]] | |- | ''[[:d:Q110662406|Paul Harris Daniel]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Paul Harris Daniel JEG6621.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1910" | 1910 | data-sort-value="2003" | 2003 | | | [[:d:Q110662406|Q110662406]] | |- | ''[[:d:Q110771548|Bharath Shetty Y]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1971" | 1971-09-08 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q110771548|Q110771548]] | |- | ''[[:d:Q111050893|Lata Desai]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1941" | 1941-08-08 | | | | [[:d:Q111050893|Q111050893]] | |- | ''[[:d:Q111334760|Narendra Prasad Misra]]'' | [[പ്രമാണം:Narendra Prasad Misra portrait.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1932" | 1932-07-10 | data-sort-value="2021" | 2021 | | | [[:d:Q111334760|Q111334760]] | |- | ''[[:d:Q111606292|Dasari Ramakrishna Prasad]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111606292|Q111606292]] | |- | ''[[:d:Q112119155|Ranjan Pai]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1972" | 1972-11-11 | | | | [[:d:Q112119155|Q112119155]] | |- | ''[[:d:Q115556299|Anshita Aggarwal]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q115556299|Q115556299]] | |- | ''[[:d:Q123487647|Anjali Mukhopadhyay]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1931" | 1931 | data-sort-value="1983" | 1983-11-17 | ''[[:d:Q2036954|Ranaghat]]'' | | [[:d:Q123487647|Q123487647]] | |- | ''[[:d:Q123492569|Dr. Mohana Rao Patibandla]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1978" | 1978-04-20 | | [[പ്രകാസം ജില്ല|പ്രകാശം ജില്ല]] | | [[:d:Q123492569|Q123492569]] | |- | ''[[:d:Q123553817|Nayanjyoti Sarma]]'' | [[പ്രമാണം:Nayan Jyoti Sharma (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1993" | 1993-06-03 | | | | [[:d:Q123553817|Q123553817]] | |- | ''[[:d:Q123691897|വസന്ത മുത്തുസ്വാമി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1948" | 1948-07-12 | data-sort-value="2023" | 2023-02-21 | | | [[:d:Q123691897|Q123691897]] | |- | ''[[:d:Q124608485|Shyam Krishnasamy]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q124608485|Q124608485]] | |- | ''[[:d:Q124610941|Aqsa Shaikh]]'' | [[പ്രമാണം:Aqsa Shaikh at Vax centres.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q2724879|Islampura]]'' | | [[:d:Q124610941|Q124610941]] | |- | ''[[:d:Q124727043|Parvati Soren]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124727043|Q124727043]] | |- | ''[[:d:Q124736989|Bijayalaxmi Biswal]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124736989|Q124736989]] | |- | ''[[:d:Q124759868|Gannavarapu Varaha Narasimha Murthy]]'' | [[പ്രമാണം:డా. గన్నవరపు నరసింహమూర్తి.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | data-sort-value="1951" | 1951-07-16 | | ''[[:d:Q3426021|Srungavarapukota]]'' | | [[:d:Q124759868|Q124759868]] | |- | ''[[:d:Q124829884|Sesh Kamal Sunkara]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q124829884|Q124829884]] | |- | ''[[:d:Q124967301|Praneeta Malipeddi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1996" | 1996 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q124967301|Q124967301]] | |- | ''[[:d:Q124967365|Malipeddi Bhaskara Rao]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124967365|Q124967365]] | |- | ''[[:d:Q124985179|Malipeddi Krishna Rao]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124985179|Q124985179]] | |- | ''[[:d:Q125023325|Indubhushan Basu]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1892" | 1892-12-18 | data-sort-value="1975" | 1975-12-26 | | | [[:d:Q125023325|Q125023325]] | |- | ''[[:d:Q125029329|G. Ram Gopal Naik]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗുണ്ടൂർ]] | | [[:d:Q125029329|Q125029329]] | |- | ''[[:d:Q121032307|Amrit K. Patnaik]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q121032307|Q121032307]] | |- | ''[[:d:Q121864614|Trinetra Haldar Gummaraju]]'' | [[പ്രമാണം:Trinetra At Bandstand.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1997" | 1997-06-17 | | | | [[:d:Q121864614|Q121864614]] | |- | ''[[:d:Q121989274|Surajit Giri]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1977" | 1977-07-04 | | | | [[:d:Q121989274|Q121989274]] | |- | ''[[:d:Q122583797|Otilia Mascarenhas]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122583797|Q122583797]] | |- | ''[[:d:Q122809349|Lalit Kumar Barua]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1890" | 1890 | data-sort-value="1960" | 1960 | ''[[:d:Q11938328|Nagaon]]'' | | [[:d:Q122809349|Q122809349]] | |- | ''[[:d:Q122853736|Prashant Madanmohan]]'' | [[പ്രമാണം:2023-09-28 22 16 04-Window.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1985" | 1985-07-31 | | [[തഞ്ചാവൂർ]] | | [[:d:Q122853736|Q122853736]] | |- | ''[[:d:Q122899983|Savitha Devi Yelamanchi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q122899983|Q122899983]] | |- | ''[[:d:Q123113595|Sthabir Dasgupta]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1949" | 1949-01-18 | data-sort-value="2023" | 2023-09-05 | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q123113595|Q123113595]] | |- | ''[[:d:Q123122836|Subba Rao Bhavaraju]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | data-sort-value="1942" | 1942 | | ''[[:d:Q1639492|രാജമന്ദ്രി]]'' | | [[:d:Q123122836|Q123122836]] | |- | ''[[:d:Q123123188|Satyavaraprasad Kadali]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1960" | 1960-06-10 | | | | [[:d:Q123123188|Q123123188]] | |- | ''[[:d:Q123226038|Satyanarayana Gavarasana]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2020" | 2020 | | | [[:d:Q123226038|Q123226038]] | |- | ''[[:d:Q123335093|Raghvendra Sharma]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123335093|Q123335093]] | |- | ''[[:d:Q123338244|Katayun Virkar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1918" | 1918-08-04 | data-sort-value="2011" | 2011-07-28 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q123338244|Q123338244]] | |- | ''[[:d:Q116516777|Bindu Menon]]'' | [[പ്രമാണം:Bindu Menon.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1970" | 1970 | | | | [[:d:Q116516777|Q116516777]] | |- | ''[[:d:Q118115305|কালিদাস বৈদ্য]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2010" | 2010-10-25 | ''[[:d:Q609190|പിരോജ്പൂർ ജില്ല]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q118115305|Q118115305]] | |- | ''[[:d:Q118220150|Vijay Viswanathan]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q118220150|Q118220150]] | |- | ''[[:d:Q118610627|Khrielie-ü Kire]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1918" | 1918-01-12 | data-sort-value="2013" | 2013-09-11 | | | [[:d:Q118610627|Q118610627]] | |- | ''[[:d:Q119727113|Edmond Fernandes]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Edmond after his address at the UN University in Japan.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1990" | 1990-09-03 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q119727113|Q119727113]] | |- | ''[[:d:Q125758743|Usha Desai]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q125758743|Q125758743]] | |- | ''[[:d:Q125824960|Jatindranath Ghosal]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | data-sort-value="1878" | 1878-09-02 | data-sort-value="1968" | 1968-04-25 | ''[[:d:Q712504|Baranagar]]'' | | [[:d:Q125824960|Q125824960]] | |- | ''[[:d:Q125885349|Naga Madhuri]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Naga Madhuri 02.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q125885349|Q125885349]] | |- | ''[[:d:Q126010684|ఎరవెల్లి చంద్రశేఖర్‌రావు]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1961" | 1961-02-12 | | ''[[:d:Q6943191|Mustabad mandal]]'' | | [[:d:Q126010684|Q126010684]] | |- | ''[[:d:Q126364985|Kalyan Vaijinathrao Kale]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1963" | 1963-07-19 | | [[ഔറംഗാബാദ്]] | | [[:d:Q126364985|Q126364985]] | |- | ''[[:d:Q126365069|Kadiyam Kavya]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1980" | 1980 | | | | [[:d:Q126365069|Q126365069]] | |- | ''[[:d:Q126365605|Sharmila Sarkar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q126365605|Q126365605]] | |- | ''[[:d:Q126371681|Rani Srikumar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q126371681|Q126371681]] | |- | ''[[:d:Q127424806|కొడాలి వీరయ్య]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1928" | 1928-08-20 | data-sort-value="2000" | 2000-12-12 | ''[[:d:Q13007149|Moparru]]'' | | [[:d:Q127424806|Q127424806]] | |- | ''[[:d:Q127691439|G. Vijaya Rama Rao]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1954" | 1954-06-02 | | ''[[:d:Q65317725|Velair Mandal]]'' | | [[:d:Q127691439|Q127691439]] | |- | ''[[:d:Q127745948|Nirmala Prabhavathy Moillakalva]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q127745948|Q127745948]] | |- | ''[[:d:Q129215269|P.D. Sinha]]'' | [[പ്രമാണം:Dr P.D. Sinha (cropped).jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="1992" | 1992 | ''[[:d:Q7802954|Tilouthu]]'' | | [[:d:Q129215269|Q129215269]] | |- | ''[[:d:Q130229563|H. Girijamma]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | data-sort-value="2021" | 2021 | ''[[:d:Q1708108|Harihar]]'' | [[ദാവൺഗരെ]] | [[:d:Q130229563|Q130229563]] | |- | ''[[:d:Q130235905|കെ എൻ പിഷാരടി]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1892" | 1892-08-22 | data-sort-value="1972" | 1972-06-08 | [[ചൊവ്വര]] | [[ഇരിഞ്ഞാലക്കുട]] | [[:d:Q130235905|Q130235905]] | |- | ''[[:d:Q130282828|Abhaya]]'' | [[പ്രമാണം:Protest against Kolkata rape-murder.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1993" | 1993<br/>1992 | data-sort-value="2024" | 2024-08-09 | No/unknown value | [[ആർ. ജി. കാർ മെഡിക്കൽ കോളേജ് ആന്റ് ഹോസ്പിറ്റൽ]] | [[:d:Q130282828|Q130282828]] | |- | ''[[:d:Q130989476|Nalini Parthasarathi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130989476|Q130989476]] | |- | ''[[:d:Q131125923|Dr. Syed Ashique Hussain]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1917" | 1917 | data-sort-value="1980" | 1980-04-07 | ''[[:d:Q100093|ഷൈഖ് പുര ജില്ല]]'' | ''[[:d:Q100093|ഷൈഖ് പുര ജില്ല]]'' | [[:d:Q131125923|Q131125923]] | |- | ''[[:d:Q131308670|Abdul Jaleel Faridi]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1913" | 1913 | data-sort-value="1974" | 1974-05-19 | | | [[:d:Q131308670|Q131308670]] | |- | ''[[:d:Q131342365|B. D. Chaurasia]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1937" | 1937-10-01 | data-sort-value="1985" | 1985-05-05 | ''[[:d:Q712625|Barigarh]]'' | | [[:d:Q131342365|Q131342365]] | |- | ''[[:d:Q131584064|Sundaram Krishnamurthy]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1919" | 1919-09-12 | data-sort-value="2010" | 2010-07-02 | | | [[:d:Q131584064|Q131584064]] | |- | ''[[:d:Q134485163|Mohammed Idrees Habban]]'' | [[പ്രമാണം:Habibul Ummat Hazrat Moulana Dr Hakeem Mohammed Idrees Habban Raheemi.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | ''[[:d:Q766888|Charthaval]]'' | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q134485163|Q134485163]] | |- | ''[[:d:Q134561917|Kolli S. Chalam]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q134561917|Q134561917]] | |- | ''[[:d:Q135006390|డా. మానిక్యమ్మ]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135006390|Q135006390]] | |- | ''[[:d:Q135045436|G Nachiyar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1940" | 1940-09-15 | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q135045436|Q135045436]] | |- | ''[[:d:Q135087245|డా. మంజుల అనంతకృష్ణన్ (AICTE సభ్యురాలు, విద్యావేత్త)]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135087245|Q135087245]] | |- | ''[[:d:Q135184523|சுதா சேஷய்யன்]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1961" | 1961-09-25 | | | | [[:d:Q135184523|Q135184523]] | |- | ''[[:d:Q135273140|தி. சா. ராஜு]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1926" | 1926-08-15 | | ''[[:d:Q23737657|Thillaisthanam Gram Panchayat]]''<br/>[[തഞ്ചാവൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q135273140|Q135273140]] | |- | ''[[:d:Q135422663|Girish Tiwari]]'' | [[പ്രമാണം:Dr Girish Tiwari.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135422663|Q135422663]] | |- | ''[[:d:Q135450466|Shruti Hegde]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഹുബ്ലി]] | | [[:d:Q135450466|Q135450466]] | |- | ''[[:d:Q139071510|Abusha Bibi Marikar]]'' | [[പ്രമാണം:Dr. Abusha bibi markar.jpg|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1912" | 1912-01-22 | data-sort-value="1996" | 1996-08-08 | | | [[:d:Q139071510|Q139071510]] | |- | ''[[:d:Q139891089|Dr. Chirag Bhandari]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q139891089|Q139891089]] | |- | ''[[:d:Q139894154|Neha Dwivedi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q139894154|Q139894154]] | |- | ''[[:d:Q139964423|Devakaran Vajpeyi]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1888" | 1888 | data-sort-value="1956" | 1956 | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | [[വാരാണസി]] | [[:d:Q139964423|Q139964423]] | |- | [[സുചിത്ര എല്ല]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1963" | 1963 | | ''[[:d:Q1557417|തിരുട്ടണി]]'' | | [[:d:Q131912917|Q131912917]] | |- | ''[[:d:Q131924124|G. Nachiar]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1940" | 1940-09-15 | | ''[[:d:Q16311342|Vadamalapuram]]'' | | [[:d:Q131924124|Q131924124]] | |- | ''[[:d:Q132130716|प्रेमा धनराज]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1950" | 1950-06-30 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q132130716|Q132130716]] | |- | ''[[:d:Q133307845|Harinath Mukherjee]]'' | [[പ്രമാണം:Harinath Mukherjee.png|center|128px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1953" | 1953-11-15 | | | | [[:d:Q133307845|Q133307845]] | |- | ''[[:d:Q133835157|Kamal Kumar Mallik]]'' | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | No/unknown value | No/unknown value | | | [[:d:Q133835157|Q133835157]] | |- | ''[[:d:Q134358077|Narendranath Datta]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1884" | 1884-09-21 | data-sort-value="1949" | 1949-04-06 | ''[[:d:Q3347783|Muradnagar Upazila]]'' | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q134358077|Q134358077]] | |- | ''[[:d:Q135935085|Rajib Kumar Sarmah]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135935085|Q135935085]] | |- | ''[[:d:Q135935634|Athira Sarasa]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊല്ലം]] | | [[:d:Q135935634|Q135935634]] | |- | ''[[:d:Q136337365|Ankita Dave]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1987" | 1987-06-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q136337365|Q136337365]] | |- | ''[[:d:Q136358953|Ali Mohammad Jan]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1914" | 1914-09-03 | data-sort-value="1988" | 1988-10-31 | [[ശ്രീനഗർ]] | | [[:d:Q136358953|Q136358953]] | |- | ''[[:d:Q136514490|Dr. Niket Patel]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1989" | 1989-12-27 | | [[ആനന്ദ്, ഗുജറാത്ത്]] | | [[:d:Q136514490|Q136514490]] | |- | ''[[:d:Q136905080|Dr. Arpit Chopra Jain]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1980" | 1980-07-23 | | ''[[:d:Q113485010|ഖൈരഗഡ്-ചുയിഖദൻ-ഗണ്ഡായി ജില്ല]]'' | | [[:d:Q136905080|Q136905080]] | |- | ''[[:d:Q137647684|Dorothy May Satur]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | data-sort-value="1902" | 1902-05-28 | data-sort-value="1981" | 1981-03-28 | | | [[:d:Q137647684|Q137647684]] | |- | ''[[:d:Q138750427|Shashikant Thacker]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q138750427|Q138750427]] | |} {{Wikidata list end}} 86lqihrs1wmsy3ay6kcabpbytdnykrr 0 542389 4627185 4099409 2026-05-31T10:15:53Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627185 wikitext text/x-wiki {{pu|Ganesh Kumar Mani}} {{Infobox person | name = ഗണേഷ് കുമാർ മണി <br> Ganesh Kumar Mani | image = | image_size = | caption = | birth_date = 1954-11-18 | birth_place = Delhi, India | death_date = | death_place = | resting_place = | resting_place_coordinates = | nationality = Indian | occupation = Cardiothoracic and vascular surgeon | years_active = | spouse = Manju | partner = | children = 2 children | parents = | awards = [[Padma Shri]]<br>Principal Medal<br>National Citizens Award<br>MAMC Alumnus Award<br>WCCPGC Life Time Achievement Award<br>Larsen and Toubro Award<br>IMA Dr. K. Sharan Cardiology Excellence Award<br>IMA Lifetime Achievement Award<br>Rotary Appreciation Award<br>DMA Chikitsa Ratan Award | website = | influences = | influenced = }} ഒരു ഇന്ത്യൻ കാർഡിയോത്തോറാസിക്, വാസ്കുലർ സർജനാണ് '''ഗണേഷ് കുമാർ മണി'''. 20,500 കൊറോണറി ആർട്ടറി ബൈപാസ് ശസ്ത്രക്രിയകൾ നടത്തിയതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.<ref name="Saket City Hospital">{{Cite web|url=http://www.saketcityhospital.com/doctor/Dr.-Ganesh-K-Mani|title=Saket City Hospital|access-date=25 October 2014|date=2014|publisher=Saket City Hospital|archive-date=2015-03-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20150327122229/http://www.saketcityhospital.com/doctor/Dr.-Ganesh-K-Mani|url-status=dead}}</ref><ref name="E Health">{{Cite web|url=http://ehealth.eletsonline.com/2013/05/saving-life-is-a-passion/|title=E Health Interview|access-date=25 October 2014|date=2014|publisher=E Health}}</ref><ref name="Samvada">{{Cite web|url=http://gk1.communitysamvada.com/index.php?option=com_residentnews&view=detail&id=176|title=Samvada|access-date=25 October 2014|date=2013|publisher=Samvada|archive-date=2016-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20160815111629/http://gk1.communitysamvada.com/index.php?option=com_residentnews&view=detail&id=176|url-status=dead}}</ref> വൈദ്യശാസ്ത്രം, മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസം എന്നീ മേഖലകളിലെ സമഗ്ര സംഭാവനകളെ പരിഗണിച്ച് 2013 ൽ [[ഭാരത സർക്കാർ|ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ്]] അദ്ദേഹത്തെ നാലാമത്തെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ അവാർഡായ [[പത്മശ്രീ]] നൽകി ആദരിച്ചു.<ref name="Padma 2013">{{Cite web|url=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838|title=Padma 2013|access-date=10 October 2014|date=25 January 2013|publisher=Press Information Bureau, Government of India}}</ref> == ജീവചരിത്രം == {{Quote box|''Saving the life of my friend Dr. E Sreedharan. He had developed multiple blockages and was unconscious at the air port. I was confused about my strategy to save him. Finally, I prepared for his arrival at Apollo Hospital, temporary pace makers were in place and he was operated upon the next day. I feel happy and proud when my memory takes me back that eventful life saving day, says Dr. Mani.''<ref name="E Health" /> | align = right | width = 21em }} [[പ്രമാണം:Blausen_0152_CABG_All.png|ലഘുചിത്രം|240x240ബിന്ദു| സിംഗിൾ, ഡബിൾ, ട്രിപ്പിൾ, ക്വാഡ്രപ്പിൾ ബൈപാസ് എന്നിവ ചിത്രീകരിക്കുന്ന ചിത്രം]] ഗണേഷ് കുമാർ മണി ദില്ലി സ്വദേശിയാണ്. 1964 ൽ ഹയർ സെക്കൻഡറി പരീക്ഷയിൽ വിജയിക്കാൻ നഗരത്തിലെ മെഹാസ് സ്കൂളിൽ സ്കൂൾ വിദ്യാഭ്യാസം നടത്തി. <ref name="DTEA Profile">{{Cite web|url=http://www.dtea-alumni.org/Dr_Ganesh_K_Mani.pdf|title=DTEA Profile|access-date=25 October 2014|date=2014|publisher=DTEA|archive-date=2016-03-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304044129/http://www.dtea-alumni.org/Dr_Ganesh_K_Mani.pdf|url-status=dead}}</ref> വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെ ഔദ്യോഗിക ജീവിതമായി തിരഞ്ഞെടുത്ത മണി [[മൗലാന ആസാദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്|1969 ൽ മൗലാന ആസാദ് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ]] നിന്ന് [[മൗലാന ആസാദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്|എം‌ബി‌ബി‌എസ്]] ബിരുദം നേടി. 1975 ൽ അതേ സ്ഥാപനത്തിൽ നിന്ന് പൊതു ശസ്ത്രക്രിയയിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം എംഎസ് നേടി.<ref name="Samvada"/> തുടർന്ന്, വെല്ലൂരിലെ [[ക്രിസ്ത്യൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ് & ഹോസ്പിറ്റൽ|ക്രിസ്ത്യൻ മെഡിക്കൽ കോളേജിലും ഹോസ്പിറ്റലിലും]] നിന്ന് 1979 ൽ കാർഡിയോത്തോറാസിക് ശസ്ത്രക്രിയയിൽ എംസിഎച്ച് പാസായി. അടുത്ത വർഷം 1980 ൽ നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിൽ നിന്ന് കാർഡിയോത്തോറാസിക്, വാസ്കുലർ സർജറിയിൽ എം‌എൻ‌എം‌എസ് പാസായി.<ref name="Bharat Top 10">{{Cite web|url=http://bharattop10.com/details.php?Detail_Id=329|title=Bharat Top 10|access-date=25 October 2014|date=2014|publisher=Bharat Top 10|archive-date=2014-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20141025120152/http://bharattop10.com/details.php?Detail_Id=329|url-status=dead}}</ref> ഒരു മരണവും സംഭവിക്കാതെ മണി നിരന്തരമായി 500 ബൈപാസ് ശസ്ത്രക്രിയകൾ നടത്തിയതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്,<ref name="Saket City Hospital"/><ref name="DTEA Profile"/> അദ്ദേഹം ജോലി ചെയ്ത ആശുപത്രിയുടെ മരണനിരക്കിൽ മൊത്തത്തിൽ കുറവുണ്ടായി, മുമ്പത്തെ 20 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ശതമാനമായി. ''സ്വയമേവയുള്ള രക്തപ്പകർച്ചയുടെ ചുരുങ്ങിയത് വരെ ഉപയോഗമില്ലാത്ത ഓട്ടോലോഗസ് രക്തമുള്ള ബീറ്റിംഗ് ഹാർട്ട് കൊറോണറി ആർട്ടറി ബൈപാസ്'' (''Beating Heart Coronary Artery Bypass with autologous blood with minimal to nil usage of homologous blood transfusion)'' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെ തുടക്കക്കാരനായി അദ്ദേഹം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു,<ref name="India Medical Times">{{Cite web|url=http://www.indiamedicaltimes.com/2013/01/26/dr-nandkishore-s-laud-dr-maharaj-k-bhan-in-padma-honours-list/|title=India Medical Times|access-date=25 October 2014|date=2013|publisher=India Medical Times|archive-date=2014-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605051437/http://www.indiamedicaltimes.com/2013/01/26/dr-nandkishore-s-laud-dr-maharaj-k-bhan-in-padma-honours-list/|url-status=dead}}</ref> കൂടാതെ ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും സുരക്ഷിതനായ കാർഡിയാക് സർജന്മാരിൽ ഒരാളായി അദ്ദേഹം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ഗണേഷ് മണി മഞ്ജുവിനെ 1973 ജൂലൈ 7 ന് വിവാഹം കഴിച്ചു, ദമ്പതികൾക്ക് രണ്ട് മക്കളുണ്ട്. ''മണി ഹാർട്ട് കെയറിന്റെ'' മാനേജ്മെന്റിനെ കുടുംബം ഒരുമിച്ച് നോക്കുന്നു.<ref name="Mani Heart Care">{{Cite web|url=http://corporatedir.com/company/mani-heart-care-private-limited|title=Mani Heart Care|access-date=25 October 2014|date=2014|publisher=Mani Heart Care}}</ref> ഗ്രേറ്റർ കൈലേഷ് ഒന്നിൽ താമസിക്കുന്ന അദ്ദേഹം അവിടെ സാമൂഹിക പ്രവർത്തനങ്ങളിലും കമ്മ്യൂണിറ്റി പ്രോഗ്രാമുകളിലും പങ്കെടുക്കുന്നു.<ref name="Samvada"/> == സ്ഥാനങ്ങൾ == വെല്ലൂരിലെ [[ക്രിസ്ത്യൻ മെഡിക്കൽ കോളേജ് & ഹോസ്പിറ്റൽ|ക്രിസ്ത്യൻ മെഡിക്കൽ കോളജ് ആശുപത്രിയിൽ]] ഒരു ഫാക്കൾട്ടി അംഗമായാണ് മണി ഔദ്യോഗികജീവിതം ആരംഭിച്ചത്.<ref name="Bharat Top 10"/> 1984-ൽ സ്പെഷ്യലിസ്റ്റ് സർജനായി അദ്ദേഹം തെന്നിന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ തമിഴ്‌നാട്ടിലെ പെരമ്പൂരിലെ ഇന്ത്യൻ റെയിൽ‌വേ സതേൺ റെയിൽ‌വേ ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്സ് ആശുപത്രിയിലേക്ക് മാറി. 1989 വരെ അദ്ദേഹം അവിടെ ജോലി ചെയ്തുശേഷം ചീഫ് കാർഡിയാക് സർജനും ബാട്രാ ഹോസ്പിറ്റൽ ആന്റ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ച് സെന്ററിലെ കാർഡിയാക് സർജറി ഡയറക്ടറുമായി ഡൽഹിയ്ക്കുപോയി. 1995 വരെ അദ്ദേഹം ഈ പദവി വഹിച്ചിരുന്നു.<ref name="DTEA Profile"/> അദ്ദെഹത്തിന്റെ അടുത്ത മാറ്റം ഇന്ത്യൻ തലസ്ഥാനത്തെ 700 കിടക്കകളുള്ള മൂന്നാമത്തെ പരിചരണ ആശുപത്രിയായ അപ്പോളോ ഹോസ്പിറ്റലിന്റെ സീനിയർ കാർഡിയോത്തോറാസിക് കൺസൾട്ടന്റ് ആയിട്ടായിരുന്നു.<ref name="Apollo">{{Cite web|url=http://www.apollohospdelhi.com/apollo-delhi|title=Apollo|access-date=25 October 2014|date=2014|publisher=Apollo|archive-date=2015-02-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20150218044659/http://www.apollohospdelhi.com/apollo-delhi|url-status=dead}}</ref><ref name="India Medical Times"/> 1996 മുതൽ 2003 വരെ അവിടെ ജോലി ചെയ്തു. ദില്ലി (2001-2003), ഗാന്ധി മെഡിക്കൽ കോളേജ്, ഭോപ്പാൽ (2003), ദില്ലി ഹാർട്ട് ആൻഡ് ലംഗ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് (2003-2009), ഗോൾഡൻ ഹാർട്ട് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ദി ഹോസ്പിറ്റലുകളിൽ വിസിറ്റിംഗ് കൺസൾട്ടന്റായി പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ജയ്പൂർ ഗോൾഡൻ ഹോസ്പിറ്റൽ (2005-2009), ദില്ലിയിലെ മൂൽ ചന്ദ് ഹോസ്പിറ്റൽ (2008-2009), പുഷ്പാഞ്ജലി ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് കാർഡിയാക് സയൻസസ് ആൻഡ് ക്രോസ്‌ലേ റെമെഡീസിന്റെ ഡയറക്ടറായി.<ref name="Saket City Hospital"/> 2013 ൽ മണി ദില്ലിയിലെ സാകേത് സിറ്റി ഹോസ്പിറ്റലിലേക്ക് മാറി.<ref name="Saket City Hospital"/> 1990 ൽ അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ച ''മണി ഹാർട്ട് കെയറിന്റെ'' മാനേജിംഗ് ഡയറക്ടർ കൂടിയാണ് മണി.<ref name="Mani Heart Care"/><ref name="DTEA Profile"/> ഗണേഷ് മണി ദില്ലി മെഡിക്കൽ കൗൺസിലിന്റെ (1998-2004) എക്സിക്യൂട്ടീവ് കൗൺസിലിലെ മുൻ അംഗമാണ്, കൂടാതെ മെഡിക്കൽ അഡ്വൈസറി ബോർഡ് ക്രോണിക് കെയർ ഫൗണ്ടേഷന്റെ (2003-2010) മുൻ അംഗവും <ref name="Bharat Top 10"/> ആരോഗ്യ വിദ്യാഭ്യാസ ഗവേഷണ പ്രസിഡന്റുമാണ്. ട്രസ്റ്റ്, ദില്ലി, ഇന്ത്യൻ ഹെൽത്ത് കെയർ ഫെഡറേഷന്റെ ദേശീയ കമ്മിറ്റി അംഗവും. <ref name="DTEA Profile"/> == അവാർഡുകളും അംഗീകാരങ്ങളും == നിരവധി സ്ഥാപനങ്ങളും സംഘടനകളും മണിക്ക് ബഹുമതി നൽകി. 1989-90 ൽ അന്റാർട്ടിക്കയിലേക്കുള്ള ഒൻപതാമത് ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്ര പര്യവേഷണത്തിൽ അംഗമായിരുന്നു.<ref name="DTEA Profile"/><ref name="Bharat Top 10"/> 2013-ൽ [[പത്മശ്രീ|പദ്മശ്രീ]] ലഭിച്ചു: മറ്റു അംഗീകാരങ്ങളിൽ ചിലത്: * പ്രധാന മെഡൽ അവാർഡ് - റെയിൽ‌വേ സ്റ്റാഫ് കോളേജ് വഡോദ്ര - 1983 <ref name="Bharat Top 10"/><ref name="DTEA Profile"/><ref name="Saket City Hospital"/> * ദേശീയ പൗരന്മാരുടെ അവാർഡ് - [[ഭാരത സർക്കാർ|ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ്]] - 1992<ref name="Google Book">{{Cite web|url=https://books.google.com/books?id=mugDAAAAMBAJ&q=Ganesh+Kumar+Mani&pg=PT11|title=Google Book|access-date=25 October 2014|date=2002}}</ref><ref name="Samvada2">{{Cite web|url=http://gk1.communitysamvada.com/index.php?option=com_residentnews&view=detail&id=176|title=Samvada|access-date=25 October 2014|date=2013|publisher=Samvada|archive-date=2016-08-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20160815111629/http://gk1.communitysamvada.com/index.php?option=com_residentnews&view=detail&id=176|url-status=dead}}</ref> * എം‌എം‌സി പൂർ‌വ്വ വിദ്യാർത്ഥി അവാർഡ് - മൗലാന ആസാദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ് പൂർ‌വ്വവിദ്യാർത്ഥി സംഘടന - 1992 * ദേശീയ മികവ് അവാർഡ് - 1996 * ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്മെൻറ് അവാർഡ് - WCCPGC - 2008 * ലാർസൻ ആന്റ് ടൂബ്രോ അവാർഡ് - ലാർസൻ ആൻഡ് ട്യൂബ്രോ മെഡിക്കൽ ഉപകരണ വിഭാഗം - 1998 * ഐ‌എം‌എ ഡോ. കെ. ശരൺ കാർഡിയോളജി എക്സലൻസ് അവാർഡ് - ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷൻ - 2011 * ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്മെൻറ് അവാർഡ് - അവ്വായ് തമിഴ് സംഘം, നോയിഡ - 2012 * ഐ‌എം‌എ ലൈഫ് ടൈം അച്ചീവ്മെൻറ് അവാർഡ് - ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ അസോസിയേഷൻ - 2002 * റോട്ടറി അഭിനന്ദന അവാർഡ് - 2009 * ഡിഎംഎ ചിക്കിത്സ രത്തൻ അവാർഡ് - 2012 == ഇതും കാണുക == * [[Maulana Azad Medical College]] * [[Apollo Hospital, Indraprastha]] {{portal|India}} ==അവലംബം== {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{cite web | url=http://www.theindianpanorama.com/2013/04/08/president-confers-padma-awards/ | title=Padma Awards List | publisher=Indian Panorama | date=2014 | access-date=12 October 2014 | archive-date=2021-05-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210516200146/https://www.theindianpanorama.com/2013/04/08/president-confers-padma-awards/ | url-status=dead }} * {{cite web | url=http://ehealth.eletsonline.com/2013/05/saving-life-is-a-passion/ | title=E Health Interview | publisher=E Health | date=2014 | access-date=25 October 2014}} {{Padma Shri Award Recipients in Medicine}} [[വർഗ്ഗം:1954-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ]] [[വർഗ്ഗം:ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർ]] lyq4m9pk99oj5v70vxshkjj2w0mbjg1 0 542465 4627106 4571307 2026-05-31T01:12:55Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627106 wikitext text/x-wiki {{Needs Image}} {{Infobox person | name = കൃഷ്ണ ചന്ദ്ര ചുനേക്കർ <br> Krishna Chandra Chunekar | image = | image_size = | caption = | other_names = | birth_date = {{Birth year|1928}} | birth_place = ഉത്തർ പ്രദേശ്, ഇന്ത്യ | death_date = {{Death date and age|2019|8|12|1928|df=y}} | death_place = വാരണാസി, ഉത്തർ പ്രദേശ് | resting_place = | resting_place_coordinates = | occupation = Ayurvedic practitioner and writer | years_active = | spouse = | partner = | children = | parents = | awards = [[Padma Shri]]<br>National Academy of Ayurveda Fellow<br>''Guru''<br>''Sri Gyaana Kalyaana Award'' | website = | influences = | influenced = }} ഒരു ഇന്ത്യൻ [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]] വൈദ്യനും എഴുത്തുകാരനുമായിരുന്നു '''കൃഷ്ണ ചന്ദ്ര ചുനേക്കർ''' (ജീവിതകാലം: 1928 - 12 ഓഗസ്റ്റ് 2019). അദ്ദേഹം പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പുസ്തകങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ടതാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് [[ഹെർബൽ]] ഫാർമക്കോപ്പിയയെക്കുറിച്ചുള്ള വേദസാഹിത്യത്തിന്റെ വിവർത്തനം.[[ഭാരത സർക്കാർ|അദ്ദേഹത്തിന്റെ സംഭാവനകൾക്ക് ഇന്ത്യാ സർക്കാർ]] 2013 [[പത്മശ്രീ|ൽ വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിലെ പത്മശ്രീ]] നൽകി. <ref name="Padma 2013">{{Cite web|url=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838|title=Padma 2013|access-date=10 October 2014|date=25 January 2013|publisher=Press Information Bureau, Government of India}}</ref> == ജീവചരിത്രം == 1928 ൽ ഇന്ത്യൻ സംസ്ഥാനമായ [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്|ഉത്തർപ്രദേശിലെ]] [[വാരാണസി|തീർത്ഥാടന നഗരമായ വാരണാസിയിലാണ്]] കൃഷ്ണ ചന്ദ്ര ചുനേക്കർ ജനിച്ചത്. <ref name="Vedic Books">{{Cite web|url=http://www.vedicbooks.net/medicinal-plants-susruta-samhita-p-13838.html|title=Vedic Books|access-date=26 October 2014|date=2014|publisher=Vedic Books}}</ref> അറിയപ്പെടുന്ന ആയുർവേദ പണ്ഡിതന്മാരായ ശ്രീനിവാസ് ശാസ്ത്രി, [[ബനാറസ് ഹിന്ദു യൂണിവേഴ്സിറ്റി|ബനാറസ് ഹിന്ദു സർവകലാശാലയിലെ]] [[ആയുർവേദം|പ്രൊഫസർ സത്യനാരായണ ശാസ്ത്രി എന്നിവരിൽ നിന്ന് ആയുർവേദ]] പരിശീലനം നേടി. ആയുർവേദ വൈദ്യത്തിൽ (എ.എം.എസ്) ബിരുദം നേടി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതം പ്രധാനമായും ബനാറസ് ഹിന്ദു സർവകലാശാലയിലെ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് മെഡിക്കൽ സയൻസസിലെ ആയുർവേദ കോളേജിലായിരുന്നു. അവിടെ നിന്ന് 1988 ൽ പ്രൊഫസറും ദ്രവ്യ ഗുണ വകുപ്പ് മേധാവിയുമായി വിരമിച്ചു.<ref name="India Medical Times">{{Cite web|url=http://www.indiamedicaltimes.com/2013/01/26/dr-nandkishore-s-laud-dr-maharaj-k-bhan-in-padma-honours-list/|title=India Medical Times|access-date=26 October 2014|date=2013|publisher=India Medical Times|archive-date=2014-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20140605051437/http://www.indiamedicaltimes.com/2013/01/26/dr-nandkishore-s-laud-dr-maharaj-k-bhan-in-padma-honours-list/|url-status=dead}}</ref> <ref name="Bharat Top 10">{{Cite web|url=http://bharattop10.com/details.php?Detail_Id=336|title=Bharat Top 10|access-date=26 October 2014|date=2014|publisher=Bharat Top 10|archive-url=https://web.archive.org/web/20141026103410/http://bharattop10.com/details.php?Detail_Id=336|archive-date=26 October 2014}}</ref> ജാംനഗറിലെ ഗുജറാത്ത് ആയുർവേദ സർവകലാശാലയിൽ വിസിറ്റിംഗ് പ്രൊഫസറായും പ്രവർത്തിച്ചു. ആയുർവേദത്തിൽ ഡോക്ടറേറ്റ് നേടിയ ചുനേക്കർ, ''ദ്രവ്യ ഗുണത്തിലെയും'' ആയുർവേദ സസ്യങ്ങളെ തിരിച്ചറിയുന്നതിലും ഒരു അധികാരിയായി പലരും കണക്കാക്കിയിരുന്നു. <ref name="Bharat Top 10"/> അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുഭവം നിരവധി ഗവേഷണ പണ്ഡിതന്മാരെ അവരുടെ ഗവേഷണങ്ങളിലും ഡോക്ടറൽ പഠനത്തിലും സഹായിച്ചു, അതേസമയം നേപ്പാളിലെ അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന|ലോകാരോഗ്യ സംഘടന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സേവനം ഉപയോഗിച്ചു.]]  [[ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ച്|ഇന്ത്യൻ കൗൺസിൽ ഓഫ് മെഡിക്കൽ റിസർച്ചിന്റെ]] ശാസ്ത്ര ഉപദേശക സമിതിയിൽ സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം കൗൺസിൽ ഫോർ സയന്റിഫിക് ആൻഡ് ഇൻഡസ്ട്രിയൽ റിസർച്ചിന്റെ ''പരമ്പരാഗത നോളജ് ഡിജിറ്റൽ ലൈബ്രറി പ്രോജക്റ്റിന്റെ'' മുതിർന്ന വിദഗ്ധ ഉപദേശകനായിരുന്നു.  ഇന്ത്യൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ ''[[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[സിദ്ധവൈദ്യം|സിദ്ധ]], [[യുനാനി]] ഡ്രഗ്സ് ടെക്നിക്കൽ അഡ്വൈസറി ബോർഡ്'' അംഗമായ ചുനേക്കറിന് നാഷണൽ അക്കാദമി ഓഫ് ആയുർവേദ ഫെലോഷിപ്പ് നൽകി. അദ്ദേഹത്തിന് ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ ''ഗുരു'' പദവി നൽകി. 2000 ൽ അദ്ദേഹത്തിന് ''ശ്രീ ഗ്യാന കല്യാണ അവാർഡും'' ലഭിച്ചു.<ref name="Vedic Books"/> ആയുർവേദത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അഞ്ച് പുസ്തകങ്ങളുടെ രചയിതാവായിരുന്നു ചുനേക്കർ, <ref name="DK Books">{{Cite web|url=http://www.dkagencies.com/doc/from/1023/to/21330/Author/Chunekar,%20K.%20C.%20(Krishna%20Chandra),%201928-/Books-By-Indian-Author.html|title=DK Books|access-date=26 October 2014|date=2014|publisher=DK Books}}</ref> അവയിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായത് ''സുശ്രുത സംഹിതയിലെ ഔഷധ സസ്യങ്ങൾ'' ആണ്''.'' 2019 ഓഗസ്റ്റ് 12 ന് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. <ref>[https://www.journalistcafe.com/krishna-chandra-chunekar-died-funeral-performed-with-state-honor/ पद्मश्री प्रोफेसर कृष्ण चंद्र चुनेकर का निधन, राजकीय सम्मान के साथ हुआ अंतिम संस्कार] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210524093223/https://www.journalistcafe.com/krishna-chandra-chunekar-died-funeral-performed-with-state-honor/ |date=2021-05-24 }} {{In lang|hi}}</ref> == സഭാവനകൾ == * {{Cite book|url=http://www.worldcat.org/title/plants-of-bhava-prakash-bhava-prakasa-ki-vanaspatiyam/oclc/057532633|title=Plants of Bhava Prakash|last=KC Chunekar|last2=NO Hota|publisher=National Academy of Ayurveda|year=1999|oclc=57532633}} * {{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=dJ7PtgAACAAJ|title=Medicinal plants of Suśruta Saṁhitā|last=K C Chunekar|last2=C L Yadava|date=2005|publisher=European Institute of Vedic Studies}} == അവലംബം == {{reflist|colwidth=30em}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{cite web | url=http://www.theindianpanorama.com/2013/04/08/president-confers-padma-awards/ | title=Padma Awards List | publisher=Indian Panorama | date=2014 | access-date=12 October 2014 | archive-date=2021-05-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210516200146/https://www.theindianpanorama.com/2013/04/08/president-confers-padma-awards/ | url-status=dead }} {{authority control}} {{Padma Shri Award Recipients in Medicine}} [[വർഗ്ഗം:ആയുർവേദാചാര്യന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:2019-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1928-ൽ ജനിച്ചവർ]] ehu80h4347d3ia8twv064zlkxzg6trt 0 542479 4627193 3903198 2026-05-31T11:46:59Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627193 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ഗുൽ‌ഷൻ റായ് ഖത്രി <br> Gulshan Rai Khatri | image = The President, Shri Pranab Mukherjee presenting the Padma Shri Award to Dr. Gulshan Rai Khatri, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 20, 2013.jpg | image_size = | caption = പ്രസിഡണ്ട് പ്രണബ് മുഖർജിയിൽ നിന്നും പദ്മശ്രീ പുരസ്കാരം വാങ്ങുന്നു | other_names = | birth_date = July 10, 1944 | birth_place = Dera Ismail Khan, North-West Frontier Province, India (now in Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan) | death_date = July 16, 2020 | death_place = Shanti Mukand Hospital, Delhi | resting_place = | resting_place_coordinates = | occupation = Physician, public health expert | years_active = | spouse = Anita Khatri (née- Tandon) | partner = | children = Rajat Rai Khatri, Shilpa Khatri Babbar | parents = Jamandas Khatri, Krishna Kumari Khatri | awards = [[Padma Shri]] | website = | influences = | influenced = }} ഒരു ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടറും പബ്ലിക് ഹെൽത്ത് സ്‌പെഷ്യലിസ്റ്റുമായിരുന്നു '''ഗുൽ‌ഷൻ റായ് ഖത്രി'''.<ref name="IMA">{{Cite web|url=http://imaapstate1.blogspot.ae/2013/01/ima-is-proud-to-congratulate-following.html|title=IMA|access-date=25 October 2014|date=2013|publisher=IMA|archive-url=https://web.archive.org/web/20141025083407/http://imaapstate1.blogspot.ae/2013/01/ima-is-proud-to-congratulate-following.html|archive-date=25 October 2014}}</ref> ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ക്ഷയരോഗം തടയുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ടയാളാണ് അദ്ദേഹം. വൈദ്യശാസ്ത്രം, മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസം എന്നീ മേഖലകളിലെ സമഗ്ര സംഭാവനകളെ പരിഗണിച്ച് 2013 ൽ [[ഭാരത സർക്കാർ|ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ്]] [[പത്മശ്രീ|അദ്ദേഹത്തിന് പത്മശ്രീ നൽകി ആദരിച്ചു.]] 2018 ൽ, ഒരു തരത്തിലുള്ള രക്ത അർബുദമായ മൾട്ടിപ്പിൾ മൈലോമ ബാധിച്ച് ദീർഘകാല ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 2020 ജൂലൈ 16 ന് അദ്ദേഹം മരണമടഞ്ഞു. <ref name="Padma 2013">{{Cite web|url=http://pib.nic.in/newsite/erelease.aspx?relid=91838|title=Padma 2013|access-date=10 October 2014|date=25 January 2013|publisher=Press Information Bureau, Government of India}}</ref> == ജീവചരിത്രം == {{Quote box|''The only way to control MDR tuberculosis is to stop producing it, But that seems to have taken a back seat. Districts not running good DOTS programmes, need to be first strengthened for DOTS before rolling out PMDT (Programmatic Management of MDR tuberculosis)'', says Dr. Gulshan Rai Khatri.<ref name="Lancet">{{cite web | url=http://download.thelancet.com/flatcontentassets/lanres/edch/131112_1_2.pdf | title=Lancet | publisher=Lancet | date=November 2012 | access-date=25 October 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130313103534/http://download.thelancet.com/flatcontentassets/lanres/edch/131112_1_2.pdf | archive-date=13 March 2013 | url-status=dead }}</ref> | align = right | width = 21em }}ഗുൽഷൻ റായ് ഖത്രി, ദേര ഇസ്മായിൽ ഖാൻ സ്വദേശിയാണെങ്കിലും ഇന്ത്യ വിഭജനത്തിനുശേഷം കുടുംബത്തോടൊപ്പം ദില്ലിയിലേക്ക് മാറി. 1966 ൽ നഗരത്തിലെ [[മൗലാന ആസാദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്|മൗലാന ആസാദ് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ]] നിന്ന് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ ബിരുദം നേടി. <ref name="MAMC">{{Cite web|url=http://www.softronindia.com/mamc/batch_mates.htm|title=MAMC|access-date=25 October 2014|date=2001|publisher=MAMC|archive-date=2014-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20141025082147/http://www.softronindia.com/mamc/batch_mates.htm|url-status=dead}}</ref> <ref name="Yahoo groups">{{Cite web|url=https://groups.yahoo.com/neo/groups/mamc1961/conversations/topics/380|title=Yahoo groups|access-date=25 October 2014|date=2013|publisher=Yahoo groups}}</ref> കമ്മ്യൂണിറ്റി മെഡിസിനിൽ സ്പെഷ്യലൈസേഷനോടെ ഡിപിഎച്ച്, എംഡി ബിരുദാനന്തര ബിരുദങ്ങളും നേടി. <ref name="Ind Medica">{{Cite web|url=http://www.indmedica.com/directory.php?directory=doctor&catid=4&num=10&start=191&action=detail&id=8811|title=Ind Medica|access-date=25 October 2014|date=2014|publisher=Ind Medica|archive-date=2021-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210524105542/http://www.indmedica.com/directory.php?directory=doctor&catid=4&num=10&start=191&action=detail&id=8811|url-status=dead}}</ref> [[ഭാരത സർക്കാർ|ബിരുദാനന്തര ബിരുദാനന്തരം 1966 ൽ ഖത്രി ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിൽ]] ചേർന്നു. കാലക്രമേണ രാജ്യവ്യാപകമായി ക്ഷയരോഗ പദ്ധതിയുടെ തലവനായി. 1998 ൽ 18 ദശലക്ഷം രോഗികളുമായി ആരംഭിച്ച് 500 ദശലക്ഷം രോഗികളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ചരിത്രത്തിലെ ''ഏറ്റവും വലിയ നേരിട്ടുള്ള നിരീക്ഷണ ഹ്രസ്വ കോഴ്സ്'' (ഡോട്ട്സ്) ടിബി, [[ക്രോണിക് ഒബ്‌സ്ട്രക്ടീവ് പൾമൊണറി ഡിസീസ്|ക്രോണിക് ഒബ്സ്ട്രക്റ്റീവ് പൾമണറി ഡിസീസ്]] (സിഒപിഡി) ചികിത്സ എന്നിങ്ങനെ പലരും വിലയിരുത്തിയത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണകാലത്താണ്. 2002 ൽ സേവനത്തിൽ നിന്ന് വിരമിച്ച സമയം. ഈ കാലയളവിൽ, രോഗം മൂലമുള്ള മരണനിരക്ക് 5 ശതമാനമായി കുറച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.  വിരമിച്ച ശേഷം ശ്വാസകോശാരോഗ്യത്തിന്റെ സാങ്കേതിക ഉപദേഷ്ടാവായി വേൾഡ് ലംഗ് ഫൗണ്ടേഷന്റെയും<ref name="WLF">{{Cite web|url=http://www.worldlungfoundation.org/ht/a/GetDocumentAction/i/9158|title=WLF|access-date=25 October 2014|date=2008|publisher=WLF|archive-url=https://web.archive.org/web/20141025082028/http://www.worldlungfoundation.org/ht/a/GetDocumentAction/i/9158|archive-date=25 October 2014}}</ref> [[ലോകാരോഗ്യസംഘടന|ക്ഷയരോഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ലോകാരോഗ്യ സംഘടന]] വിദഗ്ദ്ധ ഉപദേശക സമിതി അംഗമായും പ്രവർത്തിച്ചു. ആഗോള ഉപദേഷ്ടാവെന്ന നിലയിൽ മുഖ്യ പ്രഭാഷണങ്ങൾ നടത്താനുള്ള വർക്ക് ഷോപ്പുകളിലും സെമിനാറുകളിലും അദ്ദേഹം പങ്കെടുത്തു. <ref name="Dhulika">{{Cite web|url=http://www.dhulikhelhospital.org/index.php/component/k2/itemlist/category/52-news-dh|title=Dhulika|access-date=25 October 2014|date=2013|publisher=Dhulika|archive-date=2014-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20141025084332/http://www.dhulikhelhospital.org/index.php/component/k2/itemlist/category/52-news-dh|url-status=dead}}</ref> ഗുൽഷൻ റായ് ഖത്രിയെ 2013 ൽ [[പത്മശ്രീ|പദ്മശ്രീ]] സിവിലിയൻ അവാർഡ് [[ഭാരത സർക്കാർ|നൽകി ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ ആദരിച്ചു.]] == ഇതും കാണുക == * [[മൗലാന ആസാദ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്]] == അവലംബം == {{reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== * {{cite web | url=http://www.theindianpanorama.com/2013/04/08/president-confers-padma-awards/ | title=Padma Awards List | publisher=Indian Panorama | date=2014 | access-date=12 October 2014 | archive-date=2021-05-16 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210516200146/https://www.theindianpanorama.com/2013/04/08/president-confers-padma-awards/ | url-status=dead }} * {{cite web | url=http://pib.nic.in/release/press_ph4.asp?kk=20-04-2013%2020:23:19 | title=Padma Award Investiture - Photo Gallery | publisher=Press Information Bureau, Government of India | date=2013 | access-date=25 October 2014}} {{Padma Shri Award Recipients in Medicine}} [[വർഗ്ഗം:2020-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1944-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇന്ത്യൻ മെഡിക്കൽ ഡോക്ടർമാർ]] m8cqv4wawworzunsv83rk5krjgq58e5 0 555557 4627094 4593417 2026-05-30T22:44:49Z CommonsDelinker 756 "British_Occupation_of_Johanneburg_Plaque.JPG" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Bedivere|Bedivere]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Blue plaques in Johannesburg|]]. 4627094 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Gandhi Square}} [[File:Gandhi Square I.jpg|thumb|Gandhi Square Johannesburg]] [[ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]]യിലെ ജോഹന്നാസ്ബർഗിലെ സെൻട്രൽ ബിസിനസ് ഡിസ്ട്രിക്റ്റിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഒരു [[നഗരചത്വരം|നഗരചത്വരമാണ്]] '''ഗാന്ധി സ്ക്വയർ''' (മുമ്പ് വാൻ ഡെർ ബിജൽ സ്ക്വയറും ഗവൺമെന്റ് സ്ക്വയറും). രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും സമാധാനവാദിയുമായ [[മഹാത്മാ ഗാന്ധി]]യുടെ പേരിലാണ് ഇത് അറിയപ്പെടുന്നത്. == ചരിത്രം == 1900-ൽ കോടതി മന്ദിരത്തിനടുത്തുള്ള ഗവൺമെന്റ് സ്ക്വയർ എന്ന പേരിൽ, മേയ് 31 -ന് [[Frederick Roberts, 1st Earl Roberts|ഫീൽഡ് മാർഷൽ റോബർട്ട്സ്]] Z.A.R- കമാൻഡന്റ്, ഡോ. എഫ്.ഇ.ടി. ക്രൗസ്ൽ നിന്ന് നഗരത്തിന്റെ ഒഴിഞ്ഞുകൊടുക്കൽ സ്വീകരിച്ചു. <ref name=plaque/> ജഡ്ജ് ക്രൗസിനെ നഗരത്തിന്റെ മേധാവിയായി നിയമിക്കുകയും നേരത്തെ സ്വർണ്ണ ഖനികളുടെ അപകടകരമായ ചുറ്റുപാട് തടയുകയും ചെയ്തിരുന്നു. <ref name=alfred>{{cite web|last=Alfred|first=Mike|title=The Life of Judge F E T Krause|url=http://www.parktownheritage.co.za/docs/Joburg%20Heritage%20Journal/Judge%20FET%20Krause/Judge%20FET%20Krause.pdf|publisher=.parktownheritage.co.za|accessdate=21 July 2013|archive-date=2012-04-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20120424214337/http://www.parktownheritage.co.za/docs/Joburg%20Heritage%20Journal/Judge%20FET%20Krause/Judge%20FET%20Krause.pdf|url-status=dead}}</ref> അവർ ഖനികൾ ഉപേക്ഷിച്ചില്ലെങ്കിൽ ജോഹന്നാസ്ബർഗ് ഒഴിപ്പിക്കാൻ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഒരു ദിവസം അനുവദിച്ചു. <ref name=plaque>Blue plaque illustrated</ref> സ്ക്വയർ റിസിക്ക് സ്ട്രീറ്റിൽ നിന്ന് വളരെ അകലെയാണ്. മഹാത്മാഗാന്ധിക്ക് ഒരിക്കൽ നിയമപരമായ ഓഫീസുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നത് റിസിക്കും ആൻഡേഴ്സണും കൂടിച്ചേരുന്ന സ്ഥലത്തായിരുന്നു. 2003 ഒക്ടോബറിൽ ഗാന്ധി പ്രതിമ സ്ക്വയറിൽ സ്ഥാപിച്ചു.<ref name=harrison>{{cite book|last=Harrison|first=Philip|title=South Africa's top sites.|year=2004|publisher=Spearhead|location=Klenilworth|url=https://books.google.com/books?isbn=0864865643|isbn=0864865643|edition=1st}}</ref> ഗാന്ധി സ്ക്വയർ എന്ന് പേരിടുന്നതിന് മുമ്പ് വാൻ ഡെർ ബിജൽ സ്ക്വയർ തകർന്നുവീഴുകയായിരുന്നു. ജോഹന്നാസ്ബർഗിലെ ഏറ്റവും ദരിദ്രമായ ഒരു അയൽപക്കത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലായിരുന്നു അത്. 1990 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ, പ്രോപ്പർട്ടി ഡെവലപ്പറായ ജെറാൾഡ് ഒലിറ്റ്സ്കി പദ്ധതിയുമായി സർക്കാരിനെ സമീപിച്ചു. തുടക്കത്തിൽ നിഷേധിക്കപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിലും, ഒടുവിൽ സർക്കാരിന്റെ പിന്തുണയോടെ പദ്ധതി ഏറ്റെടുത്തു. 2002 ൽ ഏകദേശം [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്കൻ റാൻഡ്|R2]] ദശലക്ഷം ചിലവിൽ പൂർത്തിയായി. <ref name=gauteng>{{cite web|title=Gandhi Square|url=http://www.gauteng.net/attractions/entry/gandhi_square/|publisher=www.gauteng.net|accessdate=21 July 2013|archive-date=2015-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20150119233010/http://www.gauteng.net/attractions/entry/gandhi_square|url-status=dead}}</ref>. ലോക്കൽ ബസ് ടെർമിനലും പുതുക്കിപ്പണിതു. കാരണം ഇപ്പോൾ 24 മണിക്കൂറും സുരക്ഷയുണ്ട്. ചത്വരത്തിലുള്ള പല കടകളും തിരിച്ചെത്തി. ==അവലംബം== {{Commons category}} {{reflist}} {{Mohandas K. Gandhi|state=collapsed}} [[വർഗ്ഗം:മഹാത്മാ ഗാന്ധി]] 582xtvq96q0swdvrp1znqzsqwyxlibq 10 574426 4627093 3762882 2026-05-30T22:08:06Z Sai K shanmugam 24791 4627093 wikitext text/x-wiki {{Navbox |name = ഇന്ത്യയിലെ നിയമവ്യവസ്ഥ |title = [[ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ കോടതികൾ|ഇന്ത്യയിലെ നിയമവ്യവസ്ഥ]] |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |image = [[File:Supreme_Court_of_India_(emblem).png|100px]] |group1 = [[ഇന്ത്യയിലെ നിയമം]] |list1 = {{navbox|subgroup |group1 = [[Constitution of India|ഭരണഘടന]] |list1 = * [[ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടന ഭേദഗതികൾ|ഭേദഗതികൾ]] * [[ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയുടെ അടിസ്ഥാനഘടന|അടിസ്ഥാനഘടന]] * [[നിർദേശകതത്ത്വങ്ങൾ|നിർദേശക തത്വങ്ങൾ]] * [[മൗലികാവകാശങ്ങൾ]] * [[മൗലിക കർത്തവ്യങ്ങൾ]] * [[ജുഡീഷ്യൽ അവലോകനം]] |group2 = [[Criminal law|ക്രിമിനൽ]] |list2 = * [[ഭാരതീയ ന്യായ സംഹിത]] * [[ഭാരതീയ നാഗരിക് സുരക്ഷാ സംഹിത]] * [[ഭാരതീയ സാക്ഷ്യ അധിനേയം]] * [[Capital punishment in India|വധശിക്ഷ]] |group3 = [[Civil law (common law)|സിവിൽ]], [[Personal law|വ്യക്തി അധിഷ്ഠിതമായ]] കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ |list3 = * [[Code of Civil Procedure (India)|സിവിൽ നടപടി നിയമസംഹിത]] * ആധുനിക ഹിന്ദു നിയമങ്ങൾ * [[Christian personal law|ക്രിസ്ത്യൻ വ്യക്തിനിയമങ്ങൾ]] * [[മുസ്ലിം വ്യക്തി നിയമങ്ങൾ]] |group4 = ചരിത്രം |list4 = * [[Code of Criminal Procedure (India)|ക്രിമിനൽ നടപടി നിയമസംഹിത]] * [[ഹിന്ദു വ്യക്തിനിയമങ്ങൾ]] * [[ഇന്ത്യൻ നിയമങ്ങളുടെ ചരിത്രം]] * [[ഇന്ത്യൻ ശിക്ഷാനിയമം]] }} |group2 = [[Ministry of Law and Justice (India)|നിയമ മന്ത്രാലയം]] |list2 = * [[Law Commission of India|നിയമ കമ്മീഷൻ]] * [[നിയമ, നീതിന്യായ വകുപ്പ് മന്ത്രി]] * [[List of acts of the Parliament of India|പാർലമെന്റ് പാസാക്കിയ നിയമങ്ങൾ]] |group3 = [[Supreme Court of India|സുപ്രീം കോടതി]] |list3 = * [[Chief Justice of India|ചീഫ് ജസ്റ്റിസ്]] ** [[List of chief justices of India|പട്ടിക]] * [[List of sitting judges of the Supreme Court of India|ജഡ്ജിമാർ]] ** [[List of female judges of the Supreme Court of India|സ്ത്രീകൾ]] ** [[List of former judges of the Supreme Court of India|മുൻ ജഡ്ജിമാർ]] |group4 = [[High courts of India|ഹൈക്കോടതികൾ]] |list4 = * [[List of current Indian chief justices|ചീഫ് ജസ്റ്റിസുമാർ]] * [[List of sitting judges of High Courts of India|ജഡ്ജിമാർ]] |group5 = [[District courts of India|ജില്ലാ കോടതികളും]] [[subordinate judge|മറ്റ് കോടതികളും]] |list5 = * [[List of district courts in India|ജില്ലാ കോടതികൾ]] * [[ചീഫ് ജുഡീഷ്യൽ മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതി]] ** [[Courts of Judicial Magistrate of First Class|ഫസ്റ്റ് ക്ലാസ്]] ** [[Courts of Judicial Magistrate of Second Class|സെക്കന്റ് ക്ലാസ്]] * [[ജില്ലാ മുൻസിഫ് കോടതി]] |group6 = ADR |list6 = * [[Gram Nyayalayas Act, 2008|ഗ്രാം ന്യായാലയങ്ങൾ]] * [[ലോക് അദാലത്ത്]] |group7 = [[Tribunals in India|ട്രൈബ്യൂണലുകൾ]] |list7 = * [[കരസേനാ ട്രൈബ്യൂണൽ]] * [[ഗ്രീൻ ട്രൈബ്യൂണൽ]] * [[ദേശീയ കമ്പനി നിയമ ട്രൈബ്യൂണൽ]] |group8 = ജഡ്ജിമാരുടെ നിയമനം |list8 = * [[ദേശീയ ജുഡീഷ്യൽ നിയമന കമ്മീഷൻ (ഇന്ത്യ)|ദേശീയ ജുഡീഷ്യൽ നിയമന കമ്മീഷൻ]] * [[Three Judges Cases|കൊളീജിയം സംവിധാനം]] |group9 = [[Legal education in India|ബാർ]] |list9 = * [[Bar Council of India|ബാർ കൗൺസിൽ]] * [[Attorney General of India|അറ്റോർണി ജനറൽ]] * [[Solicitor General of India|സോളിസിറ്റർ ജനറൽ]] * [[Additional Solicitor General of India|അഡീഷണൽ സോളിസിറ്റർ ജനറൽ]] * [[Advocate general (India)|അഡ്വക്കേറ്റ് ജനറൽ]] |group10 = മറ്റുള്ളവ |list10 = * [[Judicial activism in India|ജുഡീഷ്യൽ ആക്ടിവിസം]] * [[Law enforcement in India|നിയമ നിർവഹണം]] * [[Pendency of court cases in India|തീർപ്പിലെത്താത്ത കേസുകൾ]] * ഏകീകൃത സിവിൽ കോഡ് }}<noinclude> {{collapsible option}} == See also == * {{tl|Courts of India}} [[Category:India templates]] </noinclude> 0weirulrk63vqs0thzsxk97rm0frpk4 0 574902 4627120 4506228 2026-05-31T04:52:59Z Ranjithav.av 61287 updated latest details. Includes changes of temple. 4627120 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = പയ്യൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം | image = പയ്യൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം ശ്രീകോവിൽ.jpg | alt =പയ്യൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം | caption = പയ്യൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം ശ്രീകോവിൽ | map_type = | map_type_alt = | map_caption = ഇന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം | coordinates = {{coord|10.623679526045073| 76.08393432923188|type:landmark_region:IN|display=inline,title}} | country = {{flagicon|ഇന്ത്യ}} India | state = [[കേരളം]] | district = [[തൃശ്ശൂർ]] | location = [[ചൂണ്ടൽ]] | deity = സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ([[മുരുകൻ]]) | festivals = തൈപ്പൂയം | architecture = [[കേരളീയ വാസ്തുവിദ്യ]] | year_completed =ഏകദേശം 1000 വർഷം മുമ്പ് | creator =[[ആവണപ്പറമ്പ് മന]] |native_name=(പെലക്കാട്ടുപയ്യൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം)|native_name_lang=മലയാളം|religious_affiliation=ഹിന്ദു|governing_body=കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്|image_upright=}} [[പ്രമാണം:പയ്യൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം.jpg|പകരം=പയ്യൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|420x420ബിന്ദു|പയ്യൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം]] കേരളത്തിലെ വളരെ പുരാതനമായ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[ചൂണ്ടൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചൂണ്ടൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ]] പെലക്കാട്ടുപയ്യൂർ ദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന '''പയ്യൂർ''' '''ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം'''. [[ഗുരുവായൂർ|ഗുരുവായൂരിൽ]] നിന്നും [[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂർ]] റോഡിൽ യാത്ര ചെയ്താൽ കൂനംമൂച്ചി എത്തുംമുമ്പേ ഒന്നര കിലോമീറ്റർ ഇടതുമാറിയാണ് '''പയ്യൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം'''. പെലക്കാട്ടുപയ്യൂരിന്റെ മധ്യഭാഗത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ മഹാക്ഷേത്രത്തിൽ ക്ഷിപ്രപ്രസാദിയായ [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ|ബാലസുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയാണ്]] പ്രതിഷ്ഠ. കൂടാതെ ഉപദേവനായി ഗണപതിയുമുണ്ട്. പയ്യൂരിൽ താമസിച്ചിരുന്ന പെലക്കാട്ടു മനക്കാരുടെ പേരിനോട് ചേർത്ത് പയ്യൂർ എന്ന ഈ സ്ഥലം പിന്നീട് പെലക്കാട്ടുപയ്യൂർ ആയി മാറി. അങ്ങനെ ഈ ക്ഷേത്രം പെലക്കാട്ടുപയ്യൂർ ക്ഷേത്രമെന്നു അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. പളനിയാണ്ടവൻ തന്റെ ഭക്തൻ ഹിഡുംബനുമായി മുഖാമുഖം ഇരിക്കുന്ന ചുരുക്കം ചില ക്ഷേത്രങ്ങളെ കേരളത്തിലുള്ളു. അതിൽ വളരെ പ്രാധാന്യം ഉള്ള ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് ഇത്. പളനിയിലെപോലെ തന്നെ പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ഭഗവാന്റെ ദർശനം. '''മധ്യകേരളത്തിലെ പളനിയെന്നും''' ഈ ക്ഷേത്രത്തെ പറയാറുണ്ട്. [[പ്രമാണം:സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി.jpg|പകരം=പയ്യൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി |ലഘുചിത്രം|പയ്യൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി]] ഏഴു ഏക്കറോളം വരുന്ന ഭൂമിയിൽ പണിത ആനപ്പള്ള മതിലിനകത്താണ് ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. പൗരാണികതയുടെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന കൊത്തുപണികൾ ശ്രീകോവിലിനു ചുറ്റും കാണാനാകും. ഏകദേശം ഒരേക്കറോളം കുളമാണ്. പുരാധനമായ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് 1000 വർഷങ്ങളോളം പഴക്കമുണ്ടെന്ന് കരുതുന്നു. ആവണപ്പറമ്പ് മനക്കാരുടേതായിരുന്നു പുരാതനമായ ഈ ക്ഷേത്രം. 1978-ൽ [[കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്|കൊച്ചി ദേവസ്വം ബോർഡിന്]]<ref>{{Cite web|url=https://www.cochindevaswomboard.org/thrissur.html|title=Welcome To Cochin Devaswom Board|access-date=2022-08-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.egazette.kerala.gov.in/pdf/2008/52/part4/devaswam.pdf|title=Devaswam}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കൈമാറി. [[പ്രമാണം:പയ്യൂർസുബ്രമണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം വടക്കുവശത്തു നിന്ന്.jpg|പകരം=ശ്രീകോവിലും നമസ്കാര മണ്ഡപവും|ലഘുചിത്രം|320x320ബിന്ദു|ശ്രീകോവിലും നമസ്കാര മണ്ഡപവും]] പയ്യൂർ എന്ന് ഈ സ്ഥലത്തിനു പേരു വരാൻ കാരണം പയ്യൻ (സുബ്രഹ്മണ്യൻ) + ഊര് (സ്ഥലം) കൂടിചേർന്നാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിൽ മാത്രം കണ്ടുവരുന്ന വലിയ ചുറ്റുമതിലും വലുപ്പമുള്ള ബലിക്കല്ലും ചുറ്റും കൊത്തുപണികളുള്ള ശ്രീ കോവിലും ഇവിടത്തെ പ്രത്യകതയാണ്. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. പുരാധനമായ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പഴയ ചരിത്രങ്ങളറിയാവുന്ന ആരും ഇന്ന് ജീവിച്ചിരിപ്പില്ല. ഗ്രാമമധ്യത്തിലായതു കൊണ്ടുമാത്രം വേണ്ടത്ര ശ്രദ്ധകിട്ടാതെ പോയ ഈ ക്ഷേത്രം ഇന്നും ഒരു കേടുപാടുകളും കൂടാതെ പ്രൗഢിയോടെ നിൽക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Swami temple mathil.jpg|പകരം=മതിൽക്കെട്ട്|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ഭൂതത്താന്മാർ നേരം വെളുത്തപ്പോൾ പണി ഉപേക്ഷിച്ചുപോയ മതിൽക്കെട്ട്.]] ഒറ്റ രാത്രികൊണ്ട് ഭൂതത്താന്മാർ പണികഴിച്ചു വെന്നു കരുതുന്ന ആനപ്പള്ള മതിൽ ക്ഷേത്രത്തെ മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വിത്യസ്തമാക്കുന്നു. നേരം വെളുക്കാറായപ്പോൾ പണിയുപേക്ഷിച്ചുപോയി എന്നു കരുതപ്പെടുന്ന മതിൽ കെട്ടിന്റെ ഒരു ഭാഗം ഇന്നും അങ്ങനെ തന്നെ നിലനിർത്തിയിരിക്കുന്നു. ഹിഡുംബൻ സ്വാമിയോടു കൂടിയിരിക്കുന്ന പളനിയാണ്ടവൻ ഇവിടെയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടുത്തുക്കാർ പളനിക്കു വേറെ പോകേണ്ടകാര്യം ഇല്ലെന്നാണ് വെപ്പ്. പണ്ടു കാലത്തു മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിൽ മാത്രം നടന്നു വന്നിരുന്ന ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ടു നിന്നിരുന്ന ഉത്സവങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളും ഇവിടുന്നു മറഞ്ഞു പോയിരിക്കുന്നു. മകരത്തിലെ '''[[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവും]]''' തുലാമാസത്തിലെ [[സ്കന്ദ ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠി]]<nowiki/>യുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാനം. പൂയത്തിനു വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നും ശൂലം കുത്തി കാവടിയെടുത്തു ഇവിടെ ഭക്തരെത്തുന്നു. രാവിലെ വരുന്ന പാൽക്കാവടിയും വൈകിട്ട് വരുന്ന ഭസ്മക്കാവടിയും ഭക്തിയുടെയും ആഘോഷത്തിന്റെയും മനോഹരമായ കാഴ്ചകൾ തന്നെയാണ്. === <u>ക്ഷേത്രത്തിലെ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള കൊത്തുപണികൾ</u> === <gallery widths="200" heights="200"> പ്രമാണം:പയ്യൂർസുബ്രമണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ4.jpg|കണ്ണി=|പകരം= പ്രമാണം:പയ്യൂർസുബ്രമണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ1.jpg|കണ്ണി=|പകരം= പ്രമാണം:പയ്യൂർസുബ്രമണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ3.jpg|കണ്ണി=|പകരം= പ്രമാണം:പയ്യൂർസുബ്രമണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ2.jpg|കണ്ണി=|പകരം= പ്രമാണം:പയ്യൂർസുബ്രമണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ.jpg|കണ്ണി=|പകരം= പ്രമാണം:പയ്യൂർസുബ്രമണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ7.jpg|കണ്ണി=|പകരം= പ്രമാണം:പയ്യൂർസുബ്രമണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ5.jpg|കണ്ണി=|പകരം= </gallery> [[പ്രമാണം:പഞ്ചാമൃതം - പയ്യൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ഭക്തിഗാനം.jpg|ലഘുചിത്രം|[https://www.youtube.com/watch?v=1Cmonr21Vg8 വർണ്ണമയൂരങ്ങൾ || പെലക്കാട്ടുപയ്യൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്കായി സമർപ്പിച്ച ഭക്തിഗാനം.]]] === <u>പയ്യൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം</u> === <gallery heights="200" widths="200"> പ്രമാണം:Swami temple frondview.jpg|ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ മുൻവശം പ്രമാണം:Swami temple inside.jpg|ക്ഷേത്രത്തിൻനകം പ്രമാണം:Swami temple kavidi.jpg|കാവടി പ്രമാണം:Swami temple sideview.jpg|ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ തെക്കുവശം പ്രമാണം:Swami temple longview.jpg|ക്ഷേത്രം പ്രമാണം:നമസ്കാര മണ്ഡപം.jpg|'''നമസ്കാര മണ്ഡപം''' </gallery> == ഹിഡുംബൻ == [[പ്രമാണം:പയ്യൂർ ഹിഡുംബൻ സ്വാമി ക്ഷേത്രം.jpg|alt=ഹിഡുംബൻ സ്വാമി ക്ഷേത്രം|ശൂന്യം|ലഘുചിത്രം|ഹിഡുംബൻ സ്വാമി ക്ഷേത്രം]] ക്ഷേത്രത്തിനു മുമ്പിൽ ഹിഡുംബൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ആദ്യം ഹിഡുംബൻ സ്വാമിയെ വണങ്ങി വേണം ക്ഷേത്ര ദർശനം തുടങ്ങാൻ. കാലപ്പഴക്കം മൂലം തകർന്നു പോയിരുന്ന ഹിഡുംബൻ സ്വാമി ക്ഷേത്രം 2025 ഓഗസ്റ്റ് 28 (1201 ചിങ്ങം 12 ) നു അന്നത്തെ ക്ഷേത്ര ഉപദേശക സമിതിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പുനർനിർമ്മിച്ചു.  ഹിഡുംബന്റെ പ്രതിഷ്ടയുള്ള വളരെ കുറച്ചു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ നിത്യവും ഹിഡുംബന് പൂജ ചെയ്തു വരുന്നുണ്ട്. == നാഗക്ഷേത്രം == [[പ്രമാണം:പയ്യൂർ നാഗരാജ-നാഗയക്ഷി ക്ഷേത്രം.jpg|പകരം=നാഗരാജ - നാഗയക്ഷി ക്ഷേത്രം|ശൂന്യം|ലഘുചിത്രം|പയ്യൂർ നാഗരാജ-നാഗയക്ഷി ക്ഷേത്രം]] ക്ഷേത്ര മതിൽക്കെട്ടിനകത്തായി വടക്കു-കിഴക്കു കോണിൽ നാഗരാജാവ് - നാഗയക്ഷി പ്രതിഷ്ഠകൾ  ഉണ്ട്.  ദേവപ്രശ്നപ്രകാരം നാഗസാന്നിധ്യമുണ്ടെന്നു കണ്ടതിനെ തുടർന്ന്, അന്നത്തെ ക്ഷേത്ര ഉപദേശക സമിതിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 2025 ഓഗസ്റ്റ് 29 (1201 ചിങ്ങം 13) നു കാർളി മന തിരുമേനിമാരുടെ കാർമ്മികത്വത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തുകയായിരുന്നു. എല്ലാമാസവും ആയില്യം നാളിൽ വിശേഷാൽ പൂജകൾ ഇവിടെ നടന്നു വരുന്നു. == അവലംബം == http://www.egazette.kerala.gov.in/pdf/2008/52/part4/devaswam.pdf{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://www.cochindevaswomboard.org/thrissur.html {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] o4awssm21zb1c5kjek44z0t2wwcy18z 4627121 4627120 2026-05-31T04:57:47Z Ranjithav.av 61287 position changed 4627121 wikitext text/x-wiki {{Infobox Hindu temple | name = പയ്യൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം | image = പയ്യൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം ശ്രീകോവിൽ.jpg | alt =പയ്യൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം | caption = പയ്യൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം ശ്രീകോവിൽ | map_type = | map_type_alt = | map_caption = ഇന്ത്യയിലെ കേരളത്തിലെ സ്ഥാനം | coordinates = {{coord|10.623679526045073| 76.08393432923188|type:landmark_region:IN|display=inline,title}} | country = {{flagicon|ഇന്ത്യ}} India | state = [[കേരളം]] | district = [[തൃശ്ശൂർ]] | location = [[ചൂണ്ടൽ]] | deity = സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ([[മുരുകൻ]]) | festivals = തൈപ്പൂയം | architecture = [[കേരളീയ വാസ്തുവിദ്യ]] | year_completed =ഏകദേശം 1000 വർഷം മുമ്പ് | creator =[[ആവണപ്പറമ്പ് മന]] |native_name=(പെലക്കാട്ടുപയ്യൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം)|native_name_lang=മലയാളം|religious_affiliation=ഹിന്ദു|governing_body=കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്|image_upright=}} [[പ്രമാണം:പയ്യൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം.jpg|പകരം=പയ്യൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|420x420ബിന്ദു|പയ്യൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം]] കേരളത്തിലെ വളരെ പുരാതനമായ ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ]] [[ചൂണ്ടൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്|ചൂണ്ടൽ ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിൽ]] പെലക്കാട്ടുപയ്യൂർ ദേശത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന '''പയ്യൂർ''' '''ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം'''. [[ഗുരുവായൂർ|ഗുരുവായൂരിൽ]] നിന്നും [[തൃശ്ശൂർ|തൃശൂർ]] റോഡിൽ യാത്ര ചെയ്താൽ കൂനംമൂച്ചി എത്തുംമുമ്പേ ഒന്നര കിലോമീറ്റർ ഇടതുമാറിയാണ് '''പയ്യൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം'''. പെലക്കാട്ടുപയ്യൂരിന്റെ മധ്യഭാഗത്തു സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ മഹാക്ഷേത്രത്തിൽ ക്ഷിപ്രപ്രസാദിയായ [[സുബ്രഹ്മണ്യൻ|ബാലസുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിയാണ്]] പ്രതിഷ്ഠ. കൂടാതെ ഉപദേവനായി ഗണപതിയുമുണ്ട്. പയ്യൂരിൽ താമസിച്ചിരുന്ന പെലക്കാട്ടു മനക്കാരുടെ പേരിനോട് ചേർത്ത് പയ്യൂർ എന്ന ഈ സ്ഥലം പിന്നീട് പെലക്കാട്ടുപയ്യൂർ ആയി മാറി. അങ്ങനെ ഈ ക്ഷേത്രം പെലക്കാട്ടുപയ്യൂർ ക്ഷേത്രമെന്നു അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി. പളനിയാണ്ടവൻ തന്റെ ഭക്തൻ ഹിഡുംബനുമായി മുഖാമുഖം ഇരിക്കുന്ന ചുരുക്കം ചില ക്ഷേത്രങ്ങളെ കേരളത്തിലുള്ളു. അതിൽ വളരെ പ്രാധാന്യം ഉള്ള ഒരു ക്ഷേത്രമാണ് ഇത്. പളനിയിലെപോലെ തന്നെ പടിഞ്ഞാറോട്ടാണ് ഭഗവാന്റെ ദർശനം. '''മധ്യകേരളത്തിലെ പളനിയെന്നും''' ഈ ക്ഷേത്രത്തെ പറയാറുണ്ട്. [[പ്രമാണം:സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി.jpg|പകരം=പയ്യൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി |ലഘുചിത്രം|പയ്യൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി]] ഏഴു ഏക്കറോളം വരുന്ന ഭൂമിയിൽ പണിത ആനപ്പള്ള മതിലിനകത്താണ് ഈ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്. പൗരാണികതയുടെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന കൊത്തുപണികൾ ശ്രീകോവിലിനു ചുറ്റും കാണാനാകും. ഏകദേശം ഒരേക്കറോളം കുളമാണ്. പുരാധനമായ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന് 1000 വർഷങ്ങളോളം പഴക്കമുണ്ടെന്ന് കരുതുന്നു. ആവണപ്പറമ്പ് മനക്കാരുടേതായിരുന്നു പുരാതനമായ ഈ ക്ഷേത്രം. 1978-ൽ [[കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡ്|കൊച്ചി ദേവസ്വം ബോർഡിന്]]<ref>{{Cite web|url=https://www.cochindevaswomboard.org/thrissur.html|title=Welcome To Cochin Devaswom Board|access-date=2022-08-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.egazette.kerala.gov.in/pdf/2008/52/part4/devaswam.pdf|title=Devaswam}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> കൈമാറി. [[പ്രമാണം:പയ്യൂർസുബ്രമണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം വടക്കുവശത്തു നിന്ന്.jpg|പകരം=ശ്രീകോവിലും നമസ്കാര മണ്ഡപവും|ലഘുചിത്രം|320x320ബിന്ദു|ശ്രീകോവിലും നമസ്കാര മണ്ഡപവും]] പയ്യൂർ എന്ന് ഈ സ്ഥലത്തിനു പേരു വരാൻ കാരണം പയ്യൻ (സുബ്രഹ്മണ്യൻ) + ഊര് (സ്ഥലം) കൂടിചേർന്നാണെന്നാണ് വിശ്വാസം. മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിൽ മാത്രം കണ്ടുവരുന്ന വലിയ ചുറ്റുമതിലും വലുപ്പമുള്ള ബലിക്കല്ലും ചുറ്റും കൊത്തുപണികളുള്ള ശ്രീ കോവിലും ഇവിടത്തെ പ്രത്യകതയാണ്. കേരളത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രങ്ങളിലൊന്നാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. പുരാധനമായ ഈ ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പഴയ ചരിത്രങ്ങളറിയാവുന്ന ആരും ഇന്ന് ജീവിച്ചിരിപ്പില്ല. ഗ്രാമമധ്യത്തിലായതു കൊണ്ടുമാത്രം വേണ്ടത്ര ശ്രദ്ധകിട്ടാതെ പോയ ഈ ക്ഷേത്രം ഇന്നും ഒരു കേടുപാടുകളും കൂടാതെ പ്രൗഢിയോടെ നിൽക്കുന്നു. [[പ്രമാണം:Swami temple mathil.jpg|പകരം=മതിൽക്കെട്ട്|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|ഭൂതത്താന്മാർ നേരം വെളുത്തപ്പോൾ പണി ഉപേക്ഷിച്ചുപോയ മതിൽക്കെട്ട്.]] ഒറ്റ രാത്രികൊണ്ട് ഭൂതത്താന്മാർ പണികഴിച്ചു വെന്നു കരുതുന്ന ആനപ്പള്ള മതിൽ ക്ഷേത്രത്തെ മറ്റു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്നും വിത്യസ്തമാക്കുന്നു. നേരം വെളുക്കാറായപ്പോൾ പണിയുപേക്ഷിച്ചുപോയി എന്നു കരുതപ്പെടുന്ന മതിൽ കെട്ടിന്റെ ഒരു ഭാഗം ഇന്നും അങ്ങനെ തന്നെ നിലനിർത്തിയിരിക്കുന്നു. ഹിഡുംബൻ സ്വാമിയോടു കൂടിയിരിക്കുന്ന പളനിയാണ്ടവൻ ഇവിടെയുള്ളപ്പോൾ ഇവിടുത്തുക്കാർ പളനിക്കു വേറെ പോകേണ്ടകാര്യം ഇല്ലെന്നാണ് വെപ്പ്. പണ്ടു കാലത്തു മഹാക്ഷേത്രങ്ങളിൽ മാത്രം നടന്നു വന്നിരുന്ന ദിവസങ്ങളോളം നീണ്ടു നിന്നിരുന്ന ഉത്സവങ്ങളും ആഘോഷങ്ങളും ഇവിടുന്നു മറഞ്ഞു പോയിരിക്കുന്നു. മകരത്തിലെ '''[[തൈപ്പൂയം|തൈപ്പൂയവും]]''' തുലാമാസത്തിലെ [[സ്കന്ദ ഷഷ്ഠി|ഷഷ്ഠി]]<nowiki/>യുമാണ് ഇവിടെ പ്രധാനം. പൂയത്തിനു വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നും ശൂലം കുത്തി കാവടിയെടുത്തു ഇവിടെ ഭക്തരെത്തുന്നു. രാവിലെ വരുന്ന പാൽക്കാവടിയും വൈകിട്ട് വരുന്ന ഭസ്മക്കാവടിയും ഭക്തിയുടെയും ആഘോഷത്തിന്റെയും മനോഹരമായ കാഴ്ചകൾ തന്നെയാണ്. === <u>ക്ഷേത്രത്തിലെ നൂറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള കൊത്തുപണികൾ</u> === <gallery widths="200" heights="200"> പ്രമാണം:പയ്യൂർസുബ്രമണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ4.jpg|കണ്ണി=|പകരം= പ്രമാണം:പയ്യൂർസുബ്രമണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ1.jpg|കണ്ണി=|പകരം= പ്രമാണം:പയ്യൂർസുബ്രമണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ3.jpg|കണ്ണി=|പകരം= പ്രമാണം:പയ്യൂർസുബ്രമണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ2.jpg|കണ്ണി=|പകരം= പ്രമാണം:പയ്യൂർസുബ്രമണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ.jpg|കണ്ണി=|പകരം= പ്രമാണം:പയ്യൂർസുബ്രമണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ7.jpg|കണ്ണി=|പകരം= പ്രമാണം:പയ്യൂർസുബ്രമണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രത്തിലെ കൊത്തുപണികൾ5.jpg|കണ്ണി=|പകരം= </gallery> === <u>പയ്യൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ക്ഷേത്രം</u> === <gallery heights="200" widths="200"> പ്രമാണം:Swami temple frondview.jpg|ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ മുൻവശം പ്രമാണം:Swami temple inside.jpg|ക്ഷേത്രത്തിൻനകം പ്രമാണം:Swami temple kavidi.jpg|കാവടി പ്രമാണം:Swami temple sideview.jpg|ക്ഷേത്രത്തിൻ്റെ തെക്കുവശം പ്രമാണം:Swami temple longview.jpg|ക്ഷേത്രം പ്രമാണം:നമസ്കാര മണ്ഡപം.jpg|'''നമസ്കാര മണ്ഡപം''' </gallery>[[പ്രമാണം:പഞ്ചാമൃതം - പയ്യൂർ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമി ഭക്തിഗാനം.jpg| പെലക്കാട്ടുപയ്യൂർ ശ്രീ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്കായി സമർപ്പിച്ച ഭക്തിഗാനം.|അതിർവര|നടുവിൽ]] == ഹിഡുംബൻ == [[പ്രമാണം:പയ്യൂർ ഹിഡുംബൻ സ്വാമി ക്ഷേത്രം.jpg|alt=ഹിഡുംബൻ സ്വാമി ക്ഷേത്രം|ശൂന്യം|ലഘുചിത്രം|ഹിഡുംബൻ സ്വാമി ക്ഷേത്രം]] ക്ഷേത്രത്തിനു മുമ്പിൽ ഹിഡുംബൻ സ്വാമിയുടെ പ്രതിഷ്ഠയുണ്ട്. ആദ്യം ഹിഡുംബൻ സ്വാമിയെ വണങ്ങി വേണം ക്ഷേത്ര ദർശനം തുടങ്ങാൻ. കാലപ്പഴക്കം മൂലം തകർന്നു പോയിരുന്ന ഹിഡുംബൻ സ്വാമി ക്ഷേത്രം 2025 ഓഗസ്റ്റ് 28 (1201 ചിങ്ങം 12 ) നു അന്നത്തെ ക്ഷേത്ര ഉപദേശക സമിതിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ പുനർനിർമ്മിച്ചു.  ഹിഡുംബന്റെ പ്രതിഷ്ടയുള്ള വളരെ കുറച്ചു ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഈ ക്ഷേത്രം. ഇവിടെ നിത്യവും ഹിഡുംബന് പൂജ ചെയ്തു വരുന്നുണ്ട്. == നാഗക്ഷേത്രം == [[പ്രമാണം:പയ്യൂർ നാഗരാജ-നാഗയക്ഷി ക്ഷേത്രം.jpg|പകരം=നാഗരാജ - നാഗയക്ഷി ക്ഷേത്രം|ശൂന്യം|ലഘുചിത്രം|പയ്യൂർ നാഗരാജ-നാഗയക്ഷി ക്ഷേത്രം]] ക്ഷേത്ര മതിൽക്കെട്ടിനകത്തായി വടക്കു-കിഴക്കു കോണിൽ നാഗരാജാവ് - നാഗയക്ഷി പ്രതിഷ്ഠകൾ  ഉണ്ട്.  ദേവപ്രശ്നപ്രകാരം നാഗസാന്നിധ്യമുണ്ടെന്നു കണ്ടതിനെ തുടർന്ന്, അന്നത്തെ ക്ഷേത്ര ഉപദേശക സമിതിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ 2025 ഓഗസ്റ്റ് 29 (1201 ചിങ്ങം 13) നു കാർളി മന തിരുമേനിമാരുടെ കാർമ്മികത്വത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തുകയായിരുന്നു. എല്ലാമാസവും ആയില്യം നാളിൽ വിശേഷാൽ പൂജകൾ ഇവിടെ നടന്നു വരുന്നു. == അവലംബം == http://www.egazette.kerala.gov.in/pdf/2008/52/part4/devaswam.pdf{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=മാർച്ച് 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} https://www.cochindevaswomboard.org/thrissur.html {{തൃശ്ശൂർ ജില്ല}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സുബ്രഹ്മണ്യസ്വാമിക്ഷേത്രങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:തൃശ്ശൂർ ജില്ലയിലെ ക്ഷേത്രങ്ങൾ]] e1gsw3v4vlzc745dq6r173miieubprq 0 577399 4627096 4526164 2026-05-30T22:48:02Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627096 wikitext text/x-wiki {{pu|Calculator}} [[പ്രമാണം:Casio_calculator_JS-20WK_in_201901_002.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Casio_calculator_JS-20WK_in_201901_002.jpg/170px-Casio_calculator_JS-20WK_in_201901_002.jpg|ലഘുചിത്രം| ഗണിത പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടത്താൻ കഴിയുന്ന [[സെവൻ സെഗ്‌മെന്റ് ഡിസ്‌പ്ലേ|ഏഴ് സെഗ്മെന്റ്]] [[ലിക്വിഡ് ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേ|ലിക്വിഡ്-ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേ]] (എൽസിഡി) ഉള്ള ഒരു ഇലക്ട്രോണിക് പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ]] [[പ്രമാണം:Casio_fx-991EX.png|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/18/Casio_fx-991EX.png/170px-Casio_fx-991EX.png|ലഘുചിത്രം| [[ലിക്വിഡ് ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേ]] ഉള്ള ഒരു ആധുനിക സയിന്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്റർ]] സംഖ്യകൾ തമ്മിലുള്ള കൂട്ടലും കുറയ്ക്കലും പോലെയുള്ള അടിസ്ഥാന [[അങ്കഗണിതം|കണക്കുകൂട്ടലുകൾ]] മുതൽ സങ്കീർണ്ണമായ [[ഗണിതം|ഗണിത ക്രിയകൾ]] വരെയുള്ള കണക്കുകൂട്ടലുകൾ നടത്താൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കൊണ്ടു നടക്കാവുന്ന [[ഇലക്ട്രോണിക്സ്|ഇലക്ട്രോണിക്]] ഉപകരണമാണ് '''ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്റർ'''. ആദ്യത്തെ സോളിഡ്-സ്റ്റേറ്റ് ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്റർ 1960 കളുടെ തുടക്കത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു. ജാപ്പനീസ് കാൽക്കുലേറ്റർ കമ്പനിയായ ബുസികോമിനായി [[ഇന്റൽ കോർപ്പറേഷൻ|ഇന്റൽ]] വികസിപ്പിച്ച ആദ്യത്തെ [[മൈക്രോപ്രൊസസ്സർ|മൈക്രോപ്രൊസസ്സറായ]] [[ഇന്റൽ 4004]] പുറത്തിറങ്ങിയ ശേഷം 1970-കളിൽ പോക്കറ്റ് വലുപ്പത്തിലുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ ലഭ്യമായിത്തുടങ്ങി. ആധുനിക ഇലക്‌ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ വിലകുറഞ്ഞതും ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ് വലുപ്പമുള്ളതുമായ മോഡലുകൾ മുതൽ അന്തർനിർമ്മിത പ്രിന്ററുകളുള്ള ദൃഢമായ ഡെസ്‌ക്‌ടോപ്പ് മോഡലുകൾ വരെയായി വ്യത്യാസപ്പെടുന്നു. [[ഇൻറഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട്|ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ടുകളുടെ]] സംയോജനം അവയുടെ വലുപ്പവും വിലയും കുറച്ചതിനാൽ 1970-കളുടെ മധ്യത്തിൽ അവ ജനപ്രിയമായി. ആ ദശാബ്ദത്തിന്റെ അവസാനത്തോടെ, അടിസ്ഥാന കാൽക്കുലേറ്റർ വില കുറഞ്ഞു വന്ന് മിക്കവർക്കും താങ്ങാവുന്ന നിലയിലേക്ക് എത്തുകയും അത് സ്കൂളുകളിൽ ഉൾപ്പടെ സാധാരണമാവുകയും ചെയ്തു. യുണിക്‌സിന്റെ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ തന്നെ കമ്പ്യൂട്ടർ [[ഓപ്പറേറ്റിങ്‌ സിസ്റ്റം|ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റങ്ങളിൽ]] ഡിസി, എച്ച്ഒസി പോലുള്ള ഇന്ററാക്ടീവ് കാൽക്കുലേറ്റർ [[കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോഗ്രാം|പ്രോഗ്രാമുകൾ]] ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്, കൂടാതെ കാൽക്കുലേറ്റർ ഫംഗ്‌ഷനുകൾ മിക്കവാറും എല്ലാ [[പി.ഡി.എ.|പേഴ്‌സണൽ ഡിജിറ്റൽ അസിസ്റ്റന്റ്]] (പിഡിഎ) തരത്തിലുള്ള ഉപകരണങ്ങളിലും ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. പൊതുവായ ഉദ്ദേശ്യങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കാനുള്ള കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്ക് പുറമേ, പ്രത്യേക വിപണികൾക്കായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തവയും ഉണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, [[ത്രികോണമിതി|ത്രികോണമിതിയും]] [[സ്ഥിതിഗണിതം|സ്ഥിതിവിവരക്കണക്കുകളും]] ഉൾപ്പെടുന്ന [[ശാസ്ത്രീയ കാൽക്കുലേറ്റർ|സയന്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ]]. ചില കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്ക് [[കമ്പ്യൂട്ടർ ബീജഗണിതം]] ചെയ്യാനുള്ള കഴിവുണ്ട്. [[ഗ്രാഫിംഗ് കാൽക്കുലേറ്റർ|ഗ്രാഫിംഗ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ]] റിയൽ ലൈനിൽ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്ന ഗ്രാഫ് ഫംഗ്ഷനുകൾ, അല്ലെങ്കിൽ ഉയർന്ന അളവിലുള്ള [[യൂക്ലിഡിയൻ സ്പെയ്സ്|യൂക്ലിഡിയൻ സ്പേസ്]] കൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാം. അടിസ്ഥാന കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്ക് ചിലവ് കുറവാണ്, എന്നാൽ ശാസ്ത്രീയവും ഗ്രാഫിംഗ് മോഡലുകളും കൂടുതൽ ചിലവേറിയതാണ്. [[സ്മാർട്ട് ഫോൺ|സ്‌മാർട്ട്‌ഫോണുകൾ]], [[ടാബ്‌ലെറ്റ് കമ്പ്യൂട്ടർ|ടാബ്‌ലെറ്റ് കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ]], [[പെഴ്സണൽ കമ്പ്യൂട്ടർ|പേഴ്‌സണൽ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ]] എന്നിവയുടെ വിപുലമായ ലഭ്യതയിൽ പോലും, പൊതു ഉപയോഗത്തിലുള്ള സാധാരണ ഹാർഡ്‌വെയർ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ ഇപ്പോഴും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നിരുന്നാലും അവയുടെ ഉപയോഗം മുമ്പത്തേതിനേക്കാൾ കുറവാണ്. == ഡിസൈൻ == [[പ്രമാണം:CalculatorFractions-5550x.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d1/CalculatorFractions-5550x.jpg/220px-CalculatorFractions-5550x.jpg|ലഘുചിത്രം| ഭിന്നസംഖ്യകളുടെയും ദശാംശ തുല്യതകളുടെയും കണക്കുകൂട്ടലുകൾ സാദ്ധ്യമാക്കുന്ന സയന്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്റർ]] === ഇൻപുട്ട് === [[ഇലക്ട്രോണിക്സ്|ഇലക്ട്രോണിക്]] കാൽക്കുലേറ്ററുകളിൽ [[അക്കം|അക്കങ്ങൾക്കും]] [[അങ്കഗണിതം|ഗണിത]] പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കുമായി ബട്ടണുകളുള്ള ഒരു [[കീബോഡ്|കീബോർഡ്]] അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; ചിലതിൽ വലുതോ ചെറുതോ ആയ [[സംഖ്യ|സംഖ്യകൾ]] എളുപ്പത്തിൽ നൽകുന്നതിന് "00", "000" എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഒന്നിലധികം സംഖ്യകളുള്ള ബട്ടണുകളും അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. മിക്ക അടിസ്ഥാന കാൽക്കുലേറ്ററുകളും ഓരോ ബട്ടണിലും ഒരു അക്കമോ പ്രവർത്തനമോ മാത്രമേ നൽകൂ; എന്നിരുന്നാലും, കൂടുതൽ പരിഷ്കരിച്ച സയന്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ പോലെയുള്ളവയിൽ, ഒരു ബട്ടണിന് കീ കോമ്പിനേഷനുകൾക്കൊപ്പം മൾട്ടി-ഫംഗ്ഷൻ ആയി പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയും. === ഡിസ്പ്ലേ ഔട്ട്പുട്ട് === ആദ്യകാലങ്ങളിലെ [[ലൈറ്റ് എമിറ്റിങ്ങ് ഡയോഡ്|ലൈറ്റ്-എമിറ്റിംഗ് ഡയോഡ്]] (എൽഇഡി) ഡിസ്പ്ലേകൾക്കും വാക്വം ഫ്ലൂറസെന്റ് ഡിസ്പ്ലേകൾക്കും (വിഎഫ്ഡി) പകരമായി ഇപ്പോഴുള്ള കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്ക് സാധാരണയായി [[ലിക്വിഡ് ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേ|ലിക്വിഡ്-ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേകൾ]] (എൽസിഡി) ആണ് ഉള്ളത്. പലപ്പോഴും വായനാക്ഷമത മെച്ചപ്പെടുത്താൻ വലിയ വലിപ്പത്തിലുള്ള സംഖ്യകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. [[ഭിന്നസംഖ്യ|ഭിന്നസംഖ്യകൾക്ക്]] പകരം അല്ലെങ്കിൽ അതിനുപുറമേ. [[കമാൻഡ് (കമ്പ്യൂട്ടിംഗ്)|ഫംഗ്‌ഷൻ കമാൻഡുകൾക്കായുള്ള]] വിവിധ ചിഹ്നങ്ങളും ഡിസ്‌പ്ലേയിൽ കാണിച്ചേക്കാം. === മെമ്മറി === കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്ക് [[കമ്പ്യൂട്ടർ മെമ്മറി|കംപ്യൂട്ടർ മെമ്മറിയിൽ]] നമ്പറുകൾ സംഭരിക്കാനും കഴിവുണ്ട്. അടിസ്ഥാന കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ സാധാരണയായി ഒരു സമയം ഒരു നമ്പർ മാത്രമേ സംഭരിക്കുന്നുള്ളൂ; കൂടുതൽ നിർദ്ദിഷ്ട തരങ്ങൾക്ക് [[ചരം|വേരിയബിളുകളിൽ]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന നിരവധി സംഖ്യകൾ സംഭരിക്കാൻ കഴിയും. [[സൂത്രവാക്യം|ഫോർമുലകൾ]] നിർമ്മിക്കുന്നതിനും വേരിയബിളുകൾ ഉപയോഗിക്കാം. ചില മോഡലുകൾക്ക് കൂടുതൽ സംഖ്യകൾ സംഭരിക്കാൻ [[കമ്പ്യൂട്ടർ മെമ്മറി|മെമ്മറി]] ശേഷി വർദ്ധിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവുണ്ട്; വിപുലീകരിച്ച മെമ്മറി വിലാസത്തെ ഒരു [[അടുക്ക് (ദത്തസങ്കേതം)|അറേ]] സൂചിക എന്ന് വിളിക്കുന്നു. === ഊർജ്ജസ്രോതസ്സ് === [[ബാറ്ററി|ബാറ്ററികൾ]], [[സൗരോർജ്ജ സെൽ|സോളാർ സെല്ലുകൾ]] അല്ലെങ്കിൽ മെയിൻ വൈദ്യുതി (പഴയ മോഡലുകൾക്ക്) എന്നിയാണ് കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സുകൾ. ചില മോഡലുകൾക്ക് ടേൺ-ഓഫ് ബട്ടൺ പോലുമില്ല, പക്ഷേ അവ ഓഫ് ചെയ്യാനുള്ള ചില വഴികൾ നൽകുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു നിമിഷത്തേക്ക് ഒരു പ്രവർത്തനവും നടത്താതിരിക്കുക, [[സൗരോർജ്ജ സെൽ|സോളാർ സെൽ]] എക്സ്പോഷർ മറയ്ക്കുക, അല്ലെങ്കിൽ അവയുടെ മൂടി അടയ്ക്കുക). ആദ്യകാല കമ്പ്യൂട്ടർ യുഗത്തിൽ ക്രാങ്ക് പവർഡ് കാൽക്കുലേറ്ററുകളും സാധാരണമായിരുന്നു. === കീ ലേഔട്ട് === മിക്ക പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്കും ഇനിപ്പറയുന്ന കീകൾ സാധാരണമാണ്. അക്കങ്ങളുടെ ക്രമീകരണം സ്റ്റാൻഡേർഡ് ആണെങ്കിലും, മറ്റ് കീകളുടെ സ്ഥാനങ്ങൾ ഓരോ മോഡലിനും വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ചിത്രീകരണം ഒരു ഉദാഹരണമാണ്. {| class="wikitable floatleft" style="text-align: center;" |+ സാധാരണ അടിസ്ഥാന പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ ലേഔട്ട് | MC || MR || M− || M+ |- | C || ± || % || √ |- | 7 || 8 || 9 || ÷ |- | 4 || 5 || 6 || × |- | 1 || 2 || 3 || − |- | 0 || . || = || + |} {| class="wikitable" style="clear:right" |+കാൽക്കുലേറ്റർ ബട്ടണുകളും അവയുടെ അർത്ഥങ്ങളും | എംസി അല്ലെങ്കിൽ സി. എം | '''മെമ്മറി ക്ലിയർ''' |- | MR, RM, അല്ലെങ്കിൽ MRC | '''മെമ്മറി റീകാൾ''' |- | M− | '''മെമ്മറി സബ്‌ട്രാക്ഷൻ''' |- | M+ | '''മെമ്മറി അഡീഷൻ''' |- | C അല്ലെങ്കിൽ AC | '''ഓള് ക്ലിയർ''' |- | C.E | '''ക്ലിയർ എൻട്രി''' |- | ± അല്ലെങ്കിൽ CHS | പോസിറ്റീവ്/നെഗറ്റീവ് നമ്പർ അല്ലെങ്കിൽ ചിഹ്നം ടോഗിൾ ചെയ്യുന്നതിന് |- | % | [[ശതമാനം]] |- | ÷ | [[ഹരണം]] |- | × | [[ഗുണനം]] |- | - | [[വ്യവകലനം|കുറയ്ക്കൽ]] |- | + | [[സങ്കലനം|കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ]] |- | . | ദശാംശ |- | √ | [[വർഗ്ഗമൂലം]] |- | = | ഫലം |} == ആന്തരിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ == [[പ്രമാണം:Interior_of_a_calculator.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Interior_of_a_calculator.jpg/100px-Interior_of_a_calculator.jpg|പകരം=The interior of a Casio FX-991s calculator|വലത്ത്‌|160x160ബിന്ദു| ഒരു Casio FX-991s കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ ഇന്റീരിയർ]] പൊതുവേ, അടിസ്ഥാന [[ഇലക്ട്രോണിക്സ്|ഇലക്ട്രോണിക്]] കാൽക്കുലേറ്ററിൽ ഇനിപ്പറയുന്ന ഘടകങ്ങൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു: <ref>John Lewis, ''The Pocket Calculator Book''. (London: Usborne, 1982)</ref> * ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സ് (മെയിൻ വൈദ്യുതി, [[ബാറ്ററി]] കൂടാതെ/അല്ലെങ്കിൽ സോളാർ സെൽ) * കീപാഡ് (ഇൻപുട്ട് ഉപകരണം) - നമ്പറുകളും ഫംഗ്‌ഷൻ കമാൻഡുകളും ([[സങ്കലനം]], [[ഗുണനം]], [[വർഗ്ഗമൂലം|സ്‌ക്വയർ റൂട്ട്]] മുതലായവ) ഇൻപുട്ട് ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന കീകൾ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.) * ഡിസ്പ്ലേ പാനൽ (ഔട്ട്പുട്ട് ഉപകരണം) - ഇൻപുട്ട് നമ്പറുകൾ, കമാൻഡുകൾ, ഫലങ്ങൾ എന്നിവ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്നു. [[ലിക്വിഡ് ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേ|ലിക്വിഡ്-ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേകൾ]] (എൽസിഡികൾ), വാക്വം ഫ്ലൂറസെന്റ് ഡിസ്പ്ലേകൾ (വിഎഫ്ഡികൾ), [[ലൈറ്റ് എമിറ്റിങ്ങ് ഡയോഡ്|ലൈറ്റ്-എമിറ്റിംഗ് ഡയോഡ്]] (എൽഇഡി) ഡിസ്പ്ലേകൾ എന്നിങ്ങനെ വിവിധ തരം ഡിസ്പ്ലെ പാനലുകൾ ഉണ്ട്. ഒരു അടിസ്ഥാന കാൽക്കുലേറ്ററിലെ ഓരോ [[അക്കം|അക്കത്തെയും]] പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിന് [[സെവൻ സെഗ്‌മെന്റ് ഡിസ്‌പ്ലേ|ഏഴ് സെഗ്മെന്റുകൾ]] ഉപയോഗിക്കുന്നു. വിപുലമായ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ ഡോട്ട് മാട്രിക്സ് ഡിസ്പ്ലേകൾ ഉപയോഗിച്ചേക്കാം. ** ഒരു പ്രിന്റിംഗ് കാൽക്കുലേറ്ററിന്, ഒരു ഡിസ്‌പ്ലേ പാനലിന് പുറമേ, ഒരു പ്രിന്റിംഗ് മെക്കാനിസം എന്ന നിലയിൽ അച്ചടിക്കുന്ന ഒരു പ്രിന്റിംഗ് യൂണിറ്റ് ഉണ്ട്. * പ്രോസസർ [[ചിപ്‌സെറ്റ്|ചിപ്പ്]] ([[മൈക്രോപ്രൊസസ്സർ|മൈക്രോപ്രോസസർ]] അല്ലെങ്കിൽ [[സെൻട്രൽ പ്രൊസസിങ് യൂണിറ്റ്]]). ഒരു പ്രോസസർ [[ചിപ്‌സെറ്റ്|ചിപ്പിന്റെ]] [[ക്ലോക്ക്‌സ്പീഡ്|ക്ലോക്ക് റേറ്റ്]] [[സെൻട്രൽ പ്രൊസസിങ് യൂണിറ്റ്]] (സിപിയു) പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആവൃത്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രൊസസറിന്റെ വേഗതയുടെ സൂചകമായി ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഇത് ''സെക്കന്റ്/ക്ലോക്ക് സൈക്കിളുകളിലോ'' [[ഹെർട്സ് (ഏകകം)|ഹെർട്സ് (Hz)]] എന്ന നിലയിലോ അളക്കുന്നു. അടിസ്ഥാന കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്ക്, വേഗത നൂറുകണക്കിന് [[ഹെർട്സ് (ഏകകം)|ഹെർട്സ്]] മുതൽ [[ഹെർട്സ് (ഏകകം)|കിലോഹെർട്സ്]] ശ്രേണി വരെ വ്യത്യാസപ്പെടാം. [[പ്രമാണം:Tischrechner_Walther_ETR2034S_resized.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Tischrechner_Walther_ETR2034S_resized.jpg/170px-Tischrechner_Walther_ETR2034S_resized.jpg|ലഘുചിത്രം| പേപ്പർ പ്രിന്റർ ഉള്ള ഒരു ഓഫീസ് കണക്കുകൂട്ടൽ യന്ത്രം]] ==== സംഖ്യാ പ്രാതിനിധ്യം ==== മിക്ക പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകളും അവയുടെ എല്ലാ കണക്കുകൂട്ടലുകളും ബൈനറിക്ക് പകരം ബൈനറി-കോഡഡ് ഡെസിമലിൽ (ബിസിഡി) ചെയ്യുന്നു. ഒരു സംഖ്യാ മൂല്യം പ്രദർശിപ്പിക്കേണ്ട ഇലക്ട്രോണിക് സിസ്റ്റങ്ങളിൽ ബിസിഡി സാധാരണമാണ്, പ്രത്യേകിച്ചും ഡിജിറ്റൽ ലോജിക് മാത്രമുള്ളതും മൈക്രോപ്രൊസസർ അടങ്ങിയിട്ടില്ലാത്തതുമായ സിസ്റ്റങ്ങളിൽ. ബിസിഡി ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ, ഓരോ അക്കവും ഒരു പ്രത്യേക സിംഗിൾ സബ് സർക്യൂട്ട് ആയി കണക്കാക്കി ഡിസ്പ്ലേയ്ക്കുള്ള സംഖ്യാ ഡാറ്റ വളരെ ലളിതമാക്കാം. കാൽക്കുലേറ്ററുകളിൽ സ്‌ക്വയർ റൂട്ട് അല്ലെങ്കിൽ ത്രികോണമിതി ഫംഗ്‌ഷനുകൾ പോലുള്ള ഫംഗ്‌ഷനുകൾ ചേർത്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ ഉയർന്ന കൃത്യതയുള്ള ഫലങ്ങൾ സൃഷ്‌ടിക്കുന്നതിന് സോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ [[അൽഗൊരിതം|അൽഗോരിതങ്ങൾ]] ആവശ്യമാണ്. സ്വീകാര്യമായ കണക്കുകൂട്ടൽ സമയത്തോടൊപ്പം കാൽക്കുലേറ്റർ [[ചിപ്‌സെറ്റ്|ചിപ്പിൽ]] ലഭ്യമായ പരിമിതമായ മെമ്മറി സ്‌പെയ്‌സിൽ ആവശ്യമുള്ള എല്ലാ ഫംഗ്‌ഷനുകളും യോജിപ്പിക്കാൻ ചിലപ്പോൾ കാര്യമായ ഡിസൈൻ ശ്രമം ആവശ്യമാണ്. <ref>{{Cite web|url=http://www.hpl.hp.com/hpjournal/72jun/jun72a2.pdf|title=David S. Cochran, ''Algorithms and accuracy in the HP35'', ''Hewlett Packard Journal'', June 1972|access-date=2013-10-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20131004225515/http://www.hpl.hp.com/hpjournal/72jun/jun72a2.pdf|archive-date=2013-10-04}}</ref> == ചരിത്രം == === ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ മുൻഗാമികൾ === ഗണിത കണക്കുകൂട്ടലുകളെ സഹായിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ അറിയപ്പെടുന്ന ഉപകരണങ്ങൾ അസ്ഥികൾ (ഇനങ്ങൾ കണക്കാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്നു), കല്ലുകൾ, എണ്ണൽ ബോർഡുകൾ, ബിസി 2000-ന് മുമ്പ് [[സുമേറിയൻ സംസ്കാരം|സുമേറിയക്കാരും]] [[ഈജിപ്ഷ്യൻ സംസ്കാരം|ഈജിപ്തുകാരും]] ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതായി അറിയപ്പെടുന്ന [[മണിച്ചട്ടം|അബാക്കസ്]] എന്നിവയായിരുന്നു.<ref>{{Harvcolnb|Ifrah|2001|p=11}}</ref> [[ആന്റികീതെറ മെക്കാനിസം]] (വാനശാസ്ത്രത്തിലെ സ്ഥാനനിർണ്ണയത്തിനും ഗ്രഹണപ്രവചനത്തിനും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഒരു പുരാതന [[ജ്യോതിഃശാസ്ത്രം|ജ്യോതിശാസ്ത്ര]] ഉപകരണം) ഒഴികെയുള്ള പൊതുവേയുള്ള കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ഉപകരണങ്ങളുടെ വികസനം 17-ആം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ആണ് സംഭവിക്കുന്നത്. ജ്യാമിതീയ-സൈനിക കോമ്പസ് ([[ഗലീലിയോ ഗലീലി|ഗലീലിയോ]]), [[ലോഗരിതം]], നേപ്പിയർ ബോൺസ് ([[ജോൺ നേപ്പിയർ|നേപ്പിയർ]]) കൂടാതെ സ്ലൈഡ് റൂൾ (എഡ്മണ്ട് ഗുണ്ടർ) എന്നിവയാണ് ഉദാഹരണങ്ങൾ. [[പ്രമാണം:17th-century-mechanical-calculators.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/97/17th-century-mechanical-calculators.jpg/220px-17th-century-mechanical-calculators.jpg|ലഘുചിത്രം| പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ]] 1642-ൽ, [[യൂറോപ്പിലെ നവോത്ഥാനകാലം|യൂറോപ്പിലെ നവോത്ഥാന കാലത്താണ്]] മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ കണ്ടുപിടുത്തം (വിൽഹെം ഷിക്കാർഡും <ref>See for example, http://calculatorhistory.net {{Webarchive|url=https://archive.today/20140416132454/http://calculatorhistory.net/ |date=2014-04-16 }}</ref> നിരവധി ദശാബ്ദങ്ങൾക്ക് ശേഷം [[ബ്ലെയിസ് പാസ്കൽ|ബ്ലെയ്‌സ് പാസ്കലും]] <ref>Pascal's invention of the [[calculating machine]]. Pascal invented his machine just four hundred years ago, as a youth of nineteen. He was spurred to it by sharing the burden of arithmetical labor involved in his father's official work as supervisor of taxes at Rouen. He conceived the idea of doing the work mechanically, and developed a design appropriate for this purpose ; showing herein the same combination of pure science and mechanical genius that characterized his whole life. But it was one thing to conceive and design the machine, and another to get it made and put into use. Here were needed those practical gifts that he displayed later in his inventions....<br /> In a sense, Pascal's invention was premature, in that the mechanical arts in his time were not sufficiently advanced to enable his machine to be made at an economic price, with the accuracy and strength needed for reasonably long use. This difficulty was not overcome until well on into the nineteenth century, by which time also a renewed stimulus to invention was given by the need for many kinds of calculation more intricate than those considered by Pascal. [[Calculator#NAT CHAP|S. Chapman, Magazine Nature]], pp.508,509 (1942)</ref>) നടക്കുന്നത്, ഈ ഉപകരണത്തിന് ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ മനുഷ്യ ഇടപെടൽ ഉപയോഗിച്ച് നാല് [[അങ്കഗണിതം|ഗണിത]] പ്രവർത്തനങ്ങളും നടത്താൻ കഴിയുമെന്ന് ചിലപ്പോഴൊക്കെ അമിതമായി പ്രമോട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. <ref>"Pascal and Leibnitz, in the seventeenth century, and Diderot at a later period, endeavored to construct a machine which might serve as a substitute for human intelligence in the combination of figures" [https://books.google.com/books?id=Rf0IAAAAIAAJ&pg=PA100&q=arithmometer The Gentleman's magazine, Volume 202, p.100] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171106145057/https://books.google.com/books?id=Rf0IAAAAIAAJ&pg=PA100&dq=arithmometer&as_brr=1|date=2017-11-06}}</ref> [[പാസ്കലൈൻ|പാസ്കലിന്റെ കാൽക്കുലേറ്ററിന്]] രണ്ട് സംഖ്യകൾ നേരിട്ട് കൂട്ടിച്ചേർക്കാനും കുറയ്ക്കാനും കഴിയും. പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുമ്പ് നിർമ്മിച്ച ഷിക്കാർഡിന്റെ യന്ത്രം, കൂട്ടിച്ചേർക്കൽ യന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ഗുണനത്തിന്റെയും ഹരണത്തിൻ്റെയും പ്രക്രിയ സുഗമമാക്കുന്നതിന് യന്ത്രവൽകൃത ഗുണന പട്ടികകളുടെ സമർത്ഥമായ ഒരു കൂട്ടം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. രണ്ട് കണ്ടുപിടുത്തങ്ങളുടെയും വ്യത്യാസങ്ങൾ (വ്യത്യസ്‌ത ലക്ഷ്യങ്ങൾ പോലെ) കാരണം ഒരു കാൽക്കുലേറ്റിംഗ് മെഷീന്റെ അറിയപ്പെടുന്ന കണ്ടുപിടുത്തക്കാരനായി പാസ്കലിനെയോ ഷിക്കാർഡിനെയോ വിശേഷിപ്പിക്കണമോ എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ചർച്ചയുണ്ട്.<ref>See [http://metastudies.net/pmwiki/pmwiki.php?n=Site.SchicardvsPascal Pascal vs Schickard: An empty debate?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140408215848/http://metastudies.net/pmwiki/pmwiki.php?n=Site.SchicardvsPascal|date=2014-04-08}}</ref> ഷിക്കാർഡിനും പാസ്കലിനും പിന്നാലെ [[ഗോട്ട്ഫ്രൈഡ് ലെയ്ബ്നിസ്]] നാല്-ഓപ്പറേഷൻ മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്റർ, [[സ്റ്റെപ്പ്ഡ് റെക്കണർ]] രൂപകൽപന ചെയ്യുന്നതിനായി നാൽപ്പത് വർഷം ചെലവഴിച്ചു, ഈ പ്രക്രിയയിൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ലൈബ്നിസ് വീൽ കണ്ടുപിടിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഒരു യന്ത്രം രൂപകൽപ്പന ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞില്ല.<ref>In 1893, the German calculating machine inventor Arthur Burkhardt was asked to put Leibniz machine in operating condition if possible. His report was favorable except for the sequence in the carry {{Cite book|title=Scripta Mathematica|last=Ginsburg|first=Jekuthiel|work=Science|publisher=Kessinger Publishing, LLC|year=1933|isbn=978-0-7661-3835-3|volume=86|page=149|doi=10.1126/science.86.2218.13-a|pmid=17737911|issue=2218}}</ref> പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഒരു കണക്കുകൂട്ടൽ ക്ലോക്ക് രൂപകൽപന ചെയ്യാനുള്ള അഞ്ച് ശ്രമങ്ങളും പരാജയപ്പെട്ടു.<ref>see [[Mechanical calculator#Other calculating machines]]</ref> [[പ്രമാണം:Grant_mechanical_calculating_machine_1877.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Grant_mechanical_calculating_machine_1877.jpg/220px-Grant_mechanical_calculating_machine_1877.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ഗ്രാന്റ് മെക്കാനിക്കൽ കണക്കുകൂട്ടൽ യന്ത്രം, 1877]] ആദ്യം പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തനക്ഷമമായ കണക്കുകൂട്ടൽ ക്ലോക്കും നാല്-ഓപ്പറേഷൻ മെഷീനും ഉപയോഗിച്ച് പോളേനി നിർമ്മിച്ചതു പോലെ, 18-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ശ്രദ്ധേയമായ ചില മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ കണ്ടു, എന്നാൽ ഈ മെഷീനുകൾ മിക്കവാറും എല്ലായ്‌പ്പോഴും ''ഒരേ തരത്തിലുള്ളതായിരുന്നു''. 1834-ൽ ലൂയിജി ടോർച്ചി ആദ്യമായി നേരിട്ടുള്ള ഗുണന യന്ത്രം കണ്ടുപിടിച്ചു: ജെയിംസ് വൈറ്റിനെ (1822) പിന്തുടർന്ന് ലോകത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ കീ-ഡ്രൈവൺ മെഷീൻ കൂടിയായിരുന്നു ഇത്.<ref>Denis Roegel: [https://ieeexplore.ieee.org/stamp/stamp.jsp?reload=true&arnumber=7763737 ''Before Torchi and Schwilgué, There Was White.''] In: ''IEEE Annals of the History of Computing,'' October–December 2016, pp. 92–93. Retrieved 2018-05-06.</ref> പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലും [[വ്യവസായവിപ്ലവം|വ്യാവസായിക വിപ്ലവത്തിലും]] മാത്രമാണ് കാൽക്കുലേറ്ററുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വലിയ സംഭവവികാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകാൻ തുടങ്ങിയത്. നാല് ഗണിത പ്രവർത്തനങ്ങളും നിർവഹിക്കാൻ കഴിവുള്ള യന്ത്രങ്ങൾ പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിന് മുമ്പ് നിലവിലുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും, വ്യാവസായിക വിപ്ലവത്തിന് മുമ്പ് ഉൽപ്പാദനത്തിന്റെയും ഫാബ്രിക്കേഷൻ പ്രക്രിയകളുടെയും പരിഷ്കരണം കൂടുതൽ ഒതുക്കമുള്ളതും ആധുനികവുമായ യൂണിറ്റുകളുടെ വലിയ തോതിലുള്ള ഉത്പാദനം സാധ്യമാക്കി. നാല്-ഓപ്പറേഷൻ മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്ററായി 1820-ൽ കണ്ടുപിടിച്ച അരിത്‌മോമീറ്റർ, 1851-ൽ ഒരു ആഡിംഗ് മെഷീനായി ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുകയും വാണിജ്യപരമായി വിജയിച്ച ആദ്യത്തെ യൂണിറ്റായി മാറുകയും ചെയ്തു; നാൽപ്പത് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 1890 ആയപ്പോഴേക്കും, ഏകദേശം 2,500 അരിത്‌മോമീറ്ററുകൾ വിറ്റു.<ref>{{Cite web|url=http://www.arithmometre.org/NumerosSerie/PageNumerosSeriePayen.html|title=(retrieved on 01/02/2012)|access-date=2013-10-03|publisher=Arithmometre.org|language=fr|archive-url=https://web.archive.org/web/20130521075617/http://www.arithmometre.org/NumerosSerie/PageNumerosSeriePayen.html|archive-date=2013-05-21}}</ref> [[പ്രമാണം:Clarke_1.pdf|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Clarke_1.pdf/page1-220px-Clarke_1.pdf.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ക്ലാർക്ക് ഗ്രാഫ് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ പേറ്റന്റ് ചിത്രം, 1921]] 1902-ൽ [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ|അമേരിക്കയിൽ]] ജെയിംസ് എൽ. ഡാൽട്ടൺ വികസിപ്പിച്ച ഡാൽട്ടൺ ആഡിംഗ് മെഷീൻ അവതരിപ്പിക്കുന്നത് വരെ പരിചിതമായ പുഷ്-ബട്ടൺ യൂസർ ഇന്റർഫേസ് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിരുന്നില്ല. 1921-ൽ എഡിത്ത് ക്ലാർക്ക് ഹൈപ്പർബോളിക് ഫംഗ്ഷനുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ലൈൻ സമവാക്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള ലളിതമായ ഗ്രാഫ് അധിഷ്ഠിത കാൽക്കുലേറ്റർ ആയ "ക്ലാർക്ക് കാൽക്കുലേറ്റർ" കണ്ടുപിടിച്ചു. പവർ ട്രാൻസ്മിഷൻ ലൈനുകളിലെ ഇൻഡക്‌ടൻസിനും [[ധാരിത|കപ്പാസിറ്റൻസിനും]] വേണ്ടിയുള്ള കണക്കുകൂട്ടലുകൾ ലളിതമാക്കാൻ ഇത് ഇലക്ട്രിക്കൽ എഞ്ചിനീയർമാരെ അനുവദിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://blogs.scientificamerican.com/plugged-in/the-engineer-who-foreshadowed-the-smart-grid-in-1921/|title=The Engineer Who Foreshadowed the Smart Grid—in 1921|access-date=14 August 2017|last=Lott|first=Melissa C.|website=Plugged In|publisher=Scientific American Blog Network|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20170814232626/https://blogs.scientificamerican.com/plugged-in/the-engineer-who-foreshadowed-the-smart-grid-in-1921/|archive-date=14 August 2017}}</ref> [[കർട്ട]] കാൽക്കുലേറ്റർ 1948-ൽ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു, ചെലവേറിയതാണെങ്കിലും, അതിന്റെ പോർട്ടബിലിറ്റി കാരണം അത് ജനപ്രിയമായി. കേവലം മെക്കാനിക്കൽ ഹാൻഡ് ഹെൽഡ് ഉപകരണമായ അതിന് കൂട്ടൽ, കുറയ്ക്കൽ, ഗുണനം, ഹരണം എന്നിവ ചെയ്യാൻ കഴിയുമായിരുന്നു. 1970-കളുടെ ആരംഭത്തോടെ ഇലക്ട്രോണിക് പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ അവതരിച്ചതോടെ മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ നിർമ്മാണം അവസാനിപ്പിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും കർട്ട ഒരു ജനപ്രിയ ശേഖരണ വസ്തുവായി തുടർന്നു. === ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ വികസനം === ലോജിക് സർക്യൂട്ടുകളിൽ ആദ്യം [[വാക്വം ട്യൂബ്|വാക്വം ട്യൂബുകളും]] പിന്നീട് [[ട്രാൻസിസ്റ്റർ|ട്രാൻസിസ്റ്ററുകളും]] ഉപയോഗിച്ച ആദ്യത്തെ [[മെയിൻഫ്രെയിം കമ്പ്യൂട്ടർ|മെയിൻഫ്രെയിം]] കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ 1940 കളിലും 1950 കളിലും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ വികസനത്തിന് ഒരു ചവിട്ടുപടി നൽകുന്നതായിരുന്നു ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ. [[ജപ്പാൻ|ജപ്പാനിലെ]] [[കാസിയോ]] കമ്പ്യൂട്ടർ കമ്പനി 1957-ൽ മോഡൽ ''14-എ'' കാൽക്കുലേറ്റർ പുറത്തിറക്കി, ഇത് ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഓൾ-ഇലക്‌ട്രിക് കോംപാക്റ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററായിരുന്നു. ഇത് ഇലക്ട്രോണിക് ലോജിക് ഉപയോഗിച്ചില്ല, മറിച്ച് റിലേ സാങ്കേതികവിദ്യയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതായിരുന്നു. [[പ്രമാണം:LED_DISP.JPG|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a1/LED_DISP.JPG/220px-LED_DISP.JPG|ലഘുചിത്രം| 1970-കളിൽ നിന്നുള്ള ആദ്യകാല കാൽക്കുലേറ്റർ [[ലൈറ്റ് എമിറ്റിങ്ങ് ഡയോഡ്|ലൈറ്റ്-എമിറ്റിംഗ് ഡയോഡ്]] (എൽഇഡി) ഡിസ്പ്ലേ ([[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|യുഎസ്എസ്ആർ]])]] 1961 ഒക്‌ടോബറിൽ, ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ''ഓൾ-ഇലക്‌ട്രോണിക് ഡെസ്‌ക്‌ടോപ്പ്'' കാൽക്കുലേറ്റർ, ബ്രിട്ടീഷ് ബെൽ പഞ്ച് /സംലോക്ക് കോംപ്‌ടോമീറ്റർ ആനിറ്റ ANITA ('''A''' '''N'''ew '''I'''nspiration '''T'''o '''A'''rithmetic/'''A'''ccounting) പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>"Simple and Silent", ''Office Magazine'', December 1961, p1244</ref><ref>"'Anita' der erste tragbare elektonische Rechenautomat" [trans: "the first portable electronic computer"], ''Büromaschinen Mechaniker'', November 1961, p207</ref> ഈ യന്ത്രം അതിന്റെ സർക്യൂട്ടുകളിൽ [[വാക്വം ട്യൂബ്|വാക്വം ട്യൂബുകൾ]], കോൾഡ്-കാഥോഡ് ട്യൂബുകൾ, ഡെകാട്രോണുകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചു. അതിന്റെ ഡിസ്പ്ലേയ്ക്കായി 12 കോൾഡ് കാഥോഡ് "നിക്സി" ട്യൂബുകളും. കോണ്ടിനെന്റൽ യൂറോപ്പിനുള്ള Mk VII, ബ്രിട്ടനും ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങൾക്കുമായി Mk VIII, എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് മോഡലുകൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചിരുന്നു. രണ്ടും 1962 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ലഭ്യമായി. Mk VII വളരെ സങ്കീർണ്ണമായ ഗുണനരീതിയുള്ള അൽപ്പം മുമ്പത്തെ രൂപകൽപ്പനയായിരുന്നു, ലളിതമായ മാർക്ക് VIII നോട് പിടിച്ചുനിൽക്കാനാകാതെ അത് ഉടൻ തന്നെ വിപണിയിൽ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെട്ടു. ആനിറ്റയ്ക്ക് അക്കാലത്തെ മെക്കാനിക്കൽ കോംപ്‌ടോമീറ്ററുകൾക്ക് സമാനമായ ഒരു പൂർണ്ണ കീബോർഡ് ഉണ്ടായിരുന്നു, ഈ ഒരു സവിശേഷത ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകളിൽ പിന്നീട് [[ഷാർപ്പ് കോർപ്പറേഷൻ|ഷാർപ്പ്]] CS-10A-യിലും ഉണ്ടായിരുന്നു. അനിറ്റയ്ക്ക് അതിന്റെ വലിയ ട്യൂബ് സംവിധാനം കാരണം ഏകദേശം {{Convert|33|lb|kg}} ഭാരമുണ്ടായിരുന്നു. <ref>{{Cite web|url=http://www.vintagecalculators.com/html/history_of_electronic_calculat.html|title=The History of Pocket Electronic Calculators|access-date=8 July 2014|last=Ball|first=Guy|last2=Flamm|first2=Bruce|website=vintagecalculators.com|publisher=[[Vintage Calculators Web Museum]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140703140814/http://vintagecalculators.com/html/history_of_electronic_calculat.html|archive-date=3 July 2014}}</ref> ബെൽ പഞ്ച് "പ്ലസ്", "സംലോക്ക്" എന്നീ പേരുകളിൽ കോംപ്‌ടോമീറ്റർ തരത്തിലുള്ള കീ-ഡ്രൈവ് മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ നിർമ്മിക്കുകയായിരുന്നു, കൂടാതെ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ ഭാവി ഇലക്ട്രോണിക്‌സിലാണെന്ന് 1950-കളുടെ മധ്യത്തിൽ മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. ആദ്യകാല ബ്രിട്ടീഷ് പൈലറ്റ് എസിഇ കമ്പ്യൂട്ടർ പ്രോജക്റ്റിൽ പ്രവർത്തിച്ച യുവ ബിരുദധാരിയായ നോർബർട്ട് കിറ്റ്സിനെ വികസനത്തിന് നേതൃത്വം നൽകാൻ അവർ നിയോഗിച്ചു. ലഭ്യമായ ഏക ഇലക്ട്രോണിക് ഡെസ്‌ക്‌ടോപ്പ് കാൽക്കുലേറ്റർ ആയതിനാൽ അനിറ്റ നന്നായി വിറ്റു. അനിറ്റ യുടെ ട്യൂബ് സാങ്കേതികവിദ്യ 1963 ജൂണിൽ യുഎസ് നിർമ്മിത ഫ്രൈഡൻ EC-130 വന്നതോടെ അസാധുവാക്കപ്പെട്ടു, ഇതിന് ഓൾ-ട്രാൻസിസ്റ്റർ ഡിസൈൻ, കൂടാതെ 5 ഇഞ്ച് (13 cm) കാഥോഡ് റേ ട്യൂബിൽ (CRT) പ്രദർശിപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന നാല് 13 അക്ക സംഖ്യകളുടെ ഒരു ശേഖരം എന്നിവ ഉണ്ടായിരുന്നു, കൂടാതെ $2200 വിലയ്ക്ക് റിവേഴ്സ് പോളിഷ് നോട്ടേഷൻ (RPN) കാൽക്കുലേറ്റർ വിപണിയിൽ അവതരിപ്പിച്ചു, ഇത് അക്കാലത്തെ ഒരു ഇലക്ട്രോ മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ വിലയുടെ മൂന്നിരട്ടിയായിരുന്നു. ബെൽ പഞ്ച് പോലെ, ഫ്രിഡനും മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ നിർമ്മാതാവായിരുന്നു. 1964-ൽ കൂടുതൽ ഓൾ-ട്രാൻസിസ്റ്റർ ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ അവതരിപ്പിച്ചു: [[ഷാർപ്പ് കോർപ്പറേഷൻ|ഷാർപ്പ്]] {{Convert|25|kg|lb}} ഭാരമുള്ള CS-10A അവതരിപ്പിച്ചു. പിന്നീട് ഇറ്റലിയിലെ Industria Macchine Elettroniche അവതരിപ്പിച്ച IME 84-ലേക്ക് നിരവധി അധിക കീബോർഡുകളും ഡിസ്പ്ലേ യൂണിറ്റുകളും ബന്ധിപ്പിക്കാൻ കഴിയും, അതുവഴി നിരവധി ആളുകൾക്ക് ഇത് ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയും (പക്ഷേ പ്രത്യക്ഷത്തിൽ ഒരേ സമയം അല്ല). വ്യക്തിഗത [[ട്രാൻസിസ്റ്റർ|ട്രാൻസിസ്റ്ററുകളുടെ]] സ്ഥാനത്ത് ആദ്യമായി [[ഇൻറഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട്|ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ടുകൾ]] ഉപയോഗിച്ചത് വിക്ടർ 3900 ആയിരുന്നു, എന്നാൽ ഇതിൻ്റെ ഉൽപ്പാദന പ്രശ്നങ്ങൾ 1966 വരെ വിൽപ്പന വൈകിപ്പിച്ചു. [[പ്രമാണം:Elka-22_(I197211).png|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Elka-22_%28I197211%29.png/220px-Elka-22_%28I197211%29.png|ലഘുചിത്രം| 1967 ലെ ബൾഗേറിയൻ ELKA 22]] ഇവരിൽ നിന്നും [[കാനൺ|കാനൻ]], മാത്തട്രോണിക്‌സ്, ഒലിവെറ്റി, എസ്‌സിഎം (സ്മിത്ത്-കൊറോണ-മാർച്ചന്റ്), [[സോണി കോർപ്പറേഷൻ|സോണി]], [[തോഷിബ]], വാങ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ മറ്റ് നിർമ്മാതാക്കളിൽ നിന്നുമുള്ള ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്റർ മോഡലുകളുടെ ഒരു ശ്രേണി ഇതിനെ തുടർന്ന് വന്നു. ആദ്യകാല കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ ഒന്നിലധികം സർക്യൂട്ട് ബോർഡുകളിൽ [[ട്രാൻസിസ്റ്റർ|സിലിക്കൺ ട്രാൻസിസ്റ്ററുകളേക്കാൾ]] വിലകുറഞ്ഞ നൂറുകണക്കിന് [[ദ്വിധ്രുവ ട്രാൻസിസ്റ്റർ|ജെർമേനിയം ട്രാൻസിസ്റ്ററുകൾ]] ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. [[കാഥോഡ് റേ ട്യൂബ്|സിആർടി]], കോൾഡ് കാഥോഡ് നിക്സി ട്യൂബുകൾ, [[ഇൻകാൻഡസന്റ് വിളക്ക്|ഫിലമെന്റ് ലാമ്പുകൾ]] എന്നിവയായിരുന്നു ഡിസ്പ്ലേ തരങ്ങൾ. മെമ്മറി സാങ്കേതികവിദ്യ സാധാരണയായി [[ഡിലേ ലൈൻ മെമ്മറി|ഡിലേ-ലൈൻ മെമ്മറി]] അല്ലെങ്കിൽ മാഗ്നറ്റിക്-കോർ മെമ്മറി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്, എന്നിരുന്നാലും തോഷിബ "ടോസ്‌കൽ" BC-1411 ഡിസ്‌ക്രീറ്റ് ഘടകങ്ങളിൽ നിന്ന് നിർമ്മിച്ച [[ഡൈനാമിക് റാൻഡം-ആക്സസ് മെമ്മറി|ഡൈനാമിക് റാമിന്റെ]] ആദ്യകാല രൂപം ഉപയോഗിച്ചതായി തോന്നുന്നു. 1965-ൽ അവതരിപ്പിച്ച ബൾഗേറിയയുടെ ELKA 6521,<ref name="elka">[http://clockwiser.wordpress.com/2012/01/10/elka-hist/ The Bulgarian ELKA electronic calculators] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131023023224/http://clockwiser.wordpress.com/2012/01/10/elka-hist/|date=2013-10-23}}, ''Clockwiser''. Retrieved Oct 2013.</ref><ref>[http://clockwiser.files.wordpress.com/2012/01/elka6521.jpg ELKA 6521 (photo)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131023023226/http://clockwiser.files.wordpress.com/2012/01/elka6521.jpg|date=2013-10-23}}. Retrieved October 2013.</ref> സെൻട്രൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഫോർ കാൽക്കുലേഷൻ ടെക്നോളജീസ് വികസിപ്പിച്ചതും [[സോഫിയ|സോഫിയയിലെ]] ഇലക്ട്രോണിക്ക ഫാക്ടറിയിൽ നിർമ്മിച്ചതുമാണ്. '''''EL''' ektronen '''KA''' lkulator എന്നതിൽ'' നിന്നാണ് ഈ പേര് ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്, അതിന്റെ ഭാരം ഏകദേശം {{Convert|8|kg|lb|abbr=on}} ആയിരുന്നു. [[വർഗ്ഗമൂലം|സ്‌ക്വയർ റൂട്ട്]] ഫംഗ്‌ഷൻ ഉൾപ്പെടുന്ന ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ കാൽക്കുലേറ്ററാണിത്. അതേ വർഷം തന്നെ ELKA 22 (ലുമിനെസെന്റ് ഡിസ്‌പ്ലേ ഉള്ളത്)<ref name="elka" /><ref>[http://clockwiser.files.wordpress.com/2012/01/elka22-2.jpg ELKA 22 (photo)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131023023227/http://clockwiser.files.wordpress.com/2012/01/elka22-2.jpg|date=2013-10-23}}. Retrieved Oct 2013.</ref><ref>[http://rk86.com/frolov/elka22.htm ELKA 22, Bulgarian Calculator] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526055144/http://rk86.com/frolov/elka22.htm|date=2015-05-26}}, ''[http://rk86.com/frolov/ Soviet digital calculators collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071220022647/http://rk86.com/frolov/|date=2007-12-20}}''. Retrieved Oct 2013.</ref> ഇൻ-ബിൽറ്റ് പ്രിന്റർ ഉള്ള ELKA 25 എന്നിവ പുറത്തിറങ്ങി. ആദ്യത്തെ പോക്കറ്റ് മോഡലായ ELKA 101 1974-ൽ പുറത്തിറങ്ങുന്നത് വരെ മറ്റ് നിരവധി മോഡലുകൾ അവർ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു. ഇതിലെ എഴുത്തുകൾ [[ലത്തീൻ അക്ഷരമാല|റോമൻ ലിപിയിലായിരുന്നു]], അത് പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിലേക്ക് കയറ്റുമതി ചെയ്തു.<ref name="elka" /> <ref>[http://clockwiser.wordpress.com/2012/01/10/elka-101-135-series/ ELKA 100 series (photos)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131023023222/http://clockwiser.wordpress.com/2012/01/10/elka-101-135-series/|date=2013-10-23}}, [http://clockwiser.files.wordpress.com/2012/01/elka100-series.jpg (photo)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131023023229/http://clockwiser.files.wordpress.com/2012/01/elka100-series.jpg|date=2013-10-23}}, ''Clockwiser. Retrieved Oct 2013.''</ref><ref>[http://www.vintagecalculators.com/html/elka_101.html ELKA 101 description] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131016092534/http://www.vintagecalculators.com/html/elka_101.html|date=2013-10-16}}, ''Vintage Calculators''. Retrieved Oct 2013.</ref> ==== പ്രോഗ്രാം ചെയ്യാവുന്ന കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ ==== [[പ്രമാണം:Olivetti_Programma_101_-_Museo_scienza_e_tecnologia_Milano.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5e/Olivetti_Programma_101_-_Museo_scienza_e_tecnologia_Milano.jpg/220px-Olivetti_Programma_101_-_Museo_scienza_e_tecnologia_Milano.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ഇറ്റാലിയൻ പ്രോഗ്രാം 101, 1964 ൽ ഒലിവെറ്റി നിർമ്മിച്ച ആദ്യകാല വാണിജ്യ പ്രോഗ്രാമബിൾ കാൽക്കുലേറ്റർ ആണ്]] ആദ്യത്തെ ഡെസ്ക്ടോപ്പ് ''പ്രോഗ്രാമബിൾ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ'' 1960-കളുടെ മധ്യത്തിൽ നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. സോളിഡ്-സ്റ്റേറ്റ്, ഡെസ്‌ക്‌ടോപ്പ്, പ്രിന്റിംഗ്, ഫ്ലോട്ടിംഗ് പോയിന്റ്, ബീജഗണിത എൻട്രി എന്നിവയുള്ള, പ്രോഗ്രാം ചെയ്യാവുന്ന ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകളായിരുന്ന മാത്തട്രോണിക്‌സ് മാത്തട്രോൺ (1964), ഒലിവെറ്റി പ്രോഗ്രാമ 101 (1965 അവസാനം) എന്നിവ അവയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.oldcalculatormuseum.com/c-programma101.html|title=Olivetti Programma 101 Electronic Calculator, The Old Calculator Web Museum}}</ref><ref name="oldcalculatormuseum.com">{{Cite web|url=https://www.oldcalculatormuseum.com/c-math8-48m.html|title=Mathatronics Mathatron 8-48M Mod II Electronic Calculator, The Old Calculator Web Museum}}</ref> ഇവ രണ്ടിലും അന്തിമ ഉപയോക്താവിന് പ്രോഗ്രാം ചെയ്യാനും അവയുടെ ഫലങ്ങൾ പ്രിന്റ് ചെയ്യാനും കഴിയും. പ്രോഗ്രാമ 101 ൽ മാഗ്നറ്റിക് കാർഡുകൾ വഴി പ്രോഗ്രാമുകളുടെ ഓഫ്‌ലൈൻ സംഭരണത്തിന്റെ അധിക സവിശേഷതയും ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref name="oldcalculatormuseum.com" /> 1967-ൽ നിർമ്മിച്ച [[കാസിയോ]] (AL-1000) ആയിരുന്നു മറ്റൊരു ആദ്യകാല പ്രോഗ്രാമബിൾ ഡെസ്ക്ടോപ്പ് കാൽക്കുലേറ്റർ (ഒരുപക്ഷേ ആദ്യത്തെ ജാപ്പനീസ് കാൽക്കുലേറ്റർ). ഒരു നിക്സി ട്യൂബ് ഡിസ്പ്ലേയും ട്രാൻസിസ്റ്റർ ഇലക്ട്രോണിക്സും ഫെറൈറ്റ് കോർ മെമ്മറിയും ഇതിന് ഉണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://collection.maas.museum/object/365845|title=Casio AL-1000 calculator. Made by Casio Computer Co Ltd in Tokyo, Japan, 1967 / Museum of Applied Arts & Sciences|website=collection.maas.museum|language=en|access-date=2022-09-26|archive-date=2022-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926075418/https://collection.maas.museum/object/365845|url-status=dead}}</ref> ''മൺറോ എപ്പിക്'' പ്രോഗ്രാമബിൾ കാൽക്കുലേറ്റർ 1967 ൽ വിപണിയിൽ വന്നു. ഒരു വലിയ, പ്രിന്റിംഗ്, ഡെസ്ക്-ടോപ്പ് യൂണിറ്റ്, ഘടിപ്പിച്ച ഫ്ലോർ സ്റ്റാൻഡിംഗ് ലോജിക് ടവർ എന്നിവയുള്ള ഇത് കമ്പ്യൂട്ടർ പോലുള്ള നിരവധി പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നതിന് പ്രോഗ്രാം ചെയ്യാവുന്നതാണ്. ആദ്യത്തെ സോവിയറ്റ് പ്രോഗ്രാമബിൾ ഡെസ്ക്ടോപ്പ് കാൽക്കുലേറ്റർ ISKRA 123, പവർ ഗ്രിഡ് ഉപയോഗിച്ച് 1970-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങി. === 1970-കൾ മുതൽ 1980-കളുടെ പകുതി വരെ === 1960-കളുടെ മധ്യത്തിലെ ഇലക്‌ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ വലുതും ഭാരമേറിയതുമായ ഡെസ്‌ക്‌ടോപ്പ് മെഷീനുകളായിരുന്നു. ഇതിന് കാരണം അവ എസി പവർ സപ്ലൈ ആവശ്യമായ വലിയ വൈദ്യുതി ഉപഭോഗമുള്ള നിരവധി സർക്യൂട്ട് ബോർഡുകളിൽ നൂറുകണക്കിന് [[ട്രാൻസിസ്റ്റർ|ട്രാൻസിസ്റ്ററുകൾ]] ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു എന്നതാണ്. ഒരു കാൽക്കുലേറ്ററിന് ആവശ്യമായ ലോജിക് കുറച്ച് [[ഇൻറഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട്|ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ടുകളിലേക്ക്]] (ചിപ്പുകൾ) ഉൾപ്പെടുത്താൻ വലിയ ശ്രമങ്ങൾ നടന്നു, കാൽക്കുലേറ്റർ ഇലക്ട്രോണിക്‌സ് [[അർദ്ധചാലകം|അർദ്ധചാലക]] വികസനത്തിന്റെ മുൻനിരകളിൽ ഒന്നാണ്. യുഎസ് അർദ്ധചാലക നിർമ്മാതാക്കൾ [[ഇൻറഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട്|വലിയ തോതിലുള്ള ഇന്റഗ്രേഷൻ]] (എൽഎസ്ഐ) അർദ്ധചാലക വികസനത്തിൽ ലോകത്തെ നയിച്ചു. ഇത് ജാപ്പനീസ് കാൽക്കുലേറ്റർ നിർമ്മാതാക്കളും യുഎസ് അർദ്ധചാലക കമ്പനികളും തമ്മിലുള്ള സഖ്യത്തിലേക്ക് നയിച്ചു. ==== പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ ==== 1970-ഓടെ, കുറഞ്ഞ ഊർജ്ജ ഉപഭോഗമുള്ള ഏതാനും ചിപ്പുകൾ മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു കാൽക്കുലേറ്റർ നിർമ്മിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു, ഇത് റീചാർജ് ചെയ്യാവുന്ന ബാറ്ററികളിൽ നിന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്ന പോർട്ടബിൾ മോഡലുകൾ അനുവദിച്ചു. ആദ്യത്തെ ഹാൻഡ്‌ഹെൽഡ് കാൽക്കുലേറ്റർ 1967-ലെ '''''കാൾ ടെക്''''' എന്ന പ്രോട്ടോടൈപ്പായിരുന്നു, അതിന്റെ വികസനം [[ടെക്സസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ്|ടെക്‌സാസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്‌സിലെ]] [[ജായ്ക്ക് കിൽബി|ജാക്ക് കിൽബി]] ഒരു പോർട്ടബിൾ കാൽക്കുലേറ്റർ നിർമ്മിക്കുന്നതിനുള്ള ഗവേഷണ പദ്ധതിയിൽ നയിച്ചു. ഇതിന് കൂട്ടിച്ചേർക്കാനും ഗുണിക്കാനും കുറയ്ക്കാനും ഹരിക്കാനും കഴിയും, കൂടാതെ അതിന്റെ ഔട്ട്പുട്ട് ഉപകരണം ഒരു പേപ്പർ ടേപ്പായിരുന്നു.<ref>[http://education.ti.com/educationportal/sites/US/nonProductSingle/about_press_release_news37.html Texas Instruments Celebrates the 35th Anniversary of Its Invention of the Calculator] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080627144010/http://education.ti.com/educationportal/sites/US/nonProductSingle/about_press_release_news37.html|date=2008-06-27}} [[ടെക്സസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ്|Texas Instruments]] press release, 15 August 2002.</ref><ref>[https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=14845433 Electronic Calculator Invented 40 Years Ago] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205151504/http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=14845433|date=2008-12-05}} All Things Considered, NPR, 30 September 2007. Audio interview with one of the inventors.</ref><ref>{{Cite journal|title=The first calculators – How they got into your pocket|journal=[[American Heritage of Invention & Technology]]|date=2000|volume=15|issue=4|url=https://www.dropbox.com/s/bwwc9q3y090d2r8/How_the_Computer_Got_Into_Your_Pocket.pdf|accessdate=2017-03-30}}</ref><ref>{{Cite journal|title=The Texas Edison|journal=[[Texas Monthly]]|date=July 1982}}</ref> "കാൽ-ടെക്" പദ്ധതിയുടെ ഫലമായി, ടെക്സസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സിന് പോർട്ടബിൾ കാൽക്കുലേറ്ററുകളിൽ മാസ്റ്റർ പേറ്റന്റുകൾ ലഭിച്ചു. വാണിജ്യാടിസ്ഥാനത്തിൽ നിർമ്മിച്ച ആദ്യത്തെ പോർട്ടബിൾ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ 1970-ൽ ജപ്പാനിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു, താമസിയാതെ അവ ലോകമെമ്പാടും വിപണനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ഇവയിൽ സാൻയോ ഐസിസി-0081 "മിനി കാൽക്കുലേറ്റർ", [[കാനൺ|കാനൻ]] പോക്കട്രോണിക്ക്, ഷാർപ്പ് ക്യുടി-8 ബി "മൈക്രോ കോമ്പറ്റ്" എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. "കാൽ-ടെക്" പ്രോജക്റ്റിൽ നിന്നുള്ള വികസനമായിരുന്നു കാനൻ പോക്കട്രോണിക്. അതിന് പരമ്പരാഗത ഡിസ്പ്ലെ ഇല്ലായിരുന്നു; സംഖ്യാ ഔട്ട്പുട്ട് തെർമൽ പേപ്പർ ടേപ്പിലായിരുന്നു. ഷാർപ്പ് വലിപ്പത്തിലും പവർ കുറയ്ക്കുന്നതിലും വലിയ ശ്രമങ്ങൾ നടത്തുകയും 1971 ജനുവരിയിൽ ഷാർപ്പ് EL-8 അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു, ഇത് ഫാസിറ്റ് 1111 എന്ന പേരിലും വിപണനം ചെയ്യപ്പെട്ടു, അത് പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററായിരുന്നു. 1.59 പൗണ്ട് (721 ഗ്രാം) ഭാരം, വാക്വം ഫ്ലൂറസെന്റ് ഡിസ്‌പ്ലേ, റീചാർജ് ചെയ്യാവുന്ന നികാഡ് ബാറ്ററികൾ എന്നിവയുണ്ടായിരുന്ന ഇത്, തുടക്കത്തിൽ US$395-ന് വിറ്റു. എന്നിരുന്നാലും, സംയോജിത സർക്യൂട്ട് വികസന ശ്രമങ്ങൾ 1971-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ മോസ്‌ടെക്കിന്റെ MK6010 എന്ന ആദ്യത്തെ "ചിപ്പിലെ കാൽക്കുലേറ്റർ" അവതരിപ്പിക്കുകയും <ref>"Single Chip Calculator Hits the Finish Line", ''Electronics'', February 1, 1971, p19</ref> തുടർന്ന് ടെക്‌സസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്‌സ് അവതരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ആദ്യകാല ഹാൻഡ്-ഹെൽഡ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ വളരെ ചെലവേറിയതാണെങ്കിലും, ഇലക്ട്രോണിക്സിലെ ഈ മുന്നേറ്റങ്ങൾ, ഡിസ്പ്ലേ സാങ്കേതികവിദ്യയിലെ (വാക്വം ഫ്ലൂറസെന്റ് ഡിസ്പ്ലേ, [[ലൈറ്റ് എമിറ്റിങ്ങ് ഡയോഡ്|എൽഇഡി]], [[ലിക്വിഡ് ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേ|എൽസിഡി]] പോലുള്ളവ) വികസനങ്ങൾക്കൊപ്പം, ഏതാനും വർഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ എല്ലാവർക്കും ലഭ്യമായ പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററിലേക്ക് നയിച്ചു. 1971-ൽ, പിക്കോ ഇലക്‌ട്രോണിക്‌സും<ref>{{Cite web|url=http://www.spingal.plus.com/micro|title=Microprocessor History|access-date=2011-07-19|publisher=Spingal.plus.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110720142104/http://www.spingal.plus.com/micro/|archive-date=2011-07-20}}</ref> ജനറൽ ഇൻസ്‌ട്രുമെന്റും മൺറോ റോയൽ ഡിജിറ്റൽ III കാൽക്കുലേറ്ററിനായുള്ള ഫുൾ സിംഗിൾ ചിപ്പ് കാൽക്കുലേറ്റർ ഐസിയിൽ ഐസികളിൽ അവരുടെ ആദ്യ സഹകരണം അവതരിപ്പിച്ചു. സിംഗിൾ ചിപ്പ് കാൽക്കുലേറ്റർ ഐസികൾ സൃഷ്ടിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ള അഞ്ച് ജിഐ ഡിസൈൻ എഞ്ചിനീയർമാരുടെ ഒരു സ്പിൻഔട്ടായിരുന്നു പിക്കോ. വളർന്നുവരുന്ന ഹാൻഡ്‌ഹെൽഡ് കാൽക്കുലേറ്റർ വിപണിയിൽ പിക്കോയും ജിഐയും കാര്യമായ വിജയം നേടി. ആദ്യത്തെ യഥാർത്ഥ പോക്കറ്റ് വലിപ്പമുള്ള ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്റർ Busicom LE-120A "HANDY" ആയിരുന്നു, ഇത് 1971<ref>"The one-chip calculator is here, and it's only the beginning", Electronic Design, February 18, 1971, p34.</ref> ന്റെ തുടക്കത്തിൽ വിപണനം ചെയ്യപ്പെട്ടു. ജപ്പാനിൽ നിർമ്മിച്ച ഈ ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്റർ, എൽഇഡി ഡിസ്‌പ്ലേ ഉപയോഗിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ കാൽക്കുലേറ്ററും, സിംഗിൾ ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട് ഉപയോഗിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ ഹാൻഡ്-ഹെൽഡ് കാൽക്കുലേറ്ററും (പിന്നീട് "ചിപ്പിലെ കാൽക്കുലേറ്റർ" ആയി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു), ആദ്യത്തെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കാവുന്ന ബാറ്ററികൾ ഉപയോഗിച്ചു പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്ന കാൽക്കുലേറ്ററും ആയിരുന്നു. നാല് AA-വലുപ്പമുള്ള സെല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്ന LE-120A എന്ന മോഡൽ {{Convert|4.9 x 2.8 x 0.9|in|mm}} വലുപ്പമുള്ളതായിരുന്നു. 1971 മെയ് മാസത്തിൽ [[ക്രൊയേഷ്യ|ക്രൊയേഷ്യയിലെ]] (മുൻ യുഗോസ്ലാവിയ) ബുജെയിലെ ഡിജിട്രോൺ നിർമ്മിച്ച ആദ്യത്തെ യൂറോപ്യൻ നിർമ്മിത പോക്കറ്റ് വലിപ്പമുള്ള കാൽക്കുലേറ്റർ, DB 800<ref>{{Cite web|url=http://www.epocalc.net/pages/calc_premieres|title=epocalc – Calculators|access-date=30 December 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161028020141/http://www.epocalc.net/pages/calc_premieres|archive-date=28 October 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.jutarnji.hr/40--rodendan-digitrona--u-bujama-je-izraden-prvi-europski-dzepni-kalkulator--te-1971-kostao-je-koliko-i-fico/954368/|title=U Bujama je izrađen prvi europski džepni kalkulator. Te 1971. koštao je koliko i fićo|access-date=30 December 2016|date=20 June 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304003213/http://www.jutarnji.hr/40--rodendan-digitrona--u-bujama-je-izraden-prvi-europski-dzepni-kalkulator--te-1971-kostao-je-koliko-i-fico/954368/|archive-date=4 March 2016}}</ref> നാല് ഫംഗ്ഷനുകളും എട്ട് അക്ക ഡിസ്‌പ്ലേയും ഒരു നെഗറ്റീവ് നമ്പറിനായി പ്രത്യേക പ്രതീകങ്ങളും ഉള്ളതും കണക്കുകൂട്ടലിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ വളരെയധികം അക്കങ്ങളുണ്ടെന്ന മുന്നറിയിപ്പ് നല്കുന്നതുമായിരുന്നു. നാല് ഫംഗ്ഷനുകളും എട്ട് അക്ക റെഡ് [[ലൈറ്റ് എമിറ്റിങ്ങ് ഡയോഡ്|എൽഇഡി]] ഡിസ്‌പ്ലേയും ഉള്ള ആദ്യത്തെ അമേരിക്കൻ നിർമ്മിത പോക്കറ്റ് വലിപ്പമുള്ള കാൽക്കുലേറ്റർ, ബോമർ 901B (''ദി ബോമർ ബ്രെയിൻ'' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു), 1971 ലെ ശരത്കാലത്തിലാണ് പുറത്തിറങ്ങിയത്. ടെക്സാസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്‌സുമായുള്ള പങ്കാളിത്തം ഉൾപ്പെടെ രണ്ട് വർഷത്തെ നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന വികസനത്തെത്തുടർന്ന്, എൽഡോറാഡോ ഇലക്ട്രോഡാറ്റ 1972-ൽ അഞ്ച് പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ പുറത്തിറക്കി. ''അഡ്‌മിനിസ്‌ട്രേറ്റീവ് മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ'' അഭിപ്രായത്തിൽ ടച്ച് മാജിക് എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഇവ "ഒരു സിഗരറ്റ് പായ്ക്ക്നേക്കാൾ വലുതായിരുന്നില്ല".<ref>{{Cite journal|last=Bellotto|first=Sam, Jr.|date=August 1972|url=https://archive.org/details/sim_administrative-management_1972-08_33_8/page/68/|title=Calculators: They Just Keep Multiplying|journal=Administrative Management|volume=33|issue=8|pages=68–73|publisher=Geyer-McAllister Publications}}</ref> ആദ്യത്തെ [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ]] നിർമ്മിച്ച പോക്കറ്റ് വലിപ്പമുള്ള കാൽക്കുലേറ്റർ, ''ഇലക്ട്രോണിക്ക B3-04''<ref>{{Cite web|url=http://www.leningrad.su/museum/show_calc.php?n=26|title=Soviet Digital Electronics Museum – ELEKTRONIKA B3-04 – Б3-04 – Коллекция советской цифровой электроники}}</ref> 1973 അവസാനത്തോടെ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തു, 1974 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ വിറ്റു. 1973 ഓഗസ്റ്റിൽ ആരംഭിച്ച സിൻക്ലെയർ കേംബ്രിഡ്ജ് ആയിരുന്നു ആദ്യത്തെ ചെലവ് കുറഞ്ഞ കാൽക്കുലേറ്ററുകളിൽ ഒന്ന്. ഇത് കിറ്റ് രൂപത്തിൽ £29.95 ($ 41.03) അല്ലെങ്കിൽ £ 5 ($ 6.85) ന് ചില്ലറ വിൽപ്പന നടത്തി. വിലക്കുറവ് കാരണം സിൻക്ലെയർ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ വിജയിച്ചു, എന്നിരുന്നാലും, അവയുടെ രൂപകൽപ്പന ട്രാൻസ്സെൻഡെന്റല് ക്രിയകളുടെ വേഗത കുറയുന്നതിലേക്കും കൃത്യമല്ലാതാകുന്നതിലേക്കും നയിച്ചു.<ref>[http://righto.com/sinclair Reversing Sinclair's amazing 1974 calculator hack – half the ROM of the HP-35], Ken Shirriff, 2013. See in particular the section "Limited performance and accuracy". For more coverage of Shirriff's results, see {{Citation|last=Sharwood|first=Simon|title=Google chap reverse engineers Sinclair Scientific Calculator|date=September 2, 2013|url=https://www.theregister.co.uk/2013/09/02/google_chap_reverse_engineers_sinclair_scientific_calculator/|archive-url=https://web.archive.org/web/20170823073444/https://www.theregister.co.uk/2013/09/02/google_chap_reverse_engineers_sinclair_scientific_calculator/|periodical=The Register|archive-date=August 23, 2017}}</ref> അതേസമയം, [[ഹ്യൂലറ്റ് പക്കാർഡ്|ഹ്യൂലറ്റ്-പാക്കാർഡ്]] (HP) ഒരു പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ വികസിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. 1972-ന്റെ തുടക്കത്തിൽ ആരംഭിച്ച ഇത്, മറ്റ് അടിസ്ഥാന നാല്-ഫംഗ്ഷൻ പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു, സ്ലൈഡ് റൂളിനെ മാറ്റിസ്ഥാപിക്കാൻ കഴിയുന്ന ''ശാസ്ത്രീയ'' പ്രവർത്തനങ്ങളുള്ള ആദ്യത്തെ പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററാണിത്. $395 HP-35, പിന്നീട് മിക്കവാറും എല്ലാ HP എഞ്ചിനീയറിംഗ് കാൽക്കുലേറ്ററുകളും, റിവേഴ്സ് പോളിഷ് നൊട്ടേഷൻ (RPN) ഉപയോഗിക്കുന്നു, ഇതിൽ ബീജഗണിത ഇൻഫിക്സ് നൊട്ടേഷന് പകരം പോസ്റ്റ്ഫിക്സ് നൊട്ടേഷൻ ആയിരുന്നു ഉണ്ടായിരുന്നത്. 35 ബട്ടണുകൾ ഉണ്ടായിരുന്ന ഇത് മോസ്‌ടെക് Mk6020 ചിപ്പ് അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതായിരുന്നു. ആദ്യത്തെ പോക്കറ്റ് വലിപ്പമുള്ള സയൻ്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്റർ "B3-18" 1975 അവസാനത്തോടെ പൂർത്തിയായി. 1973-ൽ, [[ടെക്സസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ്|ടെക്സാസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ്]] (TI) $150-ന് ശാസ്ത്രീയ നൊട്ടേഷൻ ഉപയോഗിച്ച് ഒരു ''ബീജഗണിത എൻട്രി'' പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ SR-10, (''SR'' സൂചിപ്പിക്കുന്നത് സ്ലൈഡ് റൂൾ എന്നാണ്) അവതരിപ്പിച്ചു. അധികം താമസിയാതെ SR-11 [[പൈ (ഗണിതം)|പൈ]] (π) നൽകുന്നതിനുള്ള ഒരു അധിക കീ അവതരിപ്പിച്ചു. അടുത്ത വർഷം, HP-35-നോട് മത്സരിക്കാൻ ലോഗ് ആൻഡ് ട്രിഗ് ഫംഗ്ഷനുകൾ ചേർത്ത SR-50, 1977-ൽ വൻതോതിൽ വിപണനം ചെയ്ത TI-30 ലൈനും നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. 1978-ൽ, പ്രത്യേക വിപണികളിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ച ഒരു പുതിയ കമ്പനി, കാൽക്കുലേറ്റഡ് ഇൻഡസ്ട്രീസ് നിലവിൽ വന്നു. അവരുടെ ആദ്യ കാൽക്കുലേറ്റർ, ലോൺ അറേഞ്ചർ<ref>{{Cite web|url=http://mathcs.albion.edu/~mbollman/CI/loanarranger2.htm|title=The Loan Arranger II|access-date=2011-07-19|publisher=Mathcs.albion.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719134735/http://mathcs.albion.edu/~mbollman/CI/loanarranger2.htm|archive-date=2011-07-19}}</ref> (1978) പേയ്‌മെന്റുകളും ഭാവി മൂല്യങ്ങളും കണക്കാക്കുന്ന പ്രക്രിയ ലളിതമാക്കുന്നതിന് മുൻകൂട്ടി പ്രോഗ്രാം ചെയ്‌ത പ്രവർത്തനങ്ങളും ഉള്ള ഇത് റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് വ്യവസായത്തിലേക്ക് വിപണനം ചെയ്ത ഒരു പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററായിരുന്നു. 1985-ൽ, കൺസ്ട്രക്ഷൻ മാസ്റ്റർ<ref>{{Cite web|url=http://mathcs.albion.edu/~mbollman/CI/CM.htm|title=Construction Master|access-date=2011-07-19|publisher=Mathcs.albion.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719135006/http://mathcs.albion.edu/~mbollman/CI/CM.htm|archive-date=2011-07-19}}</ref> എന്ന പേരിൽ കൺസ്ട്രക്ഷൻ വ്യവസായത്തിനായി CI ഒരു കാൽക്കുലേറ്റർ പുറത്തിറക്കി, അത് പൊതുവായ നിർമ്മാണ കണക്കുകൂട്ടലുകൾ (കോണുകൾ, പടികൾ, റൂഫിംഗ് മാത്ത്, പിച്ച്, റൈസ്, റൺ, അടി ഇഞ്ച് ഫ്രാക്ഷൻ കൺവേർഷനുകൾ എന്നിവ പോലെ) പ്രീപ്രോഗ്രാം ചെയ്തു. നിർമ്മാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ നിരയിലെ ആദ്യത്തേതായിരിക്കും ഇത്.<gallery widths="200px" heights="200px"> പ്രമാണം:Calculator Adler 81S.jpg|1970-കളുടെ മധ്യത്തിൽ [[Vacuum fluorescent display|വാക്വം ഫ്ലൂറസെന്റ് ഡിസ്പ്ലേ]] (VFD) ഉള്ള Adler 81S പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ. പ്രമാണം:Casio cm602.jpg|കാസിയോ CM-602 മിനി ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്റർ 1970-കളിൽ അടിസ്ഥാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ നൽകി. പ്രമാണം:SinclairExecutive-01.jpg|1972 [[Sinclair Executive|സിൻക്ലെയർ എക്സിക്യൂട്ടീവ്]] പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ. പ്രമാണം:Hp-35 1972.jpg|ഹ്യൂലറ്റ് പാക്കാർഡിന്റെ (1972) ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ശാസ്ത്രീയ പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ [[HP-35]] . </gallery> ==== പ്രോഗ്രാം ചെയ്യാവുന്ന പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ ==== 1974-ൽ HP-65 ആയിരുന്നു ആദ്യത്തെ പ്രോഗ്രാമബിൾ പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ; ഇതിന് 100 നിർദ്ദേശങ്ങളുടെ ശേഷി ഉണ്ടായിരുന്നു, കൂടാതെ ഒരു ബിൽറ്റ്-ഇൻ മാഗ്നറ്റിക് കാർഡ് റീഡർ ഉപയോഗിച്ച് പ്രോഗ്രാമുകൾ സംഭരിക്കാനും വീണ്ടെടുക്കാനും കഴിയും. രണ്ട് വർഷത്തിന് ശേഷം HP-25C ''തുടർച്ചയായ മെമ്മറി'' അവതരിപ്പിച്ചു, അതായത്, പവർ-ഓഫ് സമയത്ത് പ്രോഗ്രാമുകളും ഡാറ്റയും [[സി.എം.ഓ.എസ്. (കമ്പ്യൂട്ടർ ഹാർഡ് വെയർ)|സി.എം.ഓ.എസ്]] മെമ്മറിയിൽ നിലനിർത്തി. 1979-ൽ, എച്ച്പി ആദ്യത്തെ ''ആൽഫാന്യൂമെറിക്'', പ്രോഗ്രാം ചെയ്യാവുന്ന, ''വികസിപ്പിക്കാവുന്ന'' കാൽക്കുലേറ്റർ, എച്ച്പി-41 സി പുറത്തിറക്കി. [[റാൻഡം ആക്സസ് മെമ്മറി|റാൻഡം ആക്‌സസ് മെമ്മറി]] (റാം, മെമ്മറിക്ക്), [[റീഡ് ഒൺലി മെമ്മറി|റീഡ്-ഓൺലി മെമ്മറി]] (റോം, സോഫ്‌റ്റ്‌വെയർ) മൊഡ്യൂളുകൾ, കൂടാതെ [[ബാർകോഡ്|ബാർ കോഡ്]] റീഡറുകൾ, മൈക്രോകാസറ്റ്, [[ഫ്ലോപ്പി ഡിസ്ക്|ഫ്ലോപ്പി ഡിസ്‌ക്]] ഡ്രൈവുകൾ, പേപ്പർ-റോൾ തെർമൽ പ്രിന്ററുകൾ, മറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ഇന്റർഫേസുകൾ (RS-232, HP-IL, HP-IB) എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ഇത് വികസിപ്പിക്കാം. [[പ്രമാണം:HP-65_white_background.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/71/HP-65_white_background.jpg/220px-HP-65_white_background.jpg|ഇടത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| HP-65, ആദ്യത്തെ പ്രോഗ്രാമബിൾ പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ (1974)]] ആദ്യത്തെ പോക്കറ്റ് ബാറ്ററിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന സോവിയറ്റ് പ്രോഗ്രാമബിൾ കാൽക്കുലേറ്റർ, ഇലക്ട്രോണിക്ക ''B3-21'', 1976 അവസാനത്തോടെ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുകയും 1977 ന്റെ തുടക്കത്തിൽറിലീസ് ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=http://electronika-5.ru/calc/doc/B3-21_pas.rar|title=Archived copy|access-date=2017-12-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20171231051719/http://electronika-5.ru/calc/doc/B3-21_pas.rar|archive-date=2017-12-31}}</ref> B3-21 ന്റെ പിൻഗാമിയായ ഇലക്‌ട്രോണിക്ക B3-34 ഒരു പുതിയ കമാൻഡ് സെറ്റ് നിർവചിച്ചു, അത് പിന്നീട് പ്രോഗ്രാമബിൾ സോവിയറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ ഒരു പരമ്പരയിൽ ഉപയോഗിച്ചു. വളരെ പരിമിതമായ കഴിവുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും (98 ബൈറ്റ് ഇൻസ്ട്രക്ഷൻ മെമ്മറിയും ഏകദേശം 19 സ്റ്റാക്കും അഡ്രസ് ചെയ്യാവുന്ന രജിസ്റ്ററുകളും), സാഹസിക ഗെയിമുകളും എഞ്ചിനീയർമാർക്കുള്ള കാൽക്കുലസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഫംഗ്ഷനുകളുടെ ലൈബ്രറികളും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാത്തരം പ്രോഗ്രാമുകളും ആളുകൾക്ക് എഴുതാൻ കഴിഞ്ഞു. ഈ മെഷീനുകൾക്കായി യഥാർത്ഥ ഓഫീസുകളിലും ലാബുകളിലും ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പ്രായോഗിക ശാസ്ത്ര, ബിസിനസ് സോഫ്‌റ്റ്‌വെയറുകൾ മുതൽ, കുട്ടികൾക്കുള്ള രസകരമായ ഗെയിമുകൾ വരെ നൂറുകണക്കിന്, ഒരുപക്ഷേ ആയിരക്കണക്കിന് പ്രോഗ്രാമുകൾ എഴുതിയിട്ടുണ്ട്. വിപുലീകൃത B3-34 കമാൻഡ് സെറ്റ് ഉപയോഗിക്കുന്ന, പ്രോഗ്രാമുകൾ സംഭരിക്കുന്നതിനുള്ള ആന്തരിക EEPROM മെമ്മറിയും EEPROM കാർഡുകൾക്കും മറ്റ് ബാഹ്യ ഘടനകൾക്കുമുള്ള ഇന്റർഫേസും ഉള്ള ഇലക്ട്രോണിക്ക MK-52 കാൽക്കുലേറ്റർ സോവിയറ്റ് ബഹിരാകാശ പേടക പ്രോഗ്രാമിൽ (സോയൂസ് TM-7 ഫ്ലൈറ്റിനായി) ബോർഡ് കമ്പ്യൂട്ടറിന്റെ ബാക്കപ്പ് ആയി ഉപയോഗിച്ചു. അമേരിക്കൻ HP-41 ന്റെ "സിന്തറ്റിക് പ്രോഗ്രാമിംഗ്" എന്നതിന് സമാനമായ, ഉയർന്ന അവബോധജന്യമായ എന്നാൽ നിഗൂഢമായ രേഖകളില്ലാത്ത ഫീച്ചറുകൾക്ക് ഈ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ പരമ്പരയും ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടു. പ്രശസ്ത സയൻസ് മാസികയായ ''നൗക്ക ഐ ഷിസ്ൻ'' (നൗക ഐ ''ഷിസ്ൻ'', ''സയൻസ് ആൻഡ് ലൈഫ്'' ) ഉൾപ്പെടെ നിരവധി ബഹുമാനിക്കപ്പെടുന്ന പ്രതിമാസ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളിൽ കാൽക്കുലേറ്റർ പ്രോഗ്രാമർമാർക്കായുള്ള ഒപ്റ്റിമൈസേഷൻ രീതികളെ കുറിച്ചും രേഖകളില്ലാത്ത ഫീച്ചറുകളെക്കുറിച്ചുള്ള അപ്‌ഡേറ്റുകൾക്കുമായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രത്യേക കോളങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു. യു‌എസ്‌എയിലെ സമാനമായ ഒരു ഹാക്കർ സംസ്കാരം HP- 41-നെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയാണ്, ഇത് ധാരാളം രേഖകളില്ലാത്ത സവിശേഷതകളാൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെട്ടതും B3-34 നേക്കാൾ വളരെ ശക്തവുമാണ്. ==== സാങ്കേതിക മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ ==== [[പ്രമാണം:Solar-calculator.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/Solar-calculator.jpg/220px-Solar-calculator.jpg|ലഘുചിത്രം| സൗരോർജ്ജത്തിലും ബാറ്ററിയിലും പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു കാൽക്കുലേറ്റർ]] 1970-കളോടെ കൈയിൽ പിടിക്കുന്ന ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്റർ അതിവേഗം വികസിച്ചു. ചുവപ്പ് എൽഇഡി, നീല/പച്ച വാക്വം ഫ്ലൂറസെന്റ് ഡിസ്‌പ്ലേകൾ വളരെയധികം വൈദ്യുതി ഉപയോഗിക്കുന്നവ ആയതിനാൽ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്ക് ബാറ്ററി ലൈഫ് വളരെ കുറവ് ആയതിനാൽ പലപ്പോഴും റീചാർജ് ചെയ്യാവുന്ന നിക്കൽ-കാഡ്മിയം ബാറ്ററികൾ അല്ലെങ്കിൽ വലുതും ഉയർന്ന ശേഷിയുള്ളതുമായ ബാറ്ററികൾ ആവശ്യമായിരുന്നു. 1970-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ [[ലിക്വിഡ് ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്പ്ലേ|ലിക്വിഡ്-ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്‌പ്ലേകൾ]] (എൽസിഡി) ശൈശവാവസ്ഥയിലായിരുന്നു, അവയ്‌ക്ക് ഹ്രസ്വമായ പ്രവർത്തന ആയുസ്സ് മാത്രമേയുള്ളൂ എന്നതിൽ വലിയ ആശങ്കയുണ്ടായിരുന്നു. ബൂസികോം, ആദ്യത്തെ പോക്കറ്റ് വലിപ്പമുള്ള കാൽക്കുലേറ്ററും [[ലൈറ്റ് എമിറ്റിങ്ങ് ഡയോഡ്|എൽഇഡി]] ഡിസ്പ്ലേയുള്ള ആദ്യത്തേതും ആയ ബൂസികോം ''LE-120A "HANDY"'' കാൽക്കുലേറ്റർ അവതരിപ്പിച്ചു, ഒപ്പം എൽസിഡി ഉപയോഗിക്കുന്ന ബൂസികോം ''LC'' യും അവർ പ്രഖ്യാപിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ ഡിസ്‌പ്ലേയിൽ പ്രശ്‌നങ്ങളുണ്ടായതിനാൽ കാൽക്കുലേറ്റർ ഒരിക്കലും വിൽപ്പനയ്‌ക്കെത്തിയില്ല. എൽസിഡികളുള്ള ആദ്യത്തെ വിജയകരമായ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ റോക്ക്‌വെൽ ഇന്റർനാഷണൽ നിർമ്മിക്കുകയും 1972 മുതൽ ഡേറ്റക്കിംഗ് ''LC-800'', ഹാർഡൻ ''DT/12'', Ibico ''086'', Lloyds ''40'', Lloyds ''100'', Prismatic ''500'' (അതായത് ''P500''), റാപ്പിഡ് ഡാറ്റ റാപ്പിഡ്മാൻ ''1208LC'' എന്നീ പേരുകളിൽ മറ്റ് കമ്പനികൾ വിപണനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. എൽസിഡികൾ ''ഡൈനാമിക് സ്‌കാറ്ററിംഗ് മോഡ് DSM'' ഉപയോഗിച്ചുള്ള ആദ്യകാല രൂപമായിരുന്നു. അതിൽ അക്കങ്ങൾ ഇരുണ്ട പശ്ചാത്തലത്തിൽ തെളിച്ചമുള്ളതായി ദൃശ്യമാകും. ഉയർന്ന കോൺട്രാസ്റ്റ് ഡിസ്‌പ്ലേ അവതരിപ്പിക്കുന്നതിന് ഈ മോഡലുകൾ ഒരു ഫിലമെന്റ് ലാമ്പും സോളിഡ് പ്ലാസ്റ്റിക് ലൈറ്റ് ഗൈഡും ഉപയോഗിച്ച് എൽസിഡി പ്രകാശിപ്പിച്ചു, ഇത് ഡിസ്‌പ്ലേയുടെ വൈദ്യുതി ഉപഭോഗം കൂടുന്നതിന് കാരണമായി. ഈ മോഡലുകൾ ഒന്നോ രണ്ടോ വർഷത്തേക്ക് മാത്രമേ വിറ്റഴിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളൂ. ഒരു സ്ലിം പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററായ ഷാർപ്പ് ''EL-805 പോലെ'' ഒരു പ്രതിഫലന ഡിഎസ്എം-എൽസിഡി ഉപയോഗിക്കുന്ന കൂടുതൽ വിജയകരമായ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ [[ഷാർപ്പ് കോർപ്പറേഷൻ]] 1972-ൽ പുറത്തിറക്കി. ഇതും സമാനമായ മറ്റു ചില മോഡലുകളും ഷാർപ്പിന്റെ ''കാൽക്കുലേറ്റർ ഓൺ സബ്‌സ്‌ട്രേറ്റ്'' (സിഒഎസ്) സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിച്ചു. ലിക്വിഡ് ക്രിസ്റ്റൽ ഡിസ്‌പ്ലേയ്ക്ക് ആവശ്യമായ ഒരു ഗ്ലാസ് പ്ലേറ്റിന്റെ വിപുലീകരണം ഒരു പുതിയ ഹൈബ്രിഡ് സാങ്കേതികവിദ്യയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ആവശ്യമായ ചിപ്പുകൾ മൌണ്ട് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള ഒരു സബ്‌സ്‌ട്രേറ്റായി ഉപയോഗിച്ചു. ഷാർപ്പ് പരമ്പരാഗത സർക്യൂട്ട് ബോർഡുകളിലേക്ക് മാറുന്നതിന് മുമ്പ് കുറച്ച് മോഡലുകളിൽ മാത്രം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നതിനാൽ സിഒഎസ് സാങ്കേതികവിദ്യ വളരെ ചെലവേറിയതായിരിക്കാം. [[പ്രമാണം:Braun_4856_solar_card_calculator,_2.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/46/Braun_4856_solar_card_calculator%2C_2.jpg/220px-Braun_4856_solar_card_calculator%2C_2.jpg|ലഘുചിത്രം| ബ്രൗണിന്റെ ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ് വലിപ്പമുള്ള, സൗരോർജ്ജത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കാൽക്കുലേറ്റർ (1987)]] [[പ്രമാണം:Citizen_SLD-100NR_calculator.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f7/Citizen_SLD-100NR_calculator.jpg/220px-Citizen_SLD-100NR_calculator.jpg|ലഘുചിത്രം| സോളാർ, ബാറ്ററി പവർ എന്നിവയുള്ള ആധുനിക പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ]] 1970-കളുടെ മധ്യത്തിൽ ആദ്യത്തെ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ ഫീൽഡ്-ഇഫക്റ്റ്, ''ട്വിസ്റ്റഡ് നെമാറ്റിക്'' (TN) എൽസിഡി കളിൽ ചാര പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇരുണ്ട അക്കങ്ങളോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ആദ്യകാലങ്ങളിൽ ഇതിൽ പലപ്പോഴും [[അൾട്രാവയലറ്റ് തരംഗം|അൾട്രാവയലറ്റ്]] രശ്മികൾ മാറ്റാൻ മഞ്ഞ ഫിൽട്ടർ ഉണ്ടായിരുന്നു. എൽഇഡി-കൾ അല്ലെങ്കിൽ വിഎഫ്ഡി-കൾ പോലെയുള്ള പ്രകാശം പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ഡിസ്പ്ലേകളേക്കാൾ വളരെ കുറഞ്ഞ ഊർജ്ജം ആവശ്യമുള്ള പ്രകാശത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന നിഷ്ക്രിയ ലൈറ്റ് മോഡുലേറ്ററുകളാണ് എൽസിഡി-കളുടെ ഒരു പ്രധാന പ്രത്യേകത. ഇത് ബട്ടൺ സെല്ലുകളിൽ മാസങ്ങളോളം സാധാരണ ഉപയോഗത്തിന് പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന 1978-ലെ [[കാസിയോ]] ''മിനി കാർഡ് LC-78'' പോലെയുള്ള ആദ്യത്തെ ക്രെഡിറ്റ്-കാർഡ്-വലിപ്പത്തിലുള്ള കാൽക്കുലേറ്ററുകളിലേക്ക് നയിച്ചു. കാൽക്കുലേറ്ററിനുള്ളിലെ ഇലക്‌ട്രോണിക്‌സിലും മെച്ചപ്പെടുത്തലുകൾ ഉണ്ടായി. 1971-ൽ ഒരു കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ എല്ലാ ലോജിക് ഫംഗ്‌ഷനുകളും ഒരു [[ഇൻറഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട്|ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ടുകളിലേക്ക്]] (ഐസി) ഒതുക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. എന്നാൽ ഇത് അക്കാലത്തെ മുൻനിര സാങ്കേതിക വിദ്യയായിരുന്നതിനാൽ ചെലവ് ഉയർന്നതായിരുന്നു. അതിനാൽ പല കാൽക്കുലേറ്ററുകളും 1970-കളുടെ അവസാനം വരെ രണ്ടോ അതിലധികമോ ഐസികൾ ഉപയോഗിക്കുന്നത് തുടർന്നു. [[സി.എം.ഓ.എസ്. (കമ്പ്യൂട്ടർ ഹാർഡ് വെയർ)|സി.എം.ഓ.എസ്.]] സാങ്കേതികവിദ്യ അവതരിപ്പിച്ചതോടെ ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ടുകളുടെ വൈദ്യുതി ഉപഭോഗവും കുറഞ്ഞു. 1972-ൽ ഷാർപ്പ് "EL-801"-ൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട, സിഎംഒഎസ് ഐസി-കളുടെ ലോജിക് സെല്ലുകളിലെ [[ട്രാൻസിസ്റ്റർ|ട്രാൻസിസ്റ്ററുകൾ]], അവ നില മാറുമ്പോൾ മാത്രമേ എന്തെങ്കിലും കാര്യമായ പവർ ഉപയോഗിച്ചുള്ളൂ. [[ലൈറ്റ് എമിറ്റിങ്ങ് ഡയോഡ്|എൽഇഡി]], വിഎഫ് ഡി ഡിസ്പ്ലേകൾക്ക് പലപ്പോഴും അധിക ഡ്രൈവർ ട്രാൻസിസ്റ്ററുകൾ അല്ലെങ്കിൽ ഐസി-കൾ ആവശ്യമായിരുന്നു, എന്നാൽ എൽസിഡി-കൾ കാൽക്കുലേറ്റർ ഐസി ഉപയോഗിച്ച് തന്നെ നേരിട്ട് പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നതിന് കൂടുതൽ അനുയോജ്യമാണ്. കുറഞ്ഞ വൈദ്യുതി ഉപഭോഗം മൂലം [[സൗരോർജ്ജ സെൽ|സോളാർ സെല്ലുകൾ]] ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സായി ഉപയോഗിക്കാനുള്ള സാധ്യത വന്നു, റോയൽ ''സോളാർ 1'', ഷാർപ്പ് ''EL-8026'', ടീൽ ''ഫോട്ടോൺ'' തുടങ്ങിയ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ 1978-ൽ പുറത്തിറങ്ങി. <gallery widths="200px" heights="200px"> പ്രമാണം:CasioFX20-inside.jpg|VFD ഉപയോഗിച്ച് 1970-കളുടെ മധ്യത്തിൽ പുറത്തിറങ്ങിയ കാസിയോ fx-20 സയന്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ ഇന്റീരിയർ. പ്രോസസർ ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട് (IC) നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത് [[NEC]] ആണ് (μPD978C എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തിയത്). [[Capacitor|കപ്പാസിറ്ററുകളും]] [[Resistor|റെസിസ്റ്ററുകളും]] പോലെയുള്ള ഡിസ്‌ക്രീറ്റ് ഇലക്ട്രോണിക് ഘടകങ്ങളും ഐസിയും ഒരു [[Printed circuit board|പ്രിന്റഡ് സർക്യൂട്ട് ബോർഡിൽ]] (പിസിബി) ഘടിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഈ കാൽക്കുലേറ്റർ ഒരു പവർ സ്രോതസ്സായി ബാറ്ററി പായ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നു. പ്രമാണം:Sharp el-323 ic 1ae.jpg|1980-കളിലെ ഷാർപ്പ് പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററിനുള്ളിലെ പ്രോസസർ ചിപ്പ് (ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് സർക്യൂട്ട് പാക്കേജ്), SC6762 1•H എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഒരു എൽസിഡി നേരിട്ട് ചിപ്പിന് കീഴിലാണ്. ഇതൊരു PCB-ലെസ് ഡിസൈൻ ആയിരുന്നു. പ്രത്യേക ഘടകങ്ങളൊന്നും ഉപയോഗിക്കുന്നില്ല. മുകളിലെ ബാറ്ററി കമ്പാർട്ട്മെന്റിൽ രണ്ട് [[Button cell|ബട്ടൺ സെല്ലുകൾ]] പിടിക്കാൻ കഴിയും. പ്രമാണം:Casio fx-992VB interior both aa1.JPG|1990-കളുടെ മധ്യത്തിലെ ഒരു കാസിയോ സയന്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്ററിനുള്ളിൽ, പ്രോസസർ ചിപ്പ് (ചെറിയ സ്ക്വയർ; ടോപ്പ്-മിഡിൽ; ഇടത്), കീപാഡ് കോൺടാക്റ്റുകൾ, വലത് (ഇടതുവശത്ത് പൊരുത്തപ്പെടുന്ന കോൺടാക്റ്റുകൾ), എൽസിഡിയുടെ പിൻഭാഗം (മുകളിൽ; 4L102E എന്ന് അടയാളപ്പെടുത്തി) കാണിക്കുന്നു. ബാറ്ററി കമ്പാർട്ട്മെന്റ്, മറ്റ് ഘടകങ്ങൾ എന്നിവ സോളാർ സെൽ അസംബ്ലി ചിപ്പിന് കീഴിലാണ്. പ്രമാണം:Citizen se-733 int 1ac.jpg|ഒരു പുതിയ (2000) പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ . ഇത് സോളാർ സെല്ലുമായി സംയോജിപ്പിച്ച ഒരു ബട്ടൺ ബാറ്ററിയാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഡാർക്ക് [[Epoxy|എപ്പോക്സി]] കൊണ്ട് പൊതിഞ്ഞ "ചിപ്പ് ഓൺ ബോർഡ്" തരമാണ് പ്രൊസസർ. </gallery> ==== വൻതോതിലുള്ള മാർക്കറ്റ് ഘട്ടം ==== 1970-കളുടെ തുടക്കത്തിൽ, കൈയ്യിൽ പിടിക്കുന്ന ഇലക്ട്രോണിക് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ വളരെ ചെലവേറിയതായിരുന്നു, അതുപോലെ ഒരു ആഡംബര വസ്തുവും. ഉയർന്ന മാർജിൻ ഉപയോഗിച്ച് കാൽക്കുലേറ്റർ ബിസിനസിൽ നല്ല ലാഭം ലഭിക്കുമെന്ന് പല സ്ഥാപനങ്ങളും കരുതി. എന്നിരുന്നാലും, ഘടകങ്ങളും അവയുടെ ഉൽപ്പാദന രീതികളും മെച്ചപ്പെട്ടപ്പോൾ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ വില കുറഞ്ഞു. 1976 ആയപ്പോഴേക്കും, ഏറ്റവും വിലകുറഞ്ഞ നാല്-ഫംഗ്ഷൻ പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ വില ഏതാനും ഡോളറായി കുറഞ്ഞു. അഞ്ച് വർഷം മുമ്പുള്ള വിലയുടെ ഏകദേശം 1/20 മാത്രമായിരുന്നു ഇത്. പോക്കറ്റ് കാൽക്കുലേറ്റർ താങ്ങാനാവുന്ന വിലയിലായപ്പോൾ കാൽക്കുലേറ്ററുകളിൽ നിന്ന് ലാഭം നേടുന്നത് നിർമ്മാതാക്കൾക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടാകുകയും പല സ്ഥാപനങ്ങളും ബിസിനസ്സിൽ നിന്ന് പുറത്തുപോകുകയോ അടച്ചുപൂട്ടുകയോ ചെയ്തു. കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ അതിജീവിച്ച സ്ഥാപനങ്ങൾ ഉയർന്ന ഔട്ട്പുട്ടുകളുള്ള ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ നിർമ്മാതാക്കളോ അല്ലെങ്കിൽ ഉയർന്ന സ്പെസിഫിക്കേഷൻ ഉള്ള ശാസ്ത്രീയവും പ്രോഗ്രാമബിൾ ആയതുമായ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നവരോ ആയിരുന്നു. === 1980-കളുടെ പകുതി മുതൽ ഇപ്പോൾ വരെ === [[പ്രമാണം:Elektronika_MK-52.JPG|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/Elektronika_MK-52.JPG/220px-Elektronika_MK-52.JPG|ലഘുചിത്രം| ഇലക്ട്രോണിക്ക MK-52, വിപുലീകരണ മൊഡ്യൂളുകൾ സ്വീകരിക്കുന്ന ഒരു പ്രോഗ്രാം ചെയ്യാവുന്ന RPN-സ്റ്റൈൽ കാൽക്കുലേറ്ററായിരുന്നു; 1985 മുതൽ 1992 വരെ [[സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ|സോവിയറ്റ് യൂണിയനിൽ]] നിന്ന് ഇത് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു]] 1987-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ HP-28C ആയിരുന്നു പ്രതീകാത്മക കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് കഴിവുള്ള ആദ്യത്തെ കാൽക്കുലേറ്റർ. ഉദാഹരണത്തിന്, ഇതിന് പ്രതീകാത്മകമായി ക്വാഡ്രാറ്റിക് സമവാക്യങ്ങൾ പരിഹരിക്കാൻ കഴിയും. 1985-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ Casio fx-7000G ആയിരുന്നു ആദ്യത്തെ ഗ്രാഫിംഗ് കാൽക്കുലേറ്റർ. രണ്ട് മുൻനിര നിർമ്മാതാക്കളായ എച്ച്പിയും ടിഐയും 1980-കളിലും 1990-കളിലും കൂടുതൽ ഫീച്ചറുകൾ നിറഞ്ഞ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ പുറത്തിറക്കി. TI-89, വോയേജ് 200, HP-49G എന്നിവ പോലുള്ള വളരെ നൂതനമായ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾക്ക് [[വേഡ് പ്രോസസർ|വേഡ് പ്രോസസ്സിംഗും]] PIM സോഫ്‌റ്റ്‌വെയറും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുക, മറ്റ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ/കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലേക്ക് വയർ അല്ലെങ്കിൽ [[ഇൻഫ്രാറെഡ് തരംഗം|ഐആർ]] വഴി ബന്ധിപ്പിക്കുക, [[ഫങ്ഷൻ|ഫംഗ്‌ഷനുകൾ]] [[അവകലജം|വേർതിരിക്കാനും]] [[സമാകലനം|സംയോജിപ്പിക്കാനും]] [[അവകലസമവാക്യം|ഡിഫറൻഷ്യൽ സമവാക്യങ്ങൾ]] പരിഹരിക്കാനും കഴിയുക എന്നീ പ്രത്യേകതകൾ ഉള്ളതിനാൽ സഹസ്രാബ്ദത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, ഒരു ഗ്രാഫിംഗ് കാൽക്കുലേറ്ററും ഹാൻഡ്‌ഹെൽഡ് കമ്പ്യൂട്ടറും തമ്മിലുള്ള ലൈൻ എല്ലായ്പ്പോഴും വ്യക്തമായിരുന്നില്ല. HP 12c ഫിനാൻഷ്യൽ കാൽക്കുലേറ്റർ ഇപ്പോഴും നിർമ്മിക്കുന്നു. ഇത് 1981 ൽ അവതരിപ്പിച്ചു, ഇപ്പോഴും കുറച്ച് മാറ്റങ്ങളോടെയാണ് ഇത് നിർമ്മിക്കുന്നത്. HP 12c ഡാറ്റാ എൻട്രിയുടെ റിവേഴ്സ് പോളിഷ് നൊട്ടേഷൻ മോഡ് അവതരിപ്പിച്ചു. 2003-ൽ HP 12c-യുടെ മെച്ചപ്പെടുത്തിയ പതിപ്പ്, "HP 12c പ്ലാറ്റിനം പതിപ്പ്" എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി പുതിയ മോഡലുകൾ പുറത്തിറങ്ങി, അത് കൂടുതൽ മെമ്മറിയും കൂടുതൽ ബിൽറ്റ്-ഇൻ ഫംഗ്ഷനുകളും ഡാറ്റാ എൻട്രിയുടെ ബീജഗണിത രീതിയും ചേർത്തു. പ്രധാന ലേബലിംഗ് എളുപ്പമുള്ള ലേബലിംഗ് പദങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റുകയും വിപരീത പോളിഷ് നൊട്ടേഷൻ ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് മോർട്ട്ഗേജ്, റിയൽ എസ്റ്റേറ്റ് വിപണികളിൽ കാലക്കുലേറ്റഡ് ഇൻഡസ്ട്രീസ് (സിഐ) HP 12c- യുമായി മത്സരിച്ചു. സിഐ യുടെ കൂടുതൽ വിജയകരമായ കാൽക്കുലേറ്ററുകളിൽ 1990 ൽ ആരംഭിച്ച് ഇന്നുവരെ വികസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന കൺസ്ട്രക്ഷൻ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ ഒരു നിര ഉൾപ്പെടുന്നു. ആൽബിയോൺ കോളേജിലെ ഗണിതശാസ്ത്ര കാൽക്കുലേറ്റർ ചരിത്രകാരനും ഗണിതശാസ്ത്ര അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസറുമായ മാർക്ക് ബോൾമാൻ <ref>{{Cite web|url=http://mathcs.albion.edu/~mbollman/Calculators.html|title=Mark->'s Calculator Collection|access-date=2011-07-19|last=Mark Bollman|publisher=Mathcs.albion.edu|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719135244/http://mathcs.albion.edu/~mbollman/Calculators.html|archive-date=2011-07-19}}</ref> പറയുന്നതനുസരിച്ച്, 1980-കളിലും 1990-കളിലും തുടങ്ങി ഇന്നുവരെയുള്ള സിഐ കൺസ്ട്രക്ഷൻ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ ദീർഘവും ലാഭകരവുമായ നിരയിലെ ആദ്യത്തെയാണ് കൺസ്ട്രക്ഷൻ മാസ്റ്റർ. [[പ്രമാണം:Precise_Calculator_Pi_20210113.png|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Precise_Calculator_Pi_20210113.png/220px-Precise_Calculator_Pi_20210113.png|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| ഗ്രാഫിക്കൽ യൂസർ ഇന്റർഫേസുള്ള കാൽക്കുലേറ്റർ]] ഒരു കാൽക്കുലേറ്ററിനെ ചിത്രീകരിക്കാൻ [[ഗ്രാഫിക്കൽ യൂസർ ഇന്റർഫേസ്]] ഉപയോഗിച്ച് ഒരു കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ രൂപവും പ്രവർത്തനങ്ങളും അനുകരിക്കുന്ന ഒരു കാൽക്കുലേറ്റർ യൂട്ടിലിറ്റി പ്രോഗ്രാമുമായാണ് പേഴ്സണൽ കമ്പ്യൂട്ടറുകൾ പലപ്പോഴും വരുന്നത്. അത്തരത്തിലുള്ള ഒരു ഉദാഹരണമാണ് വിൻഡോസ് കാൽക്കുലേറ്റർ. മിക്ക [[പി.ഡി.എ.|വ്യക്തിഗത ഡാറ്റാ അസിസ്റ്റന്റുകൾക്കും]] (പിഡിഎകൾ) [[സ്മാർട്ട് ഫോൺ|സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾക്കും]] അത്തരമൊരു സവിശേഷതയുണ്ട്. == വിദ്യാഭ്യാസത്തിലെ ഉപയോഗം == [[പ്രമാണം:Scientific_Calculator,_TI-30XIIS,_removed_background,_shadow.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bd/Scientific_Calculator%2C_TI-30XIIS%2C_removed_background%2C_shadow.jpg/150px-Scientific_Calculator%2C_TI-30XIIS%2C_removed_background%2C_shadow.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം|231x231ബിന്ദു| വിദ്യാർത്ഥികൾ സാധാരണയായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു TI-30XIIS സയന്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്റർ]] [[പ്രമാണം:Scientific_Calculator.jpg|കണ്ണി=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7a/Scientific_Calculator.jpg/150px-Scientific_Calculator.jpg|ലഘുചിത്രം|310x310ബിന്ദു| ഒരു Catiga CS-103 സയന്റിഫിക് കാൽക്കുലേറ്റർ]] മിക്ക രാജ്യങ്ങളിലും [[വിദ്യാർത്ഥി|വിദ്യാർത്ഥികൾ]] സ്കൂൾ പഠനത്തിൽ കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. കുട്ടികളുടെ അടിസ്ഥാനപരമോ പ്രാഥമികമോ ആയ ഗണിത നൈപുണ്യങ്ങളെ കാൽക്കുലേറ്റർ ഉപയോഗം ബാധിക്കുമെന്ന ഭയം നിമിത്തം ഈ ആശയത്തിന് തുടക്കത്തിൽ ചില പ്രതിരോധങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചില പാഠ്യപദ്ധതികൾ ഒരു നിശ്ചിത നിലവാരത്തിലുള്ള പ്രാവീണ്യം നേടുന്നതുവരെ കാൽക്കുലേറ്റർ ഉപയോഗം പരിമിതപ്പെടുത്തുന്നു, മറ്റുള്ളവർ അദ്ധ്യാപന രീതികളിലും പ്രശ്‌ന പരിഹാരത്തിലും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നു. കണക്കുകൂട്ടൽ ഉപകരണങ്ങളുടെ ഉപയോഗത്തിലെ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങൾ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഗണിതശാസ്ത്ര ചിന്തയെ ബാധിക്കുമെന്ന് ഗവേഷണങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref>{{Cite journal|last=Thomas J. Bing, Edward F. Redish|arxiv=0712.1187|title=Symbolic Manipulators Affect Mathematical Mindsets|journal=American Journal of Physics|volume=76|issue=4|page=418|date=2007-12-07|doi=10.1119/1.2835053|bibcode=2008AmJPh..76..418B}}</ref> കാൽക്കുലേറ്റർ ഉപയോഗം വിപുലമായ ബീജഗണിത ആശയങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുന്നത് തടയും എന്നും കാതലായ ഗണിതശാസ്ത്ര വൈദഗ്ധ്യം ക്ഷയിപ്പിക്കാൻ പോലും ഇത് കാരണമാകുമെന്ന് ചിലർ വാദിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=http://www.nctm.org/Standards-and-Positions/Position-Statements/Calculator-Use-in-Elementary-Grades/|title=Calculator Use in Elementary Grades|access-date=3 August 2015|website=NCTM|archive-url=https://web.archive.org/web/20150905072126/http://www.nctm.org/Standards-and-Positions/Position-Statements/Calculator-Use-in-Elementary-Grades/|archive-date=5 September 2015}}</ref> 2011 ഡിസംബറിൽ [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം|യുകെയിലെ]] സ്‌കൂളുകൾക്കായുള്ള സ്റ്റേറ്റ് മിനിസ്റ്ററായ നിക്ക് ഗിബ്, കുട്ടികൾ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ ഉപയോഗത്തിൽ "വളരെയധികം ആശ്രിതരാകാൻ" സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ആശങ്ക പ്രകടിപ്പിച്ചു.<ref name="guardian subtracting calculators">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/education/2011/dec/01/subtracting-calculators-adds-children-maths |title=Subtracting calculators adds to children's maths abilities, says minister |work=[[The Guardian]] |date=December 1, 2011 |access-date=December 7, 2011 |author=Vasagar, Jeevan |location=London |author2=Shepherd, Jessica |quote=The use of calculators will be looked at as part of a national curriculum review, after the schools minister, Nick Gibb, expressed concern that children's mental and written arithmetic was suffering because of reliance on the devices. Gibb said: "Children can become too dependent on calculators if they use them at too young an age. They shouldn't be reaching for a gadget every time they need to do a simple sum. [...]" |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309100226/http://www.theguardian.com/education/2011/dec/01/subtracting-calculators-adds-children-maths |archive-date=March 9, 2016 }}</ref> തൽഫലമായി, പാഠ്യപദ്ധതിയുടെ അവലോകനത്തിന്റെ ഭാഗമായി കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ ഉപയോഗം ഉൾപ്പെടുത്തണം എന്ന് നിർദ്ദേശിച്ചു.<ref name="guardian subtracting calculators" /> അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകളിൽ, നിരവധി ഗണിത അധ്യാപകരും വിദ്യാഭ്യാസ ബോർഡുകളും നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് ടീച്ചേഴ്‌സ് ഓഫ് മാത്തമാറ്റിക്‌സ് (NCTM) മാനദണ്ഡങ്ങൾ ആവേശത്തോടെ അംഗീകരിക്കുകയും കിന്റർഗാർട്ടൻ മുതൽ ഹൈസ്‌കൂൾ വരെയുള്ള ക്ലാസുകളിൽ കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ ഉപയോഗം സജീവമായി പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. == ഇതും കാണുക == * കാൽക്കുലേറ്റർ അക്ഷരവിന്യാസം * HP ഗ്രാഫിംഗ് കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ താരതമ്യം * ടെക്സസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ് ഗ്രാഫിംഗ് കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ താരതമ്യം * ഫോർമുല കാൽക്കുലേറ്റർ * HP കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ * [[കമ്പ്യൂട്ടറുകളുടെ ചരിത്രം|കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ഹാർഡ്‌വെയറിന്റെ ചരിത്രം]] * ശാസ്ത്രീയ കാൽക്കുലേറ്റർ * സോഫ്റ്റ്വെയർ കാൽക്കുലേറ്റർ * സൗരോർജ്ജത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന കാൽക്കുലേറ്റർ * ഫോട്ടോമാത്ത് == അവലംബം == <references group="" responsive="1"></references> === ഉറവിടങ്ങൾ === * {{Cite journal|volume=103|issue=8|pages=633–639|last=Hamrick|first=Kathy B.|title=The History of the Hand-Held Electronic Calculator|url=https://archive.org/details/sim_american-mathematical-monthly_1996-10_103_8/page/633|journal=The American Mathematical Monthly|date=October 1996|doi=10.2307/2974875|publisher=The American Mathematical Monthly, Vol. 103, No. 8|jstor=2974875}} * {{Cite book|title=Histoire des instruments et machines à calculer, trois siècles de mécanique pensante 1642–1942|last=Marguin|first=Jean|publisher=Hermann|year=1994|isbn=978-2-7056-6166-3|language=fr|ref=MARG}} * {{Cite book|title=History of Computing Technology|url=https://archive.org/details/historyofcomputi02edwill|last=Williams|first=Michael R.|publisher=IEEE Computer Society|year=1997|isbn=978-0-8186-7739-7|location=Los Alamitos, California|ref=WILLIAMS}} * {{Cite book|url=https://archive.org/details/unset0000unse_w3q2|title=The Universal History of Computing|last=Ifrah|first=Georges|publisher=John Wiley & Sons, Inc.|year=2001|isbn=978-0-471-39671-0|url-access=registration}} * {{Cite journal|ref=NAT_CHAP|title=Blaise Pascal (1623–1662) Tercentenary of the calculating machine|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_1942-10-31_150_3809/page/508|last=Prof. S. Chapman|journal=Nature|volume=150|issue=3809|date=October 31, 1942|pages=508–509|location=London|doi=10.1038/150508a0|bibcode=1942Natur.150..508C}} == കൂടുതൽ വായനയ്ക്ക് == * U.S. Patent 2,668,661 – ''Complex computer'' – [[ജോർജ് സ്റ്റിബിറ്റ്സ്|G. R. Stibitz]], [[ബെൽ ലാബ്സ്|Bell Laboratories]], 1954 (filed 1941, refiled 1944), electromechanical (relay) device that could calculate complex numbers, record, and print results. * U.S. Patent 3,819,921 – ''Miniature electronic calculator'' – [[ജായ്ക്ക് കിൽബി|J. S. Kilby]], [[ടെക്സസ് ഇൻസ്ട്രുമെന്റ്സ്|Texas Instruments]], 1974 (originally filed 1967), handheld ({{Convert|3|lb|kg}}) battery operated electronic device with thermal printer ** The Japanese Patent Office granted a patent in June 1978 to Texas Instruments (TI) based on US patent 3819921, notwithstanding objections from 12 Japanese calculator manufacturers. This gave TI the right to claim royalties retroactively to the original publication of the Japanese patent application in August 1974. A TI spokesman said that it would actively seek what was due, either in cash or technology cross-licensing agreements. 19 other countries, including the United Kingdom, had already granted a similar patent to Texas Instruments. – ''New Scientist'', 17 August 1978 p455, and ''Practical Electronics'' (British publication), October 1978 p1094. * U.S. Patent 4,001,566 – ''Floating Point Calculator With RAM Shift Register'' – 1977 (originally filed GB March 1971, US July 1971), very early single chip calculator claim. * U.S. Patent 5,623,433 – ''Extended Numerical Keyboard with Structured Data-Entry Capability'' – [[ജെയിം റെഡിൻ|J. H. Redin]], 1997 (originally filed 1996), Usage of Verbal Numerals as a way to enter a number. * [http://ep.espacenet.com European Patent Office Database] – Many patents about mechanical calculators are in classifications G06C15/04, G06C15/06, G06G3/02, G06G3/04 * ^ ''Collectors Guide to Pocket Calculators''. by Guy Ball and Bruce Flamm, 1997, {{ISBN|1-888840-14-5}} – includes an extensive history of early pocket calculators and highlights over 1,500 different models from the early 1970s. Book still in print. == പുറം കണ്ണികൾ == * [http://sharp-world.com/corporate/info/his/h_company/1994/ കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ 30-ാം വാർഷികം] – ഷാർപ്പിന്റെ ചരിത്രത്തിന്റെ വെബ് അവതരണത്തിൽ നിന്ന്; CS-10A ഡെസ്ക്ടോപ്പ് കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ ചിത്രം ഉൾപ്പെടെ * [http://www.hpmuseum.org HP കാൽക്കുലേറ്ററുകളുടെ മ്യൂസിയം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110224150742/http://hpmuseum.org/ |date=2011-02-24 }} ( [http://www.hpmuseum.org/prehp.htm സ്ലൈഡ് റൂൾസ് ആൻഡ് മെക്കാനിക്കൽ കാൽക്കുലേറ്റർ വിഭാഗം] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150212193010/http://www.hpmuseum.org/prehp.htm |date=2015-02-12 }} ) * [https://web.archive.org/web/20110720142104/http://www.spingal.plus.com/micro/ മൈക്രോപ്രൊസസ്സറും സിംഗിൾ ചിപ്പ് കാൽക്കുലേറ്റർ ചരിത്രവും; സ്‌കോട്ട്‌ലൻഡിലെ ഗ്ലെൻറോഥെസിലെ അടിത്തറ] * [https://web.archive.org/web/20220211065021/http://home.citycable.ch/pierrefleur/Jacques-Laporte/HP%2035%20Saga.htm HP-35] - കോർഡിക് അൽഗോരിതങ്ങളും ആദ്യകാല റോമിലെ ബഗുകളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള HP-35 ഫേംവെയറിന്റെ സമഗ്രമായ വിശകലനം * [http://www.anita-calculators.info/ ബെൽ പഞ്ച് കമ്പനിയും അനിത കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ വികസനവും] - ആദ്യത്തെ ഇലക്ട്രോണിക് ഡെസ്ക്ടോപ്പ് കാൽക്കുലേറ്ററിന്റെ കഥ * [https://web.archive.org/web/20220121122943/http://www.dentaku-museum.com/ ഡെന്റാകു-മ്യൂസിയം] {{In lang|ja}} - പ്രധാനമായും ജാപ്പനീസ് കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ മാത്രമല്ല മറ്റുള്ളവയും കാണിക്കുന്നു. {{Computer sizes}} {{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:ഓഫീസ് സാമഗ്രികൾ]] [[വർഗ്ഗം:അമേരിക്കൻ കണ്ടുപിടിത്തങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കാൽക്കുലേറ്ററുകൾ| ]] [[വർഗ്ഗം:20-ആം നൂറ്റാണ്ടിലെ കണ്ടുപിടുത്തങ്ങൾ]] 12p0dcfrzxwudnlvsunzhbcj3h85mah 0 585160 4627152 4559775 2026-05-31T07:48:28Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627152 wikitext text/x-wiki {{PU|Constance Stone}} {{Infobox person | name = കോൺസ്റ്റൻസ് സ്റ്റോൺ | image = Dr Constance Stone, 1890.png | caption = | birth_date = {{Birth date|df=yes|1856|12|04}} | birth_place = [[ഹോബാർട്ട്]], ടാസ്മാനിയ | death_date = {{Death date and age|1902|12|29|1856|12|04|df=y}} | death_place = [[സെന്റ് കിൽഡ, വിക്ടോറിയ]], ഓസ്‌ട്രേലിയ | alma_mater = [[യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ട്രിനിറ്റി കോളേജ്]] | occupation = വൈദ്യൻ | years_active = | children = | parents = | relatives = }} '''എമ്മ കോൺസ്റ്റൻസ് സ്റ്റോൺ''' (ജീവിതകാലം: 4 ഡിസംബർ 1856 - 29 ഡിസംബർ 1902) [[ഓസ്ട്രേലിയ|ഓസ്‌ട്രേലിയയിൽ]] [[വൈദ്യശാസ്ത്രം|വൈദ്യശാസ്ത്ര]] പരിശീലനം നടത്തിയ ആദ്യ വനിതയായിരുന്നു. [[മെൽബൺ|മെൽബണിൽ]] ക്വീൻ വിക്ടോറിയ ആശുപത്രി സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ അവർ ഒരു സുപ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചിരുന്നു. == ആദ്യകാല ജീവിതവും വിദ്യാഭ്യാസവും == 1856 ഡിസംബർ 4-ന് [[ടാസ്മേനിയ|ടാസ്മേനിയയിലെ]] ഹൊബാർട്ടിൽ വില്യം, ബെറ്റ്സി സ്റ്റോൺ ദമ്പതികളുടെ മകളായി എമ്മ കോൺസ്റ്റൻസ് സ്റ്റോൺ ജനിച്ചു. 1872-ൽ കുടുംബസമേതം [[മെൽബൺ|മെൽബണിലേക്ക്]] പറിച്ചുനടപ്പെട്ടു.<ref>[[Penny Russell]], 'Stone, Grace Clara (1860–1957)', Australian Dictionary of Biography, National Centre of Biography, Australian National University, http://adb.anu.edu.au/biography/stone-grace-clara-9237/text15175 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200327104703/http://adb.anu.edu.au/biography/stone-grace-clara-9237/text15175 |date=2020-03-27 }}, published first in hardcopy 1990, accessed online 9 June 2018.</ref> 1882-ൽ [[ഇംഗ്ലണ്ട്|ഇംഗ്ലണ്ടിൽ]] നിന്ന് കുടിയേറിയ റവറന്റ് ഡേവിഡ് എഗ്രിൻ ജോൺസുമായി സ്റ്റോൺ കണ്ടുമുട്ടി. തന്റെ [[ഇടവക|ഇടവകയിലെ]] ദാരിദ്ര്യം മൂലം ജോൺസ് വൈദ്യശാസ്ത്രം പഠിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതോടെ കോൺസ്റ്റൻസും അദ്ദേഹത്തിൻറെ പാത പിന്തുടർന്നു.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://emhs.org.au/system/files/catalogue/pdf_files/vf0144_01.pdf|title=The Life of Constance Stone – Australia's First Woman Doctor|last=Macdonald|first=Wendy|access-date=2023-01-13|archive-date=2018-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612141819/https://emhs.org.au/system/files/catalogue/pdf_files/vf0144_01.pdf|url-status=dead}}</ref> മെൽബൺ സർവ്വകലാശാല വൈദ്യശാസ്ത്ര കോഴ്സിലേക്ക് സ്ത്രീകളെ പ്രവേശിപ്പിക്കാത്തതിനാൽ വൈദ്യശാസ്ത്രം പഠിക്കാൻ ഓസ്ട്രേലിയ വിടാൻ അവർ നിർബന്ധിതയായി.<ref>{{Cite news|url=http://nla.gov.au/nla.news-article139707402|title=MISS EMMA CONSTANCE STONE, L.S.A., LONDON, M.D. AND CH.M., TRINITY COLLEGE, TORONTO.|date=1895-03-16|work=Australasian (Melbourne, Vic. : 1864 – 1946)|access-date=2017-06-04|pages=23}}</ref> പെൻസിൽവാനിയയിലെ വിമൻസ് മെഡിക്കൽ കോളേജിൽ നിന്ന് ബിരുദം നേടിയ അവർ, 1888-ൽ [[ടോറോണ്ടോ|ടൊറന്റോയിലെ]] യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് ട്രിനിറ്റി കോളേജിൽ നിന്ന് MD ബിരുദവും നേടി.<ref>{{Cite news|url=http://nla.gov.au/nla.news-article21808420|title=NEWSY NOTES.|date=1903-01-10|work=Queenslander (Brisbane, Qld. : 1866 – 1939)|access-date=2017-06-04|pages=94}}</ref> ജോൺസ് അവരെ പിന്തുടർന്ന് തൻറെ MD നേടുവാനായി [[കാനഡ|കാനഡയിലേക്ക്]] പോയി.<ref name=":02">{{Cite web|url=https://emhs.org.au/system/files/catalogue/pdf_files/vf0144_01.pdf|title=The Life of Constance Stone – Australia's First Woman Doctor|last=Macdonald|first=Wendy|access-date=2023-01-13|archive-date=2018-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612141819/https://emhs.org.au/system/files/catalogue/pdf_files/vf0144_01.pdf|url-status=dead}}</ref> == കരിയർ == ലണ്ടനിലേക്ക് പോയ സ്റ്റോൺ അവിടെ ന്യൂ ഹോസ്പിറ്റലിൽ ഫോർ വിമനിൽ ജോലി നേടുകയും 1889-ൽ വർഷിപ്പ്ഫുൾ സൊസൈറ്റി ഓഫ് അപ്പോത്തിക്കരീസിൽനിന്ന് ലൈസൻസ് ലഭിക്കുകയും ചെയ്തു. == മരണവും പാരമ്പര്യവും == സ്റ്റോൺ 1893-ൽ റെവറന്റ് ഡേവിഡ് എഗ്രിൻ ജോൺസിനെ വിവാഹം കഴിച്ചു.<ref name=":03">{{Cite web|url=https://emhs.org.au/system/files/catalogue/pdf_files/vf0144_01.pdf|title=The Life of Constance Stone – Australia's First Woman Doctor|last=Macdonald|first=Wendy|access-date=2023-01-13|archive-date=2018-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612141819/https://emhs.org.au/system/files/catalogue/pdf_files/vf0144_01.pdf|url-status=dead}}</ref> 1899-ൽ അവർ കോൺസ്റ്റൻസ് ബ്രോൺവെൻ എന്ന മകൾക്ക് ജന്മം നൽകി.<ref name=":04">{{Cite web|url=https://emhs.org.au/system/files/catalogue/pdf_files/vf0144_01.pdf|title=The Life of Constance Stone – Australia's First Woman Doctor|last=Macdonald|first=Wendy|access-date=2023-01-13|archive-date=2018-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612141819/https://emhs.org.au/system/files/catalogue/pdf_files/vf0144_01.pdf|url-status=dead}}</ref> ക്ഷയരോഗബാധിതനായ സ്റ്റോൺ 1902 ഡിസംബർ 29-ന് 45-ആം വയസ്സിൽ അന്തരിച്ചു.<ref>{{Cite news|url=http://nla.gov.au/nla.news-article161795060|title=CONCERNING PEOPLE.|date=1903-02-07|work=Adelaide Observer (SA : 1843 – 1904)|access-date=2017-06-04|pages=31}}</ref> == അവലംബം == [[വർഗ്ഗം:1856-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1902-ൽ മരിച്ചവർ]] pqt58dcfrltttk7xn7xrsm40pntc256 0 592874 4627183 3974200 2026-05-31T09:22:01Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627183 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=യാന്ത്രികവിവർത്തനത്തിന്റെ പ്രശ്നങ്ങൾ|date=2023 സെപ്റ്റംബർ}} {{prettyurl/wikidata}}{{Infobox mythical creature |name = Karkadann (from Kargadan) |AKA = |image = Zakariya ibn Muhammad Qazwini - A Rhinoceros - Walters W659112A - Full Page.jpg |image_size = |caption = This folio from Walters manuscript W.659 depicts a Karkadann. |Mythology = Medieval Persian tradition |Grouping = [[Legendary creature]] |Sub_Grouping = |Parents = |Country = |Region = [[India]], [[Iran|Persia]] |Habitat = |Similar_creatures = [[Qilin]], [[Re'em]], [[Indrik]], [[Shadhavar]], [[Camahueto]], [[Unicorn]] }}ഇന്ത്യയിലെയും പേർഷ്യയിലെയും പുൽമേടുകളിൽ ജീവിച്ചിരുന്നതായി പറയപ്പെടുന്ന ഒരു പുരാണ ജീവിയാണ് '''കർക്കടൻ''' (അറബിക് كركدن karkadann അല്ലെങ്കിൽ Kargadan എന്നതിൽ നിന്നുള്ള karkaddan, പേർഷ്യൻ: كرگدن). കർഗദൻ എന്ന വാക്കിന് പേർഷ്യൻ, അറബിക് ഭാഷകളിൽ കാണ്ടാമൃഗം എന്നും അർത്ഥമുണ്ട്. ഉത്തരേന്ത്യൻ കലകളിലും കർക്കടന്റെ ചിത്രീകരണങ്ങൾ കാണാം.<ref name=suhr>{{cite journal|last=Suhr|first=Elmer G.|title=An Interpretation of the Unicorn|journal=[[Folklore Society|Folklore]]|year=1964|volume=75|issue=2|pages=91–109|doi=10.1080/0015587x.1964.9716952}}</ref>യൂണികോണിനെപ്പോലെ, കന്യകമാരെ കീഴടക്കാനും മറ്റ് മൃഗങ്ങളോട് ക്രൂരമായി പെരുമാറാനും കഴിയും. യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇന്ത്യൻ കാണ്ടാമൃഗത്തെ (വാക്കിന്റെ അർത്ഥങ്ങളിലൊന്ന്) അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതും 10/11 നൂറ്റാണ്ടിൽ ആദ്യമായി വിവരിച്ചതും,<ref name=suhr/> പിൽക്കാല എഴുത്തുകാരുടെ കൃതികളിൽ ഇത് "നിഴൽ നിറഞ്ഞ കാണ്ടാമൃഗത്തിന്റെ പൂർവ്വികനുള്ള" <ref name=lavers>{{cite book|last=Lavers|first=Chris|title=The Natural History of Unicorns|year=2010|publisher=RandomHouse|isbn=978-0-06-087415-5|pages=107–109|url=https://books.google.com/books?id=GzMtZjql37oC&pg=PA108}}</ref>വിചിത്രമായ ഒരു പുരാണ മൃഗമായി പരിണമിച്ചു. == പേര് == ഒരു കൊമ്പുള്ള കഴുത [കർ കിറ്റ് ഡാൻ] എന്നർത്ഥം വരുന്ന കുർദിഷ് പേരിന്റെ ഒരു വ്യതിയാനമാണ് കർക്കടൻ എന്ന പേര്. പേർഷ്യൻ കർഗദാൻ, അല്ലെങ്കിൽ സംസ്‌കൃത കർത്തജൻ, "മരുഭൂമിയുടെ അധിപൻ" എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite book|last=Lunds universitet. Historiska museet samt mynt- och medaljkabinettet|title=Meddelanden från Lunds Universitets historiska museum: Mémoires du Musée historique de l'Université de Lund|year=1973|publisher=C.W.K. Gleerup|url=https://books.google.com/books?id=Th3jAAAAMAAJ&q=kartajan+%22lord+of+the+desert%22|page=193}}</ref> അബിസീനിയയിൽ നിന്നുള്ള അറബികൾ വഴിയാണ് ഈ വാക്ക് സെമിറ്റിക് ഭാഷകളിൽ പ്രവേശിച്ചതെന്ന് ഫ്രിറ്റ്സ് ഹോമ്മൽ സംശയിക്കുന്നു.<ref name=hommel>{{cite book|last=Hommel|first=Fritz|title=Die Namen der Saugethiere bei den Sudsemitischen Volkern|year=1879|pages=328–29|url=https://books.google.com/books?id=GzRbAAAAQAAJ&pg=PA329|authorlink=Fritz Hommel}}</ref> മറ്റ് അക്ഷരവിന്യാസങ്ങളിലും ഉച്ചാരണങ്ങളിലും കർക്കാഡൻ,<ref name=hees>{{cite book|last=Hees|first=Syrinx von|title=Enzyklopädie als Spiegel des Weltbildes|year=2002|publisher=Otto Harrassowitz Verlag|isbn=978-3-447-04511-7|pages=205–208|url=https://books.google.com/books?id=q8ZztmBZzvAC&pg=PA207}}</ref> കർദൂൻ,<ref name=contadini>{{cite journal|last=Contadini|first=Anna|title=A Bestiary Tale: Text and Image of the Unicorn in the Kitāb naʿt al-hayawān (British Library, or. 2784)|journal=[[Muqarnas (journal)|Muqarnas]]|year=2003|volume=20|pages=17–33|jstor=1523325|doi=10.1163/22118993-90000037|url=https://eprints.soas.ac.uk/434/1/UnicornMuqarnas2003.pdf|archive-date=2020-11-24|access-date=2023-02-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20201124004948/https://eprints.soas.ac.uk/434/1/UnicornMuqarnas2003.pdf|url-status=dead}}</ref> കർക്കടൻ, കർക്കെൻഡ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref name=lane>{{cite book|last=Lane|first=Edward William|title=The thousand and one nights, commonly called, in England, the Arabian nights' entertainments|year=1841|url=https://archive.org/details/thousandandonen02lanegoog|page=[https://archive.org/details/thousandandonen02lanegoog/page/n111 95] note 29}}</ref><ref>{{cite book|last=Manguel|first=Alberto|title=The dictionary of imaginary places|year=2000|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=978-0-15-600872-3|url=https://books.google.com/books?id=T3603Pi01f4C&pg=PA109|author2=Gianni Guadalupi|page=109}}</ref> മഹാഭാരതത്തിൽ നിന്നുള്ള പുരാണത്തിലെ ഒരു വിവരണത്തിൽ കർക്കടകത്തിന്റെ ഉത്ഭവം ഉണ്ടാകുമെന്ന് അനുമാനിക്കപ്പെടുന്നു.<ref>{{cite book|last=Ettinghausen|first=Richard|title=Late Classical and Medieval Studies in Honor of Albert Mathias Friend Jr.|year=1955|publisher=Princeton UP|page=286}}</ref> പേർഷ്യൻ കർഗദാനിന്റെ പ്രാരംഭ ഭാഗം കാണ്ടാമൃഗത്തിന്റെ സംസ്‌കൃത പദമായ "ഖർഗ" യോട് സാമ്യമുള്ളതാണ്, വാൾ എന്നും അർത്ഥമുണ്ട്, ഇവിടെ "R" എന്നത് ഒരു റിട്രോഫ്ലെക്സ് ഫ്ലാപ്പ് ശബ്ദത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. കാണ്ടാമൃഗം "വാൾ കൊമ്പൻ" ആണ്. ==അവലംബം== {{Reflist|2}} ==External links== *[https://books.google.com/books?id=q8ZztmBZzvAC&pg=PA205 Image of Karkadann] from MS Munich Cod. Arab. 464, containing Al-Qazwini's ''ʿAjā'ib al-makhlūqāt wa gharā'ib al-mawjūdāt'' [[വർഗ്ഗം:ഇന്ത്യൻ ഫോൿലോർ]] jj6gks3w2qdxs4h6gk3jin8p11qptzd 0 596550 4627105 3957471 2026-05-31T00:59:20Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627105 wikitext text/x-wiki [[പ്രമാണം:Spanish_Civil_War_-_Mass_grave_-_Estépar,_Burgos.jpg|വലത്ത്‌|ലഘുചിത്രം| 2014-ൽ കുഴിച്ചെടുത്ത 1936 [[സ്പാനിഷ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധം|സ്പാനിഷ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിന്റെ]] ഇരകളായ 26 പേരുടെ കൂട്ട ശവക്കുഴി.]] ഒന്നിലധികം [[മനുഷ്യൻ|മനുഷ്യ]] ശവശരീരങ്ങൾ അടങ്ങുന്ന ഒരു ശവക്കുഴിയാണ് '''കൂട്ട ശവക്കുഴി''', അത് സംസ്കരിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് തിരിച്ചറിയപ്പെടുകയോ തിരിച്ചറിയാതിരിക്കുകയോ ചെയ്യാം. കൃത്യമായ നിർവചനം ഏകകണ്ഠമായി അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും [[ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ]] <ref>{{Cite book|title=Death, Decay, and Reconstruction: Approaches to Archaeology and Forensic Science|url=https://archive.org/details/deathdecayrecons0000unse|last=Mant|first=A.K.|date=1987|publisher=Manchester University Press|isbn=0-7190-2303-3|editor-last=Boddington|editor-first=A.|pages=[https://archive.org/details/deathdecayrecons0000unse/page/65 65]–78|chapter=Knowledge acquired from post-War exhumations|editor-last2=Garland|editor-first2=A.N.|editor-last3=Janaway|editor-first3=R.C.}}</ref> <ref>{{Cite journal|last=Skinner|first=M.|title=Planning the archeological recovery of evidence from recent mass graves|url=https://archive.org/details/sim_forensic-science-international_1987-08_34_4/page/n46|date=1987|journal=Forensic Science International|volume=34|issue=4|edition=34|pages=267–287|doi=10.1016/0379-0738(87)90040-5|pmid=3305249}}</ref> <ref>{{Cite book|title=The Scientific Investigation of Mass Graves: Towards Protocols and Standard Operating Procedures|date=2008|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521865876|editor-last=Cox|editor-first=M.|editor-last2=Flavel|editor-first2=A.|editor-last3=Hanson|editor-first3=I.|editor-last4=Laver|editor-first4=J.|editor-last5=Wessling|editor-first5=R.}}</ref>ഒരു ക്രിമിനൽ കൂട്ട ശവക്കുഴിയെ നിർവചിച്ചിരിക്കുന്നത് മൂന്നോ അതിലധികമോ [[വധശിക്ഷ|വധശിക്ഷയ്ക്ക്]] ഇരയായവരെ അടങ്ങുന്ന ഒരു ശ്മശാന സ്ഥലമായാണ് <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=TinYCgAAQBAJ&pg=PT169|title=Human remains and identification|date=2015|publisher=Oxford University Press|isbn=978-1784991975|pages=169–171}}</ref> . അനേകം ആളുകൾ മരിക്കുകയോ കൊല്ലപ്പെടുകയോ ചെയ്‌തതിന് ശേഷം ശുചീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കായി വേഗത്തിലുള്ള സംസ്കരണം ആവശ്യമായി വരുമ്പോളാണു സാധാരണയായി കൂട്ടക്കുഴിമാടങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്നത്. [[യുദ്ധം]], [[അപരാധം|കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ]] തുടങ്ങിയ വലിയ സംഘട്ടനങ്ങളിൽ കൂട്ടക്കുഴിമാടങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാമെങ്കിലും, ആധുനിക കാലത്ത് അവ പട്ടിണിക്കോ പകർച്ചവ്യാധികൾക്കോ [[പ്രകൃതിക്ഷോഭം|പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾക്കോ]] ശേഷവും ഉപയോഗിച്ചേക്കാം. [[ദുരന്തം|ദുരന്തങ്ങളിൽ]], [[അണുബാധ|അണുബാധയ്ക്കും]] [[രോഗം|രോഗ]] നിയന്ത്രണത്തിനും കൂട്ടക്കുഴിമാടങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. അത്തരം സന്ദർഭങ്ങളിൽ, വ്യക്തിഗത ശരീരങ്ങളുടെ ശരിയായ തിരിച്ചറിയലും വിനിയോഗവും പ്രാപ്തമാക്കുന്ന സാമൂഹിക അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ തകർച്ച പലപ്പോഴും ഉണ്ടാകാറുണ്ട്. == ചരിത്രം == [[പ്രമാണം:Saksalaisten_hauta,_Hyvinkää.jpg|ലഘുചിത്രം| 1918-ൽ ഫിന്നിഷ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിനിടെ [[ഫിൻലാന്റ്|ഫിൻലൻഡിലെ]] ഹൈവിങ്കായിൽ നടന്ന ഹൈവിങ്കാ യുദ്ധത്തിൽ മരണപ്പെട്ട ജർമ്മൻ സൈനികരുടെ കൂട്ട ശവക്കുഴി.]] 1873-ൽ ലുഡോവിക്കോ ബ്രൂനെറ്റി ഒരു ആശ്രയയോഗ്യമായ ശ്മശാന അറ വികസിപ്പിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് കൂട്ടത്തോടെ അല്ലെങ്കിൽ വർഗീയ ശവസംസ്കാരം ഒരു സാധാരണ രീതിയായിരുന്നു. പുരാതന റോമിൽ പാവപ്പെട്ടവരുടെ മൃതദേഹങ്ങളും മാലിന്യങ്ങളും ''പുട്ടിക്കുലി എന്ന കൂട്ടക്കുഴിമാടങ്ങളിൽ തള്ളിയിരുന്നു.'' <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=53XnDwAAQBAJ&dq=Puticuli&pg=PA97|title=Life and Death in the Roman Suburb|last=Emmerson|first=Allison L. C.|date=2020-05-24|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-259409-9|pages=92–98|language=en}}</ref> പാരിസിലെ സിമെറ്റിയർ ഡെസ് ഇന്നസെന്റ്‌സിന്റെ അവസ്ഥ ലൂയി പതിനാറാമനെ പാരീസിലെ കൂട്ട ശവസംസ്‌കാരം ഇല്ലാതാക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു. നിലവിലെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുകയും അവ പാരീസ് ഭൂഗർഭത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുകയും ആദ്യകാല കാറ്റകോമ്പുകൾ രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. അതിനായി ''Le Cimetière des Innocents'' ൽ നിന്ന് മാത്രം 6,000,000 ശവ ശരീരങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യേണ്ടതായി വന്നു. നഗരപരിധിക്ക് പുറത്ത് വീണ്ടും ശവ സംസ്കാരം തുടരുകയും <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/P%C3%A8re_Lachaise_Cemetery" rel="mw:ExtLink" title="Père Lachaise Cemetery" class="cx-link" data-linkid="43">Père Lachaise Cemetery</a> രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു . <ref>{{Cite web|url=http://www.simple-is-beautiful.org/fredek/parisproject/alltextparis.html|title=Paris: Urban Sanitation Before the 20th Century|last=Krupa|first=Frederique|date=1991|access-date=2023-04-28|archive-date=2021-04-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20210412164241/http://www.simple-is-beautiful.org/fredek/parisproject/alltextparis.html|url-status=dead}}</ref> == യുദ്ധം == === കീവൻ റസിന്റെ മംഗോളിയൻ അധിനിവേശം === 1238-ൽ കീവൻ റസിന്റെ മംഗോളിയൻ അധിനിവേശത്തിന് ഇരയായവരുടെ കുറഞ്ഞത് 300 മൃതദേഹങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഒരു കൂട്ട ശവക്കുഴി 2005-ൽ റഷ്യയിലെ യാരോസ്ലാവിൽ ഒരു ഖനനത്തിനിടെ കണ്ടെത്തി. <ref>{{Cite web|url=https://www.livescience.com/family-massacre-mongol-army.html|title=13th-Century Death Pit Reveals Murdered Family in the 'City Drowned in Blood'|access-date=2021-06-29|last=September 2019|first=Mindy Weisberger-Senior Writer 10|date=10 September 2019|website=livescience.com|language=en}}</ref> === മുപ്പതു വർഷത്തെ യുദ്ധം === പതിനേഴാം നൂറ്റാണ്ടിലെ [[മുപ്പതുവർഷ യുദ്ധം|മുപ്പതുവർഷത്തെ യുദ്ധം]] യൂറോപ്പിലെ ഏറ്റവും മാരകമായ മതസംഘർഷമായിരുന്നു. ലുറ്റ്‌സൻ യുദ്ധത്തിൽ, കൊല്ലപ്പെട്ട 47 സൈനികരെ ഒരു കൂട്ട ശവക്കുഴിയിൽ അടക്കം ചെയ്തു. [[പുരാവസ്തുശാസ്ത്രം|ആർക്കിയോളജിക്കൽ]], [[ഓസ്റ്റിയോളജി|ഓസ്റ്റിയോളജിക്കൽ]] വിശകലനങ്ങളിൽ സൈനികർ 15-50 വയസ്സ് പ്രായമുള്ളവരാണെന്ന് കണ്ടെത്തി. മിക്ക മൃതദേഹങ്ങളിലും തലയ്ക്ക് മൂർച്ചയുള്ള ആഘാതത്തിന്റെ തെളിവുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു, ഏഴ് പുരുഷന്മാർക്ക് കുത്തേറ്റ പരിക്കുകളുണ്ടായിരുന്നു. ഭൂരിഭാഗം സൈനികരും മരിച്ചത് പിസ്റ്റളുകളും കുതിരപ്പടയുടെ കാർബൈനുകളും ഉണ്ടാക്കിയ വെടിയേറ്റാണ്. <ref>{{Cite journal|doi=10.1371/journal.pone.0178252|title=The face of war: Trauma analysis of a mass grave from the Battle of Lützen (1632)|year=2017|last=Nicklisch|first=Nicole|last2=Ramsthaler|first2=Frank|last3=Meller|first3=Harald|last4=Friederich|first4=Susanne|last5=Alt|first5=Kurt W.|journal=PLOS ONE|volume=12|issue=5|pages=e0178252|pmid=28542491|pmc=5439951|bibcode=2017PLoSO..1278252N}}</ref> === നെപ്പോളിയൻ യുദ്ധങ്ങൾ === നെപ്പോളിയൻ യുദ്ധങ്ങളുടെ ഫലമായി നിരവധി കൂട്ടക്കുഴിമാടങ്ങൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്, മരിച്ച സൈനികരെയും കുതിരകളെയും വേഗത്തിൽ നീക്കം ചെയ്യുന്നതിനായി കൂട്ട ശവക്കുഴികൾ കുഴിച്ചു. പലപ്പോഴും ശവസംസ്‌കാരത്തിന് മുമ്പ് സൈനികർ ഗണ്യമായ അളവിലുള്ള മൃതദേഹങ്ങൾ കൊള്ളയടിച്ചിരുന്നു. പൊതുവേ, കൂട്ടക്കുഴിമാടങ്ങൾ കുഴിച്ചത് സൈനികരോ ലോജിസ്റ്റിക്കൽ കോർപ്സിലെ അംഗങ്ങളോ ആണ്. ഇവരുടെ സേവനം ലഭ്യമല്ലാത്ത സാഹചര്യങ്ങളിൽ, മൃതദേഹങ്ങൾ അഴുകുകയോ കത്തിക്കുകയോ ചെയ്യുമായിരുന്നു. അത്തരം ഉദാഹരണങ്ങൾ യൂറോപ്പിലുടനീളം ചിതറിക്കിടക്കുന്നു. <ref>{{Cite web|url=https://news.artnet.com/art-world/archaeologists-seek-mass-graves-in-waterloo-battlefield-249442|title=Archaeologists Seek Mass Graves in Waterloo Battlefield|access-date=2020-09-14|date=2015-02-10|website=artnet News|language=en-US}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.techtimes.com/articles/229884/20180612/archaeologists-dig-up-mass-grave-of-soldiers-crushed-by-napoleons-troops.htm|title=Archaeologists Dig Up Mass Grave Of Soldiers Crushed By Napoleon's Troops|access-date=2020-09-14|last=Arce|first=Nicole|date=2018-06-12|website=Tech Times|language=en}}</ref> [[പ്രമാണം:Vista_general_d'una_de_les_rases_de_la_fossa_del_Soleràs.jpg|ലഘുചിത്രം| എൽ സോളറസിലെ സ്പാനിഷ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ ഇരയായവരുടെ കൂട്ട ശവക്കുഴി]] 1936 നും 1939 നും ഇടയിൽ ഏകദേശം 500,000 ആളുകൾ മരിക്കുകയും യുദ്ധം അവസാനിച്ചതിന് ശേഷം ഏകദേശം 135,000 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും [[സ്പാനിഷ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധം|ചെയ്ത സ്പാനിഷ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ]] നിന്ന് [[സ്പെയിൻ|സ്പെയിനിലുടനീളം]] അറിയപ്പെടുന്ന 2,000 കൂട്ട ശവക്കുഴികൾ ഉണ്ട്. <ref name=":13">{{Cite journal|last=Fernández-Álvarez|first=José-Paulino|last2=Rubio-Melendi|first2=David|last3=Martínez-Velasco|first3=Antxoka|last4=Pringle|first4=Jamie K.|last5=Aguilera|first5=Hector-David|date=2016|title=Discovery of a mass grave from the Spanish Civil War using Ground Penetrating Radar and forensic archaeology|journal=Forensic Science International|volume=267|pages=e10–e17|doi=10.1016/j.forsciint.2016.05.040|pmid=27318840|issn=0379-0738|url=http://eprints.keele.ac.uk/1791/1/FSI_JPFA_manuscript_v2.docx|archive-date=2022-10-07|access-date=2023-04-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20221007221037/https://eprints.keele.ac.uk/id/eprint/1791/1/FSI_JPFA_manuscript_v2.docx|url-status=dead}}</ref> സാക്ഷികളും ബന്ധുക്കളും ''അസോസിയേഷൻ പാരാ ലാ റിക്യൂപെറേഷ്യൻ ഡി ലാ മെമോറിയ ഹിസ്റ്റോറിക്ക'' (ARMH) <ref name=":14">{{Cite journal|last=Ríos|first=Luis|last2=García-Rubio|first2=Almudena|last3=Martínez|first3=Berta|last4=Alonso|first4=Andrea|last5=Puente|first5=Jorge|date=2012|title=Identification process in mass graves from the Spanish Civil War II|journal=Forensic Science International|volume=219|issue=1–3|pages=e4–e9|doi=10.1016/j.forsciint.2011.11.021|pmid=22227148|issn=0379-0738}}</ref> ക്കു നൽകിയ സാക്ഷ്യപത്രങ്ങളിൽ നൽകിയിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഖനന നടപടികൾ തുടരുകയാണ്. ഈ സാക്ഷ്യപത്രങ്ങൾ മൃതദേഹങ്ങൾ തിരിച്ചറിയുന്നതിനായി ജിയോഫിസിസ്റ്റുകൾ, [[പുരാവസ്തുശാസ്ത്രം|പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ]], [[ഫോറൻസിക് സയൻസ്|ഫോറൻസിക് ശാസ്ത്രജ്ഞർ എന്നിവരെ]] സഹായിക്കുകയും. അതുവഴി കുടുംബങ്ങൾക്ക് അവരുടെ ബന്ധുക്കളുടെ മൃതശരീരങ്ങൾ കണ്ടുപിടിക്കാനും പുനഃസംസ്‌കാരം ചെയ്യാനും സഹായിക്കുന്നു. <ref name=":13"/> 2008-ലെ വേനൽക്കാലത്ത്, ഈ സാക്ഷ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിവരങ്ങൾ സാൻ ജുവാൻ ഡെൽ മോണ്ടെ പട്ടണത്തിന് സമീപം അഞ്ച് അസ്ഥികൂടങ്ങൾ അടങ്ങിയ 4 മീറ്റർ നീളമുള്ള ചതുരാകൃതിയിലുള്ള ശവക്കുഴി പുറത്തെടുക്കാൻ ഉപയോഗിച്ചു. ഈ അഞ്ച് അവശിഷ്ടങ്ങൾ 1936 ജൂലൈ 18-ലെ പട്ടാള അട്ടിമറിക്ക് ശേഷം തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി കൊലചെയ്യപ്പെട്ടവരുടെതാണെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. <ref name=":14"/> [[ഗ്രൗണ്ട് പെനെട്രേറ്റിംഗ് റഡാർ (ജിപിആർ)|ഗ്രൗണ്ട് പെനെട്രേറ്റിംഗ് റഡാർ]] (ജിപിആർ) ഉപയോഗിച്ച് [[സ്പാനിഷ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധം|സ്പാനിഷ് ആഭ്യന്തരയുദ്ധത്തിൽ]] നിന്നുള്ള മറ്റൊരു കൂട്ട ശവക്കുഴി കണ്ടെത്തി. വടക്കൻ സ്‌പെയിനിലെ ലെന പർവതനിരകളിൽ അടയാളപ്പെടുത്താത്ത ശവക്കുഴിക്ക് സാധ്യതയുള്ള രണ്ട് സ്ഥലങ്ങൾ വിവരണങ്ങളിലൂടെ കണ്ടെത്തി. രണ്ട് സ്ഥലങ്ങളും പരിശോധിച്ചപ്പോൾ ഏകദേശം 1 മീറ്റർ മുതൽ 5 മീറ്റർ വരെ അടയാളപ്പെടുത്താത്ത ഒരു കൂട്ട ശവക്കുഴി കണ്ടെത്തി. <ref name=":13"/> === രണ്ടാം ചൈന ജാപ്പനീസ് യുദ്ധം === <div class="thumb tmulti tright"><div class="thumbinner multiimageinner" style="width:247px;max-width:247px"><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:245px;max-width:245px"><div class="thumbimage" style="height:162px;overflow:hidden">[[File:南京大屠杀纪念馆江东门丛葬地万人坑的一部分.jpg|പകരം=|243x243ബിന്ദു]]</img></div></div></div><div class="trow"><div class="tsingle" style="width:245px;max-width:245px"><div class="thumbimage" style="height:162px;overflow:hidden">[[File:大同煤矿万人坑上洞入口.1966年12月前.jpg|പകരം=|243x243ബിന്ദു]]</img></div></div></div><div class="trow" style="display:flex"><div class="thumbcaption"> ചൈനയിൽ കണ്ടെത്തിയ രണ്ടാം ചൈന ജാപ്പനീസ് യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ കൂട്ട ശവക്കുഴികൾ</div></div></div></div> [[Category:Pages using multiple image with auto scaled images]] == ഇതും കാണുക ==  {{Reflist}} == ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ == * {{Commons category-inline}} * [https://www.hrw.org/news/2016/05/22/indonesia-protect-mass-graves-1965-66-massacres Mass Graves of the Indonesian Massacres of 1965–66] * [https://www.youtube.com/watch?v=yseqYvqIqGY&list=PLQlZwIXLWC7N-VkqtfDxW7CjEluplKBLB Video on the exhumation of a mass grave of World War II German soldiers in Villeneuve-Loubet, southern France, in 2006] * [https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/27000.htm Mass Graves of Iraq] * [https://archive.today/20121213005539/http://www.reliefweb.int/w/rwb.nsf/0/0fb1a0c8c4ca2bac49256e0d0006659c?OpenDocument Article about the effects of mass graves after the 2003 Iran earthquake.] * [http://www.antiwar.com/orig/drolette.php?articleid=4174 General article about mass graves] * [https://www.youtube.com/watch?v=xiRYAXDbyzk&list=PLQlZwIXLWC7PEAWywPmUHChDGcERTqlYv&index=2 Exhumation of WWII era mass graves of German and Soviet soldiers in Stalingrad] {{Authority Control}} 5axtxzunag53ueoblvoi2bajrdmzsj6 0 601156 4627122 4526224 2026-05-31T05:00:54Z ~2026-27714-20 217410 /* */ 4627122 wikitext text/x-wiki {{Use dmy dates|date=March 2024}} {{Infobox film | name = Kanguva | image = Kanguva poster.jpg | caption = പോസ്റ്റർ | director = [[Siva (director)|Siva]] | screenplay = Adi Narayana<br />[[Madhan Karky]] | story = Adi Narayana | producer = {{ubl|[[K. E. Gnanavel Raja]]|V. Vamsi Krishna Reddy|Pramod Uppalapati|[[Jayantilal Gada]]}} | starring = {{Plainlist| * [[സൂര്യ]] * [[ബോബി ഡിയോൾ]] * [[കാർത്തി]] * [[ദിഷാ പടാനി]] }} | cinematography = [[Vetri (cinematographer)|Vetri Palanisamy]] | editing = Nishadh Yusuf | music = [[Devi Sri Prasad]] | studio = {{ubl|[[Studio Green]]|UV Creations|[[KVN Productions]]|[[Pen Studios]]}} | distributor = [[Pen Studios|Pen Marudhar Entertainment]]<br/>[[AA Films]]<br/>AP International<br/>E4 Entertainment<br/>KVN Productions | released = {{Film date|df=y|2024|11|14}} | country = ഇന്ത്യ | language = തമിഴ് | budget = {{estimation}} {{INR}}300–350 കോടി<ref>{{Cite news |date=29 September 2023 |title=Most expensive Indian films of all time |url=https://www.dnaindia.com/web-stories/entertainment/bollywood/most-expensive-indian-films-of-all-time-project-k-kalki-2898-ad-adipurush-jawan-rrr-brahmastra-1696008893488 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231002200002/https://www.dnaindia.com/web-stories/ntertainment/bollywood/most-expensive-indian-films-of-all-time-project-k-kalki-2898-ad-adipurush-jawan-rrr-brahmastra-1696008893488 |archive-date=2 October 2023 |access-date=2 October 2023 |work=[[Daily News and Analysis]]}}</ref><ref>{{Cite news |date=2 August 2023 |title=Happy birthday, Devi Sri Prasad; 'Kanguva' makers share a new poster to wish the composer |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/happy-birthday-devi-sri-prasad-kanguva-makers-share-a-new-poster-to-wish-the-composer/articleshow/102349204.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230818075358/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/happy-birthday-devi-sri-prasad-kanguva-makers-share-a-new-poster-to-wish-the-composer/articleshow/102349204.cms?from=mdr |archive-date=18 August 2023 |access-date=4 August 2023 |work=[[The Times of India]]}}</ref><ref name="IndiaToday" /> | gross = {{estimation}} {{INR}}106 കോടി }} '''''കങ്കുവ''''' <ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/apr/17/kanguva-is-a-fictional-story-set-in-an-imaginary-world-director-shiva-2566507.html|title='Kanguva is a fictional story set in an imaginary world': Director Shiva|access-date=23 April 2023|last=Vallavan|first=Prashanth|date=17 April 2023|website=[[The New Indian Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230423053633/https://www.newindianexpress.com/entertainment/tamil/2023/apr/17/kanguva-is-a-fictional-story-set-in-an-imaginary-world-director-shiva-2566507.html|archive-date=23 April 2023}}</ref> 2024ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു ഇന്ത്യൻ [[തമിഴ്]] ഭാഷാ [[നാടകം (സിനിമയും ടെലിവിഷനും)|ആക്ഷൻ ഡ്രാമ ചിത്രമാണ്]] {{Efn|Attributed to multiple references:<ref name="genre" /><ref>{{Cite news |date=16 April 2023 |title=Suriya 42 is titled 'Kanguva', will release in 2024; Watch teaser video |work=[[The Economic Times]] |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/suriya-42-is-titled-kanguva-will-release-in-2024-watch-teaser-video/articleshow/99536471.cms |url-status=live |access-date=26 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230428155731/https://economictimes.indiatimes.com/news/new-updates/suriya-42-is-titled-kanguva-will-release-in-2024-watch-teaser-video/articleshow/99536471.cms |archive-date=28 April 2023}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mazumdar |first=Shreyanka |date=15 April 2023 |title=Suriya 42 Is Titled 'Kanguva', Fans Excited As Title Teaser To Be Launched Tomorrow |url=https://www.news18.com/movies/suriya-42-is-titled-kanguva-fans-excited-as-title-teaser-to-be-launched-tomorrow-7557967.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230422120511/https://www.news18.com/movies/suriya-42-is-titled-kanguva-fans-excited-as-title-teaser-to-be-launched-tomorrow-7557967.html |archive-date=22 April 2023 |access-date=26 April 2023 |website=[[News18]]}}</ref><ref>{{Cite web |last=Menon |first=Akhila |date=12 March 2023 |title=Suriya 42 Update: Suriya shoots for the first look and title announcement video of Siva's project |url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/suriya-42-update-suriya-shoots-for-the-first-look-and-title-announcement-video-of-sivas-project-1212259 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230427185702/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/suriya-42-update-suriya-shoots-for-the-first-look-and-title-announcement-video-of-sivas-project-1212259 |archive-date=27 April 2023 |access-date=26 April 2023 |website=[[Pinkvilla]]}}</ref>}} ശിവ സംവിധാനം ചെയ്ത് ആദി നാരായണ എഴുതിയത്. സ്റ്റുഡിയോ ഗ്രീൻ, യുവി ക്രിയേഷൻസ് എന്നിവയുടെ ബാനറിൽ കെ ഇ ജ്ഞാനവേൽ രാജ, വി വംശി കൃഷ്ണ റെഡ്ഡി, പ്രമോദ് ഉപ്പളപതി എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ചിത്രം നിർമ്മിക്കുന്നത്. [[സൂര്യ]] അഞ്ച് വേഷങ്ങളിൽ അഭിനയിക്കുന്ന ചിത്രത്തിൽ [[ദിഷ പതാനി|ദിഷാ പടാനി]] (തമിഴ് അരങ്ങേറ്റത്തിൽ), യോഗി ബാബു, റെഡിൻ കിംഗ്സ്ലി, കോവൈ സരള, ആനന്ദരാജ്, രവി രാഘവേന്ദ്ര, കെ എസ് രവികുമാർ, ബി എസ് അവിനാഷ് എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. 2019 ഏപ്രിലിൽ ''സൂര്യ 39 എന്ന'' പേരിൽ ഈ പ്രോജക്റ്റ് ആദ്യം പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. ഇത് നടന്റെ 39-ാമത്തെ ചിത്രമാണ്. 2021 ജനുവരിയിൽ ഇത് പ്രീ-പ്രൊഡക്ഷൻ ആരംഭിച്ചിരുന്നു. ''[[സൂരറൈ പോട്ര്‌|സൂരരൈ പോട്ര്]]'' (2020) സൂര്യ പുരോഗമിച്ചതിനു ശേഷം നിർമ്മാണം ആരംഭിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ, അണ്ണാ തൈ (2021) ശിവ സംവിധാനം ചെയ്തതോടെ അത് നീണ്ടുപോയി. പിന്നീട് ചിത്രീകരണം മാറ്റിവച്ചു ഒടുവിൽ പ്രൊജക്റ്റ് ഉപേക്ഷിച്ചു. തുടർന്ന്, 2022 ജനുവരിയിൽ ചിത്രം ഇപ്പോഴും പുരോഗമിക്കുകയാണെന്ന് സൂര്യ വെളിപ്പെടുത്തി. ഒരു ഘട്ടത്തിൽ താൻ നിർമ്മിച്ചതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും ചെലവേറിയ ചിത്രമായതിനാൽ ജ്ഞാനവേൽ രാജ ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാണത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നു. പിന്നീട് യുവി ക്രിയേഷൻസ് ഏറ്റെടുക്കാൻ സമ്മതിക്കുകയും രാജ സംയുക്തമായി നിർമ്മിക്കാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു. ആ വർഷം ഓഗസ്റ്റിൽ ''സൂര്യ 42 എന്ന'' താൽക്കാലിക തലക്കെട്ടോടെ ചിത്രം വീണ്ടും പ്രഖ്യാപിച്ചു. കാരണം ഇത് സൂര്യയുടെ 42-ാമത്തെ ചിത്രമായി. പ്രിൻസിപ്പൽ ഫോട്ടോഗ്രഫി ആ മാസം [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിൽ]] ആരംഭിച്ചു. 2023 നവംബറിൽ പൂർത്തിയാകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. [[ഗോവ]], [[കേരളം]], [[കൊടൈക്കനാൽ]] എന്നിവിടങ്ങളിലെ വിവിധ ലൊക്കേഷനുകളിലും ഇത് ചിത്രീകരിച്ചു. 2023 ഏപ്രിലിലാണ് ''കങ്കുവ'' എന്ന പേര് പ്രഖ്യാപിച്ചത്. സംഗീതജ്ഞൻ, ഛായാഗ്രാഹകൻ, എഡിറ്റർ എന്നീ നിലകളിൽ യഥാക്രമം ദേവി ശ്രീ പ്രസാദ്, വെട്രി പളനിസാമി, നിഷാദ് യൂസഫ് എന്നിവരാണ് സാങ്കേതിക സംഘത്തിലുള്ളത്. {{INRConvert|200-250|c}} ബജറ്റിൽ നിർമ്മിച്ചത്&nbsp; ഇന്നുവരെയുള്ള ഏറ്റവും ചെലവേറിയ അഞ്ചാമത്തെ ഇന്ത്യൻ ചിത്രമാണ് ''കങ്കുവ''. സ്റ്റാൻഡേർഡ്, 3D, IMAX ഫോർമാറ്റുകളിൽ 2024 നവംബർ 14-ന് ലോകമെമ്പാടും കങ്കുവ പുറത്തിറങ്ങി . സൂര്യയുടെ പ്രകടനത്തെയും ഛായാഗ്രഹണത്തെയും പ്രശംസിച്ച നിരൂപകരിൽ നിന്ന് ചിത്രത്തിന് മോശം അവലോകനങ്ങൾ ലഭിച്ചു, എന്നാൽ അലസമായ എഴുത്ത്, തിരക്കഥ, എഡിറ്റിംഗ്, ശബ്ദം എന്നിവയെ വിമർശിച്ചു. ==കാസ്റ്റ്== *കങ്ക എന്ന കങ്കുവയായി [[സൂര്യ]] *ബോബി ഡിയോൾ ആയി ഉദിര *[[ദിഷ പതാനി|ദിഷ]] പടാനി *നടരാജൻ സുബ്രഹ്മണ്യം *[[ജഗപതി ബാബു]]<ref>{{Cite web |date=16 August 2023 |title=Kanguva starts shooting a major schedule in Rajahmundry |url=https://www.thehansindia.com/cinema/kanguva-starts-shooting-a-major-schedule-in-rajahmundry-816067 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231003171135/https://www.thehansindia.com/cinema/kanguva-starts-shooting-a-major-schedule-in-rajahmundry-816067 |archive-date=3 October 2023 |access-date=18 September 2023 |website=The Hans India}}</ref> *യോഗി ബാബു *റെഡിൻ കിംഗ്സ്ലി *കോവൈ സരള *ആനന്ദരാജ് *ജി.മാരിമുത്തു *ദീപ വെങ്കട്ട് *രവി രാഘവേന്ദ്ര *കെ.എസ് രവികുമാർ *ബി.എസ് അവിനാഷ് == സംഗീതം == ''മായാവി'' (2005), ''ആറു'' (2005), ''[[സിങ്കം]]'' (2010), ''സിങ്കം II'' (2013), ''വീരം'' (2014) എന്നിവയ്ക്ക് ശേഷം ശിവയ്‌ക്കൊപ്പമുള്ള അഞ്ചാമത്തെ കൂട്ടുകെട്ടിൽ ദേവി ശ്രീ പ്രസാദാണ് ഈ ചിത്രത്തിൻറെ സൗണ്ട് ട്രാക്കും ഫിലിം സ്കോറും ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. ചിത്രത്തിന്റെ സംഗീത അവകാശം സരേഗമയാണ് വാങ്ങിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/suriya42-this-popular-label-bags-the-audio-rights-of-suriyas-pan-indian-film-with-siva/58443ac351839|title=Suriya42: This popular label bags the audio rights of Suriya's next with Siva|access-date=22 April 2023|date=15 April 2023|website=[[OTTplay]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230415073133/https://www.ottplay.com/news/suriya42-this-popular-label-bags-the-audio-rights-of-suriyas-pan-indian-film-with-siva/58443ac351839|archive-date=15 April 2023}}</ref> ==നിർമ്മാണം== വികസനം ശിവയുടെ ''വിശ്വാസം'' (2019) പുറത്തിറങ്ങി രണ്ട് മാസത്തിന് ശേഷം സ്റ്റുഡിയോ ഗ്രീനിന്റെ കെ ഇ ജ്ഞാനവേൽ രാജ നിർമ്മിക്കുന്ന ഒരു ചിത്രത്തിനായി [[സൂര്യ]] ആദ്യത്തേതുമായി സഹകരിക്കുമെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ അവകാശപ്പെട്ടു.<ref>{{Cite web|url=https://onlookersmedia.in/latestnews/suriya-39-director-siva-team-suriya-next/|title=Suriya 39: Director Siva to team up with Suriya next!|access-date=22 April 2023|last=Madhu|first=Vignesh|date=8 March 2019|website=onlookersmedia|archive-url=https://web.archive.org/web/20190719170420/http://onlookersmedia.in/latestnews/suriya-39-director-siva-team-suriya-next/|archive-date=19 July 2019}}</ref> കുറച്ച് മാസങ്ങളായി ഈ പ്രോജക്റ്റ് ചർച്ചയിലായിരുന്നു. ഒരു വർഷത്തിലേറെയായി സ്റ്റുഡിയോ ഗ്രീനിൽ ഒരു സിനിമ ചെയ്യാൻ ശിവ കമ്മിറ്റ് ചെയ്തിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/regional-movies/suriya-director-siva-join-hands-for-first-time-for-suriya-39/story-ezUZdw8CNJcPTt69abfTCL.html|title=Suriya, director Siva join hands for first time for Suriya 39|access-date=22 April 2023|last=Kumar|first=Karthik|date=23 April 2019|website=[[Hindustan Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413012312/https://www.hindustantimes.com/regional-movies/suriya-director-siva-join-hands-for-first-time-for-suriya-39/story-ezUZdw8CNJcPTt69abfTCL.html|archive-date=13 April 2022}}</ref> 2019 ഏപ്രിൽ 22 ന് ''സൂര്യ 39 എന്ന'' താൽക്കാലിക തലക്കെട്ടിൽ ചിത്രം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇത് സൂര്യയുടെ 39-ാമത്തെ ചിത്രമാണ്. സ്റ്റുഡിയോ ഗ്രീനിന്റെ ബാനറിൽ കെ ഇ ജ്ഞാനവേൽ രാജയാണ് ഈ പ്രോജക്റ്റ് നിർമ്മിക്കുന്നതെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു. ''[[സൂരറൈ പോട്ര്‌|സൂരറൈ പോട്ര്]]'' (2020) എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ഷൂട്ടിംഗ് സൂര്യ പൂർത്തിയാക്കിയതിന് ശേഷം ഫ്ലോറുകളിലേക്ക് പോകേണ്ടതായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/suriya-to-team-up-with-viswasam-director-siruthai-siva-for-a-family-entertainer-1508006-2019-04-23|title=Suriya to team up with Viswasam director Siruthai Siva for a family entertainer|access-date=22 April 2023|date=23 April 2019|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220308155608/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/suriya-to-team-up-with-viswasam-director-siruthai-siva-for-a-family-entertainer-1508006-2019-04-23|archive-date=8 March 2022}}</ref> മെയ് മാസത്തിൽ [[നയൻതാര]] സൂര്യയ്‌ക്കൊപ്പം ജോഡിയാകാനുള്ള ചർച്ചകൾ നടന്നിരുന്നു. ശിവയുടെ ''വിശ്വാസം'' പോലെ ഒരു ഗ്രാമത്തിൽ നടക്കുന്ന ഒരു ഫാമിലി ഡ്രാമയായിരിക്കും ഈ ചിത്രമെന്ന് വൃത്തങ്ങൾ അറിയിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/suriya-to-romance-nayanthara-in-siruthai-siva-s-film-1525473-2019-05-15|title=Siruthai Siva's film with Suriya and Nayanthara to be on lines of Ajith's Viswasam|access-date=22 April 2023|date=15 May 2019|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220808200237/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/suriya-to-romance-nayanthara-in-siruthai-siva-s-film-1525473-2019-05-15|archive-date=8 August 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/nayanthara-suriya-siva-film-5730154/|title=Nayanthara cast opposite Suriya in Siva's movie?|access-date=22 April 2023|date=16 May 2019|website=[[The Indian Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190603063501/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/nayanthara-suriya-siva-film-5730154/|archive-date=3 June 2019}}</ref> എന്നിരുന്നാലും ഷൂട്ടിംഗ് ആരംഭിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് [[രജിനികാന്ത്|രജനികാന്തിന്റെ]] 168-ാം ചിത്രം പിന്നീട് ''അന്നത്തെ'' (2021) എന്ന പേരിൽ സംവിധാനം ചെയ്യാനുള്ള അവസരം ശിവയ്ക്ക് ലഭിച്ചു. ശിവയോടൊപ്പമുള്ള തന്റെ ചിത്രം മാറ്റിവയ്ക്കാമോ എന്ന് രജനീകാന്ത് സൂര്യയോട് ചോദിച്ചു അത് രണ്ടാമത്തെയാൾ സമ്മതിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/121019/rajinikanths-next-with-sirutthai-siva-grabbed-by-sun-pictures.html|title=Rajinikanth's next with Sirutthai Siva grabbed by Sun Pictures|access-date=22 April 2023|last=Subramanian|first=Anupama|date=12 October 2019|website=Deccan Chronicle|archive-url=https://web.archive.org/web/20221016175608/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/kollywood/121019/rajinikanths-next-with-sirutthai-siva-grabbed-by-sun-pictures.html|archive-date=16 October 2022}}</ref> രജനികാന്തിനൊപ്പം ശിവ തന്റെ സിനിമയുടെ പ്രമോഷനുകളുടെ തിരക്കിലായതിനാൽ ചിത്രീകരണ തീയതി പിന്നീട് 2021 നവംബറിലേക്ക് മാറ്റി.<ref name="News18">{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/tamil-star-suriya-to-start-filming-for-sivas-next-before-vaadivasal-4228157.html|title=Tamil Star Suriya to Start Filming for Siva's Next Before 'Vaadivasal'|access-date=22 April 2023|date=21 September 2021|website=[[News18]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20211011163109/https://www.news18.com/news/movies/tamil-star-suriya-to-start-filming-for-sivas-next-before-vaadivasal-4228157.html|archive-date=11 October 2021}}</ref> പിന്നീട് ഒരു വികസനവും ഉണ്ടായില്ല. ''സൂര്യ 39'' പിന്നീട് ''[[ജെയ് ഭീം (ചലചിത്രം)|ജയ് ഭീം]]'' (2021) ആയി മാറും.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/suriya-s-jai-bhim-first-look-poster-out-on-his-birthday-actor-to-play-a-lawyer-1831818-2021-07-23|title=Suriya's Jai Bhim first-look poster out, actor to play lawyer in film|access-date=22 April 2023|date=23 July 2021|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210725064059/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/suriya-s-jai-bhim-first-look-poster-out-on-his-birthday-actor-to-play-a-lawyer-1831818-2021-07-23|archive-date=25 July 2021}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/suriya-39-first-look-suriya-plays-a-lawyer-in-jai-bhim-7418953/|title=Jai Bhim first look: Suriya plays a lawyer in his next|access-date=22 April 2023|last=R|first=Manoj Kumar|date=23 July 2021|website=[[The Indian Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210814131915/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/suriya-39-first-look-suriya-plays-a-lawyer-in-jai-bhim-7418953/|archive-date=14 August 2021}}</ref> == പ്രകാശനം == === നാടകീയം === 2024 ന്റെ തുടക്കത്തിൽ 2D, 3D ഫോർമാറ്റുകളിൽ ''കങ്കുവ'' റിലീസ് ചെയ്യാനാണ് പദ്ധതിയിട്ടിരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/suriya-42-gets-a-title-actor-shares-first-intriguing-teaser-with-a-release-date-1216936|title=Suriya 42 gets a title; Actor shares first intriguing teaser with a release date|access-date=22 April 2023|last=Menon|first=Arjun|date=16 April 2023|website=[[Pinkvilla]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230420002504/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/suriya-42-gets-a-title-actor-shares-first-intriguing-teaser-with-a-release-date-1216936|archive-date=20 April 2023}}</ref> തമിഴ് ഉൾപ്പെടെ 10 ഭാഷകളിൽ ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങും.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/suriyas-next-kanguva-siva-disha-patani-film-8558957/|title=Suriya's next titled Kanguva, film to release in 2024 in 10 languages|access-date=22 April 2023|date=16 April 2023|website=[[The Indian Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230422123956/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/suriyas-next-kanguva-siva-disha-patani-film-8558957/|archive-date=22 April 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/suriyas-next-titled-kanguva-film-to-release-in-2024-in-10-languages-101681636781859.html|title=Suriya's next titled Kanguva, film to release in 2024 in 10 languages|access-date=22 April 2023|date=16 April 2023|website=[[Hindustan Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230422165738/https://www.hindustantimes.com/entertainment/tamil-cinema/suriyas-next-titled-kanguva-film-to-release-in-2024-in-10-languages-101681636781859.html|archive-date=22 April 2023}}</ref> === വിതരണം === ഹിന്ദി തിയേറ്റർ വിതരണാവകാശം പെൻ സ്റ്റുഡിയോസ് സ്വന്തമാക്കി. === പ്രീ-റിലീസ് ബിസിനസ്സ് === റിലീസിന് മുമ്പ് ''കങ്കുവ'' {{INRConvert|500|c}} നേടിയതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.&nbsp; അങ്ങനെ നേടുന്ന ആദ്യ തമിഴ് സിനിമ. ചിത്രത്തിന്റെ ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ഡിജിറ്റൽ അവകാശം {{INRConvert|80|c}} രൂപയ്ക്ക് വിറ്റു&nbsp;. [[ഹിന്ദി]] സാറ്റലൈറ്റ്, ഡിജിറ്റൽ, തിയറ്റർ അവകാശങ്ങൾ {{Indian Rupees|100}} കോടി രൂപയ്ക്ക് പെൻ സ്റ്റുഡിയോസിന് വിറ്റു.<ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/suriya-42-exclusive-jayantilal-gada-acquires-hindi-rights-of-the-suriya-disha-patani-film-for-this-amount-1205352|title=Suriya 42 EXCLUSIVE: Jayantilal Gada acquires Hindi rights of the Suriya & Disha Patani film for THIS amount|access-date=22 April 2023|last=Mankad|first=Himesh|date=2 January 2023|website=[[Pinkvilla]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230203012907/https://www.pinkvilla.com/entertainment/exclusives/suriya-42-exclusive-jayantilal-gada-acquires-hindi-rights-of-the-suriya-disha-patani-film-for-this-amount-1205352|archive-date=3 February 2023}}</ref> === ഹോം മീഡിയ === ''കങ്കുവയുടെ'' ദക്ഷിണേന്ത്യൻ ഡിജിറ്റൽ അവകാശം ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോയ്ക്കാണ് ലഭിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/suriyas-kanguva-south-indian-digital-rights-sold-to-amazon-prime-video-for-record-price-of-rs-80-crore-8587988/|title=Suriya's Kanguva's South Indian digital rights sold to Amazon Prime for record price of Rs 80 crore|access-date=3 May 2023|date=2 May 2023|website=[[The Indian Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230506080626/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/suriyas-kanguva-south-indian-digital-rights-sold-to-amazon-prime-video-for-record-price-of-rs-80-crore-8587988/|archive-date=6 May 2023}}</ref> === പ്രീ-പ്രൊഡക്ഷൻ === {{Auto images|image1=Soorya sivakumar.jpg|image2=Siva at Maniyar Kudumbam Audio Launch.jpg|footer=''Kanguva'' is the maiden collaboration of [[Suriya]] with [[Siva (director)|Siva]].|total_width=250|align=right}}2021 ജനുവരിയിൽ ''അന്നത്തെ'' സിനിമയുടെ ചിത്രീകരണം [[കോവിഡ്-19 ആഗോള മഹാമാരി|കോവിഡ്-19 പാൻഡെമിക്]] താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചപ്പോൾ ശിവ ചിത്രത്തിന്റെ പ്രീ-പ്രൊഡക്ഷൻ ജോലികൾ ആരംഭിച്ചിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/siva-to-work-on-suriya-film-as-rajinikanth-starrer-annaatthe-gets-delayed-7155506/|title=Siva to work on Suriya's film as Rajinikanth starrer Annaatthe gets delayed|access-date=2 June 2023|date=21 January 2021|website=[[The Indian Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230602001536/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/siva-to-work-on-suriya-film-as-rajinikanth-starrer-annaatthe-gets-delayed-7155506/|archive-date=2 June 2023}}</ref> ആ സെപ്റ്റംബറിൽ [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] ഇവിപി ഫിലിം സിറ്റിയിൽ സെറ്റുകൾ സ്ഥാപിച്ചു.<ref name="News18"/> 2022 ജനുവരിയിൽ ''വെറൈറ്റിക്ക്'' നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ ശിവയുമൊത്തുള്ള തന്റെ സിനിമ ഇപ്പോഴും നടക്കുന്നുണ്ടെന്ന് സൂര്യ സ്ഥിരീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://variety.com/2022/film/news/suriya-amazon-jai-bhim-oscars-1235161745/|title=India's Suriya Talks Amazon Deal, 'Jai Bhim,' Future Projects (EXCLUSIVE)|access-date=22 April 2023|last=Ramachandran|first=Naman|authorlink=Naman Ramachandran|date=26 January 2022|website=[[Variety (magazine)|Variety]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220306113846/https://variety.com/2022/film/news/suriya-amazon-jai-bhim-oscars-1235161745/|archive-date=6 March 2022}}</ref> ആ മാർച്ചിൽ സംഗീത സംവിധായകനായി ആദ്യം പ്രഖ്യാപിച്ച ഡി. ഇമ്മന് പകരക്കാരനായി [[അനിരുദ്ധ് രവിചന്ദർ]] അല്ലെങ്കിൽ [[രവി ബസ്രൂർ]] എന്നിവരിൽ ഒരാൾ വരുമെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. എന്നിരുന്നാലും നിർമ്മാതാക്കൾ ദേവി ശ്രീ പ്രസാദിനെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. 2022 ജൂലൈയിൽ ''ഇന്ത്യ ഗ്ലിറ്റ്‌സിന്'' നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ [[സൂര്യ അഭിനയിച്ച ചലച്ചിത്രങ്ങൾ|സൂര്യയുടെ കരിയറിലെ]] ഏറ്റവും ചെലവേറിയ ചിത്രമായതിനാൽ താൻ ഈ ചിത്രം നിർമ്മിക്കില്ലെന്ന് നിർമ്മാതാവ് ജ്ഞാനവേൽ രാജ പറഞ്ഞു. യുവി ക്രിയേഷൻസാണ് പദ്ധതി ഏറ്റെടുത്തതെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/suriya-siruthai-siva-movie-update-producer-changed-uv-creations-studio-green-tamil-news-318593|title=Official! Suriya-Siruthai Siva project undergoes a massive change due to high budget|access-date=22 April 2023|date=22 June 2022|website=IndiaGlitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20221002191028/https://www.indiaglitz.com/suriya-siruthai-siva-movie-update-producer-changed-uv-creations-studio-green-tamil-news-318593|archive-date=2 October 2022}}</ref> ഓഗസ്റ്റ് 21-ന് [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിലെ]] അഗരം ഫൗണ്ടേഷനിൽ ആചാരപരമായ പൂജാ ചടങ്ങുകളോടെ ആരംഭിച്ച ചിത്രം സൂര്യയുടെ 42-ാമത്തെ ചിത്രമായതിനാൽ ''സൂര്യ 42'' എന്ന് താൽക്കാലികമായി പേരിട്ടു. ഓഗസ്റ്റ് 24 ന് സ്റ്റുഡിയോ ഗ്രീനും യുവി ക്രിയേഷൻസും ചേർന്ന് ചിത്രം നിർമ്മിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/suriya-officially-announces-commencement-of-suriya-42-posts-picture-with-siva-and-devi-sri-prasad/f3f82e0aa6682|title=Suriya officially announces commencement of Suriya 42; posts picture with Siva and Devi Sri Prasad|access-date=22 April 2023|last=Menon|first=Thinkal|date=24 August 2022|website=[[OTTplay]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221129192318/https://www.ottplay.com/news/suriya-officially-announces-commencement-of-suriya-42-posts-picture-with-siva-and-devi-sri-prasad/f3f82e0aa6682|archive-date=29 November 2022}}</ref> ഛായാഗ്രഹണവും എഡിറ്റിംഗും കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ യഥാക്രമം വെട്രിയെയും റിച്ചാർഡ് കെവിനേയും തിരഞ്ഞെടുത്തു. സ്റ്റണ്ട് കൊറിയോഗ്രാഫറായി സുപ്രീം സുന്ദറിനെ തിരഞ്ഞെടുത്തുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്.<ref name=":)" /> ചിത്രത്തിന്റെ മോഷൻ പോസ്റ്റർ സെപ്റ്റംബർ 9 ന് പുറത്തിറങ്ങി. ഇതൊരു പീരിയഡ് ആക്ഷൻ ചിത്രമാണെന്നും അത് [[ത്രിമാന ചലച്ചിത്രം|3D]] യിൽ പുറത്തിറങ്ങുമെന്നും വെളിപ്പെടുത്തി. കെവിന് പകരം ''[[തല്ലുമാല|തല്ലുമല]]'' (2022) ഫെയിം നിഷാദ് യൂസഫ് എഡിറ്ററായി. 2023 ഏപ്രിൽ 16-ന് ടൈറ്റിൽ അനൗൺസ്‌മെന്റ് ടീസറിലൂടെ ''കങ്കുവ'' എന്ന് ടൈറ്റിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref name="genre">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/suriya-disha-patanis-suriya-42-is-titled-kanguva-film-to-release-in-2024-watch-intense-teaser-2360661-2023-04-16|title=Suriya, Disha Patani's Suriya 42 is titled Kanguva, film to release in 2024. Watch intense teaser|access-date=22 April 2023|last=Cyril|first=Grace|date=16 April 2023|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230416043323/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/suriya-disha-patanis-suriya-42-is-titled-kanguva-film-to-release-in-2024-watch-intense-teaser-2360661-2023-04-16|archive-date=16 April 2023}}</ref> ചിത്രത്തിന്റെ നിർമ്മാതാക്കളുമായി നിരന്തരം ആശയവിനിമയം നടത്തുന്ന [[ജി. ധനജ്ഞയൻ|ജി.ധനഞ്ജയൻ]] ഏപ്രിൽ അവസാനം ''കുമുദത്തിന്'' നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ ചിത്രത്തിന് ഒരു തുടർച്ചയുണ്ടാകുമെന്ന് പറഞ്ഞു. ചിത്രത്തിന്റെ കഥ വളരെ വിപുലമാണെന്നും അത് ചുരുക്കാൻ നിർമ്മാതാക്കൾ തയ്യാറായില്ലെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ശിവയും ജ്ഞാനവേൽ രാജയും ഒരു തുടർച്ച സൃഷ്ടിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു സൂര്യ ഇതിനകം തന്നെ അത് സമ്മതിച്ചു. ചിത്രീകരണം അവസാനിച്ചതിന് ശേഷം തുടർഭാഗം ഒരുക്കുന്ന കാര്യം തീരുമാനിക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/suriyas-kanguva-could-have-a-sequel-suriyas-character-to-have-many-dimensions/afb308e970183|title=Suriya's Kanguva could have a sequel; Suriya's character to have many dimensions|access-date=28 April 2023|date=28 April 2023|website=[[OTTplay]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230428155212/https://www.ottplay.com/news/suriyas-kanguva-could-have-a-sequel-suriyas-character-to-have-many-dimensions/afb308e970183|archive-date=28 April 2023}}</ref> === കാസ്റ്റിംഗ് === [[File:Disha_Patani_snapped_at_Spider_Man_Homecoming_screening.jpg|ലഘുചിത്രം|230x230ബിന്ദു|തമിഴിലെ അരങ്ങേറ്റത്തിൽ നായികയായി [[ദിഷ പതാനി|ദിഷ പടാനിയെ]] തിരഞ്ഞെടുത്തു.]] ചിത്രത്തിൽ 13 വ്യത്യസ്ത ലുക്കിലാണ് സൂര്യ എത്തുന്നത്. നേരത്തെ ''[[അയൻ|അയനിൽ]]'' (2009) പത്ത് വ്യത്യസ്ത ലുക്കുകളിൽ അദ്ദേഹം കണ്ടിരുന്നു. ആ റെക്കോർഡ് ഈ ചിത്രത്തിലൂടെ തകർക്കപ്പെടും. 2022 ജൂലൈ ആദ്യം [[പൂജ ഹെഗ്‌ഡെ|പൂജ ഹെഗ്‌ഡെയെ]] നായികയായി തിരഞ്ഞെടുത്തതായി അഭ്യൂഹമുണ്ടായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/suriya-39-pooja-hegde-to-play-female-lead-in-sivas-directorial-5507839.html|title=Suriya 39: Pooja Hegde To Play Female Lead In Siva's Directorial?|access-date=22 April 2023|date=7 July 2022|website=[[News18]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220709015516/https://www.news18.com/news/movies/suriya-39-pooja-hegde-to-play-female-lead-in-sivas-directorial-5507839.html|archive-date=9 July 2022}}</ref> അത് തെറ്റാണെന്ന് തെളിഞ്ഞു. [[ദിഷ പതാനി|ദിഷ പടാനി]] സൂര്യയ്‌ക്കൊപ്പം ജോടിയായി. അവർ തമിഴിൽ അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ചു. സെപ്തംബർ 9 ന് പടാനിയുടെ ഉൾപ്പെടുത്തൽ ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചു. യോഗി ബാബു, റെഡിൻ കിംഗ്‌സ്‌ലി, കോവൈ സരള, ആനന്ദരാജ് എന്നിവരെ ആഗസ്ത് അവസാനത്തോടെ സപ്പോർട്ടിംഗ് റോളുകൾക്കായി തിരഞ്ഞെടുത്തതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/disha-patani-makes-her-tamil-debut-with-suriya-42-8113181/|title=Disha Patani makes her Tamil debut with Suriya 42|access-date=22 April 2023|date=26 August 2022|website=[[The Indian Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220921234119/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/disha-patani-makes-her-tamil-debut-with-suriya-42-8113181/|archive-date=21 September 2022}}</ref> ആ സെപ്റ്റംബറിൽ രവി രാഘവേന്ദ്ര സിനിമയിലെ തന്റെ പങ്കാളിത്തം വെളിപ്പെടുത്തി. കെ എസ് രവികുമാർ ചിത്രത്തിന്റെ രണ്ടാം ഷെഡ്യൂളിൽ തന്റെ ഭാഗങ്ങൾ ചിത്രീകരിച്ചതിന് ശേഷം ഒക്ടോബറിൽ അഭിനേതാക്കളുടെ ഭാഗമാകുമെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/oct/13/ks-ravikumar-joins-suriya-42-35581.html|title=KS Ravikumar joins Suriya 42|access-date=22 April 2023|date=13 October 2022|website=[[Cinema Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230321000916/https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/oct/13/ks-ravikumar-joins-suriya-42-35581.html|archive-date=21 March 2023}}</ref> ''കെജിഎഫ്'' ഫെയിം ബി എസ് അവിനാഷിനെ 2023 ഏപ്രിൽ അവസാനത്തോടെ തിരഞ്ഞെടുത്തു <ref name="IndiaGlitz">{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/suriya-kanguva-shooting-latest-updates-disha-patani-siruthai-siva-yogi-babu-devi-sri-prasad-vaadivaasal-news-335981|title=Exciting red hot updates on Suriya and Siruthai Siva's 'Kanguva'!|access-date=27 April 2023|date=24 April 2023|website=IndiaGlitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20230427084704/https://www.indiaglitz.com/suriya-kanguva-shooting-latest-updates-disha-patani-siruthai-siva-yogi-babu-devi-sri-prasad-vaadivaasal-news-335981|archive-date=27 April 2023}}</ref> ജൂൺ അവസാനത്തോടെ മാത്രമാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ പങ്കാളിത്തം പ്രഖ്യാപിച്ചത്. === ചിത്രീകരണം === [[File:The_Terekhol_River_and_Querim_Beach,_panoramic_view,_Goa,_India.jpg|ലഘുചിത്രം|ചിത്രത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം [[ഗോവ|ഗോവയിൽ]] ചിത്രീകരിച്ചു.]] ''അന്നത്തെ'' ശിവയുടെ കമ്മിറ്റ്മെന്റിന് ശേഷം 2021 നവംബറിൽ ചിത്രീകരണം ആരംഭിക്കാനാണ് ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നത്. പിന്നീട് ജൂണിൽ ബാലയുടെ ''വണങ്ങാന്റെ'' ഷൂട്ടിംഗ് ഷെഡ്യൂളും ജൂലൈയിൽ [[വെട്രിമാരൻ|വെട്രിമാരന്റെ]] ''വാടിവാസലിന്റെ'' ടെസ്റ്റ് ഷൂട്ടും സൂര്യ പൂർത്തിയാക്കിയതിന് ശേഷം ഇത് 2022 ജൂലൈയിലേക്ക് മാറ്റി. പക്ഷേ അതും നടന്നില്ല. ചിത്രത്തിന്റെ പ്രധാന ഛായാഗ്രഹണം 2022 ഓഗസ്റ്റ് 24 ന് [[ചെന്നൈ|ചെന്നൈയിൽ]] പതിവ് പൂജാ ചടങ്ങുകളോടെ ആദ്യ ഷെഡ്യൂളിൽ ആരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/suriya-begins-42nd-film-with-siruthai-siva-and-devi-sri-prasad-see-pic-1991867-2022-08-24|title=Suriya begins 42nd film with Siruthai Siva and Devi Sri Prasad. See pic|access-date=22 April 2023|last=K|first=Janani|date=24 August 2022|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220829122908/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/suriya-begins-42nd-film-with-siruthai-siva-and-devi-sri-prasad-see-pic-1991867-2022-08-24|archive-date=29 August 2022}}</ref> അവിടെ അഞ്ച് ദിവസം കൊണ്ട് ആദ്യ ഷെഡ്യൂൾ പൂർത്തിയാക്കി. രണ്ടാം ഷെഡ്യൂൾ സെപ്റ്റംബർ 20ന് [[ഗോവ|ഗോവയിൽ]] ആരംഭിച്ചു. അടുത്ത ദിവസം തന്നെ പടാനി സെറ്റിൽ ജോയിൻ ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/disha-patani-begins-shooting-for-suriya-42-in-goa-see-pics-2002939-2022-09-21|title=Disha Patani begins shooting for Suriya 42 in Goa. See pics|access-date=22 April 2023|last=K|first=Janani|date=21 September 2022|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216110754/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/disha-patani-begins-shooting-for-suriya-42-in-goa-see-pics-2002939-2022-09-21|archive-date=16 December 2022}}</ref> ഭൂരിഭാഗം ഭാഗങ്ങളും ചിത്രീകരിച്ച പ്രാന്തപ്രദേശത്ത് ഒരു വലിയ സെറ്റ് സ്ഥാപിച്ചു. 250-ലധികം എക്സ്ട്രാകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന ഒരു സ്റ്റണ്ട് സീക്വൻസും അവിടെ ചിത്രീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/suriya-42-update-massive-set-erected-near-goa-for-second-schedule-disha-patani-to-start-shooting-1191058|title=Suriya 42 Update: Massive set erected near Goa for second schedule; Disha Patani to start shooting|access-date=22 April 2023|date=19 September 2022|website=[[Pinkvilla]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230212084437/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/suriya-42-update-massive-set-erected-near-goa-for-second-schedule-disha-patani-to-start-shooting-1191058|archive-date=12 February 2023}}</ref> ഈ ഷെഡ്യൂളിനിടെ സെറ്റിൽ നിന്നുള്ള ചിത്രങ്ങളും ഫൂട്ടേജുകളും ചോർന്ന് വൈറലാകുകയും ഉത്തരവാദികൾക്കെതിരെ നിയമനടപടി സ്വീകരിക്കുമെന്ന് സ്റ്റുഡിയോ ഗ്രീൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/suriya-42-bts-pics-and-videos-leaked-makers-warn-of-legal-action-2004812-2022-09-26|title=Suriya 42 BTS pics and videos leaked, makers warn of legal action|access-date=22 April 2023|last=K|first=Janani|date=26 September 2022|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221008000833/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/suriya-42-bts-pics-and-videos-leaked-makers-warn-of-legal-action-2004812-2022-09-26|archive-date=8 October 2022}}</ref> രണ്ടാം ഷെഡ്യൂൾ ഒക്ടോബർ 11 ന് പൂർത്തിയായി [[ദീപാവലി]] അക്കൗണ്ടിൽ ടീം രണ്ടാഴ്ചത്തെ ഇടവേള എടുത്തു.<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/disha-patani-and-team-wrap-up-first-schedule-of-suriya-42-in-goa-see-pic-8202608/|title=Disha Patani wraps up first schedule of Suriya 42 in Goa. See pic|access-date=22 April 2023|date=11 October 2022|website=[[The Indian Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221022075358/https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/disha-patani-and-team-wrap-up-first-schedule-of-suriya-42-in-goa-see-pic-8202608/|archive-date=22 October 2022}}</ref> അടുത്തതും മൂന്നാമത്തെയും ഷെഡ്യൂൾ ചെന്നൈയിലും [[പുതുച്ചേരി നഗരം|പോണ്ടിച്ചേരിയിലും]] ദീപാവലിക്ക് ശേഷം ആരംഭിക്കുമെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു. തുടർന്നുള്ള ഷെഡ്യൂൾ [[ശ്രീലങ്ക|ശ്രീലങ്കയിൽ]] 60 ദിവസം ചിത്രീകരിക്കും. രണ്ട് ടൈംലൈനുകളിലായി ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നതും 1000 വർഷത്തെ പിന്നാമ്പുറ കഥയുള്ളതുമായതിനാൽ ഗോവയിലെ രണ്ടാം ഷെഡ്യൂളിൽ ചിത്രീകരിച്ച ഭൂരിഭാഗം ഭാഗങ്ങളും ഇന്നത്തെ ഭാഗങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. അതേസമയം ശ്രീലങ്കൻ ഷെഡ്യൂളിൽ വരുന്നവ കാലഘട്ടത്തിലെ ഭാഗങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/suriya42-suriya-will-fly-off-to-sri-lanka-to-shoot-for-the-upcoming-schedule-1200421|title=Suriya42: Suriya will fly off to Sri Lanka to shoot for the upcoming schedule|access-date=22 April 2023|last=Malhotra|first=Prachi|date=24 November 2022|website=[[Pinkvilla]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230203012837/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/suriya42-suriya-will-fly-off-to-sri-lanka-to-shoot-for-the-upcoming-schedule-1200421|archive-date=3 February 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/nov/24/suriya-42-next-schedule-to-begin-in-sri-lanka-37003.html|title=Suriya 42 next schedule to begin in Sri Lanka?|access-date=22 April 2023|date=24 November 2022|website=[[Cinema Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221207154404/https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/nov/24/suriya-42-next-schedule-to-begin-in-sri-lanka-37003.html|archive-date=7 December 2022}}</ref> അടുത്ത ഷെഡ്യൂളിനായി സിക്സ് പാക്ക് ലുക്കിൽ കളിക്കാൻ സൂര്യ കഠിനമായി പരിശീലിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/suriya-looks-super-fit-as-he-gets-snapped-at-a-gym-in-mumbai-to-sport-a-new-look-in-sivas-film-1202134|title=Suriya looks super fit as he gets snapped at a gym in Mumbai; To sport a new look in Siva's film?|access-date=22 April 2023|last=Menon|first=Akhila|date=5 December 2022|website=[[Pinkvilla]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230129002151/https://www.pinkvilla.com/entertainment/south/suriya-looks-super-fit-as-he-gets-snapped-at-a-gym-in-mumbai-to-sport-a-new-look-in-sivas-film-1202134|archive-date=29 January 2023}}</ref> മൂന്നാം ഷെഡ്യൂൾ ഡിസംബർ 16 ന് ചെന്നൈയിലെ എന്നൂരിൽ ആരംഭിച്ചു. ഈ ഷെഡ്യൂളിൽ പടാനിയും യോഗി ബാബുവും ഉൾപ്പെടുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/suriya-disha-patani-shoot-for-siruthai-sivas-suriya-42-in-chennai-2310000-2022-12-16|title=Suriya, Disha Patani shoot for Siruthai Siva's Suriya 42 in Chennai|access-date=22 April 2023|last=Srinivasan|first=Latha|date=16 December 2022|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221218162411/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/suriya-disha-patani-shoot-for-siruthai-sivas-suriya-42-in-chennai-2310000-2022-12-16|archive-date=18 December 2022}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/movies/suriya-and-nayanthara-start-shooting-for-suriya-42-in-chennai-6632173.html|title=Suriya And Nayanthara Start Shooting For Suriya 42 in Chennai|access-date=22 April 2023|date=16 December 2022|website=[[News18]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221219111241/https://www.news18.com/news/movies/suriya-and-nayanthara-start-shooting-for-suriya-42-in-chennai-6632173.html|archive-date=19 December 2022}}</ref> കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം എന്നൂർ തുറമുഖത്ത് സ്ഥാപിച്ച ഒരു വലിയ സെറ്റിൽ ടീം ആക്ഷൻ സീക്വൻസുകൾ ചിത്രീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഈ ഷെഡ്യൂളിൽ വാടകയ്‌ക്കെടുത്ത സുപ്രീം സുന്ദർ കോറിഗ്രാഫ് ചെയ്‌തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/dec/20/supreme-sundar-joins-suriya-42-37930.html|title=Supreme Sundar joins Suriya 42|access-date=22 April 2023|last=Darshan|first=Navein|date=20 December 2022|website=[[Cinema Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230220213406/https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2022/dec/20/supreme-sundar-joins-suriya-42-37930.html|archive-date=20 February 2023}}</ref> ഇത് ഒരു ചെറിയ ഷെഡ്യൂളായിരുന്നു അത് ഡിസംബർ അവസാനത്തോടെ പൂർത്തിയായി. 2023 ജനുവരിയോടെ 60% ഷൂട്ടിംഗ് പൂർത്തിയായി. 2023 ജനുവരി 4-ന് ചെന്നൈയിലെ ഇവിപി ഫിലിം സിറ്റിയിൽ ചിത്രീകരണം പുനരാരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2023/jan/04/suriya-resumes-shooting-for-suriya-42-38384.html|title=Suriya resumes shooting for Suriya 42?|access-date=22 April 2023|date=4 January 2023|website=[[Cinema Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230126212739/https://www.cinemaexpress.com/tamil/news/2023/jan/04/suriya-resumes-shooting-for-suriya-42-38384.html|archive-date=26 January 2023}}</ref> ജനുവരി അവസാനത്തോടെ ഇത് പൂർത്തിയാക്കി. ഫെബ്രുവരി ആദ്യം ആക്ഷൻ സീക്വൻസുകൾ ചിത്രീകരിക്കുന്നതിനായി നിർമ്മാതാക്കൾ ഒരു വിമാനത്തിന് സമാനമായ ഒരു സെറ്റ് സ്ഥാപിച്ചു. അതിന് കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് സൂര്യയുമായി ഏറ്റുമുട്ടുന്ന 50 ഓളം എക്സ്ട്രാകളുള്ള ഒരു ആക്ഷൻ സീക്വൻസ് ഒരു ജിമ്മിൽ ചിത്രീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/suriya-42-latest-update-airplane-fight-sequence-siruthai-siva-disha-patani-tamil-news-332450|title=Suriya's high altitude stunt sequence in 'Suriya 42' - Mind blowing details|access-date=22 April 2023|date=6 February 2023|website=IndiaGlitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20230206192330/https://www.indiaglitz.com/suriya-42-latest-update-airplane-fight-sequence-siruthai-siva-disha-patani-tamil-news-332450|archive-date=6 February 2023}}</ref> ഫെബ്രുവരി 10 ന് അടുത്ത ഷെഡ്യൂൾ വീണ്ടും ചെന്നൈയിൽ ആരംഭിച്ചു. അന്നു മുതൽ ആക്ഷൻ സീക്വൻസുകളുടെ ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചിരുന്നു. ആക്ഷൻ സീക്വൻസുകളുടെ മികച്ച ഔട്ട്‌പുട്ടിനായി ഛായാഗ്രാഹകൻ വെട്രി അലക്‌സാ സൂപ്പർ 35, അലക്‌സ എൽഎഫ് ക്യാമറ പതിപ്പുകൾ കൊണ്ടുവന്നു. ''ലിയോയ്ക്ക്'' (2023) ശേഷം അലക്‌സാ സൂപ്പർ 35 ക്യാമറ ഉപയോഗിക്കുന്ന രണ്ടാമത്തെ തമിഴ് ചിത്രമാണ് ''കങ്കുവ'' . മാർച്ച് ആദ്യം 200 [[ബോഡിബിൽഡിങ്ങ്|ബോഡി ബിൽഡർമാർക്കൊപ്പം]] ഒരു വലിയ ആക്ഷൻ രംഗത്തിനായി തയ്യാറെടുക്കുന്ന സൂര്യ ഒരു ജിമ്മിൽ തട്ടുന്നത് കണ്ടു. കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം കരൾ രോഗത്തെ തുടർന്ന് തന്റെ സഹോദരൻ [[ബാല (നടൻ)|ബാലയെ]] ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ശിവ ചിത്രീകരണത്തിൽ നിന്ന് ചെറിയ ഇടവേള എടുത്തിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/suriya-42-director-siva-looks-frightened-visiting-brother-bala-suffering-from-liver-related-illness-at-kochi-hospital-see-photo/2e575a02a9528|title=Suriya 42 director Siva looks frightened visiting brother Bala at hospital|access-date=22 April 2023|date=8 March 2023|website=[[OTTplay]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230308095535/https://www.ottplay.com/news/suriya-42-director-siva-looks-frightened-visiting-brother-bala-suffering-from-liver-related-illness-at-kochi-hospital-see-photo/2e575a02a9528|archive-date=8 March 2023}}</ref> ഈ ഷെഡ്യൂൾ പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ശിവയും സൂര്യയും ടൈറ്റിൽ ടീസറിന്റെ ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു. മാർച്ച് 12 ന് ഇത് പൂർത്തിയായി. 10 ദിവസത്തെ ഇടവേളയ്ക്ക് ശേഷം, ഏപ്രിൽ 19 ന് [[കേരളം|കേരളത്തിൽ]] ഒരു ദിവസത്തെ ഷൂട്ടിംഗ് നടന്നു. അടുത്ത ദിവസം, [[കൊടൈക്കനാൽ|കൊടൈക്കനാലിൽ]] വനമേഖലകളിൽ ഒരു പുതിയ ഘട്ടം ആരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.hindutamil.in/news/cinema/tamil-cinema/978526-surya-lead-kanguva-movie-shooting-started-kodaikanal.html|title=கொடைக்கானலில் தொடங்கியது சூர்யாவின் 'கங்குவா' படப்பிடிப்பு|access-date=27 April 2023|date=20 April 2023|website=[[Hindu Tamil Thisai]]|language=ta|archive-url=https://web.archive.org/web/20230427084709/https://www.hindutamil.in/news/cinema/tamil-cinema/978526-surya-lead-kanguva-movie-shooting-started-kodaikanal.html|archive-date=27 April 2023}} </ref> ഇത് ഏകദേശം 20 ദിവസത്തേക്ക് തുടരേണ്ടതായിരുന്നു, പക്ഷേ ടീം മെയ് 7 ന് ഷെഡ്യൂൾ പൂർത്തിയാക്കി.<ref name="IndiaGlitz"/> തുടർന്നുള്ള ഷെഡ്യൂൾ 2023 ജൂൺ 20-ന് ചെന്നൈയിൽ EVP ഫിലിം സിറ്റിയിൽ നിർമ്മിച്ച ഒരു വലിയ സെറ്റിൽ ആരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.moviecrow.com/News/32141/kanguva-suriya-siva-movie-updates-latest|title=Kanguva shooting to go on till November, 2023!|access-date=2023-06-06|date=2023-06-05|website=Movie Crow|archive-url=https://web.archive.org/web/20230606152227/https://www.moviecrow.com/News/32141/kanguva-suriya-siva-movie-updates-latest|archive-date=6 June 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiaglitz.com/kanguva-movie-latest-updates-suriya-siruthai-siva-madhan-karky-disha-patani-tamil-news-337892|title=Popular celebrity who saw few scenes of Suriya's 'Kanguva' raves about making|access-date=2023-06-06|date=2023-06-05|website=IndiaGlitz|archive-url=https://web.archive.org/web/20230606152226/https://www.indiaglitz.com/kanguva-movie-latest-updates-suriya-siruthai-siva-madhan-karky-disha-patani-tamil-news-337892|archive-date=6 June 2023}}</ref> 1500-ലധികം പശ്ചാത്തല കലാകാരന്മാരെ ഉൾപ്പെടുത്തി പ്രേം രക്ഷിത് കൊറിയോഗ്രാഫി ചെയ്ത ഒരു ഗാനം സെറ്റിൽ ചിത്രീകരിച്ചു. മാസാവസാനത്തിന് മുമ്പ് ഷെഡ്യൂൾ പൂർത്തിയാക്കി. അടുത്ത ഘട്ട ചിത്രീകരണത്തിനായി അണിയറപ്രവർത്തകർ വീണ്ടും കൊടൈക്കനാലിലേക്ക് നീങ്ങി.<ref name="budget">{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/suriyas-rs-350-crore-film-kanguva-heads-to-kodaikanal-for-final-schedule-2398436-2023-06-27|title=Suriya's Rs 350 crore-film 'Kanguva' heads to Kodaikanal for final schedule|access-date=2023-07-16|last=Sreenivasan|first=Latha|date=2023-06-27|website=[[India Today]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230716040226/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/suriyas-rs-350-crore-film-kanguva-heads-to-kodaikanal-for-final-schedule-2398436-2023-06-27|archive-date=16 July 2023}}</ref> ഒരു മാസത്തെ ഷെഡ്യൂളിനായി ടീം ചെന്നൈയിലേക്ക് തിരിക്കും അതിനുശേഷം രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ ചില ഭാഗങ്ങൾ [[ബാങ്കോക്ക്|ബാങ്കോക്കിൽ]] ചിത്രീകരിക്കും.<ref name="Kodaikanal" /> പ്രധാന ഫോട്ടോഗ്രാഫി 2023 നവംബറിൽ പൂർത്തിയാകും. === പോസ്റ്റ്-പ്രൊഡക്ഷൻ === 2023 ജൂൺ അവസാനത്തോടെ [[മുംബൈ|മുംബൈയിൽ]] CGI-യുടെ വർക്കുമായി പോസ്റ്റ്-പ്രൊഡക്ഷൻ ആരംഭിച്ചു. ഹരിഹര സുതൻ വിഷ്വൽ എഫക്റ്റ് സൂപ്പർവൈസറായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/suriyas-kanguva-ott-release-to-have-this-huge-advantage/d28c492039821|title=Suriya's Kanguva OTT release to have this huge advantage|access-date=2023-07-04|last=Kumar|first=Manoj|date=2023-06-25|website=[[OTTplay]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230704103558/https://www.ottplay.com/news/suriyas-kanguva-ott-release-to-have-this-huge-advantage/d28c492039821|archive-date=4 July 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.moviecrow.com/News/30969/suriya-42-cast-and-crew-details|title=Suriya 42 Cast and Crew Details|access-date=23 April 2023|date=19 August 2022|website=Moviecrow|archive-url=https://web.archive.org/web/20220926151557/https://www.moviecrow.com/News/30969/suriya-42-cast-and-crew-details|archive-date=26 September 2022}}</ref> ഒരേസമയം പുരോഗമിക്കുന്ന വിപുലമായ വിഷ്വൽ ഇഫക്റ്റുകൾ സിനിമയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നതിനാൽ ഇത് മാസങ്ങളോളം നീണ്ടുനിൽക്കും. ==ബാഹ്യ ലിങ്കുകൾ== * {{Twitter|KanguvaTheMovie|''Kanguva''}} * {{IMDb title|22036406}} ==അവലംബം== <references /> 5wz3xq0l1g85u1eunizz0p0zhqgqfhh 0 602176 4627102 4616335 2026-05-30T23:37:43Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627102 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = കുഞ്ഞമ്മിണീസ് ഹോസ്പിറ്റൽ | image = കുഞ്ഞമ്മിണീസ് ഹോസ്പിറ്റൽ 2023 പോസ്റ്റർ.jpg | caption = പോസ്റ്റർ | director = സനൽ വി. ദേവൻ | writer = {{Plain list| * അഭയകുമാർ കെ. * അനിൽ കുര്യൻ }} | producer = സന്തോഷ് ത്രിവിക്രമൻ | starring = {{Plain list| * [[ഇന്ദ്രജിത്ത് സുകുമാരൻ|ഇന്ദ്രജിത്ത്]] * [[നൈല ഉഷ]] * [[പ്രകാശ് രാജ്]] * [[ബാബുരാജ്]] * [[സരയു മോഹൻ]] }} | cinematography = അജയ് ഡേവിഡ് കാച്ചപ്പിള്ളി | editing = മൻസൂർ മുത്തൂട്ടി | music = [[രഞ്ജിൻ രാജ്]] | studio = വൗ സിനിമാസ് | distributor = വൗ സിനിമാസ് | released = {{Film date|df=yes|2023|08|11|ref1=<ref name=":1" />}} | runtime = 133 മിനിറ്റുകൾ<ref>{{Cite web|url=https://www.bollywoodproduct.com/bollywood-movie/kunjamminis-hospital-2023|title=Kunjamminis Hospital (2023) - Malayalam Movie {{!}} Bollywood Product|access-date=2023-08-11|archive-date=2023-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230811101550/https://www.bollywoodproduct.com/bollywood-movie/kunjamminis-hospital-2023|url-status=dead}}</ref> | country = ഇന്ത്യ | language = മലയാളം | budget = {{Indian Rupee|3.5 കോടി}}<ref>{{Cite web |last=admin |date=2023-08-09 |title=Kunjamminis Hospital Malayalam Movie Box Office Collection, Budget, Hit Or Flop |url=https://www.cinefry.co.in/kunjamminis-hospital-box-office/ |access-date=2023-08-11 |website=Cinefry |language=en-US}}</ref> }} സനൽ വി. ദേവൻ സംവിധാനം ചെയ്ത് അഭയകുമാർ കെ., അനിൽ കുര്യൻ എന്നിവർ രചന നിർവഹിച്ച് 2023-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു [[മലയാളം|മലയാള]] ഹാസ്യ ഫാന്റസി ഹൊറർ ചലച്ചിത്രമാണ് '''''കുഞ്ഞമ്മിണീസ്''''' '''''ഹോസ്പിറ്റൽ'''''.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.mallurelease.com/2022/06/kunjamminis-hospital-movie.html|title=Kunjamminis Hospital {{!}} കുഞ്ഞമ്മിണിസ്സ് ഹോസ്പിറ്റൽ - Mallu Release {{!}} Watch Malayalam Full Movies|access-date=2023-07-26|last=|language=english}}</ref> [[ഇന്ദ്രജിത്ത് (നടൻ)|ഇന്ദ്രജിത്ത് സുകുമാരൻ]], [[നൈല ഉഷ]], [[പ്രകാശ് രാജ്]], [[ബാബുരാജ്]], [[സരയു മോഹൻ]] എന്നിവർ പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു. [[മല്ലിക സുകുമാരൻ]], [[ഹരിശ്രീ അശോകൻ]], [[ശാരി]], [[ബിനു പപ്പു]], ബിജു സോപാനം, [[പ്രശാന്ത് അലക്സാണ്ടർ]] എന്നിവരാണ് മറ്റ് പ്രധാന അഭിനേതാക്കൾ.<ref>{{Cite web|url=https://www.flickonclick.com/kunjamminis-hospital-release-date-2023-cast-plot-teaser-trailer-and-more/|title=Kunjamminis Hospital Release Date 2023, Cast, Plot, Teaser, Trailer and More|access-date=2023-07-26|date=2023-07-24|language=en-US|archive-date=2023-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230726072333/https://www.flickonclick.com/kunjamminis-hospital-release-date-2023-cast-plot-teaser-trailer-and-more/|url-status=dead}}</ref> വൗ സിനിമാസിന്റെ ബാനറിൽ സന്തോഷ് ത്രിവിക്രമനാണ് ചിത്രം നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/entertainment-news/indrajith-movie-kunjamminis-hospital-official-trailer-nrn-ry6uo9|title=അവരെല്ലാം മരിച്ചവരാണോ ? ചിരിപ്പിച്ച് ചിന്തിപ്പിക്കാൻ 'കുഞ്ഞമ്മിണീസ് ഹോസ്പിറ്റൽ'- ട്രെയിലർ|access-date=2023-07-26|last=nithya|website=Asianet News Network Pvt Ltd|language=ml}}</ref> == അഭിനേതാക്കൾ == * [[ഇന്ദ്രജിത്ത് (നടൻ)|ഇന്ദ്രജിത്ത് സുകുമാരൻ]] - ഡോ. ലിയോൺ ഇലഞ്ഞിക്കാരൻ * [[നൈല ഉഷ]] - റിനി ടൈറ്റസ് * [[പ്രകാശ് രാജ്]] - ഡോ. ചാക്കോ * [[ബാബുരാജ്]] - മാള വർക്കി * [[സരയു മോഹൻ]] - സൂസന്ന ജോണി * [[മല്ലിക സുകുമാരൻ]] - റീത്ത ഉതുപ്പ് പാലമറ്റം (അമ്മാമ്മച്ചി) * [[ഹരിശ്രീ അശോകൻ]] - പാപ്പച്ചൻ * [[ബിനു പപ്പു]] - ഫാബി മാഞ്ഞൂരാൻ * ബിജു സോപാനം - ഫാദർ ഐനിക്കൽ ജോയ് * [[പ്രശാന്ത് അലക്സാണ്ടർ]] - രാജൻ കർത്ത * [[ശാരി]] - ഡോ. രശ്മി ബാലൻ * [[ശരത് ഹരിദാസ്|ശരത് ദാസ്]] - ഡോ. സാം ജോസഫ് * [[ജിലു ജോസഫ്]] - എൽസി * ഗംഗ മീര - കത്രീന * അൽത്താഫ് മനാഫ് - സജിമോൻ * ആഷ്വി പ്രജിത്ത് - ആരോഷി * ജെയിംസ് ഏലിയ * സുധീർ പറവൂർ * ഉണ്ണിരാജ് ചെറുവത്തൂർ * ആരാധ്യ ആൻ == നിർമ്മാണം == ഇന്ദ്രജിത്ത്, നൈല ഉഷ, പ്രകാശ് രാജ്, ബാബുരാജ്, സരയു മോഹൻ എന്നിവരെ അവതരിപ്പിക്കുന്ന ചിത്രത്തിന്റെ ഒന്നാം ലുക്ക് പോസ്റ്റർ ജനുവരി 7, 2023 ന് പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{Cite news |date=2023-01-08 |title=Prakash Raj, Indrajith Sukumaran and Nyla Usha to headline 'Kunjammini's Hospital', first look out! |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prakash-raj-indrajith-sukumaran-and-nyla-usha-to-headline-kunjamminis-hospital-first-look-out/articleshow/96833616.cms |access-date=2023-07-26 |issn=0971-8257}}</ref> ജൂലൈ 2, 2023 ന് രണ്ടാം ലുക്ക് പോസ്റ്ററും പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{Cite web |last=admin |date=2023-07-02 |title=Second Look Poster of the Movie Kunjammini's Hospital Released |url=https://indiantalents.in/second-look-poster-of-the-movie-kunjamminis-hospital-released/ |access-date=2023-07-26 |website=Indian Talents |language=en-US}}</ref> == സംഗീതം == [[വിനായക് ശശികുമാർ]], സന്തോഷ് വർമ്മ, [[ബി.കെ. ഹരിനാരായണൻ]] എന്നിവരുടെ വരികൾക്ക് രഞ്ജിൻ രാജ് ആണ് സംഗീതം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.deshabhimani.com/cinema/news-cinema-08-08-2023/1109347|title=കുഞ്ഞമ്മിണീസ് ഹോസ്പിറ്റൽ പ്രൊമോ റിലീസായി|access-date=2023-08-11|language=ml|archive-date=2023-08-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20230811100455/https://www.deshabhimani.com/cinema/news-cinema-08-08-2023/1109347|url-status=dead}}</ref> വിനായക് ശശികുമാർ എഴുതി ആദിത്യ ആർ.കെ. ആലപിച്ച "ഓർമ്മകളെ" എന്ന ആദ്യ ഗാനം {{Date|Jul 3, 2023|DMY}} ന് പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/film/movies-kunjamminis-hospital-movie-song-featuring-mallika-sukumaran-and-indrajith-mm-612017.html|title=ഏറെ നാളുകൾക്കു ശേഷം ഇന്ദ്രജിത്തും മല്ലിക സുകുമാരനും ഒരു ചിത്രത്തിൽ; 'കുഞ്ഞമ്മിണീസ് ഹോസ്പിറ്റൽ' സിനിമയിലെ ഗാനരംഗം|access-date=2023-08-11|date=2023-07-04|language=ml}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{Track listing|headline=ഗാനങ്ങൾ|extra_column=ഗായകർ|title1=ഓർമ്മകളെ|length1=3:46|extra1=ആദിത്യ ആർ.കെ.|title2=ആകാശത്തല്ല|length2=4:06|extra2=[[വിദ്യാധരൻ]], ഇന്ദ്രജിത്ത്, [[ദിവ്യ എസ്. മേനോൻ]]|total_length=11:45|title3=നിലാവ് തുള്ളി|length3=3:53|extra3=നേഹ നായർ, അരവിന്ദ് വേണുഗോപാൽ}} == റിലീസ് == === തീയേറ്റർ === ചിത്രം {{Date|Jul 28, 2023|DMY}} ന് റിലീസ് ചെയ്യാൻ ആയിരുന്നു തീരുമാനം, എന്നാൽ പിന്നീട് റിലീസ് മാറ്റിവയ്ക്കുകയായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/pappachan-olivilaanu-kunjamminis-hospital-postpone-release-dates-heres-when-the-movies-will-hit-theatres/f4af4e8bcc158|title=Here are the new release dates of Pappachan Olivilaanu & Kunjammini’s Hospital|access-date=2023-08-11|website=OTTPlay|language=en}}</ref> {{Date|Aug 11, 2023|DMY}} ന് ചിത്രം തീയേറ്ററുകളിൽ റിലീസ് ചെയ്തു.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.etvbharat.com/malayalam/kerala/entertainment/movie/kunjamminis-hospital-and-jaladhara-pumpset-since-1962-movies-release-this-friday/kerala20230811115242138138809|title=കുഞ്ഞമ്മിണീസ് ഹോസ്‌പിറ്റലും ജലധാര പമ്പ് സെറ്റും തിയേറ്ററുകളിൽ; ഈ വെള്ളിയാഴ്‌ച റിലീസുകൾ..|access-date=2023-08-11|language=ml}}</ref> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{IMDb title|title=കുഞ്ഞമ്മിണീസ് ഹോസ്പിറ്റൽ}} * {{Facebook|id=KunjamminisHospital}} [[വർഗ്ഗം:2023-ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ മലയാളചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] jw889as4ggqikp3904953oe5w7fw4gs 0 605213 4627015 4616145 2026-05-30T12:40:12Z CommonsDelinker 756 "UNNI_BALAKRISHNAN.jpg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Captain-tucker|Captain-tucker]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: Per Metadata. 4627015 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Unni Balakrishnan | image = | native_name = | birth_name = | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1969|09|03}} | birth_place = [[Alappuzha]], [[Kerala]], India | nationality = [[Indian people|Indian]] | alma_mater = | occupation = Journalist | years_active = 1969-Present | spouse = | parents = | website = }} കേരളത്തിലെ മുതിർന്ന മാധ്യമപ്രവർത്തകരിൽ ഒരാളും എഴുത്തുകാരനുമാണ് ഉണ്ണി ബാലകൃഷ്ണൻ.<ref>{{Cite web|url=https://dcbookstore.com/authors/unni-balakrishnan|title=You are being redirected...|access-date=2023-09-17}}</ref> [[ആലപ്പുഴ]]<nowiki/>യിൽ 1969-ൽ ജനനം. 1994-ൽ കലാകൗമുദി ആഴ്ചപ്പതിപ്പിൽ സബ് എഡിറ്ററായി തൊഴിൽജീവിതം ആരംഭിച്ചു. നിരവധി ആനുകാലികങ്ങളിൽ ചെറുകഥകളും സാമൂഹിക - സാഹിത്യ വിഷയങ്ങളിലുള്ള ലേഖനങ്ങളും എഴുതി. 1996-ൽ [[Asianet News|ഏഷ്യാനെറ്റ്‌ ന്യൂസ്‌]] ചാനലിൽ സബ് എഡിറ്ററായി ദൃശ്യമാധ്യമരംഗത്തെത്തി. 2011 വരെ ഏഷ്യാനെറ്റ് ന്യൂസിൽ വിവിധ തസ്തികകളിലായി പ്രവർത്തിച്ചു. 1998 മുതൽ 2010 വരെ പന്ത്രണ്ടു വർഷക്കാലം ഡൽഹിയായിരുന്നു പ്രവർത്തനമേഖല. വാജ്‌പേയി സർക്കാറിന്റെയും ഒന്നാം യുപിഎ സർക്കാറിന്റെയും കാലത്ത് രാജ്യതലസ്ഥാനത്ത് നിന്നുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളിലൂടെ ശ്രദ്ധനേടി. ബുറ്യോ ചീഫ്, റീജിയണൽ എഡിറ്റർ എന്നീ നിലകളിൽ ഉണ്ണി ബാലകൃഷ്ണൻ ദില്ലിയിൽ പ്രവർത്തിച്ചു. കാണ്ഡഹാർ പ്ലെയിൻ ഹൈജാക്ക്, കാർഗിൽ യുദ്ധം, ദില്ലി ബോംബ് സ്‌ഫോടനങ്ങൾ, മുംബൈ ഭീകരാക്രമണം, പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ് തുടങ്ങിയ നിരവധി സുപ്രധാന സംഭവവികാസങ്ങൾ 1998 മുതൽ 2010 വരെ ദില്ലിയിൽ നിന്നും അദ്ദേഹം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. 2002 ൽ അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി വാജ് പേയിയോടൊപ്പം ഇസ്ലാമാബാദ് സന്ദർശിച്ച സംഘത്തിലും ഉണ്ണി ബാലകൃഷ്ണൻ അംഗമായിരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.oneindia.com/news/kerala/unni-balakrishnan-resigns-from-mathrubhumi-news-294629.html|title=One india News}}</ref> 2005 ൽ അന്നത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി മൻമോഹൻ സിങ്ങിനൊപ്പമുള്ള മാധ്യമസംഘത്തിന്റെ ഭാഗമായി അമേരിക്ക സന്ദർശിച്ചു. ഐക്യരാഷ്ട്ര സഭാ സമ്മേളനം, ഇന്ത്യാ - ഫ്രാൻസ് ഉച്ചകോടി എന്നിവയും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. 2012-ൽ [[മാതൃഭൂമി ന്യൂസ്|മാതൃഭൂമി]]<nowiki/>യിൽ ചേരുകയും മാതൃഭൂമി ന്യൂസ് ചാനലിന്റെ പത്രാധിപ സ്ഥാനത്ത് പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്തു. 2021 വരെ [[Mathrubhumi News|മാതൃഭൂമി ന്യൂസ്]] 'ചീഫ് ഓഫ് ന്യൂസ്' ആയിരുന്നു. ശേഷം [[റിപ്പോർട്ടർ (ടെലിവിഷൻ ചാനൽ)|റിപ്പോട്ടർ ടി വി]] ഡിജിറ്റൽ ഹെഡ് ആയി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ഇപ്പോൾ വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം വീണ്ടും [[Asianet News|ഏഷ്യാനെറ്റ്‌ ന്യൂസ്‌]] ചാനലിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. മികച്ച അഭിമുഖകാരനുള്ള 2014-ലെ സംസ്ഥാന ടെലിവിഷൻ അവാർഡ്, 2016-ലെ സംസ്ഥാന മാധ്യമ അവാർഡ് എന്നിവയടക്കം ഒട്ടേറെ പുരസ്‌കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref>{{Cite web|url=https://archives.mathrubhumi.com/news/kerala/state-media-awards-for-unni-balakrishnan-and-sharath-ambattuka-1.2651483|title=ഉണ്ണി ബാലകൃഷ്ണനും ശരത് അമ്പാട്ടുകാവിനും സംസ്ഥാന മാധ്യമ പുരസ്‌കാരം|access-date=2023-09-17|date=2018-03-06|language=en}}</ref> 2024 ലെ ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ഉണ്ണി ബാലകൃഷ്ണൻ വളരെ കൃത്യമായി മുൻകൂട്ടി പ്രവചിച്ചത് ഏറെ ശ്രദ്ധയാകർഷിച്ചിരുന്നു. മാധ്യമപ്രവർത്തകനും വാർത്താ അവതാരകനുമായ [[വേണു ബാലകൃഷ്ണൻ]] സഹോദരനാണ്. === പുസ്തകങ്ങൾ === * പ്രായമാകുന്നില്ല ഞാൻ - വൈജ്ഞാനിക ഗ്രന്ഥം - ഡിസി ബുക്‌സ്.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/kerala/benyamin-released-47-books-on-the-sidelines-of-dc-books-47th-anniversary-1celebrations-km-434471.html|title=47 എഴുത്തുകാരുടെ പുസ്തകങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് പ്രകാശനം ചെയ്ത് ബെന്യാമിൻ|access-date=2023-09-17|date=2021-08-30|language=ml}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * മരങ്ങളായ് നിന്നതും - നോവൽ - ഒലിവ് ബുക്‌സ്<ref>{{Cite web|url=https://www.reporterlive.com/in-depth/art-and-literature/2024/07/06/unni-balakrishnans-first-novel-is-released-today|title='മരങ്ങളായ് നിന്നതും'; ഉണ്ണി ബാലകൃഷ്ണൻ്റെ ആദ്യ നോവലിൻ്റെ പ്രകാശനം ഇന്ന്|access-date=2024-11-27|last=News|first=Reporter|language=ml}}</ref> * നമ്മുടെ തലപ്പാവ് - വൈജ്ഞാനിക ഗ്രന്ഥം - ഡിസി ബുക്‌സ്<ref>{{Cite web|url=https://www.dcbooks.com/nammude-thalappavu-by-unni-balakrishnan.html|title=പരിണാമം എന്തുകൊണ്ട് മനുഷ്യനിൽ അവസാനിച്ചു?|access-date=2024-11-27|last=www.dcbooks.com|date=2024-11-23|language=en-gb}}</ref> * കഥകൾ: ഉണ്ണി ബാലകൃഷ്ണൻ - കഥാസമാഹാരം - മനോരമ ബുക്‌സ്<ref>{{Cite web|url=https://www.reporterlive.com/topnews/kerala/2024/11/03/a-collection-of-stories-written-by-unni-balakrishnan-was-released|title=ഉണ്ണി ബാലകൃഷ്ണൻ എഴുതിയ കഥകളുടെ സമാഹാരം പ്രകാശനം ചെയ്തു|access-date=2024-11-27|last=News|first=Reporter|language=ml}}</ref> == അവലംബം == <references /> [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ പത്രപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം പത്രപ്രവർത്തകർ]] jncke5zuq1q45iijvdluv9gb1czz4rf 2 608077 4627016 4620027 2026-05-30T13:09:33Z Ziv 187107 ([[c:GR|GR]]) [[File:Amruta khanvilkar in 2022.jpg]] → [[File:Amruta Khanvilkar snapped at Andheri (2).jpg]] → Copyvio replacement by Commons Administrator: Any wrong year information or image descriptions may needs to be adjusted. Feel also free to choose a other image. ([[c:c:GR]]) 4627016 wikitext text/x-wiki {{Wikidata list |sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE { ?item wdt:P106 ?occ . VALUES ?occ { wd:Q33999 # actor } ?item wdt:P27 wd:Q668 . # country of citizenship: India ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . # gender: female ?item wdt:P31 wd:Q5 . # human OPTIONAL {?item wikibase:sitelinks ?linkcount .} # count of sitelinks FILTER NOT EXISTS { ?wfr schema:about ?item . ?wfr schema:isPartOf <https://ml.wikipedia.org/>.} } limit 5000 |wdq= |sort=P569 |columns=number:#,label:name,P18,description,P27,P569,P570,P19,P20,item,?linkcount:sitelinks |thumb=50 |min_section=2 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! name ! P18 ! description ! പൗരത്വം ! P569 ! മരിച്ച തീയതി ! ജന്മസ്ഥലം ! P20 ! item ! sitelinks |- | style='text-align:right'| 1 | ''[[:d:Q25547|Q25547]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-23 | | [[കോയമ്പത്തൂർ]] | | [[:d:Q25547|Q25547]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2 | | | | | | | | | [[:d:Q68090|Q68090]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3 | ''[[:d:Q68094|Q68094]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[തിരുക്കടായ്യർ]] | | [[:d:Q68094|Q68094]] | 9 |- | style='text-align:right'| 4 | | | | | | | | | [[:d:Q79845|Q79845]] | 12 |- | style='text-align:right'| 5 | | | | | | | | | [[:d:Q140660|Q140660]] | 8 |- | style='text-align:right'| 6 | | | | | | | | | [[:d:Q146724|Q146724]] | 31 |- | style='text-align:right'| 7 | | | | | | | | | [[:d:Q151505|Q151505]] | 9 |- | style='text-align:right'| 8 | | | | | | | | | [[:d:Q157901|Q157901]] | 20 |- | style='text-align:right'| 9 | | | | | | | | | [[:d:Q227513|Q227513]] | 25 |- | style='text-align:right'| 10 | | | | | | | | | [[:d:Q242508|Q242508]] | 41 |- | style='text-align:right'| 11 | | | | | | | | | [[:d:Q245862|Q245862]] | 19 |- | style='text-align:right'| 12 | | | | | | | | | [[:d:Q402203|Q402203]] | 16 |- | style='text-align:right'| 13 | | | | | | | | | [[:d:Q432731|Q432731]] | 24 |- | style='text-align:right'| 14 | ''[[:d:Q434399|Q434399]]'' | [[പ്രമാണം:Asha Puthli 01.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1945-02-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q434399|Q434399]] | 8 |- | style='text-align:right'| 15 | ''[[:d:Q441799|Q441799]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-10-04 | 2012-04-19 | [[ഡെറാഡൂൺ]] | [[ഗോരഖ്പൂർ]] | [[:d:Q441799|Q441799]] | 13 |- | style='text-align:right'| 16 | | | | | | | | | [[:d:Q443958|Q443958]] | 10 |- | style='text-align:right'| 17 | | | | | | | | | [[:d:Q464873|Q464873]] | 22 |- | style='text-align:right'| 18 | ''[[:d:Q464950|Q464950]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1932-12-05 | 2006-02-09 | [[ബാഗ്ദാദ്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q464950|Q464950]] | 22 |- | style='text-align:right'| 19 | ''[[:d:Q465981|Q465981]]'' | [[പ്രമാണം:Karen David by Gage Skidmore.jpg|center|50px]] | ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാനഡ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1979-04-15 | | [[ഷില്ലോങ്ങ്]] | | [[:d:Q465981|Q465981]] | 21 |- | style='text-align:right'| 20 | ''[[:d:Q467074|Q467074]]'' | [[പ്രമാണം:Gayatri Joshi in 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-03-20 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q467074|Q467074]] | 23 |- | style='text-align:right'| 21 | ''[[:d:Q467416|Q467416]]'' | [[പ്രമാണം:Shweta Tiwari 2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-10-04 | | [[Pratapgarh, Uttar Pradesh]] | | [[:d:Q467416|Q467416]] | 27 |- | style='text-align:right'| 22 | | | | | | | | | [[:d:Q469215|Q469215]] | 28 |- | style='text-align:right'| 23 | | | | | | | | | [[:d:Q487198|Q487198]] | 26 |- | style='text-align:right'| 24 | ''[[:d:Q491459|Q491459]]'' | [[പ്രമാണം:Chetana Das.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1954-11-04 | | [[ഷില്ലോങ്ങ്]] | | [[:d:Q491459|Q491459]] | 10 |- | style='text-align:right'| 25 | | | | | | | | | [[:d:Q496683|Q496683]] | 8 |- | style='text-align:right'| 26 | ''[[:d:Q510101|Q510101]]'' | [[പ്രമാണം:Seeta Devi as Gopa in Prem Sanyas (The Light of Asia) 1925.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1912 | 1983 | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | [[ഇന്ത്യ]] | [[:d:Q510101|Q510101]] | 12 |- | style='text-align:right'| 27 | | | | | | | | | [[:d:Q519392|Q519392]] | 8 |- | style='text-align:right'| 28 | ''[[:d:Q523103|Q523103]]'' | [[പ്രമാണം:Bina Rai.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931-06-04<br/>1931-07-13 | 2009-12-06 | [[ലാഹോർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q523103|Q523103]] | 21 |- | style='text-align:right'| 29 | | | | | | | | | [[:d:Q539858|Q539858]] | 15 |- | style='text-align:right'| 30 | ''[[:d:Q539885|Q539885]]'' | [[പ്രമാണം:S. Varalakshmi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1925-08-13 | 2009-09-22 | [[Jaggampeta]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q539885|Q539885]] | 11 |- | style='text-align:right'| 31 | | | | | | | | | [[:d:Q540297|Q540297]] | 22 |- | style='text-align:right'| 32 | | | | | | | | | [[:d:Q540483|Q540483]] | 15 |- | style='text-align:right'| 33 | ''[[:d:Q540496|Q540496]]'' | [[പ്രമാണം:GVaralakshmi1951.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926-09-27 | 2006-11-26<br/>2006-11-25 | [[ഓങ്‌ഗോൾ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q540496|Q540496]] | 9 |- | style='text-align:right'| 34 | ''[[:d:Q541513|Q541513]]'' | [[പ്രമാണം:SimiGarewal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1947-10-17 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q541513|Q541513]] | 28 |- | style='text-align:right'| 35 | ''[[:d:Q705446|Q705446]]'' | [[പ്രമാണം:Subhashree Ganguly on her wedding day.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-03<br/>1990-11-03 | | [[Bardhaman]] | | [[:d:Q705446|Q705446]] | 7 |- | style='text-align:right'| 36 | | | | | | | | | [[:d:Q764803|Q764803]] | 23 |- | style='text-align:right'| 37 | ''[[:d:Q793987|Q793987]]'' | [[പ്രമാണം:Payel Sarkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-02-10<br/>1978-02-10 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q793987|Q793987]] | 11 |- | style='text-align:right'| 38 | ''[[:d:Q863662|Q863662]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-12-19 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q863662|Q863662]] | 4 |- | style='text-align:right'| 39 | ''[[:d:Q863745|Q863745]]'' | [[പ്രമാണം:Neha Sharma grace the Mamma Mia Pink Carpet at Jio World Centre BKC Bandra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-21 | | [[Bhagalpur]] | | [[:d:Q863745|Q863745]] | 39 |- | style='text-align:right'| 40 | | | | | | | | | [[:d:Q863846|Q863846]] | 17 |- | style='text-align:right'| 41 | | | | | | | | | [[:d:Q893134|Q893134]] | 5 |- | style='text-align:right'| 42 | | | | | | | | | [[:d:Q1088653|Q1088653]] | 9 |- | style='text-align:right'| 43 | | | | | | | | | [[:d:Q1249473|Q1249473]] | 19 |- | style='text-align:right'| 44 | | | | | | | | | [[:d:Q1372499|Q1372499]] | 6 |- | style='text-align:right'| 45 | | | | | | | | | [[:d:Q1396281|Q1396281]] | 17 |- | style='text-align:right'| 46 | | | | | | | | | [[:d:Q1407499|Q1407499]] | 28 |- | style='text-align:right'| 47 | ''[[:d:Q1628810|Q1628810]]'' | [[പ്രമാണം:Lillete dubey.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1961-05-13<br/>1953-09-07 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q1628810|Q1628810]] | 23 |- | style='text-align:right'| 48 | | | | | | | | | [[:d:Q1891017|Q1891017]] | 1 |- | style='text-align:right'| 49 | ''[[:d:Q1976975|Q1976975]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-03-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q1976975|Q1976975]] | 10 |- | style='text-align:right'| 50 | ''[[:d:Q1995585|Q1995585]]'' | [[പ്രമാണം:Puja Gupta graces Onitsuka Tiger launch party in Mumbai (02).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-30 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q1995585|Q1995585]] | 24 |- | style='text-align:right'| 51 | ''[[:d:Q2003575|Q2003575]]'' | [[പ്രമാണം:Pratyusha Banerjee at her birthday bash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-08-10 | 2016-04-01 | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q2003575|Q2003575]] | 26 |- | style='text-align:right'| 52 | ''[[:d:Q2003605|Q2003605]]'' | [[പ്രമാണം:Sriti Jha zt Zee-Rishtey-Awards 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-26 | | [[Begusarai]] | | [[:d:Q2003605|Q2003605]] | 33 |- | style='text-align:right'| 53 | ''[[:d:Q2003652|Q2003652]]'' | [[പ്രമാണം:Avika Gor at the special screening of Incredibles 2 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-06-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2003652|Q2003652]] | 25 |- | style='text-align:right'| 54 | | | | | | | | | [[:d:Q2003696|Q2003696]] | 1 |- | style='text-align:right'| 55 | ''[[:d:Q2003726|Q2003726]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q2003726|Q2003726]] | 0 |- | style='text-align:right'| 56 | | | | | | | | | [[:d:Q2003885|Q2003885]] | 14 |- | style='text-align:right'| 57 | ''[[:d:Q2003940|Q2003940]]'' | [[പ്രമാണം:Sakshi Tanwar graces the Ganesha puja at Ekta Kapoor’s house (05) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-01-12 | | [[Alwar]] | | [[:d:Q2003940|Q2003940]] | 26 |- | style='text-align:right'| 58 | | | | | | | | | [[:d:Q2004042|Q2004042]] | 6 |- | style='text-align:right'| 59 | | | | | | | | | [[:d:Q2004106|Q2004106]] | 10 |- | style='text-align:right'| 60 | | | | | | | | | [[:d:Q2040478|Q2040478]] | 15 |- | style='text-align:right'| 61 | | | | | | | | | [[:d:Q2050167|Q2050167]] | 7 |- | style='text-align:right'| 62 | | | | | | | | | [[:d:Q2190753|Q2190753]] | 9 |- | style='text-align:right'| 63 | | | | | | | | | [[:d:Q2220177|Q2220177]] | 18 |- | style='text-align:right'| 64 | | | | | | | | | [[:d:Q2433720|Q2433720]] | 16 |- | style='text-align:right'| 65 | ''[[:d:Q2514244|Q2514244]]'' | [[പ്രമാണം:Tina Desai in 2012 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-24 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q2514244|Q2514244]] | 28 |- | style='text-align:right'| 66 | ''[[:d:Q2556603|Q2556603]]'' | [[പ്രമാണം:Madhur Jaffrey crop.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | 1933-08-13 | | [[Civil Lines]]<br/>[[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q2556603|Q2556603]] | 27 |- | style='text-align:right'| 67 | ''[[:d:Q2681568|Q2681568]]'' | [[പ്രമാണം:Zerifa Wahid.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q2681568|Q2681568]] | 11 |- | style='text-align:right'| 68 | | | | | | | | | [[:d:Q2721485|Q2721485]] | 28 |- | style='text-align:right'| 69 | ''[[:d:Q2721495|Q2721495]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-07 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q2721495|Q2721495]] | 14 |- | style='text-align:right'| 70 | | | | | | | | | [[:d:Q2721590|Q2721590]] | 17 |- | style='text-align:right'| 71 | | | | | | | | | [[:d:Q2727349|Q2727349]] | 1 |- | style='text-align:right'| 72 | | | | | | | | | [[:d:Q2763244|Q2763244]] | 28 |- | style='text-align:right'| 73 | | | | | | | | | [[:d:Q2776357|Q2776357]] | 1 |- | style='text-align:right'| 74 | | | | | | | | | [[:d:Q2917149|Q2917149]] | 7 |- | style='text-align:right'| 75 | ''[[:d:Q3046959|Q3046959]]'' | [[പ്രമാണം:Zareen Khan at the pink carpet of Bollywood Hungama OTT India Fest 2023 award ceremony (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-05-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3046959|Q3046959]] | 38 |- | style='text-align:right'| 76 | ''[[:d:Q3192675|Q3192675]]'' | [[പ്രമാണം:Kanishtha GQ Fashion.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3192675|Q3192675]] | 10 |- | style='text-align:right'| 77 | ''[[:d:Q3202714|Q3202714]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1934-05-15 | 2013-01-04 | [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]] | [[പുരി]] | [[:d:Q3202714|Q3202714]] | 9 |- | style='text-align:right'| 78 | | | | | | | | | [[:d:Q3349745|Q3349745]] | 9 |- | style='text-align:right'| 79 | | | | | | | | | [[:d:Q3374204|Q3374204]] | 12 |- | style='text-align:right'| 80 | ''[[:d:Q3381455|Q3381455]]'' | [[പ്രമാണം:Shivshakti Sachdev grace Raakesh Paswan's party for his show Afsar Bitiya (01).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-21 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q3381455|Q3381455]] | 9 |- | style='text-align:right'| 81 | ''[[:d:Q3514905|Q3514905]]'' | [[പ്രമാണം:Archita2.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-29 | | [[റൂർക്കേല]] | | [[:d:Q3514905|Q3514905]] | 14 |- | style='text-align:right'| 82 | | | | | | | | | [[:d:Q3515360|Q3515360]] | 6 |- | style='text-align:right'| 83 | | | | | | | | | [[:d:Q3522229|Q3522229]] | 5 |- | style='text-align:right'| 84 | ''[[:d:Q3523662|Q3523662]]'' | [[പ്രമാണം:S Janaki .jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1931-12-12 | | [[രാജമന്ദ്രി]] | | [[:d:Q3523662|Q3523662]] | 13 |- | style='text-align:right'| 85 | | | | | | | | | [[:d:Q3523690|Q3523690]] | 14 |- | style='text-align:right'| 86 | | | | | | | | | [[:d:Q3523912|Q3523912]] | 18 |- | style='text-align:right'| 87 | | | | | | | | | [[:d:Q3530637|Q3530637]] | 10 |- | style='text-align:right'| 88 | | | | | | | | | [[:d:Q3531155|Q3531155]] | 22 |- | style='text-align:right'| 89 | | | | | | | | | [[:d:Q3531872|Q3531872]] | 7 |- | style='text-align:right'| 90 | | | | | | | | | [[:d:Q3531931|Q3531931]] | 10 |- | style='text-align:right'| 91 | ''[[:d:Q3533050|Q3533050]]'' | [[പ്രമാണം:Singer harini pic.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-04-30 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q3533050|Q3533050]] | 8 |- | style='text-align:right'| 92 | | | | | | | | | [[:d:Q3535247|Q3535247]] | 21 |- | style='text-align:right'| 93 | | | | | | | | | [[:d:Q3615051|Q3615051]] | 18 |- | style='text-align:right'| 94 | | | | | | | | | [[:d:Q3624766|Q3624766]] | 12 |- | style='text-align:right'| 95 | | | | | | | | | [[:d:Q3630378|Q3630378]] | 14 |- | style='text-align:right'| 96 | | | | | | | | | [[:d:Q3630933|Q3630933]] | 9 |- | style='text-align:right'| 97 | | | | | | | | | [[:d:Q3632513|Q3632513]] | 19 |- | style='text-align:right'| 98 | | | | | | | | | [[:d:Q3632633|Q3632633]] | 11 |- | style='text-align:right'| 99 | ''[[:d:Q3632820|Q3632820]]'' | [[പ്രമാണം:Smita jayekar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Girgaon]] | | [[:d:Q3632820|Q3632820]] | 14 |- | style='text-align:right'| 100 | ''[[:d:Q3632832|Q3632832]]'' | [[പ്രമാണം:SushmaSeth.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1936-06-20 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q3632832|Q3632832]] | 21 |- | style='text-align:right'| 101 | | | | | | | | | [[:d:Q3633715|Q3633715]] | 14 |- | style='text-align:right'| 102 | ''[[:d:Q3633989|Q3633989]]'' | [[പ്രമാണം:Anita Hassanandani Reddy snapped promoting the film Bareilly Ki Barfi (02) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-14<br/>1980-04-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3633989|Q3633989]] | 25 |- | style='text-align:right'| 103 | ''[[:d:Q3634967|Q3634967]]'' | [[പ്രമാണം:Kitu Gidwani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-10-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3634967|Q3634967]] | 19 |- | style='text-align:right'| 104 | | | | | | | | | [[:d:Q3652147|Q3652147]] | 14 |- | style='text-align:right'| 105 | | | | | | | | | [[:d:Q3764125|Q3764125]] | 9 |- | style='text-align:right'| 106 | ''[[:d:Q3765218|Q3765218]]'' | [[പ്രമാണം:YogeetaBali.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1952-12-29 | | | | [[:d:Q3765218|Q3765218]] | 15 |- | style='text-align:right'| 107 | | | | | | | | | [[:d:Q3765263|Q3765263]] | 18 |- | style='text-align:right'| 108 | | | | | | | | | [[:d:Q3785692|Q3785692]] | 19 |- | style='text-align:right'| 109 | ''[[:d:Q3816132|Q3816132]]'' | [[പ്രമാണം:Koel Purie.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-11-25 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q3816132|Q3816132]] | 15 |- | style='text-align:right'| 110 | | | | | | | | | [[:d:Q3870701|Q3870701]] | 7 |- | style='text-align:right'| 111 | ''[[:d:Q3874276|Q3874276]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-31 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q3874276|Q3874276]] | 12 |- | style='text-align:right'| 112 | | | | | | | | | [[:d:Q3908346|Q3908346]] | 17 |- | style='text-align:right'| 113 | | | | | | | | | [[:d:Q3912060|Q3912060]] | 2 |- | style='text-align:right'| 114 | ''[[:d:Q3922203|Q3922203]]'' | [[പ്രമാണം:Priyadarshini Pradhan..jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q3922203|Q3922203]] | 2 |- | style='text-align:right'| 115 | ''[[:d:Q3959831|Q3959831]]'' | [[പ്രമാണം:Shruti sharma forest success.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q3959831|Q3959831]] | 12 |- | style='text-align:right'| 116 | ''[[:d:Q4100804|Q4100804]]'' | [[പ്രമാണം:Shweta Bhardwaj provogue.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4100804|Q4100804]] | 16 |- | style='text-align:right'| 117 | | | | | | | | | [[:d:Q4144488|Q4144488]] | 31 |- | style='text-align:right'| 118 | ''[[:d:Q4160503|Q4160503]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-07-29 | 2012-01-27 | [[അജ്മീർ]] | [[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റ്‌]] | [[:d:Q4160503|Q4160503]] | 7 |- | style='text-align:right'| 119 | | | | | | | | | [[:d:Q4277747|Q4277747]] | 12 |- | style='text-align:right'| 120 | | | | | | | | | [[:d:Q4279645|Q4279645]] | 14 |- | style='text-align:right'| 121 | | | | | | | | | [[:d:Q4319578|Q4319578]] | 9 |- | style='text-align:right'| 122 | | | | | | | | | [[:d:Q4385004|Q4385004]] | 5 |- | style='text-align:right'| 123 | | | | | | | | | [[:d:Q4507798|Q4507798]] | 4 |- | style='text-align:right'| 124 | | | | | | | | | [[:d:Q4540513|Q4540513]] | 4 |- | style='text-align:right'| 125 | ''[[:d:Q4661550|Q4661550]]'' | [[പ്രമാണം:Aanchal kumar chivas bash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-10-24 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q4661550|Q4661550]] | 15 |- | style='text-align:right'| 126 | ''[[:d:Q4661551|Q4661551]]'' | [[പ്രമാണം:Aanchal Munjal - Ghayal Once Again.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-05-13 | | [[Hisar]] | | [[:d:Q4661551|Q4661551]] | 11 |- | style='text-align:right'| 127 | ''[[:d:Q4661683|Q4661683]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1954 | | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q4661683|Q4661683]] | 14 |- | style='text-align:right'| 128 | | | | | | | | | [[:d:Q4662641|Q4662641]] | 10 |- | style='text-align:right'| 129 | | | | | | | | | [[:d:Q4662645|Q4662645]] | 25 |- | style='text-align:right'| 130 | | | | | | | | | [[:d:Q4662702|Q4662702]] | 1 |- | style='text-align:right'| 131 | ''[[:d:Q4662719|Q4662719]]'' | [[പ്രമാണം:Aashka Goradia at the Launch of Santosh Sawant's 'Smiling Soul' (4).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-27 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q4662719|Q4662719]] | 16 |- | style='text-align:right'| 132 | | | | | | | | | [[:d:Q4662727|Q4662727]] | 7 |- | style='text-align:right'| 133 | | | | | | | | | [[:d:Q4667441|Q4667441]] | 8 |- | style='text-align:right'| 134 | | | | | | | | | [[:d:Q4667443|Q4667443]] | 10 |- | style='text-align:right'| 135 | | | | | | | | | [[:d:Q4667687|Q4667687]] | 6 |- | style='text-align:right'| 136 | | | | | | | | | [[:d:Q4667902|Q4667902]] | 5 |- | style='text-align:right'| 137 | | | | | | | | | [[:d:Q4667981|Q4667981]] | 9 |- | style='text-align:right'| 138 | ''[[:d:Q4673430|Q4673430]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1920-05-03 | 2012-04-30<br/>2012-04-29 | [[പെഷവാർ]] | [[പൂണെ]] | [[:d:Q4673430|Q4673430]] | 16 |- | style='text-align:right'| 139 | | | | | | | | | [[:d:Q4673791|Q4673791]] | 13 |- | style='text-align:right'| 140 | | | | | | | | | [[:d:Q4681309|Q4681309]] | 14 |- | style='text-align:right'| 141 | | | | | | | | | [[:d:Q4683040|Q4683040]] | 13 |- | style='text-align:right'| 142 | | | | | | | | | [[:d:Q4683044|Q4683044]] | 22 |- | style='text-align:right'| 143 | ''[[:d:Q4686401|Q4686401]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Adoni]] | | [[:d:Q4686401|Q4686401]] | 7 |- | style='text-align:right'| 144 | | | | | | | | | [[:d:Q4694945|Q4694945]] | 5 |- | style='text-align:right'| 145 | ''[[:d:Q4696338|Q4696338]]'' | [[പ്രമാണം:Ahsaas Channa Attend Iwmbuzz Digital Awards 2022.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-08-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4696338|Q4696338]] | 18 |- | style='text-align:right'| 146 | ''[[:d:Q4696779|Q4696779]]'' | [[പ്രമാണം:Joymoti film screenshot.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1915-06-27 | 2002-12-17 | [[Golaghat]] | | [[:d:Q4696779|Q4696779]] | 7 |- | style='text-align:right'| 147 | | | | | | | | | [[:d:Q4697419|Q4697419]] | 18 |- | style='text-align:right'| 148 | | | | | | | | | [[:d:Q4699184|Q4699184]] | 13 |- | style='text-align:right'| 149 | | | | | | | | | [[:d:Q4701778|Q4701778]] | 5 |- | style='text-align:right'| 150 | | | | | | | | | [[:d:Q4701786|Q4701786]] | 9 |- | style='text-align:right'| 151 | | | | | | | | | [[:d:Q4701830|Q4701830]] | 3 |- | style='text-align:right'| 152 | ''[[:d:Q4727615|Q4727615]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q4727615|Q4727615]] | 7 |- | style='text-align:right'| 153 | | | | | | | | | [[:d:Q4727621|Q4727621]] | 6 |- | style='text-align:right'| 154 | | | | | | | | | [[:d:Q4727622|Q4727622]] | 5 |- | style='text-align:right'| 155 | ''[[:d:Q4740037|Q4740037]]'' | [[പ്രമാണം:Amar noorie.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-05-23 | | | | [[:d:Q4740037|Q4740037]] | 6 |- | style='text-align:right'| 156 | ''[[:d:Q4740212|Q4740212]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-06-14 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q4740212|Q4740212]] | 10 |- | style='text-align:right'| 157 | | | | | | | | | [[:d:Q4742143|Q4742143]] | 12 |- | style='text-align:right'| 158 | | | | | | | | | [[:d:Q4746097|Q4746097]] | 7 |- | style='text-align:right'| 159 | ''[[:d:Q4746754|Q4746754]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1906 | 1965-03-03 | [[Bilagi]] | [[ഇന്ത്യ]] | [[:d:Q4746754|Q4746754]] | 15 |- | style='text-align:right'| 160 | | | | | | | | | [[:d:Q4746903|Q4746903]] | 5 |- | style='text-align:right'| 161 | ''[[:d:Q4748620|Q4748620]]'' | [[പ്രമാണം:Amrapali Dubey at Press Conference of Celebrity Cricket League 2016 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-11 | | [[ഗോരഖ്പൂർ]] | | [[:d:Q4748620|Q4748620]] | 16 |- | style='text-align:right'| 162 | ''[[:d:Q4748678|Q4748678]]'' | [[പ്രമാണം:Amrita Puri at '8th Annual Gemfields RioTinto Retail Jeweller India Awards 2012' meet 14.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-08-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4748678|Q4748678]] | 20 |- | style='text-align:right'| 163 | ''[[:d:Q4748736|Q4748736]]'' | [[പ്രമാണം:Amruta Khanvilkar snapped at Andheri (2).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-23 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q4748736|Q4748736]] | 18 |- | style='text-align:right'| 164 | | | | | | | | | [[:d:Q4750943|Q4750943]] | 11 |- | style='text-align:right'| 165 | | | | | | | | | [[:d:Q4751201|Q4751201]] | 3 |- | style='text-align:right'| 166 | ''[[:d:Q4752596|Q4752596]]'' | [[പ്രമാണം:Aanchal sabharwal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-29 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q4752596|Q4752596]] | 5 |- | style='text-align:right'| 167 | | | | | | | | | [[:d:Q4761943|Q4761943]] | 3 |- | style='text-align:right'| 168 | | | | | | | | | [[:d:Q4765224|Q4765224]] | 6 |- | style='text-align:right'| 169 | ''[[:d:Q4765538|Q4765538]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1939-01-17 | 2007-06-20 | | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q4765538|Q4765538]] | 12 |- | style='text-align:right'| 170 | ''[[:d:Q4765560|Q4765560]]'' | [[പ്രമാണം:Anita kanwal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1954-04-09 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q4765560|Q4765560]] | 3 |- | style='text-align:right'| 171 | | | | | | | | | [[:d:Q4765561|Q4765561]] | 6 |- | style='text-align:right'| 172 | ''[[:d:Q4765619|Q4765619]]'' | [[പ്രമാണം:AnitaRaj.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1963-02-28<br/>1962 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4765619|Q4765619]] | 16 |- | style='text-align:right'| 173 | ''[[:d:Q4765729|Q4765729]]'' | [[പ്രമാണം:Anjali Abrol in 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-16 | | [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]] | | [[:d:Q4765729|Q4765729]] | 7 |- | style='text-align:right'| 174 | ''[[:d:Q4765733|Q4765733]]'' | [[പ്രമാണം:Anjali Devi in Mangaiyarkarasi 1949.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1927-08-24 | 2014-01-13 | [[Peddapuram mandal]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q4765733|Q4765733]] | 25 |- | style='text-align:right'| 175 | | | | | | | | | [[:d:Q4765758|Q4765758]] | 4 |- | style='text-align:right'| 176 | | | | | | | | | [[:d:Q4765765|Q4765765]] | 11 |- | style='text-align:right'| 177 | ''[[:d:Q4765855|Q4765855]]'' | [[പ്രമാണം:Anjori Alagh at the Charcoal-Houseproud.in launch 05.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-05-20 | | [[ലുധിയാന]] | | [[:d:Q4765855|Q4765855]] | 12 |- | style='text-align:right'| 178 | | | | | | | | | [[:d:Q4765869|Q4765869]] | 16 |- | style='text-align:right'| 179 | | | | | | | | | [[:d:Q4766074|Q4766074]] | 7 |- | style='text-align:right'| 180 | | | | | | | | | [[:d:Q4766075|Q4766075]] | 7 |- | style='text-align:right'| 181 | ''[[:d:Q4767988|Q4767988]]'' | [[പ്രമാണം:అన్నపూర్ణ, తెలుగు సినిమా నటి.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q4767988|Q4767988]] | 7 |- | style='text-align:right'| 182 | | | | | | | | | [[:d:Q4777685|Q4777685]] | 9 |- | style='text-align:right'| 183 | | | | | | | | | [[:d:Q4777769|Q4777769]] | 6 |- | style='text-align:right'| 184 | ''[[:d:Q4777839|Q4777839]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-12-04 | | [[കോയമ്പത്തൂർ]] | | [[:d:Q4777839|Q4777839]] | 8 |- | style='text-align:right'| 185 | ''[[:d:Q4777840|Q4777840]]'' | [[പ്രമാണം:Anupama Verma at the premiere of 'The Saint'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-07-02 | | | | [[:d:Q4777840|Q4777840]] | 8 |- | style='text-align:right'| 186 | | | | | | | | | [[:d:Q4777850|Q4777850]] | 7 |- | style='text-align:right'| 187 | | | | | | | | | [[:d:Q4777873|Q4777873]] | 12 |- | style='text-align:right'| 188 | | | | | | | | | [[:d:Q4777878|Q4777878]] | 7 |- | style='text-align:right'| 189 | ''[[:d:Q4777879|Q4777879]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-03-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4777879|Q4777879]] | 8 |- | style='text-align:right'| 190 | | | | | | | | | [[:d:Q4777901|Q4777901]] | 14 |- | style='text-align:right'| 191 | | | | | | | | | [[:d:Q4777947|Q4777947]] | 4 |- | style='text-align:right'| 192 | ''[[:d:Q4777962|Q4777962]]'' | [[പ്രമാണം:AnuyaBhagwat.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | [[Emirate of Dubai]] | | [[:d:Q4777962|Q4777962]] | 11 |- | style='text-align:right'| 193 | | | | | | | | | [[:d:Q4779112|Q4779112]] | 14 |- | style='text-align:right'| 194 | ''[[:d:Q4779118|Q4779118]]'' | [[പ്രമാണം:Aparajita Auddy (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-02-02 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q4779118|Q4779118]] | 6 |- | style='text-align:right'| 195 | ''[[:d:Q4779120|Q4779120]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-09 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q4779120|Q4779120]] | 4 |- | style='text-align:right'| 196 | | | | | | | | | [[:d:Q4779123|Q4779123]] | 8 |- | style='text-align:right'| 197 | | | | | | | | | [[:d:Q4779148|Q4779148]] | 2 |- | style='text-align:right'| 198 | | | | | | | | | [[:d:Q4785556|Q4785556]] | 18 |- | style='text-align:right'| 199 | | | | | | | | | [[:d:Q4785559|Q4785559]] | 9 |- | style='text-align:right'| 200 | | | | | | | | | [[:d:Q4795753|Q4795753]] | 7 |- | style='text-align:right'| 201 | | | | | | | | | [[:d:Q4800830|Q4800830]] | 8 |- | style='text-align:right'| 202 | | | | | | | | | [[:d:Q4802166|Q4802166]] | 4 |- | style='text-align:right'| 203 | ''[[:d:Q4802251|Q4802251]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 1990 | [[presidencies and provinces of British India]] | | [[:d:Q4802251|Q4802251]] | 3 |- | style='text-align:right'| 204 | ''[[:d:Q4802265|Q4802265]]'' | [[പ്രമാണം:Arunima Ghosh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-27 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q4802265|Q4802265]] | 5 |- | style='text-align:right'| 205 | | | | | | | | | [[:d:Q4802270|Q4802270]] | 2 |- | style='text-align:right'| 206 | | | | | | | | | [[:d:Q4804505|Q4804505]] | 6 |- | style='text-align:right'| 207 | ''[[:d:Q4804506|Q4804506]]'' | [[പ്രമാണം:Asha Khadilkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-01-11 | | | | [[:d:Q4804506|Q4804506]] | 5 |- | style='text-align:right'| 208 | | | | | | | | | [[:d:Q4804507|Q4804507]] | 26 |- | style='text-align:right'| 209 | | | | | | | | | [[:d:Q4804511|Q4804511]] | 0 |- | style='text-align:right'| 210 | | | | | | | | | [[:d:Q4804517|Q4804517]] | 14 |- | style='text-align:right'| 211 | | | | | | | | | [[:d:Q4804549|Q4804549]] | 11 |- | style='text-align:right'| 212 | | | | | | | | | [[:d:Q4805088|Q4805088]] | 8 |- | style='text-align:right'| 213 | | | | | | | | | [[:d:Q4805162|Q4805162]] | 9 |- | style='text-align:right'| 214 | | | | | | | | | [[:d:Q4805704|Q4805704]] | 16 |- | style='text-align:right'| 215 | ''[[:d:Q4806199|Q4806199]]'' | [[പ്രമാണം:AshwiniBhave.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-05-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4806199|Q4806199]] | 16 |- | style='text-align:right'| 216 | ''[[:d:Q4834242|Q4834242]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948-08-15 | 2017-09-10 | [[ബെംഗളൂരു]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q4834242|Q4834242]] | 14 |- | style='text-align:right'| 217 | ''[[:d:Q4864991|Q4864991]]'' | [[പ്രമാണം:Barsha Priyadarshini.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-08-07 | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q4864991|Q4864991]] | 9 |- | style='text-align:right'| 218 | | | | | | | | | [[:d:Q4879891|Q4879891]] | 10 |- | style='text-align:right'| 219 | ''[[:d:Q4880624|Q4880624]]'' | [[പ്രമാണം:Begum Para.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926-12-25 | 2008-12-09 | [[Jhelum]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q4880624|Q4880624]] | 10 |- | style='text-align:right'| 220 | | | | | | | | | [[:d:Q4886805|Q4886805]] | 5 |- | style='text-align:right'| 221 | | | | | | | | | [[:d:Q4900807|Q4900807]] | 11 |- | style='text-align:right'| 222 | ''[[:d:Q4900878|Q4900878]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948-09-10 | 2001-02-12 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4900878|Q4900878]] | 10 |- | style='text-align:right'| 223 | | | | | | | | | [[:d:Q4901046|Q4901046]] | 8 |- | style='text-align:right'| 224 | ''[[:d:Q4901204|Q4901204]]'' | [[പ്രമാണം:Bharti Achrekar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1957-10-15<br/>1960 | | | | [[:d:Q4901204|Q4901204]] | 19 |- | style='text-align:right'| 225 | | | | | | | | | [[:d:Q4901279|Q4901279]] | 6 |- | style='text-align:right'| 226 | | | | | | | | | [[:d:Q4901322|Q4901322]] | 19 |- | style='text-align:right'| 227 | ''[[:d:Q4901512|Q4901512]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4901512|Q4901512]] | 5 |- | style='text-align:right'| 228 | ''[[:d:Q4901513|Q4901513]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-06-06 | | [[ഷിമോഗ]] | | [[:d:Q4901513|Q4901513]] | 9 |- | style='text-align:right'| 229 | ''[[:d:Q4901578|Q4901578]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1966-04-18 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q4901578|Q4901578]] | 11 |- | style='text-align:right'| 230 | ''[[:d:Q4903019|Q4903019]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4903019|Q4903019]] | 5 |- | style='text-align:right'| 231 | | | | | | | | | [[:d:Q4903026|Q4903026]] | 4 |- | style='text-align:right'| 232 | | | | | | | | | [[:d:Q4904175|Q4904175]] | 6 |- | style='text-align:right'| 233 | ''[[:d:Q4904281|Q4904281]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989 | 2012-10-22 | [[ഒഡീഷ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q4904281|Q4904281]] | 3 |- | style='text-align:right'| 234 | ''[[:d:Q4907191|Q4907191]]'' | [[പ്രമാണം:Indian actress Bijaya Jena.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q4907191|Q4907191]] | 7 |- | style='text-align:right'| 235 | ''[[:d:Q4914024|Q4914024]]'' | [[പ്രമാണം:Bindiya.Goswami.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-01-06<br/>1961-01-06 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4914024|Q4914024]] | 13 |- | style='text-align:right'| 236 | | | | | | | | | [[:d:Q4914462|Q4914462]] | 1 |- | style='text-align:right'| 237 | | | | | | | | | [[:d:Q4967473|Q4967473]] | 8 |- | style='text-align:right'| 238 | ''[[:d:Q4968186|Q4968186]]'' | [[പ്രമാണം:Brinda Parekh graces Indian Music Academy – Marathi Music Awards (03) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4968186|Q4968186]] | 8 |- | style='text-align:right'| 239 | | | | | | | | | [[:d:Q4974267|Q4974267]] | 4 |- | style='text-align:right'| 240 | ''[[:d:Q5006656|Q5006656]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1922 | 1987 | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q5006656|Q5006656]] | 6 |- | style='text-align:right'| 241 | ''[[:d:Q5044344|Q5044344]]'' | [[പ്രമാണം:Carol at mod'art fashion show.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-12-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5044344|Q5044344]] | 8 |- | style='text-align:right'| 242 | | | | | | | | | [[:d:Q5054439|Q5054439]] | 15 |- | style='text-align:right'| 243 | | | | | | | | | [[:d:Q5067673|Q5067673]] | 14 |- | style='text-align:right'| 244 | [[Chaiti Ghoshal]] | [[പ്രമാണം:Chaiti Ghosal Jan 2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5068129|Q5068129]] | 3 |- | style='text-align:right'| 245 | ''[[:d:Q5070947|Q5070947]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5070947|Q5070947]] | 5 |- | style='text-align:right'| 246 | | | | | | | | | [[:d:Q5071090|Q5071090]] | 5 |- | style='text-align:right'| 247 | | | | | | | | | [[:d:Q5071222|Q5071222]] | 2 |- | style='text-align:right'| 248 | | | | | | | | | [[:d:Q5071354|Q5071354]] | 8 |- | style='text-align:right'| 249 | ''[[:d:Q5071477|Q5071477]]'' | [[പ്രമാണം:Chandrayee Ghosh.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5071477|Q5071477]] | 6 |- | style='text-align:right'| 250 | ''[[:d:Q5084688|Q5084688]]'' | [[പ്രമാണം:Charlie Chauhan at the launch of 'Ye Hai Aashique'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-08<br/>1996-09-08 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q5084688|Q5084688]] | 8 |- | style='text-align:right'| 251 | ''[[:d:Q5088608|Q5088608]]'' | [[പ്രമാണം:Chaya Singh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-05-16 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q5088608|Q5088608]] | 12 |- | style='text-align:right'| 252 | ''[[:d:Q5094848|Q5094848]]'' | [[പ്രമാണം:Chhavi Pandey.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-18 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q5094848|Q5094848]] | 10 |- | style='text-align:right'| 253 | ''[[:d:Q5100340|Q5100340]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1937 | 2010-01-21 | | | [[:d:Q5100340|Q5100340]] | 6 |- | style='text-align:right'| 254 | | | | | | | | | [[:d:Q5102302|Q5102302]] | 5 |- | style='text-align:right'| 255 | | | | | | | | | [[:d:Q5102344|Q5102344]] | 29 |- | style='text-align:right'| 256 | | | | | | | | | [[:d:Q5102359|Q5102359]] | 14 |- | style='text-align:right'| 257 | | | | | | | | | [[:d:Q5108577|Q5108577]] | 4 |- | style='text-align:right'| 258 | | | | | | | | | [[:d:Q5111018|Q5111018]] | 4 |- | style='text-align:right'| 259 | | | | | | | | | [[:d:Q5118311|Q5118311]] | 4 |- | style='text-align:right'| 260 | ''[[:d:Q5209694|Q5209694]]'' | [[പ്രമാണം:Daisy bopanna ipl.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-12-04 | | [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]] | | [[:d:Q5209694|Q5209694]] | 13 |- | style='text-align:right'| 261 | ''[[:d:Q5209727|Q5209727]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5209727|Q5209727]] | 4 |- | style='text-align:right'| 262 | | | | | | | | | [[:d:Q5209729|Q5209729]] | 11 |- | style='text-align:right'| 263 | ''[[:d:Q5211051|Q5211051]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1953 | 2022-11-17 | | [[Sudhar]] | [[:d:Q5211051|Q5211051]] | 2 |- | style='text-align:right'| 264 | ''[[:d:Q5211052|Q5211052]]'' | [[പ്രമാണം:Daljeet Kaur at Gold Awards 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-11-15 | | [[ലുധിയാന]] | | [[:d:Q5211052|Q5211052]] | 10 |- | style='text-align:right'| 265 | | | | | | | | | [[:d:Q5248075|Q5248075]] | 18 |- | style='text-align:right'| 266 | ''[[:d:Q5248100|Q5248100]]'' | [[പ്രമാണം:Debina Bonnerjee in 2023.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-04-18 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5248100|Q5248100]] | 12 |- | style='text-align:right'| 267 | [[Debjani Chatterjee (actress)]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5248113|Q5248113]] | 2 |- | style='text-align:right'| 268 | ''[[:d:Q5248115|Q5248115]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5248115|Q5248115]] | 12 |- | style='text-align:right'| 269 | | | | | | | | | [[:d:Q5248128|Q5248128]] | 5 |- | style='text-align:right'| 270 | ''[[:d:Q5250461|Q5250461]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5250461|Q5250461]] | 3 |- | style='text-align:right'| 271 | | | | | | | | | [[:d:Q5250472|Q5250472]] | 6 |- | style='text-align:right'| 272 | | | | | | | | | [[:d:Q5250473|Q5250473]] | 4 |- | style='text-align:right'| 273 | ''[[:d:Q5250544|Q5250544]]'' | [[പ്രമാണം:Deepal shaw.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5250544|Q5250544]] | 10 |- | style='text-align:right'| 274 | | | | | | | | | [[:d:Q5250629|Q5250629]] | 15 |- | style='text-align:right'| 275 | | | | | | | | | [[:d:Q5250630|Q5250630]] | 22 |- | style='text-align:right'| 276 | ''[[:d:Q5250647|Q5250647]]'' | [[പ്രമാണം:Deepshikha walks for Manish Malhotra & Shaina NC's show for CPAA 08.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-08-02<br/>1977-01-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5250647|Q5250647]] | 15 |- | style='text-align:right'| 277 | | | | | | | | | [[:d:Q5250655|Q5250655]] | 0 |- | style='text-align:right'| 278 | | | | | | | | | [[:d:Q5254296|Q5254296]] | 13 |- | style='text-align:right'| 279 | | | | | | | | | [[:d:Q5267654|Q5267654]] | 14 |- | style='text-align:right'| 280 | | | | | | | | | [[:d:Q5269022|Q5269022]] | 11 |- | style='text-align:right'| 281 | | | | | | | | | [[:d:Q5277790|Q5277790]] | 6 |- | style='text-align:right'| 282 | | | | | | | | | [[:d:Q5277861|Q5277861]] | 20 |- | style='text-align:right'| 283 | | | | | | | | | [[:d:Q5279710|Q5279710]] | 16 |- | style='text-align:right'| 284 | | | | | | | | | [[:d:Q5282197|Q5282197]] | 9 |- | style='text-align:right'| 285 | | | | | | | | | [[:d:Q5282198|Q5282198]] | 15 |- | style='text-align:right'| 286 | | | | | | | | | [[:d:Q5282199|Q5282199]] | 22 |- | style='text-align:right'| 287 | | | | | | | | | [[:d:Q5284702|Q5284702]] | 5 |- | style='text-align:right'| 288 | | | | | | | | | [[:d:Q5284704|Q5284704]] | 3 |- | style='text-align:right'| 289 | | | | | | | | | [[:d:Q5284706|Q5284706]] | 5 |- | style='text-align:right'| 290 | | | | | | | | | [[:d:Q5284713|Q5284713]] | 8 |- | style='text-align:right'| 291 | | | | | | | | | [[:d:Q5285006|Q5285006]] | 4 |- | style='text-align:right'| 292 | | | | | | | | | [[:d:Q5289321|Q5289321]] | 18 |- | style='text-align:right'| 293 | | | | | | | | | [[:d:Q5289323|Q5289323]] | 13 |- | style='text-align:right'| 294 | | | | | | | | | [[:d:Q5289359|Q5289359]] | 6 |- | style='text-align:right'| 295 | | | | | | | | | [[:d:Q5289472|Q5289472]] | 5 |- | style='text-align:right'| 296 | | | | | | | | | [[:d:Q5304387|Q5304387]] | 4 |- | style='text-align:right'| 297 | ''[[:d:Q5322192|Q5322192]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1935-06-03 | 2006 | | | [[:d:Q5322192|Q5322192]] | 3 |- | style='text-align:right'| 298 | ''[[:d:Q5331053|Q5331053]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-06-13 | | [[Peddapuram mandal]] | | [[:d:Q5331053|Q5331053]] | 4 |- | style='text-align:right'| 299 | | | | | | | | | [[:d:Q5353136|Q5353136]] | 1 |- | style='text-align:right'| 300 | | | | | | | | | [[:d:Q5367727|Q5367727]] | 2 |- | style='text-align:right'| 301 | ''[[:d:Q5381748|Q5381748]]'' | [[പ്രമാണം:Premiere of 'Rock Of Ages' 10 Sonal Sehgal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-07-13 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q5381748|Q5381748]] | 6 |- | style='text-align:right'| 302 | | | | | | | | | [[:d:Q5397761|Q5397761]] | 29 |- | style='text-align:right'| 303 | ''[[:d:Q5414998|Q5414998]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-07-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5414998|Q5414998]] | 4 |- | style='text-align:right'| 304 | | | | | | | | | [[:d:Q5415060|Q5415060]] | 9 |- | style='text-align:right'| 305 | | | | | | | | | [[:d:Q5435363|Q5435363]] | 5 |- | style='text-align:right'| 306 | | | | | | | | | [[:d:Q5439490|Q5439490]] | 18 |- | style='text-align:right'| 307 | ''[[:d:Q5443472|Q5443472]]'' | [[പ്രമാണം:Yuvraj Thakur, Fenil Umrigar at the launch party of Bindass's show Yeh Hai Aashiqui.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[സൂരത്]] | | [[:d:Q5443472|Q5443472]] | 9 |- | style='text-align:right'| 308 | ''[[:d:Q5451233|Q5451233]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-07-26 | | | | [[:d:Q5451233|Q5451233]] | 2 |- | style='text-align:right'| 309 | ''[[:d:Q5452170|Q5452170]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q5452170|Q5452170]] | 10 |- | style='text-align:right'| 310 | | | | | | | | | [[:d:Q5501428|Q5501428]] | 1 |- | style='text-align:right'| 311 | | | | | | | | | [[:d:Q5527641|Q5527641]] | 24 |- | style='text-align:right'| 312 | ''[[:d:Q5527769|Q5527769]]'' | [[പ്രമാണം:GauriKarnik.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-12-20 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q5527769|Q5527769]] | 7 |- | style='text-align:right'| 313 | | | | | | | | | [[:d:Q5527775|Q5527775]] | 11 |- | style='text-align:right'| 314 | | | | | | | | | [[:d:Q5528723|Q5528723]] | 1 |- | style='text-align:right'| 315 | | | | | | | | | [[:d:Q5528724|Q5528724]] | 4 |- | style='text-align:right'| 316 | | | | | | | | | [[:d:Q5529942|Q5529942]] | 18 |- | style='text-align:right'| 317 | | | | | | | | | [[:d:Q5529954|Q5529954]] | 2 |- | style='text-align:right'| 318 | ''[[:d:Q5529955|Q5529955]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-24 | | [[പാലക്കോല്ലു]] | | [[:d:Q5529955|Q5529955]] | 5 |- | style='text-align:right'| 319 | | | | | | | | | [[:d:Q5529978|Q5529978]] | 4 |- | style='text-align:right'| 320 | ''[[:d:Q5557814|Q5557814]]'' | [[പ്രമാണം:Giaa Manek at the launch of Telly Calendar 2014.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-18 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q5557814|Q5557814]] | 12 |- | style='text-align:right'| 321 | | | | | | | | | [[:d:Q5564269|Q5564269]] | 9 |- | style='text-align:right'| 322 | | | | | | | | | [[:d:Q5564270|Q5564270]] | 8 |- | style='text-align:right'| 323 | | | | | | | | | [[:d:Q5565038|Q5565038]] | 9 |- | style='text-align:right'| 324 | | | | | | | | | [[:d:Q5589918|Q5589918]] | 3 |- | style='text-align:right'| 325 | | | | | | | | | [[:d:Q5590129|Q5590129]] | 5 |- | style='text-align:right'| 326 | | | | | | | | | [[:d:Q5590131|Q5590131]] | 10 |- | style='text-align:right'| 327 | | | | | | | | | [[:d:Q5619906|Q5619906]] | 11 |- | style='text-align:right'| 328 | | | | | | | | | [[:d:Q5637843|Q5637843]] | 6 |- | style='text-align:right'| 329 | | | | | | | | | [[:d:Q5646393|Q5646393]] | 10 |- | style='text-align:right'| 330 | | | | | | | | | [[:d:Q5673877|Q5673877]] | 11 |- | style='text-align:right'| 331 | | | | | | | | | [[:d:Q5679286|Q5679286]] | 16 |- | style='text-align:right'| 332 | | | | | | | | | [[:d:Q5698080|Q5698080]] | 8 |- | style='text-align:right'| 333 | | | | | | | | | [[:d:Q5710886|Q5710886]] | 9 |- | style='text-align:right'| 334 | | | | | | | | | [[:d:Q5814172|Q5814172]] | 5 |- | style='text-align:right'| 335 | | | | | | | | | [[:d:Q6043141|Q6043141]] | 16 |- | style='text-align:right'| 336 | | | | | | | | | [[:d:Q6066032|Q6066032]] | 12 |- | style='text-align:right'| 337 | ''[[:d:Q6080395|Q6080395]]'' | [[പ്രമാണം:Ishita Arun 2010 - still 113962 crop.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-09-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6080395|Q6080395]] | 5 |- | style='text-align:right'| 338 | ''[[:d:Q6113138|Q6113138]]'' | [[പ്രമാണം:Priyanka Kothari.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-11-30 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6113138|Q6113138]] | 21 |- | style='text-align:right'| 339 | ''[[:d:Q6121223|Q6121223]]'' | [[പ്രമാണം:Jaddan Bai (1933).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1892 | 1949-07-21<br/>1949-04-08 | [[വാരാണസി]]<br/>[[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q6121223|Q6121223]] | 13 |- | style='text-align:right'| 340 | ''[[:d:Q6123633|Q6123633]]'' | [[പ്രമാണം:Jayamala.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-02-28 | | [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല]] | | [[:d:Q6123633|Q6123633]] | 11 |- | style='text-align:right'| 341 | ''[[:d:Q6137435|Q6137435]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1927 | 2015-07-21 | [[Kharagpur]] | | [[:d:Q6137435|Q6137435]] | 8 |- | style='text-align:right'| 342 | ''[[:d:Q6148297|Q6148297]]'' | [[പ്രമാണം:Jamuna Telugu Actress.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1936-08-30 | 2023-01-27 | [[ഹംപി]] | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q6148297|Q6148297]] | 21 |- | style='text-align:right'| 343 | | | | | | | | | [[:d:Q6150715|Q6150715]] | 7 |- | style='text-align:right'| 344 | ''[[:d:Q6161680|Q6161680]]'' | [[പ്രമാണം:Jasmin Bhasin snapped in Bandra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-28 | | [[കോട്ട, രാജസ്ഥാൻ|കോട്ട]] | | [[:d:Q6161680|Q6161680]] | 21 |- | style='text-align:right'| 345 | | | | | | | | | [[:d:Q6167417|Q6167417]] | 1 |- | style='text-align:right'| 346 | | | | | | | | | [[:d:Q6167455|Q6167455]] | 9 |- | style='text-align:right'| 347 | | | | | | | | | [[:d:Q6167690|Q6167690]] | 3 |- | style='text-align:right'| 348 | | | | | | | | | [[:d:Q6167973|Q6167973]] | 14 |- | style='text-align:right'| 349 | | | | | | | | | [[:d:Q6173112|Q6173112]] | 6 |- | style='text-align:right'| 350 | | | | | | | | | [[:d:Q6178509|Q6178509]] | 9 |- | style='text-align:right'| 351 | | | | | | | | | [[:d:Q6190826|Q6190826]] | 5 |- | style='text-align:right'| 352 | | | | | | | | | [[:d:Q6305121|Q6305121]] | 14 |- | style='text-align:right'| 353 | | | | | | | | | [[:d:Q6305151|Q6305151]] | 6 |- | style='text-align:right'| 354 | | | | | | | | | [[:d:Q6324119|Q6324119]] | 4 |- | style='text-align:right'| 355 | ''[[:d:Q6344052|Q6344052]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1938-03-28 | 1977-02-18 | | | [[:d:Q6344052|Q6344052]] | 4 |- | style='text-align:right'| 356 | | | | | | | | | [[:d:Q6348098|Q6348098]] | 7 |- | style='text-align:right'| 357 | | | | | | | | | [[:d:Q6348854|Q6348854]] | 5 |- | style='text-align:right'| 358 | | | | | | | | | [[:d:Q6350191|Q6350191]] | 4 |- | style='text-align:right'| 359 | | | | | | | | | [[:d:Q6354364|Q6354364]] | 8 |- | style='text-align:right'| 360 | | | | | | | | | [[:d:Q6354367|Q6354367]] | 7 |- | style='text-align:right'| 361 | | | | | | | | | [[:d:Q6354369|Q6354369]] | 11 |- | style='text-align:right'| 362 | | | | | | | | | [[:d:Q6355716|Q6355716]] | 6 |- | style='text-align:right'| 363 | | | | | | | | | [[:d:Q6358711|Q6358711]] | 10 |- | style='text-align:right'| 364 | | | | | | | | | [[:d:Q6359918|Q6359918]] | 9 |- | style='text-align:right'| 365 | ''[[:d:Q6360604|Q6360604]]'' | [[പ്രമാണം:Kanan Kaushal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1939-03-21 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q6360604|Q6360604]] | 5 |- | style='text-align:right'| 366 | ''[[:d:Q6360972|Q6360972]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-04-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6360972|Q6360972]] | 5 |- | style='text-align:right'| 367 | | | | | | | | | [[:d:Q6361052|Q6361052]] | 4 |- | style='text-align:right'| 368 | | | | | | | | | [[:d:Q6365453|Q6365453]] | 5 |- | style='text-align:right'| 369 | ''[[:d:Q6365725|Q6365725]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | | | [[:d:Q6365725|Q6365725]] | 0 |- | style='text-align:right'| 370 | ''[[:d:Q6371091|Q6371091]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-05-23 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q6371091|Q6371091]] | 4 |- | style='text-align:right'| 371 | ''[[:d:Q6373558|Q6373558]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-03-17 | | | | [[:d:Q6373558|Q6373558]] | 2 |- | style='text-align:right'| 372 | | | | | | | | | [[:d:Q6374451|Q6374451]] | 16 |- | style='text-align:right'| 373 | ''[[:d:Q6374460|Q6374460]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Mangaldoi]] | | [[:d:Q6374460|Q6374460]] | 6 |- | style='text-align:right'| 374 | | | | | | | | | [[:d:Q6379189|Q6379189]] | 15 |- | style='text-align:right'| 375 | | | | | | | | | [[:d:Q6379280|Q6379280]] | 0 |- | style='text-align:right'| 376 | ''[[:d:Q6379289|Q6379289]]'' | [[പ്രമാണം:Kavita kaushik colors indian telly awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-02-15 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q6379289|Q6379289]] | 19 |- | style='text-align:right'| 377 | | | | | | | | | [[:d:Q6379291|Q6379291]] | 7 |- | style='text-align:right'| 378 | | | | | | | | | [[:d:Q6383305|Q6383305]] | 6 |- | style='text-align:right'| 379 | | | | | | | | | [[:d:Q6383306|Q6383306]] | 13 |- | style='text-align:right'| 380 | ''[[:d:Q6383309|Q6383309]]'' | [[പ്രമാണം:Keerti Gaekwad Kelkar at Actress Akangsha Ranwat's birthday bash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-01-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6383309|Q6383309]] | 7 |- | style='text-align:right'| 381 | | | | | | | | | [[:d:Q6395418|Q6395418]] | 14 |- | style='text-align:right'| 382 | ''[[:d:Q6403190|Q6403190]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-04-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6403190|Q6403190]] | 6 |- | style='text-align:right'| 383 | ''[[:d:Q6414804|Q6414804]]'' | [[പ്രമാണം:Kiran Juneja at Engagement ceremony of Arjun Hitkari with Gayatri(1) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-07-17 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q6414804|Q6414804]] | 11 |- | style='text-align:right'| 384 | | | | | | | | | [[:d:Q6416209|Q6416209]] | 20 |- | style='text-align:right'| 385 | [[Kishori Godbole]] | [[പ്രമാണം:KishoriGodbole.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q6416652|Q6416652]] | 3 |- | style='text-align:right'| 386 | | | | | | | | | [[:d:Q6416669|Q6416669]] | 12 |- | style='text-align:right'| 387 | | | | | | | | | [[:d:Q6429073|Q6429073]] | 5 |- | style='text-align:right'| 388 | | | | | | | | | [[:d:Q6434821|Q6434821]] | 10 |- | style='text-align:right'| 389 | | | | | | | | | [[:d:Q6437449|Q6437449]] | 12 |- | style='text-align:right'| 390 | | | | | | | | | [[:d:Q6437630|Q6437630]] | 10 |- | style='text-align:right'| 391 | | | | | | | | | [[:d:Q6438563|Q6438563]] | 27 |- | style='text-align:right'| 392 | | | | | | | | | [[:d:Q6440794|Q6440794]] | 5 |- | style='text-align:right'| 393 | | | | | | | | | [[:d:Q6442679|Q6442679]] | 4 |- | style='text-align:right'| 394 | | | | | | | | | [[:d:Q6443601|Q6443601]] | 5 |- | style='text-align:right'| 395 | | | | | | | | | [[:d:Q6443609|Q6443609]] | 15 |- | style='text-align:right'| 396 | | | | | | | | | [[:d:Q6444681|Q6444681]] | 11 |- | style='text-align:right'| 397 | | | | | | | | | [[:d:Q6448629|Q6448629]] | 12 |- | style='text-align:right'| 398 | | | | | | | | | [[:d:Q6467144|Q6467144]] | 6 |- | style='text-align:right'| 399 | | | | | | | | | [[:d:Q6479877|Q6479877]] | 18 |- | style='text-align:right'| 400 | | | | | | | | | [[:d:Q6516244|Q6516244]] | 9 |- | style='text-align:right'| 401 | | | | | | | | | [[:d:Q6516259|Q6516259]] | 15 |- | style='text-align:right'| 402 | | | | | | | | | [[:d:Q6516295|Q6516295]] | 13 |- | style='text-align:right'| 403 | | | | | | | | | [[:d:Q6520599|Q6520599]] | 12 |- | style='text-align:right'| 404 | | | | | | | | | [[:d:Q6695427|Q6695427]] | 5 |- | style='text-align:right'| 405 | [[Lushin Dubey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6705105|Q6705105]] | 6 |- | style='text-align:right'| 406 | | | | | | | | | [[:d:Q6727522|Q6727522]] | 18 |- | style='text-align:right'| 407 | [[Madhuvanti Arun]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6727572|Q6727572]] | 6 |- | style='text-align:right'| 408 | ''[[:d:Q6733711|Q6733711]]'' | [[പ്രമാണം:Mahek chahal super fight league event.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[നോർവെ]] | 1979-02-01 | | [[നോർവെ]] | | [[:d:Q6733711|Q6733711]] | 22 |- | style='text-align:right'| 409 | | | | | | | | | [[:d:Q6735226|Q6735226]] | 1 |- | style='text-align:right'| 410 | | | | | | | | | [[:d:Q6741093|Q6741093]] | 0 |- | style='text-align:right'| 411 | | | | | | | | | [[:d:Q6741434|Q6741434]] | 15 |- | style='text-align:right'| 412 | | | | | | | | | [[:d:Q6741435|Q6741435]] | 2 |- | style='text-align:right'| 413 | | | | | | | | | [[:d:Q6745459|Q6745459]] | 0 |- | style='text-align:right'| 414 | | | | | | | | | [[:d:Q6746995|Q6746995]] | 15 |- | style='text-align:right'| 415 | ''[[:d:Q6749787|Q6749787]]'' | [[പ്രമാണം:Manini Mishra at the First look launch of 'Identity Card'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q6749787|Q6749787]] | 11 |- | style='text-align:right'| 416 | | | | | | | | | [[:d:Q6750370|Q6750370]] | 6 |- | style='text-align:right'| 417 | | | | | | | | | [[:d:Q6750371|Q6750371]] | 4 |- | style='text-align:right'| 418 | | | | | | | | | [[:d:Q6750418|Q6750418]] | 3 |- | style='text-align:right'| 419 | | | | | | | | | [[:d:Q6750434|Q6750434]] | 3 |- | style='text-align:right'| 420 | | | | | | | | | [[:d:Q6750444|Q6750444]] | 7 |- | style='text-align:right'| 421 | | | | | | | | | [[:d:Q6750446|Q6750446]] | 9 |- | style='text-align:right'| 422 | ''[[:d:Q6750452|Q6750452]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1953-09-09 | 2013-07-23 | | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q6750452|Q6750452]] | 11 |- | style='text-align:right'| 423 | | | | | | | | | [[:d:Q6752177|Q6752177]] | 8 |- | style='text-align:right'| 424 | | | | | | | | | [[:d:Q6797611|Q6797611]] | 7 |- | style='text-align:right'| 425 | | | | | | | | | [[:d:Q6807581|Q6807581]] | 3 |- | style='text-align:right'| 426 | | | | | | | | | [[:d:Q6807586|Q6807586]] | 13 |- | style='text-align:right'| 427 | ''[[:d:Q6807588|Q6807588]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-12-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6807588|Q6807588]] | 3 |- | style='text-align:right'| 428 | | | | | | | | | [[:d:Q6807604|Q6807604]] | 6 |- | style='text-align:right'| 429 | | | | | | | | | [[:d:Q6807608|Q6807608]] | 12 |- | style='text-align:right'| 430 | | | | | | | | | [[:d:Q6807613|Q6807613]] | 8 |- | style='text-align:right'| 431 | | | | | | | | | [[:d:Q6807665|Q6807665]] | 22 |- | style='text-align:right'| 432 | | | | | | | | | [[:d:Q6809046|Q6809046]] | 7 |- | style='text-align:right'| 433 | | | | | | | | | [[:d:Q6809048|Q6809048]] | 8 |- | style='text-align:right'| 434 | | | | | | | | | [[:d:Q6809082|Q6809082]] | 7 |- | style='text-align:right'| 435 | ''[[:d:Q6809083|Q6809083]]'' | [[പ്രമാണം:Meghna Naidu at Press conference of Rivaaz (5).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-09-19<br/>1980-09-19 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q6809083|Q6809083]] | 19 |- | style='text-align:right'| 436 | | | | | | | | | [[:d:Q6812836|Q6812836]] | 5 |- | style='text-align:right'| 437 | | | | | | | | | [[:d:Q6862116|Q6862116]] | 15 |- | style='text-align:right'| 438 | | | | | | | | | [[:d:Q6869043|Q6869043]] | 13 |- | style='text-align:right'| 439 | | | | | | | | | [[:d:Q6880705|Q6880705]] | 15 |- | style='text-align:right'| 440 | ''[[:d:Q6894182|Q6894182]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1919 | 1951 | | | [[:d:Q6894182|Q6894182]] | 5 |- | style='text-align:right'| 441 | | | | | | | | | [[:d:Q6897636|Q6897636]] | 11 |- | style='text-align:right'| 442 | | | | | | | | | [[:d:Q6897670|Q6897670]] | 8 |- | style='text-align:right'| 443 | [[Mona Thiba]] | [[പ്രമാണം:Mona Thiba.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q6897725|Q6897725]] | 4 |- | style='text-align:right'| 444 | | | | | | | | | [[:d:Q6897927|Q6897927]] | 6 |- | style='text-align:right'| 445 | | | | | | | | | [[:d:Q6897938|Q6897938]] | 6 |- | style='text-align:right'| 446 | | | | | | | | | [[:d:Q6918852|Q6918852]] | 3 |- | style='text-align:right'| 447 | | | | | | | | | [[:d:Q6919029|Q6919029]] | 1 |- | style='text-align:right'| 448 | [[Moumita Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6919077|Q6919077]] | 6 |- | style='text-align:right'| 449 | | | | | | | | | [[:d:Q6929584|Q6929584]] | 17 |- | style='text-align:right'| 450 | | | | | | | | | [[:d:Q6930001|Q6930001]] | 11 |- | style='text-align:right'| 451 | | | | | | | | | [[:d:Q6932094|Q6932094]] | 22 |- | style='text-align:right'| 452 | | | | | | | | | [[:d:Q6935255|Q6935255]] | 14 |- | style='text-align:right'| 453 | | | | | | | | | [[:d:Q6942733|Q6942733]] | 11 |- | style='text-align:right'| 454 | | | | | | | | | [[:d:Q6959696|Q6959696]] | 5 |- | style='text-align:right'| 455 | | | | | | | | | [[:d:Q6959697|Q6959697]] | 2 |- | style='text-align:right'| 456 | | | | | | | | | [[:d:Q6962052|Q6962052]] | 4 |- | style='text-align:right'| 457 | | | | | | | | | [[:d:Q6963347|Q6963347]] | 3 |- | style='text-align:right'| 458 | | | | | | | | | [[:d:Q6965558|Q6965558]] | 8 |- | style='text-align:right'| 459 | [[Natanya Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6968398|Q6968398]] | 0 |- | style='text-align:right'| 460 | | | | | | | | | [[:d:Q6968492|Q6968492]] | 8 |- | style='text-align:right'| 461 | | | | | | | | | [[:d:Q6968501|Q6968501]] | 5 |- | style='text-align:right'| 462 | | | | | | | | | [[:d:Q6980339|Q6980339]] | 3 |- | style='text-align:right'| 463 | | | | | | | | | [[:d:Q6981411|Q6981411]] | 11 |- | style='text-align:right'| 464 | ''[[:d:Q6982485|Q6982485]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-10-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6982485|Q6982485]] | 7 |- | style='text-align:right'| 465 | | | | | | | | | [[:d:Q6983536|Q6983536]] | 2 |- | style='text-align:right'| 466 | | | | | | | | | [[:d:Q6986773|Q6986773]] | 4 |- | style='text-align:right'| 467 | | | | | | | | | [[:d:Q6986823|Q6986823]] | 10 |- | style='text-align:right'| 468 | | | | | | | | | [[:d:Q6986874|Q6986874]] | 7 |- | style='text-align:right'| 469 | | | | | | | | | [[:d:Q6986875|Q6986875]] | 24 |- | style='text-align:right'| 470 | | | | | | | | | [[:d:Q6986881|Q6986881]] | 12 |- | style='text-align:right'| 471 | | | | | | | | | [[:d:Q6986979|Q6986979]] | 6 |- | style='text-align:right'| 472 | [[Neha Dubey]] | [[പ്രമാണം:Neha Dubey.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q6987739|Q6987739]] | 5 |- | style='text-align:right'| 473 | | | | | | | | | [[:d:Q6987742|Q6987742]] | 7 |- | style='text-align:right'| 474 | | | | | | | | | [[:d:Q6987744|Q6987744]] | 13 |- | style='text-align:right'| 475 | | | | | | | | | [[:d:Q7030270|Q7030270]] | 6 |- | style='text-align:right'| 476 | | | | | | | | | [[:d:Q7032158|Q7032158]] | 15 |- | style='text-align:right'| 477 | | | | | | | | | [[:d:Q7040057|Q7040057]] | 7 |- | style='text-align:right'| 478 | | | | | | | | | [[:d:Q7040121|Q7040121]] | 12 |- | style='text-align:right'| 479 | [[Nishi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[സിയാൽകോട്ട്]] | | [[:d:Q7040479|Q7040479]] | 7 |- | style='text-align:right'| 480 | | | | | | | | | [[:d:Q7041757|Q7041757]] | 2 |- | style='text-align:right'| 481 | | | | | | | | | [[:d:Q7041766|Q7041766]] | 8 |- | style='text-align:right'| 482 | | | | | | | | | [[:d:Q7070368|Q7070368]] | 17 |- | style='text-align:right'| 483 | | | | | | | | | [[:d:Q7093969|Q7093969]] | 0 |- | style='text-align:right'| 484 | ''[[:d:Q7117544|Q7117544]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7117544|Q7117544]] | 3 |- | style='text-align:right'| 485 | | | | | | | | | [[:d:Q7123831|Q7123831]] | 12 |- | style='text-align:right'| 486 | | | | | | | | | [[:d:Q7125472|Q7125472]] | 16 |- | style='text-align:right'| 487 | | | | | | | | | [[:d:Q7125473|Q7125473]] | 8 |- | style='text-align:right'| 488 | | | | | | | | | [[:d:Q7126623|Q7126623]] | 11 |- | style='text-align:right'| 489 | | | | | | | | | [[:d:Q7127775|Q7127775]] | 12 |- | style='text-align:right'| 490 | | | | | | | | | [[:d:Q7127781|Q7127781]] | 20 |- | style='text-align:right'| 491 | | | | | | | | | [[:d:Q7130325|Q7130325]] | 12 |- | style='text-align:right'| 492 | | | | | | | | | [[:d:Q7132124|Q7132124]] | 14 |- | style='text-align:right'| 493 | | | | | | | | | [[:d:Q7137069|Q7137069]] | 4 |- | style='text-align:right'| 494 | [[Parizaad Kolah]] | [[പ്രമാണം:Parizaad Kolah grace the screening of Ladies First.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7137564|Q7137564]] | 2 |- | style='text-align:right'| 495 | | | | | | | | | [[:d:Q7139343|Q7139343]] | 6 |- | style='text-align:right'| 496 | [[Paroma Banerji]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7139416|Q7139416]] | 4 |- | style='text-align:right'| 497 | | | | | | | | | [[:d:Q7156651|Q7156651]] | 13 |- | style='text-align:right'| 498 | | | | | | | | | [[:d:Q7158138|Q7158138]] | 6 |- | style='text-align:right'| 499 | | | | | | | | | [[:d:Q7196244|Q7196244]] | 3 |- | style='text-align:right'| 500 | | | | | | | | | [[:d:Q7196247|Q7196247]] | 5 |- | style='text-align:right'| 501 | | | | | | | | | [[:d:Q7214157|Q7214157]] | 13 |- | style='text-align:right'| 502 | ''[[:d:Q7228518|Q7228518]]'' | [[പ്രമാണം:Pooja Gor in 2016 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-06-01 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q7228518|Q7228518]] | 14 |- | style='text-align:right'| 503 | [[Pooja Kanwal]] | [[പ്രമാണം:Pooja kanwal 1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7228520|Q7228520]] | 6 |- | style='text-align:right'| 504 | | | | | | | | | [[:d:Q7228527|Q7228527]] | 4 |- | style='text-align:right'| 505 | | | | | | | | | [[:d:Q7228529|Q7228529]] | 3 |- | style='text-align:right'| 506 | | | | | | | | | [[:d:Q7228695|Q7228695]] | 6 |- | style='text-align:right'| 507 | | | | | | | | | [[:d:Q7228696|Q7228696]] | 6 |- | style='text-align:right'| 508 | | | | | | | | | [[:d:Q7228697|Q7228697]] | 15 |- | style='text-align:right'| 509 | | | | | | | | | [[:d:Q7228867|Q7228867]] | 1 |- | style='text-align:right'| 510 | | | | | | | | | [[:d:Q7228874|Q7228874]] | 5 |- | style='text-align:right'| 511 | | | | | | | | | [[:d:Q7237213|Q7237213]] | 5 |- | style='text-align:right'| 512 | | | | | | | | | [[:d:Q7237298|Q7237298]] | 14 |- | style='text-align:right'| 513 | | | | | | | | | [[:d:Q7238572|Q7238572]] | 9 |- | style='text-align:right'| 514 | | | | | | | | | [[:d:Q7238675|Q7238675]] | 4 |- | style='text-align:right'| 515 | ''[[:d:Q7238704|Q7238704]]'' | [[പ്രമാണം:Pratima Kazmi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1948-06-13 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7238704|Q7238704]] | 9 |- | style='text-align:right'| 516 | | | | | | | | | [[:d:Q7239764|Q7239764]] | 3 |- | style='text-align:right'| 517 | | | | | | | | | [[:d:Q7239769|Q7239769]] | 1 |- | style='text-align:right'| 518 | | | | | | | | | [[:d:Q7239782|Q7239782]] | 17 |- | style='text-align:right'| 519 | | | | | | | | | [[:d:Q7240187|Q7240187]] | 10 |- | style='text-align:right'| 520 | | | | | | | | | [[:d:Q7240196|Q7240196]] | 10 |- | style='text-align:right'| 521 | | | | | | | | | [[:d:Q7240692|Q7240692]] | 4 |- | style='text-align:right'| 522 | | | | | | | | | [[:d:Q7245981|Q7245981]] | 9 |- | style='text-align:right'| 523 | | | | | | | | | [[:d:Q7246456|Q7246456]] | 7 |- | style='text-align:right'| 524 | | | | | | | | | [[:d:Q7246472|Q7246472]] | 9 |- | style='text-align:right'| 525 | | | | | | | | | [[:d:Q7246478|Q7246478]] | 2 |- | style='text-align:right'| 526 | | | | | | | | | [[:d:Q7246483|Q7246483]] | 8 |- | style='text-align:right'| 527 | ''[[:d:Q7246485|Q7246485]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-06-04 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7246485|Q7246485]] | 2 |- | style='text-align:right'| 528 | | | | | | | | | [[:d:Q7246508|Q7246508]] | 6 |- | style='text-align:right'| 529 | | | | | | | | | [[:d:Q7246509|Q7246509]] | 6 |- | style='text-align:right'| 530 | | | | | | | | | [[:d:Q7260894|Q7260894]] | 7 |- | style='text-align:right'| 531 | | | | | | | | | [[:d:Q7261853|Q7261853]] | 10 |- | style='text-align:right'| 532 | [[Pushtiie]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7261862|Q7261862]] | 2 |- | style='text-align:right'| 533 | | | | | | | | | [[:d:Q7278444|Q7278444]] | 9 |- | style='text-align:right'| 534 | | | | | | | | | [[:d:Q7279109|Q7279109]] | 4 |- | style='text-align:right'| 535 | | | | | | | | | [[:d:Q7280192|Q7280192]] | 7 |- | style='text-align:right'| 536 | [[Ragini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7283093|Q7283093]] | 4 |- | style='text-align:right'| 537 | | | | | | | | | [[:d:Q7283095|Q7283095]] | 12 |- | style='text-align:right'| 538 | | | | | | | | | [[:d:Q7283097|Q7283097]] | 16 |- | style='text-align:right'| 539 | ''[[:d:Q7285732|Q7285732]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-07-27 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7285732|Q7285732]] | 6 |- | style='text-align:right'| 540 | | | | | | | | | [[:d:Q7286437|Q7286437]] | 13 |- | style='text-align:right'| 541 | | | | | | | | | [[:d:Q7286442|Q7286442]] | 13 |- | style='text-align:right'| 542 | | | | | | | | | [[:d:Q7286652|Q7286652]] | 6 |- | style='text-align:right'| 543 | | | | | | | | | [[:d:Q7286781|Q7286781]] | 8 |- | style='text-align:right'| 544 | | | | | | | | | [[:d:Q7286791|Q7286791]] | 10 |- | style='text-align:right'| 545 | | | | | | | | | [[:d:Q7288658|Q7288658]] | 10 |- | style='text-align:right'| 546 | | | | | | | | | [[:d:Q7288671|Q7288671]] | 6 |- | style='text-align:right'| 547 | | | | | | | | | [[:d:Q7292950|Q7292950]] | 2 |- | style='text-align:right'| 548 | | | | | | | | | [[:d:Q7293124|Q7293124]] | 11 |- | style='text-align:right'| 549 | | | | | | | | | [[:d:Q7294843|Q7294843]] | 2 |- | style='text-align:right'| 550 | [[Rashi Bunny]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7294863|Q7294863]] | 5 |- | style='text-align:right'| 551 | ''[[:d:Q7294974|Q7294974]]'' | [[പ്രമാണം:Rashmi Gautam.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-04-07 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q7294974|Q7294974]] | 9 |- | style='text-align:right'| 552 | | | | | | | | | [[:d:Q7295459|Q7295459]] | 9 |- | style='text-align:right'| 553 | | | | | | | | | [[:d:Q7295698|Q7295698]] | 22 |- | style='text-align:right'| 554 | ''[[:d:Q7295944|Q7295944]]'' | [[പ്രമാണം:Rattan Bai, Nutan's grandmother.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1890s | 1986 | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7295944|Q7295944]] | 10 |- | style='text-align:right'| 555 | ''[[:d:Q7296308|Q7296308]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-12-22 | | [[Gudivada]] | | [[:d:Q7296308|Q7296308]] | 5 |- | style='text-align:right'| 556 | | | | | | | | | [[:d:Q7310617|Q7310617]] | 8 |- | style='text-align:right'| 557 | | | | | | | | | [[:d:Q7313570|Q7313570]] | 6 |- | style='text-align:right'| 558 | ''[[:d:Q7313573|Q7313573]]'' | [[പ്രമാണം:Moromor Aita.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1934-12-10 | 2011-11-17 | [[Sripuria, Tinsukia]] | [[ആസാം]] | [[:d:Q7313573|Q7313573]] | 5 |- | style='text-align:right'| 559 | [[Reshmi Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Reshmi Ghosh Actress.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7315379|Q7315379]] | 9 |- | style='text-align:right'| 560 | | | | | | | | | [[:d:Q7320290|Q7320290]] | 29 |- | style='text-align:right'| 561 | | | | | | | | | [[:d:Q7320303|Q7320303]] | 10 |- | style='text-align:right'| 562 | | | | | | | | | [[:d:Q7323502|Q7323502]] | 10 |- | style='text-align:right'| 563 | | | | | | | | | [[:d:Q7333918|Q7333918]] | 6 |- | style='text-align:right'| 564 | [[Rimjhim Mitra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7334475|Q7334475]] | 5 |- | style='text-align:right'| 565 | | | | | | | | | [[:d:Q7335040|Q7335040]] | 6 |- | style='text-align:right'| 566 | | | | | | | | | [[:d:Q7335045|Q7335045]] | 17 |- | style='text-align:right'| 567 | | | | | | | | | [[:d:Q7336478|Q7336478]] | 22 |- | style='text-align:right'| 568 | | | | | | | | | [[:d:Q7336830|Q7336830]] | 6 |- | style='text-align:right'| 569 | | | | | | | | | [[:d:Q7339020|Q7339020]] | 4 |- | style='text-align:right'| 570 | | | | | | | | | [[:d:Q7366351|Q7366351]] | 8 |- | style='text-align:right'| 571 | | | | | | | | | [[:d:Q7368842|Q7368842]] | 16 |- | style='text-align:right'| 572 | | | | | | | | | [[:d:Q7376361|Q7376361]] | 3 |- | style='text-align:right'| 573 | | | | | | | | | [[:d:Q7376575|Q7376575]] | 11 |- | style='text-align:right'| 574 | | | | | | | | | [[:d:Q7379114|Q7379114]] | 12 |- | style='text-align:right'| 575 | | | | | | | | | [[:d:Q7380183|Q7380183]] | 6 |- | style='text-align:right'| 576 | | | | | | | | | [[:d:Q7380199|Q7380199]] | 14 |- | style='text-align:right'| 577 | | | | | | | | | [[:d:Q7380206|Q7380206]] | 5 |- | style='text-align:right'| 578 | [[ഋഥിക]] | [[പ്രമാണം:Ruthika.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7383386|Q7383386]] | 3 |- | style='text-align:right'| 579 | | | | | | | | | [[:d:Q7387427|Q7387427]] | 4 |- | style='text-align:right'| 580 | | | | | | | | | [[:d:Q7387560|Q7387560]] | 3 |- | style='text-align:right'| 581 | | | | | | | | | [[:d:Q7387707|Q7387707]] | 6 |- | style='text-align:right'| 582 | | | | | | | | | [[:d:Q7395773|Q7395773]] | 19 |- | style='text-align:right'| 583 | | | | | | | | | [[:d:Q7396215|Q7396215]] | 2 |- | style='text-align:right'| 584 | | | | | | | | | [[:d:Q7397974|Q7397974]] | 4 |- | style='text-align:right'| 585 | | | | | | | | | [[:d:Q7399059|Q7399059]] | 11 |- | style='text-align:right'| 586 | | | | | | | | | [[:d:Q7399061|Q7399061]] | 18 |- | style='text-align:right'| 587 | | | | | | | | | [[:d:Q7399780|Q7399780]] | 9 |- | style='text-align:right'| 588 | | | | | | | | | [[:d:Q7403092|Q7403092]] | 10 |- | style='text-align:right'| 589 | ''[[:d:Q7403094|Q7403094]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-02 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7403094|Q7403094]] | 3 |- | style='text-align:right'| 590 | | | | | | | | | [[:d:Q7408770|Q7408770]] | 6 |- | style='text-align:right'| 591 | | | | | | | | | [[:d:Q7409440|Q7409440]] | 13 |- | style='text-align:right'| 592 | | | | | | | | | [[:d:Q7415626|Q7415626]] | 5 |- | style='text-align:right'| 593 | | | | | | | | | [[:d:Q7415628|Q7415628]] | 12 |- | style='text-align:right'| 594 | | | | | | | | | [[:d:Q7416296|Q7416296]] | 11 |- | style='text-align:right'| 595 | ''[[:d:Q7416299|Q7416299]]'' | [[പ്രമാണം:Sandhya in 1957.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1931-09-22 | 2025-10-04 | [[കൊച്ചി]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7416299|Q7416299]] | 14 |- | style='text-align:right'| 596 | | | | | | | | | [[:d:Q7416320|Q7416320]] | 0 |- | style='text-align:right'| 597 | | | | | | | | | [[:d:Q7417915|Q7417915]] | 3 |- | style='text-align:right'| 598 | | | | | | | | | [[:d:Q7417916|Q7417916]] | 10 |- | style='text-align:right'| 599 | ''[[:d:Q7418498|Q7418498]]'' | [[പ്രമാണം:Sanjeeda Sheikh attends Manish Malhotra’s show The Walk of Mijwan (04).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-12-20 | | [[കുവൈറ്റ് സിറ്റി]] | | [[:d:Q7418498|Q7418498]] | 20 |- | style='text-align:right'| 600 | | | | | | | | | [[:d:Q7418879|Q7418879]] | 3 |- | style='text-align:right'| 601 | | | | | | | | | [[:d:Q7420163|Q7420163]] | 7 |- | style='text-align:right'| 602 | | | | | | | | | [[:d:Q7420906|Q7420906]] | 3 |- | style='text-align:right'| 603 | | | | | | | | | [[:d:Q7420991|Q7420991]] | 8 |- | style='text-align:right'| 604 | | | | | | | | | [[:d:Q7421671|Q7421671]] | 19 |- | style='text-align:right'| 605 | ''[[:d:Q7423149|Q7423149]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7423149|Q7423149]] | 3 |- | style='text-align:right'| 606 | [[Saranya Nag]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7423150|Q7423150]] | 4 |- | style='text-align:right'| 607 | | | | | | | | | [[:d:Q7423973|Q7423973]] | 17 |- | style='text-align:right'| 608 | | | | | | | | | [[:d:Q7424124|Q7424124]] | 16 |- | style='text-align:right'| 609 | | | | | | | | | [[:d:Q7424442|Q7424442]] | 5 |- | style='text-align:right'| 610 | | | | | | | | | [[:d:Q7425857|Q7425857]] | 11 |- | style='text-align:right'| 611 | | | | | | | | | [[:d:Q7425950|Q7425950]] | 6 |- | style='text-align:right'| 612 | | | | | | | | | [[:d:Q7427426|Q7427426]] | 13 |- | style='text-align:right'| 613 | | | | | | | | | [[:d:Q7429118|Q7429118]] | 11 |- | style='text-align:right'| 614 | [[Seema Azmi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7445859|Q7445859]] | 8 |- | style='text-align:right'| 615 | ''[[:d:Q7445863|Q7445863]]'' | [[പ്രമാണം:SeemaDeo.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1942-03-27 | 2023-08-24 | [[മുംബൈ]] | [[ബാന്ദ്ര]] | [[:d:Q7445863|Q7445863]] | 10 |- | style='text-align:right'| 616 | | | | | | | | | [[:d:Q7461581|Q7461581]] | 5 |- | style='text-align:right'| 617 | | | | | | | | | [[:d:Q7487229|Q7487229]] | 6 |- | style='text-align:right'| 618 | | | | | | | | | [[:d:Q7487383|Q7487383]] | 16 |- | style='text-align:right'| 619 | | | | | | | | | [[:d:Q7487579|Q7487579]] | 5 |- | style='text-align:right'| 620 | | | | | | | | | [[:d:Q7488783|Q7488783]] | 5 |- | style='text-align:right'| 621 | | | | | | | | | [[:d:Q7489091|Q7489091]] | 9 |- | style='text-align:right'| 622 | | | | | | | | | [[:d:Q7489922|Q7489922]] | 11 |- | style='text-align:right'| 623 | | | | | | | | | [[:d:Q7490763|Q7490763]] | 8 |- | style='text-align:right'| 624 | | | | | | | | | [[:d:Q7492374|Q7492374]] | 12 |- | style='text-align:right'| 625 | | | | | | | | | [[:d:Q7492390|Q7492390]] | 11 |- | style='text-align:right'| 626 | | | | | | | | | [[:d:Q7493133|Q7493133]] | 13 |- | style='text-align:right'| 627 | | | | | | | | | [[:d:Q7494205|Q7494205]] | 13 |- | style='text-align:right'| 628 | | | | | | | | | [[:d:Q7495009|Q7495009]] | 7 |- | style='text-align:right'| 629 | [[Shernaz Patel]] | [[പ്രമാണം:Shernaz Patel at Audio release of 'Love, Wrinkle-free' (16).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7495297|Q7495297]] | 9 |- | style='text-align:right'| 630 | | | | | | | | | [[:d:Q7495591|Q7495591]] | 2 |- | style='text-align:right'| 631 | | | | | | | | | [[:d:Q7496022|Q7496022]] | 7 |- | style='text-align:right'| 632 | | | | | | | | | [[:d:Q7496685|Q7496685]] | 6 |- | style='text-align:right'| 633 | | | | | | | | | [[:d:Q7496760|Q7496760]] | 18 |- | style='text-align:right'| 634 | | | | | | | | | [[:d:Q7496766|Q7496766]] | 8 |- | style='text-align:right'| 635 | | | | | | | | | [[:d:Q7496769|Q7496769]] | 17 |- | style='text-align:right'| 636 | | | | | | | | | [[:d:Q7496770|Q7496770]] | 9 |- | style='text-align:right'| 637 | | | | | | | | | [[:d:Q7500361|Q7500361]] | 7 |- | style='text-align:right'| 638 | | | | | | | | | [[:d:Q7503382|Q7503382]] | 24 |- | style='text-align:right'| 639 | | | | | | | | | [[:d:Q7504219|Q7504219]] | 5 |- | style='text-align:right'| 640 | | | | | | | | | [[:d:Q7504223|Q7504223]] | 13 |- | style='text-align:right'| 641 | ''[[:d:Q7504339|Q7504339]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-02-25 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7504339|Q7504339]] | 5 |- | style='text-align:right'| 642 | [[Shruti Agarwal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Kalimpong]] | | [[:d:Q7504341|Q7504341]] | 3 |- | style='text-align:right'| 643 | | | | | | | | | [[:d:Q7504343|Q7504343]] | 14 |- | style='text-align:right'| 644 | | | | | | | | | [[:d:Q7504349|Q7504349]] | 7 |- | style='text-align:right'| 645 | | | | | | | | | [[:d:Q7504350|Q7504350]] | 8 |- | style='text-align:right'| 646 | | | | | | | | | [[:d:Q7504566|Q7504566]] | 13 |- | style='text-align:right'| 647 | | | | | | | | | [[:d:Q7505874|Q7505874]] | 11 |- | style='text-align:right'| 648 | | | | | | | | | [[:d:Q7505875|Q7505875]] | 8 |- | style='text-align:right'| 649 | | | | | | | | | [[:d:Q7505885|Q7505885]] | 16 |- | style='text-align:right'| 650 | ''[[:d:Q7505949|Q7505949]]'' | [[പ്രമാണം:Shyama in Aar-Paar (1954).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1935-06-07 | 2017-11-14 | [[ലാഹോർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7505949|Q7505949]] | 21 |- | style='text-align:right'| 651 | | | | | | | | | [[:d:Q7520416|Q7520416]] | 18 |- | style='text-align:right'| 652 | | | | | | | | | [[:d:Q7522247|Q7522247]] | 8 |- | style='text-align:right'| 653 | | | | | | | | | [[:d:Q7532422|Q7532422]] | 3 |- | style='text-align:right'| 654 | | | | | | | | | [[:d:Q7544832|Q7544832]] | 4 |- | style='text-align:right'| 655 | | | | | | | | | [[:d:Q7546540|Q7546540]] | 9 |- | style='text-align:right'| 656 | | | | | | | | | [[:d:Q7546544|Q7546544]] | 4 |- | style='text-align:right'| 657 | | | | | | | | | [[:d:Q7547766|Q7547766]] | 10 |- | style='text-align:right'| 658 | | | | | | | | | [[:d:Q7560759|Q7560759]] | 2 |- | style='text-align:right'| 659 | | | | | | | | | [[:d:Q7560769|Q7560769]] | 5 |- | style='text-align:right'| 660 | | | | | | | | | [[:d:Q7560776|Q7560776]] | 11 |- | style='text-align:right'| 661 | [[Sophia Handa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7562880|Q7562880]] | 3 |- | style='text-align:right'| 662 | [[Soumili Biswas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7564585|Q7564585]] | 7 |- | style='text-align:right'| 663 | [[Soumya Bollapragada]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q7564595|Q7564595]] | 4 |- | style='text-align:right'| 664 | | | | | | | | | [[:d:Q7585692|Q7585692]] | 15 |- | style='text-align:right'| 665 | | | | | | | | | [[:d:Q7585713|Q7585713]] | 8 |- | style='text-align:right'| 666 | | | | | | | | | [[:d:Q7585876|Q7585876]] | 4 |- | style='text-align:right'| 667 | | | | | | | | | [[:d:Q7586356|Q7586356]] | 9 |- | style='text-align:right'| 668 | | | | | | | | | [[:d:Q7586522|Q7586522]] | 3 |- | style='text-align:right'| 669 | | | | | | | | | [[:d:Q7631262|Q7631262]] | 3 |- | style='text-align:right'| 670 | | | | | | | | | [[:d:Q7631263|Q7631263]] | 5 |- | style='text-align:right'| 671 | [[സുചേതാ ഖന്ന]] | [[പ്രമാണം:Sucheta Khanna.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7632900|Q7632900]] | 5 |- | style='text-align:right'| 672 | | | | | | | | | [[:d:Q7632912|Q7632912]] | 9 |- | style='text-align:right'| 673 | | | | | | | | | [[:d:Q7633738|Q7633738]] | 6 |- | style='text-align:right'| 674 | | | | | | | | | [[:d:Q7633743|Q7633743]] | 10 |- | style='text-align:right'| 675 | | | | | | | | | [[:d:Q7633851|Q7633851]] | 2 |- | style='text-align:right'| 676 | | | | | | | | | [[:d:Q7633853|Q7633853]] | 11 |- | style='text-align:right'| 677 | | | | | | | | | [[:d:Q7634701|Q7634701]] | 9 |- | style='text-align:right'| 678 | | | | | | | | | [[:d:Q7634710|Q7634710]] | 12 |- | style='text-align:right'| 679 | | | | | | | | | [[:d:Q7635223|Q7635223]] | 9 |- | style='text-align:right'| 680 | | | | | | | | | [[:d:Q7635226|Q7635226]] | 14 |- | style='text-align:right'| 681 | | | | | | | | | [[:d:Q7635951|Q7635951]] | 12 |- | style='text-align:right'| 682 | | | | | | | | | [[:d:Q7636492|Q7636492]] | 16 |- | style='text-align:right'| 683 | | | | | | | | | [[:d:Q7636907|Q7636907]] | 8 |- | style='text-align:right'| 684 | | | | | | | | | [[:d:Q7636936|Q7636936]] | 5 |- | style='text-align:right'| 685 | | | | | | | | | [[:d:Q7636937|Q7636937]] | 15 |- | style='text-align:right'| 686 | | | | | | | | | [[:d:Q7636943|Q7636943]] | 3 |- | style='text-align:right'| 687 | | | | | | | | | [[:d:Q7639929|Q7639929]] | 7 |- | style='text-align:right'| 688 | ''[[:d:Q7645137|Q7645137]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-25 | | [[റാഞ്ചി]] | | [[:d:Q7645137|Q7645137]] | 6 |- | style='text-align:right'| 689 | | | | | | | | | [[:d:Q7645139|Q7645139]] | 5 |- | style='text-align:right'| 690 | | | | | | | | | [[:d:Q7645145|Q7645145]] | 17 |- | style='text-align:right'| 691 | | | | | | | | | [[:d:Q7645293|Q7645293]] | 2 |- | style='text-align:right'| 692 | | | | | | | | | [[:d:Q7645618|Q7645618]] | 4 |- | style='text-align:right'| 693 | | | | | | | | | [[:d:Q7647021|Q7647021]] | 21 |- | style='text-align:right'| 694 | | | | | | | | | [[:d:Q7648975|Q7648975]] | 5 |- | style='text-align:right'| 695 | | | | | | | | | [[:d:Q7648978|Q7648978]] | 17 |- | style='text-align:right'| 696 | [[Sushmita Mukherjee]] | [[പ്രമാണം:Sushmita Mukherjee.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7648979|Q7648979]] | 9 |- | style='text-align:right'| 697 | | | | | | | | | [[:d:Q7650485|Q7650485]] | 2 |- | style='text-align:right'| 698 | ''[[:d:Q7653868|Q7653868]]'' | [[പ്രമാണം:Actress Swargajyoti Barooah in Joymoti film.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q7653868|Q7653868]] | 1 |- | style='text-align:right'| 699 | | | | | | | | | [[:d:Q7653917|Q7653917]] | 19 |- | style='text-align:right'| 700 | | | | | | | | | [[:d:Q7654025|Q7654025]] | 5 |- | style='text-align:right'| 701 | [[സ്വാതി സെൻ]] | [[പ്രമാണം:Swati Sen.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7654044|Q7654044]] | 6 |- | style='text-align:right'| 702 | ''[[:d:Q7658742|Q7658742]]'' | [[പ്രമാണം:Swini Nimesh Khara.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-07-12 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7658742|Q7658742]] | 6 |- | style='text-align:right'| 703 | | | | | | | | | [[:d:Q7680192|Q7680192]] | 9 |- | style='text-align:right'| 704 | | | | | | | | | [[:d:Q7682187|Q7682187]] | 12 |- | style='text-align:right'| 705 | | | | | | | | | [[:d:Q7683178|Q7683178]] | 9 |- | style='text-align:right'| 706 | | | | | | | | | [[:d:Q7683307|Q7683307]] | 4 |- | style='text-align:right'| 707 | ''[[:d:Q7683943|Q7683943]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-30 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q7683943|Q7683943]] | 8 |- | style='text-align:right'| 708 | | | | | | | | | [[:d:Q7683966|Q7683966]] | 4 |- | style='text-align:right'| 709 | | | | | | | | | [[:d:Q7684863|Q7684863]] | 4 |- | style='text-align:right'| 710 | | | | | | | | | [[:d:Q7685024|Q7685024]] | 5 |- | style='text-align:right'| 711 | | | | | | | | | [[:d:Q7685386|Q7685386]] | 6 |- | style='text-align:right'| 712 | | | | | | | | | [[:d:Q7687584|Q7687584]] | 4 |- | style='text-align:right'| 713 | | | | | | | | | [[:d:Q7688039|Q7688039]] | 5 |- | style='text-align:right'| 714 | | | | | | | | | [[:d:Q7695170|Q7695170]] | 1 |- | style='text-align:right'| 715 | | | | | | | | | [[:d:Q7695205|Q7695205]] | 9 |- | style='text-align:right'| 716 | | | | | | | | | [[:d:Q7695206|Q7695206]] | 7 |- | style='text-align:right'| 717 | | | | | | | | | [[:d:Q7695208|Q7695208]] | 5 |- | style='text-align:right'| 718 | | | | | | | | | [[:d:Q7695632|Q7695632]] | 11 |- | style='text-align:right'| 719 | | | | | | | | | [[:d:Q7710774|Q7710774]] | 4 |- | style='text-align:right'| 720 | | | | | | | | | [[:d:Q7800009|Q7800009]] | 16 |- | style='text-align:right'| 721 | | | | | | | | | [[:d:Q7807890|Q7807890]] | 25 |- | style='text-align:right'| 722 | | | | | | | | | [[:d:Q7807946|Q7807946]] | 4 |- | style='text-align:right'| 723 | | | | | | | | | [[:d:Q7825384|Q7825384]] | 12 |- | style='text-align:right'| 724 | | | | | | | | | [[:d:Q7843807|Q7843807]] | 11 |- | style='text-align:right'| 725 | | | | | | | | | [[:d:Q7843809|Q7843809]] | 6 |- | style='text-align:right'| 726 | | | | | | | | | [[:d:Q7852779|Q7852779]] | 13 |- | style='text-align:right'| 727 | | | | | | | | | [[:d:Q7876976|Q7876976]] | 8 |- | style='text-align:right'| 728 | | | | | | | | | [[:d:Q7879076|Q7879076]] | 12 |- | style='text-align:right'| 729 | | | | | | | | | [[:d:Q7881028|Q7881028]] | 7 |- | style='text-align:right'| 730 | | | | | | | | | [[:d:Q7898180|Q7898180]] | 15 |- | style='text-align:right'| 731 | | | | | | | | | [[:d:Q7900746|Q7900746]] | 9 |- | style='text-align:right'| 732 | | | | | | | | | [[:d:Q7901587|Q7901587]] | 35 |- | style='text-align:right'| 733 | | | | | | | | | [[:d:Q7901875|Q7901875]] | 6 |- | style='text-align:right'| 734 | | | | | | | | | [[:d:Q7901876|Q7901876]] | 9 |- | style='text-align:right'| 735 | | | | | | | | | [[:d:Q7901881|Q7901881]] | 16 |- | style='text-align:right'| 736 | | | | | | | | | [[:d:Q7901897|Q7901897]] | 4 |- | style='text-align:right'| 737 | [[Ushasie Chakraborty]] | [[പ്രമാണം:Ushashi Chakraborty on Siti Cinema.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7901910|Q7901910]] | 7 |- | style='text-align:right'| 738 | ''[[:d:Q7908593|Q7908593]]'' | [[പ്രമാണം:Vahbbiz Dorabjee and Vivian Dsena at Pride Gallantry Awards by Maharashtra Police (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-28 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7908593|Q7908593]] | 9 |- | style='text-align:right'| 739 | | | | | | | | | [[:d:Q7908859|Q7908859]] | 8 |- | style='text-align:right'| 740 | | | | | | | | | [[:d:Q7908862|Q7908862]] | 7 |- | style='text-align:right'| 741 | | | | | | | | | [[:d:Q7908870|Q7908870]] | 3 |- | style='text-align:right'| 742 | | | | | | | | | [[:d:Q7914348|Q7914348]] | 5 |- | style='text-align:right'| 743 | | | | | | | | | [[:d:Q7914350|Q7914350]] | 0 |- | style='text-align:right'| 744 | | | | | | | | | [[:d:Q7914980|Q7914980]] | 11 |- | style='text-align:right'| 745 | | | | | | | | | [[:d:Q7915280|Q7915280]] | 10 |- | style='text-align:right'| 746 | | | | | | | | | [[:d:Q7916112|Q7916112]] | 6 |- | style='text-align:right'| 747 | ''[[:d:Q7916120|Q7916120]]'' | [[പ്രമാണം:VarshaUsgaonkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-02-28 | | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q7916120|Q7916120]] | 17 |- | style='text-align:right'| 748 | | | | | | | | | [[:d:Q7917889|Q7917889]] | 8 |- | style='text-align:right'| 749 | | | | | | | | | [[:d:Q7917997|Q7917997]] | 8 |- | style='text-align:right'| 750 | | | | | | | | | [[:d:Q7918070|Q7918070]] | 12 |- | style='text-align:right'| 751 | | | | | | | | | [[:d:Q7920155|Q7920155]] | 7 |- | style='text-align:right'| 752 | [[വിഭ നടരാജൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7924597|Q7924597]] | 0 |- | style='text-align:right'| 753 | | | | | | | | | [[:d:Q7929265|Q7929265]] | 7 |- | style='text-align:right'| 754 | | | | | | | | | [[:d:Q7929268|Q7929268]] | 6 |- | style='text-align:right'| 755 | | | | | | | | | [[:d:Q7931282|Q7931282]] | 9 |- | style='text-align:right'| 756 | | | | | | | | | [[:d:Q7932334|Q7932334]] | 3 |- | style='text-align:right'| 757 | | | | | | | | | [[:d:Q7932417|Q7932417]] | 6 |- | style='text-align:right'| 758 | | | | | | | | | [[:d:Q7972701|Q7972701]] | 4 |- | style='text-align:right'| 759 | [[Zaheera]] | [[പ്രമാണം:Zaheera.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q8064635|Q8064635]] | 9 |- | style='text-align:right'| 760 | | | | | | | | | [[:d:Q8074930|Q8074930]] | 4 |- | style='text-align:right'| 761 | | | | | | | | | [[:d:Q10950087|Q10950087]] | 15 |- | style='text-align:right'| 762 | | | | | | | | | [[:d:Q11011658|Q11011658]] | 7 |- | style='text-align:right'| 763 | | | | | | | | | [[:d:Q11056386|Q11056386]] | 10 |- | style='text-align:right'| 764 | | | | | | | | | [[:d:Q11457118|Q11457118]] | 21 |- | style='text-align:right'| 765 | | | | | | | | | [[:d:Q11457207|Q11457207]] | 11 |- | style='text-align:right'| 766 | | | | | | | | | [[:d:Q12056218|Q12056218]] | 15 |- | style='text-align:right'| 767 | | | | | | | | | [[:d:Q12060994|Q12060994]] | 1 |- | style='text-align:right'| 768 | | | | | | | | | [[:d:Q12068128|Q12068128]] | 26 |- | style='text-align:right'| 769 | | | | | | | | | [[:d:Q12415694|Q12415694]] | 6 |- | style='text-align:right'| 770 | | | | | | | | | [[:d:Q12415781|Q12415781]] | 7 |- | style='text-align:right'| 771 | [[कजरी (हिन्दी फ़िल्म कलाकार)]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12417677|Q12417677]] | 1 |- | style='text-align:right'| 772 | | | | | | | | | [[:d:Q12428264|Q12428264]] | 1 |- | style='text-align:right'| 773 | [[Maya Alagh]] | [[പ്രമാണം:Maya Alagh at the Charcoal-Houseproud.in launch 07.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q12446484|Q12446484]] | 8 |- | style='text-align:right'| 774 | | | | | | | | | [[:d:Q12454107|Q12454107]] | 1 |- | style='text-align:right'| 775 | ''[[:d:Q12459003|Q12459003]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12459003|Q12459003]] | 1 |- | style='text-align:right'| 776 | | | | | | | | | [[:d:Q12974676|Q12974676]] | 13 |- | style='text-align:right'| 777 | ''[[:d:Q12980915|Q12980915]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12980915|Q12980915]] | 1 |- | style='text-align:right'| 778 | ''[[:d:Q12982135|Q12982135]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982 | 2009 | [[Neduntheevu]] | | [[:d:Q12982135|Q12982135]] | 7 |- | style='text-align:right'| 779 | | | | | | | | | [[:d:Q12989045|Q12989045]] | 1 |- | style='text-align:right'| 780 | | | | | | | | | [[:d:Q12991587|Q12991587]] | 1 |- | style='text-align:right'| 781 | [[ఎండకుర్తి కామేశ్వరి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12992012|Q12992012]] | 1 |- | style='text-align:right'| 782 | | | | | | | | | [[:d:Q12993917|Q12993917]] | 1 |- | style='text-align:right'| 783 | | | | | | | | | [[:d:Q12994912|Q12994912]] | 3 |- | style='text-align:right'| 784 | ''[[:d:Q12997551|Q12997551]]'' | [[പ്രമാണം:Chhaya Devi in Harmonium.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1914 | 2001-04-27<br/>2001-04-25 | [[Bhagalpur]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q12997551|Q12997551]] | 7 |- | style='text-align:right'| 785 | | | | | | | | | [[:d:Q12999720|Q12999720]] | 4 |- | style='text-align:right'| 786 | | | | | | | | | [[:d:Q13003366|Q13003366]] | 4 |- | style='text-align:right'| 787 | [[Yamuna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q13007209|Q13007209]] | 6 |- | style='text-align:right'| 788 | | | | | | | | | [[:d:Q13010931|Q13010931]] | 1 |- | style='text-align:right'| 789 | ''[[:d:Q13011628|Q13011628]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[ശ്രീരംഗം]]<br/>[[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q13011628|Q13011628]] | 4 |- | style='text-align:right'| 790 | | | | | | | | | [[:d:Q13056865|Q13056865]] | 11 |- | style='text-align:right'| 791 | | | | | | | | | [[:d:Q13058152|Q13058152]] | 9 |- | style='text-align:right'| 792 | | | | | | | | | [[:d:Q13059245|Q13059245]] | 6 |- | style='text-align:right'| 793 | | | | | | | | | [[:d:Q13060080|Q13060080]] | 5 |- | style='text-align:right'| 794 | | | | | | | | | [[:d:Q13115584|Q13115584]] | 1 |- | style='text-align:right'| 795 | [[आशा पोतदार]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13115799|Q13115799]] | 1 |- | style='text-align:right'| 796 | ''[[:d:Q13116483|Q13116483]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967 | | | | [[:d:Q13116483|Q13116483]] | 1 |- | style='text-align:right'| 797 | | | | | | | | | [[:d:Q13118248|Q13118248]] | 4 |- | style='text-align:right'| 798 | [[नेहा घाटे]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13118377|Q13118377]] | 1 |- | style='text-align:right'| 799 | | | | | | | | | [[:d:Q13118805|Q13118805]] | 5 |- | style='text-align:right'| 800 | [[Prachiti Mhatre]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[താനെ]] | | [[:d:Q13118925|Q13118925]] | 1 |- | style='text-align:right'| 801 | | | | | | | | | [[:d:Q13118994|Q13118994]] | 5 |- | style='text-align:right'| 802 | | | | | | | | | [[:d:Q13119648|Q13119648]] | 1 |- | style='text-align:right'| 803 | [[विद्या पटवर्धन]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13121138|Q13121138]] | 1 |- | style='text-align:right'| 804 | | | | | | | | | [[:d:Q13121647|Q13121647]] | 6 |- | style='text-align:right'| 805 | | | | | | | | | [[:d:Q13121655|Q13121655]] | 1 |- | style='text-align:right'| 806 | | | | | | | | | [[:d:Q13121827|Q13121827]] | 6 |- | style='text-align:right'| 807 | | | | | | | | | [[:d:Q13122012|Q13122012]] | 4 |- | style='text-align:right'| 808 | | | | | | | | | [[:d:Q13122067|Q13122067]] | 1 |- | style='text-align:right'| 809 | [[Smita Dongre]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13122239|Q13122239]] | 1 |- | style='text-align:right'| 810 | | | | | | | | | [[:d:Q13152205|Q13152205]] | 8 |- | style='text-align:right'| 811 | | | | | | | | | [[:d:Q13650980|Q13650980]] | 12 |- | style='text-align:right'| 812 | | | | | | | | | [[:d:Q13652396|Q13652396]] | 9 |- | style='text-align:right'| 813 | | | | | | | | | [[:d:Q13653610|Q13653610]] | 7 |- | style='text-align:right'| 814 | | | | | | | | | [[:d:Q13729015|Q13729015]] | 7 |- | style='text-align:right'| 815 | | | | | | | | | [[:d:Q14829512|Q14829512]] | 15 |- | style='text-align:right'| 816 | ''[[:d:Q14949627|Q14949627]]'' | [[പ്രമാണം:Anusree Roy Profile Picture.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q14949627|Q14949627]] | 7 |- | style='text-align:right'| 817 | | | | | | | | | [[:d:Q15217667|Q15217667]] | 8 |- | style='text-align:right'| 818 | | | | | | | | | [[:d:Q15236153|Q15236153]] | 9 |- | style='text-align:right'| 819 | | | | | | | | | [[:d:Q15261702|Q15261702]] | 10 |- | style='text-align:right'| 820 | | | | | | | | | [[:d:Q15302629|Q15302629]] | 4 |- | style='text-align:right'| 821 | | | | | | | | | [[:d:Q15441224|Q15441224]] | 6 |- | style='text-align:right'| 822 | | | | | | | | | [[:d:Q15500928|Q15500928]] | 3 |- | style='text-align:right'| 823 | | | | | | | | | [[:d:Q15608204|Q15608204]] | 7 |- | style='text-align:right'| 824 | | | | | | | | | [[:d:Q15645431|Q15645431]] | 1 |- | style='text-align:right'| 825 | | | | | | | | | [[:d:Q15646287|Q15646287]] | 14 |- | style='text-align:right'| 826 | | | | | | | | | [[:d:Q15650149|Q15650149]] | 6 |- | style='text-align:right'| 827 | | | | | | | | | [[:d:Q15650292|Q15650292]] | 8 |- | style='text-align:right'| 828 | | | | | | | | | [[:d:Q15690116|Q15690116]] | 1 |- | style='text-align:right'| 829 | | | | | | | | | [[:d:Q15692081|Q15692081]] | 6 |- | style='text-align:right'| 830 | | | | | | | | | [[:d:Q15692170|Q15692170]] | 7 |- | style='text-align:right'| 831 | | | | | | | | | [[:d:Q15693767|Q15693767]] | 8 |- | style='text-align:right'| 832 | | | | | | | | | [[:d:Q15693981|Q15693981]] | 1 |- | style='text-align:right'| 833 | | | | | | | | | [[:d:Q15695391|Q15695391]] | 6 |- | style='text-align:right'| 834 | | | | | | | | | [[:d:Q15696296|Q15696296]] | 10 |- | style='text-align:right'| 835 | | | | | | | | | [[:d:Q15697674|Q15697674]] | 9 |- | style='text-align:right'| 836 | | | | | | | | | [[:d:Q15698163|Q15698163]] | 9 |- | style='text-align:right'| 837 | | | | | | | | | [[:d:Q15698969|Q15698969]] | 1 |- | style='text-align:right'| 838 | | | | | | | | | [[:d:Q15701357|Q15701357]] | 1 |- | style='text-align:right'| 839 | [[T. Lalitha Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15702220|Q15702220]] | 1 |- | style='text-align:right'| 840 | | | | | | | | | [[:d:Q15704302|Q15704302]] | 4 |- | style='text-align:right'| 841 | [[నవీన. ఎస్]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Kadapa]] | | [[:d:Q15705267|Q15705267]] | 1 |- | style='text-align:right'| 842 | [[Sultana]] | [[പ്രമാണം:Sultana Razaaq,(India) Silent film actor and director.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 1990 | [[സൂരത്]] | | [[:d:Q15706574|Q15706574]] | 13 |- | style='text-align:right'| 843 | | | | | | | | | [[:d:Q15707271|Q15707271]] | 14 |- | style='text-align:right'| 844 | | | | | | | | | [[:d:Q15716797|Q15716797]] | 4 |- | style='text-align:right'| 845 | | | | | | | | | [[:d:Q15719746|Q15719746]] | 7 |- | style='text-align:right'| 846 | | | | | | | | | [[:d:Q15721302|Q15721302]] | 9 |- | style='text-align:right'| 847 | | | | | | | | | [[:d:Q15724036|Q15724036]] | 9 |- | style='text-align:right'| 848 | | | | | | | | | [[:d:Q15724428|Q15724428]] | 1 |- | style='text-align:right'| 849 | | | | | | | | | [[:d:Q15724579|Q15724579]] | 6 |- | style='text-align:right'| 850 | | | | | | | | | [[:d:Q15724621|Q15724621]] | 1 |- | style='text-align:right'| 851 | ''[[:d:Q15724698|Q15724698]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15724698|Q15724698]] | 1 |- | style='text-align:right'| 852 | | | | | | | | | [[:d:Q15724734|Q15724734]] | 2 |- | style='text-align:right'| 853 | | | | | | | | | [[:d:Q15724856|Q15724856]] | 2 |- | style='text-align:right'| 854 | | | | | | | | | [[:d:Q15725164|Q15725164]] | 5 |- | style='text-align:right'| 855 | [[Shefali Nayak]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15725218|Q15725218]] | 1 |- | style='text-align:right'| 856 | | | | | | | | | [[:d:Q15725394|Q15725394]] | 2 |- | style='text-align:right'| 857 | | | | | | | | | [[:d:Q15734820|Q15734820]] | 6 |- | style='text-align:right'| 858 | | | | | | | | | [[:d:Q15846400|Q15846400]] | 7 |- | style='text-align:right'| 859 | | | | | | | | | [[:d:Q15930081|Q15930081]] | 13 |- | style='text-align:right'| 860 | | | | | | | | | [[:d:Q15930298|Q15930298]] | 6 |- | style='text-align:right'| 861 | | | | | | | | | [[:d:Q15930747|Q15930747]] | 12 |- | style='text-align:right'| 862 | | | | | | | | | [[:d:Q15956515|Q15956515]] | 6 |- | style='text-align:right'| 863 | | | | | | | | | [[:d:Q15992928|Q15992928]] | 6 |- | style='text-align:right'| 864 | | | | | | | | | [[:d:Q16014901|Q16014901]] | 7 |- | style='text-align:right'| 865 | | | | | | | | | [[:d:Q16015014|Q16015014]] | 3 |- | style='text-align:right'| 866 | | | | | | | | | [[:d:Q16016369|Q16016369]] | 14 |- | style='text-align:right'| 867 | ''[[:d:Q16017570|Q16017570]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1935 | 2006 | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16017570|Q16017570]] | 9 |- | style='text-align:right'| 868 | | | | | | | | | [[:d:Q16019122|Q16019122]] | 3 |- | style='text-align:right'| 869 | | | | | | | | | [[:d:Q16019284|Q16019284]] | 9 |- | style='text-align:right'| 870 | | | | | | | | | [[:d:Q16023564|Q16023564]] | 3 |- | style='text-align:right'| 871 | [[സുധാ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q16054458|Q16054458]] | 1 |- | style='text-align:right'| 872 | [[Priya Adivarekar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16058113|Q16058113]] | 0 |- | style='text-align:right'| 873 | | | | | | | | | [[:d:Q16058185|Q16058185]] | 8 |- | style='text-align:right'| 874 | | | | | | | | | [[:d:Q16110704|Q16110704]] | 7 |- | style='text-align:right'| 875 | | | | | | | | | [[:d:Q16146387|Q16146387]] | 4 |- | style='text-align:right'| 876 | | | | | | | | | [[:d:Q16147300|Q16147300]] | 8 |- | style='text-align:right'| 877 | ''[[:d:Q16148172|Q16148172]]'' | [[പ്രമാണം:AishwaryaAjit.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16148172|Q16148172]] | 0 |- | style='text-align:right'| 878 | | | | | | | | | [[:d:Q16148994|Q16148994]] | 30 |- | style='text-align:right'| 879 | | | | | | | | | [[:d:Q16150938|Q16150938]] | 7 |- | style='text-align:right'| 880 | | | | | | | | | [[:d:Q16154619|Q16154619]] | 7 |- | style='text-align:right'| 881 | | | | | | | | | [[:d:Q16193312|Q16193312]] | 4 |- | style='text-align:right'| 882 | | | | | | | | | [[:d:Q16194633|Q16194633]] | 0 |- | style='text-align:right'| 883 | | | | | | | | | [[:d:Q16196723|Q16196723]] | 2 |- | style='text-align:right'| 884 | | | | | | | | | [[:d:Q16197442|Q16197442]] | 1 |- | style='text-align:right'| 885 | | | | | | | | | [[:d:Q16198048|Q16198048]] | 14 |- | style='text-align:right'| 886 | | | | | | | | | [[:d:Q16198893|Q16198893]] | 6 |- | style='text-align:right'| 887 | | | | | | | | | [[:d:Q16198930|Q16198930]] | 5 |- | style='text-align:right'| 888 | | | | | | | | | [[:d:Q16199195|Q16199195]] | 7 |- | style='text-align:right'| 889 | | | | | | | | | [[:d:Q16199248|Q16199248]] | 12 |- | style='text-align:right'| 890 | | | | | | | | | [[:d:Q16199613|Q16199613]] | 3 |- | style='text-align:right'| 891 | | | | | | | | | [[:d:Q16199826|Q16199826]] | 9 |- | style='text-align:right'| 892 | | | | | | | | | [[:d:Q16199949|Q16199949]] | 11 |- | style='text-align:right'| 893 | | | | | | | | | [[:d:Q16200004|Q16200004]] | 13 |- | style='text-align:right'| 894 | | | | | | | | | [[:d:Q16200014|Q16200014]] | 9 |- | style='text-align:right'| 895 | | | | | | | | | [[:d:Q16200036|Q16200036]] | 10 |- | style='text-align:right'| 896 | | | | | | | | | [[:d:Q16200055|Q16200055]] | 4 |- | style='text-align:right'| 897 | | | | | | | | | [[:d:Q16200062|Q16200062]] | 9 |- | style='text-align:right'| 898 | | | | | | | | | [[:d:Q16200096|Q16200096]] | 8 |- | style='text-align:right'| 899 | | | | | | | | | [[:d:Q16200118|Q16200118]] | 3 |- | style='text-align:right'| 900 | | | | | | | | | [[:d:Q16200125|Q16200125]] | 6 |- | style='text-align:right'| 901 | | | | | | | | | [[:d:Q16200172|Q16200172]] | 16 |- | style='text-align:right'| 902 | | | | | | | | | [[:d:Q16200218|Q16200218]] | 6 |- | style='text-align:right'| 903 | [[ദിപ ഷാ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16200314|Q16200314]] | 5 |- | style='text-align:right'| 904 | | | | | | | | | [[:d:Q16200332|Q16200332]] | 7 |- | style='text-align:right'| 905 | | | | | | | | | [[:d:Q16200361|Q16200361]] | 13 |- | style='text-align:right'| 906 | | | | | | | | | [[:d:Q16200406|Q16200406]] | 0 |- | style='text-align:right'| 907 | ''[[:d:Q16200413|Q16200413]]'' | [[പ്രമാണം:Payal Ghosh at the 63rd Jio Filmfare Awards 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-13 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16200413|Q16200413]] | 16 |- | style='text-align:right'| 908 | | | | | | | | | [[:d:Q16200421|Q16200421]] | 8 |- | style='text-align:right'| 909 | | | | | | | | | [[:d:Q16200448|Q16200448]] | 4 |- | style='text-align:right'| 910 | | | | | | | | | [[:d:Q16200567|Q16200567]] | 6 |- | style='text-align:right'| 911 | | | | | | | | | [[:d:Q16200615|Q16200615]] | 3 |- | style='text-align:right'| 912 | | | | | | | | | [[:d:Q16200641|Q16200641]] | 0 |- | style='text-align:right'| 913 | [[Deepika Kamaiah]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16200651|Q16200651]] | 5 |- | style='text-align:right'| 914 | [[Kamal Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 2026-01-21 | | | [[:d:Q16200659|Q16200659]] | 2 |- | style='text-align:right'| 915 | | | | | | | | | [[:d:Q16200740|Q16200740]] | 8 |- | style='text-align:right'| 916 | | | | | | | | | [[:d:Q16201037|Q16201037]] | 3 |- | style='text-align:right'| 917 | | | | | | | | | [[:d:Q16201057|Q16201057]] | 6 |- | style='text-align:right'| 918 | [[മാനസി വീതിനൽ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മനാമ]] | | [[:d:Q16201066|Q16201066]] | 4 |- | style='text-align:right'| 919 | | | | | | | | | [[:d:Q16201150|Q16201150]] | 3 |- | style='text-align:right'| 920 | | | | | | | | | [[:d:Q16201252|Q16201252]] | 4 |- | style='text-align:right'| 921 | | | | | | | | | [[:d:Q16201282|Q16201282]] | 5 |- | style='text-align:right'| 922 | | | | | | | | | [[:d:Q16201316|Q16201316]] | 12 |- | style='text-align:right'| 923 | | | | | | | | | [[:d:Q16201518|Q16201518]] | 3 |- | style='text-align:right'| 924 | | | | | | | | | [[:d:Q16201547|Q16201547]] | 9 |- | style='text-align:right'| 925 | | | | | | | | | [[:d:Q16201561|Q16201561]] | 6 |- | style='text-align:right'| 926 | | | | | | | | | [[:d:Q16201721|Q16201721]] | 3 |- | style='text-align:right'| 927 | | | | | | | | | [[:d:Q16201746|Q16201746]] | 0 |- | style='text-align:right'| 928 | | | | | | | | | [[:d:Q16201757|Q16201757]] | 3 |- | style='text-align:right'| 929 | | | | | | | | | [[:d:Q16201770|Q16201770]] | 4 |- | style='text-align:right'| 930 | | | | | | | | | [[:d:Q16201800|Q16201800]] | 8 |- | style='text-align:right'| 931 | | | | | | | | | [[:d:Q16202023|Q16202023]] | 7 |- | style='text-align:right'| 932 | | | | | | | | | [[:d:Q16202228|Q16202228]] | 6 |- | style='text-align:right'| 933 | | | | | | | | | [[:d:Q16202260|Q16202260]] | 4 |- | style='text-align:right'| 934 | [[ശ്രേയ ശർമ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16202270|Q16202270]] | 3 |- | style='text-align:right'| 935 | | | | | | | | | [[:d:Q16202519|Q16202519]] | 3 |- | style='text-align:right'| 936 | | | | | | | | | [[:d:Q16202541|Q16202541]] | 4 |- | style='text-align:right'| 937 | | | | | | | | | [[:d:Q16202566|Q16202566]] | 6 |- | style='text-align:right'| 938 | | | | | | | | | [[:d:Q16202578|Q16202578]] | 2 |- | style='text-align:right'| 939 | | | | | | | | | [[:d:Q16202614|Q16202614]] | 7 |- | style='text-align:right'| 940 | | | | | | | | | [[:d:Q16202646|Q16202646]] | 7 |- | style='text-align:right'| 941 | | | | | | | | | [[:d:Q16202697|Q16202697]] | 6 |- | style='text-align:right'| 942 | | | | | | | | | [[:d:Q16202722|Q16202722]] | 1 |- | style='text-align:right'| 943 | | | | | | | | | [[:d:Q16202737|Q16202737]] | 11 |- | style='text-align:right'| 944 | | | | | | | | | [[:d:Q16202819|Q16202819]] | 20 |- | style='text-align:right'| 945 | | | | | | | | | [[:d:Q16202975|Q16202975]] | 4 |- | style='text-align:right'| 946 | | | | | | | | | [[:d:Q16206171|Q16206171]] | 5 |- | style='text-align:right'| 947 | | | | | | | | | [[:d:Q16206462|Q16206462]] | 7 |- | style='text-align:right'| 948 | | | | | | | | | [[:d:Q16208435|Q16208435]] | 4 |- | style='text-align:right'| 949 | | | | | | | | | [[:d:Q16208477|Q16208477]] | 13 |- | style='text-align:right'| 950 | | | | | | | | | [[:d:Q16209504|Q16209504]] | 5 |- | style='text-align:right'| 951 | | | | | | | | | [[:d:Q16209812|Q16209812]] | 8 |- | style='text-align:right'| 952 | | | | | | | | | [[:d:Q16212395|Q16212395]] | 5 |- | style='text-align:right'| 953 | | | | | | | | | [[:d:Q16216019|Q16216019]] | 9 |- | style='text-align:right'| 954 | | | | | | | | | [[:d:Q16221424|Q16221424]] | 9 |- | style='text-align:right'| 955 | | | | | | | | | [[:d:Q16221764|Q16221764]] | 5 |- | style='text-align:right'| 956 | | | | | | | | | [[:d:Q16222199|Q16222199]] | 8 |- | style='text-align:right'| 957 | | | | | | | | | [[:d:Q16222341|Q16222341]] | 9 |- | style='text-align:right'| 958 | ''[[:d:Q16222392|Q16222392]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-03-18 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q16222392|Q16222392]] | 8 |- | style='text-align:right'| 959 | | | | | | | | | [[:d:Q16223965|Q16223965]] | 8 |- | style='text-align:right'| 960 | [[Revathi Sankaran]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16225977|Q16225977]] | 4 |- | style='text-align:right'| 961 | | | | | | | | | [[:d:Q16226260|Q16226260]] | 7 |- | style='text-align:right'| 962 | | | | | | | | | [[:d:Q16226497|Q16226497]] | 3 |- | style='text-align:right'| 963 | | | | | | | | | [[:d:Q16226658|Q16226658]] | 4 |- | style='text-align:right'| 964 | | | | | | | | | [[:d:Q16230639|Q16230639]] | 6 |- | style='text-align:right'| 965 | | | | | | | | | [[:d:Q16231363|Q16231363]] | 5 |- | style='text-align:right'| 966 | | | | | | | | | [[:d:Q16231373|Q16231373]] | 4 |- | style='text-align:right'| 967 | | | | | | | | | [[:d:Q16231646|Q16231646]] | 9 |- | style='text-align:right'| 968 | | | | | | | | | [[:d:Q16231757|Q16231757]] | 16 |- | style='text-align:right'| 969 | | | | | | | | | [[:d:Q16231811|Q16231811]] | 5 |- | style='text-align:right'| 970 | | | | | | | | | [[:d:Q16232402|Q16232402]] | 10 |- | style='text-align:right'| 971 | | | | | | | | | [[:d:Q16232549|Q16232549]] | 2 |- | style='text-align:right'| 972 | ''[[:d:Q16232648|Q16232648]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-24 | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q16232648|Q16232648]] | 7 |- | style='text-align:right'| 973 | ''[[:d:Q16232942|Q16232942]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16232942|Q16232942]] | 1 |- | style='text-align:right'| 974 | | | | | | | | | [[:d:Q16233248|Q16233248]] | 6 |- | style='text-align:right'| 975 | ''[[:d:Q16233288|Q16233288]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-23 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q16233288|Q16233288]] | 5 |- | style='text-align:right'| 976 | | | | | | | | | [[:d:Q16233421|Q16233421]] | 5 |- | style='text-align:right'| 977 | | | | | | | | | [[:d:Q16233560|Q16233560]] | 10 |- | style='text-align:right'| 978 | | | | | | | | | [[:d:Q16234496|Q16234496]] | 13 |- | style='text-align:right'| 979 | | | | | | | | | [[:d:Q16236034|Q16236034]] | 3 |- | style='text-align:right'| 980 | | | | | | | | | [[:d:Q16239691|Q16239691]] | 8 |- | style='text-align:right'| 981 | | | | | | | | | [[:d:Q16240190|Q16240190]] | 3 |- | style='text-align:right'| 982 | | | | | | | | | [[:d:Q16240198|Q16240198]] | 6 |- | style='text-align:right'| 983 | | | | | | | | | [[:d:Q16240581|Q16240581]] | 13 |- | style='text-align:right'| 984 | | | | | | | | | [[:d:Q16240627|Q16240627]] | 11 |- | style='text-align:right'| 985 | | | | | | | | | [[:d:Q16240640|Q16240640]] | 7 |- | style='text-align:right'| 986 | [[Shruti Bapna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16243490|Q16243490]] | 8 |- | style='text-align:right'| 987 | | | | | | | | | [[:d:Q16246697|Q16246697]] | 6 |- | style='text-align:right'| 988 | | | | | | | | | [[:d:Q16246753|Q16246753]] | 7 |- | style='text-align:right'| 989 | | | | | | | | | [[:d:Q16247337|Q16247337]] | 3 |- | style='text-align:right'| 990 | | | | | | | | | [[:d:Q16247410|Q16247410]] | 5 |- | style='text-align:right'| 991 | | | | | | | | | [[:d:Q16250215|Q16250215]] | 25 |- | style='text-align:right'| 992 | | | | | | | | | [[:d:Q16250691|Q16250691]] | 5 |- | style='text-align:right'| 993 | | | | | | | | | [[:d:Q16258538|Q16258538]] | 10 |- | style='text-align:right'| 994 | | | | | | | | | [[:d:Q16271157|Q16271157]] | 13 |- | style='text-align:right'| 995 | [[Kiran Bhargava]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16275110|Q16275110]] | 6 |- | style='text-align:right'| 996 | | | | | | | | | [[:d:Q16275114|Q16275114]] | 3 |- | style='text-align:right'| 997 | ''[[:d:Q16310929|Q16310929]]'' | [[പ്രമാണം:Alapati Lakshmi.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1952 | | | | [[:d:Q16310929|Q16310929]] | 1 |- | style='text-align:right'| 998 | [[Varsha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16311679|Q16311679]] | 1 |- | style='text-align:right'| 999 | [[Vibha Natarajan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16312495|Q16312495]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1000 | | | | | | | | | [[:d:Q16314155|Q16314155]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1001 | | | | | | | | | [[:d:Q16315657|Q16315657]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1002 | | | | | | | | | [[:d:Q16315878|Q16315878]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1003 | | | | | | | | | [[:d:Q16344092|Q16344092]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1004 | | | | | | | | | [[:d:Q16344332|Q16344332]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1005 | | | | | | | | | [[:d:Q16345997|Q16345997]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1006 | | | | | | | | | [[:d:Q16346416|Q16346416]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1007 | | | | | | | | | [[:d:Q16727188|Q16727188]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1008 | | | | | | | | | [[:d:Q16727418|Q16727418]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1009 | | | | | | | | | [[:d:Q16729286|Q16729286]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1010 | | | | | | | | | [[:d:Q16729507|Q16729507]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1011 | | | | | | | | | [[:d:Q16729508|Q16729508]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1012 | | | | | | | | | [[:d:Q16730453|Q16730453]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1013 | | | | | | | | | [[:d:Q16730508|Q16730508]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1014 | | | | | | | | | [[:d:Q16730567|Q16730567]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1015 | [[Sonia Kapoor]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16730579|Q16730579]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1016 | | | | | | | | | [[:d:Q16730587|Q16730587]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1017 | | | | | | | | | [[:d:Q16730800|Q16730800]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1018 | ''[[:d:Q16730805|Q16730805]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-10-11 | | [[Ulhasnagar]] | | [[:d:Q16730805|Q16730805]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1019 | | | | | | | | | [[:d:Q16731007|Q16731007]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1020 | | | | | | | | | [[:d:Q16731794|Q16731794]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1021 | | | | | | | | | [[:d:Q16731876|Q16731876]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1022 | [[Dipti Mehta]] | [[പ്രമാണം:Dipti Mehta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q16732430|Q16732430]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1023 | | | | | | | | | [[:d:Q16732433|Q16732433]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1024 | [[Jaya Menon]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16732486|Q16732486]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1025 | | | | | | | | | [[:d:Q16732697|Q16732697]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1026 | | | | | | | | | [[:d:Q16732971|Q16732971]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1027 | | | | | | | | | [[:d:Q16732972|Q16732972]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1028 | | | | | | | | | [[:d:Q16732976|Q16732976]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1029 | | | | | | | | | [[:d:Q16733206|Q16733206]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1030 | [[Priyanka Nayyar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16733217|Q16733217]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1031 | | | | | | | | | [[:d:Q16734128|Q16734128]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1032 | | | | | | | | | [[:d:Q16734255|Q16734255]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1033 | [[Pooja Pihal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16734529|Q16734529]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1034 | | | | | | | | | [[:d:Q16734742|Q16734742]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1035 | | | | | | | | | [[:d:Q16734880|Q16734880]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1036 | | | | | | | | | [[:d:Q16734901|Q16734901]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1037 | | | | | | | | | [[:d:Q16734985|Q16734985]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1038 | | | | | | | | | [[:d:Q16739015|Q16739015]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1039 | | | | | | | | | [[:d:Q16751660|Q16751660]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1040 | ''[[:d:Q16755934|Q16755934]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-22 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q16755934|Q16755934]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1041 | | | | | | | | | [[:d:Q16755975|Q16755975]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1042 | | | | | | | | | [[:d:Q16762317|Q16762317]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1043 | [[Deepa Bhaskar]] | [[പ്രമാണം:Deepa Bhaskar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16832052|Q16832052]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1044 | | | | | | | | | [[:d:Q16832056|Q16832056]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1045 | | | | | | | | | [[:d:Q16832061|Q16832061]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1046 | | | | | | | | | [[:d:Q16832067|Q16832067]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1047 | ''[[:d:Q16832075|Q16832075]]'' | [[പ്രമാണം:Kanchi Singh in 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-03-27 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q16832075|Q16832075]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1048 | | | | | | | | | [[:d:Q16832078|Q16832078]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1049 | | | | | | | | | [[:d:Q16832079|Q16832079]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1050 | | | | | | | | | [[:d:Q16832080|Q16832080]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1051 | | | | | | | | | [[:d:Q16832081|Q16832081]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1052 | [[Dhriti Saharan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16832082|Q16832082]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1053 | | | | | | | | | [[:d:Q16832084|Q16832084]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1054 | [[സന്യാതാര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q16832086|Q16832086]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1055 | | | | | | | | | [[:d:Q16832091|Q16832091]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1056 | | | | | | | | | [[:d:Q16832097|Q16832097]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1057 | | | | | | | | | [[:d:Q16832098|Q16832098]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1058 | | | | | | | | | [[:d:Q16832105|Q16832105]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1059 | | | | | | | | | [[:d:Q16832109|Q16832109]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1060 | | | | | | | | | [[:d:Q16832111|Q16832111]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1061 | | | | | | | | | [[:d:Q16832118|Q16832118]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1062 | | | | | | | | | [[:d:Q16832128|Q16832128]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1063 | | | | | | | | | [[:d:Q16832129|Q16832129]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1064 | | | | | | | | | [[:d:Q16832133|Q16832133]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1065 | | | | | | | | | [[:d:Q16832141|Q16832141]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1066 | | | | | | | | | [[:d:Q16832142|Q16832142]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1067 | | | | | | | | | [[:d:Q16832145|Q16832145]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1068 | | | | | | | | | [[:d:Q16832146|Q16832146]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1069 | | | | | | | | | [[:d:Q16832247|Q16832247]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1070 | | | | | | | | | [[:d:Q16832258|Q16832258]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1071 | [[Pari Telang]] | [[പ്രമാണം:Pari Telang, Santosh Juvekar and Spruha Joshi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16832270|Q16832270]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1072 | | | | | | | | | [[:d:Q16845048|Q16845048]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1073 | | | | | | | | | [[:d:Q16873056|Q16873056]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1074 | | | | | | | | | [[:d:Q16885556|Q16885556]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1075 | | | | | | | | | [[:d:Q16887711|Q16887711]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1076 | [[മീന ടി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16910853|Q16910853]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1077 | | | | | | | | | [[:d:Q17054227|Q17054227]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1078 | | | | | | | | | [[:d:Q17089032|Q17089032]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1079 | | | | | | | | | [[:d:Q17131115|Q17131115]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1080 | | | | | | | | | [[:d:Q17151726|Q17151726]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1081 | [[Disha Poovaiah]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q17180844|Q17180844]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1082 | | | | | | | | | [[:d:Q17198237|Q17198237]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1083 | | | | | | | | | [[:d:Q17305770|Q17305770]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1084 | | | | | | | | | [[:d:Q17305822|Q17305822]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1085 | ''[[:d:Q17318886|Q17318886]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-02-12 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q17318886|Q17318886]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1086 | | | | | | | | | [[:d:Q17328057|Q17328057]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1087 | | | | | | | | | [[:d:Q17386464|Q17386464]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1088 | | | | | | | | | [[:d:Q17403239|Q17403239]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1089 | | | | | | | | | [[:d:Q17403318|Q17403318]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1090 | | | | | | | | | [[:d:Q17403438|Q17403438]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1091 | | | | | | | | | [[:d:Q17411063|Q17411063]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1092 | | | | | | | | | [[:d:Q17411236|Q17411236]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1093 | [[Richa Bhadra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q17413626|Q17413626]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1094 | | | | | | | | | [[:d:Q17413627|Q17413627]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1095 | | | | | | | | | [[:d:Q17413634|Q17413634]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1096 | | | | | | | | | [[:d:Q17413637|Q17413637]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1097 | | | | | | | | | [[:d:Q17465683|Q17465683]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1098 | | | | | | | | | [[:d:Q17479437|Q17479437]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1099 | | | | | | | | | [[:d:Q17489736|Q17489736]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1100 | | | | | | | | | [[:d:Q17492722|Q17492722]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1101 | ''[[:d:Q17495789|Q17495789]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q17495789|Q17495789]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1102 | | | | | | | | | [[:d:Q17495879|Q17495879]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1103 | ''[[:d:Q17495917|Q17495917]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1936-04-21 | 2023-11-30 | [[ചെന്നൈ]] | [[തിരുവനന്തപുരം]] | [[:d:Q17495917|Q17495917]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1104 | | | | | | | | | [[:d:Q17581407|Q17581407]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1105 | [[Keerthana]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q17581412|Q17581412]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1106 | ''[[:d:Q17582133|Q17582133]]'' | [[പ്രമാണം:Anaika Soti.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-14 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q17582133|Q17582133]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1107 | | | | | | | | | [[:d:Q17605971|Q17605971]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1108 | | | | | | | | | [[:d:Q17617132|Q17617132]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1109 | | | | | | | | | [[:d:Q17708728|Q17708728]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1110 | [[Faezeh Jalali]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q17744435|Q17744435]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1111 | | | | | | | | | [[:d:Q17747329|Q17747329]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1112 | [[Monicka]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q17859831|Q17859831]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1113 | | | | | | | | | [[:d:Q17859838|Q17859838]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1114 | | | | | | | | | [[:d:Q18043609|Q18043609]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1115 | | | | | | | | | [[:d:Q18044734|Q18044734]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1116 | | | | | | | | | [[:d:Q18044750|Q18044750]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1117 | | | | | | | | | [[:d:Q18066888|Q18066888]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1118 | ''[[:d:Q18070354|Q18070354]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q18070354|Q18070354]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1119 | | | | | | | | | [[:d:Q18085653|Q18085653]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1120 | | | | | | | | | [[:d:Q18091547|Q18091547]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1121 | | | | | | | | | [[:d:Q18097858|Q18097858]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1122 | | | | | | | | | [[:d:Q18124379|Q18124379]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1123 | | | | | | | | | [[:d:Q18126169|Q18126169]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1124 | | | | | | | | | [[:d:Q18209921|Q18209921]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1125 | | | | | | | | | [[:d:Q18210664|Q18210664]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1126 | | | | | | | | | [[:d:Q18211013|Q18211013]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1127 | | | | | | | | | [[:d:Q18211037|Q18211037]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1128 | | | | | | | | | [[:d:Q18211387|Q18211387]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1129 | | | | | | | | | [[:d:Q18211758|Q18211758]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1130 | | | | | | | | | [[:d:Q18341113|Q18341113]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1131 | ''[[:d:Q18350991|Q18350991]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 2006 | [[മധുര]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q18350991|Q18350991]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1132 | | | | | | | | | [[:d:Q18351880|Q18351880]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1133 | | | | | | | | | [[:d:Q18353980|Q18353980]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1134 | | | | | | | | | [[:d:Q18354514|Q18354514]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1135 | | | | | | | | | [[:d:Q18354719|Q18354719]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1136 | | | | | | | | | [[:d:Q18357741|Q18357741]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1137 | | | | | | | | | [[:d:Q18357765|Q18357765]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1138 | | | | | | | | | [[:d:Q18518779|Q18518779]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1139 | | | | | | | | | [[:d:Q18581765|Q18581765]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1140 | | | | | | | | | [[:d:Q18589140|Q18589140]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1141 | | | | | | | | | [[:d:Q18589263|Q18589263]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1142 | | | | | | | | | [[:d:Q18637710|Q18637710]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1143 | | | | | | | | | [[:d:Q18637951|Q18637951]] | 17 |- | style='text-align:right'| 1144 | | | | | | | | | [[:d:Q18638583|Q18638583]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1145 | | | | | | | | | [[:d:Q18638590|Q18638590]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1146 | | | | | | | | | [[:d:Q18685708|Q18685708]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1147 | | | | | | | | | [[:d:Q18686306|Q18686306]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1148 | | | | | | | | | [[:d:Q18686349|Q18686349]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1149 | | | | | | | | | [[:d:Q18719320|Q18719320]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1150 | [[ഷെമ്പക]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[തൂത്തുക്കുടി|തൂത്തുക്കുടി തുറമുഖം]] | | [[:d:Q18720248|Q18720248]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1151 | | | | | | | | | [[:d:Q18720273|Q18720273]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1152 | ''[[:d:Q18763820|Q18763820]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18763820|Q18763820]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1153 | | | | | | | | | [[:d:Q18918081|Q18918081]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1154 | ''[[:d:Q18922873|Q18922873]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-19 | | [[കുദ്രേമുഖ് ദേശീയോദ്യാനം]] | | [[:d:Q18922873|Q18922873]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1155 | | | | | | | | | [[:d:Q18977603|Q18977603]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1156 | | | | | | | | | [[:d:Q18978043|Q18978043]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1157 | ''[[:d:Q19276584|Q19276584]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1944-09-03 | 2021-06-03 | [[കൊല്ലെഗൽ]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q19276584|Q19276584]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1158 | | | | | | | | | [[:d:Q19321759|Q19321759]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1159 | [[Neha Yadav]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19517806|Q19517806]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1160 | | | | | | | | | [[:d:Q19519716|Q19519716]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1161 | ''[[:d:Q19520028|Q19520028]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-02-12 | | [[Hazaribagh]] | | [[:d:Q19520028|Q19520028]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1162 | [[Kuki Grewal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19520074|Q19520074]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1163 | [[Paru Gambhir]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19520656|Q19520656]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1164 | [[ஜெயகௌரி (நடிகை)]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19547669|Q19547669]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1165 | | | | | | | | | [[:d:Q19547903|Q19547903]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1166 | | | | | | | | | [[:d:Q19560043|Q19560043]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1167 | | | | | | | | | [[:d:Q19560056|Q19560056]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1168 | | | | | | | | | [[:d:Q19560090|Q19560090]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1169 | | | | | | | | | [[:d:Q19560352|Q19560352]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1170 | | | | | | | | | [[:d:Q19560393|Q19560393]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1171 | | | | | | | | | [[:d:Q19560933|Q19560933]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1172 | | | | | | | | | [[:d:Q19560950|Q19560950]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1173 | ''[[:d:Q19560963|Q19560963]]'' | [[പ്രമാണം:Manisha Kelkar graces Indian Music Academy – Marathi Music Awards (18) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-31 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19560963|Q19560963]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1174 | | | | | | | | | [[:d:Q19561007|Q19561007]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1175 | ''[[:d:Q19561526|Q19561526]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1963-10-07 | | [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] | | [[:d:Q19561526|Q19561526]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1176 | [[Shireen Mirza]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q19561585|Q19561585]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1177 | | | | | | | | | [[:d:Q19571665|Q19571665]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1178 | | | | | | | | | [[:d:Q19571873|Q19571873]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1179 | | | | | | | | | [[:d:Q19571948|Q19571948]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1180 | | | | | | | | | [[:d:Q19573584|Q19573584]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1181 | | | | | | | | | [[:d:Q19573589|Q19573589]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1182 | [[Neelam Mehra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19593774|Q19593774]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1183 | | | | | | | | | [[:d:Q19609674|Q19609674]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1184 | | | | | | | | | [[:d:Q19661204|Q19661204]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1185 | | | | | | | | | [[:d:Q19661316|Q19661316]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1186 | | | | | | | | | [[:d:Q19661366|Q19661366]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1187 | | | | | | | | | [[:d:Q19661711|Q19661711]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1188 | | | | | | | | | [[:d:Q19662250|Q19662250]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1189 | | | | | | | | | [[:d:Q19662259|Q19662259]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1190 | [[Mounica]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19662278|Q19662278]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1191 | [[Manasi Varma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19662569|Q19662569]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1192 | | | | | | | | | [[:d:Q19663063|Q19663063]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1193 | | | | | | | | | [[:d:Q19663157|Q19663157]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1194 | | | | | | | | | [[:d:Q19663694|Q19663694]] | 21 |- | style='text-align:right'| 1195 | | | | | | | | | [[:d:Q19664279|Q19664279]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1196 | | | | | | | | | [[:d:Q19664756|Q19664756]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1197 | | | | | | | | | [[:d:Q19664844|Q19664844]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1198 | | | | | | | | | [[:d:Q19665157|Q19665157]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1199 | | | | | | | | | [[:d:Q19665473|Q19665473]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1200 | | | | | | | | | [[:d:Q19665776|Q19665776]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1201 | | | | | | | | | [[:d:Q19666177|Q19666177]] | 17 |- | style='text-align:right'| 1202 | | | | | | | | | [[:d:Q19667243|Q19667243]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1203 | | | | | | | | | [[:d:Q19667495|Q19667495]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1204 | | | | | | | | | [[:d:Q19723498|Q19723498]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1205 | | | | | | | | | [[:d:Q19737357|Q19737357]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1206 | | | | | | | | | [[:d:Q19742633|Q19742633]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1207 | | | | | | | | | [[:d:Q19759758|Q19759758]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1208 | | | | | | | | | [[:d:Q19760091|Q19760091]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1209 | [[Anita Chowdhary]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q19803737|Q19803737]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1210 | ''[[:d:Q19809609|Q19809609]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1944-08-20 | 1995-10-19 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19809609|Q19809609]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1211 | | | | | | | | | [[:d:Q19810144|Q19810144]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1212 | | | | | | | | | [[:d:Q19810215|Q19810215]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1213 | | | | | | | | | [[:d:Q19813300|Q19813300]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1214 | | | | | | | | | [[:d:Q19818645|Q19818645]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1215 | | | | | | | | | [[:d:Q19824584|Q19824584]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1216 | | | | | | | | | [[:d:Q19882088|Q19882088]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1217 | | | | | | | | | [[:d:Q19891084|Q19891084]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1218 | [[Parull Chaudhry]] | [[പ്രമാണം:Parull Chaudhry.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19891147|Q19891147]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1219 | ''[[:d:Q19891334|Q19891334]]'' | [[പ്രമാണം:Ruhanika Dhawan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2007-09-25 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q19891334|Q19891334]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1220 | ''[[:d:Q19891524|Q19891524]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19891524|Q19891524]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1221 | [[Auritra Ghosh]] | [[പ്രമാണം:AuritraGhosh 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q19891567|Q19891567]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1222 | | | | | | | | | [[:d:Q19891740|Q19891740]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1223 | | | | | | | | | [[:d:Q19891959|Q19891959]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1224 | | | | | | | | | [[:d:Q19892475|Q19892475]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1225 | | | | | | | | | [[:d:Q19892578|Q19892578]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1226 | | | | | | | | | [[:d:Q19892701|Q19892701]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1227 | | | | | | | | | [[:d:Q19892704|Q19892704]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1228 | | | | | | | | | [[:d:Q19895785|Q19895785]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1229 | | | | | | | | | [[:d:Q19895979|Q19895979]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1230 | ''[[:d:Q19896075|Q19896075]]'' | [[പ്രമാണം:Photo Elina samantray.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-07-23 | | [[Bhadrak]] | | [[:d:Q19896075|Q19896075]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1231 | | | | | | | | | [[:d:Q19896109|Q19896109]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1232 | | | | | | | | | [[:d:Q19898333|Q19898333]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1233 | | | | | | | | | [[:d:Q19898504|Q19898504]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1234 | | | | | | | | | [[:d:Q19899015|Q19899015]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1235 | | | | | | | | | [[:d:Q19899302|Q19899302]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1236 | | | | | | | | | [[:d:Q19938389|Q19938389]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1237 | | | | | | | | | [[:d:Q19961072|Q19961072]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1238 | | | | | | | | | [[:d:Q19972652|Q19972652]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1239 | | | | | | | | | [[:d:Q20059908|Q20059908]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1240 | | | | | | | | | [[:d:Q20090123|Q20090123]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1241 | | | | | | | | | [[:d:Q20090635|Q20090635]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1242 | | | | | | | | | [[:d:Q20128241|Q20128241]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1243 | | | | | | | | | [[:d:Q20261418|Q20261418]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1244 | | | | | | | | | [[:d:Q20560783|Q20560783]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1245 | | | | | | | | | [[:d:Q20574928|Q20574928]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1246 | ''[[:d:Q20579666|Q20579666]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q20579666|Q20579666]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1247 | | | | | | | | | [[:d:Q20584921|Q20584921]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1248 | | | | | | | | | [[:d:Q20604641|Q20604641]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1249 | | | | | | | | | [[:d:Q20609060|Q20609060]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1250 | | | | | | | | | [[:d:Q20630463|Q20630463]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1251 | | | | | | | | | [[:d:Q20630699|Q20630699]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1252 | | | | | | | | | [[:d:Q20631149|Q20631149]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1253 | | | | | | | | | [[:d:Q20638100|Q20638100]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1254 | | | | | | | | | [[:d:Q20641928|Q20641928]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1255 | | | | | | | | | [[:d:Q20643557|Q20643557]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1256 | | | | | | | | | [[:d:Q20644118|Q20644118]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1257 | | | | | | | | | [[:d:Q20649327|Q20649327]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1258 | | | | | | | | | [[:d:Q20649334|Q20649334]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1259 | | | | | | | | | [[:d:Q20649361|Q20649361]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1260 | | | | | | | | | [[:d:Q20649445|Q20649445]] | 18 |- | style='text-align:right'| 1261 | | | | | | | | | [[:d:Q20649453|Q20649453]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1262 | [[Charulatha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q20649489|Q20649489]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1263 | | | | | | | | | [[:d:Q20649506|Q20649506]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1264 | | | | | | | | | [[:d:Q20649647|Q20649647]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1265 | [[Karina Shah]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20649913|Q20649913]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1266 | [[Anima Pedini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 2006-12-12 | | | [[:d:Q20665757|Q20665757]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1267 | | | | | | | | | [[:d:Q20675998|Q20675998]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1268 | | | | | | | | | [[:d:Q20676230|Q20676230]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1269 | | | | | | | | | [[:d:Q20677497|Q20677497]] | 22 |- | style='text-align:right'| 1270 | [[Swati Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q20684310|Q20684310]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1271 | | | | | | | | | [[:d:Q20684322|Q20684322]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1272 | | | | | | | | | [[:d:Q20684357|Q20684357]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1273 | | | | | | | | | [[:d:Q20684364|Q20684364]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1274 | [[Roshan Kumari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[അംബാല]] | | [[:d:Q20684428|Q20684428]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1275 | [[Suparna Marwah]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20684723|Q20684723]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1276 | | | | | | | | | [[:d:Q20684896|Q20684896]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1277 | | | | | | | | | [[:d:Q20684952|Q20684952]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1278 | [[Neyha Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Moradabad]] | | [[:d:Q20684973|Q20684973]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1279 | [[Geetha Poduval]] | [[പ്രമാണം:Geeta.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q20685151|Q20685151]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1280 | | | | | | | | | [[:d:Q20685247|Q20685247]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1281 | ''[[:d:Q20685290|Q20685290]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q20685290|Q20685290]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1282 | | | | | | | | | [[:d:Q20685440|Q20685440]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1283 | | | | | | | | | [[:d:Q20685511|Q20685511]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1284 | | | | | | | | | [[:d:Q20685609|Q20685609]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1285 | ''[[:d:Q20737448|Q20737448]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1915 | 1986-10-02 | [[ലാഹോർ]] | [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം]] | [[:d:Q20737448|Q20737448]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1286 | [[Priyanka Bose]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Bose in Nirbhaya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | No/unknown value | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q20740655|Q20740655]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1287 | ''[[:d:Q20740874|Q20740874]]'' | [[പ്രമാണം:Wamiqa Gabbi snapped outside Maddock office (2) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-09-29 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q20740874|Q20740874]] | 19 |- | style='text-align:right'| 1288 | | | | | | | | | [[:d:Q20744678|Q20744678]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1289 | | | | | | | | | [[:d:Q20744706|Q20744706]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1290 | | | | | | | | | [[:d:Q20810757|Q20810757]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1291 | | | | | | | | | [[:d:Q20870055|Q20870055]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1292 | | | | | | | | | [[:d:Q20900162|Q20900162]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1293 | | | | | | | | | [[:d:Q20984457|Q20984457]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1294 | | | | | | | | | [[:d:Q20985271|Q20985271]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1295 | | | | | | | | | [[:d:Q20985303|Q20985303]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1296 | | | | | | | | | [[:d:Q21004809|Q21004809]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1297 | | | | | | | | | [[:d:Q21004894|Q21004894]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1298 | [[Lagnajita Chakraborty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21005305|Q21005305]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1299 | | | | | | | | | [[:d:Q21005334|Q21005334]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1300 | | | | | | | | | [[:d:Q21036716|Q21036716]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1301 | | | | | | | | | [[:d:Q21043196|Q21043196]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1302 | | | | | | | | | [[:d:Q21062558|Q21062558]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1303 | | | | | | | | | [[:d:Q21063375|Q21063375]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1304 | ''[[:d:Q21063552|Q21063552]]'' | [[പ്രമാണം:Karishma Sharma graces the launch of Arth restaurant (15).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-12-22 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q21063552|Q21063552]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1305 | [[Sulakshana Khatri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21063989|Q21063989]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1306 | | | | | | | | | [[:d:Q21064181|Q21064181]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1307 | | | | | | | | | [[:d:Q21064549|Q21064549]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1308 | | | | | | | | | [[:d:Q21066399|Q21066399]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1309 | | | | | | | | | [[:d:Q21066423|Q21066423]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1310 | | | | | | | | | [[:d:Q21066525|Q21066525]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1311 | | | | | | | | | [[:d:Q21066640|Q21066640]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1312 | | | | | | | | | [[:d:Q21066657|Q21066657]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1313 | | | | | | | | | [[:d:Q21066767|Q21066767]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1314 | | | | | | | | | [[:d:Q21066811|Q21066811]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1315 | | | | | | | | | [[:d:Q21066998|Q21066998]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1316 | | | | | | | | | [[:d:Q21067194|Q21067194]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1317 | ''[[:d:Q21067402|Q21067402]]'' | [[പ്രമാണം:Actress Reshma Rathore.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-03 | | [[ఉసిరికాయలపల్లి]] | | [[:d:Q21067402|Q21067402]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1318 | ''[[:d:Q21069952|Q21069952]]'' | [[പ്രമാണം:Sabita Devi in "Teen Sau Din Ke Baad".jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1914 | 1965 | | [[Beeston]] | [[:d:Q21069952|Q21069952]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1319 | | | | | | | | | [[:d:Q21070426|Q21070426]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1320 | | | | | | | | | [[:d:Q21070443|Q21070443]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1321 | | | | | | | | | [[:d:Q21077873|Q21077873]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1322 | | | | | | | | | [[:d:Q21210076|Q21210076]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1323 | [[Saudamini Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21281507|Q21281507]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1324 | | | | | | | | | [[:d:Q21284951|Q21284951]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1325 | | | | | | | | | [[:d:Q21285223|Q21285223]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1326 | | | | | | | | | [[:d:Q21402960|Q21402960]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1327 | | | | | | | | | [[:d:Q21495378|Q21495378]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1328 | | | | | | | | | [[:d:Q21509514|Q21509514]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1329 | | | | | | | | | [[:d:Q21620673|Q21620673]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1330 | | | | | | | | | [[:d:Q21620692|Q21620692]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1331 | | | | | | | | | [[:d:Q21621287|Q21621287]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1332 | | | | | | | | | [[:d:Q21621374|Q21621374]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1333 | | | | | | | | | [[:d:Q21622381|Q21622381]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1334 | | | | | | | | | [[:d:Q21642539|Q21642539]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1335 | | | | | | | | | [[:d:Q21814479|Q21814479]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1336 | | | | | | | | | [[:d:Q21849784|Q21849784]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1337 | | | | | | | | | [[:d:Q21872641|Q21872641]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1338 | [[Shylashri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21903474|Q21903474]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1339 | | | | | | | | | [[:d:Q21931915|Q21931915]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1340 | | | | | | | | | [[:d:Q21931989|Q21931989]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1341 | | | | | | | | | [[:d:Q21932158|Q21932158]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1342 | [[Reshma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2021 | | | [[:d:Q21933491|Q21933491]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1343 | [[Radha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]] | | [[:d:Q21933640|Q21933640]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1344 | | | | | | | | | [[:d:Q21933983|Q21933983]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1345 | | | | | | | | | [[:d:Q21934068|Q21934068]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1346 | | | | | | | | | [[:d:Q21934299|Q21934299]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1347 | | | | | | | | | [[:d:Q22006115|Q22006115]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1348 | | | | | | | | | [[:d:Q22006139|Q22006139]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1349 | | | | | | | | | [[:d:Q22132849|Q22132849]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1350 | [[Avantika Dasani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q22227465|Q22227465]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1351 | | | | | | | | | [[:d:Q22276952|Q22276952]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1352 | | | | | | | | | [[:d:Q22277353|Q22277353]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1353 | | | | | | | | | [[:d:Q22277541|Q22277541]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1354 | | | | | | | | | [[:d:Q22277644|Q22277644]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1355 | | | | | | | | | [[:d:Q22277683|Q22277683]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1356 | | | | | | | | | [[:d:Q22278316|Q22278316]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1357 | | | | | | | | | [[:d:Q22278395|Q22278395]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1358 | [[Balinder Johal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q22278421|Q22278421]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1359 | | | | | | | | | [[:d:Q22278500|Q22278500]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1360 | | | | | | | | | [[:d:Q22278722|Q22278722]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1361 | | | | | | | | | [[:d:Q22279372|Q22279372]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1362 | | | | | | | | | [[:d:Q22279408|Q22279408]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1363 | | | | | | | | | [[:d:Q22279732|Q22279732]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1364 | | | | | | | | | [[:d:Q22279772|Q22279772]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1365 | | | | | | | | | [[:d:Q22279840|Q22279840]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1366 | | | | | | | | | [[:d:Q22279856|Q22279856]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1367 | | | | | | | | | [[:d:Q22280130|Q22280130]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1368 | [[Kamala Saikhom]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q22280228|Q22280228]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1369 | | | | | | | | | [[:d:Q22280324|Q22280324]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1370 | | | | | | | | | [[:d:Q22280325|Q22280325]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1371 | | | | | | | | | [[:d:Q22281323|Q22281323]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1372 | | | | | | | | | [[:d:Q22304977|Q22304977]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1373 | | | | | | | | | [[:d:Q22926429|Q22926429]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1374 | | | | | | | | | [[:d:Q22950148|Q22950148]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1375 | | | | | | | | | [[:d:Q22957818|Q22957818]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1376 | | | | | | | | | [[:d:Q22957835|Q22957835]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1377 | [[Gunjan Malhotra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q22957931|Q22957931]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1378 | | | | | | | | | [[:d:Q22958145|Q22958145]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1379 | | | | | | | | | [[:d:Q22958183|Q22958183]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1380 | | | | | | | | | [[:d:Q22958532|Q22958532]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1381 | | | | | | | | | [[:d:Q22959785|Q22959785]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1382 | | | | | | | | | [[:d:Q23002613|Q23002613]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1383 | | | | | | | | | [[:d:Q23017965|Q23017965]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1384 | ''[[:d:Q23019136|Q23019136]]'' | [[പ്രമാണം:Sukanya Kulkarni.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-12-23 | | | | [[:d:Q23019136|Q23019136]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1385 | | | | | | | | | [[:d:Q23019144|Q23019144]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1386 | | | | | | | | | [[:d:Q23542626|Q23542626]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1387 | | | | | | | | | [[:d:Q23542639|Q23542639]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1388 | | | | | | | | | [[:d:Q23542650|Q23542650]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1389 | | | | | | | | | [[:d:Q23664564|Q23664564]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1390 | | | | | | | | | [[:d:Q23664763|Q23664763]] | 17 |- | style='text-align:right'| 1391 | [[Shivangi Kolhapure]] | [[പ്രമാണം:ShivangiShaktiShraddhaKapoor.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23703791|Q23703791]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1392 | [[Shruti Ulfat]] | [[പ്രമാണം:Shruti Ulfat.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q23712224|Q23712224]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1393 | | | | | | | | | [[:d:Q23712225|Q23712225]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1394 | | | | | | | | | [[:d:Q23712228|Q23712228]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1395 | | | | | | | | | [[:d:Q23712232|Q23712232]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1396 | | | | | | | | | [[:d:Q23712240|Q23712240]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1397 | [[Baljinder Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23712261|Q23712261]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1398 | [[Roshni Rastogi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23712288|Q23712288]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1399 | ''[[:d:Q23712310|Q23712310]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23712310|Q23712310]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1400 | | | | | | | | | [[:d:Q23712634|Q23712634]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1401 | | | | | | | | | [[:d:Q23712645|Q23712645]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1402 | | | | | | | | | [[:d:Q23712687|Q23712687]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1403 | | | | | | | | | [[:d:Q23712869|Q23712869]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1404 | | | | | | | | | [[:d:Q23712898|Q23712898]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1405 | | | | | | | | | [[:d:Q23712963|Q23712963]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1406 | [[Kamalika Guha Thakurta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23731496|Q23731496]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1407 | | | | | | | | | [[:d:Q23731521|Q23731521]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1408 | [[Papiya Sengupta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q23731523|Q23731523]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1409 | | | | | | | | | [[:d:Q23731525|Q23731525]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1410 | | | | | | | | | [[:d:Q23731526|Q23731526]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1411 | | | | | | | | | [[:d:Q23731527|Q23731527]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1412 | [[Divjot Sabarwal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23731528|Q23731528]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1413 | | | | | | | | | [[:d:Q23731529|Q23731529]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1414 | | | | | | | | | [[:d:Q23731536|Q23731536]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1415 | [[Vanitha Vasu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q23761847|Q23761847]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1416 | [[Niharika Dash]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q23762255|Q23762255]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1417 | | | | | | | | | [[:d:Q23762720|Q23762720]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1418 | [[Neha Kaul]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കശ്മീർ]] | | [[:d:Q23879635|Q23879635]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1419 | | | | | | | | | [[:d:Q23879763|Q23879763]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1420 | | | | | | | | | [[:d:Q23900761|Q23900761]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1421 | | | | | | | | | [[:d:Q23931615|Q23931615]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1422 | [[Dipti Dhotre]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23932111|Q23932111]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1423 | ''[[:d:Q23932130|Q23932130]]'' | [[പ്രമാണം:Medha Manjrekar (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-04-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q23932130|Q23932130]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1424 | ''[[:d:Q24007350|Q24007350]]'' | [[പ്രമാണം:Kanisha Malhotra.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-10-28 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q24007350|Q24007350]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1425 | [[Rucha Inamdar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24045544|Q24045544]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1426 | | | | | | | | | [[:d:Q24045549|Q24045549]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1427 | [[Deepika Amin]] | [[പ്രമാണം:Deepika Amin..jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24045554|Q24045554]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1428 | | | | | | | | | [[:d:Q24049101|Q24049101]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1429 | [[Surbhi Javeri Vyas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q24052877|Q24052877]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1430 | [[Indu Nagaraj]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q24061195|Q24061195]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1431 | | | | | | | | | [[:d:Q24088805|Q24088805]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1432 | ''[[:d:Q24247095|Q24247095]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-31 | | [[Nalbari]] | | [[:d:Q24247095|Q24247095]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1433 | | | | | | | | | [[:d:Q24450357|Q24450357]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1434 | | | | | | | | | [[:d:Q24450449|Q24450449]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1435 | [[Pooja Jhaveri]] | [[പ്രമാണം:Pooja Jhaveri.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Valsad]] | | [[:d:Q24514905|Q24514905]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1436 | [[Bela Sulakhe]] | [[പ്രമാണം:Bela Sulakhe.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q24572176|Q24572176]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1437 | | | | | | | | | [[:d:Q24572196|Q24572196]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1438 | [[Eenu Shree]] | [[പ്രമാണം:Eenu Shree.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q24572209|Q24572209]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1439 | | | | | | | | | [[:d:Q24573502|Q24573502]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1440 | | | | | | | | | [[:d:Q24701707|Q24701707]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1441 | | | | | | | | | [[:d:Q24790750|Q24790750]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1442 | | | | | | | | | [[:d:Q24883116|Q24883116]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1443 | [[Aditi Pratap]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q24906004|Q24906004]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1444 | | | | | | | | | [[:d:Q24929784|Q24929784]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1445 | | | | | | | | | [[:d:Q25150777|Q25150777]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1446 | [[Saunskruti Kher]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25175002|Q25175002]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1447 | | | | | | | | | [[:d:Q25190348|Q25190348]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1448 | | | | | | | | | [[:d:Q25300613|Q25300613]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1449 | | | | | | | | | [[:d:Q25324807|Q25324807]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1450 | | | | | | | | | [[:d:Q25324910|Q25324910]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1451 | | | | | | | | | [[:d:Q25341439|Q25341439]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1452 | [[Inchara Rao]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25344463|Q25344463]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1453 | [[Sudeshna Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q25345112|Q25345112]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1454 | | | | | | | | | [[:d:Q25423781|Q25423781]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1455 | | | | | | | | | [[:d:Q25553466|Q25553466]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1456 | | | | | | | | | [[:d:Q25576476|Q25576476]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1457 | | | | | | | | | [[:d:Q25585137|Q25585137]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1458 | | | | | | | | | [[:d:Q25588412|Q25588412]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1459 | [[Jaswant Daman]] | [[പ്രമാണം:Jaswant Daman 02.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25623905|Q25623905]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1460 | [[Udaya Chandrika]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25627769|Q25627769]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1461 | | | | | | | | | [[:d:Q25628405|Q25628405]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1462 | | | | | | | | | [[:d:Q25643972|Q25643972]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1463 | [[Pakija Begum]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Nagaon]] | | [[:d:Q25682009|Q25682009]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1464 | | | | | | | | | [[:d:Q25691171|Q25691171]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1465 | | | | | | | | | [[:d:Q25844204|Q25844204]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1466 | | | | | | | | | [[:d:Q25915881|Q25915881]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1467 | | | | | | | | | [[:d:Q25915912|Q25915912]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1468 | | | | | | | | | [[:d:Q25927273|Q25927273]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1469 | | | | | | | | | [[:d:Q25999309|Q25999309]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1470 | | | | | | | | | [[:d:Q25999310|Q25999310]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1471 | | | | | | | | | [[:d:Q26213685|Q26213685]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1472 | | | | | | | | | [[:d:Q26221428|Q26221428]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1473 | | | | | | | | | [[:d:Q26221433|Q26221433]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1474 | | | | | | | | | [[:d:Q26252608|Q26252608]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1475 | | | | | | | | | [[:d:Q26271714|Q26271714]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1476 | | | | | | | | | [[:d:Q26271741|Q26271741]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1477 | | | | | | | | | [[:d:Q26689623|Q26689623]] | 19 |- | style='text-align:right'| 1478 | | | | | | | | | [[:d:Q26702564|Q26702564]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1479 | | | | | | | | | [[:d:Q26702625|Q26702625]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1480 | | | | | | | | | [[:d:Q26702628|Q26702628]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1481 | | | | | | | | | [[:d:Q26702644|Q26702644]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1482 | [[Kamalika Chanda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q26761748|Q26761748]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1483 | [[Nithya Shetty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q26761756|Q26761756]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1484 | | | | | | | | | [[:d:Q26837982|Q26837982]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1485 | | | | | | | | | [[:d:Q26848937|Q26848937]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1486 | [[Renee Dhyani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q26856927|Q26856927]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1487 | | | | | | | | | [[:d:Q26899256|Q26899256]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1488 | [[Allari Subhashini]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Bhimavaram]] | | [[:d:Q26903401|Q26903401]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1489 | | | | | | | | | [[:d:Q26923060|Q26923060]] | 44 |- | style='text-align:right'| 1490 | [[Namita Dubey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q26923434|Q26923434]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1491 | | | | | | | | | [[:d:Q26972756|Q26972756]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1492 | | | | | | | | | [[:d:Q26997337|Q26997337]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1493 | | | | | | | | | [[:d:Q26997646|Q26997646]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1494 | ''[[:d:Q27050042|Q27050042]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-03-15 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q27050042|Q27050042]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1495 | | | | | | | | | [[:d:Q27050993|Q27050993]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1496 | [[Tambaram Lalitha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 1983 | | | [[:d:Q27050997|Q27050997]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1497 | [[Aarti Rana]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q27051006|Q27051006]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1498 | | | | | | | | | [[:d:Q27062269|Q27062269]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1499 | | | | | | | | | [[:d:Q27062853|Q27062853]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1500 | [[ജ്യോത്സ്ന സിംഗ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q27101589|Q27101589]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1501 | | | | | | | | | [[:d:Q27210418|Q27210418]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1502 | | | | | | | | | [[:d:Q27449984|Q27449984]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1503 | [[Madhuri Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q27450880|Q27450880]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1504 | | | | | | | | | [[:d:Q27452318|Q27452318]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1505 | | | | | | | | | [[:d:Q27532937|Q27532937]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1506 | | | | | | | | | [[:d:Q27575744|Q27575744]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1507 | | | | | | | | | [[:d:Q27582042|Q27582042]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1508 | | | | | | | | | [[:d:Q27673476|Q27673476]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1509 | | | | | | | | | [[:d:Q27684930|Q27684930]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1510 | | | | | | | | | [[:d:Q27786561|Q27786561]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1511 | | | | | | | | | [[:d:Q27824495|Q27824495]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1512 | | | | | | | | | [[:d:Q27825974|Q27825974]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1513 | | | | | | | | | [[:d:Q27826973|Q27826973]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1514 | | | | | | | | | [[:d:Q27849976|Q27849976]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1515 | | | | | | | | | [[:d:Q27854128|Q27854128]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1516 | | | | | | | | | [[:d:Q27916424|Q27916424]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1517 | [[Aashritha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മധുര]] | | [[:d:Q27925338|Q27925338]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1518 | | | | | | | | | [[:d:Q27928599|Q27928599]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1519 | [[Poonam Singar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q27940874|Q27940874]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1520 | [[Priya Tandon]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q27973721|Q27973721]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1521 | [[Nisha Nagpal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q27975616|Q27975616]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1522 | | | | | | | | | [[:d:Q27978749|Q27978749]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1523 | | | | | | | | | [[:d:Q27982184|Q27982184]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1524 | ''[[:d:Q28003011|Q28003011]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കലിനിൻഗ്രാഡ്]] | | [[:d:Q28003011|Q28003011]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1525 | | | | | | | | | [[:d:Q28033782|Q28033782]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1526 | [[Roshni Prakash]] | [[പ്രമാണം:Roshini Prakash.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q28065653|Q28065653]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1527 | | | | | | | | | [[:d:Q28113101|Q28113101]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1528 | | | | | | | | | [[:d:Q28137088|Q28137088]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1529 | | | | | | | | | [[:d:Q28151586|Q28151586]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1530 | | | | | | | | | [[:d:Q28170401|Q28170401]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1531 | [[Kanchan Awasthi]] | [[പ്രമാണം:Kanchan Awasthi at India Unbound Awards 2018.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q28202624|Q28202624]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1532 | | | | | | | | | [[:d:Q28313184|Q28313184]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1533 | [[Malobika Banerjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q28318864|Q28318864]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1534 | | | | | | | | | [[:d:Q28324628|Q28324628]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1535 | | | | | | | | | [[:d:Q28370116|Q28370116]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1536 | | | | | | | | | [[:d:Q28378661|Q28378661]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1537 | | | | | | | | | [[:d:Q28465150|Q28465150]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1538 | | | | | | | | | [[:d:Q28530033|Q28530033]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1539 | | | | | | | | | [[:d:Q28530082|Q28530082]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1540 | ''[[:d:Q28531083|Q28531083]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-26 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q28531083|Q28531083]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1541 | | | | | | | | | [[:d:Q28536692|Q28536692]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1542 | [[ഗായത്രി രെമ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q28648723|Q28648723]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1543 | | | | | | | | | [[:d:Q28723581|Q28723581]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1544 | | | | | | | | | [[:d:Q28755644|Q28755644]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1545 | [[Sindhuri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q28791124|Q28791124]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1546 | | | | | | | | | [[:d:Q28806969|Q28806969]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1547 | | | | | | | | | [[:d:Q28816733|Q28816733]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1548 | [[Dilnaz Irani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q28867638|Q28867638]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1549 | | | | | | | | | [[:d:Q28910259|Q28910259]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1550 | [[Deepa Sahu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q28912155|Q28912155]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1551 | | | | | | | | | [[:d:Q28916643|Q28916643]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1552 | [[Theenmar Savithri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q28916669|Q28916669]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1553 | | | | | | | | | [[:d:Q28919944|Q28919944]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1554 | ''[[:d:Q28922013|Q28922013]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Brahmapur]] | | [[:d:Q28922013|Q28922013]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1555 | | | | | | | | | [[:d:Q28924795|Q28924795]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1556 | | | | | | | | | [[:d:Q28939000|Q28939000]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1557 | [[Nazneen]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q28939017|Q28939017]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1558 | | | | | | | | | [[:d:Q28941847|Q28941847]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1559 | | | | | | | | | [[:d:Q28943177|Q28943177]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1560 | | | | | | | | | [[:d:Q28946513|Q28946513]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1561 | | | | | | | | | [[:d:Q28946536|Q28946536]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1562 | | | | | | | | | [[:d:Q28957253|Q28957253]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1563 | | | | | | | | | [[:d:Q28960125|Q28960125]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1564 | | | | | | | | | [[:d:Q28961100|Q28961100]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1565 | | | | | | | | | [[:d:Q28967460|Q28967460]] | 22 |- | style='text-align:right'| 1566 | | | | | | | | | [[:d:Q28967949|Q28967949]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1567 | | | | | | | | | [[:d:Q29033627|Q29033627]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1568 | [[Tripura Mishra]] | [[പ്രമാണം:Tripura Mishra receiving award during 2nd Odisha State Tele Awards ceremony in 2014 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗഞ്ചം ജില്ല]] | | [[:d:Q29046055|Q29046055]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1569 | | | | | | | | | [[:d:Q29050606|Q29050606]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1570 | | | | | | | | | [[:d:Q29107353|Q29107353]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1571 | [[രുക്മിണി (Q29110261)|രുക്മിണി]] | [[പ്രമാണം:Rukmani devi.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q29110261|Q29110261]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1572 | | | | | | | | | [[:d:Q29168702|Q29168702]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1573 | [[Neena Mahapatra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Sukinda]] | | [[:d:Q29169732|Q29169732]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1574 | | | | | | | | | [[:d:Q29178250|Q29178250]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1575 | | | | | | | | | [[:d:Q29317087|Q29317087]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1576 | | | | | | | | | [[:d:Q29335071|Q29335071]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1577 | | | | | | | | | [[:d:Q29440063|Q29440063]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1578 | | | | | | | | | [[:d:Q29467522|Q29467522]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1579 | | | | | | | | | [[:d:Q29554957|Q29554957]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1580 | | | | | | | | | [[:d:Q29555886|Q29555886]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1581 | | | | | | | | | [[:d:Q29566518|Q29566518]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1582 | | | | | | | | | [[:d:Q29583858|Q29583858]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1583 | | | | | | | | | [[:d:Q29617840|Q29617840]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1584 | | | | | | | | | [[:d:Q29639221|Q29639221]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1585 | | | | | | | | | [[:d:Q29639636|Q29639636]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1586 | | | | | | | | | [[:d:Q29645363|Q29645363]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1587 | | | | | | | | | [[:d:Q29657132|Q29657132]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1588 | | | | | | | | | [[:d:Q29718528|Q29718528]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1589 | | | | | | | | | [[:d:Q29947416|Q29947416]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1590 | | | | | | | | | [[:d:Q29982317|Q29982317]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1591 | [[Baishali Parida]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q30004756|Q30004756]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1592 | [[Manelly Zepeda]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q30008395|Q30008395]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1593 | | | | | | | | | [[:d:Q30012661|Q30012661]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1594 | [[Swati Rajput]] | [[പ്രമാണം:Swati Rajput in November 2015.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q30015541|Q30015541]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1595 | | | | | | | | | [[:d:Q30060523|Q30060523]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1596 | | | | | | | | | [[:d:Q30120332|Q30120332]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1597 | [[Sandhya Mahapatra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q30146092|Q30146092]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1598 | | | | | | | | | [[:d:Q30156551|Q30156551]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1599 | | | | | | | | | [[:d:Q30161030|Q30161030]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1600 | | | | | | | | | [[:d:Q30230016|Q30230016]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1601 | | | | | | | | | [[:d:Q30249891|Q30249891]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1602 | | | | | | | | | [[:d:Q30303265|Q30303265]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1603 | | | | | | | | | [[:d:Q30321603|Q30321603]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1604 | | | | | | | | | [[:d:Q30323597|Q30323597]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1605 | | | | | | | | | [[:d:Q30325703|Q30325703]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1606 | | | | | | | | | [[:d:Q30640132|Q30640132]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1607 | | | | | | | | | [[:d:Q30645960|Q30645960]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1608 | | | | | | | | | [[:d:Q31173548|Q31173548]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1609 | | | | | | | | | [[:d:Q31173858|Q31173858]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1610 | | | | | | | | | [[:d:Q31344533|Q31344533]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1611 | | | | | | | | | [[:d:Q31344803|Q31344803]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1612 | | | | | | | | | [[:d:Q31367726|Q31367726]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1613 | | | | | | | | | [[:d:Q31367979|Q31367979]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1614 | [[sandhya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 1971 | [[ശ്രീരംഗം]] | | [[:d:Q31368008|Q31368008]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1615 | | | | | | | | | [[:d:Q31493781|Q31493781]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1616 | | | | | | | | | [[:d:Q31494315|Q31494315]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1617 | | | | | | | | | [[:d:Q31496246|Q31496246]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1618 | | | | | | | | | [[:d:Q31500801|Q31500801]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1619 | | | | | | | | | [[:d:Q31500932|Q31500932]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1620 | | | | | | | | | [[:d:Q31502567|Q31502567]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1621 | | | | | | | | | [[:d:Q31632637|Q31632637]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1622 | [[Chitra Palekar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q31737939|Q31737939]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1623 | [[Poonam Ghadge]] | [[പ്രമാണം:Poonam Ghadge.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q31739975|Q31739975]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1624 | | | | | | | | | [[:d:Q31801423|Q31801423]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1625 | [[Snigdha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[രാജമന്ദ്രി]] | | [[:d:Q32356835|Q32356835]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1626 | | | | | | | | | [[:d:Q33120060|Q33120060]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1627 | | | | | | | | | [[:d:Q33129344|Q33129344]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1628 | [[Sarala Yeolekar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Solapur]] | | [[:d:Q33129563|Q33129563]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1629 | | | | | | | | | [[:d:Q33190409|Q33190409]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1630 | | | | | | | | | [[:d:Q33294844|Q33294844]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1631 | | | | | | | | | [[:d:Q33508746|Q33508746]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1632 | | | | | | | | | [[:d:Q33874379|Q33874379]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1633 | | | | | | | | | [[:d:Q33959726|Q33959726]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1634 | | | | | | | | | [[:d:Q33996516|Q33996516]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1635 | | | | | | | | | [[:d:Q35488350|Q35488350]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1636 | | | | | | | | | [[:d:Q36490433|Q36490433]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1637 | | | | | | | | | [[:d:Q37321580|Q37321580]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1638 | [[Jaya Guhanathan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ശ്രീലങ്ക]] | | [[:d:Q37992284|Q37992284]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1639 | | | | | | | | | [[:d:Q38195463|Q38195463]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1640 | | | | | | | | | [[:d:Q38265663|Q38265663]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1641 | | | | | | | | | [[:d:Q38460411|Q38460411]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1642 | | | | | | | | | [[:d:Q38801370|Q38801370]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1643 | | | | | | | | | [[:d:Q38896140|Q38896140]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1644 | | | | | | | | | [[:d:Q39972688|Q39972688]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1645 | [[Sanchana Natarajan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q40553876|Q40553876]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1646 | ''[[:d:Q40562431|Q40562431]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q40562431|Q40562431]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1647 | | | | | | | | | [[:d:Q40719896|Q40719896]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1648 | | | | | | | | | [[:d:Q40992378|Q40992378]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1649 | | | | | | | | | [[:d:Q41142161|Q41142161]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1650 | | | | | | | | | [[:d:Q41151871|Q41151871]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1651 | | | | | | | | | [[:d:Q41187928|Q41187928]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1652 | | | | | | | | | [[:d:Q41317966|Q41317966]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1653 | | | | | | | | | [[:d:Q41657952|Q41657952]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1654 | | | | | | | | | [[:d:Q41672307|Q41672307]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1655 | | | | | | | | | [[:d:Q41693360|Q41693360]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1656 | | | | | | | | | [[:d:Q41693692|Q41693692]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1657 | | | | | | | | | [[:d:Q41721010|Q41721010]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1658 | | | | | | | | | [[:d:Q41787874|Q41787874]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1659 | | | | | | | | | [[:d:Q42097433|Q42097433]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1660 | | | | | | | | | [[:d:Q42301586|Q42301586]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1661 | [[Smaranika Priyadarshini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q42302447|Q42302447]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1662 | | | | | | | | | [[:d:Q42336753|Q42336753]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1663 | ''[[:d:Q42504794|Q42504794]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-10 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q42504794|Q42504794]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1664 | | | | | | | | | [[:d:Q42584551|Q42584551]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1665 | | | | | | | | | [[:d:Q42610846|Q42610846]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1666 | [[Theni Kunjarammal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 2008-04-18 | [[തേനി]] | | [[:d:Q42630713|Q42630713]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1667 | | | | | | | | | [[:d:Q42881458|Q42881458]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1668 | [[Rani Balbir Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q42901131|Q42901131]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1669 | ''[[:d:Q42945006|Q42945006]]'' | [[പ്രമാണം:Avantika Khattri1.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-20 | | [[ഝാൻസി]] | | [[:d:Q42945006|Q42945006]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1670 | [[Sabita Soares]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q43025880|Q43025880]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1671 | | | | | | | | | [[:d:Q43067536|Q43067536]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1672 | | | | | | | | | [[:d:Q43112680|Q43112680]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1673 | | | | | | | | | [[:d:Q43157901|Q43157901]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1674 | | | | | | | | | [[:d:Q43231547|Q43231547]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1675 | | | | | | | | | [[:d:Q43302481|Q43302481]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1676 | | | | | | | | | [[:d:Q43396404|Q43396404]] | 19 |- | style='text-align:right'| 1677 | | | | | | | | | [[:d:Q43493321|Q43493321]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1678 | | | | | | | | | [[:d:Q43548360|Q43548360]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1679 | | | | | | | | | [[:d:Q44037410|Q44037410]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1680 | [[Hitha Chandrashekar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q44627641|Q44627641]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1681 | | | | | | | | | [[:d:Q44905254|Q44905254]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1682 | | | | | | | | | [[:d:Q45025262|Q45025262]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1683 | | | | | | | | | [[:d:Q45096105|Q45096105]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1684 | [[Nilaanjana Bhattacharya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q45175069|Q45175069]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1685 | | | | | | | | | [[:d:Q45921951|Q45921951]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1686 | | | | | | | | | [[:d:Q46248994|Q46248994]] | 21 |- | style='text-align:right'| 1687 | | | | | | | | | [[:d:Q46715274|Q46715274]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1688 | | | | | | | | | [[:d:Q47050081|Q47050081]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1689 | [[Megha Ghosh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q47063571|Q47063571]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1690 | [[Gayathri Gupta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Nalgonda]] | | [[:d:Q47072993|Q47072993]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1691 | | | | | | | | | [[:d:Q47091446|Q47091446]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1692 | | | | | | | | | [[:d:Q47163043|Q47163043]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1693 | | | | | | | | | [[:d:Q47199474|Q47199474]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1694 | | | | | | | | | [[:d:Q47288136|Q47288136]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1695 | | | | | | | | | [[:d:Q47463136|Q47463136]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1696 | ''[[:d:Q47467700|Q47467700]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-23 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q47467700|Q47467700]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1697 | ''[[:d:Q47482051|Q47482051]]'' | [[പ്രമാണം:Meghna Mishra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q47482051|Q47482051]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1698 | [[Tanya Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q47490622|Q47490622]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1699 | | | | | | | | | [[:d:Q47493064|Q47493064]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1700 | | | | | | | | | [[:d:Q47493085|Q47493085]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1701 | | | | | | | | | [[:d:Q47510802|Q47510802]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1702 | | | | | | | | | [[:d:Q47520205|Q47520205]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1703 | | | | | | | | | [[:d:Q47538612|Q47538612]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1704 | | | | | | | | | [[:d:Q47541949|Q47541949]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1705 | | | | | | | | | [[:d:Q47545125|Q47545125]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1706 | | | | | | | | | [[:d:Q47545138|Q47545138]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1707 | | | | | | | | | [[:d:Q47545338|Q47545338]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1708 | | | | | | | | | [[:d:Q48076899|Q48076899]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1709 | | | | | | | | | [[:d:Q48222492|Q48222492]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1710 | | | | | | | | | [[:d:Q48735056|Q48735056]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1711 | | | | | | | | | [[:d:Q48882250|Q48882250]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1712 | | | | | | | | | [[:d:Q48884766|Q48884766]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1713 | | | | | | | | | [[:d:Q49080613|Q49080613]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1714 | | | | | | | | | [[:d:Q49462419|Q49462419]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1715 | | | | | | | | | [[:d:Q49561944|Q49561944]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1716 | [[Pramila Joshai]] | [[പ്രമാണം:Pramila Joshai (November, 2016).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q49821196|Q49821196]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1717 | | | | | | | | | [[:d:Q50082989|Q50082989]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1718 | | | | | | | | | [[:d:Q50136966|Q50136966]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1719 | | | | | | | | | [[:d:Q50220690|Q50220690]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1720 | | | | | | | | | [[:d:Q50345211|Q50345211]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1721 | | | | | | | | | [[:d:Q50376724|Q50376724]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1722 | | | | | | | | | [[:d:Q50399361|Q50399361]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1723 | | | | | | | | | [[:d:Q50495552|Q50495552]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1724 | | | | | | | | | [[:d:Q50572383|Q50572383]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1725 | [[Sathyabhama]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q50668738|Q50668738]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1726 | | | | | | | | | [[:d:Q50806971|Q50806971]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1727 | [[Ginny Ali]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q50812951|Q50812951]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1728 | | | | | | | | | [[:d:Q50821301|Q50821301]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1729 | | | | | | | | | [[:d:Q50931178|Q50931178]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1730 | | | | | | | | | [[:d:Q51120666|Q51120666]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1731 | [[Sihi Kahi Geetha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q51271521|Q51271521]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1732 | | | | | | | | | [[:d:Q51337522|Q51337522]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1733 | | | | | | | | | [[:d:Q51635415|Q51635415]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1734 | [[Tarika Tripathi]] | [[പ്രമാണം:Tarika Tripathi attends the 17th Transmedia Gujarati Screen and Stage Awards in Mumbai (19).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q51637956|Q51637956]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1735 | [[Sunita Gowariker]] | [[പ്രമാണം:Sunita Gowariker walks for Manish Malhotra & Shaina NC's show for CPAA 19 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q51639041|Q51639041]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1736 | | | | | | | | | [[:d:Q51641176|Q51641176]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1737 | [[Rashaana Shah]] | [[പ്രമാണം:Rachna Shah at a work out designed by Satish Naidu (11) (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q51723128|Q51723128]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1738 | [[Sudha Narasimharaju]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q52120493|Q52120493]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1739 | | | | | | | | | [[:d:Q52154705|Q52154705]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1740 | ''[[:d:Q52157535|Q52157535]]'' | [[പ്രമാണം:Tumpa Ghosh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-11-18 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q52157535|Q52157535]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1741 | | | | | | | | | [[:d:Q52270253|Q52270253]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1742 | | | | | | | | | [[:d:Q52395230|Q52395230]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1743 | | | | | | | | | [[:d:Q52408533|Q52408533]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1744 | | | | | | | | | [[:d:Q52515543|Q52515543]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1745 | | | | | | | | | [[:d:Q52587909|Q52587909]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1746 | | | | | | | | | [[:d:Q52634159|Q52634159]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1747 | | | | | | | | | [[:d:Q53563137|Q53563137]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1748 | | | | | | | | | [[:d:Q53567255|Q53567255]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1749 | ''[[:d:Q53605203|Q53605203]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q53605203|Q53605203]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1750 | [[Suhani Dhanki]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q53673500|Q53673500]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1751 | ''[[:d:Q53821769|Q53821769]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-01-19 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q53821769|Q53821769]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1752 | | | | | | | | | [[:d:Q53869488|Q53869488]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1753 | | | | | | | | | [[:d:Q53870503|Q53870503]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1754 | | | | | | | | | [[:d:Q54553513|Q54553513]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1755 | ''[[:d:Q54612826|Q54612826]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q54612826|Q54612826]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1756 | | | | | | | | | [[:d:Q54806875|Q54806875]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1757 | | | | | | | | | [[:d:Q54820917|Q54820917]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1758 | [[Neeta Puri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q54975469|Q54975469]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1759 | | | | | | | | | [[:d:Q55080929|Q55080929]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1760 | | | | | | | | | [[:d:Q55094456|Q55094456]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1761 | | | | | | | | | [[:d:Q55120382|Q55120382]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1762 | [[Dipika Tripathy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q55164187|Q55164187]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1763 | | | | | | | | | [[:d:Q55195985|Q55195985]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1764 | | | | | | | | | [[:d:Q55231409|Q55231409]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1765 | | | | | | | | | [[:d:Q55286896|Q55286896]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1766 | | | | | | | | | [[:d:Q55314943|Q55314943]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1767 | | | | | | | | | [[:d:Q55395631|Q55395631]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1768 | | | | | | | | | [[:d:Q55583965|Q55583965]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1769 | | | | | | | | | [[:d:Q55615962|Q55615962]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1770 | | | | | | | | | [[:d:Q55719615|Q55719615]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1771 | | | | | | | | | [[:d:Q55739464|Q55739464]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1772 | [[Anisha Sharma]] | [[പ്രമാണം:ଆନିଷା ଶର୍ମା .jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q55805797|Q55805797]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1773 | | | | | | | | | [[:d:Q55819347|Q55819347]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1774 | | | | | | | | | [[:d:Q55825047|Q55825047]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1775 | | | | | | | | | [[:d:Q55878815|Q55878815]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1776 | | | | | | | | | [[:d:Q55878835|Q55878835]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1777 | | | | | | | | | [[:d:Q55878987|Q55878987]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1778 | | | | | | | | | [[:d:Q55973615|Q55973615]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1779 | | | | | | | | | [[:d:Q55978024|Q55978024]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1780 | | | | | | | | | [[:d:Q56061482|Q56061482]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1781 | [[Arpita Kar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56103267|Q56103267]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1782 | | | | | | | | | [[:d:Q56117246|Q56117246]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1783 | | | | | | | | | [[:d:Q56120990|Q56120990]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1784 | [[Sradha Panigrahi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56121136|Q56121136]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1785 | | | | | | | | | [[:d:Q56162063|Q56162063]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1786 | | | | | | | | | [[:d:Q56224057|Q56224057]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1787 | | | | | | | | | [[:d:Q56224062|Q56224062]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1788 | [[Shagun Sharma]] | [[പ്രമാണം:Shagun Sharma at the Star Parivaar Awards 2023.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Palampur]]<br/>[[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q56224113|Q56224113]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1789 | | | | | | | | | [[:d:Q56240001|Q56240001]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1790 | [[Kaveri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56279643|Q56279643]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1791 | ''[[:d:Q56279863|Q56279863]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q56279863|Q56279863]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1792 | | | | | | | | | [[:d:Q56380352|Q56380352]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1793 | | | | | | | | | [[:d:Q56394070|Q56394070]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1794 | | | | | | | | | [[:d:Q56394223|Q56394223]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1795 | | | | | | | | | [[:d:Q56395452|Q56395452]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1796 | ''[[:d:Q56399694|Q56399694]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q56399694|Q56399694]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1797 | | | | | | | | | [[:d:Q56433237|Q56433237]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1798 | | | | | | | | | [[:d:Q56443084|Q56443084]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1799 | | | | | | | | | [[:d:Q56476618|Q56476618]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1800 | | | | | | | | | [[:d:Q56512721|Q56512721]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1801 | [[Angel Shijoy]] | [[പ്രമാണം:ANGEL SHIJOY.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[എറണാകുളം ജില്ല]] | | [[:d:Q56610837|Q56610837]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1802 | | | | | | | | | [[:d:Q56612733|Q56612733]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1803 | | | | | | | | | [[:d:Q56650967|Q56650967]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1804 | | | | | | | | | [[:d:Q56673490|Q56673490]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1805 | | | | | | | | | [[:d:Q56677708|Q56677708]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1806 | | | | | | | | | [[:d:Q56701932|Q56701932]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1807 | [[Rupsa Saha Chowdhury]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56702018|Q56702018]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1808 | [[Debaparna Chakraborty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q56702051|Q56702051]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1809 | | | | | | | | | [[:d:Q56702165|Q56702165]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1810 | | | | | | | | | [[:d:Q56702776|Q56702776]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1811 | ''[[:d:Q56703491|Q56703491]]'' | [[പ്രമാണം:Kapil-Sharma-and-Ginni-Chatrath’s-wedding-reception.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-18 | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q56703491|Q56703491]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1812 | [[Sushree Rath]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56786649|Q56786649]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1813 | | | | | | | | | [[:d:Q56849473|Q56849473]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1814 | [[Geetanjali Kulkarni]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56859775|Q56859775]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1815 | [[Divya Seth Shah]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56859948|Q56859948]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1816 | [[Shubhavi Choksey]] | [[പ്രമാണം:Shubhaavi Choksey snapped in Mumbai.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q56875906|Q56875906]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1817 | | | | | | | | | [[:d:Q56887772|Q56887772]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1818 | | | | | | | | | [[:d:Q56949546|Q56949546]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1819 | | | | | | | | | [[:d:Q57534334|Q57534334]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1820 | | | | | | | | | [[:d:Q57584622|Q57584622]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1821 | | | | | | | | | [[:d:Q57608932|Q57608932]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1822 | | | | | | | | | [[:d:Q57710094|Q57710094]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1823 | | | | | | | | | [[:d:Q57915967|Q57915967]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1824 | | | | | | | | | [[:d:Q58138871|Q58138871]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1825 | | | | | | | | | [[:d:Q58175513|Q58175513]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1826 | | | | | | | | | [[:d:Q58184259|Q58184259]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1827 | | | | | | | | | [[:d:Q58311934|Q58311934]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1828 | [[Parul Kar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58312073|Q58312073]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1829 | [[Rani Bandyopadhyay]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58312382|Q58312382]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1830 | [[Uma Dey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58313923|Q58313923]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1831 | | | | | | | | | [[:d:Q58358375|Q58358375]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1832 | | | | | | | | | [[:d:Q58416611|Q58416611]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1833 | [[Ameeta Sadashiv Kulal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58431989|Q58431989]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1834 | | | | | | | | | [[:d:Q58435527|Q58435527]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1835 | | | | | | | | | [[:d:Q58435976|Q58435976]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1836 | | | | | | | | | [[:d:Q58436309|Q58436309]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1837 | | | | | | | | | [[:d:Q58763927|Q58763927]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1838 | | | | | | | | | [[:d:Q59385784|Q59385784]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1839 | | | | | | | | | [[:d:Q59553697|Q59553697]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1840 | | | | | | | | | [[:d:Q59553701|Q59553701]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1841 | | | | | | | | | [[:d:Q59654481|Q59654481]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1842 | | | | | | | | | [[:d:Q59678195|Q59678195]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1843 | | | | | | | | | [[:d:Q59690883|Q59690883]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1844 | | | | | | | | | [[:d:Q59714310|Q59714310]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1845 | [[Kim Yashpal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q59779167|Q59779167]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1846 | | | | | | | | | [[:d:Q59811927|Q59811927]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1847 | ''[[:d:Q59892284|Q59892284]]'' | [[പ്രമാണം:Nidhi Sunil at Fiama Di Wills promotion (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-03-30 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q59892284|Q59892284]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1848 | | | | | | | | | [[:d:Q60040640|Q60040640]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1849 | | | | | | | | | [[:d:Q60040645|Q60040645]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1850 | | | | | | | | | [[:d:Q60059441|Q60059441]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1851 | | | | | | | | | [[:d:Q60076332|Q60076332]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1852 | [[Kavya Keeran]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60220750|Q60220750]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1853 | | | | | | | | | [[:d:Q60321800|Q60321800]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1854 | [[Ketaki Narayan]] | [[പ്രമാണം:Ketaki narayan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[അകോല]] | | [[:d:Q60444871|Q60444871]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1855 | | | | | | | | | [[:d:Q60500309|Q60500309]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1856 | [[Mamuni Mishra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60511399|Q60511399]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1857 | | | | | | | | | [[:d:Q60511414|Q60511414]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1858 | | | | | | | | | [[:d:Q60511531|Q60511531]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1859 | | | | | | | | | [[:d:Q60649425|Q60649425]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1860 | [[Trupti Sinha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60664595|Q60664595]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1861 | [[Harshada Patil]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60686142|Q60686142]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1862 | | | | | | | | | [[:d:Q60809313|Q60809313]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1863 | | | | | | | | | [[:d:Q61059217|Q61059217]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1864 | | | | | | | | | [[:d:Q61064798|Q61064798]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1865 | | | | | | | | | [[:d:Q61066165|Q61066165]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1866 | [[വിജിത്ര]] | [[പ്രമാണം:VM 07049.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q61066262|Q61066262]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1867 | | | | | | | | | [[:d:Q61068860|Q61068860]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1868 | [[Krutika Deo]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[നാസിക്]] | | [[:d:Q61070791|Q61070791]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1869 | | | | | | | | | [[:d:Q61103396|Q61103396]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1870 | | | | | | | | | [[:d:Q61117929|Q61117929]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1871 | | | | | | | | | [[:d:Q61118363|Q61118363]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1872 | [[Vanibala]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2017-09 | [[Koyyalagudem]] | | [[:d:Q61124402|Q61124402]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1873 | | | | | | | | | [[:d:Q61124485|Q61124485]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1874 | | | | | | | | | [[:d:Q61451547|Q61451547]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1875 | | | | | | | | | [[:d:Q61717224|Q61717224]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1876 | | | | | | | | | [[:d:Q61776706|Q61776706]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1877 | | | | | | | | | [[:d:Q61794979|Q61794979]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1878 | | | | | | | | | [[:d:Q61797687|Q61797687]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1879 | | | | | | | | | [[:d:Q61945511|Q61945511]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1880 | | | | | | | | | [[:d:Q61965515|Q61965515]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1881 | | | | | | | | | [[:d:Q61983417|Q61983417]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1882 | | | | | | | | | [[:d:Q61984856|Q61984856]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1883 | | | | | | | | | [[:d:Q62002538|Q62002538]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1884 | | | | | | | | | [[:d:Q62032206|Q62032206]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1885 | [[C. R. Saraswathi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q62056206|Q62056206]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1886 | | | | | | | | | [[:d:Q62109761|Q62109761]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1887 | | | | | | | | | [[:d:Q62267046|Q62267046]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1888 | | | | | | | | | [[:d:Q62557167|Q62557167]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1889 | | | | | | | | | [[:d:Q62571046|Q62571046]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1890 | | | | | | | | | [[:d:Q62573983|Q62573983]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1891 | | | | | | | | | [[:d:Q62642855|Q62642855]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1892 | | | | | | | | | [[:d:Q62764175|Q62764175]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1893 | | | | | | | | | [[:d:Q62785961|Q62785961]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1894 | | | | | | | | | [[:d:Q63184754|Q63184754]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1895 | ''[[:d:Q63248606|Q63248606]]'' | [[പ്രമാണം:Priya Vadlamani.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-08-27 | | [[ജബൽ‌പൂർ]] | | [[:d:Q63248606|Q63248606]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1896 | | | | | | | | | [[:d:Q63275095|Q63275095]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1897 | | | | | | | | | [[:d:Q63322949|Q63322949]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1898 | | | | | | | | | [[:d:Q63373020|Q63373020]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1899 | | | | | | | | | [[:d:Q63383310|Q63383310]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1900 | | | | | | | | | [[:d:Q63434225|Q63434225]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1901 | | | | | | | | | [[:d:Q63457200|Q63457200]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1902 | | | | | | | | | [[:d:Q63491692|Q63491692]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1903 | | | | | | | | | [[:d:Q63667938|Q63667938]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1904 | | | | | | | | | [[:d:Q63869731|Q63869731]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1905 | | | | | | | | | [[:d:Q64009814|Q64009814]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1906 | | | | | | | | | [[:d:Q64010366|Q64010366]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1907 | | | | | | | | | [[:d:Q64220828|Q64220828]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1908 | | | | | | | | | [[:d:Q64667896|Q64667896]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1909 | [[Sarasa Balussery]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബാലുശ്ശേരി]] | | [[:d:Q64667905|Q64667905]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1910 | | | | | | | | | [[:d:Q64667935|Q64667935]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1911 | | | | | | | | | [[:d:Q64733263|Q64733263]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1912 | | | | | | | | | [[:d:Q64748099|Q64748099]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1913 | [[Lekha Nanda]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q64820015|Q64820015]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1914 | | | | | | | | | [[:d:Q64853059|Q64853059]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1915 | | | | | | | | | [[:d:Q64853064|Q64853064]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1916 | [[Aishwarya Sen]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q65280980|Q65280980]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1917 | | | | | | | | | [[:d:Q65283139|Q65283139]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1918 | [[Pranjal Bhatt]] | [[പ്രമാണം:PranjalBhatt GujaratGovAward cropped.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q65397722|Q65397722]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1919 | | | | | | | | | [[:d:Q65580965|Q65580965]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1920 | | | | | | | | | [[:d:Q65580967|Q65580967]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1921 | | | | | | | | | [[:d:Q65584746|Q65584746]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1922 | | | | | | | | | [[:d:Q65681314|Q65681314]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1923 | | | | | | | | | [[:d:Q65718508|Q65718508]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1924 | ''[[:d:Q65922156|Q65922156]]'' | [[പ്രമാണം:Misha Bajwa actress.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാനഡ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q65922156|Q65922156]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1925 | | | | | | | | | [[:d:Q65924823|Q65924823]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1926 | [[Thanmai Bolt]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q65924826|Q65924826]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1927 | | | | | | | | | [[:d:Q65937363|Q65937363]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1928 | | | | | | | | | [[:d:Q66187492|Q66187492]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1929 | [[Pooja Lokesh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q66332148|Q66332148]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1930 | [[Urmila Nimbalkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q66370923|Q66370923]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1931 | | | | | | | | | [[:d:Q66391736|Q66391736]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1932 | | | | | | | | | [[:d:Q66398420|Q66398420]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1933 | | | | | | | | | [[:d:Q66490582|Q66490582]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1934 | | | | | | | | | [[:d:Q66537058|Q66537058]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1935 | | | | | | | | | [[:d:Q66758729|Q66758729]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1936 | | | | | | | | | [[:d:Q66768722|Q66768722]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1937 | [[Aruna Balraj]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q66817362|Q66817362]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1938 | | | | | | | | | [[:d:Q66817488|Q66817488]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1939 | | | | | | | | | [[:d:Q66817703|Q66817703]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1940 | | | | | | | | | [[:d:Q66982217|Q66982217]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1941 | ''[[:d:Q67141113|Q67141113]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-01-18 | | [[Ulhasnagar]] | | [[:d:Q67141113|Q67141113]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1942 | | | | | | | | | [[:d:Q67173129|Q67173129]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1943 | [[Melissa Raju Thomas]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q67439893|Q67439893]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1944 | | | | | | | | | [[:d:Q67442361|Q67442361]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1945 | | | | | | | | | [[:d:Q67544881|Q67544881]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1946 | | | | | | | | | [[:d:Q67598215|Q67598215]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1947 | ''[[:d:Q67654543|Q67654543]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | | | [[:d:Q67654543|Q67654543]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1948 | | | | | | | | | [[:d:Q67694058|Q67694058]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1949 | | | | | | | | | [[:d:Q67836062|Q67836062]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1950 | ''[[:d:Q67922411|Q67922411]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1924 | 2019-09-19 | [[ബെംഗളൂരു]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q67922411|Q67922411]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1951 | | | | | | | | | [[:d:Q68985367|Q68985367]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1952 | | | | | | | | | [[:d:Q70663659|Q70663659]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1953 | [[Biju Ningombam]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q70709387|Q70709387]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1954 | | | | | | | | | [[:d:Q71332979|Q71332979]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1955 | | | | | | | | | [[:d:Q71337319|Q71337319]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1956 | | | | | | | | | [[:d:Q71451596|Q71451596]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1957 | | | | | | | | | [[:d:Q72171821|Q72171821]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1958 | | | | | | | | | [[:d:Q73327151|Q73327151]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1959 | | | | | | | | | [[:d:Q73755538|Q73755538]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1960 | | | | | | | | | [[:d:Q73838317|Q73838317]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1961 | | | | | | | | | [[:d:Q73898835|Q73898835]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1962 | | | | | | | | | [[:d:Q74210243|Q74210243]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1963 | | | | | | | | | [[:d:Q74881079|Q74881079]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1964 | | | | | | | | | [[:d:Q75008093|Q75008093]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1965 | | | | | | | | | [[:d:Q75079365|Q75079365]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1966 | | | | | | | | | [[:d:Q75831613|Q75831613]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1967 | | | | | | | | | [[:d:Q76621276|Q76621276]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1968 | | | | | | | | | [[:d:Q76692836|Q76692836]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1969 | | | | | | | | | [[:d:Q77309425|Q77309425]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1970 | | | | | | | | | [[:d:Q77556969|Q77556969]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1971 | | | | | | | | | [[:d:Q77650240|Q77650240]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1972 | | | | | | | | | [[:d:Q77697110|Q77697110]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1973 | | | | | | | | | [[:d:Q78035452|Q78035452]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1974 | | | | | | | | | [[:d:Q78148389|Q78148389]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1975 | | | | | | | | | [[:d:Q79035164|Q79035164]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1976 | | | | | | | | | [[:d:Q79666099|Q79666099]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1977 | | | | | | | | | [[:d:Q79666131|Q79666131]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1978 | [[আকাঙ্ক্ষা সাক্ষরকার]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q82049524|Q82049524]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1979 | [[Lochani bag]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കലഹന്ദി ജില്ല]] | | [[:d:Q82146627|Q82146627]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1980 | [[Akshara Reddy]] | [[പ്രമാണം:Akshara Reddy2019.jpeg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q82474273|Q82474273]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1981 | ''[[:d:Q82831647|Q82831647]]'' | [[പ്രമാണം:Amrutha Srinivasan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q82831647|Q82831647]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1982 | | | | | | | | | [[:d:Q83687813|Q83687813]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1983 | [[Natasha Fernandes]] | [[പ്രമാണം:Press-Meet-of-Ek-Haseena-Ek-Deewana-with-starcast-5.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q84216291|Q84216291]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1984 | | | | | | | | | [[:d:Q84216754|Q84216754]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1985 | | | | | | | | | [[:d:Q84369599|Q84369599]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1986 | | | | | | | | | [[:d:Q84408189|Q84408189]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1987 | | | | | | | | | [[:d:Q84479721|Q84479721]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1988 | [[Aseema Panda]] | [[പ്രമാണം:Aseema Panda.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q84606903|Q84606903]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1989 | [[Rashmi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q84607993|Q84607993]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1990 | | | | | | | | | [[:d:Q84727630|Q84727630]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1991 | [[S. N. Parvathy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]] | | [[:d:Q85181236|Q85181236]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1992 | | | | | | | | | [[:d:Q85304167|Q85304167]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1993 | | | | | | | | | [[:d:Q85493519|Q85493519]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1994 | | | | | | | | | [[:d:Q85501822|Q85501822]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1995 | | | | | | | | | [[:d:Q85846892|Q85846892]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1996 | | | | | | | | | [[:d:Q85999848|Q85999848]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1997 | [[K. S. Jayalakshmi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q86010268|Q86010268]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1998 | [[Malhaar Rathod]] | [[പ്രമാണം:Malhaar Rathod.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q87094174|Q87094174]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1999 | | | | | | | | | [[:d:Q87116081|Q87116081]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2000 | ''[[:d:Q87445713|Q87445713]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q87445713|Q87445713]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2001 | ''[[:d:Q87458899|Q87458899]]'' | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ നടി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q87458899|Q87458899]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2002 | | | | | | | | | [[:d:Q87471277|Q87471277]] | 12 |- | style='text-align:right'| 2003 | [[Arzoo Govitrikar]] | [[പ്രമാണം:Arzoo Govitrikar at Gehna Jewellers celebrates 26 years of excellence (27).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൻവേൽ]] | | [[:d:Q88100228|Q88100228]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2004 | | | | | | | | | [[:d:Q90570178|Q90570178]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2005 | | | | | | | | | [[:d:Q90669875|Q90669875]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2006 | | | | | | | | | [[:d:Q92365949|Q92365949]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2007 | | | | | | | | | [[:d:Q94608973|Q94608973]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2008 | | | | | | | | | [[:d:Q94970257|Q94970257]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2009 | [[Rajeshwari Datta]] | [[പ്രമാണം:Rajeshwari Datta.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q95045080|Q95045080]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2010 | [[Shalini Vadnikatti]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q95145429|Q95145429]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2011 | | | | | | | | | [[:d:Q95306920|Q95306920]] | 13 |- | style='text-align:right'| 2012 | | | | | | | | | [[:d:Q95615344|Q95615344]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2013 | | | | | | | | | [[:d:Q95652666|Q95652666]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2014 | | | | | | | | | [[:d:Q95692430|Q95692430]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2015 | | | | | | | | | [[:d:Q95693005|Q95693005]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2016 | | | | | | | | | [[:d:Q95745598|Q95745598]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2017 | [[Shwethkumar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q95998561|Q95998561]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2018 | | | | | | | | | [[:d:Q96007489|Q96007489]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2019 | | | | | | | | | [[:d:Q96065677|Q96065677]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2020 | | | | | | | | | [[:d:Q96083250|Q96083250]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2021 | ''[[:d:Q96211621|Q96211621]]'' | [[പ്രമാണം:Brigida Saga.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-01-14 | | | | [[:d:Q96211621|Q96211621]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2022 | | | | | | | | | [[:d:Q96211652|Q96211652]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2023 | | | | | | | | | [[:d:Q96219241|Q96219241]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2024 | [[Gayathri Krishnaa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q96219253|Q96219253]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2025 | [[Kavya Suresh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q96219308|Q96219308]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2026 | | | | | | | | | [[:d:Q96239329|Q96239329]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2027 | | | | | | | | | [[:d:Q96279401|Q96279401]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2028 | | | | | | | | | [[:d:Q96354729|Q96354729]] | 10 |- | style='text-align:right'| 2029 | | | | | | | | | [[:d:Q96473175|Q96473175]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2030 | [[Silpa Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q96574142|Q96574142]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2031 | | | | | | | | | [[:d:Q96588808|Q96588808]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2032 | [[Rita Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q96602546|Q96602546]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2033 | | | | | | | | | [[:d:Q96625039|Q96625039]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2034 | | | | | | | | | [[:d:Q96632194|Q96632194]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2035 | | | | | | | | | [[:d:Q96741680|Q96741680]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2036 | | | | | | | | | [[:d:Q96742290|Q96742290]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2037 | | | | | | | | | [[:d:Q96756059|Q96756059]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2038 | | | | | | | | | [[:d:Q96943460|Q96943460]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2039 | | | | | | | | | [[:d:Q96958965|Q96958965]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2040 | | | | | | | | | [[:d:Q96983380|Q96983380]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2041 | | | | | | | | | [[:d:Q97002532|Q97002532]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2042 | [[Anushree Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q97097763|Q97097763]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2043 | | | | | | | | | [[:d:Q97155784|Q97155784]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2044 | | | | | | | | | [[:d:Q97224637|Q97224637]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2045 | | | | | | | | | [[:d:Q97234392|Q97234392]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2046 | | | | | | | | | [[:d:Q97254676|Q97254676]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2047 | | | | | | | | | [[:d:Q97279155|Q97279155]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2048 | | | | | | | | | [[:d:Q97319243|Q97319243]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2049 | [[Manasvi Kottachi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q97324906|Q97324906]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2050 | | | | | | | | | [[:d:Q97346270|Q97346270]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2051 | [[Mridula Vijay]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q97460937|Q97460937]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2052 | | | | | | | | | [[:d:Q97486969|Q97486969]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2053 | | | | | | | | | [[:d:Q97495238|Q97495238]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2054 | | | | | | | | | [[:d:Q97543217|Q97543217]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2055 | [[Shanthamma]] | [[പ്രമാണം:Shanthamma (Kannada film actress).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2020-07-19 | | [[മൈസൂരു]] | [[:d:Q97602498|Q97602498]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2056 | [[Roja Paromita Dey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q97604452|Q97604452]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2057 | [[Moumita Chakraborty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q97622151|Q97622151]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2058 | | | | | | | | | [[:d:Q97670104|Q97670104]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2059 | | | | | | | | | [[:d:Q97704199|Q97704199]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2060 | | | | | | | | | [[:d:Q98086090|Q98086090]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2061 | | | | | | | | | [[:d:Q98229463|Q98229463]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2062 | [[Iraa Agarwal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q98240187|Q98240187]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2063 | | | | | | | | | [[:d:Q98276975|Q98276975]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2064 | | | | | | | | | [[:d:Q98373186|Q98373186]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2065 | | | | | | | | | [[:d:Q98380388|Q98380388]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2066 | | | | | | | | | [[:d:Q98397191|Q98397191]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2067 | [[Sandhita Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q98505600|Q98505600]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2068 | | | | | | | | | [[:d:Q98581064|Q98581064]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2069 | | | | | | | | | [[:d:Q98605466|Q98605466]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2070 | ''[[:d:Q98716245|Q98716245]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-09-26 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q98716245|Q98716245]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2071 | | | | | | | | | [[:d:Q98737375|Q98737375]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2072 | | | | | | | | | [[:d:Q98737449|Q98737449]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2073 | ''[[:d:Q98833916|Q98833916]]'' | | ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q98833916|Q98833916]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2074 | | | | | | | | | [[:d:Q98833929|Q98833929]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2075 | [[Asha Bordoloi]] | [[പ്രമാണം:Assamese film actress Asha Bordoloi.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q98841302|Q98841302]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2076 | | | | | | | | | [[:d:Q98915809|Q98915809]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2077 | [[Gangavva]] | [[പ്രമാണം:Gangavva M.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q98954355|Q98954355]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2078 | | | | | | | | | [[:d:Q98970297|Q98970297]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2079 | | | | | | | | | [[:d:Q99027544|Q99027544]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2080 | | | | | | | | | [[:d:Q99191560|Q99191560]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2081 | [[Surabhi Prabhu]] | [[പ്രമാണം:Surabhi Prabhu's birthday bash (2).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99383606|Q99383606]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2082 | [[Tulika Basu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99440297|Q99440297]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2083 | | | | | | | | | [[:d:Q99472081|Q99472081]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2084 | | | | | | | | | [[:d:Q99479640|Q99479640]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2085 | [[Patrali Chattopadhyay]] | [[പ്രമാണം:Patrali chattopadhyay.JPG|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99518149|Q99518149]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2086 | | | | | | | | | [[:d:Q99518196|Q99518196]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2087 | | | | | | | | | [[:d:Q99520827|Q99520827]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2088 | | | | | | | | | [[:d:Q99521568|Q99521568]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2089 | | | | | | | | | [[:d:Q99575918|Q99575918]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2090 | | | | | | | | | [[:d:Q99600900|Q99600900]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2091 | | | | | | | | | [[:d:Q99751255|Q99751255]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2092 | | | | | | | | | [[:d:Q99850337|Q99850337]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2093 | [[Niilam Paanchal]] | [[പ്രമാണം:Niilam Paanchal At GIFA 2019.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q99899900|Q99899900]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2094 | | | | | | | | | [[:d:Q99929670|Q99929670]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2095 | [[Gayatri Deshmukh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99967935|Q99967935]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2096 | | | | | | | | | [[:d:Q99973589|Q99973589]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2097 | [[Sanchita Choudhary]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q100165569|Q100165569]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2098 | | | | | | | | | [[:d:Q100319922|Q100319922]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2099 | | | | | | | | | [[:d:Q100384398|Q100384398]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2100 | [[Padmavati Rao]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q100436235|Q100436235]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2101 | | | | | | | | | [[:d:Q100965079|Q100965079]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2102 | | | | | | | | | [[:d:Q101413935|Q101413935]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2103 | | | | | | | | | [[:d:Q101419168|Q101419168]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2104 | [[Vaunisha Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q101513803|Q101513803]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2105 | | | | | | | | | [[:d:Q101514091|Q101514091]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2106 | | | | | | | | | [[:d:Q101837915|Q101837915]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2107 | [[Sarika Bahroliya]] | [[പ്രമാണം:Sarika Bahroliya 2K19.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q102145781|Q102145781]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2108 | [[Alina Rai]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q102309782|Q102309782]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2109 | | | | | | | | | [[:d:Q102353164|Q102353164]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2110 | [[Maira Doshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q102895509|Q102895509]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2111 | | | | | | | | | [[:d:Q103161910|Q103161910]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2112 | | | | | | | | | [[:d:Q103604957|Q103604957]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2113 | [[Neha Shitole]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q103821120|Q103821120]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2114 | ''[[:d:Q104028171|Q104028171]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104028171|Q104028171]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2115 | | | | | | | | | [[:d:Q104128390|Q104128390]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2116 | | | | | | | | | [[:d:Q104175581|Q104175581]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2117 | [[Koel Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104195736|Q104195736]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2118 | [[Medha Raghunath]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104213950|Q104213950]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2119 | | | | | | | | | [[:d:Q104408452|Q104408452]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2120 | | | | | | | | | [[:d:Q104412463|Q104412463]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2121 | | | | | | | | | [[:d:Q104413074|Q104413074]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2122 | | | | | | | | | [[:d:Q104450070|Q104450070]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2123 | | | | | | | | | [[:d:Q104495868|Q104495868]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2124 | | | | | | | | | [[:d:Q104500791|Q104500791]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2125 | | | | | | | | | [[:d:Q104516566|Q104516566]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2126 | | | | | | | | | [[:d:Q104520599|Q104520599]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2127 | | | | | | | | | [[:d:Q104521832|Q104521832]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2128 | | | | | | | | | [[:d:Q104531866|Q104531866]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2129 | | | | | | | | | [[:d:Q104532728|Q104532728]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2130 | | | | | | | | | [[:d:Q104626323|Q104626323]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2131 | | | | | | | | | [[:d:Q104633802|Q104633802]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2132 | | | | | | | | | [[:d:Q104664800|Q104664800]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2133 | [[Ridhanya Ruth]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104698397|Q104698397]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2134 | | | | | | | | | [[:d:Q104710311|Q104710311]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2135 | | | | | | | | | [[:d:Q104727174|Q104727174]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2136 | ''[[:d:Q104728567|Q104728567]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-03-20 | | [[Silchar]] | | [[:d:Q104728567|Q104728567]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2137 | ''[[:d:Q104759946|Q104759946]]'' | [[പ്രമാണം:Jiya Shankar at the Jio MAMI Film Festival 2023 (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-10 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q104759946|Q104759946]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2138 | | | | | | | | | [[:d:Q104775896|Q104775896]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2139 | | | | | | | | | [[:d:Q104780469|Q104780469]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2140 | | | | | | | | | [[:d:Q104786117|Q104786117]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2141 | | | | | | | | | [[:d:Q104813820|Q104813820]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2142 | ''[[:d:Q104839461|Q104839461]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104839461|Q104839461]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2143 | | | | | | | | | [[:d:Q104841967|Q104841967]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2144 | | | | | | | | | [[:d:Q104870164|Q104870164]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2145 | | | | | | | | | [[:d:Q104873327|Q104873327]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2146 | | | | | | | | | [[:d:Q104905554|Q104905554]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2147 | | | | | | | | | [[:d:Q104998022|Q104998022]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2148 | | | | | | | | | [[:d:Q105122111|Q105122111]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2149 | | | | | | | | | [[:d:Q105225154|Q105225154]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2150 | | | | | | | | | [[:d:Q105271541|Q105271541]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2151 | | | | | | | | | [[:d:Q105314228|Q105314228]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2152 | | | | | | | | | [[:d:Q105316395|Q105316395]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2153 | | | | | | | | | [[:d:Q105419253|Q105419253]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2154 | | | | | | | | | [[:d:Q105427852|Q105427852]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2155 | | | | | | | | | [[:d:Q105511557|Q105511557]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2156 | | | | | | | | | [[:d:Q105542292|Q105542292]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2157 | | | | | | | | | [[:d:Q105546515|Q105546515]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2158 | [[Tanvi Dogra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105598525|Q105598525]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2159 | | | | | | | | | [[:d:Q105624952|Q105624952]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2160 | | | | | | | | | [[:d:Q105671622|Q105671622]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2161 | | | | | | | | | [[:d:Q105671774|Q105671774]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2162 | | | | | | | | | [[:d:Q105671779|Q105671779]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2163 | [[Manisha Mishra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105671780|Q105671780]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2164 | | | | | | | | | [[:d:Q105678773|Q105678773]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2165 | | | | | | | | | [[:d:Q105682148|Q105682148]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2166 | | | | | | | | | [[:d:Q105695723|Q105695723]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2167 | | | | | | | | | [[:d:Q105723128|Q105723128]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2168 | ''[[:d:Q105723574|Q105723574]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105723574|Q105723574]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2169 | | | | | | | | | [[:d:Q105759050|Q105759050]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2170 | | | | | | | | | [[:d:Q105759283|Q105759283]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2171 | | | | | | | | | [[:d:Q105833558|Q105833558]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2172 | | | | | | | | | [[:d:Q105970989|Q105970989]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2173 | | | | | | | | | [[:d:Q105979251|Q105979251]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2174 | | | | | | | | | [[:d:Q105993507|Q105993507]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2175 | ''[[:d:Q106078335|Q106078335]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊച്ചി]] | | [[:d:Q106078335|Q106078335]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2176 | | | | | | | | | [[:d:Q106195462|Q106195462]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2177 | | | | | | | | | [[:d:Q106230577|Q106230577]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2178 | | | | | | | | | [[:d:Q106286505|Q106286505]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2179 | | | | | | | | | [[:d:Q106382159|Q106382159]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2180 | ''[[:d:Q106390471|Q106390471]]'' | [[പ്രമാണം:Prachi vaishnav 31.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q106390471|Q106390471]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2181 | | | | | | | | | [[:d:Q106390891|Q106390891]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2182 | | | | | | | | | [[:d:Q106418603|Q106418603]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2183 | | | | | | | | | [[:d:Q106462844|Q106462844]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2184 | | | | | | | | | [[:d:Q106497673|Q106497673]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2185 | [[Gayathri Reddy]] | [[പ്രമാണം:Gayathri Reddy.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q106516750|Q106516750]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2186 | | | | | | | | | [[:d:Q106687777|Q106687777]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2187 | [[Sriprada]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2021-05-05 | | | [[:d:Q106727289|Q106727289]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2188 | ''[[:d:Q106764195|Q106764195]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-03-09 | | [[Kudal]] | | [[:d:Q106764195|Q106764195]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2189 | | | | | | | | | [[:d:Q106804906|Q106804906]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2190 | [[Falaque Rashid Roy]] | [[പ്രമാണം:Falaque Rashid Roy.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q106808277|Q106808277]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2191 | | | | | | | | | [[:d:Q106815307|Q106815307]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2192 | [[Diksha Juneja]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q106833634|Q106833634]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2193 | ''[[:d:Q106856329|Q106856329]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q106856329|Q106856329]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2194 | | | | | | | | | [[:d:Q106880962|Q106880962]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2195 | | | | | | | | | [[:d:Q106887302|Q106887302]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2196 | | | | | | | | | [[:d:Q106925457|Q106925457]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2197 | | | | | | | | | [[:d:Q106946429|Q106946429]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2198 | | | | | | | | | [[:d:Q106972390|Q106972390]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2199 | [[Sunkara Lakshmi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q106977311|Q106977311]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2200 | | | | | | | | | [[:d:Q106977804|Q106977804]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2201 | | | | | | | | | [[:d:Q107040666|Q107040666]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2202 | | | | | | | | | [[:d:Q107059488|Q107059488]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2203 | | | | | | | | | [[:d:Q107135005|Q107135005]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2204 | | | | | | | | | [[:d:Q107213159|Q107213159]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2205 | [[Pooja Bharthi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107290322|Q107290322]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2206 | | | | | | | | | [[:d:Q107293122|Q107293122]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2207 | | | | | | | | | [[:d:Q107313826|Q107313826]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2208 | [[Ithoi Oinam]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107335481|Q107335481]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2209 | | | | | | | | | [[:d:Q107360798|Q107360798]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2210 | | | | | | | | | [[:d:Q107361605|Q107361605]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2211 | | | | | | | | | [[:d:Q107379814|Q107379814]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2212 | | | | | | | | | [[:d:Q107398062|Q107398062]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2213 | | | | | | | | | [[:d:Q107412375|Q107412375]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2214 | | | | | | | | | [[:d:Q107412397|Q107412397]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2215 | | | | | | | | | [[:d:Q107413845|Q107413845]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2216 | | | | | | | | | [[:d:Q107426885|Q107426885]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2217 | | | | | | | | | [[:d:Q107452319|Q107452319]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2218 | | | | | | | | | [[:d:Q107454167|Q107454167]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2219 | | | | | | | | | [[:d:Q107551394|Q107551394]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2220 | | | | | | | | | [[:d:Q107606707|Q107606707]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2221 | | | | | | | | | [[:d:Q107719174|Q107719174]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2222 | | | | | | | | | [[:d:Q107740710|Q107740710]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2223 | | | | | | | | | [[:d:Q107788254|Q107788254]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2224 | [[Gurpreet Bedi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q107861879|Q107861879]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2225 | | | | | | | | | [[:d:Q108017856|Q108017856]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2226 | [[Gita Karmakar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108100821|Q108100821]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2227 | | | | | | | | | [[:d:Q108102272|Q108102272]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2228 | | | | | | | | | [[:d:Q108207975|Q108207975]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2229 | | | | | | | | | [[:d:Q108219130|Q108219130]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2230 | | | | | | | | | [[:d:Q108266340|Q108266340]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2231 | | | | | | | | | [[:d:Q108276654|Q108276654]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2232 | [[Ivanka Das]] | [[പ്രമാണം:Ivankadas.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108328357|Q108328357]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2233 | | | | | | | | | [[:d:Q108367712|Q108367712]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2234 | | | | | | | | | [[:d:Q108371896|Q108371896]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2235 | [[Sarah Anjuli]] | | | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108383641|Q108383641]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2236 | | | | | | | | | [[:d:Q108405927|Q108405927]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2237 | [[Roosha Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108405936|Q108405936]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2238 | [[Rajini Chandy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108414980|Q108414980]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2239 | [[Rumki Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108455478|Q108455478]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2240 | | | | | | | | | [[:d:Q108456393|Q108456393]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2241 | | | | | | | | | [[:d:Q108458195|Q108458195]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2242 | | | | | | | | | [[:d:Q108473512|Q108473512]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2243 | | | | | | | | | [[:d:Q108532078|Q108532078]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2244 | | | | | | | | | [[:d:Q108533051|Q108533051]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2245 | | | | | | | | | [[:d:Q108551811|Q108551811]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2246 | | | | | | | | | [[:d:Q108562298|Q108562298]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2247 | | | | | | | | | [[:d:Q108648613|Q108648613]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2248 | | | | | | | | | [[:d:Q108691957|Q108691957]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2249 | [[Yamuna Srinidhi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108699107|Q108699107]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2250 | | | | | | | | | [[:d:Q108727622|Q108727622]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2251 | | | | | | | | | [[:d:Q108730226|Q108730226]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2252 | | | | | | | | | [[:d:Q108734408|Q108734408]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2253 | | | | | | | | | [[:d:Q108748568|Q108748568]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2254 | | | | | | | | | [[:d:Q108810952|Q108810952]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2255 | | | | | | | | | [[:d:Q108819218|Q108819218]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2256 | | | | | | | | | [[:d:Q108822223|Q108822223]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2257 | | | | | | | | | [[:d:Q108828056|Q108828056]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2258 | [[Rukshana Tabassum]] | [[പ്രമാണം:Smriti Irani presenting the Rajat Kamal Award to Rukshana Tabassum (Special Mention) for the Non-Feature film – THE CAKE STORY, at the 65th National Film Awards Function, in New Delhi.JPG|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108830428|Q108830428]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2259 | | | | | | | | | [[:d:Q108831890|Q108831890]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2260 | | | | | | | | | [[:d:Q108861401|Q108861401]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2261 | ''[[:d:Q108871046|Q108871046]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q108871046|Q108871046]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2262 | | | | | | | | | [[:d:Q108910271|Q108910271]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2263 | | | | | | | | | [[:d:Q108912884|Q108912884]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2264 | | | | | | | | | [[:d:Q109090833|Q109090833]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2265 | | | | | | | | | [[:d:Q109119928|Q109119928]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2266 | | | | | | | | | [[:d:Q109236593|Q109236593]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2267 | | | | | | | | | [[:d:Q109330202|Q109330202]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2268 | | | | | | | | | [[:d:Q109334853|Q109334853]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2269 | | | | | | | | | [[:d:Q109339518|Q109339518]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2270 | | | | | | | | | [[:d:Q109341401|Q109341401]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2271 | | | | | | | | | [[:d:Q109353813|Q109353813]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2272 | [[Mayanka Pereira]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q109356638|Q109356638]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2273 | | | | | | | | | [[:d:Q109358232|Q109358232]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2274 | | | | | | | | | [[:d:Q109376499|Q109376499]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2275 | [[Khushboo Atre]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q109385458|Q109385458]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2276 | | | | | | | | | [[:d:Q109385476|Q109385476]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2277 | | | | | | | | | [[:d:Q109471766|Q109471766]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2278 | | | | | | | | | [[:d:Q109474017|Q109474017]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2279 | | | | | | | | | [[:d:Q109555175|Q109555175]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2280 | ''[[:d:Q109581861|Q109581861]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1977 | | | | [[:d:Q109581861|Q109581861]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2281 | | | | | | | | | [[:d:Q109700981|Q109700981]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2282 | | | | | | | | | [[:d:Q109742328|Q109742328]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2283 | [[Tanya Desai]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗാസിയാബാദ് ജില്ല]] | | [[:d:Q109928090|Q109928090]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2284 | | | | | | | | | [[:d:Q109933608|Q109933608]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2285 | | | | | | | | | [[:d:Q110052443|Q110052443]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2286 | | | | | | | | | [[:d:Q110129764|Q110129764]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2287 | | | | | | | | | [[:d:Q110183671|Q110183671]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2288 | [[Gowri Krishnan]] | [[പ്രമാണം:Gowri Krishnan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110221118|Q110221118]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2289 | [[Devika Nambiar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110222553|Q110222553]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2290 | | | | | | | | | [[:d:Q110233848|Q110233848]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2291 | | | | | | | | | [[:d:Q110262986|Q110262986]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2292 | | | | | | | | | [[:d:Q110263023|Q110263023]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2293 | ''[[:d:Q110263460|Q110263460]]'' | [[പ്രമാണം:Vivek Gomber, Chaitanya Tamhane, and Geetanjali Kulkarni at the trailer launch of Court.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110263460|Q110263460]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2294 | [[Pragya Nayan]] | [[പ്രമാണം:Pragynayan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110487306|Q110487306]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2295 | | | | | | | | | [[:d:Q110520112|Q110520112]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2296 | | | | | | | | | [[:d:Q110604405|Q110604405]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2297 | [[Uma Nair]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110651364|Q110651364]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2298 | | | | | | | | | [[:d:Q110657835|Q110657835]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2299 | | | | | | | | | [[:d:Q110753106|Q110753106]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2300 | | | | | | | | | [[:d:Q110802809|Q110802809]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2301 | | | | | | | | | [[:d:Q110833059|Q110833059]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2302 | | | | | | | | | [[:d:Q110918284|Q110918284]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2303 | | | | | | | | | [[:d:Q110952382|Q110952382]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2304 | | | | | | | | | [[:d:Q110982519|Q110982519]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2305 | | | | | | | | | [[:d:Q111008806|Q111008806]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2306 | | | | | | | | | [[:d:Q111043061|Q111043061]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2307 | | | | | | | | | [[:d:Q111050133|Q111050133]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2308 | | | | | | | | | [[:d:Q111175201|Q111175201]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2309 | [[Sreelaya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111177978|Q111177978]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2310 | | | | | | | | | [[:d:Q111204058|Q111204058]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2311 | | | | | | | | | [[:d:Q111231663|Q111231663]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2312 | | | | | | | | | [[:d:Q111304276|Q111304276]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2313 | | | | | | | | | [[:d:Q111313593|Q111313593]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2314 | | | | | | | | | [[:d:Q111356252|Q111356252]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2315 | | | | | | | | | [[:d:Q111356259|Q111356259]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2316 | | | | | | | | | [[:d:Q111381517|Q111381517]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2317 | | | | | | | | | [[:d:Q111387733|Q111387733]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2318 | [[Khushi Shah]] | [[പ്രമാണം:KhushiShah280.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111427747|Q111427747]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2319 | | | | | | | | | [[:d:Q111503309|Q111503309]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2320 | | | | | | | | | [[:d:Q111530424|Q111530424]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2321 | | | | | | | | | [[:d:Q111536222|Q111536222]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2322 | | | | | | | | | [[:d:Q111592144|Q111592144]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2323 | | | | | | | | | [[:d:Q111602740|Q111602740]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2324 | | | | | | | | | [[:d:Q111629283|Q111629283]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2325 | | | | | | | | | [[:d:Q111650228|Q111650228]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2326 | [[Priyanka Khurana Goyal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111698031|Q111698031]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2327 | [[Geetika Mehandru]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q111701296|Q111701296]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2328 | | | | | | | | | [[:d:Q111730657|Q111730657]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2329 | | | | | | | | | [[:d:Q111802382|Q111802382]] | 12 |- | style='text-align:right'| 2330 | | | | | | | | | [[:d:Q111844364|Q111844364]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2331 | | | | | | | | | [[:d:Q111890121|Q111890121]] | 10 |- | style='text-align:right'| 2332 | | | | | | | | | [[:d:Q111974927|Q111974927]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2333 | | | | | | | | | [[:d:Q112054653|Q112054653]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2334 | | | | | | | | | [[:d:Q112063758|Q112063758]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2335 | | | | | | | | | [[:d:Q112067365|Q112067365]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2336 | [[Bhanita Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Chaygaon]] | | [[:d:Q112084270|Q112084270]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2337 | | | | | | | | | [[:d:Q112133918|Q112133918]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2338 | [[കരുണ പാണ്ഡെ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q112159650|Q112159650]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2339 | | | | | | | | | [[:d:Q112160817|Q112160817]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2340 | [[Garima Parihar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q112161056|Q112161056]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2341 | | | | | | | | | [[:d:Q112206663|Q112206663]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2342 | | | | | | | | | [[:d:Q112220409|Q112220409]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2343 | | | | | | | | | [[:d:Q112234138|Q112234138]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2344 | | | | | | | | | [[:d:Q112240369|Q112240369]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2345 | | | | | | | | | [[:d:Q112240858|Q112240858]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2346 | | | | | | | | | [[:d:Q112259269|Q112259269]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2347 | | | | | | | | | [[:d:Q112261726|Q112261726]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2348 | | | | | | | | | [[:d:Q112620863|Q112620863]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2349 | [[Sayali Salunkhe]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q112623718|Q112623718]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2350 | | | | | | | | | [[:d:Q112626109|Q112626109]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2351 | | | | | | | | | [[:d:Q112648810|Q112648810]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2352 | | | | | | | | | [[:d:Q112688779|Q112688779]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2353 | | | | | | | | | [[:d:Q112750065|Q112750065]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2354 | | | | | | | | | [[:d:Q112861144|Q112861144]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2355 | | | | | | | | | [[:d:Q113103743|Q113103743]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2356 | | | | | | | | | [[:d:Q113119115|Q113119115]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2357 | | | | | | | | | [[:d:Q113164512|Q113164512]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2358 | | | | | | | | | [[:d:Q113172371|Q113172371]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2359 | [[Sheetal Maulik]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113252183|Q113252183]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2360 | | | | | | | | | [[:d:Q113282360|Q113282360]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2361 | | | | | | | | | [[:d:Q113299760|Q113299760]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2362 | [[Neetha Ashok]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113335018|Q113335018]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2363 | | | | | | | | | [[:d:Q113362583|Q113362583]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2364 | | | | | | | | | [[:d:Q113385562|Q113385562]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2365 | | | | | | | | | [[:d:Q113400960|Q113400960]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2366 | | | | | | | | | [[:d:Q113401682|Q113401682]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2367 | | | | | | | | | [[:d:Q113432387|Q113432387]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2368 | | | | | | | | | [[:d:Q113435022|Q113435022]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2369 | [[Soma Banerjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113503409|Q113503409]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2370 | | | | | | | | | [[:d:Q113570513|Q113570513]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2371 | [[Deepak Sandhu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113571113|Q113571113]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2372 | ''[[:d:Q113571181|Q113571181]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113571181|Q113571181]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2373 | | | | | | | | | [[:d:Q113571454|Q113571454]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2374 | | | | | | | | | [[:d:Q113572173|Q113572173]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2375 | [[Priyanka Bora]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113585715|Q113585715]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2376 | | | | | | | | | [[:d:Q113664372|Q113664372]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2377 | [[Kapilakshi Malhotra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113677101|Q113677101]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2378 | | | | | | | | | [[:d:Q113951510|Q113951510]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2379 | | | | | | | | | [[:d:Q113961911|Q113961911]] | 10 |- | style='text-align:right'| 2380 | | | | | | | | | [[:d:Q113992343|Q113992343]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2381 | | | | | | | | | [[:d:Q114029879|Q114029879]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2382 | | | | | | | | | [[:d:Q114048995|Q114048995]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2383 | ''[[:d:Q114286745|Q114286745]]'' | [[പ്രമാണം:Aranthangi Nisha.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1983 | | | | [[:d:Q114286745|Q114286745]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2384 | | | | | | | | | [[:d:Q114342235|Q114342235]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2385 | | | | | | | | | [[:d:Q114346899|Q114346899]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2386 | | | | | | | | | [[:d:Q114383422|Q114383422]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2387 | | | | | | | | | [[:d:Q114414236|Q114414236]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2388 | | | | | | | | | [[:d:Q114450294|Q114450294]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2389 | | | | | | | | | [[:d:Q114498129|Q114498129]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2390 | | | | | | | | | [[:d:Q114607226|Q114607226]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2391 | | | | | | | | | [[:d:Q114648235|Q114648235]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2392 | [[Arti Sarin]] | [[പ്രമാണം:Air Marshal Arti Sarin.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q114657241|Q114657241]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2393 | | | | | | | | | [[:d:Q114670768|Q114670768]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2394 | [[Ronak Joshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q114713765|Q114713765]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2395 | [[Manasvi Vyas]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q114752547|Q114752547]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2396 | [[Kinjal Rajpriya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q114798347|Q114798347]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2397 | | | | | | | | | [[:d:Q114822036|Q114822036]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2398 | | | | | | | | | [[:d:Q114895279|Q114895279]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2399 | | | | | | | | | [[:d:Q114952781|Q114952781]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2400 | | | | | | | | | [[:d:Q114956944|Q114956944]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2401 | | | | | | | | | [[:d:Q114978368|Q114978368]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2402 | [[Neena Madhu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q115090734|Q115090734]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2403 | | | | | | | | | [[:d:Q115155657|Q115155657]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2404 | | | | | | | | | [[:d:Q115156677|Q115156677]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2405 | | | | | | | | | [[:d:Q115202573|Q115202573]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2406 | | | | | | | | | [[:d:Q115298702|Q115298702]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2407 | | | | | | | | | [[:d:Q115395183|Q115395183]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2408 | | | | | | | | | [[:d:Q115450959|Q115450959]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2409 | | | | | | | | | [[:d:Q115478120|Q115478120]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2410 | | | | | | | | | [[:d:Q115516155|Q115516155]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2411 | | | | | | | | | [[:d:Q115517922|Q115517922]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2412 | | | | | | | | | [[:d:Q115555409|Q115555409]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2413 | [[Lahoma Bhattacharya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q115705942|Q115705942]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2414 | | | | | | | | | [[:d:Q115728410|Q115728410]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2415 | | | | | | | | | [[:d:Q115796240|Q115796240]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2416 | | | | | | | | | [[:d:Q115796775|Q115796775]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2417 | | | | | | | | | [[:d:Q115871051|Q115871051]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2418 | | | | | | | | | [[:d:Q115907549|Q115907549]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2419 | | | | | | | | | [[:d:Q115910456|Q115910456]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2420 | | | | | | | | | [[:d:Q115925927|Q115925927]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2421 | | | | | | | | | [[:d:Q115990261|Q115990261]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2422 | ''[[:d:Q116044530|Q116044530]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116044530|Q116044530]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2423 | | | | | | | | | [[:d:Q116044618|Q116044618]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2424 | | | | | | | | | [[:d:Q116051861|Q116051861]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2425 | | | | | | | | | [[:d:Q116153705|Q116153705]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2426 | | | | | | | | | [[:d:Q116226296|Q116226296]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2427 | | | | | | | | | [[:d:Q116262563|Q116262563]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2428 | | | | | | | | | [[:d:Q116291281|Q116291281]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2429 | [[Paavana Gowda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116390344|Q116390344]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2430 | | | | | | | | | [[:d:Q116410004|Q116410004]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2431 | | | | | | | | | [[:d:Q116459382|Q116459382]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2432 | | | | | | | | | [[:d:Q116469899|Q116469899]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2433 | | | | | | | | | [[:d:Q116611863|Q116611863]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2434 | [[Dhanya Ananya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116802758|Q116802758]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2435 | | | | | | | | | [[:d:Q116819162|Q116819162]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2436 | [[Rupinder Rupi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116884432|Q116884432]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2437 | | | | | | | | | [[:d:Q116958064|Q116958064]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2438 | ''[[:d:Q117199694|Q117199694]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-03-17 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q117199694|Q117199694]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2439 | | | | | | | | | [[:d:Q117264809|Q117264809]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2440 | ''[[:d:Q117371266|Q117371266]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1949-10-24 | 1990 | | | [[:d:Q117371266|Q117371266]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2441 | | | | | | | | | [[:d:Q117466218|Q117466218]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2442 | | | | | | | | | [[:d:Q117477323|Q117477323]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2443 | ''[[:d:Q117699222|Q117699222]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1964 | 2022 | | | [[:d:Q117699222|Q117699222]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2444 | | | | | | | | | [[:d:Q117795571|Q117795571]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2445 | | | | | | | | | [[:d:Q117815582|Q117815582]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2446 | | | | | | | | | [[:d:Q118115628|Q118115628]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2447 | | | | | | | | | [[:d:Q118179878|Q118179878]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2448 | | | | | | | | | [[:d:Q118266120|Q118266120]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2449 | | | | | | | | | [[:d:Q118314456|Q118314456]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2450 | | | | | | | | | [[:d:Q118359397|Q118359397]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2451 | | | | | | | | | [[:d:Q118395193|Q118395193]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2452 | ''[[:d:Q118630710|Q118630710]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-07-25 | 2023 | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | [[കുളു]] | [[:d:Q118630710|Q118630710]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2453 | | | | | | | | | [[:d:Q118675671|Q118675671]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2454 | [[Pooja Pawar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q119109894|Q119109894]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2455 | | | | | | | | | [[:d:Q119142378|Q119142378]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2456 | [[Preeti Puri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q119149720|Q119149720]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2457 | | | | | | | | | [[:d:Q119224912|Q119224912]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2458 | | | | | | | | | [[:d:Q119267237|Q119267237]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2459 | [[Palomi Ghosh]] | [[പ്രമാണം:The Director of ‘ONYO OPALAA’ Satarupa Sanyal, the Director of ‘NACHOM-IA KUMPASAR’ Bardroy Barretto, the Director of ‘KOTI’, Suhaas Surykant Bhosale and Actress, Palomi Ghosh addressing a press conference (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q119319808|Q119319808]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2460 | [[Sandhyarani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 1999-07-19 | | | [[:d:Q119558904|Q119558904]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2461 | | | | | | | | | [[:d:Q119684739|Q119684739]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2462 | | | | | | | | | [[:d:Q119890530|Q119890530]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2463 | | | | | | | | | [[:d:Q119892786|Q119892786]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2464 | | | | | | | | | [[:d:Q119938217|Q119938217]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2465 | | | | | | | | | [[:d:Q119938262|Q119938262]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2466 | | | | | | | | | [[:d:Q120293098|Q120293098]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2467 | ''[[:d:Q120323493|Q120323493]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-09 | | | | [[:d:Q120323493|Q120323493]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2468 | [[Kanyakumari Mukherjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q120333407|Q120333407]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2469 | [[Ankita Chakraborty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q120360630|Q120360630]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2470 | ''[[:d:Q120490669|Q120490669]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q120490669|Q120490669]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2471 | [[Malvi Malhotra]] | [[പ്രമാണം:Malvi Malhotra Actor.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q120507757|Q120507757]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2472 | | | | | | | | | [[:d:Q120667244|Q120667244]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2473 | | | | | | | | | [[:d:Q120667470|Q120667470]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2474 | [[Diya Basu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q120734976|Q120734976]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2475 | | | | | | | | | [[:d:Q120745842|Q120745842]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2476 | | | | | | | | | [[:d:Q120776499|Q120776499]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2477 | [[Deva Nandha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q121033000|Q121033000]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2478 | | | | | | | | | [[:d:Q121102692|Q121102692]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2479 | | | | | | | | | [[:d:Q121306915|Q121306915]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2480 | | | | | | | | | [[:d:Q121410222|Q121410222]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2481 | | | | | | | | | [[:d:Q121437663|Q121437663]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2482 | | | | | | | | | [[:d:Q121536428|Q121536428]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2483 | [[Shalini Vatsa]] | [[പ്രമാണം:Shalini Vatsa.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q121764068|Q121764068]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2484 | | | | | | | | | [[:d:Q121864614|Q121864614]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2485 | | | | | | | | | [[:d:Q121878797|Q121878797]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2486 | [[Binita Borgohain]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Jorhat]] | | [[:d:Q122147705|Q122147705]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2487 | [[Madhurima Choudhury]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122165427|Q122165427]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2488 | | | | | | | | | [[:d:Q122261721|Q122261721]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2489 | | | | | | | | | [[:d:Q122382221|Q122382221]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2490 | | | | | | | | | [[:d:Q122415831|Q122415831]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2491 | | | | | | | | | [[:d:Q122436056|Q122436056]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2492 | | | | | | | | | [[:d:Q122618437|Q122618437]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2493 | [[Dipti Panda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122677989|Q122677989]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2494 | | | | | | | | | [[:d:Q122732834|Q122732834]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2495 | [[Juli Panda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122734156|Q122734156]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2496 | [[Mituna Parida]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122734228|Q122734228]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2497 | | | | | | | | | [[:d:Q122832590|Q122832590]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2498 | [[Abarnathi]] | [[പ്രമാണം:Abharnathi.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122832660|Q122832660]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2499 | | | | | | | | | [[:d:Q122834631|Q122834631]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2500 | | | | | | | | | [[:d:Q122884241|Q122884241]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2501 | [[Tamasha Mishra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q122962823|Q122962823]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2502 | | | | | | | | | [[:d:Q122962918|Q122962918]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2503 | | | | | | | | | [[:d:Q123118107|Q123118107]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2504 | | | | | | | | | [[:d:Q123119189|Q123119189]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2505 | [[Mahi Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123122511|Q123122511]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2506 | | | | | | | | | [[:d:Q123146578|Q123146578]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2507 | | | | | | | | | [[:d:Q123153470|Q123153470]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2508 | ''[[:d:Q123163548|Q123163548]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1911-01-01 | 1985-12-08 | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q123163548|Q123163548]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2509 | [[Simran Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123163961|Q123163961]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2510 | [[Simaran Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123165808|Q123165808]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2511 | [[Surekha Kudachi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123171414|Q123171414]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2512 | [[Sneha Paul]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123171771|Q123171771]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2513 | [[Bhavika Sharma]] | [[പ്രമാണം:Bhavika Sharma at the Star Parivaar Awards 2023 (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123194248|Q123194248]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2514 | | | | | | | | | [[:d:Q123204412|Q123204412]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2515 | | | | | | | | | [[:d:Q123224059|Q123224059]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2516 | | | | | | | | | [[:d:Q123224530|Q123224530]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2517 | [[V. J. Archana]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123235745|Q123235745]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2518 | | | | | | | | | [[:d:Q123235860|Q123235860]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2519 | | | | | | | | | [[:d:Q123235936|Q123235936]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2520 | | | | | | | | | [[:d:Q123244195|Q123244195]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2521 | | | | | | | | | [[:d:Q123258170|Q123258170]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2522 | | | | | | | | | [[:d:Q123265009|Q123265009]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2523 | | | | | | | | | [[:d:Q123269520|Q123269520]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2524 | [[Jinnie Jaaz]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123301373|Q123301373]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2525 | | | | | | | | | [[:d:Q123310071|Q123310071]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2526 | | | | | | | | | [[:d:Q123310298|Q123310298]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2527 | [[Sharanya Jit Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123311409|Q123311409]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2528 | [[Noor Malabika]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123311541|Q123311541]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2529 | | | | | | | | | [[:d:Q123311748|Q123311748]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2530 | [[Priya Gamre]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123311969|Q123311969]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2531 | [[Ayesha Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123312385|Q123312385]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2532 | | | | | | | | | [[:d:Q123312450|Q123312450]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2533 | | | | | | | | | [[:d:Q123312806|Q123312806]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2534 | | | | | | | | | [[:d:Q123332311|Q123332311]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2535 | [[Anupama Prakash]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123337059|Q123337059]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2536 | [[Rajsi Verma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123339567|Q123339567]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2537 | [[Rimjhim Gupta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123339929|Q123339929]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2538 | | | | | | | | | [[:d:Q123343908|Q123343908]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2539 | | | | | | | | | [[:d:Q123344018|Q123344018]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2540 | [[Hiral Radadiya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123359360|Q123359360]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2541 | | | | | | | | | [[:d:Q123360294|Q123360294]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2542 | [[Riya Singh Gheyar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123361093|Q123361093]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2543 | ''[[:d:Q123362124|Q123362124]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123362124|Q123362124]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2544 | | | | | | | | | [[:d:Q123370182|Q123370182]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2545 | | | | | | | | | [[:d:Q123375814|Q123375814]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2546 | [[Jaya Pandey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123377671|Q123377671]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2547 | | | | | | | | | [[:d:Q123381974|Q123381974]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2548 | | | | | | | | | [[:d:Q123382231|Q123382231]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2549 | [[Simran Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123383667|Q123383667]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2550 | [[Simran Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123385036|Q123385036]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2551 | | | | | | | | | [[:d:Q123385092|Q123385092]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2552 | | | | | | | | | [[:d:Q123396313|Q123396313]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2553 | [[Nehal Vadoliya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123398748|Q123398748]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2554 | | | | | | | | | [[:d:Q123399548|Q123399548]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2555 | | | | | | | | | [[:d:Q123406970|Q123406970]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2556 | | | | | | | | | [[:d:Q123417751|Q123417751]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2557 | | | | | | | | | [[:d:Q123490853|Q123490853]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2558 | ''[[:d:Q123499808|Q123499808]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123499808|Q123499808]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2559 | [[Pihu Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123500195|Q123500195]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2560 | [[Saarya Laxman]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123502240|Q123502240]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2561 | [[Aaba Shajith]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123505052|Q123505052]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2562 | | | | | | | | | [[:d:Q123505058|Q123505058]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2563 | | | | | | | | | [[:d:Q123505066|Q123505066]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2564 | [[Aadhirai Soundarajan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123505101|Q123505101]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2565 | ''[[:d:Q123505105|Q123505105]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123505105|Q123505105]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2566 | [[Aadhya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123505112|Q123505112]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2567 | ''[[:d:Q123505113|Q123505113]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123505113|Q123505113]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2568 | [[Aadithi Krishna]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123505139|Q123505139]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2569 | | | | | | | | | [[:d:Q123505150|Q123505150]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2570 | [[Aditi Savant]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123505155|Q123505155]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2571 | | | | | | | | | [[:d:Q123505185|Q123505185]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2572 | [[Aadyn Encalarde]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123505187|Q123505187]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2573 | | | | | | | | | [[:d:Q123505191|Q123505191]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2574 | | | | | | | | | [[:d:Q123505198|Q123505198]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2575 | | | | | | | | | [[:d:Q123505211|Q123505211]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2576 | [[Aakanksha Panchal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123505214|Q123505214]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2577 | | | | | | | | | [[:d:Q123505215|Q123505215]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2578 | | | | | | | | | [[:d:Q123505217|Q123505217]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2579 | | | | | | | | | [[:d:Q123505219|Q123505219]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2580 | [[Shylaja Chetlur]] | [[പ്രമാണം:ShylajaChetlur.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123507660|Q123507660]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2581 | | | | | | | | | [[:d:Q123512875|Q123512875]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2582 | | | | | | | | | [[:d:Q123515638|Q123515638]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2583 | | | | | | | | | [[:d:Q123524244|Q123524244]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2584 | [[Bharti Jha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123553179|Q123553179]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2585 | [[Garima Maurya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123553195|Q123553195]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2586 | [[Shyna Khatri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123554855|Q123554855]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2587 | | | | | | | | | [[:d:Q123557066|Q123557066]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2588 | | | | | | | | | [[:d:Q123560477|Q123560477]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2589 | | | | | | | | | [[:d:Q123567199|Q123567199]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2590 | | | | | | | | | [[:d:Q123568433|Q123568433]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2591 | | | | | | | | | [[:d:Q123568452|Q123568452]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2592 | ''[[:d:Q123568484|Q123568484]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123568484|Q123568484]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2593 | | | | | | | | | [[:d:Q123568560|Q123568560]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2594 | | | | | | | | | [[:d:Q123568663|Q123568663]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2595 | [[Payal Patil]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123568935|Q123568935]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2596 | [[Pallavi Patil]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123569286|Q123569286]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2597 | ''[[:d:Q123569693|Q123569693]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123569693|Q123569693]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2598 | | | | | | | | | [[:d:Q123571642|Q123571642]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2599 | | | | | | | | | [[:d:Q123571816|Q123571816]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2600 | | | | | | | | | [[:d:Q123574612|Q123574612]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2601 | | | | | | | | | [[:d:Q123584280|Q123584280]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2602 | [[Amrita Dasgupta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123598655|Q123598655]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2603 | | | | | | | | | [[:d:Q123598763|Q123598763]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2604 | [[Ambika Vani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123600730|Q123600730]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2605 | | | | | | | | | [[:d:Q123614797|Q123614797]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2606 | | | | | | | | | [[:d:Q123614807|Q123614807]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2607 | | | | | | | | | [[:d:Q123614821|Q123614821]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2608 | [[Ashmita Jaggi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123614841|Q123614841]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2609 | | | | | | | | | [[:d:Q123614895|Q123614895]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2610 | [[Zeliya Christopher]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123655439|Q123655439]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2611 | | | | | | | | | [[:d:Q123670383|Q123670383]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2612 | | | | | | | | | [[:d:Q123670529|Q123670529]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2613 | [[Aisha Pathan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123670601|Q123670601]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2614 | [[Rani Pari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123670671|Q123670671]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2615 | | | | | | | | | [[:d:Q123679155|Q123679155]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2616 | | | | | | | | | [[:d:Q123683237|Q123683237]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2617 | | | | | | | | | [[:d:Q123686209|Q123686209]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2618 | [[Deepika Paul]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123686265|Q123686265]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2619 | | | | | | | | | [[:d:Q123692790|Q123692790]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2620 | | | | | | | | | [[:d:Q123709946|Q123709946]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2621 | | | | | | | | | [[:d:Q123717369|Q123717369]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2622 | [[Sunita Rajput]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123742524|Q123742524]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2623 | [[Shivanya Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123743041|Q123743041]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2624 | | | | | | | | | [[:d:Q123746246|Q123746246]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2625 | [[Soni Jha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123751925|Q123751925]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2626 | | | | | | | | | [[:d:Q123753069|Q123753069]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2627 | [[Tripti Berra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123753696|Q123753696]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2628 | [[Alendra Bill]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123753709|Q123753709]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2629 | [[Shubhangi Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123753747|Q123753747]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2630 | | | | | | | | | [[:d:Q123754004|Q123754004]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2631 | [[Anu Murya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123754190|Q123754190]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2632 | | | | | | | | | [[:d:Q123754275|Q123754275]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2633 | | | | | | | | | [[:d:Q123764599|Q123764599]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2634 | | | | | | | | | [[:d:Q123771077|Q123771077]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2635 | [[Kanchan Arora]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123808024|Q123808024]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2636 | [[Bani Rani Barui]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123809836|Q123809836]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2637 | [[Anmol Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123822381|Q123822381]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2638 | | | | | | | | | [[:d:Q123822451|Q123822451]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2639 | ''[[:d:Q123907445|Q123907445]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-05-06 | | | | [[:d:Q123907445|Q123907445]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2640 | [[Aaditi Kohli]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123914710|Q123914710]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2641 | | | | | | | | | [[:d:Q123915234|Q123915234]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2642 | | | | | | | | | [[:d:Q123924851|Q123924851]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2643 | | | | | | | | | [[:d:Q123973415|Q123973415]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2644 | | | | | | | | | [[:d:Q123996352|Q123996352]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2645 | | | | | | | | | [[:d:Q124040388|Q124040388]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2646 | [[Medha Shankr]] | [[പ്രമാണം:Medha Shankar 12th Fail (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124047728|Q124047728]] | 10 |- | style='text-align:right'| 2647 | | | | | | | | | [[:d:Q124061442|Q124061442]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2648 | | | | | | | | | [[:d:Q124098710|Q124098710]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2649 | [[Shilpa Mudbi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124128232|Q124128232]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2650 | | | | | | | | | [[:d:Q124136738|Q124136738]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2651 | | | | | | | | | [[:d:Q124238357|Q124238357]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2652 | [[Carmen Rose]] | [[പ്രമാണം:Carmen Rose and Osvy Viegas (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124254873|Q124254873]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2653 | | | | | | | | | [[:d:Q124300205|Q124300205]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2654 | | | | | | | | | [[:d:Q124309021|Q124309021]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2655 | [[Prachi Bansal]] | [[പ്രമാണം:Prachi Bansal in 2023.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124325866|Q124325866]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2656 | | | | | | | | | [[:d:Q124329716|Q124329716]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2657 | | | | | | | | | [[:d:Q124334931|Q124334931]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2658 | | | | | | | | | [[:d:Q124335496|Q124335496]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2659 | [[Sadhna Lakshmi Venkatesh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124337752|Q124337752]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2660 | | | | | | | | | [[:d:Q124399195|Q124399195]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2661 | [[Natasha Sikka]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124424074|Q124424074]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2662 | | | | | | | | | [[:d:Q124424112|Q124424112]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2663 | ''[[:d:Q124424176|Q124424176]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124424176|Q124424176]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2664 | | | | | | | | | [[:d:Q124424651|Q124424651]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2665 | | | | | | | | | [[:d:Q124424682|Q124424682]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2666 | [[Mansi Dovhal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124424726|Q124424726]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2667 | [[Amrita Tanganiya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124425090|Q124425090]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2668 | [[Simran Suri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124425307|Q124425307]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2669 | [[Priya Ahuja]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124425309|Q124425309]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2670 | | | | | | | | | [[:d:Q124425313|Q124425313]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2671 | | | | | | | | | [[:d:Q124425339|Q124425339]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2672 | [[Rashmi Agdekar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124425393|Q124425393]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2673 | | | | | | | | | [[:d:Q124432275|Q124432275]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2674 | | | | | | | | | [[:d:Q124467806|Q124467806]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2675 | [[Samyuktha Viswanathan]] | [[പ്രമാണം:Samyuktha Viswanathan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124471825|Q124471825]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2676 | [[Pihu Jaiswal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124498491|Q124498491]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2677 | | | | | | | | | [[:d:Q124569051|Q124569051]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2678 | | | | | | | | | [[:d:Q124646393|Q124646393]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2679 | | | | | | | | | [[:d:Q124646708|Q124646708]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2680 | [[Snita Mehay]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646709|Q124646709]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2681 | [[Shazia Malik]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646711|Q124646711]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2682 | | | | | | | | | [[:d:Q124646712|Q124646712]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2683 | | | | | | | | | [[:d:Q124646713|Q124646713]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2684 | | | | | | | | | [[:d:Q124646715|Q124646715]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2685 | | | | | | | | | [[:d:Q124646716|Q124646716]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2686 | | | | | | | | | [[:d:Q124646717|Q124646717]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2687 | | | | | | | | | [[:d:Q124646718|Q124646718]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2688 | [[Yukti Randeria]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124650875|Q124650875]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2689 | | | | | | | | | [[:d:Q124659006|Q124659006]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2690 | | | | | | | | | [[:d:Q124668869|Q124668869]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2691 | | | | | | | | | [[:d:Q124714013|Q124714013]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2692 | | | | | | | | | [[:d:Q124714436|Q124714436]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2693 | | | | | | | | | [[:d:Q124716164|Q124716164]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2694 | | | | | | | | | [[:d:Q124719776|Q124719776]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2695 | | | | | | | | | [[:d:Q124743725|Q124743725]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2696 | | | | | | | | | [[:d:Q125121672|Q125121672]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2697 | | | | | | | | | [[:d:Q125167662|Q125167662]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2698 | | | | | | | | | [[:d:Q125232960|Q125232960]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2699 | | | | | | | | | [[:d:Q125277115|Q125277115]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2700 | | | | | | | | | [[:d:Q125314136|Q125314136]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2701 | | | | | | | | | [[:d:Q125379475|Q125379475]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2702 | [[Neha Solanki]] | [[പ്രമാണം:Neha Solanki at the Star Parivaar Awards 2023 (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q125524777|Q125524777]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2703 | | | | | | | | | [[:d:Q125525605|Q125525605]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2704 | [[Poonam Rajput]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q125526343|Q125526343]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2705 | [[Hetal Yadav]] | [[പ്രമാണം:Hetal Yadav at the Star Eminence Awards.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q125536109|Q125536109]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2706 | ''[[:d:Q125537450|Q125537450]]'' | [[പ്രമാണം:Anya Anand at the Audio release of 'Yeh Khula Aasmaan' (7).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q125537450|Q125537450]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2707 | | | | | | | | | [[:d:Q125537474|Q125537474]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2708 | | | | | | | | | [[:d:Q125537639|Q125537639]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2709 | [[Monika Busam]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]] | | [[:d:Q125542117|Q125542117]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2710 | [[Ada Singh]] | [[പ്രമാണം:Ada Singh at the Celebs grace the premiere of Gauraiya Live.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q125545926|Q125545926]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2711 | | | | | | | | | [[:d:Q125546049|Q125546049]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2712 | | | | | | | | | [[:d:Q125547736|Q125547736]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2713 | [[Simran Ahuja]] | [[പ്രമാണം:Celebs-grace-the-Filmfare-Glam-Awards-9.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q125547792|Q125547792]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2714 | | | | | | | | | [[:d:Q125553048|Q125553048]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2715 | | | | | | | | | [[:d:Q125553615|Q125553615]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2716 | | | | | | | | | [[:d:Q125578106|Q125578106]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2717 | | | | | | | | | [[:d:Q125621841|Q125621841]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2718 | | | | | | | | | [[:d:Q125882375|Q125882375]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2719 | | | | | | | | | [[:d:Q125937933|Q125937933]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2720 | | | | | | | | | [[:d:Q125951144|Q125951144]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2721 | | | | | | | | | [[:d:Q126011565|Q126011565]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2722 | | | | | | | | | [[:d:Q126165118|Q126165118]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2723 | | | | | | | | | [[:d:Q126415175|Q126415175]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2724 | | | | | | | | | [[:d:Q126688430|Q126688430]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2725 | | | | | | | | | [[:d:Q126712087|Q126712087]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2726 | | | | | | | | | [[:d:Q126725262|Q126725262]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2727 | | | | | | | | | [[:d:Q126779154|Q126779154]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2728 | [[Esha Dey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q126838520|Q126838520]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2729 | | | | | | | | | [[:d:Q126958105|Q126958105]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2730 | | | | | | | | | [[:d:Q127328772|Q127328772]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2731 | | | | | | | | | [[:d:Q127605138|Q127605138]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2732 | | | | | | | | | [[:d:Q127700207|Q127700207]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2733 | | | | | | | | | [[:d:Q128306550|Q128306550]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2734 | | | | | | | | | [[:d:Q129160348|Q129160348]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2735 | | | | | | | | | [[:d:Q129257056|Q129257056]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2736 | | | | | | | | | [[:d:Q129344035|Q129344035]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2737 | | | | | | | | | [[:d:Q129672485|Q129672485]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2738 | | | | | | | | | [[:d:Q129675957|Q129675957]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2739 | | | | | | | | | [[:d:Q129748817|Q129748817]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2740 | | | | | | | | | [[:d:Q129947633|Q129947633]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2741 | | | | | | | | | [[:d:Q130030979|Q130030979]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2742 | | | | | | | | | [[:d:Q130072064|Q130072064]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2743 | | | | | | | | | [[:d:Q130129421|Q130129421]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2744 | [[K. Vijaya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Mysore State]] | | [[:d:Q130191446|Q130191446]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2745 | | | | | | | | | [[:d:Q130273124|Q130273124]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2746 | | | | | | | | | [[:d:Q130321040|Q130321040]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2747 | [[Danube Kangjam]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130343790|Q130343790]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2748 | | | | | | | | | [[:d:Q130375756|Q130375756]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2749 | | | | | | | | | [[:d:Q130377426|Q130377426]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2750 | [[Minu Muneer]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130391136|Q130391136]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2751 | [[Nimisha K Chandra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130400912|Q130400912]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2752 | | | | | | | | | [[:d:Q130406369|Q130406369]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2753 | | | | | | | | | [[:d:Q130407586|Q130407586]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2754 | [[Abyukta Manikandan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130420609|Q130420609]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2755 | [[RJ Ananthi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130442715|Q130442715]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2756 | | | | | | | | | [[:d:Q130455976|Q130455976]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2757 | | | | | | | | | [[:d:Q130537204|Q130537204]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2758 | | | | | | | | | [[:d:Q130544216|Q130544216]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2759 | | | | | | | | | [[:d:Q130544450|Q130544450]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2760 | [[Prantika Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130549077|Q130549077]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2761 | [[Pamela Bhutoria]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130569696|Q130569696]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2762 | | | | | | | | | [[:d:Q130623267|Q130623267]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2763 | | | | | | | | | [[:d:Q130668271|Q130668271]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2764 | | | | | | | | | [[:d:Q130728826|Q130728826]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2765 | | | | | | | | | [[:d:Q130729709|Q130729709]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2766 | | | | | | | | | [[:d:Q130754285|Q130754285]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2767 | | | | | | | | | [[:d:Q130801428|Q130801428]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2768 | | | | | | | | | [[:d:Q130998489|Q130998489]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2769 | | | | | | | | | [[:d:Q131056772|Q131056772]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2770 | | | | | | | | | [[:d:Q131142269|Q131142269]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2771 | | | | | | | | | [[:d:Q131154548|Q131154548]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2772 | | | | | | | | | [[:d:Q131178144|Q131178144]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2773 | ''[[:d:Q131178145|Q131178145]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-10-26 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q131178145|Q131178145]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2774 | | | | | | | | | [[:d:Q131178206|Q131178206]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2775 | ''[[:d:Q131178220|Q131178220]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998 | | | | [[:d:Q131178220|Q131178220]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2776 | [[Shilpa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q131178222|Q131178222]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2777 | [[Sminu Sijo]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q131178438|Q131178438]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2778 | | | | | | | | | [[:d:Q131178639|Q131178639]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2779 | | | | | | | | | [[:d:Q131178997|Q131178997]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2780 | | | | | | | | | [[:d:Q131314150|Q131314150]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2781 | [[Pooja Mohanraj]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q131338668|Q131338668]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2782 | [[Priya Hassan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q131340547|Q131340547]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2783 | | | | | | | | | [[:d:Q131361433|Q131361433]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2784 | | | | | | | | | [[:d:Q131411571|Q131411571]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2785 | | | | | | | | | [[:d:Q131418375|Q131418375]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2786 | | | | | | | | | [[:d:Q131431011|Q131431011]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2787 | [[Dimpy Fadhya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q131440623|Q131440623]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2788 | | | | | | | | | [[:d:Q131466350|Q131466350]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2789 | [[Roopa Lakshmi]] | [[പ്രമാണം:Kavya Kalyanram and Roopa Lakshmi at a Private Party (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q131604492|Q131604492]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2790 | | | | | | | | | [[:d:Q131635622|Q131635622]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2791 | | | | | | | | | [[:d:Q131743035|Q131743035]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2792 | | | | | | | | | [[:d:Q131748362|Q131748362]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2793 | | | | | | | | | [[:d:Q131756334|Q131756334]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2794 | | | | | | | | | [[:d:Q131795136|Q131795136]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2795 | | | | | | | | | [[:d:Q131824887|Q131824887]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2796 | [[Nikkesha]] | [[പ്രമാണം:Nikkesha-Rangwala-musical-event-of-film-Zindagi-Tere-Naam.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[കാനഡ]] | | | | | [[:d:Q131857786|Q131857786]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2797 | | | | | | | | | [[:d:Q131919587|Q131919587]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2798 | [[Aarohi Narayan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q131927661|Q131927661]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2799 | | | | | | | | | [[:d:Q131931902|Q131931902]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2800 | | | | | | | | | [[:d:Q132184145|Q132184145]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2801 | [[Jyothi Rai]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q132816785|Q132816785]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2802 | | | | | | | | | [[:d:Q132902782|Q132902782]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2803 | | | | | | | | | [[:d:Q132967824|Q132967824]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2804 | | | | | | | | | [[:d:Q133041344|Q133041344]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2805 | | | | | | | | | [[:d:Q133217079|Q133217079]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2806 | [[Gayathri Shan]] | [[പ്രമാണം:Gayathri Shan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q133258637|Q133258637]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2807 | [[Sanket Choukse]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q133259044|Q133259044]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2808 | | | | | | | | | [[:d:Q133296895|Q133296895]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2809 | | | | | | | | | [[:d:Q133465871|Q133465871]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2810 | | | | | | | | | [[:d:Q133500306|Q133500306]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2811 | | | | | | | | | [[:d:Q133841736|Q133841736]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2812 | | | | | | | | | [[:d:Q133843906|Q133843906]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2813 | | | | | | | | | [[:d:Q133858013|Q133858013]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2814 | [[Pushpa Joshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2019 | | | [[:d:Q133858359|Q133858359]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2815 | | | | | | | | | [[:d:Q133885488|Q133885488]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2816 | | | | | | | | | [[:d:Q133888450|Q133888450]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2817 | | | | | | | | | [[:d:Q133890910|Q133890910]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2818 | | | | | | | | | [[:d:Q133933741|Q133933741]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2819 | | | | | | | | | [[:d:Q134043602|Q134043602]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2820 | | | | | | | | | [[:d:Q134070763|Q134070763]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2821 | [[Deepa Thomas]] | [[പ്രമാണം:Deepa Thomas.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q134086675|Q134086675]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2822 | | | | | | | | | [[:d:Q134161179|Q134161179]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2823 | | | | | | | | | [[:d:Q134303750|Q134303750]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2824 | | | | | | | | | [[:d:Q134347293|Q134347293]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2825 | | | | | | | | | [[:d:Q134374029|Q134374029]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2826 | | | | | | | | | [[:d:Q134376278|Q134376278]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2827 | [[Vasuki Anand]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q134396531|Q134396531]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2828 | | | | | | | | | [[:d:Q134462815|Q134462815]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2829 | | | | | | | | | [[:d:Q134563630|Q134563630]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2830 | | | | | | | | | [[:d:Q134599568|Q134599568]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2831 | | | | | | | | | [[:d:Q134759760|Q134759760]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2832 | ''[[:d:Q135003776|Q135003776]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-14<br/>1999-04-14 | | | | [[:d:Q135003776|Q135003776]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2833 | | | | | | | | | [[:d:Q135034603|Q135034603]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2834 | | | | | | | | | [[:d:Q135110677|Q135110677]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2835 | | | | | | | | | [[:d:Q135114646|Q135114646]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2836 | | | | | | | | | [[:d:Q135114650|Q135114650]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2837 | | | | | | | | | [[:d:Q135114696|Q135114696]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2838 | | | | | | | | | [[:d:Q135114848|Q135114848]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2839 | [[मानसी मागीकर]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135116148|Q135116148]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2840 | | | | | | | | | [[:d:Q135116204|Q135116204]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2841 | | | | | | | | | [[:d:Q135116208|Q135116208]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2842 | | | | | | | | | [[:d:Q135152069|Q135152069]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2843 | ''[[:d:Q135152073|Q135152073]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135152073|Q135152073]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2844 | ''[[:d:Q135152074|Q135152074]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135152074|Q135152074]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2845 | | | | | | | | | [[:d:Q135155994|Q135155994]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2846 | | | | | | | | | [[:d:Q135208649|Q135208649]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2847 | | | | | | | | | [[:d:Q135229261|Q135229261]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2848 | | | | | | | | | [[:d:Q135233130|Q135233130]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2849 | | | | | | | | | [[:d:Q135271142|Q135271142]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2850 | | | | | | | | | [[:d:Q135274157|Q135274157]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2851 | | | | | | | | | [[:d:Q135285890|Q135285890]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2852 | [[Bhavini Jani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135299668|Q135299668]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2853 | | | | | | | | | [[:d:Q135336430|Q135336430]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2854 | | | | | | | | | [[:d:Q135336962|Q135336962]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2855 | [[Shama Deshpande]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135455449|Q135455449]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2856 | | | | | | | | | [[:d:Q135497552|Q135497552]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2857 | [[Basanti Chattopadhyay]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2025-08-12 | | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | [[:d:Q135768993|Q135768993]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2858 | [[Lipika Parida]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q135874096|Q135874096]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2859 | | | | | | | | | [[:d:Q135874133|Q135874133]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2860 | | | | | | | | | [[:d:Q135934279|Q135934279]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2861 | | | | | | | | | [[:d:Q135997422|Q135997422]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2862 | | | | | | | | | [[:d:Q136029995|Q136029995]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2863 | | | | | | | | | [[:d:Q136125309|Q136125309]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2864 | [[Soumya Pandey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പ്രതാപ്ഗാർഹ് ജില്ല]] | | [[:d:Q136221809|Q136221809]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2865 | [[Padine Kumar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q136228910|Q136228910]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2866 | | | | | | | | | [[:d:Q136334990|Q136334990]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2867 | [[Rajoshi Vidyarthi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q136339230|Q136339230]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2868 | | | | | | | | | [[:d:Q136345989|Q136345989]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2869 | | | | | | | | | [[:d:Q136374036|Q136374036]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2870 | | | | | | | | | [[:d:Q136375103|Q136375103]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2871 | [[Bhamini Oza Gandhi]] | [[പ്രമാണം:Bhamini Oza Gandhi at the 2025 Toronto International Film Festival.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q136383473|Q136383473]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2872 | | | | | | | | | [[:d:Q136391128|Q136391128]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2873 | [[Ashalata Biswas]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q136409906|Q136409906]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2874 | [[Sonali Joshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q136428422|Q136428422]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2875 | | | | | | | | | [[:d:Q136447766|Q136447766]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2876 | [[Nikeet Dhillon]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q136456040|Q136456040]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2877 | | | | | | | | | [[:d:Q136486600|Q136486600]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2878 | | | | | | | | | [[:d:Q136497805|Q136497805]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2879 | | | | | | | | | [[:d:Q136499797|Q136499797]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2880 | | | | | | | | | [[:d:Q136535502|Q136535502]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2881 | | | | | | | | | [[:d:Q136536834|Q136536834]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2882 | [[Sweetaj Brar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q136555834|Q136555834]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2883 | | | | | | | | | [[:d:Q136649509|Q136649509]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2884 | | | | | | | | | [[:d:Q136658590|Q136658590]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2885 | [[Anvita Bhargava]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q137010708|Q137010708]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2886 | | | | | | | | | [[:d:Q137054862|Q137054862]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2887 | [[Sandhya Arakere]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q137175237|Q137175237]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2888 | | | | | | | | | [[:d:Q137177989|Q137177989]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2889 | | | | | | | | | [[:d:Q137178893|Q137178893]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2890 | | | | | | | | | [[:d:Q137193711|Q137193711]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2891 | | | | | | | | | [[:d:Q137442407|Q137442407]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2892 | ''[[:d:Q137528040|Q137528040]]'' | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2012-10-01 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q137528040|Q137528040]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2893 | | | | | | | | | [[:d:Q137584588|Q137584588]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2894 | | | | | | | | | [[:d:Q137757475|Q137757475]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2895 | | | | | | | | | [[:d:Q137884185|Q137884185]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2896 | | | | | | | | | [[:d:Q137886286|Q137886286]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2897 | [[Pravina Deshpande]] | [[പ്രമാണം:Pravina Deshpande.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2026-02-17 | | | [[:d:Q138329652|Q138329652]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2898 | | | | | | | | | [[:d:Q138360071|Q138360071]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2899 | [[Niroda Sundari]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1889 | 1974-12-31 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q118115365|Q118115365]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2900 | [[Komal Sharma]] | [[പ്രമാണം:Komalsharma01.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6428091|Q6428091]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2901 | [[Satinder Satti]] | [[പ്രമാണം:Satinder Satti a popular TV anchor, and Punjab Arts Council chairperson ,Punjab,India 01.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q7426223|Q7426223]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2902 | [[P. R. Varalakshmi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q19663670|Q19663670]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2903 | [[Ketaki Dutta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | 2003-07-08 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q39057549|Q39057549]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2904 | [[Maya Roy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1901 | 1961 | [[ചെന്നൈ]] | [[റാഞ്ചി]] | [[:d:Q135553134|Q135553134]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2905 | [[Jilloo Maa]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1905 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16200591|Q16200591]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2906 | [[Tadanki Seshamamba]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1908 | 1958-11-14 | | | [[:d:Q15702703|Q15702703]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2907 | [[Kommuri Padmavathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1908 | 1970-05-09 | | | [[:d:Q15694119|Q15694119]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2908 | [[Tripuramba]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1910-07-17 | 1979 | [[Mysore State]] | | [[:d:Q99373649|Q99373649]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2909 | [[Gohar Mamajiwala]] | [[പ്രമാണം:Gohar dans My Darling (1930).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1910-11-19 | 1985-09-28 | [[ലാഹോർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q5577574|Q5577574]] | 14 |- | style='text-align:right'| 2910 | [[Shamim Bano]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1914 | 1984 | [[ലാഹോർ]] | | [[:d:Q7487557|Q7487557]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2911 | [[Shanta Hublikar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1914-04-14 | 1992-07-17 | [[Adargunchi]] | | [[:d:Q98853305|Q98853305]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2912 | [[Sadhana Bose]] | [[പ്രമാണം:Sadhana Bose.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1914-04-20 | 1973-10-03 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q7397848|Q7397848]] | 12 |- | style='text-align:right'| 2913 | [[Jyotsna Keshav Bhole]] | [[പ്രമാണം:JyotsnaKeshavBhole1939.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[പോർച്ചുഗീസ് ഇന്ത്യ]] | 1914-05-11 | 2001-08-05 | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q13377728|Q13377728]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2914 | [[Vanamala Pawar]] | [[പ്രമാണം:The 91 years old lead actress of ‘Shyamchi Aai’ and the winner of President’s Gold Medal in 1953, Vanmala Devi at a Press Conference during the ongoing 36th International Film Festival of India – 2005 in Panaji, Goa.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1915<br/>1915-05-23 | 2007-05-29 | [[ഉജ്ജയിൻ]] | [[ഗ്വാളിയർ|ഗ്വാളിയാർ]] | [[:d:Q20578753|Q20578753]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2915 | [[Umasashi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1915 | 2000-12-06 | | | [[:d:Q106290814|Q106290814]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2916 | [[Rushyendramani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1917-01-01 | 2002-08-17 | [[വിജയവാഡ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7380893|Q7380893]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2917 | [[T. A. Madhuram]] | [[പ്രമാണം:Paithiakaran 1947 film.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1918 | 1974 | [[ഇന്ത്യ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7668111|Q7668111]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2918 | [[Padmavati Gokhale Shaligram]] | [[പ്രമാണം:PadmavatiShaligram1937.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1918 | 2014 | | | [[:d:Q109383336|Q109383336]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2919 | [[Sumati Gupte-Joglekar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1919-05-11 | 2009-10-31 | | | [[:d:Q136002140|Q136002140]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2920 | [[M. Jayashree]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1921 | 2006-10-29 | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q99518939|Q99518939]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2921 | [[Vasanti Vinayak Ghorpade]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1922 | | | | [[:d:Q20578886|Q20578886]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2922 | [[T. R. Rajakumari]] | [[പ്രമാണം:TR Rajakumari Sivakavi 1943.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1922-05-05 | 1999-09-20 | [[തഞ്ചാവൂർ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q12983083|Q12983083]] | 12 |- | style='text-align:right'| 2923 | [[Uma Anand]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 2009-11-13 | [[ലാഹോർ]] | | [[:d:Q7881003|Q7881003]] | 12 |- | style='text-align:right'| 2924 | [[M. V. Rajamma]] | [[പ്രമാണം:MVRajamma.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 1999-04-24 | [[തമിഴ്‌നാട്]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q17404066|Q17404066]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2925 | [[K. L. V. Vasantha]] | [[പ്രമാണം:Vasantha1945.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 2008 | | | [[:d:Q27861894|Q27861894]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2926 | [[Kanchanamala]] | [[പ്രമാണം:Kanchanamala (1940).JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 1981 | [[Tenali]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q6361009|Q6361009]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2927 | [[Sumitra Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923-07-22 | 1990-08-28 | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q28853833|Q28853833]] | 12 |- | style='text-align:right'| 2928 | [[Smriti Biswas]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1924-02-17 | 2024-07-03 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[നാസിക്]] | [[:d:Q29387723|Q29387723]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2929 | [[Hemalatha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1926 | 2019 | [[Gudivada]] | | [[:d:Q13002131|Q13002131]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2930 | [[R. Nagarathnamma]] | [[പ്രമാണം:The President, Smt. Pratibha Devisingh Patil presenting the Padma Shri Award to Smt. R. Nagarathnamma, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 04, 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926 | 2012 | [[മൈസൂരു]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q18645806|Q18645806]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2931 | [[Manju Dey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1926-05-07 | 1989-09-30 | | | [[:d:Q56664002|Q56664002]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2932 | [[മാണിക് വർമ്മ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926-05-16 | 1996-11-10 | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q6749612|Q6749612]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2933 | [[Mumtaz Shanti]] | [[പ്രമാണം:Mumtaz Shanti dans Basant (1942).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926-05-28 | 1994-10-19 | [[Dinga]] | [[പാകിസ്താൻ]] | [[:d:Q6935527|Q6935527]] | 13 |- | style='text-align:right'| 2934 | [[Jyotsna Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1927 | 2020-07-14 | | | [[:d:Q97376999|Q97376999]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2935 | [[U. R. Jeevarathinam]] | [[പ്രമാണം:URJeevarathinam.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1927 | 2000-07-26 | [[ഉഞ്ചലൂർ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7863530|Q7863530]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2936 | [[Kuldip Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1927 | 1960-02-03 | [[ലാഹോർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q19892983|Q19892983]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2937 | [[P. A. Periyanayaki]] | [[പ്രമാണം:PA Periyanayaki.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1927-04-14 | 1990 | | | [[:d:Q19547719|Q19547719]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2938 | [[കമല കൊത്ത്നിസ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1928 | 2000 | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q6355583|Q6355583]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2939 | [[Anupama Bhattacharjya]] | [[പ്രമാണം:Anupama Bhattacharjya.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1928-08-19 | 2022-01-30 | [[Sivasagar]] | | [[:d:Q17338718|Q17338718]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2940 | [[Minati Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1929 | 2020-01-06 | [[കട്ടക്]] | [[സൂറിച്ച്]] | [[:d:Q15725027|Q15725027]] | 12 |- | style='text-align:right'| 2941 | [[Ava Mukherjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1929 | 2018-01-15 | | | [[:d:Q48432221|Q48432221]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2942 | [[نرگس]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1929 | | | | [[:d:Q28357269|Q28357269]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2943 | [[Shammi]] | [[പ്രമാണം:Shammi (Nargis Rabadai).jpg|center|50px]] | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1929-04-24 | 2018-03-06<br/>2018-03-05 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q16092014|Q16092014]] | 13 |- | style='text-align:right'| 2944 | [[T. P. Muthulakshmi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931 | 2008-05-29 | [[തൂത്തുക്കുടി|തൂത്തുക്കുടി തുറമുഖം]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q16310575|Q16310575]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2945 | [[Gita Ghatak]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931-01-23 | 2009-11-17 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q14915273|Q14915273]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2946 | [[Manimala]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931-06-19 | 2016-06-16 | [[കട്ടക്]] | [[ഭുവനേശ്വർ]] | [[:d:Q15724955|Q15724955]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2947 | [[Kalpana Kartik]] | [[പ്രമാണം:कल्पना कार्तिक.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | 1931-09-19 | | [[ലാഹോർ]] | | [[:d:Q6354365|Q6354365]] | 14 |- | style='text-align:right'| 2948 | [[Renukamma Murugodu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1932 | 2008-06-25 | [[Murgod]] | [[Murgod]] | [[:d:Q25850463|Q25850463]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2949 | [[Gyanada Kakati]] | [[പ്രമാണം:Gyanada Kakati.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1932 | 2025-01-08 | | | [[:d:Q91877176|Q91877176]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2950 | [[G. Sakunthala]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1932 | 2004-11-08 | [[ചിദംബരം]] | | [[:d:Q85269598|Q85269598]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2951 | [[Chand Burke]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1932-02-02 | 2008-12-28 | | | [[:d:Q97961866|Q97961866]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2952 | [[Nigar Sultana]] | [[പ്രമാണം:Nigar Sultana Actress-By Rashid Ashraf.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1932-06-21 | 2000-05<br/>2000-04-21 | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7032179|Q7032179]] | 14 |- | style='text-align:right'| 2953 | [[Sulochana Chavan]] | [[പ്രമാണം:Sulochana Chavan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1933-03-13 | 2022-12-10 | [[മുംബൈ]] | [[Girgaon]] | [[:d:Q7636490|Q7636490]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2954 | [[Bina Das Manna]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1934 | 2010-02-01 | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q107353874|Q107353874]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2955 | [[M.N. LAKSHMI DEVI AMMA]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1934-04-14 | | [[മണ്ഡ്യ]] | | [[:d:Q21005610|Q21005610]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2956 | [[Urmila Bhatt]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1934-11-01 | 1997-02-22 | [[ഡെറാഡൂൺ]] | [[Juhu]] | [[:d:Q15930605|Q15930605]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2957 | [[Smita Sinha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1934-12-16 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q108910212|Q108910212]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2958 | [[Kanika Majumder]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1935 | | | | [[:d:Q61828605|Q61828605]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2959 | [[Kajal Gupta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1936-01-08 | 1996-10-22 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q29728428|Q29728428]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2960 | [[Jabeen Jalil]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1936-04-01 | | | | [[:d:Q104206350|Q104206350]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2961 | [[Indira]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1936-08-06 | 2025-06-16 | | | [[:d:Q16254194|Q16254194]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2962 | [[Priya Rajvansh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1937 | 2000-03-27 | [[ഷിംല]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7246473|Q7246473]] | 18 |- | style='text-align:right'| 2963 | [[Kishori Ballal]] | [[പ്രമാണം:Kishori-ballal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1937<br/>1938 | 2020-02-18 | [[കർണാടക]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q22261221|Q22261221]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2964 | [[Pushpalatha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1937 | 2025-02-04 | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q85626165|Q85626165]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2965 | [[ഹരിനി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1937<br/>1934-06-06 | | [[ഉഡുപ്പി]] | | [[:d:Q15723133|Q15723133]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2966 | [[Asha Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1938 | 2024-08-25 | | | [[:d:Q12415309|Q12415309]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2967 | [[Naima Khan Upreti]] | [[പ്രമാണം:Naima Upreti.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1938 | 2018-06-15 | [[അൽമോറ]] | | [[:d:Q56875972|Q56875972]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2968 | [[Lalan Sarang]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1938-12-26 | 2018-11-09 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q29360004|Q29360004]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2969 | [[Shalini Mardolkar]] | [[പ്രമാണം:Bharat Bhusan and Shalini Mardolkar (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1939-08-15 | 2013-01-07 | [[Mardol]] | [[Vasai]] | [[:d:Q25691174|Q25691174]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2970 | [[Basabi Nandi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1939-12-05 | 2018-07-22 | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q51566309|Q51566309]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2971 | [[Daya Dongre]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1940-03-11 | 2025-11-03 | | | [[:d:Q19807845|Q19807845]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2972 | [[M. N. Rajam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1940-05-25 | | | | [[:d:Q12127506|Q12127506]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2973 | [[Anjana Mumtaz]] | [[പ്രമാണം:Anjana.Mumtaz.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1941-01-04 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q12412964|Q12412964]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2974 | [[K. Rani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943 | 2018-07-13 | | | [[:d:Q22279912|Q22279912]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2975 | [[എൽ വിജയലക്ഷ്മി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1943 | | [[എറണാകുളം]] | | [[:d:Q11056959|Q11056959]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2976 | [[Bela Bose]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1943-01-01 | 2023-02-20 | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16911038|Q16911038]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2977 | [[ദേവിക (Q5267043)|ദേവിക]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943-04-25 | 2002-05-02<br/>2002-04-25 | [[ചെന്നൈ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q5267043|Q5267043]] | 12 |- | style='text-align:right'| 2978 | [[കൽപന]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943-07-08 | 1979-05-12 | [[South Canara District]] | [[Gotur, Belgaum]] | [[:d:Q13158764|Q13158764]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2979 | [[Zaheeda Hussain]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1944-10-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q8064629|Q8064629]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2980 | [[ജമീല മാലിക് (Q17581411)|ജമീല മാലിക്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945 | 2020-01-28 | [[കൊല്ലം]] | [[തിരുവനന്തപുരം]] | [[:d:Q17581411|Q17581411]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2981 | [[Yengkhom Roma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945-09-23 | | [[ഇംഫാൽ]] | | [[:d:Q22280111|Q22280111]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2982 | [[സുമിത സന്യാൽ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945-10-09 | 2017-07-09 | [[ഡാർജിലിങ്|ഡാർജിലിംഗ്]] | | [[:d:Q7637150|Q7637150]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2983 | [[Soma Dey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1947-10-18 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q38233817|Q38233817]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2984 | [[రేకందాస్ ఉత్తరమ్మ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1948 | | | | [[:d:Q13008353|Q13008353]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2985 | [[Laxmi Chhaya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948-01-07 | 2004-05-09 | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q6505202|Q6505202]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2986 | [[Leela Roy Ghosh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948-02-03 | 2012-05-11 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q16019393|Q16019393]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2987 | [[ജ്യോതി ലക്ഷ്മി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1948-11-02 | 2016-08-08 | [[കാഞ്ചീപുരം]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q17581424|Q17581424]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2988 | [[Bindu Ghosh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1949 | 2025-03-16 | | | [[:d:Q86010161|Q86010161]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2989 | [[R.T. Rama]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1949-06-25 | | [[ദാവൺഗരെ]] | | [[:d:Q53610776|Q53610776]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2990 | [[ജാനകി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1949-08-28 | | [[Peddapuram mandal]] | | [[:d:Q15702291|Q15702291]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2991 | [[Nayantara Marathi Actress]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1950<br/>1940 | 2014 | | | [[:d:Q108513738|Q108513738]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2992 | [[Nayana Apte Joshi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-02-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q13118180|Q13118180]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2993 | [[ബി.ജയശ്രീ]] | [[പ്രമാണം:B Jayashree during a shoot of Ishtakamya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി, ഗായിക,നാടക വ്യക്തിത്വം | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-06-09 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16145324|Q16145324]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2994 | [[Leena Chandavarkar]] | [[പ്രമാണം:Leena Chandavarkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-08-29 | | [[ധാർവാഡ്]] | | [[:d:Q6516340|Q6516340]] | 15 |- | style='text-align:right'| 2995 | [[Lakshmi Chandrashekar]] | [[പ്രമാണം:Lakshmi Chandrashekar.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1951 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q47462708|Q47462708]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2996 | [[പവല ശ്യാമള]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1951 | | | | [[:d:Q25575107|Q25575107]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2997 | [[Taru Devani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-04-22 | | [[യുഗാണ്ട|ഉഗാണ്ട]] | | [[:d:Q108362607|Q108362607]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2998 | [[ത്രിശ്ശൂർ എൽസി (Q16202791)|ത്രിശ്ശൂർ എൽസി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-07-19 | | [[തൃശ്ശൂർ]] | | [[:d:Q16202791|Q16202791]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2999 | [[Anita Das]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-10-01 | 2018-05-11 | [[ജജ്പുർ ജില്ല]] | [[കട്ടക്]] | [[:d:Q15723616|Q15723616]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3000 | [[Arati Bhattacharya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-11-08 | | | | [[:d:Q95599753|Q95599753]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3001 | [[Geeta Khanna]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-12-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5529952|Q5529952]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3002 | [[കമല കമലേഷ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1952-10-07 | 2025-01-11 | [[കൊച്ചി]] | | [[:d:Q17411228|Q17411228]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3003 | [[Laishram Lalitabi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1953-09-11 | | | | [[:d:Q136499219|Q136499219]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3004 | [[Mamata Shankar]] | [[പ്രമാണം:Mamata-Shankar-actor-dancer-choreographer-Kolkata-India-Copyright-Foto-by-Monica-Boirar-aka-Monica-Beurer.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-01-07 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6745457|Q6745457]] | 12 |- | style='text-align:right'| 3005 | [[Mithu Mukherjee]] | [[പ്രമാണം:Mithu1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-06-19 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q30123180|Q30123180]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3006 | [[Ranjana Deshmukh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-07-23 | 2000-03-03 | [[മുംബൈ]] | [[ശിവാജി പാർക്ക്, മുംബൈ]] | [[:d:Q7293110|Q7293110]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3007 | [[Smita Hai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-10-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q43025661|Q43025661]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3008 | [[കുട്ടി പദ്മിനി]] | [[പ്രമാണം:Kutty padmini.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1956-06-05 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6448628|Q6448628]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3009 | [[റിത ദത്ത ചക്രവർത്തി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1956-07-04 | | [[ധാക്ക|ഢാക്ക]] | | [[:d:Q7336510|Q7336510]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3010 | [[Alka Nupur]] | [[പ്രമാണം:Alka Nupur in arabasque after completion of a toda.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1957 | | [[അലിഗഢ്]] | | [[:d:Q18351243|Q18351243]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3011 | [[Sadia Dehlvi]] | [[പ്രമാണം:Sadia Dehlvi bharat-s-tiwari-photography-IMG 8301 July 19, 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1957-06-16 | 2020-08-05 | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7397899|Q7397899]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3012 | [[Helena Luke]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1958 | 2024-11-03 | | | [[:d:Q131109013|Q131109013]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3013 | [[Shoma Anand]] | [[പ്രമാണം:ShomaAnand.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-02-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7500268|Q7500268]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3014 | [[രാഗിണി ഷാ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-10-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16734856|Q16734856]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3015 | [[Nirmiti Sawant]] | [[പ്രമാണം:Nirmiti Sawant.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7040068|Q7040068]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3016 | [[Rita Koiral]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1959 | 2017-11-19 | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q44094695|Q44094695]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3017 | [[Geetha Nair]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1959 | 2023-03-08 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | [[:d:Q117074710|Q117074710]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3018 | [[Guddi Maruti]] | [[പ്രമാണം:Guddi Maruti.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-04-04 | | | | [[:d:Q12423834|Q12423834]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3019 | [[Manjula Gururaj]] | [[പ്രമാണം:Manjula Gururaj.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-06-10 | | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q6750448|Q6750448]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3020 | [[Ragasudha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-10-26 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q55878767|Q55878767]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3021 | [[Vijayalakshmi Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-07-19 | | | | [[:d:Q106464856|Q106464856]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3022 | [[Geetanjali Tikekar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1961-03-18 | | | | [[:d:Q16832140|Q16832140]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3023 | [[Kuyili]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1961-06-14 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q19666192|Q19666192]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3024 | [[Bharti Sharma]] | [[പ്രമാണം:Picbharti.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1961-10-15 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q29913116|Q29913116]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3025 | [[Seema Bhargav]] | [[പ്രമാണം:Seema Pahwa in March 2020.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-02-10 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7445862|Q7445862]] | 12 |- | style='text-align:right'| 3026 | [[Mahasweta Ray]] | [[പ്രമാണം:Mahasweta-Ray.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-07-02 | | [[പുരി]] | | [[:d:Q6575740|Q6575740]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3027 | [[Shreela Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Shreela Ghosh - Kolkata 2014-02-14 3217.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-09-25 | | [[ഷില്ലോങ്ങ്]] | | [[:d:Q7503555|Q7503555]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3028 | [[Abha Parmar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1963 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19895107|Q19895107]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3029 | [[Sonali Chakraborty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1963 | 2022-10-31 | | | [[:d:Q114976759|Q114976759]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3030 | [[Jaya Seal]] | [[പ്രമാണം:JS190.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1963-02-19 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q6167421|Q6167421]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3031 | [[Sonu Walia]] | [[പ്രമാണം:SonuWalia02.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-02-19 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7562409|Q7562409]] | 13 |- | style='text-align:right'| 3032 | [[రేకందాస్ గుణవతి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-08-22 | | | | [[:d:Q16315654|Q16315654]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3033 | [[Swati Chitnis]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-10-17 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q20676241|Q20676241]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3034 | [[ജയശ്രീ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-05-24 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q16730227|Q16730227]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3035 | [[Zenobia Shroff]] | [[പ്രമാണം:Shroff Sacred Heart University Film TV Master Program November 2018.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | 1965-05-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q111263888|Q111263888]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3036 | [[Pallavi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-06-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7127773|Q7127773]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3037 | [[Malabika Sen]] | [[പ്രമാണം:Indian Dancer (Malabika Sen).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-08-27 | | | | [[:d:Q87860248|Q87860248]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3038 | [[Uma (Tamil actress)]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-09-27 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7881023|Q7881023]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3039 | [[Navneet Nishan]] | [[പ്രമാണം:Navneet Nishan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-10-25 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q6982525|Q6982525]] | 12 |- | style='text-align:right'| 3040 | [[Sangeeta Dash]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1966-04-24 | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q105673223|Q105673223]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3041 | [[Viji Chandrasekhar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1966-12-02 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q15468913|Q15468913]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3042 | [[ഷഗുഫ്ത അലി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-04-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16146322|Q16146322]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3043 | [[Lalitha Kumari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-05-18 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q18648967|Q18648967]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3044 | [[പ്രിയ അരുൺ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-08-17 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7246460|Q7246460]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3045 | [[Vijayta Pandit]] | [[പ്രമാണം:VijaytaPandit.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-08-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7929326|Q7929326]] | 17 |- | style='text-align:right'| 3046 | [[Kruttika Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-02-23 | | [[ലണ്ടൻ]] | | [[:d:Q6439539|Q6439539]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3047 | [[Prateeksha Lonkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-06-12 | | [[ഔറംഗാബാദ്]] | | [[:d:Q7238632|Q7238632]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3048 | [[പൂർണിമ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-09-23 | | [[മച്ചിലിപട്ടണം]] | | [[:d:Q7228868|Q7228868]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3049 | [[Satwant Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-12-05 | | [[Sirsa]] | | [[:d:Q43231541|Q43231541]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3050 | [[ഷർബാനി മുഖർജി]] | [[പ്രമാണം:Sharbani Mukherjee 2005 - still 1240.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7489442|Q7489442]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3051 | [[Sonalika Joshi]] | [[പ്രമാണം:SonalikaJoshi.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-06-05 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q7560772|Q7560772]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3052 | [[Sangeeta Panwar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-06-29 | | [[Moradabad]] | | [[:d:Q38220238|Q38220238]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3053 | [[Pratibha Sinha]] | [[പ്രമാണം:PratibhaSinha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-07-04 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7238684|Q7238684]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3054 | [[Alka Kaushal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-09-02 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q18638586|Q18638586]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3055 | [[Nishigandha Wad]] | [[പ്രമാണം:Nishigandha Wad.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-10-11 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7040540|Q7040540]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3056 | [[Sunita Rajwar]] | [[പ്രമാണം:Sunita Rajwar in February 2020.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-11-06 | | [[ബറേലി]] | | [[:d:Q16206736|Q16206736]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3057 | [[Shilpa Shirodkar]] | [[പ്രമാണം:ShilpaShirodkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-11-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7496767|Q7496767]] | 21 |- | style='text-align:right'| 3058 | [[Nimisha Vakharia]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-12-31 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16832126|Q16832126]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3059 | [[K.Sujatha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1970s | 2007-06-25 | | | [[:d:Q12688702|Q12688702]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3060 | [[Maheswari]] | [[പ്രമാണം:Mahe wiki.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-01 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6733904|Q6733904]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3061 | [[Sheeba Akashdeep]] | [[പ്രമാണം:Sheeba Akashdeep, 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16727187|Q16727187]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3062 | [[Chanda Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | | | [[:d:Q66816607|Q66816607]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3063 | [[Pallavi Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | | | [[:d:Q77393870|Q77393870]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3064 | [[Ashwini Kalsekar]] | [[പ്രമാണം:Ashwini Kalsekar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-01-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4806201|Q4806201]] | 20 |- | style='text-align:right'| 3065 | [[Chumki Chowdhury]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-02-06 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q18685433|Q18685433]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3066 | [[Anila Sreekumar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-02-11 | | | | [[:d:Q68176899|Q68176899]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3067 | [[Indrani Dutta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-04-06 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16728729|Q16728729]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3068 | [[Neha Joshi (TV actress)]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-06-21 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q6987750|Q6987750]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3069 | [[നിവേദിത ഭട്ടാചാര്യ]] | [[പ്രമാണം:Nivedita Bhattacharya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-07-21 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q7041763|Q7041763]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3070 | [[Shikha Swaroop]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-10-23 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7496575|Q7496575]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3071 | [[Shanoor Sana]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1971 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q95066325|Q95066325]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3072 | [[Pavithra Jayaram]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1971 | 2024 | | | [[:d:Q126810500|Q126810500]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3073 | [[Indira Krishnan]] | [[പ്രമാണം:Indira Krishnan All India Achievers Awards.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-03-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q121358969|Q121358969]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3074 | [[Sonal Jha]] | [[പ്രമാണം:Sonal Jha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-07-29 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q55177844|Q55177844]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3075 | [[Sulekha Talwalkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-10-08 | | | | [[:d:Q7636145|Q7636145]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3076 | [[Shalini Arora]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-11-09 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q7487228|Q7487228]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3077 | [[Muskaan Nancy James]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1972 | | | | [[:d:Q19894437|Q19894437]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3078 | [[Ashwini Ekbote]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-01-05 | 2016-10-22 | [[പൂണെ]] | [[പൂണെ]] | [[:d:Q51834779|Q51834779]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3079 | [[Sandali Sinha]] | [[പ്രമാണം:SandaliSinha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-01-11 | | [[Muzaffarpur]] | | [[:d:Q7415964|Q7415964]] | 15 |- | style='text-align:right'| 3080 | [[Maria Goretti]] | [[പ്രമാണം:MariaGorettiVJ.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-01-26 | | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q6761233|Q6761233]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3081 | [[Anjali Sudhakar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-05-22 | | [[Kanakapura]] | | [[:d:Q4765740|Q4765740]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3082 | [[Rasika Joshi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-09-12 | 2011-07-07 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7295046|Q7295046]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3083 | [[Chitkala Biradar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-11-21 | | | | [[:d:Q108611730|Q108611730]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3084 | [[Sheeba Chaddha]] | [[പ്രമാണം:Sheeba Chaddha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973 | | [[Saharanpur]] | | [[:d:Q16200046|Q16200046]] | 17 |- | style='text-align:right'| 3085 | [[Sharvani Pillai]] | [[പ്രമാണം:Sharvani Pillai.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16734541|Q16734541]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3086 | [[Bhaswati Basu]] | [[പ്രമാണം:Bhaswati Basu.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-03-05 | | | | [[:d:Q55409221|Q55409221]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3087 | [[Malashri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-08-10 | | [[ചെന്നൈ ജില്ല]] | | [[:d:Q10980180|Q10980180]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3088 | [[രേഷം തിപ്നിസ്]] | [[പ്രമാണം:Resham Tipnis (cropped) attending the launch of Sai Deodhar & Shakti Anand ‘Thoughtrain Entertainment’.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-08-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16214589|Q16214589]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3089 | [[Richa Ahuja]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-09-16 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q17505034|Q17505034]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3090 | [[Sujatha Sivakumar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-09-27 | | [[മധുര]] | | [[:d:Q22683046|Q22683046]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3091 | [[സലീമാ]] | [[പ്രമാണം:Saleema Actress One.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-11-04 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q16202034|Q16202034]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3092 | [[Shweta Rastogi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-11-16 | | | | [[:d:Q120287955|Q120287955]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3093 | [[Huma Warsi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-12-19 | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q137575957|Q137575957]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3094 | [[అపూర్వ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974 | | | | [[:d:Q12990404|Q12990404]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3095 | [[Abhilasha Patil]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1974 | 2021-05-04 | | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q106707972|Q106707972]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3096 | [[Malini Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-01-05<br/>1965-01-05 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16202316|Q16202316]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3097 | [[പ്രഗതി]] | [[പ്രമാണം:Actress Pragathi (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-03-17 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7237601|Q7237601]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3098 | [[കസ്തൂരി (Q6374806)|കസ്തൂരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-05-01 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6374806|Q6374806]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3099 | [[Gautami Kapoor]] | [[പ്രമാണം:Gautami.Kapoor.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-06-21 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q16730577|Q16730577]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3100 | [[Barkha Madan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-08-17 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q16201002|Q16201002]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3101 | [[വൈഷ്ണവി മഹന്ത്]] | [[പ്രമാണം:Vaishnavi Mahant.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-09-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7908874|Q7908874]] | 15 |- | style='text-align:right'| 3102 | [[Yuvarani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-11-30 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16203011|Q16203011]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3103 | [[Shivani Gosain]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-03-10 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q21063771|Q21063771]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3104 | [[Rajeshwari Sachdev]] | [[പ്രമാണം:Rajeshwari Sachdev.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-04-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7286105|Q7286105]] | 15 |- | style='text-align:right'| 3105 | [[Neha]] | [[പ്രമാണം:NehaBajpai.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-04-18 | | [[Nanded]] | | [[:d:Q7460032|Q7460032]] | 15 |- | style='text-align:right'| 3106 | [[Gargi Roychowdhury]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-04-24 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q17332332|Q17332332]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3107 | [[Neha Bam]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-05-09 | | [[കോലാപ്പൂർ]] | | [[:d:Q22276950|Q22276950]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3108 | [[Lata Sabharwal]] | [[പ്രമാണം:Lataa Saberwal cropped.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-08-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6495046|Q6495046]] | 12 |- | style='text-align:right'| 3109 | [[Jayasri Rachakonda]] | [[പ്രമാണം:Jayasri Rachakonda.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-10-12 | | [[Ramagundam]] | | [[:d:Q97674107|Q97674107]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3110 | [[Rukhsaar Rehman]] | [[പ്രമാണം:Rukhsar image.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-10-29 | | [[Rampur]] | | [[:d:Q19059651|Q19059651]] | 15 |- | style='text-align:right'| 3111 | [[Tara Deshpande]] | [[പ്രമാണം:Tara Deshpande(1).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-12-09<br/>1975-12-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7685053|Q7685053]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3112 | [[Shalini Kapoor Sagar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-01-04 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16202189|Q16202189]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3113 | [[Vandana Pathak]] | [[പ്രമാണം:Vandana Pathak at Kehvatlal Parivar premiere.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-01-26 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q16734267|Q16734267]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3114 | [[Manasi Joshi Roy]] | [[പ്രമാണം:Manasi Joshi Roy.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-03-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q26702554|Q26702554]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3115 | [[Smita Saravade]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-05-12 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q7544827|Q7544827]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3116 | [[Queen Hazarika]] | [[പ്രമാണം:Queen Hazarika at a video shoot in Bangalore (April, 2015).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-10-16 | | [[North Lakhimpur]] | | [[:d:Q19896001|Q19896001]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3117 | [[പ്യുമൊരി മേത്ത ഘോഷ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-11-23 | | [[Solapur]] | | [[:d:Q23038212|Q23038212]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3118 | [[Kalpa Latha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1977 | | | | [[:d:Q130383213|Q130383213]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3119 | [[Rajashree]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-04-29 | | | | [[:d:Q16201849|Q16201849]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3120 | [[Keerthi Gopinath]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-05-02 | | [[കോട്ടയം]] | | [[:d:Q96839191|Q96839191]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3121 | [[Mukti Mohan]] | [[പ്രമാണം:Mukti Mohan at celebrations for World Dance Day 3 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-06-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6933626|Q6933626]] | 14 |- | style='text-align:right'| 3122 | [[Zehra Naqvi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1977-07-05 | | | | [[:d:Q17198947|Q17198947]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3123 | [[Shilpa Shinde]] | [[പ്രമാണം:Shilpa-Shinde-snapped-at-the-media-interaction-6.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16832103|Q16832103]] | 17 |- | style='text-align:right'| 3124 | [[രമ്യ ശ്രീ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-08-15 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q7290395|Q7290395]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3125 | [[Priyanka Upendra]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Upendra 1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-11-09 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7246515|Q7246515]] | 13 |- | style='text-align:right'| 3126 | [[Mamilla Shailaja Priya]] | [[പ്രമാണം:Mamilla Shailaja Priya and family.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978 | | [[Bapatla]] | | [[:d:Q6745678|Q6745678]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3127 | [[Jyoti Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978 | | | | [[:d:Q15724164|Q15724164]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3128 | [[Satya Krishnan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-05-11 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7426866|Q7426866]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3129 | [[Mreenal Deshraj]] | [[പ്രമാണം:Mreenal during a event.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-08-02 | | | | [[:d:Q122898607|Q122898607]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3130 | [[Vinodhini Vaidyanathan]] | [[പ്രമാണം:Actress Vinodhini.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-11-02 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q17584126|Q17584126]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3131 | [[Jennifer Mistry Bansiwal]] | [[പ്രമാണം:Jennifer mistry.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-11-27 | | [[ജബൽ‌പൂർ]] | | [[:d:Q6178630|Q6178630]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3132 | [[Mamathi Chari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-12-21 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q113662026|Q113662026]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3133 | [[പവിത്ര ലോകേഷ്]] | [[പ്രമാണം:Pavitra Lokesh (2023) 03.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-02-20 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q25004445|Q25004445]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3134 | [[Moon Banerrjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-04-23 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q23939927|Q23939927]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3135 | [[Vani Tripathi]] | [[പ്രമാണം:Prasoon Joshi, Amish Tripathi, Yatindra Mishra, Vani Tripathi at the Panel Discussion on “Is contemporary Cinema Reflecting the Literature of Our Times”, during the 48th International Film Festival of India (IFFI-2017).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-07-04 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7914885|Q7914885]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3136 | [[Ishitta Arun]] | [[പ്രമാണം:Ishitta Arun (cropped).png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-09-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q121307904|Q121307904]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3137 | [[Senthi Kumari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-10-26 | | | | [[:d:Q66309904|Q66309904]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3138 | [[റീമ ദെബ്നാദ്]] | [[പ്രമാണം:Reema Debnath in Universal CityWalk Hollywood.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-11-13 | | [[അഗർത്തല]] | | [[:d:Q16200225|Q16200225]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3139 | [[Menaka Lalwani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-11-13 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16727189|Q16727189]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3140 | [[Nupur Mehta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7069964|Q7069964]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3141 | [[Rukmini Vijayakumar]] | [[പ്രമാണം:Rukmini in Tanjavur.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7378884|Q7378884]] | 12 |- | style='text-align:right'| 3142 | [[Surabhi Prabhavathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | | | [[:d:Q16340598|Q16340598]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3143 | [[Teejay Sidhu]] | [[പ്രമാണം:Launch of men's wear 'Pegasus' 10 Teejay Sidhu.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-01-22 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q7694213|Q7694213]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3144 | [[Preeti Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-04-27 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q20684151|Q20684151]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3145 | [[Gungun Uprari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-07-16 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q16832074|Q16832074]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3146 | [[Ashmita Karnani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-09-29<br/>1985 | | [[രാജസ്ഥാൻ]] | | [[:d:Q59522647|Q59522647]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3147 | [[Sonali Chowdhury]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-10-13 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7560767|Q7560767]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3148 | [[Poonam Joshi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-10-23 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16220979|Q16220979]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3149 | [[Anita Date Kelkar]] | [[പ്രമാണം:Anita Date (Cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-10-31 | | | | [[:d:Q104585037|Q104585037]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3150 | [[Tannishtha Chatterjee]] | [[പ്രമാണം:Tannishtha Chatterjee at Premiere of 'The Forest' (3).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-11-23 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7683695|Q7683695]] | 18 |- | style='text-align:right'| 3151 | [[Sambhavana Sheth]] | [[പ്രമാണം:Sambhavna graces the Golden Jubilee celebrations of FWICE.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7409036|Q7409036]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3152 | [[സ്വസ്തിക മുഖർജി]] | [[പ്രമാണം:Swastika Mukherjee - Kolkata 2015-10-10 5787.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-13 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7653993|Q7653993]] | 17 |- | style='text-align:right'| 3153 | [[Smita Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-16 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q7544829|Q7544829]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3154 | [[Karishma Modi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-26 | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q6371090|Q6371090]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3155 | [[സ്വർണമാല്യ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-22 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7653909|Q7653909]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3156 | [[Neha Devi Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-08-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6987736|Q6987736]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3157 | [[Rinku Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Rinkughosh.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-08-30 | | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q16201971|Q16201971]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3158 | [[Mona Singh]] | [[പ്രമാണം:Mona Singh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-10-08 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q6897722|Q6897722]] | 20 |- | style='text-align:right'| 3159 | [[Madhura Velankar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-10-08 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q29003268|Q29003268]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3160 | [[Swati Verma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-10-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16202685|Q16202685]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3161 | [[Divya Khosla Kumar]] | [[പ്രമാണം:Divya Khosla Kumar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-11-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16221279|Q16221279]] | 22 |- | style='text-align:right'| 3162 | [[Mannat Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-12-24 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q55955879|Q55955879]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3163 | [[Rubina Shergill]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1982 | 2012-01-12 | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7376147|Q7376147]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3164 | [[Monica Castelino]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1982 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q30673498|Q30673498]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3165 | [[Hemashree]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982 | 2012-10-09 | [[തുമകൂരു ജില്ല|തുംകൂർ ജില്ല]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q20880437|Q20880437]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3166 | [[Aneesh Sheth]] | | | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1982-01-05 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q64667922|Q64667922]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3167 | [[Asita Satapathy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-02-06 | | [[Khordha]] | | [[:d:Q104922816|Q104922816]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3168 | [[Prachi Save Sathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-03-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7237297|Q7237297]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3169 | [[സോണിയ അഗർവാൾ]] | [[പ്രമാണം:Sonia Agarwal at 62nd FFA (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-03-28 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q7561685|Q7561685]] | 19 |- | style='text-align:right'| 3170 | [[Madhuri Bhattacharya]] | [[പ്രമാണം:MadhuriBhattacharya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-07-01 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q6727546|Q6727546]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3171 | [[Mayuri Kango]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-08-15 | | [[ഔറംഗാബാദ്]] | | [[:d:Q6798131|Q6798131]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3172 | [[Manava Naik]] | [[പ്രമാണം:Manava Naik.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q12062287|Q12062287]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3173 | [[രതി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-23 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q6122737|Q6122737]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3174 | [[Nauheed Cyrusi]] | [[പ്രമാണം:Nauheed Cyrusi at the unveil Blackberrys Spring Summer' 13 collection.jpg|center|50px]] | ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-10-19 | | [[ബെൽഫാസ്റ്റ്]] | | [[:d:Q6981172|Q6981172]] | 14 |- | style='text-align:right'| 3175 | [[മൗലി ഗാംഗുലി]] | [[പ്രമാണം:Mouli ganguly1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-12-15 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6918980|Q6918980]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3176 | [[Bhargavi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983 | 2008-12-16 | | | [[:d:Q4901277|Q4901277]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3177 | [[Nikita Anand]] | [[പ്രമാണം:Nikita anand.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983 | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q16149802|Q16149802]] | 14 |- | style='text-align:right'| 3178 | [[Prarthana Behere]] | [[പ്രമാണം:Prarthana Behere.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-01-05 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q7238427|Q7238427]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3179 | [[Smilie Suri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-04-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7544709|Q7544709]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3180 | [[Kulraj Randhawa]] | [[പ്രമാണം:Kulraj at chaar din ki chandani hong kong premiere.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-05-16 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q6443214|Q6443214]] | 15 |- | style='text-align:right'| 3181 | [[Deeya Chopra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-05-17 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q5251034|Q5251034]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3182 | [[Swati Bajpai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-05-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7654036|Q7654036]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3183 | [[Manjari Phadnis]] | [[പ്രമാണം:ManjariFadnis.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-07-10 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6750364|Q6750364]] | 16 |- | style='text-align:right'| 3184 | [[Leena Jumani]] | [[പ്രമാണം:Lina Jumani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-07-16 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q6516344|Q6516344]] | 20 |- | style='text-align:right'| 3185 | [[രമ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-07-23 | | | | [[:d:Q20685238|Q20685238]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3186 | [[Sanaya Irani]] | [[പ്രമാണം:Sanaya Irani in 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-09-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7415555|Q7415555]] | 40 |- | style='text-align:right'| 3187 | [[Dheepa Ramanujam]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-10-24 | | [[വിരുദുനഗർ]] | | [[:d:Q23762029|Q23762029]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3188 | [[Shalini Khanna]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-11-16 | | | | [[:d:Q7487232|Q7487232]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3189 | [[പ്രഭ്‍ലീൻ സന്ധു]] | [[പ്രമാണം:Prabhleen Sandhu (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-12-05 | | [[Firozpur]] | | [[:d:Q7237252|Q7237252]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3190 | [[Karishma Tanna]] | [[പ്രമാണം:Karishma Tanna at an event in Pali Hill.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-12-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6371092|Q6371092]] | 25 |- | style='text-align:right'| 3191 | [[Shraddha Musale]] | [[പ്രമാണം:Shraddha musale.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-01-07 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q7503384|Q7503384]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3192 | [[Mitali Nag]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-18 | | | | [[:d:Q54611260|Q54611260]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3193 | [[Nargis Bagheri]] | [[പ്രമാണം:Nargis Bagheri at Garodia International School Annual Day.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-21 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q72168380|Q72168380]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3194 | [[പൂജ രാമചന്ദ്രൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-22 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16165887|Q16165887]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3195 | [[Ranjini Jose]] | [[പ്രമാണം:Ranjini Jose.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-04-04 | | [[നുങ്കമ്പാക്കം]] | | [[:d:Q69469761|Q69469761]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3196 | [[Lakshmi Priyaa Chandramouli]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-04-09 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q16202894|Q16202894]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3197 | [[Sharmishtha Raut]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-04-22 | | | | [[:d:Q119001899|Q119001899]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3198 | [[Malini Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-05-25 | | | | [[:d:Q105530251|Q105530251]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3199 | [[Nandini Jumani]] | [[പ്രമാണം:Nandini Jumani at the Premiere of Y.M.I..jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-06-03 | | | | [[:d:Q25681771|Q25681771]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3200 | [[Pallavi Subhash]] | [[പ്രമാണം:Pallavi Subhash in 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-06-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7127782|Q7127782]] | 14 |- | style='text-align:right'| 3201 | [[Nisha Bano]] | [[പ്രമാണം:Nisha Bano at Punjabi Entertainment Festival & Awards.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-06-29 | | [[Mansa]] | | [[:d:Q65397878|Q65397878]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3202 | [[Urvashi Sharma]] | [[പ്രമാണം:Urvashi Sharma snapped at Sachiin Joshis bash-5 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-07-13 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7901588|Q7901588]] | 15 |- | style='text-align:right'| 3203 | [[Sreeja Sadineni]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-07-29 | | | | [[:d:Q47545132|Q47545132]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3204 | [[Tanusree Chakraborty]] | [[പ്രമാണം:Tanusree Chakraborty - Kolkata 2023-06-21 9476.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-08-06 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7683925|Q7683925]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3205 | [[Shivani Surve]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-08-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7499339|Q7499339]] | 13 |- | style='text-align:right'| 3206 | [[Naina Dhaliwal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-09-16 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q6959698|Q6959698]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3207 | [[Ridhi Dogra]] | [[പ്രമാണം:Ridhi-Dogra-graces-the-10th-Gold-Awards-2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-09-22 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7332371|Q7332371]] | 15 |- | style='text-align:right'| 3208 | [[Rimpi Das]] | [[പ്രമാണം:Aimi Barua and Rimpi Das at Jeevan kite festival.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-10-01 | | [[തിൻസൂകിയ]] | | [[:d:Q32100227|Q32100227]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3209 | [[Rani Chatterjee]] | [[പ്രമാണം:Rani Chatterjee snapped at Bharat Icon Awards 2020.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16201930|Q16201930]] | 17 |- | style='text-align:right'| 3210 | [[Shweta Salve]] | [[പ്രമാണം:ShwetaSalve.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-12<br/>1990-11-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7505881|Q7505881]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3211 | [[Nisha Rawal]] | [[പ്രമാണം:Nisha Rawal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16223389|Q16223389]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3212 | [[Madhu Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-12-13 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q24751227|Q24751227]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3213 | [[Shital Thakkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-12-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7499142|Q7499142]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3214 | [[Dimple Chopade]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q16200162|Q16200162]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3215 | [[Vipasha Agarwal]] | [[പ്രമാണം:Vipasha agarwal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-01-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7933432|Q7933432]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3216 | [[സുജ വരുണി]] | [[പ്രമാണം:Suja Varunee.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-01-16 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7635609|Q7635609]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3217 | [[Geetanjali Mishra]] | [[പ്രമാണം:Geetanjali Mishra snapped at the YOLO Foundation Initiative event (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-02-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q104840569|Q104840569]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3218 | [[Parineeta Borthakur]] | [[പ്രമാണം:Parineeta Borthakur.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-02-21 | | [[Duliajan]] | | [[:d:Q23880027|Q23880027]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3219 | [[Rekha Rana]] | [[പ്രമാണം:Rekha Rana photoshoot (01).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-04-24 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7310614|Q7310614]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3220 | [[Megha Gupta]] | [[പ്രമാണം:Megha gupta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-13 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q6809002|Q6809002]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3221 | [[Sonal Chauhan]] | [[പ്രമാണം:Sonal Chauhan snapped at PVR in Juhu (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-16 | | [[നോയ്ഡ]] | | [[:d:Q7560758|Q7560758]] | 23 |- | style='text-align:right'| 3222 | [[ഗജാല]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5517537|Q5517537]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3223 | [[Shreya Narayan]] | [[പ്രമാണം:Shreya narayan i am.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-06-20 | | [[Muzaffarpur]] | | [[:d:Q7503733|Q7503733]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3224 | [[Richa Soni]] | [[പ്രമാണം:Richa Soni in 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-07-08 | | [[മുസാഫർപൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q7323504|Q7323504]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3225 | [[Sonel Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-07-26 | | | | [[:d:Q17012467|Q17012467]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3226 | [[Maanvi Gagroo]] | [[പ്രമാണം:Maanvi Gagroo in February 2020.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-05<br/>1989-09-05 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]<br/>[[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q6721134|Q6721134]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3227 | [[Monikangana Dutta]] | [[പ്രമാണം:Monikangana Dutta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-13 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q6900249|Q6900249]] | 13 |- | style='text-align:right'| 3228 | [[Nidhi Goyal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q56284104|Q56284104]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3229 | [[Nidhi Bisht]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-10-21 | | | | [[:d:Q28923698|Q28923698]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3230 | [[പ്രിയ ബഥിജ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-10-30 | | [[ചെമ്പൂർ]] | | [[:d:Q7246462|Q7246462]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3231 | [[Suvarna Kale]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-03 | | | | [[:d:Q65550759|Q65550759]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3232 | [[Gunjan Walia]] | [[പ്രമാണം:Gunjan Walia and Vikas Manaktala.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-04 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16832131|Q16832131]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3233 | [[കമ്‌ന ജെത്മലാനി]] | [[പ്രമാണം:South Indian actress Kamna Jethmalani's photo-shoot (7).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-12-10 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4956663|Q4956663]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3234 | [[Lin Laishram]] | [[പ്രമാണം:Lin Laishram.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-12-19 | | [[ഇംഫാൽ]] | | [[:d:Q22278864|Q22278864]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3235 | [[Vivana Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24952004|Q24952004]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3236 | [[Mihika Verma]] | [[പ്രമാണം:Mihika Verma in 109 F fashion show.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6845277|Q6845277]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3237 | [[Rucha Gujarati]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7376572|Q7376572]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3238 | [[Paloma Rao]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-04 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q10954282|Q10954282]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3239 | [[Rashami Desai]] | [[പ്രമാണം:Rashami Desai at Lokmat Most Stylish Awards 2022 (1) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-13<br/>1986-08-04 | | [[Nagaon]] | | [[:d:Q7294801|Q7294801]] | 29 |- | style='text-align:right'| 3240 | [[സഞ്ജന സിംഗ്]] | [[പ്രമാണം:Sanjana Singh with Suresh Sharma.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7418394|Q7418394]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3241 | [[Yamini Thakur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-04-02 | | | | [[:d:Q110620718|Q110620718]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3242 | [[Shahana Goswami]] | [[പ്രമാണം:Shahana Goswami at the launch of ‘Tu Hai Mera Sunday’.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-05-06 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q11303319|Q11303319]] | 26 |- | style='text-align:right'| 3243 | [[Sneha Sreekumar]] | [[പ്രമാണം:Sneha Sreekumar in May 2018.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-05-09 | | [[എറണാകുളം ജില്ല]] | | [[:d:Q99734950|Q99734950]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3244 | [[Tapeshwari Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-06-11 | | [[Odisa]] | | [[:d:Q19898574|Q19898574]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3245 | [[Lisa Haydon]] | [[പ്രമാണം:Lisa Haydon snapped wearing Mishru’s Supernova collection (02) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-06-17 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6558075|Q6558075]] | 31 |- | style='text-align:right'| 3246 | [[Sai Tamhankar]] | [[പ്രമാണം:Sai Tamhankar at the Lakme Fashion Week 2018 – Day 5 (12) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-06-25 | | [[Sangli]] | | [[:d:Q7399819|Q7399819]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3247 | [[Nisha Krishnan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-06-28 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q21529470|Q21529470]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3248 | [[Scherezade Shroff Talwar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q29053382|Q29053382]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3249 | [[Avantika Shetty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q25898075|Q25898075]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3250 | [[Yuvika Chaudhary]] | [[പ്രമാണം:YuvikaChaudhary.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-02 | | [[Baraut]] | | [[:d:Q8062169|Q8062169]] | 15 |- | style='text-align:right'| 3251 | [[സായംതിക ബാനർജി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-12 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7429119|Q7429119]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3252 | [[Kausha Rach]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-15 | | | | [[:d:Q6378929|Q6378929]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3253 | [[Pavitra Punia]] | [[പ്രമാണം:Pavitra Punia celebrating her birthday in 2021 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-22 | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q7155904|Q7155904]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3254 | [[Neethu]] | [[പ്രമാണം:Neethu.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-02 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q6986983|Q6986983]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3255 | [[ശ്വേത ശ്രീവത്സവ്]] | [[പ്രമാണം:Shwetha Srivatsav at Filmfare Awards South 2015.PNG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-04 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q17403241|Q17403241]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3256 | [[Mumtaz Sorcar]] | [[പ്രമാണം:Mumtaz Sorcar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-15 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6935530|Q6935530]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3257 | [[Madalsa Sharma]] | [[പ്രമാണം:Madalsa Sharma grace the first look launch of Dil Salaa Sanki (09) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-26 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16200991|Q16200991]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3258 | [[Leishangthem Tonthoingambi Devi]] | [[പ്രമാണം:Leishangthem Tonthoingambi Devi in 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-10-17 | | | | [[:d:Q22278830|Q22278830]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3259 | [[Neha Joshi]] | [[പ്രമാണം:Neha Joshi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-07 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q41799102|Q41799102]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3260 | [[Soni Singh]] | [[പ്രമാണം:Soni Singh at ITA awards 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-14 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q7561676|Q7561676]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3261 | [[Sneha Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-17 | | [[ധൻബാദ്]] | | [[:d:Q109707747|Q109707747]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3262 | [[Tara D'Souza]] | [[പ്രമാണം:Tara d souza launch of sula's vinoteca.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-20 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7685050|Q7685050]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3263 | [[Manasi Rachh]] | [[പ്രമാണം:Manasi Rachh.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-23 | | | | [[:d:Q21898087|Q21898087]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3264 | [[Yashashri Masurkar]] | [[പ്രമാണം:Yashashri Masurkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16231432|Q16231432]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3265 | [[Sohini Paul]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-31 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7554715|Q7554715]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3266 | [[Pranathi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987 | | | | [[:d:Q21933995|Q21933995]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3267 | [[Keeya khanna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18637531|Q18637531]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3268 | [[Sabarna Anand]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987 | 2016-11-11 | | | [[:d:Q117363013|Q117363013]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3269 | [[Pratiksha Jadhav]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-17 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q42309110|Q42309110]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3270 | [[Bharti Kumar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-26 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16731088|Q16731088]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3271 | [[Manasi Naik]] | [[പ്രമാണം:Manasi Naik in 2014.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-02 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q23815609|Q23815609]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3272 | [[Sindhu Loknath]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-05 | | [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]] | | [[:d:Q7522242|Q7522242]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3273 | [[Keerthi Shanthanu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-11 | | | | [[:d:Q107159771|Q107159771]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3274 | [[Sudeepa Pinky]] | [[പ്രമാണം:Sudeepapinky8.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-28 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q16201636|Q16201636]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3275 | [[Anindita Raychaudhury]] | [[പ്രമാണം:Anindita Raychaudury at Parivaar Award 2.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-28 | | | | [[:d:Q66459186|Q66459186]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3276 | [[Bhavna Khatri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-03-24 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q4901558|Q4901558]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3277 | [[Urvi Ashar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-05-01 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7901591|Q7901591]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3278 | [[Kanishka Soni]] | [[പ്രമാണം:Kanishka Soni -3.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-08-16 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q16231743|Q16231743]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3279 | [[നവ്യ നടരാജൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-08-25 | | | | [[:d:Q6982712|Q6982712]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3280 | [[Rubina Dilaik]] | [[പ്രമാണം:Rubina Dilaik snapped at Filmcity (8).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-08-26 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q7376141|Q7376141]] | 18 |- | style='text-align:right'| 3281 | [[Dolphin Dubey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-09-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q49253945|Q49253945]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3282 | [[Sneha Wagh]] | [[പ്രമാണം:Sneha Wagh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-04 | | [[കല്യാൺ]] | | [[:d:Q17015453|Q17015453]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3283 | [[Sumukhi Suresh]] | [[പ്രമാണം:Sumukhi-4 (1) (1).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-18 | | | | [[:d:Q47035388|Q47035388]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3284 | [[Shazahn Padamsee]] | [[പ്രമാണം:Shazahn Padamsee at Nokia APP party 11.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7491730|Q7491730]] | 21 |- | style='text-align:right'| 3285 | [[Radhika Chaudhari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-20 | | | | [[:d:Q7280240|Q7280240]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3286 | [[Sharanya Turadi Sundarraj]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-21 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q65042808|Q65042808]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3287 | [[Aditi Mittal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16732696|Q16732696]] | 14 |- | style='text-align:right'| 3288 | [[Sukirti Kandpal]] | [[പ്രമാണം:Sukriti Kandpal RSSI Launch.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-20 | | [[നൈനിത്താൾ]] | | [[:d:Q7635860|Q7635860]] | 16 |- | style='text-align:right'| 3289 | [[Diksha Panth]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-12-21 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q28122281|Q28122281]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3290 | [[Shilpi Marwaha]] | [[പ്രമാണം:Shilpi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16732084|Q16732084]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3291 | [[Samiksha Bhatnagar]] | [[പ്രമാണം:Samiksha Bhatnagar graces the special screening of ‘Poster Boys’.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q19882323|Q19882323]] | 13 |- | style='text-align:right'| 3292 | [[Amruthavarshini]] | [[പ്രമാണം:Amruthavarshini.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q31500799|Q31500799]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3293 | [[Juhi Aslam]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q98841471|Q98841471]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3294 | [[Neha Sargam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-04 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q6987749|Q6987749]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3295 | [[Sakshi Gulati]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-10 | | [[മീററ്റ്]] | | [[:d:Q21064510|Q21064510]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3296 | [[Parul Chauhan]] | [[പ്രമാണം:Parul Chauhan in 2016 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-19 | | [[ലഖിംപുർ ഖേരി ജില്ല]] | | [[:d:Q7141199|Q7141199]] | 13 |- | style='text-align:right'| 3297 | [[സോവ മൊറാനി]] | [[പ്രമാണം:Zoa Morani and others grace Zaheer Iqbal’s birthday bash at Arth Bandra (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q8073152|Q8073152]] | 15 |- | style='text-align:right'| 3298 | [[Suruchi Adarkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-04-25 | | [[താനെ]] | | [[:d:Q21284544|Q21284544]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3299 | [[Sonalee Kulkarni]] | [[പ്രമാണം:Celebs walk the ramp at Glamour Style Walk 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-18 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7560764|Q7560764]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3300 | [[താരാ അലീഷ ബെറി]] | [[പ്രമാണം:Tara Alisha Berry.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16875890|Q16875890]] | 14 |- | style='text-align:right'| 3301 | [[Simran Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-29 | | [[റോം]] | | [[:d:Q16232181|Q16232181]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3302 | [[Tejashree]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-06-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7695202|Q7695202]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3303 | [[Neha Janpandit]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-06-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19892146|Q19892146]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3304 | [[Mrunal Dusanis]] | [[പ്രമാണം:Mrunal Dusanis.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-06-20 | | | | [[:d:Q104633811|Q104633811]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3305 | [[Sumona Chakravarti]] | [[പ്രമാണം:Sumona Chakravarti graces Durga Pooja (13).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-06-24 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q7638021|Q7638021]] | 15 |- | style='text-align:right'| 3306 | [[പൂജിത മേനോൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-06-29 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q18637648|Q18637648]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3307 | [[Akanksha Puri]] | [[പ്രമാണം:Akanksha Puri At Iconic Gold Awards 2022.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-07-26 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q21066326|Q21066326]] | 14 |- | style='text-align:right'| 3308 | [[Shubha Poonja]] | [[പ്രമാണം:Shubha Poonja (1).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7504558|Q7504558]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3309 | [[Nikii Daas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q17403164|Q17403164]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3310 | [[Sudeepa Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-23 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q7633682|Q7633682]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3311 | [[Vaishnavi Dhanraj]] | [[പ്രമാണം:Vaibhavi colors indian telly awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-25 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q7908871|Q7908871]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3312 | [[Rozlyn Khan]] | [[പ്രമാണം:Rozlyn Khan's photo shoot for IPL (1).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7375385|Q7375385]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3313 | [[Pritam Kagne]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-29 | | | | [[:d:Q26436280|Q26436280]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3314 | [[Shruti Sodhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-22 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q20685596|Q20685596]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3315 | [[Ragasya]] | [[പ്രമാണം:South Actress Ragasiya at TGIF anniversary bash (1).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7282819|Q7282819]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3316 | [[Kadambari Kadam]] | [[പ്രമാണം:Kadambari Kadam.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-10-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q13116374|Q13116374]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3317 | [[Nidhi Jha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-10-18 | | [[ബിഹാർ]] | | [[:d:Q19958273|Q19958273]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3318 | [[Gaelyn Mendonca]] | [[പ്രമാണം:Gaelyn Mendonca (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16232278|Q16232278]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3319 | [[Rucha Dighe]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-11 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q19666411|Q19666411]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3320 | [[Kashish Singh]] | [[പ്രമാണം:Kashish-Singh-at-the-launch-of-Blenders-Pride-Tour-2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-20 | | | | [[:d:Q16730612|Q16730612]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3321 | [[Rochelle Maria Rao]] | [[പ്രമാണം:Rochelle Maria Rao at Godrej Eon's 'Woman of Substance Award 2013'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-25 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7353890|Q7353890]] | 12 |- | style='text-align:right'| 3322 | [[Soniya Mehra]] | [[പ്രമാണം:Sonia Mehra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-12-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7561891|Q7561891]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3323 | [[Amruta Pawar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-12-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q134098633|Q134098633]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3324 | [[Khushali Kumar]] | [[പ്രമാണം:KhushaliKumar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-12-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q65640372|Q65640372]] | 14 |- | style='text-align:right'| 3325 | [[Apurva Nemlekar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-12-27 | | | | [[:d:Q104501965|Q104501965]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3326 | [[Amita Pathak]] | [[പ്രമാണം:Raghav Sachar and Amita Pathak.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989 | | | | [[:d:Q17386524|Q17386524]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3327 | [[Bhavna Ruparel]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-01-10 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19560962|Q19560962]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3328 | [[Sandeepa Dhar]] | [[പ്രമാണം:Sandeepa Dhar graces the Grey Goose fashion event.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-02-02 | | [[ശ്രീനഗർ]] | | [[:d:Q7416091|Q7416091]] | 16 |- | style='text-align:right'| 3329 | [[Hari Teja]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-02-26 | | [[തിരുപ്പതി]] | | [[:d:Q37864523|Q37864523]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3330 | [[Krystle D'Souza]] | [[പ്രമാണം:Krystle D'Souza at Zee Rishtey Awards 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-03-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6439798|Q6439798]] | 22 |- | style='text-align:right'| 3331 | [[Kangana Sharma]] | [[പ്രമാണം:Kangna-Sharma-snapped-in-Santacruz-3.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-04-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q60690375|Q60690375]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3332 | [[Adaa Khan]] | [[പ്രമാണം:Adaa Khan attends 10th-anniversary bash of Viacom 18 Motion Pictures (18).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-05-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16935062|Q16935062]] | 20 |- | style='text-align:right'| 3333 | [[Unnati Davara]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-02 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q7897149|Q7897149]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3334 | [[Sahithya Jagannathan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-11 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7399654|Q7399654]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3335 | [[Pooja Sharma]] | [[പ്രമാണം:PoojaBSharma.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-12<br/>1989-02-12 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q17388745|Q17388745]] | 14 |- | style='text-align:right'| 3336 | [[Vraddhi Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-28 | | [[ഫരീദാബാദ്]] | | [[:d:Q20640726|Q20640726]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3337 | [[Sana Amin Sheikh]] | [[പ്രമാണം:Sana Amin.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7415416|Q7415416]] | 15 |- | style='text-align:right'| 3338 | [[ഷീല കൗർ]] | [[പ്രമാണം:Sheela (Tamil actress).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-02 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7492340|Q7492340]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3339 | [[Jaspinder Cheema]] | [[പ്രമാണം:Jaspinder Cheema.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-12 | | [[Batala]] | | [[:d:Q17305775|Q17305775]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3340 | [[Sonam Bajwa]] | [[പ്രമാണം:Sonam Bajwa snapped at the airport 6 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-16 | | [[നൈനിത്താൾ]] | | [[:d:Q18629110|Q18629110]] | 15 |- | style='text-align:right'| 3341 | [[Ihana Dhillon]] | [[പ്രമാണം:Akanksha Puri grace the success bash of the film Sonu Ke Titu Ki Sweety (07) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-18 | | [[Faridkot]] | | [[:d:Q16200282|Q16200282]] | 15 |- | style='text-align:right'| 3342 | [[Vasundhara Kashyap]] | [[പ്രമാണം:Vasundhara Kashyap New.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-19 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7917038|Q7917038]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3343 | [[Namrata Sambherao]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-29 | | | | [[:d:Q123717331|Q123717331]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3344 | [[Sai Lokur]] | [[പ്രമാണം:Sai Lokur 2 (cropped). jpg.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-05 | | [[ബെൽഗാം]] | | [[:d:Q21285519|Q21285519]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3345 | [[Hunar Hali]] | [[പ്രമാണം:Hunar-Hali-grace-the-Launch-of-GR8!.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-09 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16729574|Q16729574]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3346 | [[Shiny Doshi]] | [[പ്രമാണം:Shiny Doshi at the Fear Factor Khatron Ke Khiladi 8 launch.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-15 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q19888034|Q19888034]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3347 | [[Kusha Kapila]] | [[പ്രമാണം:Kusha Kapila at the launch of Mera Noor Hai Mashhoor (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-19 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q114269943|Q114269943]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3348 | [[Spruha Joshi]] | [[പ്രമാണം:Spruha Shirish Joshi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7581446|Q7581446]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3349 | [[Soumya Seth]] | [[പ്രമാണം:Soumya Seth at the launch party of Bindass's show Yeh Hai Aashiqui (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-17 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q7564599|Q7564599]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3350 | [[Vinita Joshi Thakkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q17417515|Q17417515]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3351 | [[Shrenu Parikh]] | [[പ്രമാണം:Shrenu Parikh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-11 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q7503591|Q7503591]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3352 | [[Vindhya Tiwari]] | [[പ്രമാണം:Vindhya Tiwari at launch of Telly Calendar 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-22 | | [[വാരാണസി]] | | [[:d:Q21285611|Q21285611]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3353 | [[Misha Ghoshal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-26 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q17305955|Q17305955]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3354 | [[Vividha Kirti]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q61118365|Q61118365]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3355 | [[Rupa Sri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-22 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q65943977|Q65943977]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3356 | [[Riya Dey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[Balasore]] | | [[:d:Q15725142|Q15725142]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3357 | [[Akhila Kishore]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q19968682|Q19968682]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3358 | [[Anjali Raghav]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q48444407|Q48444407]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3359 | [[Soundarya Jayamala]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16832102|Q16832102]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3360 | [[Priyamvada Kant]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-01 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16910160|Q16910160]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3361 | [[Ishita Sharma]] | [[പ്രമാണം:Ishita sharma.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-08 | | [[ഗയ]] | | [[:d:Q6080393|Q6080393]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3362 | [[Parna Pethe]] | [[പ്രമാണം:Parn Pethe.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-19 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q43132348|Q43132348]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3363 | [[Patralekha]] | [[പ്രമാണം:Patralekha at the launch of Huma Qureshi’s book Zeba (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-20 | | [[ഷില്ലോങ്ങ്]] | | [[:d:Q17318822|Q17318822]] | 18 |- | style='text-align:right'| 3364 | [[Dimple Jhangiani]] | [[പ്രമാണം:Dimple Jhangiani Ramleela Premiere.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5277780|Q5277780]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3365 | [[Akanksha Juneja]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-03 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16730488|Q16730488]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3366 | [[Monica Sehgal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-03-06 | | [[ഉജ്ജയിൻ]] | | [[:d:Q26702631|Q26702631]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3367 | [[സോനു]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-03-23 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7562405|Q7562405]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3368 | [[Heena Panchal]] | [[പ്രമാണം:Heena Panchal at teaser launch of When Obama loved Osama.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-04-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24059386|Q24059386]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3369 | [[Vinutha Lal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-13 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q20650026|Q20650026]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3370 | [[ഗുൽക്കി ജോഷി]] | [[പ്രമാണം:Gulki-Joshi-snapped-at-the-special-screening-of-Nakkash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ടിവി നടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-17 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q5617693|Q5617693]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3371 | [[Riya Deepsi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-19 | | | | [[:d:Q24300943|Q24300943]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3372 | [[Leeza Mangaldas]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-25 | | | | [[:d:Q61363203|Q61363203]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3373 | [[Santhi Mayadevi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-29 | | | | [[:d:Q127164702|Q127164702]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3374 | [[Dharti Bhatt]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-07-09 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q24901394|Q24901394]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3375 | [[Kajal Raghwani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-07-20 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q24250412|Q24250412]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3376 | [[Anjana Singh]] | [[പ്രമാണം:Anjana Singh 2K19.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-07 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q51831424|Q51831424]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3377 | [[Ramya Pandian]] | [[പ്രമാണം:Ramya Pandian.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-13 | | [[Ilanji]] | | [[:d:Q97412023|Q97412023]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3378 | [[Nalini Negi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-14 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q21070444|Q21070444]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3379 | [[Samentha Fernandes]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-26 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q17916886|Q17916886]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3380 | [[Ishita Dutta]] | [[പ്രമാണം:Ishita Dutta at the Club in Andheri (02).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-09-04 | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q20090634|Q20090634]] | 22 |- | style='text-align:right'| 3381 | [[Dhivya Duraisamy]] | [[പ്രമാണം:Dhivya Duraisamy.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-09-22 | | [[പെരമ്പല്ലൂർ ജില്ല|പേരാമ്പല്ലൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q115291148|Q115291148]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3382 | [[Shravya]] | [[പ്രമാണം:Shravya Boini.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-02 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q26252609|Q26252609]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3383 | [[Harshita Gaur]] | [[പ്രമാണം:Harshita Gaur attends the trailer launch of the web series "Mirzapur" (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-12 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q16729683|Q16729683]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3384 | [[Himaja]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-02 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q24053400|Q24053400]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3385 | [[Neetu Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-25 | | | | [[:d:Q16202479|Q16202479]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3386 | [[Nivetha Pethuraj]] | [[പ്രമാണം:Photos-Celebrities-snapped-attending-the-press-conference-of-Das-Ka-Dhamki-5 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-30 | | [[മധുര]] | | [[:d:Q24565120|Q24565120]] | 12 |- | style='text-align:right'| 3387 | [[Sonali Raut]] | [[പ്രമാണം:Sonali Raut at an event in 2016.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-23 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16848019|Q16848019]] | 13 |- | style='text-align:right'| 3388 | [[തനു റോയ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-26 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7683901|Q7683901]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3389 | [[alisha seema khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q98228689|Q98228689]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3390 | [[Aditi Balan]] | [[പ്രമാണം:Aditi Balan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q48990461|Q48990461]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3391 | [[జయశ్రీ నాయుడు]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | | | [[:d:Q20559887|Q20559887]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3392 | [[Charu Asopa]] | [[പ്രമാണം:Celeb graces Alt Balaji’s Digital Awards 2018 (34) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24045542|Q24045542]] | 12 |- | style='text-align:right'| 3393 | [[Samiksha Jaiswal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q56949672|Q56949672]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3394 | [[ശ്വേതാ പ്രസാദ്]] | [[പ്രമാണം:Shweta Basu Prasad.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-11 | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q7505879|Q7505879]] | 21 |- | style='text-align:right'| 3395 | [[Murcyleen Peerzada]] | [[പ്രമാണം:Murcyleen Peerzada.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-13 | | [[കശ്മീർ]] | | [[:d:Q18378301|Q18378301]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3396 | [[Sakshi Malik]] | [[പ്രമാണം:Sakshi Malik.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-21 | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q105759528|Q105759528]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3397 | [[Deepti Sadhwani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-23 | | | | [[:d:Q108576588|Q108576588]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3398 | [[Priyanka Halder]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-02-10 | | | | [[:d:Q131426079|Q131426079]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3399 | [[Mala Salariya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-02-23 | | | | [[:d:Q16234149|Q16234149]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3400 | [[Sukrutha Wagle]] | [[പ്രമാണം:Sukrutha Wagle.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-03-01 | | [[മണിപ്പാൽ]] | | [[:d:Q36759612|Q36759612]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3401 | [[Arundhati]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-03-03 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16148988|Q16148988]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3402 | [[Pankhuri Awasthy]] | [[പ്രമാണം:Pankhuri Awasthy in January 2020.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-03-31 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q30632883|Q30632883]] | 15 |- | style='text-align:right'| 3403 | [[Zoya Khan]] | [[പ്രമാണം:Zoya Khan Actress Picture.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-04-17 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q8074700|Q8074700]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3404 | [[Sameeksha Sud]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-04-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q91461084|Q91461084]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3405 | [[ഏദൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-01 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q19665153|Q19665153]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3406 | [[Yesha Rughani]] | [[പ്രമാണം:Yesha Rughani 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-18 | | [[രാജ്‌കോട്]] | | [[:d:Q62278337|Q62278337]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3407 | [[Kalpika Ganesh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-27 | | | | [[:d:Q60690177|Q60690177]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3408 | [[Shivani Raghuvanshi]] | [[പ്രമാണം:Shivani Raghuvanshi on SpotboyE.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-06-19 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q22279842|Q22279842]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3409 | [[Anveshi Jain]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-06-25 | | [[ഖജുരാഹോ (പട്ടണം)|ഖജുരാഹോ]] | | [[:d:Q88037265|Q88037265]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3410 | [[Kaur B]] | [[പ്രമാണം:Kaur B.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-05 | | | | [[:d:Q99448702|Q99448702]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3411 | [[Pooja Devariya]] | [[പ്രമാണം:Pooja Devariya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-29 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q21933970|Q21933970]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3412 | [[Pallavi Raju]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-08-14 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q51754516|Q51754516]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3413 | [[Geetika Vidya Ohlyan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-08-28 | | [[ഹരിയാണ]] | | [[:d:Q98668911|Q98668911]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3414 | [[Manasi Moghe]] | [[പ്രമാണം:Manasi Moghe (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-08-29 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q15930458|Q15930458]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3415 | [[Chandini Chowdary]] | [[പ്രമാണം:Chandini Chowdary.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-10-23 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q98768195|Q98768195]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3416 | [[Sonia Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-10-30 | | [[ഹരിദ്വാർ]] | | [[:d:Q113533704|Q113533704]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3417 | [[Vidyullekha Raman]] | [[പ്രമാണം:Vidyullekha Raman.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-04 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q15240676|Q15240676]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3418 | [[Pooja Banerjee]] | [[പ്രമാണം:Pooja Banerjee at Rohhit Verma's fashion show.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-08 | | [[അലിഗഢ്]] | | [[:d:Q16233685|Q16233685]] | 12 |- | style='text-align:right'| 3419 | [[Tanvi Hegde]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-11 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16233848|Q16233848]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3420 | [[Sheetal Thakur Massey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-13 | | | | [[:d:Q113171804|Q113171804]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3421 | [[Sara Gurpal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-19 | | [[ഹരിയാണ]] | | [[:d:Q29108528|Q29108528]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3422 | [[Aparna Dixit]] | [[പ്രമാണം:Aparna Dixit.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-20 | | [[ആഗ്ര]] | | [[:d:Q19519495|Q19519495]] | 12 |- | style='text-align:right'| 3423 | [[Himanshi Khurana]] | [[പ്രമാണം:Himanshi Khurana (3).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-27 | | [[Kiratpur Sahib]] | | [[:d:Q21621694|Q21621694]] | 13 |- | style='text-align:right'| 3424 | [[Shiny Dixit]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-12-05 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q27582046|Q27582046]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3425 | [[Amrita Gogoi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-12-22 | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q30639479|Q30639479]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3426 | [[Hitesh Bharadwaj]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-12-23 | | | | [[:d:Q105620486|Q105620486]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3427 | [[Suhani Kalita]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-12-25 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7635215|Q7635215]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3428 | [[Mayuri Deshmukh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q32539845|Q32539845]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3429 | [[Gautami Deshpande]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-01-31 | | | | [[:d:Q105340211|Q105340211]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3430 | [[Lovely Joshi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-02-09 | | [[നൈനിത്താൾ]] | | [[:d:Q20649854|Q20649854]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3431 | [[Vaishnavi Gowda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-02-20 | | | | [[:d:Q108731859|Q108731859]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3432 | [[Ishita Vyas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-18<br/>1990-03-18 | | [[Narmadapuram]] | | [[:d:Q16233245|Q16233245]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3433 | [[Sandhya Raju]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-25 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q105637214|Q105637214]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3434 | [[Shubhi Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-27 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q16202450|Q16202450]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3435 | [[Darshana Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-31 | | | | [[:d:Q104843520|Q104843520]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3436 | [[Kritika Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-04-10 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q47337814|Q47337814]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3437 | [[Manimegalai]] | [[പ്രമാണം:Manimegalai (VJ).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-05-07 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q33294860|Q33294860]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3438 | [[Anitha Sampath]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-12 | | | | [[:d:Q98686921|Q98686921]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3439 | [[Shammu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-14 | | [[Bikaner]] | | [[:d:Q7487603|Q7487603]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3440 | [[Sheela Rajkumar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-14 | | [[തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]] | | [[:d:Q41143445|Q41143445]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3441 | [[Sheena Bajaj]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q29532772|Q29532772]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3442 | [[Plabita Borthakur]] | [[പ്രമാണം:Plabita Borthakur.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-17 | | [[Duliajan]] | | [[:d:Q33133559|Q33133559]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3443 | [[Harleen Sethi]] | [[പ്രമാണം:Harleen-Sethi-grace-the-premiere-of-Scam-2003-The-Telgi-Story.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q132915874|Q132915874]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3444 | [[Vaishali Takkar]] | [[പ്രമാണം:Vaishali Takkar.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-07-15 | 2022-10-15 | [[ഉജ്ജയിൻ]] | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | [[:d:Q23731499|Q23731499]] | 13 |- | style='text-align:right'| 3445 | [[Ashrita Shetty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-07-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16234176|Q16234176]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3446 | [[Vanita Kharat]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-07-19 | | | | [[:d:Q123739031|Q123739031]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3447 | [[Rasika Sunil]] | [[പ്രമാണം:Rasika Sunil.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-03 | | | | [[:d:Q104512248|Q104512248]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3448 | [[Karunya Ram]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-10 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q27963246|Q27963246]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3449 | [[Riyanka Chanda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q29623084|Q29623084]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3450 | [[പി എസ് കീർത്തന]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-17 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7117504|Q7117504]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3451 | [[Esha Kansara]] | [[പ്രമാണം:Esha Kansara graces ITA Awards 2013 (09) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-20 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q5397759|Q5397759]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3452 | [[Pallavi Tiwari Shukla]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-23 | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q111306485|Q111306485]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3453 | [[Jinal Raval]] | [[പ്രമാണം:Jinal Raval.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-02 | | [[ഗാന്ധിനഗർ]] | | [[:d:Q110218274|Q110218274]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3454 | [[Payel Mithai Sarkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-06 | | | | [[:d:Q131759466|Q131759466]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3455 | [[Nakshatra Nagesh]] | [[പ്രമാണം:Nakshathra Nagesh.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-11 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q73426617|Q73426617]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3456 | [[Ester Noronha]] | [[പ്രമാണം:Ester Noronha, Indian film star.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-12 | | [[ബഹ്റൈൻ]] | | [[:d:Q22279433|Q22279433]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3457 | [[Roshni Sahota]] | [[പ്രമാണം:Roshni Sahota graces the Indian Television Academy Awards 2017 (20) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-12 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q47454145|Q47454145]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3458 | [[Sonalika Prasad]] | [[പ്രമാണം:Sonalika Prasad actress in a show.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-10-05 | | | | [[:d:Q105965028|Q105965028]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3459 | [[Manisha Yadav]] | [[പ്രമാണം:Manisha Yadav.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-11-03 | 2021-10-01 | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16202987|Q16202987]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3460 | [[Priyanka Jawalkar]] | [[പ്രമാണം:Priyanka J.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-11-12 | | [[Ananthapuram]] | | [[:d:Q58763004|Q58763004]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3461 | [[Amika Shail]] | [[പ്രമാണം:Amika Shail (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-11-12 | | | | [[:d:Q113027169|Q113027169]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3462 | [[Trupti Toradmal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-11-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q99972369|Q99972369]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3463 | [[Elisha Kriis]] | [[പ്രമാണം:ElishaKriis2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-11-23 | | [[Godhra]] | | [[:d:Q20684411|Q20684411]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3464 | [[Sheen Dass]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-11-25 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q46882912|Q46882912]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3465 | [[പ്രേമി വിശ്വനാഥ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-02 | | [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | | [[:d:Q27978753|Q27978753]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3466 | [[Shanvi Srivastava]] | [[പ്രമാണം:Shanvi Srivastava.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-08 | | [[വാരാണസി]] | | [[:d:Q16199660|Q16199660]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3467 | [[Aishwarya Sharma]] | [[പ്രമാണം:Aishwarya-celebrate-Diwali-in-Bigg-Boss-17-house-14 (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-08 | | [[ഉജ്ജയിൻ]] | | [[:d:Q118868967|Q118868967]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3468 | [[Sanskruti Balgude]] | [[പ്രമാണം:Sanskruti Balgude.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-19 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q20810454|Q20810454]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3469 | [[Nimrat Khaira]] | [[പ്രമാണം:Nimrat Khaira- 41365564960 (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-22 | | [[ഗുർദാസ്പൂർ]] | | [[:d:Q27734999|Q27734999]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3470 | [[Anya Singh]] | [[പ്രമാണം:Anya Singh launch I Am India song (03) (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-29 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q42806917|Q42806917]] | 14 |- | style='text-align:right'| 3471 | [[Shiwani Saini]] | [[പ്രമാണം:Shiwani Saini.jpeg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-31 | | | | [[:d:Q23712830|Q23712830]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3472 | [[Mouryaani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993 | | | | [[:d:Q107059949|Q107059949]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3473 | [[Vithika Sheru]] | [[പ്രമാണം:Vithika Sheru receiving a memento by director Dr.Prathibha Penumalli and correspondent Dr.A.Madhusudhana Reddy in the 9th Annual Day celebrations of Rainbow Concept School, Mahabubnagar, Telangana State (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993 | | [[Bhimavaram]] | | [[:d:Q16235834|Q16235834]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3474 | [[Akanksha Sareen]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q60704515|Q60704515]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3475 | [[Falaq Naaz]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-26 | | [[മീററ്റ്]] | | [[:d:Q16733102|Q16733102]] | 12 |- | style='text-align:right'| 3476 | [[Saayoni Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Saayoni Ghosh in 2015 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-27 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q23744851|Q23744851]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3477 | [[Divya Suresh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-17 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q108532066|Q108532066]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3478 | [[മനോചിത്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-18 | | [[കാഞ്ചീപുരം]] | | [[:d:Q16201368|Q16201368]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3479 | [[Zalak Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19891299|Q19891299]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3480 | [[Kenisha Awasthi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-31 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q106839409|Q106839409]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3481 | [[Erica Fernandes]] | [[പ്രമാണം:Erica-Fernandes-snapped-at-Foodhall-1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-07 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16200342|Q16200342]] | 21 |- | style='text-align:right'| 3482 | [[Sreemukhi]] | [[പ്രമാണം:Sreemukhi at ETV Sarada Sankranthi Special Event.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-10 | | [[നിസാമബാദ് ജില്ല]] | | [[:d:Q26221429|Q26221429]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3483 | [[Alivia Sarkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-20 | | | | [[:d:Q106775997|Q106775997]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3484 | [[Ranya Rao]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-28 | | [[ചിക്കമഗളൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q16734977|Q16734977]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3485 | [[Sonal Vengurlekar]] | [[പ്രമാണം:Sonal Vengurlekar 1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-06-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7560761|Q7560761]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3486 | [[Gehana Vasisth]] | [[പ്രമാണം:GehanaVasisth (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-06-16<br/>1988-06-16 | | [[Chirmiri]] | | [[:d:Q18210661|Q18210661]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3487 | [[Poonam Mishra]] | [[പ്രമാണം:Poonam Mishra (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-06-30 | | | | [[:d:Q50220366|Q50220366]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3488 | [[Indulekha Warrier]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-07-15 | | | | [[:d:Q113572409|Q113572409]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3489 | [[Palak Purswani]] | [[പ്രമാണം:Palak Purswani at the Star Eminence Awards.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-08-12 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q119649388|Q119649388]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3490 | [[Isha Rikhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-09-09 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q24006262|Q24006262]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3491 | [[Alisha Dash]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-09-13 | | [[റൂർക്കേല]] | | [[:d:Q17385802|Q17385802]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3492 | [[Amulya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-09-14 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16145884|Q16145884]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3493 | [[Malvika Raaj]] | [[പ്രമാണം:Malvika Raaj spotted at a salon in Juhu (02) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-09-18 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q27950776|Q27950776]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3494 | [[Ashna Zaveri]] | [[പ്രമാണം:Ashna Zaveri at meen kuzhambum mann paanaiyum movie pressmeet.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-10-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20687655|Q20687655]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3495 | [[Sakshi Chaudhary]] | [[പ്രമാണം:Sakshi Chaudhary.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-11 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q16887645|Q16887645]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3496 | [[Diljott]] | [[പ്രമാണം:Celebrity Diljott.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-12-20 | | [[പഞ്ചാബ്|പഞ്ചാബ് പ്രദേശം]] | | [[:d:Q26837238|Q26837238]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3497 | [[Solanki Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | [[സാൾട്ട് ലേക്ക് സിറ്റി, യൂട്ടാ]] | | [[:d:Q56702037|Q56702037]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3498 | [[Anaswara Kumar]] | [[പ്രമാണം:Anaswara at HCL 2013 Year End Celebrations, Chennai, 12-19-13 (3) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-01-01 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q16887713|Q16887713]] | 12 |- | style='text-align:right'| 3499 | [[Shehnaaz Kaur Gill]] | [[പ്രമാണം:Shehnaaz Gill attend Aayush Sharma’s birthday party in Bandra.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-01-27 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q81878478|Q81878478]] | 18 |- | style='text-align:right'| 3500 | [[Shamika Bhide]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-02-15 | | | | [[:d:Q7487542|Q7487542]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3501 | [[Ketaki Mategaonkar]] | [[പ്രമാണം:Ketaki Mategaonkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-02-22 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q13116554|Q13116554]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3502 | [[Nidhi Bhavsar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-03-24 | | | | [[:d:Q119725026|Q119725026]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3503 | [[Aleya Ghosh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-03-24 | | | | [[:d:Q132889085|Q132889085]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3504 | [[Leena Kapoor]] | [[പ്രമാണം:Leena Kapoor on location 2015.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-04-08 | | | | [[:d:Q21621803|Q21621803]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3505 | [[Vaibhavi Shandilya]] | [[പ്രമാണം:Vaibhavi sandilya at sakka podu podu raja movie audio launch.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-05-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q28465156|Q28465156]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3506 | [[Black Sheep Deepthi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-06-16 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q122981976|Q122981976]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3507 | [[Shikha Malhotra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-09 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q89129702|Q89129702]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3508 | [[Anandhi]] | [[പ്രമാണം:Anandhi at PARIYERUM PERUMAL audio launch4.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-20 | | [[വാറങ്കൽ (Q213077)|വാറങ്കൽ]] | | [[:d:Q16233843|Q16233843]] | 12 |- | style='text-align:right'| 3509 | [[Mahika Sharma]] | [[പ്രമാണം:Actress Mahika Sharma (26th july, 1994).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-26 | | [[തിൻസൂകിയ]] | | [[:d:Q21622842|Q21622842]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3510 | [[Donal Bisht]] | [[പ്രമാണം:Donal Bisht graces the launch of Jhatka club.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-08-27 | | [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] | | [[:d:Q27967745|Q27967745]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3511 | [[Nanditha Raj]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-08-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16236472|Q16236472]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3512 | [[Hruta Durgule]] | [[പ്രമാണം:Hruta.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-09-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q104081161|Q104081161]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3513 | [[Madhumita Sarkar]] | [[പ്രമാണം:Madhumita Sunlight.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-10-26 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q19366469|Q19366469]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3514 | [[Preeyal Gor]] | [[പ്രമാണം:Priya gor colors indian telly awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-11-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7246492|Q7246492]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3515 | [[നിതി ടെയ്ലർ]] | [[പ്രമാണം:Niti Taylor (28965656657).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-11-08 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q18638080|Q18638080]] | 13 |- | style='text-align:right'| 3516 | [[Bibriti Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-11-16 | | | | [[:d:Q119092132|Q119092132]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3517 | [[Shravanthi Sainath]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990s | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q18989120|Q18989120]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3518 | [[ശരണ്യ ആർ നായർ]] | | മലയാളം ചലച്ചിത്ര നടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995 | | | | [[:d:Q72714158|Q72714158]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3519 | [[പ്രകൃതി മിശ്ര]] | [[പ്രമാണം:Prakruti Mishra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995 | | [[ഭുവനേശ്വർ]] | | [[:d:Q15724659|Q15724659]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3520 | [[Benafsha Soonawalla]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995 | | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q41620066|Q41620066]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3521 | [[Poorti Arya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995 | | | | [[:d:Q123740729|Q123740729]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3522 | [[Umang Jain]] | [[പ്രമാണം:Umang Jain.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-01-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16727191|Q16727191]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3523 | [[Babli]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-02-08 | | | | [[:d:Q21468051|Q21468051]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3524 | [[Kanikka Kapur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-03-04 | | | | [[:d:Q118719998|Q118719998]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3525 | [[Mannara]] | [[പ്രമാണം:Mannara walks the ramp at the IBFW 2017 (04).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-03-29 | | [[ബൊക്കാറൊ]] | | [[:d:Q18528664|Q18528664]] | 15 |- | style='text-align:right'| 3526 | [[Madhumitha H]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-03-29 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q117306038|Q117306038]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3527 | [[Susmitha Prabhakaran]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-04-10 | | | | [[:d:Q136433303|Q136433303]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3528 | [[Aishani Shetty]] | [[പ്രമാണം:Aishani Shetty 2016.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-04-15 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q87339855|Q87339855]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3529 | [[Rachana Mistry]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-04-16 | | | | [[:d:Q132861055|Q132861055]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3530 | [[Radhika Madan]] | [[പ്രമാണം:Radhika Madan graces the premiere of Kacchey Limbu (9) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-05-01 | | [[Pitam Pura]] | | [[:d:Q19665443|Q19665443]] | 22 |- | style='text-align:right'| 3531 | [[Mirnalini Ravi]] | [[പ്രമാണം:Mirnalini Ravi.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-05-10 | | [[പുതുച്ചേരി നഗരം]] | | [[:d:Q91650905|Q91650905]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3532 | [[Shamin Mannan]] | [[പ്രമാണം:Shamin Mannan pic.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-06-11 | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q16233366|Q16233366]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3533 | [[Gayatri Bhardwaj]] | [[പ്രമാണം:Gayatri-Bhardwaj-snapped-attending-the-YOLO-Foundation-Initiative (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-06-17 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q108830247|Q108830247]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3534 | [[Kamakshi Bhaskarla]] | [[പ്രമാണം:Kamakshi Bhaskarla.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-06-18 | | [[Eluru]] | | [[:d:Q133885366|Q133885366]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3535 | [[Sonyaa Ayodhya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-07-12 | | | | [[:d:Q77359294|Q77359294]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3536 | [[Rhea Sharma]] | [[പ്രമാണം:Rhea Sharma.gif|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-08-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q55003720|Q55003720]] | 12 |- | style='text-align:right'| 3537 | [[Musskan Sethi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-18 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q41187234|Q41187234]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3538 | [[Tanya Sharma]] | [[പ്രമാണം:Tanya Sharma at Holi Invasion party.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-27 | | | | [[:d:Q19666113|Q19666113]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3539 | [[Pranali Ghogare]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-05 | | | | [[:d:Q113557129|Q113557129]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3540 | [[Jiya Roy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-27 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q95641559|Q95641559]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3541 | [[Sri Priyanka]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-30 | | [[പുതുച്ചേരി]] | | [[:d:Q22279761|Q22279761]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3542 | [[Tara Sutaria]] | [[പ്രമാണം:Tara Sutaria snapped promoting 'Heropanti 2' in Andheri (9).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-11-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7685156|Q7685156]] | 30 |- | style='text-align:right'| 3543 | [[Sushmita Mangshatabam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-12-08 | | | | [[:d:Q23712263|Q23712263]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3544 | [[Nupur Sanon]] | [[പ്രമാണം:Nupur Sanon graces GQ Style Awards (11).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-12-15 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q21994074|Q21994074]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3545 | [[Gayathri Ashok]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-12-22 | | | | [[:d:Q130068277|Q130068277]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3546 | [[Ketika Sharma]] | [[പ്രമാണം:Ketika Sharma.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-12-24 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q111576843|Q111576843]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3547 | [[Poulomi Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q27947739|Q27947739]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3548 | [[Amrin Qureshi]] | [[പ്രമാണം:Amrin-Qureshi-spotted-at-Yauatcha-in-BKC-4.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996<br/>1998 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q101721515|Q101721515]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3549 | [[Aarushi Sharma]] | [[പ്രമാണം:Aarushi sharma Miss Diva 2015 on set Tadapdi jaan Sony Music.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-01-01 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q26924400|Q26924400]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3550 | [[Preethi Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996 | | | | [[:d:Q105620771|Q105620771]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3551 | [[Dhanya Ramkumar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996 | | | | [[:d:Q124462388|Q124462388]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3552 | [[Ashwini Aanandita]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996 | | | | [[:d:Q130063717|Q130063717]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3553 | [[Monalisa Bagal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-02-10 | | [[ലോണാവാല]] | | [[:d:Q41579765|Q41579765]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3554 | [[Kanika Tiwari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-03-09 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q27859546|Q27859546]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3555 | [[Aditi Gautam]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-06 | | | | [[:d:Q113534596|Q113534596]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3556 | [[Archana Mosale]] | [[പ്രമാണം:Archana Mosale, model.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-08 | | | | [[:d:Q63804813|Q63804813]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3557 | [[Swathishta]] | [[പ്രമാണം:Swathishta.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-08 | | | | [[:d:Q117373458|Q117373458]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3558 | [[Maya Sundarakrishnan]] | [[പ്രമാണം:Maya S. Krishnan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-15 | | [[മധുര]] | | [[:d:Q27891409|Q27891409]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3559 | [[Kruthika Jayakumar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-30 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q19968633|Q19968633]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3560 | [[Nishvika Naidu]] | [[പ്രമാണം:Nishvika Naidu 1.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-05-19 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q55080776|Q55080776]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3561 | [[Saptami Gowda]] | [[പ്രമാണം:Kantara-Success-Meet-21b323d.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-06-08 | | | | [[:d:Q115489321|Q115489321]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3562 | [[Afsheen Zehra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-06-12 | | [[അംരോഹാ ജില്ല]] | | [[:d:Q120926589|Q120926589]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3563 | [[അർച്ചന രവി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-06-17 | | [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] | | [[:d:Q64211096|Q64211096]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3564 | [[Shivani Rajashekar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-07-01 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q112604821|Q112604821]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3565 | [[Amrutha Iyengar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-07-26 | | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q98669471|Q98669471]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3566 | [[Nidhi Bhanushali]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-07-28 | | [[ഗാന്ധിനഗർ]] | | [[:d:Q20675996|Q20675996]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3567 | [[Shivani Baokar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-08-24 | | | | [[:d:Q97486979|Q97486979]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3568 | [[Kriti Verma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q107049460|Q107049460]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3569 | [[Divya Sripada]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-05 | | | | [[:d:Q116756095|Q116756095]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3570 | [[Simran Pareenja]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q22958148|Q22958148]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3571 | [[Mahira Sharma]] | [[പ്രമാണം:Mahira Sharma.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-11-25<br/>1998-02-04 | | [[Jammu & Kashmir]] | | [[:d:Q69881447|Q69881447]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3572 | [[Mehak Manwani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-12-04 | | | | [[:d:Q17811799|Q17811799]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3573 | [[Farrhana Bhatt]] | [[പ്രമാണം:Farrhana Bhatt at the grand finale of Bigg Boss 19.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997 | | [[ശ്രീനഗർ]] | | [[:d:Q136759063|Q136759063]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3574 | [[Zaara Yesmin]] | [[പ്രമാണം:Zaara Yesmin 2023.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-01-08 | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q108291851|Q108291851]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3575 | [[Archana Kottige]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-01-17 | | | | [[:d:Q121231233|Q121231233]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3576 | [[Junaid Malik]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-01-25 | | [[Rampur]] | | [[:d:Q108081100|Q108081100]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3577 | [[ഷാലിൻ സോയ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-02-22 | | [[കോഴിക്കോട്]] | | [[:d:Q15991592|Q15991592]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3578 | [[Shreema Bhattacherjee]] | [[പ്രമാണം:Shreema bhattacherjee.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-02-26 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q124831495|Q124831495]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3579 | [[Swathy Nithyanand]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-04-13 | | | | [[:d:Q136447079|Q136447079]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3580 | [[Sadia Khateeb]] | [[പ്രമാണം:Sadia Khateeb snapped outside Empire Studios in Andheri (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-05-08 | | [[Bhaderwah]] | | [[:d:Q92938445|Q92938445]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3581 | [[Priyadarshini Indalkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-06-19 | | [[Sangli]] | | [[:d:Q126887818|Q126887818]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3582 | [[Merin Philip]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-06-21 | | | | [[:d:Q136410927|Q136410927]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3583 | [[Shree Gopika]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-07-04 | | [[പാലക്കാട്]] | | [[:d:Q114092261|Q114092261]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3584 | [[Tanya Maniktala]] | [[പ്രമാണം:Tanya Maniktala at the trailer launch of Kill (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-07-07 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q97697439|Q97697439]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3585 | [[Susmita Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-07-08 | | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q123232270|Q123232270]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3586 | [[Garima Chaurasia]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-08-28 | | [[ഹരിദ്വാർ]] | | [[:d:Q84703730|Q84703730]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3587 | [[Sonal Kukreja]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-10-14 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q121913069|Q121913069]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3588 | [[Digangana Suryavanshi]] | [[പ്രമാണം:Digangana-suryavanshi-spotted-in-lakme-fashion-week (cropped).jpeg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-10-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16240139|Q16240139]] | 17 |- | style='text-align:right'| 3589 | [[Kritika Singh Yadav]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-11-11 | | | | [[:d:Q131150178|Q131150178]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3590 | [[Arshina Sumbul]] | [[പ്രമാണം:Arshina Sumbul.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998 | | | | [[:d:Q122746084|Q122746084]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3591 | [[Sri Gouri Priya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998 | | | | [[:d:Q125210387|Q125210387]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3592 | [[రూబల్ షెకావత్]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-03-29 | | | | [[:d:Q131379388|Q131379388]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3593 | [[Rajeshwari Kharat]] | [[പ്രമാണം:Rajeshwari Kharat.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-04 | | | | [[:d:Q47442848|Q47442848]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3594 | [[Angana Royy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-04-09 | | | | [[:d:Q109612237|Q109612237]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3595 | [[Palak Sindhwani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-04-11 | | | | [[:d:Q125294232|Q125294232]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3596 | [[Vaishnavi Chahande]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-04-29 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q108428248|Q108428248]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3597 | [[Dagar Tudu]] | [[പ്രമാണം:Santali Singer Dagar Tudu 3.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-05-18 | | | | [[:d:Q102128101|Q102128101]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3598 | [[Aditi Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-06-25 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q24250410|Q24250410]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3599 | [[Idhika Paul]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-07-02 | | | | [[:d:Q121605221|Q121605221]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3600 | [[Samyuktha Hegde]] | [[പ്രമാണം:SamyukthaHegde.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-07-17 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q28123277|Q28123277]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3601 | [[Muskaan Kataria]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-07-19 | | | | [[:d:Q69541203|Q69541203]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3602 | [[Gomathi Priya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-07-26 | | | | [[:d:Q126435084|Q126435084]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3603 | [[Manul Chudasama]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-08-23 | | [[രാജ്‌കോട്]] | | [[:d:Q69420258|Q69420258]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3604 | [[Raksha Gupta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-09-02 | | | | [[:d:Q121631374|Q121631374]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3605 | [[Aditi Saigal]] | [[പ്രമാണം:Aditi Saigal aka Dot at the premiere of her film The Archies (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-09-21 | | | | [[:d:Q111181225|Q111181225]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3606 | [[Nivedhithaa Sathish]] | [[പ്രമാണം:Nivedhithaa Sathish.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-09-26 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q42336683|Q42336683]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3607 | [[Sheetal Patra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-10-13 | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q28919006|Q28919006]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3608 | [[Vedika Pinto]] | [[പ്രമാണം:Vedika pinto.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-10-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q103363260|Q103363260]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3609 | [[Ishita Panchal]] | [[പ്രമാണം:Ishita Panchal.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-12-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16240186|Q16240186]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3610 | [[Shriya Popat]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-12-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q96742488|Q96742488]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3611 | [[Eisha Singh]] | [[പ്രമാണം:Eisha Singh.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-12-24 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q27827010|Q27827010]] | 12 |- | style='text-align:right'| 3612 | [[Astha Agarwal]] | [[പ്രമാണം:Astha agarwal.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q26252606|Q26252606]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3613 | [[Sahher Bambba]] | [[പ്രമാണം:Sahher Bambba grace the trailer launch of the film Pal Pal Dil Ke Paas.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q67287509|Q67287509]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3614 | [[Malavika Krishnadas]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999 | | | | [[:d:Q104663630|Q104663630]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3615 | [[Chahat Vig]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-01-03 | | | | [[:d:Q130343470|Q130343470]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3616 | [[Nidhi Gangta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-01-08 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q133808702|Q133808702]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3617 | [[Apsara Rani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-01-12 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q62978340|Q62978340]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3618 | [[Vinali Bhatnagar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-04-20 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q117067556|Q117067556]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3619 | [[Suprava Mondal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-05-24 | | | | [[:d:Q127602669|Q127602669]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3620 | [[സന അൽതാഫ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-06-06 | | [[എറണാകുളം]] | | [[:d:Q21004801|Q21004801]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3621 | [[Anishma Anilkumar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-06-27 | | [[കാട്ടാക്കട]] | | [[:d:Q138190710|Q138190710]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3622 | [[Yashika Aannand]] | [[പ്രമാണം:Yashika Aannand PhotoShoot (3).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-08-04 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q53456132|Q53456132]] | 14 |- | style='text-align:right'| 3623 | [[Mahima Makwana]] | [[പ്രമാണം:Mahima Makwana At Iconic Gold Awards 2022.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-08-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16731862|Q16731862]] | 16 |- | style='text-align:right'| 3624 | [[Aishana Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-08-10 | | [[ജയ്‌പൂർ ജില്ല|ജയ് പൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q23731502|Q23731502]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3625 | [[Tiyasha Lepcha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-08-16 | | | | [[:d:Q104888470|Q104888470]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3626 | [[Samreen Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-09-07 | | | | [[:d:Q131933548|Q131933548]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3627 | [[Akshata Deshpande]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-09-19 | | | | [[:d:Q119851184|Q119851184]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3628 | [[Urvashi Rai]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-10-27 | | | | [[:d:Q129418559|Q129418559]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3629 | [[Shivani Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-11-09 | | [[പലാമു ജില്ല]] | | [[:d:Q111522602|Q111522602]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3630 | [[Shweta Sharda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-11-24 | | | | [[:d:Q121912654|Q121912654]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3631 | [[Diana Khan]] | [[പ്രമാണം:Diana Khan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-12-27 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q46368708|Q46368708]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3632 | [[Saniya Pannu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q30644435|Q30644435]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3633 | [[ഇവാന]] | | ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-02-25 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q50494983|Q50494983]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3634 | [[Deeksha Suryawanshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-03-01 | | [[Chhindwara]] | | [[:d:Q123758921|Q123758921]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3635 | [[Josita Anola]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-03-02 | | | | [[:d:Q106726969|Q106726969]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3636 | [[Mugdha Vaishampayan]] | [[പ്രമാണം:Mugdha vaishampayan.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-04-05 | | | | [[:d:Q6932100|Q6932100]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3637 | [[Shivathmika Rajashekar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-04-22 | | | | [[:d:Q120716927|Q120716927]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3638 | [[Nisha Ravikrishnan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-06-09 | | [[സകലേഷ്‌പുര]] | | [[:d:Q95691978|Q95691978]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3639 | [[Pooja Somani]] | [[പ്രമാണം:PoojaSomani.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-09-13 | | [[ജല്ഗാഒന്]] | | [[:d:Q137574088|Q137574088]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3640 | [[Mallika Singh]] | [[പ്രമാണം:Mallika Singh.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-09-15 | | [[ജമ്മു ജില്ല]] | | [[:d:Q110468266|Q110468266]] | 8 |- | style='text-align:right'| 3641 | [[Alizeh Agnihotri]] | [[പ്രമാണം:Alizeh Agnihotri grace the premiere of Kill (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-09-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q93082750|Q93082750]] | 10 |- | style='text-align:right'| 3642 | [[Anjali Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-10-07 | | | | [[:d:Q124527509|Q124527509]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3643 | [[Gehna Sippy]] | [[പ്രമാണം:Gehna Sippy.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-10-11 | | | | [[:d:Q115253651|Q115253651]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3644 | [[Rittika Sen]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-12-05 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q25743422|Q25743422]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3645 | [[Pratibha Ranta]] | [[പ്രമാണം:Pratibha Ranta at the premiere of her film Laapataa Ladies (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-12-17 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q125789932|Q125789932]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3646 | [[Ritika Shroti]] | [[പ്രമാണം:Ritika Shrotri.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-12-20 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q28113011|Q28113011]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3647 | [[Mrinal Navell]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001 | | | | [[:d:Q123369608|Q123369608]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3648 | [[Spreha Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-01-23 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q136655471|Q136655471]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3649 | [[Sejal Bhavsar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-01-28 | | [[Jamnagar]]<br/>[[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q109193318|Q109193318]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3650 | [[Pranjal Dahiya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-05-05 | | [[ഫരീദാബാദ്]] | | [[:d:Q116510134|Q116510134]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3651 | [[Saloni Daini]] | [[പ്രമാണം:Saloni Daini in 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-06-19 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7405701|Q7405701]] | 6 |- | style='text-align:right'| 3652 | [[Jannat Zubair Rahmani]] | [[പ്രമാണം:Jannat Zubair Rahmani snapped at the screening of Punjabi film Chal Bhajj Chaliye (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-08-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16200559|Q16200559]] | 25 |- | style='text-align:right'| 3653 | [[Debadrita Basu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-10-03 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q55433114|Q55433114]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3654 | [[Avneet Kaur]] | [[പ്രമാണം:Avneet Kaur snapped in Bandra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-10-13 | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q16255603|Q16255603]] | 19 |- | style='text-align:right'| 3655 | [[Revathi Pillai]] | [[പ്രമാണം:Revathi Pillai.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2002-06-05 | | | | [[:d:Q133836669|Q133836669]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3656 | [[Mohini Sapnani]] | [[പ്രമാണം:Mohinisapnani 14040704 105359615.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2002-06-16 | | [[രാജസ്ഥാൻ]] | | [[:d:Q137574419|Q137574419]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3657 | [[Bhoomika Dash]] | [[പ്രമാണം:Bhumika Das.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-01-22 | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q29210726|Q29210726]] | 5 |- | style='text-align:right'| 3658 | [[Aria Gauthami]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-03-12 | | | | [[:d:Q119784459|Q119784459]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3659 | [[Indraja Shankar]] | [[പ്രമാണം:Indraja Shankar.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-05-17 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q119041027|Q119041027]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3660 | [[Virti Vaghani]] | [[പ്രമാണം:Virti vaghani.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-10-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q99199173|Q99199173]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3661 | [[Suhani Bhatnagar]] | [[പ്രമാണം:Suhani Bhatnagar (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2004-06-14 | 2024-02-17 | | | [[:d:Q22277050|Q22277050]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3662 | [[Divyani Mondal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2004-08-17 | | | | [[:d:Q138314392|Q138314392]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3663 | [[Reet Sharma]] | [[പ്രമാണം:Reetsharma1.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2005-02-12 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q18715223|Q18715223]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3664 | [[Palak Hemnani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2005-04-21 | | | | [[:d:Q136654223|Q136654223]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3665 | [[Anushka Merchande]] | [[പ്രമാണം:Anushka Merchande.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2005-06-30 | | | | [[:d:Q112674268|Q112674268]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3666 | [[Ditya Bhande]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2006 | | [[Nala Sopara]] | | [[:d:Q56291239|Q56291239]] | 4 |- | style='text-align:right'| 3667 | [[Naisha Khanna]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2006-02-11 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q130356770|Q130356770]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3668 | [[Nitanshi Goel]] | [[പ്രമാണം:Nitanshi Goel grace the Critics Choice Awards 2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2007 | | [[നോയ്ഡ]] | | [[:d:Q56394071|Q56394071]] | 11 |- | style='text-align:right'| 3669 | [[Baby Sathanya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2007-07-07 | | | | [[:d:Q23762640|Q23762640]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3670 | [[Spandan Chaturvedi]] | [[പ്രമാണം:Spandan Chaturvedi as Chakor.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2007-08-25 | | [[Ulhasnagar Assembly constituency]] | | [[:d:Q18097843|Q18097843]] | 7 |- | style='text-align:right'| 3671 | [[Ruhana Khanna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2008-10-01 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q25467342|Q25467342]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3672 | [[Aurra Bhatnagar Badoni]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2011-05-10 | | | | [[:d:Q125522941|Q125522941]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3673 | [[Baby Ameya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2018-01-05 | | | | [[:d:Q110645747|Q110645747]] | 5 |} {| class='wikitable sortable' ! # ! name ! ചിത്രം ! description ! പൗരത്വം ! ജനിച്ച തീയതി ! മരിച്ച തീയതി ! ജന്മസ്ഥലം ! മരിച്ച സ്ഥലം ! item ! sitelinks |- | style='text-align:right'| 1 | [[Priyanka Bose]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Bose in Nirbhaya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | No/unknown value | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q20740655|Q20740655]] | 13 |- | style='text-align:right'| 2 | [[Tara Sundari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1878 | 1948 | [[ബംഗാൾ പ്രസിഡൻസി]] | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | [[:d:Q13058152|Q13058152]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3 | [[Niroda Sundari]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1889 | 1974-12-31 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q118115365|Q118115365]] | 1 |- | style='text-align:right'| 4 | [[Rattan Bai]] | [[പ്രമാണം:Rattan Bai, Nutan's grandmother.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1890s | 1986 | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7295944|Q7295944]] | 10 |- | style='text-align:right'| 5 | [[ഫാത്തിമ ബീഗം]] | [[പ്രമാണം:Fatima Begum (vers 1925).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1892 | 1983 | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | [[ഇന്ത്യ]] | [[:d:Q1249473|Q1249473]] | 19 |- | style='text-align:right'| 6 | [[Jaddanbai]] | [[പ്രമാണം:Jaddan Bai (1933).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1892 | 1949-07-21<br/>1949-04-08 | [[വാരാണസി]]<br/>[[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q6121223|Q6121223]] | 12 |- | style='text-align:right'| 7 | [[കമല ഗോഖലൈ]] | [[പ്രമാണം:Kamalabai Gokhale.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1900 | 1997 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6358711|Q6358711]] | 10 |- | style='text-align:right'| 8 | [[Malgadi Subha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q2050167|Q2050167]] | 6 |- | style='text-align:right'| 9 | [[P. R. Varalakshmi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q19663670|Q19663670]] | 4 |- | style='text-align:right'| 10 | [[Padmapriya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | 1997-11-16 | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q27826973|Q27826973]] | 6 |- | style='text-align:right'| 11 | [[C. K. Saraswathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 20th century | 1997 | | | [[:d:Q31367726|Q31367726]] | 3 |- | style='text-align:right'| 12 | [[Prabha Devi]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1903-08-12 | 1952-11-08 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q129257056|Q129257056]] | 1 |- | style='text-align:right'| 13 | [[പേഷ്യൻസ് കൂപ്പർ]] | [[പ്രമാണം:Patience1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1905 | 1983 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[പാകിസ്താൻ]] | [[:d:Q540483|Q540483]] | 14 |- | style='text-align:right'| 14 | [[Jilloo Maa]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1905 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16200591|Q16200591]] | 5 |- | style='text-align:right'| 15 | [[M. R. Santhanalakshmi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1905 | 1957 | [[കുംഭകോണം]] | | [[:d:Q16832061|Q16832061]] | 3 |- | style='text-align:right'| 16 | [[Amirbai Karnataki]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1906 | 1965-03-03 | [[Bilagi]] | [[ഇന്ത്യ]] | [[:d:Q4746754|Q4746754]] | 15 |- | style='text-align:right'| 17 | [[Leela Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1908-01-01 | 1988-01-17 | [[Jais]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q6516259|Q6516259]] | 14 |- | style='text-align:right'| 18 | [[Kommuri Padmavathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1908 | 1970-05-09 | | | [[:d:Q15694119|Q15694119]] | 1 |- | style='text-align:right'| 19 | [[Fearless Nadia]] | [[പ്രമാണം:Fearless Nadia in 11 O'Clock (1948).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1908-01-08 | 1996-01-09 | [[പെർത്ത്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q5439490|Q5439490]] | 17 |- | style='text-align:right'| 20 | [[Elspeth Duxbury]] | [[പ്രമാണം:Elspeth-duxbury-trailer.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1909-04-23 | 1967-03-10 | [[Dr. Ambedkar Nagar]] | [[ലണ്ടൻ]] | [[:d:Q5367727|Q5367727]] | 2 |- | style='text-align:right'| 21 | [[ലീല ചിറ്റ്നിസ്]] | [[പ്രമാണം:LeelaChitnis.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1909-09-09 | 2003-07-14 | [[കർണാടക]] | [[Danbury]] | [[:d:Q464873|Q464873]] | 20 |- | style='text-align:right'| 22 | [[Chandrabati Devi]] | [[പ്രമാണം:P.C. Barua and Chandrabati Devi - Bengali version of Devdas (1935).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1909-10-19 | 1992-04-29 | [[ബിഹാർ]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q21077873|Q21077873]] | 5 |- | style='text-align:right'| 23 | [[Gohar Mamajiwala]] | [[പ്രമാണം:Gohar dans My Darling (1930).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1910-11-19 | 1985-09-28 | [[ലാഹോർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q5577574|Q5577574]] | 14 |- | style='text-align:right'| 24 | [[സുബൈദ]] | [[പ്രമാണം:Zubeida dans Seva Sadan (1934) (color publicity still).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1911 | 1988-09-21 | [[സൂരത്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q227513|Q227513]] | 25 |- | style='text-align:right'| 25 | [[Rose Musleah]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1911-01-01 | 1985-12-08 | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q123163548|Q123163548]] | 2 |- | style='text-align:right'| 26 | [[Anne Basil]] | | | [[ഇറാൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1911-10-13 | 1995-11-05 | [[ഷിറാസ്]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q21210076|Q21210076]] | 1 |- | style='text-align:right'| 27 | [[C. T. Rajakantham]] | [[പ്രമാണം:CTRajakantham.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1912 | 1999 | | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q19547903|Q19547903]] | 3 |- | style='text-align:right'| 28 | [[സീത ദേവി]] | [[പ്രമാണം:Seeta Devi as Gopa in Prem Sanyas (The Light of Asia) 1925.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1912 | 1983 | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | [[ഇന്ത്യ]] | [[:d:Q510101|Q510101]] | 12 |- | style='text-align:right'| 29 | [[Princess Indira Devi of Kapurthala]] | [[പ്രമാണം:Princess Indira Devi of Kapurthala, Bassano Ltd, 1938.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1912-02-26 | 1979-09-01 | [[കപൂർത്തല]]<br/>[[Kapurthala State]] | [[Ibiza]]<br/>[[സ്പെയിൻ]] | [[:d:Q113164512|Q113164512]] | 6 |- | style='text-align:right'| 30 | [[Pasupuleti Kannamba]] | [[പ്രമാണം:PKannamba.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1912-09-20 | 1964-05-07 | [[Eluru]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q3531872|Q3531872]] | 7 |- | style='text-align:right'| 31 | [[Surabhi Kamalabai]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1913 | 1977 | | | [[:d:Q7645293|Q7645293]] | 3 |- | style='text-align:right'| 32 | [[Shamim Bano]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1914 | 1984 | [[ലാഹോർ]] | | [[:d:Q7487557|Q7487557]] | 8 |- | style='text-align:right'| 33 | [[Chaya Devi]] | [[പ്രമാണം:Chhaya Devi in Harmonium.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1914 | 2001-04-27<br/>2001-04-25 | [[Bhagalpur]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q12997551|Q12997551]] | 7 |- | style='text-align:right'| 34 | [[Sabita Devi]] | [[പ്രമാണം:Sabita Devi in "Teen Sau Din Ke Baad".jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1914 | 1965 | | [[Beeston]] | [[:d:Q21069952|Q21069952]] | 13 |- | style='text-align:right'| 35 | [[Sadhana Bose]] | [[പ്രമാണം:Sadhana Bose.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1914-04-20 | 1973-10-03 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q7397848|Q7397848]] | 12 |- | style='text-align:right'| 36 | [[Jyotsna Keshav Bhole]] | [[പ്രമാണം:JyotsnaKeshavBhole1939.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1914-05-11 | 2001-08-05 | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q13377728|Q13377728]] | 7 |- | style='text-align:right'| 37 | [[Sardar Akhtar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1915 | 1986-10-02 | [[ലാഹോർ]] | [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം]] | [[:d:Q20737448|Q20737448]] | 12 |- | style='text-align:right'| 38 | [[Vanamala Pawar]] | [[പ്രമാണം:The 91 years old lead actress of ‘Shyamchi Aai’ and the winner of President’s Gold Medal in 1953, Vanmala Devi at a Press Conference during the ongoing 36th International Film Festival of India – 2005 in Panaji, Goa.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1915<br/>1915-05-23 | 2007-05-29 | [[ഉജ്ജയിൻ]] | [[ഗ്വാളിയർ|ഗ്വാളിയാർ]] | [[:d:Q20578753|Q20578753]] | 4 |- | style='text-align:right'| 39 | [[Aideu Handique]] | [[പ്രമാണം:Joymoti film screenshot.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1915-06-27 | 2002-12-17 | [[Golaghat]] | | [[:d:Q4696779|Q4696779]] | 6 |- | style='text-align:right'| 40 | [[T. V. Kumuthini]] | [[പ്രമാണം:TV Kumuthini.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1916-10-13 | 2000 | [[ആറ്റിങ്ങൽ]] | [[Royapettah]] | [[:d:Q107412397|Q107412397]] | 3 |- | style='text-align:right'| 41 | [[Rushyendramani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1917-01-01 | 2002-08-17 | [[വിജയവാഡ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7380893|Q7380893]] | 7 |- | style='text-align:right'| 42 | [[Padma Devi]] | [[പ്രമാണം:Padmadevi in Kisan Kanya.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1917 | 1983-02-01 | [[ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q66398420|Q66398420]] | 6 |- | style='text-align:right'| 43 | [[Ramola Devi]] | [[പ്രമാണം:Ramola in Khazanchi (1941).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1917-07-07 | 1988-12-10 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q114978368|Q114978368]] | 2 |- | style='text-align:right'| 44 | [[Pingala Kalyani]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1918 | 1996 | [[1996]] | | [[:d:Q28919944|Q28919944]] | 0 |- | style='text-align:right'| 45 | [[T. A. Madhuram]] | [[പ്രമാണം:Paithiakaran 1947 film.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1918 | 1974 | [[ഇന്ത്യ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7668111|Q7668111]] | 3 |- | style='text-align:right'| 46 | [[മോഹിനി (Q6894182)|മോഹിനി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1919 | 1951 | | | [[:d:Q6894182|Q6894182]] | 5 |- | style='text-align:right'| 47 | [[Shanta Modak]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1919-04-01 | 2015-04-28 | | | [[:d:Q20059908|Q20059908]] | 1 |- | style='text-align:right'| 48 | [[ജമുന ബറുവ]] | [[പ്രമാണം:Pramathesh Barua and Jamuna Barua in Devdas, 1935.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1919-10-10 | 2005-11-24 | [[ആഗ്ര]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q16016369|Q16016369]] | 13 |- | style='text-align:right'| 49 | [[Kalpana Divan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1920s | 2011-03-25 | | | [[:d:Q2727349|Q2727349]] | 1 |- | style='text-align:right'| 50 | [[Nirmalamma]] | [[പ്രമാണം:Nirmalamma.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1920 | 2009-02-19 | [[മച്ചിലിപട്ടണം]] | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q7040057|Q7040057]] | 6 |- | style='text-align:right'| 51 | [[Achala Sachdev]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1920-05-03 | 2012-04-30<br/>2012-04-29 | [[പെഷവാർ]] | [[പൂണെ]] | [[:d:Q4673430|Q4673430]] | 15 |- | style='text-align:right'| 52 | [[എസ് ജയലക്ഷ്മി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1920-07-24 | 2007-07-21 | | | [[:d:Q7387560|Q7387560]] | 2 |- | style='text-align:right'| 53 | [[കുമാരി (Q6443601)|കുമാരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1921 | 2008-03-03 | [[Tenali]] | [[വിജയവാഡ]] | [[:d:Q6443601|Q6443601]] | 5 |- | style='text-align:right'| 54 | [[M. Jayashree]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1921 | 2006-10-29 | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q99518939|Q99518939]] | 6 |- | style='text-align:right'| 55 | [[Husn Bano]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1922 | | | | [[:d:Q108532078|Q108532078]] | 0 |- | style='text-align:right'| 56 | [[C. Lakshmi Rajyam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1922 | 1987 | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q5006656|Q5006656]] | 6 |- | style='text-align:right'| 57 | [[Dina Pathak]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1922-03-04 | 2002-10-11 | [[Amreli]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q5277861|Q5277861]] | 18 |- | style='text-align:right'| 58 | [[T. R. Rajakumari]] | [[പ്രമാണം:TR Rajakumari Sivakavi 1943.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1922-05-05 | 1999-09-20 | [[തഞ്ചാവൂർ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q12983083|Q12983083]] | 9 |- | style='text-align:right'| 59 | [[Bharati Devi]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1922-10-22 | 2011-12-30 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q56061482|Q56061482]] | 0 |- | style='text-align:right'| 60 | [[Uma Anand]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 2009-11-13 | [[ലാഹോർ]] | | [[:d:Q7881003|Q7881003]] | 12 |- | style='text-align:right'| 61 | [[M. V. Rajamma]] | [[പ്രമാണം:MVRajamma.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 1999-04-24 | [[തമിഴ്‌നാട്]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q17404066|Q17404066]] | 7 |- | style='text-align:right'| 62 | [[M. S. Sundari Bai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 2006 | [[മധുര]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q18350991|Q18350991]] | 6 |- | style='text-align:right'| 63 | [[K. L. V. Vasantha]] | [[പ്രമാണം:Vasantha1945.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 2008 | | | [[:d:Q27861894|Q27861894]] | 2 |- | style='text-align:right'| 64 | [[Arundhati Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 1990 | [[presidencies and provinces of British India]] | | [[:d:Q4802251|Q4802251]] | 3 |- | style='text-align:right'| 65 | [[Kanchanamala]] | [[പ്രമാണം:Kanchanamala (1940).JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 1981 | [[Tenali]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q6361009|Q6361009]] | 5 |- | style='text-align:right'| 66 | [[Mumtaz Begum]] | [[പ്രമാണം:Dil Hi To Hai.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923-04-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q15956515|Q15956515]] | 5 |- | style='text-align:right'| 67 | [[Tun Tun]] | [[പ്രമാണം:Tun Tun (Uma Devi Khatri).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923-07-11 | 2003-11-23<br/>2003-11-24 | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7852779|Q7852779]] | 13 |- | style='text-align:right'| 68 | [[Sumitra Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923-07-22 | 1990-08-28 | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q28853833|Q28853833]] | 12 |- | style='text-align:right'| 69 | [[Bhanumati Rao]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1923-12-04 | 2022-02-12 | | | [[:d:Q110982519|Q110982519]] | 4 |- | style='text-align:right'| 70 | [[Sandhya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1924 | | | | [[:d:Q13010931|Q13010931]] | 1 |- | style='text-align:right'| 71 | [[S. K. Padmadevi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1924 | 2019-09-19 | [[ബെംഗളൂരു]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q67922411|Q67922411]] | 2 |- | style='text-align:right'| 72 | [[Hansa Wadkar]] | [[പ്രമാണം:HansaWadkarNavjeevan (1939).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1924-01-24<br/>1923-01-24 | 1971-08-22<br/>1971-08-23 | | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q20984457|Q20984457]] | 10 |- | style='text-align:right'| 73 | [[Smriti Biswas]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1924-02-17 | 2024-07-04 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[നാസിക്]] | [[:d:Q29387723|Q29387723]] | 6 |- | style='text-align:right'| 74 | [[സുചിത്ര മിത്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1924-09-19 | 2011-01-03 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q3349745|Q3349745]] | 9 |- | style='text-align:right'| 75 | [[Suryakantham]] | [[പ്രമാണം:Suryakantham in Chakrapani(1954).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1924-10-28 | 1994-12-18 | [[Kakinada]] | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q15930298|Q15930298]] | 6 |- | style='text-align:right'| 76 | [[Munawwar Sultana]] | [[പ്രമാണം:Munawar Sultana Pyar ki Manzil 1950.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1924-11-08<br/>1928-12-18 | 2007-09-15 | [[ലാഹോർ]] | | [[:d:Q27824495|Q27824495]] | 7 |- | style='text-align:right'| 77 | [[Krishnaveni]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1924-12-24 | 2025-02-16 | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q6437630|Q6437630]] | 10 |- | style='text-align:right'| 78 | [[കെ.തവമണി ദേവി]] | [[പ്രമാണം:Shakunthala 1940 film 3.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1925 | 2001-02-10 | | | [[:d:Q6324119|Q6324119]] | 3 |- | style='text-align:right'| 79 | [[Abburi Kamala Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1925 | | | | [[:d:Q31500801|Q31500801]] | 1 |- | style='text-align:right'| 80 | [[Lalita Deulkar]] | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1925 | 2010-12-25 | | | [[:d:Q114822036|Q114822036]] | 0 |- | style='text-align:right'| 81 | [[Binota Roy]] | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1925<br/>1920 | 1978-07-28 | [[പട്ന]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q123560477|Q123560477]] | 0 |- | style='text-align:right'| 82 | [[Arundhati Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1925 | 1990 | [[ബാരിസാൽ]] | | [[:d:Q13056865|Q13056865]] | 11 |- | style='text-align:right'| 83 | [[Pushpavalli]] | [[പ്രമാണം:Pushpavalli.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1925-01-03 | 1991-04-28 | [[താടെപള്ളിഗുടെം|ടാടെപള്ളിഗുടെം]] | | [[:d:Q7261853|Q7261853]] | 9 |- | style='text-align:right'| 84 | [[എസ് വരലക്ഷ്മി]] | [[പ്രമാണം:S. Varalakshmi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1925-08-13 | 2009-09-22 | [[Jaggampeta]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q539885|Q539885]] | 11 |- | style='text-align:right'| 85 | [[തൃപ്തി മിത്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1925-10-25 | 1989-05-24 | [[ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q7843807|Q7843807]] | 10 |- | style='text-align:right'| 86 | [[Tanguturi Suryakumari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1925-11-13 | 2005-04-25 | [[രാജമന്ദ്രി]] | [[ലണ്ടൻ]] | [[:d:Q7683178|Q7683178]] | 9 |- | style='text-align:right'| 87 | [[R. Nagarathnamma]] | [[പ്രമാണം:The President, Smt. Pratibha Devisingh Patil presenting the Padma Shri Award to Smt. R. Nagarathnamma, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 04, 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926 | 2012 | [[മൈസൂരു]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q18645806|Q18645806]] | 6 |- | style='text-align:right'| 88 | [[Zubeida Begum]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926 | 1952-01-26 | | | [[:d:Q8074930|Q8074930]] | 4 |- | style='text-align:right'| 89 | [[മാണിക് വർമ്മ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926-05-16 | 1996-11-10 | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q6749612|Q6749612]] | 8 |- | style='text-align:right'| 90 | [[Mumtaz Shanti]] | [[പ്രമാണം:Mumtaz Shanti dans Basant (1942).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926-05-28 | 1994-10-19 | [[Dinga]] | [[പാകിസ്താൻ]] | [[:d:Q6935527|Q6935527]] | 13 |- | style='text-align:right'| 91 | [[വീണ (Q7918070)|വീണ]] | [[പ്രമാണം:Veena 1945.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926-07-18<br/>1926-07-04 | 2004-11-14 | [[ക്വെറ്റ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7918070|Q7918070]] | 12 |- | style='text-align:right'| 92 | [[ഗരികാപതി വരലക്ഷ്മി]] | [[പ്രമാണം:GVaralakshmi1951.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926-09-27 | 2006-11-26<br/>2006-11-25 | [[ഓങ്‌ഗോൾ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q540496|Q540496]] | 8 |- | style='text-align:right'| 93 | [[Begum Para]] | [[പ്രമാണം:Begum Para.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926-12-25 | 2008-12-09 | [[Jhelum]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q4880624|Q4880624]] | 10 |- | style='text-align:right'| 94 | [[S. N. Lakshmi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1927 | 2012-02-20 | [[Virudhunagar]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7387707|Q7387707]] | 6 |- | style='text-align:right'| 95 | [[ഷാനോ ഖുറാന]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1927 | | [[ജോധ്പുർ]] | | [[:d:Q15696296|Q15696296]] | 10 |- | style='text-align:right'| 96 | [[Jyotsna Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1927 | 2020-07-14 | | | [[:d:Q97376999|Q97376999]] | 4 |- | style='text-align:right'| 97 | [[T. Kanakam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1927 | 2015-07-21 | [[Kharagpur]] | | [[:d:Q6137435|Q6137435]] | 7 |- | style='text-align:right'| 98 | [[U. R. Jeevarathinam]] | [[പ്രമാണം:URJeevarathinam.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1927 | 2000-07-26 | [[Unjalur]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7863530|Q7863530]] | 3 |- | style='text-align:right'| 99 | [[Kuldip Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1927 | 1960-02-03 | [[ലാഹോർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q19892983|Q19892983]] | 7 |- | style='text-align:right'| 100 | [[Sriranjani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1927-02-22 | 1974-04-27 | | | [[:d:Q7586522|Q7586522]] | 3 |- | style='text-align:right'| 101 | [[P. A. Periyanayaki]] | [[പ്രമാണം:PA Periyanayaki.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1927-04-14 | 1990 | | | [[:d:Q19547719|Q19547719]] | 3 |- | style='text-align:right'| 102 | [[Anjali Devi]] | [[പ്രമാണം:Anjali Devi in Mangaiyarkarasi 1949.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1927-08-24 | 2014-01-13 | [[Peddapuram mandal]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q4765733|Q4765733]] | 25 |- | style='text-align:right'| 103 | [[Cuckoo Moray]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1928 | 1981-09-30 | | | [[:d:Q15930747|Q15930747]] | 11 |- | style='text-align:right'| 104 | [[Manorama Wagle]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1928 | | | | [[:d:Q13119648|Q13119648]] | 1 |- | style='text-align:right'| 105 | [[ലക്ഷ്മിപ്രിയ മോഹപാത്ര]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1928 | 2021 | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q15725164|Q15725164]] | 5 |- | style='text-align:right'| 106 | [[ദുലാരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1928-04-18 | 2013-01-18 | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | [[പൂണെ]] | [[:d:Q15992928|Q15992928]] | 4 |- | style='text-align:right'| 107 | [[സുലോചന ലത്കർ]] | [[പ്രമാണം:Sulochana Devi at the Dada Saheb Phalke Academy Awards, 2010.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1928-07-30 | 2023-06-04 | [[Khadaklat]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7636492|Q7636492]] | 16 |- | style='text-align:right'| 108 | [[Anupama Bhattacharjya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1928-08-19 | 2022-01-30 | [[Sivasagar]] | | [[:d:Q17338718|Q17338718]] | 3 |- | style='text-align:right'| 109 | [[Shaukat Kaifi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1928-10-21 | 2019-11-22 | [[ഹൈദരാബാദ് രാജ്യം]] | | [[:d:Q7490763|Q7490763]] | 8 |- | style='text-align:right'| 110 | [[Christine Finn]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി (1929–2007) | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1929 | 2007-12-05 | [[presidencies and provinces of British India]] | [[Guildford]] | [[:d:Q5111018|Q5111018]] | 4 |- | style='text-align:right'| 111 | [[Minati Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1929 | 2020-01-06 | [[കട്ടക്]] | [[സൂറിച്ച്]] | [[:d:Q15725027|Q15725027]] | 12 |- | style='text-align:right'| 112 | [[نرگس]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1929 | | | | [[:d:Q28357269|Q28357269]] | 1 |- | style='text-align:right'| 113 | [[Mohana Cabral]] | [[പ്രമാണം:Mohana Cabral.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1929-02-03 | 1990-09-11 | [[Socorro]] | | [[:d:Q25691171|Q25691171]] | 4 |- | style='text-align:right'| 114 | [[Usha Kiran]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1929-04-22 | 2000-03-09 | [[Vasai-Virar]] | [[നാസിക്]] | [[:d:Q7901881|Q7901881]] | 16 |- | style='text-align:right'| 115 | [[Shammi]] | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1929-04-24 | 2018-03-06<br/>2018-03-05 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q16092014|Q16092014]] | 13 |- | style='text-align:right'| 116 | [[Raavu Balasaraswathi]] | [[പ്രമാണം:Raavu Balasaraswathi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1929-08-29 | | [[Venkatagiri]] | | [[:d:Q7278444|Q7278444]] | 8 |- | style='text-align:right'| 117 | [[Anubha Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1930 | 1972-01-14 | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | | [[:d:Q29335071|Q29335071]] | 3 |- | style='text-align:right'| 118 | [[Nirupa Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1930-01-04 | 2004-10-13 | [[Valsad]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q2763244|Q2763244]] | 25 |- | style='text-align:right'| 119 | [[Madhuri Bhatia]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1930-10-19 | | | | [[:d:Q122436056|Q122436056]] | 3 |- | style='text-align:right'| 120 | [[T. G. Kamala Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1930-12-29 | 2012-08-16 | [[Karvetinagar mandal]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q3764125|Q3764125]] | 9 |- | style='text-align:right'| 121 | [[Pearl Padamsee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931 | 2000-04-24 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7158138|Q7158138]] | 6 |- | style='text-align:right'| 122 | [[Saroja Ramamrutham]] | [[പ്രമാണം:Balayogini 1937film 2.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931 | 2019-10-15<br/>2019-10-14 | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7424442|Q7424442]] | 5 |- | style='text-align:right'| 123 | [[T. P. Muthulakshmi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931 | 2008-05-29 | [[തൂത്തുക്കുടി|തൂത്തുക്കുടി തുറമുഖം]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q16310575|Q16310575]] | 5 |- | style='text-align:right'| 124 | [[Gita Ghatak]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931-01-23 | 2009-11-17 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q14915273|Q14915273]] | 3 |- | style='text-align:right'| 125 | [[Bina Rai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931-06-04<br/>1931-07-13 | 2009-12-06 | [[ലാഹോർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q523103|Q523103]] | 20 |- | style='text-align:right'| 126 | [[Manimala]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931-06-19 | 2016-06-16 | [[കട്ടക്]] | [[ഭുവനേശ്വർ]] | [[:d:Q15724955|Q15724955]] | 5 |- | style='text-align:right'| 127 | [[ഗീത ദേയ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931-08-05 | 2011-01-17 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q519392|Q519392]] | 8 |- | style='text-align:right'| 128 | [[Meena Khadikar]] | [[പ്രമാണം:Meena Khadikar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | 1931-09-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6807586|Q6807586]] | 13 |- | style='text-align:right'| 129 | [[Kalpana Kartik]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | 1931-09-19 | | [[ലാഹോർ]] | | [[:d:Q6354365|Q6354365]] | 14 |- | style='text-align:right'| 130 | [[സൗകാർ ജാനകി]] | [[പ്രമാണം:S Janaki .jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1931-12-12 | | [[രാജമന്ദ്രി]] | | [[:d:Q3523662|Q3523662]] | 13 |- | style='text-align:right'| 131 | [[Renukamma Murugodu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1932 | 2008-06-25 | [[Murgod]] | [[Murgod]] | [[:d:Q25850463|Q25850463]] | 2 |- | style='text-align:right'| 132 | [[Gyanada Kakati]] | [[പ്രമാണം:Gyanada Kakati.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1932 | 2025-01-08 | | | [[:d:Q91877176|Q91877176]] | 3 |- | style='text-align:right'| 133 | [[Sandhya Shantaram]] | [[പ്രമാണം:Sandhya Mridul at Phoenix Marketcity 04.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1932 | | [[കൊച്ചി]] | | [[:d:Q7416299|Q7416299]] | 10 |- | style='text-align:right'| 134 | [[ഷീലാ രമണി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1932-03-02 | 2015-07-15 | [[സിന്ധ്]] | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | [[:d:Q7493133|Q7493133]] | 11 |- | style='text-align:right'| 135 | [[Nigar Sultana]] | [[പ്രമാണം:Nigar Sultana Actress-By Rashid Ashraf.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1932-06-21 | 2000-05<br/>2000-04-21 | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7032179|Q7032179]] | 13 |- | style='text-align:right'| 136 | [[Gloria Mohanty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1932-06-27 | 2014-12-11 | [[കട്ടക്]] | [[കട്ടക്]] | [[:d:Q15724036|Q15724036]] | 8 |- | style='text-align:right'| 137 | [[നദിര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1932-12-05 | 2006-02-09 | [[ബാഗ്ദാദ്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q464950|Q464950]] | 22 |- | style='text-align:right'| 138 | [[Vatsala Rajagopal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1933 | | | | [[:d:Q16832129|Q16832129]] | 1 |- | style='text-align:right'| 139 | [[Purnima Das Verma]] | [[പ്രമാണം:Purnima das verma.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1933 | 2013 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q61945511|Q61945511]] | 10 |- | style='text-align:right'| 140 | [[Farrukh Jaffar]] | [[പ്രമാണം:Farrukh Jaffar in 2016.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1933 | 2021-10-15 | [[ജുൻപുർ ജില്ല]] | [[ലഖ്‌നൗ]] | [[:d:Q96354729|Q96354729]] | 9 |- | style='text-align:right'| 141 | [[കൃഷ്ണ കുമാരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1933-03-06 | 2018-01-24 | [[Naihati]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q6437449|Q6437449]] | 12 |- | style='text-align:right'| 142 | [[Sulochana Chavan]] | [[പ്രമാണം:Sulochana Chavan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1933-03-13 | 2022-12-10 | [[മുംബൈ]] | [[Girgaon]] | [[:d:Q7636490|Q7636490]] | 8 |- | style='text-align:right'| 143 | [[Parbati Ghose]] | [[പ്രമാണം:Parbati Ghose 2023 stamp of India.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1933-03-28 | 2018-02-11 | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q15724579|Q15724579]] | 6 |- | style='text-align:right'| 144 | [[Kamini Kadam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1933-08 | 2000-06-29 | [[ബോംബെ പ്രവിശ്യ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q16014901|Q16014901]] | 6 |- | style='text-align:right'| 145 | [[മധുർ ജാഫ്രി]] | [[പ്രമാണം:Madhur Jaffrey crop.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | 1933-08-13 | | [[Civil Lines]]<br/>[[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q2556603|Q2556603]] | 25 |- | style='text-align:right'| 146 | [[കമല ദേവി]] | [[പ്രമാണം:Robert Culp Kamala Devi I Spy 1966.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1933-10-08 | 2010 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q15441224|Q15441224]] | 4 |- | style='text-align:right'| 147 | [[Bina Das Manna]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1934 | 2010-02-01 | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q107353874|Q107353874]] | 1 |- | style='text-align:right'| 148 | [[Meenakshi Goswami]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1934 | 2012 | [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]] | | [[:d:Q63275095|Q63275095]] | 4 |- | style='text-align:right'| 149 | [[Jamila Massey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1934-01-07 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q496683|Q496683]] | 8 |- | style='text-align:right'| 150 | [[M.N. LAKSHMI DEVI AMMA]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1934-04-14 | | [[Mandya]] | | [[:d:Q21005610|Q21005610]] | 5 |- | style='text-align:right'| 151 | [[Kumkum]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1934-04-22 | 2020-07-28 | [[Hussainabad]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q15646287|Q15646287]] | 13 |- | style='text-align:right'| 152 | [[Chitra Sen]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1934-05-05 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5102302|Q5102302]] | 5 |- | style='text-align:right'| 153 | [[Bhanumati Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1934-05-15 | 2013-01-04 | [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]] | [[പുരി]] | [[:d:Q3202714|Q3202714]] | 9 |- | style='text-align:right'| 154 | [[കുമാരി കമല]] | [[പ്രമാണം:Kumari Kamala.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1934-06-16 | | [[Mayiladuthurai]] | | [[:d:Q6443609|Q6443609]] | 12 |- | style='text-align:right'| 155 | [[Urmila Bhatt]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1934-11-01 | 1997-02-22 | [[ഡെറാഡൂൺ]] | [[Juhu]] | [[:d:Q15930605|Q15930605]] | 11 |- | style='text-align:right'| 156 | [[Ruma Guha Thakurta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1934-11-03 | 2019-06-03 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q7379114|Q7379114]] | 12 |- | style='text-align:right'| 157 | [[വിജയ മേത്ത]] | [[പ്രമാണം:Vijaya mehta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | 1934-11-04 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q540297|Q540297]] | 22 |- | style='text-align:right'| 158 | [[രേണു സൈക്യ]] | [[പ്രമാണം:Moromor Aita.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1934-12-10 | 2011-11-17 | [[Sripuria, Tinsukia]] | [[ആസാം]] | [[:d:Q7313573|Q7313573]] | 5 |- | style='text-align:right'| 159 | [[Smita Sinha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1934-12-16 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q108910212|Q108910212]] | 0 |- | style='text-align:right'| 160 | [[Neeta Sen]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1935 | 2006 | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16017570|Q16017570]] | 9 |- | style='text-align:right'| 161 | [[E. V. Saroja]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1935-06-03 | 2006 | | | [[:d:Q5322192|Q5322192]] | 3 |- | style='text-align:right'| 162 | [[Shyama]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1935-06-07 | 2017-11-14 | [[ലാഹോർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7505949|Q7505949]] | 21 |- | style='text-align:right'| 163 | [[Mynavathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1935-07-26 | 2012-11-10 | [[Bhatkal]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q15721302|Q15721302]] | 8 |- | style='text-align:right'| 164 | [[C. R. Vijayakumari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1936 | | [[Mettupalayam]] | | [[:d:Q18719320|Q18719320]] | 4 |- | style='text-align:right'| 165 | [[Medisetti Sathyavathi]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1936 | | [[Tanuku]] | | [[:d:Q28916643|Q28916643]] | 0 |- | style='text-align:right'| 166 | [[Asha Patil]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1936 | 2016-01-18 | [[കോലാപ്പൂർ]] | [[കോലാപ്പൂർ]] | [[:d:Q22132849|Q22132849]] | 6 |- | style='text-align:right'| 167 | [[സുബ്ബലക്ഷ്മി (Q17495917)|സുബ്ബലക്ഷ്മി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1936-04-21 | 2023-11-30 | [[ചെന്നൈ]] | [[തിരുവനന്തപുരം]] | [[:d:Q17495917|Q17495917]] | 6 |- | style='text-align:right'| 168 | [[Sushma Seth]] | [[പ്രമാണം:SushmaSeth.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1936-06-20 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q3632832|Q3632832]] | 20 |- | style='text-align:right'| 169 | [[ജമുണ]] | [[പ്രമാണം:Jamuna Telugu Actress.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1936-08-30 | 2023-01-27 | [[ഹംപി]] | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q6148297|Q6148297]] | 20 |- | style='text-align:right'| 170 | [[സുധ മൽഹോത്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1936-11-30 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7633738|Q7633738]] | 6 |- | style='text-align:right'| 171 | [[ചിന്ദോഡി ലീല]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1937 | 2010-01-21 | | | [[:d:Q5100340|Q5100340]] | 6 |- | style='text-align:right'| 172 | [[Leelavathi]] | [[പ്രമാണം:Dr. Leelavati.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1937<br/>1938 | 2023-12-08 | [[ബെൽത്തങ്ങടി]] | [[Nelamangala]] | [[:d:Q6516295|Q6516295]] | 13 |- | style='text-align:right'| 173 | [[Priya Rajvansh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1937 | 2000-03-27 | [[ഷിംല]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7246473|Q7246473]] | 17 |- | style='text-align:right'| 174 | [[Kishori Ballal]] | [[പ്രമാണം:Kishori-ballal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1937<br/>1938 | 2020-02-18 | [[കർണാടക]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q22261221|Q22261221]] | 7 |- | style='text-align:right'| 175 | [[ഹരിനി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1937<br/>1934-06-06 | | [[ഉഡുപ്പി]] | | [[:d:Q15723133|Q15723133]] | 7 |- | style='text-align:right'| 176 | [[Lolita Chatterjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1937 | 2018-05-09 | | | [[:d:Q54806875|Q54806875]] | 2 |- | style='text-align:right'| 177 | [[Kozhikode Sarada]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1937 | 2021-11-08 | | | [[:d:Q115555409|Q115555409]] | 2 |- | style='text-align:right'| 178 | [[Padmarani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1937-01-25 | 2016-01-25 | [[പൂണെ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q22281323|Q22281323]] | 5 |- | style='text-align:right'| 179 | [[സുധ ശിവ്പുരി]] | [[പ്രമാണം:Sudha Shivpuri.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1937-07-14 | 2015-05-20 | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7633743|Q7633743]] | 9 |- | style='text-align:right'| 180 | [[Asha Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1938 | 2024-08-25 | | | [[:d:Q12415309|Q12415309]] | 2 |- | style='text-align:right'| 181 | [[Naima Khan Upreti]] | [[പ്രമാണം:Naima Upreti.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1938 | 2018-06-15 | [[അൽമോറ]] | | [[:d:Q56875972|Q56875972]] | 7 |- | style='text-align:right'| 182 | [[Girija]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1938-03-03 | 1995-09-05 | [[Kankipadu]] | [[ടി. നഗർ]] | [[:d:Q5564269|Q5564269]] | 9 |- | style='text-align:right'| 183 | [[Kaberi Bose]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1938-03-28 | 1977-02-18 | | | [[:d:Q6344052|Q6344052]] | 4 |- | style='text-align:right'| 184 | [[Lakshmi Kanakala]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1939 | 2018-02-03 | | | [[:d:Q25576476|Q25576476]] | 3 |- | style='text-align:right'| 185 | [[Anita Guha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1939-01-17 | 2007-06-20 | | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q4765538|Q4765538]] | 12 |- | style='text-align:right'| 186 | [[Kanan Kaushal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1939-03-21 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q6360604|Q6360604]] | 5 |- | style='text-align:right'| 187 | [[Shalini Mardolkar]] | [[പ്രമാണം:Bharat Bhusan and Shalini Mardolkar (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1939-08-15 | 2013-01-07 | [[Mardol]] | [[Vasai]] | [[:d:Q25691174|Q25691174]] | 2 |- | style='text-align:right'| 188 | [[Basabi Nandi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1939-12-05 | 2018-07-22 | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q51566309|Q51566309]] | 5 |- | style='text-align:right'| 189 | [[Eva Asao]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1940 | 1988 | [[Sivasagar]] | | [[:d:Q63322949|Q63322949]] | 1 |- | style='text-align:right'| 190 | [[A. Sakunthala]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1940 | 2024-09-17 | [[Arisipalayam Gram Panchayat]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q85304167|Q85304167]] | 3 |- | style='text-align:right'| 191 | [[Ameeta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1940-04-11 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q4742143|Q4742143]] | 12 |- | style='text-align:right'| 192 | [[M. N. Rajam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1940-05-25 | | | | [[:d:Q12127506|Q12127506]] | 3 |- | style='text-align:right'| 193 | [[Subrata Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | 1940-07-18 | 2004-02-25 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q104626323|Q104626323]] | 3 |- | style='text-align:right'| 194 | [[Uma Shivakumar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1941 | 2013-06-25 | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q15716797|Q15716797]] | 4 |- | style='text-align:right'| 195 | [[Anjana Mumtaz]] | [[പ്രമാണം:Anjana.Mumtaz.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1941-01-04 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q12412964|Q12412964]] | 11 |- | style='text-align:right'| 196 | [[സന്ധ്യ റോയ്]] | [[പ്രമാണം:Sandhya Roy 1975.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1941-04-11 | | [[Nabadwip]] | | [[:d:Q7416296|Q7416296]] | 10 |- | style='text-align:right'| 197 | [[Ashalata Wabgaonkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1941-07-02 | 2020-09-22 | [[ഗോവ]] | [[Satara]] | [[:d:Q4804549|Q4804549]] | 11 |- | style='text-align:right'| 198 | [[ലില്ലി ചക്രവർത്തി]] | [[പ്രമാണം:Lily Chakravarty.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1941-08-08 | | [[ധാക്ക|ഢാക്ക]] | | [[:d:Q20985303|Q20985303]] | 8 |- | style='text-align:right'| 199 | [[സരിത ജോഷി]] | [[പ്രമാണം:Photo Of Sarita Joshi From The Celebs grace the Kashish Film Festival press meet.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | 1941-10-17 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7424124|Q7424124]] | 16 |- | style='text-align:right'| 200 | [[രാധ കുമാരി]] | [[പ്രമാണം:Kumari Radha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1942 | 2012-03-08 | [[Vizianagaram]] | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q19665473|Q19665473]] | 6 |- | style='text-align:right'| 201 | [[గూడూరు సావిత్రి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1942 | | | | [[:d:Q15698969|Q15698969]] | 1 |- | style='text-align:right'| 202 | [[Seema Deo]] | [[പ്രമാണം:SeemaDeo.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1942-03-27 | 2023-08-24 | [[മുംബൈ]] | [[ബാന്ദ്ര]] | [[:d:Q7445863|Q7445863]] | 10 |- | style='text-align:right'| 203 | [[Minoo Mumtaz]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1942-04-26 | 2021-10-23 | [[മുംബൈ]] | [[ടോറോണ്ടോ|ടൊറാന്റോ]] | [[:d:Q6869043|Q6869043]] | 12 |- | style='text-align:right'| 204 | [[Sabira Merchant]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1942-08-07 | | | | [[:d:Q7396215|Q7396215]] | 2 |- | style='text-align:right'| 205 | [[K. Rani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943 | 2018-07-13 | | | [[:d:Q22279912|Q22279912]] | 4 |- | style='text-align:right'| 206 | [[Vimi]] | [[പ്രമാണം:Vimmi. London. 1968.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943-01-01 | 1977-08-22 | [[ജലന്ധർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7931282|Q7931282]] | 9 |- | style='text-align:right'| 207 | [[എൽ വിജയലക്ഷ്മി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1943 | | [[എറണാകുളം]] | | [[:d:Q11056959|Q11056959]] | 5 |- | style='text-align:right'| 208 | [[Sachu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943 | | [[Mylapore]] | | [[:d:Q15704302|Q15704302]] | 4 |- | style='text-align:right'| 209 | [[Bela Bose]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1943-01-01 | 2023-02-20 | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16911038|Q16911038]] | 10 |- | style='text-align:right'| 210 | [[Beena Banerjee]] | [[പ്രമാണം:BeenaBanerjee.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943-02-19 | | | | [[:d:Q15930081|Q15930081]] | 13 |- | style='text-align:right'| 211 | [[Dolly Thakore]] | [[പ്രമാണം:Premiere of 'Rock Of Ages' 05 Dolly Thakore.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1943-03-10 | | [[Kohat]] | | [[:d:Q5289359|Q5289359]] | 5 |- | style='text-align:right'| 212 | [[ദേവിക (Q5267043)|ദേവിക]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943-04-25 | 2002-05-02<br/>2002-04-25 | [[ചെന്നൈ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q5267043|Q5267043]] | 12 |- | style='text-align:right'| 213 | [[കൽപന]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943-07-08 | 1979-05-12 | [[South Canara District]] | [[Gotur, Belgaum]] | [[:d:Q13158764|Q13158764]] | 10 |- | style='text-align:right'| 214 | [[Manjit Aulkh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943-07-15 | | [[Chotian(Bathinda)]] | | [[:d:Q20609060|Q20609060]] | 1 |- | style='text-align:right'| 215 | [[Nirmal Rishi]] | [[പ്രമാണം:Nirmal Rishi.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1943-08-28 | | [[ബഠിംഡാ]] | | [[:d:Q41693692|Q41693692]] | 5 |- | style='text-align:right'| 216 | [[തനുജ]] | [[പ്രമാണം:Tanuja attending Durga puja in 2021.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | 1943-09-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q146724|Q146724]] | 31 |- | style='text-align:right'| 217 | [[Nanjil Nalini]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1944 | 2020-01-19 | [[തക്കല]] | | [[:d:Q84369599|Q84369599]] | 4 |- | style='text-align:right'| 218 | [[Miss Shefali]] | | | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1944 | 2020-02-06 | [[Narayanganj]] | [[Sodepur]] | [[:d:Q84479721|Q84479721]] | 4 |- | style='text-align:right'| 219 | [[B. Jaya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1944-09-03 | 2021-06-03 | [[കൊല്ലെഗൽ]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q19276584|Q19276584]] | 8 |- | style='text-align:right'| 220 | [[Rajshree]] | [[പ്രമാണം:Rajshree - ETH Bibliothek Com L15-0265-0004-0005.tif|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1944-10-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7286437|Q7286437]] | 13 |- | style='text-align:right'| 221 | [[Zaheeda Hussain]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1944-10-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q8064629|Q8064629]] | 7 |- | style='text-align:right'| 222 | [[Anjana Bhowmick]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1944-12-30 | 2024-02-17 | [[Cooch Behar]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q4765765|Q4765765]] | 10 |- | style='text-align:right'| 223 | [[Usha Ganguly]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945 | 2020-04-23 | [[ജോധ്പുർ]]<br/>[[കാൺപൂർ]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q7901876|Q7901876]] | 8 |- | style='text-align:right'| 224 | [[ജമീല മാലിക് (Q17581411)|ജമീല മാലിക്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945 | 2020-01-28 | [[കൊല്ലം]] | [[തിരുവനന്തപുരം]] | [[:d:Q17581411|Q17581411]] | 5 |- | style='text-align:right'| 225 | [[Sulata Chowdhury]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945 | 1997-09-16 | | | [[:d:Q56849473|Q56849473]] | 4 |- | style='text-align:right'| 226 | [[Jharana Das]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945 | 2022-12-01 | | | [[:d:Q1372499|Q1372499]] | 6 |- | style='text-align:right'| 227 | [[ഇന്ദ്രാണി മുഖർജി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1945 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q12415694|Q12415694]] | 6 |- | style='text-align:right'| 228 | [[Asha Puthli]] | [[പ്രമാണം:Asha Puthli 01.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1945-02-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q434399|Q434399]] | 8 |- | style='text-align:right'| 229 | [[ബി.റ്റി. ലതിക]] | | ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തക, എഴുത്തുകാരി | [[ഇന്ത്യ]] | 1945-04-04 | | | | [[:d:Q15719746|Q15719746]] | 7 |- | style='text-align:right'| 230 | [[Kanthimathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945-08-30 | 2011-09-09 | [[Manamadurai]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q6365453|Q6365453]] | 5 |- | style='text-align:right'| 231 | [[രാജശ്രീ]] | [[പ്രമാണം:Rajasree.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945-08-31 | | [[Eluru]] | | [[:d:Q16344332|Q16344332]] | 7 |- | style='text-align:right'| 232 | [[Yengkhom Roma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945-09-23 | | [[ഇംഫാൽ]] | | [[:d:Q22280111|Q22280111]] | 3 |- | style='text-align:right'| 233 | [[സുമിത സന്യാൽ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945-10-09 | 2017-07-09 | [[ഡാർജിലിങ്|ഡാർജിലിംഗ്]] | | [[:d:Q7637150|Q7637150]] | 7 |- | style='text-align:right'| 234 | [[Anju Mahendru]] | [[പ്രമാണം:Anju Mahendroo, Urvashi Dholakia at Mushtaq Sheikh's birthday bash (11).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1946-01-11 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q4765869|Q4765869]] | 15 |- | style='text-align:right'| 235 | [[സുലഭ ആര്യ]] | [[പ്രമാണം:Sulabha Arya 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1946-07-15 | | | | [[:d:Q15697674|Q15697674]] | 8 |- | style='text-align:right'| 236 | [[Kalpana Mohan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1946-07-18 | 2012-01-04 | [[ശ്രീനഗർ]] | [[പൂണെ]] | [[:d:Q6354369|Q6354369]] | 11 |- | style='text-align:right'| 237 | [[Sabina Fernandes]] | [[പ്രമാണം:Sabina Fernandes during the tiatr Novo Dis Udetanam (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1946-08-13 | | [[Cortalim]] | | [[:d:Q125578106|Q125578106]] | 2 |- | style='text-align:right'| 238 | [[Geetanjali]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1947 | 2019-10-31 | [[രാജമന്ദ്രി]] | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q15698163|Q15698163]] | 10 |- | style='text-align:right'| 239 | [[Shakuntala Barua]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1947-04-22 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q20985271|Q20985271]] | 3 |- | style='text-align:right'| 240 | [[Rama Prabha]] | [[പ്രമാണം:Rama Prabha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1947-05-05 | | [[കാദിരി]] | | [[:d:Q7288658|Q7288658]] | 10 |- | style='text-align:right'| 241 | [[Suhas Joshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1947-07-12 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q7635223|Q7635223]] | 9 |- | style='text-align:right'| 242 | [[സിമി ഗരേവാൾ]] | [[പ്രമാണം:SimiGarewal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1947-10-17 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q541513|Q541513]] | 28 |- | style='text-align:right'| 243 | [[Soma Dey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1947-10-18 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q38233817|Q38233817]] | 6 |- | style='text-align:right'| 244 | [[Shubhangi Joshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1948 | 2018-09-05 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q56476618|Q56476618]] | 4 |- | style='text-align:right'| 245 | [[Annapoorna]] | [[പ്രമാണം:అన్నపూర్ణ, తెలుగు సినిమా నటి.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q4767988|Q4767988]] | 7 |- | style='text-align:right'| 246 | [[Asha Kale]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1948 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4804505|Q4804505]] | 6 |- | style='text-align:right'| 247 | [[Manju Singh]] | [[പ്രമാണം:ManjuSingh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1948 | 2022-04-14 | | | [[:d:Q6750434|Q6750434]] | 3 |- | style='text-align:right'| 248 | [[రేకందాస్ ఉత్తరమ్మ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1948 | | | | [[:d:Q13008353|Q13008353]] | 1 |- | style='text-align:right'| 249 | [[Laxmi Chhaya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948-01-07 | 2004-05-09 | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q6505202|Q6505202]] | 10 |- | style='text-align:right'| 250 | [[Leela Roy Ghosh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948-02-03 | 2012-05-11 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q16019393|Q16019393]] | 4 |- | style='text-align:right'| 251 | [[Pratima Kazmi]] | [[പ്രമാണം:Pratima Kazmi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1948-06-13 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7238704|Q7238704]] | 8 |- | style='text-align:right'| 252 | [[Nazima]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948-06-14 | 1975-09-19 | [[നാസിക്]] | | [[:d:Q6983461|Q6983461]] | 7 |- | style='text-align:right'| 253 | [[വെന്നിര ആഡായി നിർമ്മല]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1948-06-27 | | [[കുംഭകോണം]] | | [[:d:Q7920155|Q7920155]] | 6 |- | style='text-align:right'| 254 | [[Vanisri]] | [[പ്രമാണം:Vanisri.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1948-08-03 | | [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]] | | [[:d:Q7914980|Q7914980]] | 11 |- | style='text-align:right'| 255 | [[B. V. Radha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948-08-15 | 2017-09-10 | [[ബെംഗളൂരു]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q4834242|Q4834242]] | 12 |- | style='text-align:right'| 256 | [[Bhakti Barve]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948-09-10 | 2001-02-12 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4900878|Q4900878]] | 9 |- | style='text-align:right'| 257 | [[പെർസിസിന്ന ഖംബത്ത]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948-10-02 | 1998-08-18 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q432731|Q432731]] | 24 |- | style='text-align:right'| 258 | [[ജ്യോതി ലക്ഷ്മി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1948-11-02 | 2016-08-08 | [[കാഞ്ചീപുരം]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q17581424|Q17581424]] | 8 |- | style='text-align:right'| 259 | [[K. R. Indira Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1949-01-01 | 2017-03-16 | | | [[:d:Q28961100|Q28961100]] | 5 |- | style='text-align:right'| 260 | [[Padma Khanna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1949-03-10<br/>1940-03-10 | | [[വാരാണസി]] | | [[:d:Q7123831|Q7123831]] | 12 |- | style='text-align:right'| 261 | [[Sumitra Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1949-03-30 | 2003-05-21 | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q13060080|Q13060080]] | 5 |- | style='text-align:right'| 262 | [[R.T. Rama]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1949-06-25 | | [[ദാവൺഗരെ]] | | [[:d:Q53610776|Q53610776]] | 1 |- | style='text-align:right'| 263 | [[ജാനകി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1949-08-28 | | [[Peddapuram mandal]] | | [[:d:Q15702291|Q15702291]] | 4 |- | style='text-align:right'| 264 | [[Kalairani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q6350191|Q6350191]] | 4 |- | style='text-align:right'| 265 | [[മലൈക ഷേണായ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q6741093|Q6741093]] | 0 |- | style='text-align:right'| 266 | [[Manasi Scott]] | [[പ്രമാണം:Manasi Scott walks the ramp at the Bombay Times Fashion Week (03) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q15261702|Q15261702]] | 9 |- | style='text-align:right'| 267 | [[മൗസം മക്കാർ]] | [[പ്രമാണം:Mouzam Makkar.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q58763927|Q58763927]] | 3 |- | style='text-align:right'| 268 | [[Kshetrimayum Rashi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1950 | | | | [[:d:Q106880962|Q106880962]] | 3 |- | style='text-align:right'| 269 | [[Nayana Apte Joshi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-02-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q13118180|Q13118180]] | 5 |- | style='text-align:right'| 270 | [[Kalpana Rai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-05-09 | 2008-02-06 | [[Kakinada]] | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q15692081|Q15692081]] | 6 |- | style='text-align:right'| 271 | [[ബി.ജയശ്രീ]] | [[പ്രമാണം:B Jayashree during a shoot of Ishtakamya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി, ഗായിക,നാടക വ്യക്തിത്വം | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-06-09 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16145324|Q16145324]] | 11 |- | style='text-align:right'| 272 | [[Daisy Irani]] | [[പ്രമാണം:Daisy Irani at the audio release of 'Shirin Farhad Ki Toh Nikal Padi'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-06-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5209729|Q5209729]] | 11 |- | style='text-align:right'| 273 | [[Leena Chandavarkar]] | [[പ്രമാണം:Leena Chandavarkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-08-29 | | [[ധാർവാഡ്]] | | [[:d:Q6516340|Q6516340]] | 15 |- | style='text-align:right'| 274 | [[Suhasini Mulay]] | [[പ്രമാണം:Suhasini Mulay.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-11-20 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q7635226|Q7635226]] | 14 |- | style='text-align:right'| 275 | [[Lakshmi Chandrashekar]] | [[പ്രമാണം:Lakshmi Chandrashekar.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1951 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q47462708|Q47462708]] | 6 |- | style='text-align:right'| 276 | [[Kommajosyula Indradevi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1951 | | | | [[:d:Q15693981|Q15693981]] | 1 |- | style='text-align:right'| 277 | [[പവല ശ്യാമള]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1951 | | | | [[:d:Q25575107|Q25575107]] | 2 |- | style='text-align:right'| 278 | [[Bharathi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-01-15 | | [[തൂത്തുക്കുടി|തൂത്തുക്കുടി തുറമുഖം]] | | [[:d:Q20675998|Q20675998]] | 5 |- | style='text-align:right'| 279 | [[Manjula]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-04-05 | 1986-09-12 | [[Tumkur]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q6750444|Q6750444]] | 6 |- | style='text-align:right'| 280 | [[Taru Devani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-04-22 | | [[യുഗാണ്ട|ഉഗാണ്ട]] | | [[:d:Q108362607|Q108362607]] | 0 |- | style='text-align:right'| 281 | [[Telangana Shakuntala]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-06-09 | 2014-06-14 | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q7695632|Q7695632]] | 11 |- | style='text-align:right'| 282 | [[ത്രിശ്ശൂർ എൽസി (Q16202791)|ത്രിശ്ശൂർ എൽസി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-07-19 | | [[തൃശ്ശൂർ]] | | [[:d:Q16202791|Q16202791]] | 1 |- | style='text-align:right'| 283 | [[Rama Vij]] | [[പ്രമാണം:RamaVij.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-09-05 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7288671|Q7288671]] | 6 |- | style='text-align:right'| 284 | [[Anita Das]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-10-01 | 2018-05-11 | [[ജജ്പുർ ജില്ല]] | [[കട്ടക്]] | [[:d:Q15723616|Q15723616]] | 10 |- | style='text-align:right'| 285 | [[Geeta Khanna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-12-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5529954|Q5529954]] | 2 |- | style='text-align:right'| 286 | [[Gitanjali Aiyar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1952 | 2023-06-07 | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q119224912|Q119224912]] | 3 |- | style='text-align:right'| 287 | [[ఆలపాటి లక్ష్మి]] | [[പ്രമാണം:Alapati Lakshmi.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1952 | | | | [[:d:Q16310929|Q16310929]] | 1 |- | style='text-align:right'| 288 | [[Asha Patel]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1952-01-27 | | | | [[:d:Q4804511|Q4804511]] | 0 |- | style='text-align:right'| 289 | [[വൈശാലി കാസറവള്ളി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1952-04-12 | 2010-09-27 | [[ഗുൽബർഗ]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q7908859|Q7908859]] | 6 |- | style='text-align:right'| 290 | [[Vandana Gupte]] | [[പ്രമാണം:Vandana Gupte.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1952-07-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7914348|Q7914348]] | 4 |- | style='text-align:right'| 291 | [[കമല കമലേഷ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1952-10-23 | | [[കൊച്ചി]] | | [[:d:Q17411228|Q17411228]] | 4 |- | style='text-align:right'| 292 | [[Yogeeta Bali]] | [[പ്രമാണം:YogeetaBali.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1952-12-29 | | | | [[:d:Q3765218|Q3765218]] | 15 |- | style='text-align:right'| 293 | [[Peeya Rai Chowdhary]] | [[പ്രമാണം:Peeya Rai Choudhary at the premiere of Ahista Ahista.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q3374204|Q3374204]] | 11 |- | style='text-align:right'| 294 | [[Anusuya Majumdar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1953 | | | | [[:d:Q4777947|Q4777947]] | 4 |- | style='text-align:right'| 295 | [[Daljeet Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1953 | 2022-11-17 | | [[Sudhar]] | [[:d:Q5211051|Q5211051]] | 2 |- | style='text-align:right'| 296 | [[ജയശ്രീ ടി.]] | [[പ്രമാണം:JayshreeT (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1953 | | | | [[:d:Q6167973|Q6167973]] | 14 |- | style='text-align:right'| 297 | [[Sheena Chohan]] | [[പ്രമാണം:Sheena Chohan at Sailor Today Awards (7).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7492374|Q7492374]] | 12 |- | style='text-align:right'| 298 | [[Tanvi Kishore]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | [[ബഹ്റൈൻ]] | | [[:d:Q17411236|Q17411236]] | 8 |- | style='text-align:right'| 299 | [[Aditi Vasudev]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q18977603|Q18977603]] | 3 |- | style='text-align:right'| 300 | [[Jaya Ojha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | [[Sri Ganganagar]] | | [[:d:Q21934299|Q21934299]] | 6 |- | style='text-align:right'| 301 | [[Preeti Ganguly]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1953-05-17 | 2012-12-02 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q3630933|Q3630933]] | 9 |- | style='text-align:right'| 302 | [[മഞ്ജുള വിജയകുമാർ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1953-09-09 | 2013-07-23 | | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q6750452|Q6750452]] | 11 |- | style='text-align:right'| 303 | [[Aarathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1954 | | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q4661683|Q4661683]] | 14 |- | style='text-align:right'| 304 | [[ബീന കാക്]] | | ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തക | [[ഇന്ത്യ]] | 1954-02-15 | | [[ഭരത്പൂർ, രാജസ്ഥാൻ|ഭരത്പൂർ]] | | [[:d:Q4879891|Q4879891]] | 10 |- | style='text-align:right'| 305 | [[Anita Kanwal]] | [[പ്രമാണം:Anita kanwal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1954-04-09 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q4765560|Q4765560]] | 3 |- | style='text-align:right'| 306 | [[Sathyapriya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1954-05-15 | | [[Tambaram]] | | [[:d:Q17581407|Q17581407]] | 4 |- | style='text-align:right'| 307 | [[Sulakshana Pandit]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1954-07-12 | | [[Raigarh]] | | [[:d:Q3632513|Q3632513]] | 17 |- | style='text-align:right'| 308 | [[Priya Tendulkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1954-10-19 | 2002-09-19 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q3630378|Q3630378]] | 13 |- | style='text-align:right'| 309 | [[Chetana Das]] | [[പ്രമാണം:Chetana Das.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1954-11-04 | | [[ഷില്ലോങ്ങ്]] | | [[:d:Q491459|Q491459]] | 8 |- | style='text-align:right'| 310 | [[Hema Chaudhary]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q21931989|Q21931989]] | 11 |- | style='text-align:right'| 311 | [[Mamata Shankar]] | [[പ്രമാണം:Mamata-Shankar-actor-dancer-choreographer-Kolkata-India-Copyright-Foto-by-Monica-Boirar-aka-Monica-Beurer.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-01-07 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6745457|Q6745457]] | 12 |- | style='text-align:right'| 312 | [[Asha Khadilkar]] | [[പ്രമാണം:Asha Khadilkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-01-11 | | | | [[:d:Q4804506|Q4804506]] | 4 |- | style='text-align:right'| 313 | [[Honey Irani]] | [[പ്രമാണം:Honey Irani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-01-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q764803|Q764803]] | 23 |- | style='text-align:right'| 314 | [[Prema Narayan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-04-04 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q7240196|Q7240196]] | 10 |- | style='text-align:right'| 315 | [[Kalpana Iyer]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-04-17 | | [[Amroha]] | | [[:d:Q6354364|Q6354364]] | 8 |- | style='text-align:right'| 316 | [[Vadivukkarasi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-06-06 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q11011658|Q11011658]] | 7 |- | style='text-align:right'| 317 | [[Mithu Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-06-19 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q30123180|Q30123180]] | 7 |- | style='text-align:right'| 318 | [[Ranjana Deshmukh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-07-23 | 2000-03-03 | [[മുംബൈ]] | [[ശിവാജി പാർക്ക്, മുംബൈ]] | [[:d:Q7293110|Q7293110]] | 4 |- | style='text-align:right'| 319 | [[Neena Kulkarni]] | [[പ്രമാണം:Neena Kulkarni.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-08-15 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q6986881|Q6986881]] | 12 |- | style='text-align:right'| 320 | [[Smita Hai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-10-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q43025661|Q43025661]] | 0 |- | style='text-align:right'| 321 | [[Usha Chavan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-10-17 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7901875|Q7901875]] | 5 |- | style='text-align:right'| 322 | [[Rita Bhaduri]] | [[പ്രമാണം:RitaBhaduri.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-11-04 | 2018-07-17 | [[ലഖ്‌നൗ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7336478|Q7336478]] | 21 |- | style='text-align:right'| 323 | [[ജയചിത്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1956 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6167455|Q6167455]] | 9 |- | style='text-align:right'| 324 | [[Ganavi Laxman]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1956 | | | | [[:d:Q126415175|Q126415175]] | 1 |- | style='text-align:right'| 325 | [[കുട്ടി പദ്മിനി]] | [[പ്രമാണം:Kutty padmini.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1956-06-05 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6448628|Q6448628]] | 9 |- | style='text-align:right'| 326 | [[റിത ദത്ത ചക്രവർത്തി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1956-07-04 | | [[ധാക്ക|ഢാക്ക]] | | [[:d:Q7336510|Q7336510]] | 6 |- | style='text-align:right'| 327 | [[Vidya Murthy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1956-07-18 | | [[മടിക്കേരി]] | | [[:d:Q59714310|Q59714310]] | 4 |- | style='text-align:right'| 328 | [[Sanghamitra Bandyopadhyay]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1956-08-08 | 2016-10-28 | | | [[:d:Q22276952|Q22276952]] | 5 |- | style='text-align:right'| 329 | [[Daniela Doria]] | | ഇറ്റലിയൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇറ്റലി]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1956-09-12 | | [[റോം]] | | [[:d:Q17328057|Q17328057]] | 2 |- | style='text-align:right'| 330 | [[Ranjeeta Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1956-09-22 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q7293124|Q7293124]] | 11 |- | style='text-align:right'| 331 | [[రేకందాస్ ప్రేమలత]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1957 | | | | [[:d:Q16315657|Q16315657]] | 1 |- | style='text-align:right'| 332 | [[Alka Nupur]] | [[പ്രമാണം:Alka Nupur in arabasque after completion of a toda.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1957 | | [[അലിഗഢ്]] | | [[:d:Q18351243|Q18351243]] | 4 |- | style='text-align:right'| 333 | [[റീന റോയ്]] | [[പ്രമാണം:Evelyn-Sharma-snapped-attending-the-Knight-Frank-India-event-2 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1957-01-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q157901|Q157901]] | 20 |- | style='text-align:right'| 334 | [[Sadia Dehlvi]] | [[പ്രമാണം:Sadia Dehlvi bharat-s-tiwari-photography-IMG 8301 July 19, 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1957-06-16 | 2020-08-05 | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7397899|Q7397899]] | 11 |- | style='text-align:right'| 335 | [[Kavita Chaudhary]] | [[പ്രമാണം:Kavita Choudhry.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1957-07-25 | 2024-02-15 | | [[അമൃത്‌സർ]] | [[:d:Q24883116|Q24883116]] | 8 |- | style='text-align:right'| 336 | [[Bharati Achrekar]] | [[പ്രമാണം:Bharti Achrekar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1957-10-15<br/>1960 | | | | [[:d:Q4901204|Q4901204]] | 19 |- | style='text-align:right'| 337 | [[Kitu Gidwani]] | [[പ്രമാണം:Kitu Gidwani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1957-10-22<br/>1967-10-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3634967|Q3634967]] | 19 |- | style='text-align:right'| 338 | [[Priti Sapru]] | [[പ്രമാണം:Priti Sapru.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1957-12-24 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7245981|Q7245981]] | 9 |- | style='text-align:right'| 339 | [[Talluri Rameshwari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-01-06 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q7680192|Q7680192]] | 9 |- | style='text-align:right'| 340 | [[Shoma Anand]] | [[പ്രമാണം:ShomaAnand.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-02-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7500268|Q7500268]] | 8 |- | style='text-align:right'| 341 | [[മഹുവ റോയ് ചൗദരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-09-24 | 1986-07-22 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q13059245|Q13059245]] | 6 |- | style='text-align:right'| 342 | [[രാഗിണി ഷാ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-10-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16734856|Q16734856]] | 5 |- | style='text-align:right'| 343 | [[സുഭാഷിനി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-10-18 | | | | [[:d:Q7631262|Q7631262]] | 3 |- | style='text-align:right'| 344 | [[Swaroop Sampat]] | [[പ്രമാണം:Swaroop Sampat.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-11-03 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7653917|Q7653917]] | 18 |- | style='text-align:right'| 345 | [[Naveen Saini]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-11-19 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q19818645|Q19818645]] | 4 |- | style='text-align:right'| 346 | [[Nirmiti Sawant]] | [[പ്രമാണം:Nirmiti Sawant.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7040068|Q7040068]] | 4 |- | style='text-align:right'| 347 | [[Padma Kumta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1959 | 2017-03-06 | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q52408533|Q52408533]] | 5 |- | style='text-align:right'| 348 | [[Geetha Nair]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1959 | 2023-03-08 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | [[:d:Q117074710|Q117074710]] | 1 |- | style='text-align:right'| 349 | [[Naina Balsaver]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1959 | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q6959696|Q6959696]] | 5 |- | style='text-align:right'| 350 | [[Radha Bartake]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959 | | [[മഡ്ഗാവ്]] | | [[:d:Q16193312|Q16193312]] | 3 |- | style='text-align:right'| 351 | [[నాగమణి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959 | | [[കിഴക്കേ ഗോദാവരി ജില്ല]] | | [[:d:Q20560783|Q20560783]] | 1 |- | style='text-align:right'| 352 | [[Jayamala]] | [[പ്രമാണം:Jayamala.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-02-28 | | [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല]] | | [[:d:Q6123633|Q6123633]] | 11 |- | style='text-align:right'| 353 | [[Guddi Maruti]] | [[പ്രമാണം:Guddi Maruti.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-04-04 | | | | [[:d:Q12423834|Q12423834]] | 6 |- | style='text-align:right'| 354 | [[നീന ഗുപ്ത (Q6986875)|നീന ഗുപ്ത]] | [[പ്രമാണം:Neena Gupta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-06-04 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q6986875|Q6986875]] | 24 |- | style='text-align:right'| 355 | [[Manjula Gururaj]] | [[പ്രമാണം:Manjula Gururaj.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-06-10 | | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q6750448|Q6750448]] | 6 |- | style='text-align:right'| 356 | [[Ragasudha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-10-26 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q55878767|Q55878767]] | 3 |- | style='text-align:right'| 357 | [[Sushma Shrestha]] | [[പ്രമാണം:Poornima rocking the stage 2013-09-30 23-15.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7648978|Q7648978]] | 16 |- | style='text-align:right'| 358 | [[Gayatri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]<br/>[[Ravulapalem]] | | [[:d:Q18686306|Q18686306]] | 7 |- | style='text-align:right'| 359 | [[Kunika]] | [[പ്രമാണം:Kunika at Sailor Today Awards (5) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-01-01<br/>1964-02-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6444681|Q6444681]] | 10 |- | style='text-align:right'| 360 | [[Rita Wolf]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-02-25 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q15500928|Q15500928]] | 3 |- | style='text-align:right'| 361 | [[Prabha Sinha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-04-16 | | | | [[:d:Q7237213|Q7237213]] | 5 |- | style='text-align:right'| 362 | [[Amardeep Jha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-06-14 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q4740212|Q4740212]] | 9 |- | style='text-align:right'| 363 | [[Vijayalakshmi Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-07-19 | | | | [[:d:Q106464856|Q106464856]] | 5 |- | style='text-align:right'| 364 | [[Apara Mehta]] | [[പ്രമാണം:Apara Mehta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-08-13 | | [[Bhavnagar]] | | [[:d:Q4779112|Q4779112]] | 14 |- | style='text-align:right'| 365 | [[Ketki Dave]] | [[പ്രമാണം:KetkiDave.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-08-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6395418|Q6395418]] | 13 |- | style='text-align:right'| 366 | [[Amita Khopkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-09-25 | | | | [[:d:Q18211037|Q18211037]] | 4 |- | style='text-align:right'| 367 | [[Himani Shivpuri]] | [[പ്രമാണം:Himani shivpuri.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-10-24 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q3785692|Q3785692]] | 19 |- | style='text-align:right'| 368 | [[Geetanjali Tikekar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1961-03-18 | | | | [[:d:Q16832140|Q16832140]] | 3 |- | style='text-align:right'| 369 | [[Lillete Dubey]] | [[പ്രമാണം:Lillete dubey.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1961-05-13<br/>1953-09-07<br/>1953 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q1628810|Q1628810]] | 23 |- | style='text-align:right'| 370 | [[Kuyili]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1961-06-14 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q19666192|Q19666192]] | 5 |- | style='text-align:right'| 371 | [[Bharti Sharma]] | [[പ്രമാണം:Picbharti.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1961-10-15 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q29913116|Q29913116]] | 7 |- | style='text-align:right'| 372 | [[Laboni Sarkar]] | [[പ്രമാണം:Laboni Sarkat 2024 AFA.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6467144|Q6467144]] | 6 |- | style='text-align:right'| 373 | [[Seema Kelkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962 | | [[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റ്‌]] | | [[:d:Q16194633|Q16194633]] | 0 |- | style='text-align:right'| 374 | [[Bindiya Goswami]] | [[പ്രമാണം:Bindiya.Goswami.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-01-06<br/>1961-01-06 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4914024|Q4914024]] | 13 |- | style='text-align:right'| 375 | [[അപരാജിത മൊഹന്തി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-01-31 | | [[Sambalpur]] | | [[:d:Q4779123|Q4779123]] | 7 |- | style='text-align:right'| 376 | [[Seema Bhargav]] | [[പ്രമാണം:Seema Pahwa in March 2020.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-02-10 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7445862|Q7445862]] | 12 |- | style='text-align:right'| 377 | [[Kovai Sarala]] | [[പ്രമാണം:Kovai Sarala.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-04-07 | | [[കോയമ്പത്തൂർ]] | | [[:d:Q6434821|Q6434821]] | 10 |- | style='text-align:right'| 378 | [[Natasha Rastogi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-05-14 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q6968492|Q6968492]] | 8 |- | style='text-align:right'| 379 | [[Mahasweta Ray]] | [[പ്രമാണം:Mahasweta-Ray.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-07-02 | | [[പുരി]] | | [[:d:Q6575740|Q6575740]] | 4 |- | style='text-align:right'| 380 | [[Tasneem Sheikh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-08-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7687584|Q7687584]] | 3 |- | style='text-align:right'| 381 | [[Swati Anand]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-08-26 | | [[ഉജ്ജൈൻ ജില്ല]] | | [[:d:Q31173858|Q31173858]] | 0 |- | style='text-align:right'| 382 | [[Shreela Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Shreela Ghosh - Kolkata 2014-02-14 3217.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-09-25 | | [[ഷില്ലോങ്ങ്]] | | [[:d:Q7503555|Q7503555]] | 8 |- | style='text-align:right'| 383 | [[കെ ആർ വത്സല]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-10-12 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q18210664|Q18210664]] | 3 |- | style='text-align:right'| 384 | [[Satarupa Sanyal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-11-12 | | [[Bardhaman]] | | [[:d:Q7425950|Q7425950]] | 6 |- | style='text-align:right'| 385 | [[Abha Parmar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1963 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19895107|Q19895107]] | 2 |- | style='text-align:right'| 386 | [[Fathima Babu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1963 | | [[പുതുച്ചേരി]] | | [[:d:Q64748099|Q64748099]] | 6 |- | style='text-align:right'| 387 | [[Sonali Chakraborty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1963 | 2022-10-31 | | | [[:d:Q114976759|Q114976759]] | 4 |- | style='text-align:right'| 388 | [[Jaya Seal]] | [[പ്രമാണം:JS190.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1963-02-19 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q6167421|Q6167421]] | 9 |- | style='text-align:right'| 389 | [[Anita Raj]] | [[പ്രമാണം:AnitaRaj.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1963-02-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4765619|Q4765619]] | 16 |- | style='text-align:right'| 390 | [[S. P. Sailaja]] | [[പ്രമാണം:S.P. Sailaja in 1999.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1963-07-22 | | [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]] | | [[:d:Q3522229|Q3522229]] | 5 |- | style='text-align:right'| 391 | [[റിനി സൈമൺ ഖന്ന]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1964 | | | | [[:d:Q7335040|Q7335040]] | 5 |- | style='text-align:right'| 392 | [[സവിത പ്രഭുനെ]] | [[പ്രമാണം:Savita prabhune colors indian telly awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19895366|Q19895366]] | 5 |- | style='text-align:right'| 393 | [[Ambika Rao]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1964 | 2022 | | | [[:d:Q117699222|Q117699222]] | 2 |- | style='text-align:right'| 394 | [[Virginia Rodrigues]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1964 | | | | [[:d:Q130377426|Q130377426]] | 3 |- | style='text-align:right'| 395 | [[Sonu Walia]] | [[പ്രമാണം:SonuWalia02.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-02-19 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7562409|Q7562409]] | 13 |- | style='text-align:right'| 396 | [[Prachi Thakker]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-04-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q28957253|Q28957253]] | 2 |- | style='text-align:right'| 397 | [[Kiran Juneja]] | [[പ്രമാണം:Kiran Juneja at Engagement ceremony of Arjun Hitkari with Gayatri(1) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-07-17 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q6414804|Q6414804]] | 11 |- | style='text-align:right'| 398 | [[Vaishali Thakkar]] | [[പ്രമാണം:Vaishali Thakkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-07-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16832118|Q16832118]] | 10 |- | style='text-align:right'| 399 | [[Smita Bharti]] | [[പ്രമാണം:Smita Bharti.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-08-02 | | [[ഭിലായി]] | | [[:d:Q26899256|Q26899256]] | 6 |- | style='text-align:right'| 400 | [[Richa Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-08-06 | 1996-12-10 | [[മുംബൈ]] | [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം]] | [[:d:Q7323502|Q7323502]] | 10 |- | style='text-align:right'| 401 | [[రేకందాస్ గుణవతి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-08-22 | | | | [[:d:Q16315654|Q16315654]] | 1 |- | style='text-align:right'| 402 | [[Navni Parihar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-09-23<br/>1964-09-13 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q15650292|Q15650292]] | 8 |- | style='text-align:right'| 403 | [[Swati Chitnis]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-10-17 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q20676241|Q20676241]] | 7 |- | style='text-align:right'| 404 | [[Sonia Singh]] | [[പ്രമാണം:Sonia Singh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-11-04 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q16223965|Q16223965]] | 8 |- | style='text-align:right'| 405 | [[Prenal Oberai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-12-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19663063|Q19663063]] | 5 |- | style='text-align:right'| 406 | [[Rhea Pillai]] | [[പ്രമാണം:Rhea pillai.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7320303|Q7320303]] | 10 |- | style='text-align:right'| 407 | [[രാദു]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-02-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16201757|Q16201757]] | 2 |- | style='text-align:right'| 408 | [[Archana Joglekar]] | [[പ്രമാണം:Archana Joglekar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-03-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4785559|Q4785559]] | 9 |- | style='text-align:right'| 409 | [[Anuradha Patel]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-03-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4777879|Q4777879]] | 8 |- | style='text-align:right'| 410 | [[ദീപിക ചിഖാലിയ]] | [[പ്രമാണം:Dipika Chikhlia in 2021 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രിയും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകയും | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-04-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5250629|Q5250629]] | 14 |- | style='text-align:right'| 411 | [[Asawari Joshi]] | [[പ്രമാണം:AsawariJoshi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-05-06 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3624766|Q3624766]] | 11 |- | style='text-align:right'| 412 | [[Runu Parija]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-05-15 | 2014-10-24 | | | [[:d:Q18341113|Q18341113]] | 1 |- | style='text-align:right'| 413 | [[ജയശ്രീ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-05-24 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q16730227|Q16730227]] | 5 |- | style='text-align:right'| 414 | [[Zenobia Shroff]] | [[പ്രമാണം:Shroff Sacred Heart University Film TV Master Program November 2018.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | 1965-05-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q111263888|Q111263888]] | 10 |- | style='text-align:right'| 415 | [[Nivedita Joshi- Saraf]] | [[പ്രമാണം:NiveditaJoshi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-06-06 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7041766|Q7041766]] | 8 |- | style='text-align:right'| 416 | [[Diya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-06-07 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5285006|Q5285006]] | 3 |- | style='text-align:right'| 417 | [[Pallavi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-06-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7127773|Q7127773]] | 5 |- | style='text-align:right'| 418 | [[രജനി (Q7285732)|രജനി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-07-27 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7285732|Q7285732]] | 5 |- | style='text-align:right'| 419 | [[Malabika Sen]] | [[പ്രമാണം:Indian Dancer (Malabika Sen).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-08-27 | | | | [[:d:Q87860248|Q87860248]] | 3 |- | style='text-align:right'| 420 | [[അരുണ മുച്ചർല]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-09-13 | | [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]] | | [[:d:Q4802166|Q4802166]] | 4 |- | style='text-align:right'| 421 | [[Alka Kubal]] | [[പ്രമാണം:AlkaKubal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-09-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4727621|Q4727621]] | 5 |- | style='text-align:right'| 422 | [[Kavitha]] | [[പ്രമാണം:Kavitha Dasaratharaj.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-09-28 | | | | [[:d:Q15692170|Q15692170]] | 7 |- | style='text-align:right'| 423 | [[സോണാലി സച്ദേവ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-09-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16832078|Q16832078]] | 6 |- | style='text-align:right'| 424 | [[Navneet Nishan]] | [[പ്രമാണം:Navneet Nishan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-10-25 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q6982525|Q6982525]] | 12 |- | style='text-align:right'| 425 | [[Viji]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1966 | 2000-11-27 | [[ഇന്ത്യ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q16015014|Q16015014]] | 3 |- | style='text-align:right'| 426 | [[Shanthi priya]] | [[പ്രമാണം:Actress Shantipriya.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1966-03-27 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q7489091|Q7489091]] | 8 |- | style='text-align:right'| 427 | [[Bhavya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1966-04-18 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q4901578|Q4901578]] | 10 |- | style='text-align:right'| 428 | [[Sangeeta Dash]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1966-04-24 | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q105673223|Q105673223]] | 1 |- | style='text-align:right'| 429 | [[ജീവിത (Q6173112)|ജീവിത]] | [[പ്രമാണം:Jeevitha on October 26, 2015.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1966-05-24 | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q6173112|Q6173112]] | 6 |- | style='text-align:right'| 430 | [[Swapna Waghmare Joshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1966-07-16 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q16196723|Q16196723]] | 2 |- | style='text-align:right'| 431 | [[അപർണ വസ്തരേ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1966-10-14 | 2024-07-11 | [[Chikmagalur (Rural)]]<br/>[[Kadur]] | [[Banashankari]] | [[:d:Q17747329|Q17747329]] | 7 |- | style='text-align:right'| 432 | [[Viji Chandrasekhar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1966-12-02 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q15468913|Q15468913]] | 5 |- | style='text-align:right'| 433 | [[Hema]] | [[പ്രമാണം:Hema Telugu actress.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967 | | [[huzaifa ibn yamani]] | | [[:d:Q5710886|Q5710886]] | 9 |- | style='text-align:right'| 434 | [[Kishori Ambiye]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967 | | | | [[:d:Q13116483|Q13116483]] | 1 |- | style='text-align:right'| 435 | [[Anahita Uberoi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18351880|Q18351880]] | 7 |- | style='text-align:right'| 436 | [[Kalpana Pandit]] | [[പ്രമാണം:KalpanaPandit.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-01 | | | | [[:d:Q6354367|Q6354367]] | 7 |- | style='text-align:right'| 437 | [[Namrata Das]] | [[പ്രമാണം:Namrata Das.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-04-03 | | [[കേന്ദ്രപാറ ജില്ല]] | | [[:d:Q28946536|Q28946536]] | 4 |- | style='text-align:right'| 438 | [[Suneeta Rao]] | [[പ്രമാണം:SuneetaRao.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-04-05 | | | | [[:d:Q7639929|Q7639929]] | 7 |- | style='text-align:right'| 439 | [[ഷഗുഫ്ത അലി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-04-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16146322|Q16146322]] | 9 |- | style='text-align:right'| 440 | [[Medha Manjrekar]] | [[പ്രമാണം:Medha Manjrekar (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-04-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q23932130|Q23932130]] | 4 |- | style='text-align:right'| 441 | [[Amar Noorie]] | [[പ്രമാണം:Amar noorie.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-05-23 | | | | [[:d:Q4740037|Q4740037]] | 6 |- | style='text-align:right'| 442 | [[പ്രിയ അരുൺ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-08-17 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7246460|Q7246460]] | 8 |- | style='text-align:right'| 443 | [[Supriya Pilgaonkar]] | [[പ്രമാണം:Supriya.Pilgaonkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-08-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7645145|Q7645145]] | 17 |- | style='text-align:right'| 444 | [[Vijayta Pandit]] | [[പ്രമാണം:VijaytaPandit.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-08-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7929326|Q7929326]] | 15 |- | style='text-align:right'| 445 | [[Mita Vashisht]] | [[പ്രമാണം:Mita Vashisht at the premiere of Janleva 555.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-11-02 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q6880705|Q6880705]] | 15 |- | style='text-align:right'| 446 | [[രൂപാ (Q16201770)|രൂപാ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-11-07 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q16201770|Q16201770]] | 4 |- | style='text-align:right'| 447 | [[Priyadarshini Pradhan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q3922203|Q3922203]] | 2 |- | style='text-align:right'| 448 | [[Meera Krishnan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-01-01 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q15302629|Q15302629]] | 4 |- | style='text-align:right'| 449 | [[Dolly Minhas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-02-08 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q4967473|Q4967473]] | 8 |- | style='text-align:right'| 450 | [[Alka Verma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-02-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4727622|Q4727622]] | 4 |- | style='text-align:right'| 451 | [[Kruttika Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-02-23 | | [[ലണ്ടൻ]] | | [[:d:Q6439539|Q6439539]] | 10 |- | style='text-align:right'| 452 | [[Varsha Usgaonkar]] | [[പ്രമാണം:VarshaUsgaonkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-02-28 | | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q7916120|Q7916120]] | 17 |- | style='text-align:right'| 453 | [[Ananya Khare]] | [[പ്രമാണം:Ananya Khare.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-03-16 | | [[Ratlam]] | | [[:d:Q3615051|Q3615051]] | 16 |- | style='text-align:right'| 454 | [[Kishori Shahane]] | [[പ്രമാണം:Kishori shahane ajita premiere.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-04-23 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q3632633|Q3632633]] | 11 |- | style='text-align:right'| 455 | [[Shubhangi Gokhale]] | [[പ്രമാണം:Shubangi Gokhale.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-06-02 | | [[Khamgaon]] | | [[:d:Q29583858|Q29583858]] | 5 |- | style='text-align:right'| 456 | [[Prateeksha Lonkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-06-12 | | [[ഔറംഗാബാദ്]] | | [[:d:Q7238632|Q7238632]] | 7 |- | style='text-align:right'| 457 | [[Mrinal Dev-Kulkarni]] | [[പ്രമാണം:Mrinal Kulkarni snapped at the press meet for movie on Baba Amte 08.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-06-21<br/>1971-06-21 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q6929584|Q6929584]] | 15 |- | style='text-align:right'| 458 | [[Rishina Kandhari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-06-21 | | | | [[:d:Q18211013|Q18211013]] | 4 |- | style='text-align:right'| 459 | [[മീനാക്ഷി (Q15217667)|മീനാക്ഷി]] | [[പ്രമാണം:Meenakshi (actress).JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര നടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-08-06 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q15217667|Q15217667]] | 7 |- | style='text-align:right'| 460 | [[പൂർണിമ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-09-23 | | [[മച്ചിലിപട്ടണം]] | | [[:d:Q7228868|Q7228868]] | 3 |- | style='text-align:right'| 461 | [[Bhavani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-11-09 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q16200014|Q16200014]] | 9 |- | style='text-align:right'| 462 | [[Satwant Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-12-05 | | [[Sirsa]] | | [[:d:Q43231541|Q43231541]] | 2 |- | style='text-align:right'| 463 | [[Nina Wadia]] | [[പ്രമാണം:Nina Wadia.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-12-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6043141|Q6043141]] | 16 |- | style='text-align:right'| 464 | [[സുകന്യ കുൽക്കർണി]] | [[പ്രമാണം:Sukanya Kulkarni.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-12-23 | | | | [[:d:Q23019136|Q23019136]] | 4 |- | style='text-align:right'| 465 | [[ഷർബാനി മുഖർജി]] | [[പ്രമാണം:Sharbani Mukherjee 2005 - still 1240.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7489442|Q7489442]] | 10 |- | style='text-align:right'| 466 | [[Tripti Nadakar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-01-02 | | [[ഡാർജിലിങ്|ഡാർജിലിംഗ്]] | | [[:d:Q7843809|Q7843809]] | 6 |- | style='text-align:right'| 467 | [[Pinky Rajput]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-01-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7196247|Q7196247]] | 6 |- | style='text-align:right'| 468 | [[Pallavi Joshi]] | [[പ്രമാണം:Pallavi Joshi and Tanvi Azmi at Success bash of 'Hate Story' (8).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-04-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7127781|Q7127781]] | 20 |- | style='text-align:right'| 469 | [[Sonalika Joshi]] | [[പ്രമാണം:SonalikaJoshi.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-06-05 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q7560772|Q7560772]] | 7 |- | style='text-align:right'| 470 | [[Piya Sengupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-06-09 | | | | [[:d:Q21066811|Q21066811]] | 6 |- | style='text-align:right'| 471 | [[Manjeet Kullar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-06-28 | | | | [[:d:Q6750370|Q6750370]] | 6 |- | style='text-align:right'| 472 | [[Pratibha Sinha]] | [[പ്രമാണം:PratibhaSinha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-07-04 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7238684|Q7238684]] | 10 |- | style='text-align:right'| 473 | [[അശ്വിനി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-07-14 | 2012-09-23 | [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]] | | [[:d:Q16019284|Q16019284]] | 9 |- | style='text-align:right'| 474 | [[Mandakini]] | [[പ്രമാണം:Mandakini01.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-07-30 | | [[മീററ്റ്]] | | [[:d:Q337434|Q337434]] | 31 |- | style='text-align:right'| 475 | [[Poonam Jhawer]] | [[പ്രമാണം:Poonam Jhawer.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-08-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7228696|Q7228696]] | 6 |- | style='text-align:right'| 476 | [[Alka Kaushal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-09-02 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q18638586|Q18638586]] | 9 |- | style='text-align:right'| 477 | [[Satabdi Roy]] | [[പ്രമാണം:Shatabdi Roy.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-10-05 | | [[Agarpara]] | | [[:d:Q7425857|Q7425857]] | 11 |- | style='text-align:right'| 478 | [[Nishigandha Wad]] | [[പ്രമാണം:Nishigandha Wad.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-10-11 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7040540|Q7040540]] | 6 |- | style='text-align:right'| 479 | [[Sunita Rajwar]] | [[പ്രമാണം:Sunita Rajwar in February 2020.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-11-06 | | [[ബറേലി]] | | [[:d:Q16206736|Q16206736]] | 8 |- | style='text-align:right'| 480 | [[Shilpa Shirodkar]] | [[പ്രമാണം:ShilpaShirodkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-11-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7496767|Q7496767]] | 20 |- | style='text-align:right'| 481 | [[സ്മിത നായർ ജെയിൻ]] | [[പ്രമാണം:Smita Nair Jain speaking at Nasscom.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-11-20 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q18126169|Q18126169]] | 12 |- | style='text-align:right'| 482 | [[Seema Rahmani]] | [[പ്രമാണം:Seema Rahmani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-12-03 | | [[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റ്‌]] | | [[:d:Q20870055|Q20870055]] | 10 |- | style='text-align:right'| 483 | [[Nimisha Vakharia]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-12-31 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16832126|Q16832126]] | 6 |- | style='text-align:right'| 484 | [[K.Sujatha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1970s | 2007-06-25 | | | [[:d:Q12688702|Q12688702]] | 1 |- | style='text-align:right'| 485 | [[Maheswari]] | [[പ്രമാണം:Mahe wiki.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-01 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6733904|Q6733904]] | 5 |- | style='text-align:right'| 486 | [[Chandrayee Ghosh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5071477|Q5071477]] | 6 |- | style='text-align:right'| 487 | [[Jayati Bhatia]] | [[പ്രമാണം:Jayati Bhatia 1.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q6167690|Q6167690]] | 3 |- | style='text-align:right'| 488 | [[Manjula Ghattamaneni]] | [[പ്രമാണം:Manjula Indira Productions.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6750446|Q6750446]] | 8 |- | style='text-align:right'| 489 | [[ഊഹ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-01-01 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7532422|Q7532422]] | 3 |- | style='text-align:right'| 490 | [[Thangjam Manorama]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | 2004-07-11 | | | [[:d:Q15734820|Q15734820]] | 6 |- | style='text-align:right'| 491 | [[Sheeba Akashdeep]] | [[പ്രമാണം:Sheeba Akashdeep, 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16727187|Q16727187]] | 8 |- | style='text-align:right'| 492 | [[Chanda Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | | | [[:d:Q66816607|Q66816607]] | 3 |- | style='text-align:right'| 493 | [[Sunetra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | | | [[:d:Q67654543|Q67654543]] | 3 |- | style='text-align:right'| 494 | [[Dolly Bindra]] | [[പ്രമാണം:Dolly bindra colors indian telly awards cropped.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-01-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5289323|Q5289323]] | 13 |- | style='text-align:right'| 495 | [[Ashwini Kalsekar]] | [[പ്രമാണം:Ashwini Kalsekar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-01-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4806201|Q4806201]] | 20 |- | style='text-align:right'| 496 | [[Aparajita Auddy]] | [[പ്രമാണം:Aparajita Auddy (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-02-02 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q4779118|Q4779118]] | 6 |- | style='text-align:right'| 497 | [[Chumki Chowdhury]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-02-06 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q18685433|Q18685433]] | 5 |- | style='text-align:right'| 498 | [[Dolon Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-02-22 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5289472|Q5289472]] | 5 |- | style='text-align:right'| 499 | [[Mona Ambegaonkar]] | [[പ്രമാണം:Mona Ambegaonkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-03-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6897636|Q6897636]] | 10 |- | style='text-align:right'| 500 | [[പ്രിയ (Q16201721)|പ്രിയ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-03-21 | | | | [[:d:Q16201721|Q16201721]] | 3 |- | style='text-align:right'| 501 | [[Indrani Dutta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-04-06 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16728729|Q16728729]] | 5 |- | style='text-align:right'| 502 | [[Neelu Vaghela]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-04-15 | | [[രാജസ്ഥാൻ]] | | [[:d:Q6986823|Q6986823]] | 10 |- | style='text-align:right'| 503 | [[Neha Joshi (TV actress)]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-06-21 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q6987750|Q6987750]] | 2 |- | style='text-align:right'| 504 | [[Anu Hasan]] | [[പ്രമാണം:Anu Hasan2.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-07-15 | | [[തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]] | | [[:d:Q3530637|Q3530637]] | 10 |- | style='text-align:right'| 505 | [[നിവേദിത ഭട്ടാചാര്യ]] | [[പ്രമാണം:Nivedita Bhattacharya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-07-21 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q7041763|Q7041763]] | 7 |- | style='text-align:right'| 506 | [[Deepshika]] | [[പ്രമാണം:Deepshikha walks for Manish Malhotra & Shaina NC's show for CPAA 08.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-08-02<br/>1977-01-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5250647|Q5250647]] | 13 |- | style='text-align:right'| 507 | [[Sagarika Mukherjee]] | [[പ്രമാണം:Sagarika13.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-09-04 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q7399059|Q7399059]] | 10 |- | style='text-align:right'| 508 | [[Parminder Gill]] | [[പ്രമാണം:Parminder Gill1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-09-16 | | [[ലുധിയാന ജില്ല]] | | [[:d:Q61059217|Q61059217]] | 3 |- | style='text-align:right'| 509 | [[Shikha Swaroop]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-10-23 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7496575|Q7496575]] | 4 |- | style='text-align:right'| 510 | [[Kashmira Shah]] | [[പ്രമാണം:Kashmera Shah in 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-12-02<br/>1971-12-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6374451|Q6374451]] | 15 |- | style='text-align:right'| 511 | [[Namrata Sawhney]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-12-14 | | [[പട്ട്യാല]] | | [[:d:Q6962052|Q6962052]] | 4 |- | style='text-align:right'| 512 | [[Meena Menon]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-12-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6807588|Q6807588]] | 4 |- | style='text-align:right'| 513 | [[Ekta Sohini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16202541|Q16202541]] | 3 |- | style='text-align:right'| 514 | [[Abhinaya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1971 | | | | [[:d:Q100319922|Q100319922]] | 3 |- | style='text-align:right'| 515 | [[Ritu Shivpuri]] | [[പ്രമാണം:Ritu Shivpuri graces Rebecca Dewan’s fashion show (11) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-01-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q15693767|Q15693767]] | 8 |- | style='text-align:right'| 516 | [[നിരോഷ]] | [[പ്രമാണം:Nirosha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-01-23 | | [[കൊളംബോ]] | | [[:d:Q13653610|Q13653610]] | 6 |- | style='text-align:right'| 517 | [[Shaheen Ahmed]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-02 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q12454107|Q12454107]] | 1 |- | style='text-align:right'| 518 | [[Indira Krishnan]] | [[പ്രമാണം:Indira Krishnan All India Achievers Awards.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-03-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q121358969|Q121358969]] | 4 |- | style='text-align:right'| 519 | [[Yamini Singh]] | [[പ്രമാണം:YaminiSingh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-03-20 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q28170401|Q28170401]] | 7 |- | style='text-align:right'| 520 | [[Sriranjini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-06-01 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q16202614|Q16202614]] | 6 |- | style='text-align:right'| 521 | [[Sonal Jha]] | [[പ്രമാണം:Sonal Jha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-07-29 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q55177844|Q55177844]] | 5 |- | style='text-align:right'| 522 | [[Sreelekha Mitra]] | [[പ്രമാണം:Sreelekha Mitra interviewed by Siti Cinema in 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-08-30<br/>1975-08-30 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q13729015|Q13729015]] | 7 |- | style='text-align:right'| 523 | [[Sulekha Talwalkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-10-08 | | | | [[:d:Q7636145|Q7636145]] | 6 |- | style='text-align:right'| 524 | [[Mounika]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-10-20 | | | | [[:d:Q19321759|Q19321759]] | 3 |- | style='text-align:right'| 525 | [[Meghna Malik]] | [[പ്രമാണം:Meghna malik.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-10-28<br/>1971-10-03 | | [[സോണിപത്]] | | [[:d:Q4277747|Q4277747]] | 12 |- | style='text-align:right'| 526 | [[Shalini Arora]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-11-09 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q7487228|Q7487228]] | 5 |- | style='text-align:right'| 527 | [[M ഹീര രാജഗോപാൽ]] | [[പ്രമാണം:Heera-rajagopal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-12-29 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q5698080|Q5698080]] | 8 |- | style='text-align:right'| 528 | [[Sindhu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972 | 2005-01-06 | | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q19665157|Q19665157]] | 3 |- | style='text-align:right'| 529 | [[Rajita]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972 | | [[Kakinada]] | | [[:d:Q31496246|Q31496246]] | 3 |- | style='text-align:right'| 530 | [[Ashwini Ekbote]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-01-05 | 2016-10-22 | [[പൂണെ]] | [[പൂണെ]] | [[:d:Q51834779|Q51834779]] | 6 |- | style='text-align:right'| 531 | [[Suchitra Bandekar]] | [[പ്രമാണം:Suchitra Bandekar with Aadesh Bandekar.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-01-07 | | | | [[:d:Q13122012|Q13122012]] | 4 |- | style='text-align:right'| 532 | [[Sandali Sinha]] | [[പ്രമാണം:SandaliSinha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-01-11 | | [[Muzaffarpur]] | | [[:d:Q7415964|Q7415964]] | 15 |- | style='text-align:right'| 533 | [[Maria Goretti]] | [[പ്രമാണം:MariaGorettiVJ.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-01-26 | | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q6761233|Q6761233]] | 5 |- | style='text-align:right'| 534 | [[Nilanjana Sengupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-02-21<br/>1979-02-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16202260|Q16202260]] | 3 |- | style='text-align:right'| 535 | [[തനാസ് ഇറാനി]] | [[പ്രമാണം:Tanaaz-Irani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-04-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7682187|Q7682187]] | 12 |- | style='text-align:right'| 536 | [[Anjala Zaveri]] | [[പ്രമാണം:AnjalaZaveri.jpg|center|50px]] | ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1972-04-20 | | [[ലണ്ടൻ]] | | [[:d:Q3531931|Q3531931]] | 10 |- | style='text-align:right'| 537 | [[Ashwini Bhave]] | [[പ്രമാണം:AshwiniBhave.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-05-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4806199|Q4806199]] | 15 |- | style='text-align:right'| 538 | [[Anjali Sudhakar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-05-22 | | [[Kanakapura]] | | [[:d:Q4765740|Q4765740]] | 5 |- | style='text-align:right'| 539 | [[Gulfam Khan]] | [[പ്രമാണം:Gulfam Khan Portrait.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-06-06 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16200740|Q16200740]] | 8 |- | style='text-align:right'| 540 | [[Sonam]] | [[പ്രമാണം:Sonam Khan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-09-02 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7560776|Q7560776]] | 10 |- | style='text-align:right'| 541 | [[Rasika Joshi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-09-12 | 2011-07-07 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7295046|Q7295046]] | 7 |- | style='text-align:right'| 542 | [[Jaya Bhattacharya]] | [[പ്രമാണം:Jaya Bhattacharya in 2015.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-09-19<br/>1978-07-01 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q16199248|Q16199248]] | 12 |- | style='text-align:right'| 543 | [[നികി അനേജ വാലിയ]] | [[പ്രമാണം:Niki Walia.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-09-26 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16258538|Q16258538]] | 8 |- | style='text-align:right'| 544 | [[Deepa Parab]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-10-31 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16201561|Q16201561]] | 6 |- | style='text-align:right'| 545 | [[Ravali]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-12-22 | | [[Gudivada]] | | [[:d:Q7296308|Q7296308]] | 5 |- | style='text-align:right'| 546 | [[Radhika Vaz]] | [[പ്രമാണം:Radhika Vaz, 2017 (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1973 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q21066657|Q21066657]] | 9 |- | style='text-align:right'| 547 | [[Sheeba Chaddha]] | [[പ്രമാണം:Sheeba Chaddha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16200046|Q16200046]] | 15 |- | style='text-align:right'| 548 | [[ഫർഹീൻ]] | [[പ്രമാണം:Farheen mam.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q16200332|Q16200332]] | 7 |- | style='text-align:right'| 549 | [[Sharvani Pillai]] | [[പ്രമാണം:Sharvani Pillai.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16734541|Q16734541]] | 8 |- | style='text-align:right'| 550 | [[Rethika Srinivas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q20685290|Q20685290]] | 6 |- | style='text-align:right'| 551 | [[Sakshi Tanwar]] | [[പ്രമാണം:Sakshi Tanwar graces the Ganesha puja at Ekta Kapoor’s house (05) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-01-12 | | [[Alwar]] | | [[:d:Q2003940|Q2003940]] | 25 |- | style='text-align:right'| 552 | [[Bhaswati Basu]] | [[പ്രമാണം:Bhaswati Basu.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-03-05 | | | | [[:d:Q55409221|Q55409221]] | 2 |- | style='text-align:right'| 553 | [[Bidipta Chakraborty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-06-06 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q4904175|Q4904175]] | 6 |- | style='text-align:right'| 554 | [[ഈശ്വരി റാവു]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-06-13 | | [[Peddapuram mandal]] | | [[:d:Q5331053|Q5331053]] | 4 |- | style='text-align:right'| 555 | [[Suman Ranganathan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-07-26 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7636937|Q7636937]] | 15 |- | style='text-align:right'| 556 | [[Malashri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-08-10 | | [[ചെന്നൈ ജില്ല]] | | [[:d:Q10980180|Q10980180]] | 11 |- | style='text-align:right'| 557 | [[രേഷം തിപ്നിസ്]] | [[പ്രമാണം:Resham Tipnis (cropped) attending the launch of Sai Deodhar & Shakti Anand ‘Thoughtrain Entertainment’.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-08-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16214589|Q16214589]] | 8 |- | style='text-align:right'| 558 | [[Delnaaz Irani]] | [[പ്രമാണം:Delnaaz Paul at the opening of Fluke store.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-09-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5254296|Q5254296]] | 13 |- | style='text-align:right'| 559 | [[Richa Ahuja]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-09-16 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q17505034|Q17505034]] | 9 |- | style='text-align:right'| 560 | [[Sujatha Sivakumar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-09-27 | | [[മധുര]] | | [[:d:Q22683046|Q22683046]] | 4 |- | style='text-align:right'| 561 | [[സലീമാ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-11-04 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q16202034|Q16202034]] | 5 |- | style='text-align:right'| 562 | [[Kavita Lad]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-11-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q893134|Q893134]] | 5 |- | style='text-align:right'| 563 | [[Shweta Rastogi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-11-16 | | | | [[:d:Q120287955|Q120287955]] | 2 |- | style='text-align:right'| 564 | [[Arpita Pal]] | [[പ്രമാണം:Arpita Pal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q4795753|Q4795753]] | 7 |- | style='text-align:right'| 565 | [[అపూర్వ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974 | | | | [[:d:Q12990404|Q12990404]] | 1 |- | style='text-align:right'| 566 | [[റാണി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974 | | | | [[:d:Q16344092|Q16344092]] | 4 |- | style='text-align:right'| 567 | [[Abhilasha Patil]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1974 | 2021-05-04 | | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q106707972|Q106707972]] | 4 |- | style='text-align:right'| 568 | [[Huirem Seema]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1974 | 2011 | | | [[:d:Q107360798|Q107360798]] | 4 |- | style='text-align:right'| 569 | [[Malini Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-01-05<br/>1965-01-05 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16202316|Q16202316]] | 5 |- | style='text-align:right'| 570 | [[Manasi Salvi]] | [[പ്രമാണം:Manasi Salvi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-01-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2190753|Q2190753]] | 9 |- | style='text-align:right'| 571 | [[Indrani Mukherjee]] | [[പ്രമാണം:Indrani Mukherjee.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-01-25 | | [[അസൻസോൾ]] | | [[:d:Q62267046|Q62267046]] | 3 |- | style='text-align:right'| 572 | [[ശ്രുതി രാജ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-02-25 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7504339|Q7504339]] | 5 |- | style='text-align:right'| 573 | [[പ്രഗതി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-03-17 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7237601|Q7237601]] | 4 |- | style='text-align:right'| 574 | [[രൂപ ശ്രീ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-03-27 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q18085653|Q18085653]] | 5 |- | style='text-align:right'| 575 | [[കസ്തൂരി (Q6374806)|കസ്തൂരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-05-01 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6374806|Q6374806]] | 4 |- | style='text-align:right'| 576 | [[Aditi Gowitrikar]] | [[പ്രമാണം:Aditi Gowitrikar graces H&M’s store launch in Mumbai (17) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-05-21<br/>1976-05-21 | | [[പൻവേൽ]] | | [[:d:Q3531155|Q3531155]] | 21 |- | style='text-align:right'| 577 | [[Adita Wahi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-06-03 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q18211758|Q18211758]] | 4 |- | style='text-align:right'| 578 | [[Govindini Murty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-06-20 | | [[മണിപ്പൂർ]] | | [[:d:Q5589918|Q5589918]] | 3 |- | style='text-align:right'| 579 | [[Gautami Kapoor]] | [[പ്രമാണം:Gautami.Kapoor.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-06-21 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q16730577|Q16730577]] | 11 |- | style='text-align:right'| 580 | [[Barkha Madan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-08-17 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q16201002|Q16201002]] | 8 |- | style='text-align:right'| 581 | [[Purbi Joshi]] | [[പ്രമാണം:Purbi Joshi at the shooting of music video for ‘Damadamm!’.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-08-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7260894|Q7260894]] | 7 |- | style='text-align:right'| 582 | [[വൈഷ്ണവി മഹന്ത്]] | [[പ്രമാണം:Vaishnavi Mahant.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-09-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7908874|Q7908874]] | 15 |- | style='text-align:right'| 583 | [[Janaki Sabesh]] | [[പ്രമാണം:Janaki Sabesh Image.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-09-23 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q6150715|Q6150715]] | 7 |- | style='text-align:right'| 584 | [[Rakshanda Khan]] | [[പ്രമാണം:Rakhsandha khan1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-09-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7286781|Q7286781]] | 8 |- | style='text-align:right'| 585 | [[Sonali Kulkarni]] | [[പ്രമാണം:Sonali Kulkarni on Day 2 of Lakme Fashion Week 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-11-03 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q1407499|Q1407499]] | 28 |- | style='text-align:right'| 586 | [[Simone Singh]] | [[പ്രമാണം:SimoneSingh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-11-10 | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q7520416|Q7520416]] | 17 |- | style='text-align:right'| 587 | [[Sabitha Jayaraj]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-11-10 | | | | [[:d:Q52634159|Q52634159]] | 2 |- | style='text-align:right'| 588 | [[Yuvarani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-11-30 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16203011|Q16203011]] | 5 |- | style='text-align:right'| 589 | [[Anupama Kumar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-12-04 | | [[കോയമ്പത്തൂർ]] | | [[:d:Q4777839|Q4777839]] | 8 |- | style='text-align:right'| 590 | [[Aishwarya Narkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-12-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q108219130|Q108219130]] | 5 |- | style='text-align:right'| 591 | [[Uma Riyaz Khan]] | [[പ്രമാണം:Uma Riyaz Khan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7881028|Q7881028]] | 7 |- | style='text-align:right'| 592 | [[Bhavana]] | [[പ്രമാണം:Bhavana (Kannada actress) (01).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970s | | [[ദാവൺഗരെ]] | | [[:d:Q16200004|Q16200004]] | 12 |- | style='text-align:right'| 593 | [[Rupal Patel]] | [[പ്രമാണം:Rupalpatel.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-01-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18638590|Q18638590]] | 8 |- | style='text-align:right'| 594 | [[Seema Shinde]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-01-15 | | | | [[:d:Q106286505|Q106286505]] | 3 |- | style='text-align:right'| 595 | [[സുപ്രിയ കാർണിക്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-03-13 | | | | [[:d:Q16198893|Q16198893]] | 6 |- | style='text-align:right'| 596 | [[Anita Devgan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-03-18 | | | | [[:d:Q115516155|Q115516155]] | 3 |- | style='text-align:right'| 597 | [[സുമ കനകല]] | [[പ്രമാണം:Suma Kanakala.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-03-22 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q7636907|Q7636907]] | 8 |- | style='text-align:right'| 598 | [[സന്ധ്യ മ്രിദുൽ]] | [[പ്രമാണം:Sandhya Mridul at an event at Koh hosted by Shruti Seth 06.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-03-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q1396281|Q1396281]] | 17 |- | style='text-align:right'| 599 | [[Rajeshwari Sachdev]] | [[പ്രമാണം:Rajeshwari Sachdev.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-04-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7286105|Q7286105]] | 14 |- | style='text-align:right'| 600 | [[Neha]] | [[പ്രമാണം:NehaBajpai.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-04-18 | | [[Nanded]] | | [[:d:Q7460032|Q7460032]] | 15 |- | style='text-align:right'| 601 | [[Gargi Roychowdhury]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-04-24 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q17332332|Q17332332]] | 4 |- | style='text-align:right'| 602 | [[ഭുവനേശ്വരി (Q18124379)|ഭുവനേശ്വരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-06-04 | | [[Chittoor]] | | [[:d:Q18124379|Q18124379]] | 7 |- | style='text-align:right'| 603 | [[Deepa Venkat]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-06-11<br/>1974 | | | | [[:d:Q5250473|Q5250473]] | 4 |- | style='text-align:right'| 604 | [[Upasana Singh]] | [[പ്രമാണം:UpasanaSingh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-06-29 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q7898180|Q7898180]] | 15 |- | style='text-align:right'| 605 | [[സുഭശ്രി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-07-18 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7631263|Q7631263]] | 4 |- | style='text-align:right'| 606 | [[Lata Sabharwal]] | [[പ്രമാണം:Lataa Saberwal cropped.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-08-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6495046|Q6495046]] | 12 |- | style='text-align:right'| 607 | [[Dolly Sohi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-09-15 | 2024-03-08 | [[അമൃത്‌സർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q26997337|Q26997337]] | 8 |- | style='text-align:right'| 608 | [[ശ്രുതി (Q7504343)|ശ്രുതി]] | [[പ്രമാണം:Shruti (Apr, 2016).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-09-18 | | [[Hassan]] | | [[:d:Q7504343|Q7504343]] | 13 |- | style='text-align:right'| 609 | [[Jayasri Rachakonda]] | [[പ്രമാണം:Jayasri Rachakonda.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-10-12 | | [[Ramagundam]] | | [[:d:Q97674107|Q97674107]] | 2 |- | style='text-align:right'| 610 | [[Pallavi Pradhan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-10-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q42610846|Q42610846]] | 4 |- | style='text-align:right'| 611 | [[Bhavana Balsavar]] | [[പ്രമാണം:Bhavana Balsaver,Shobha Khote at The Aap Ki Awaz Award 2012 (4).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-10-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16199949|Q16199949]] | 10 |- | style='text-align:right'| 612 | [[Meghna Reddy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-10-24 | | [[രാജമന്ദ്രി]] | | [[:d:Q4974267|Q4974267]] | 3 |- | style='text-align:right'| 613 | [[Rukhsaar Rehman]] | [[പ്രമാണം:Rukhsar image.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-10-29 | | [[Rampur]] | | [[:d:Q19059651|Q19059651]] | 15 |- | style='text-align:right'| 614 | [[Tara Deshpande]] | [[പ്രമാണം:Tara Deshpande(1).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-12-09<br/>1975-12-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7685053|Q7685053]] | 6 |- | style='text-align:right'| 615 | [[വൈഭവി മർച്ചന്റ്]] | [[പ്രമാണം:Vaibhavi Merchant don2 screening.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-12-17 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q245862|Q245862]] | 19 |- | style='text-align:right'| 616 | [[Mahi Gill]] | [[പ്രമാണം:Mahi Gill Paan Singh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-12-19 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q487198|Q487198]] | 25 |- | style='text-align:right'| 617 | [[Shonali Nagrani]] | [[പ്രമാണം:Shonali Nagrani at the launch of Watch Time's magazine 10.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-12-20 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7500361|Q7500361]] | 7 |- | style='text-align:right'| 618 | [[Shweta Kawatra]] | [[പ്രമാണം:Shweta kawatra walks ramp.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7505875|Q7505875]] | 8 |- | style='text-align:right'| 619 | [[Deepali Joshi-Shah]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976 | 2012-01-27 | [[അജ്മീർ]] | [[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റ്‌]] | [[:d:Q4160503|Q4160503]] | 5 |- | style='text-align:right'| 620 | [[ശ്രീയ രമേഷ്]] | | നടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976 | | [[കാസർഗോഡ്]] | | [[:d:Q27673476|Q27673476]] | 1 |- | style='text-align:right'| 621 | [[Praseetha Menon]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1976 | | | | [[:d:Q105314228|Q105314228]] | 2 |- | style='text-align:right'| 622 | [[Shalini Kapoor Sagar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-01-04 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16202189|Q16202189]] | 5 |- | style='text-align:right'| 623 | [[Shikha Joshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-01-04 | 2015-05-16 | | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q19961072|Q19961072]] | 4 |- | style='text-align:right'| 624 | [[Vandana Pathak]] | [[പ്രമാണം:Vandana Pathak at Kehvatlal Parivar premiere.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-01-26 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q16734267|Q16734267]] | 8 |- | style='text-align:right'| 625 | [[Malavika Avinash]] | [[പ്രമാണം:Malavika Avinash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-01-28 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6741434|Q6741434]] | 15 |- | style='text-align:right'| 626 | [[Priya Sachdev]] | [[പ്രമാണം:Priya Sachdev Kapur, wife of sanjay kapur.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-02-21 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7246478|Q7246478]] | 1 |- | style='text-align:right'| 627 | [[Vishakha Subhedar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-03-22 | | | | [[:d:Q119684739|Q119684739]] | 3 |- | style='text-align:right'| 628 | [[Manasi Joshi Roy]] | [[പ്രമാണം:Manasi Joshi Roy.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-03-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q26702554|Q26702554]] | 6 |- | style='text-align:right'| 629 | [[Smita Saravade]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-05-12 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q7544827|Q7544827]] | 3 |- | style='text-align:right'| 630 | [[ചായ സിംഗ്]] | [[പ്രമാണം:Chaya Singh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-05-16 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q5088608|Q5088608]] | 11 |- | style='text-align:right'| 631 | [[Poonam Narula]] | [[പ്രമാണം:Poonam Goel (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-06-03 | | | | [[:d:Q21062558|Q21062558]] | 3 |- | style='text-align:right'| 632 | [[Neshma Chemburkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-07-14 | | | | [[:d:Q131931902|Q131931902]] | 3 |- | style='text-align:right'| 633 | [[Sangita Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Sangeeta Ghosh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-08-18 | | [[Shivpuri]] | | [[:d:Q7417916|Q7417916]] | 10 |- | style='text-align:right'| 634 | [[Chitrangada Singh]] | [[പ്രമാണം:Chitrangada Singh at FBB Femina Miss India 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-08-30<br/>1976-03-28 | | [[ജോധ്പുർ]] | | [[:d:Q5102344|Q5102344]] | 29 |- | style='text-align:right'| 635 | [[Suchita Trivedi]] | [[പ്രമാണം:Suchita Trivedi in 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-09-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16751660|Q16751660]] | 9 |- | style='text-align:right'| 636 | [[Lakshmi Manchu]] | [[പ്രമാണം:Lakshmi Manchu.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-10-08 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6479877|Q6479877]] | 17 |- | style='text-align:right'| 637 | [[Queen Hazarika]] | [[പ്രമാണം:Queen Hazarika at a video shoot in Bangalore (April, 2015).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-10-16 | | [[North Lakhimpur]] | | [[:d:Q19896001|Q19896001]] | 6 |- | style='text-align:right'| 638 | [[Dipannita Sharma]] | [[പ്രമാണം:Celebrities at Manish Malhotra - Lilavati Save & Empower Girl Child show (8).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-11-02 | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q5279710|Q5279710]] | 16 |- | style='text-align:right'| 639 | [[പ്യുമൊരി മേത്ത ഘോഷ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-11-23 | | [[Solapur]] | | [[:d:Q23038212|Q23038212]] | 1 |- | style='text-align:right'| 640 | [[Nethra Raghuraman]] | [[പ്രമാണം:Nethra Raghuraman graces the launch of Olive's new menu.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-11-29 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q16216019|Q16216019]] | 8 |- | style='text-align:right'| 641 | [[Bindu De Stoppani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-12-19 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q863662|Q863662]] | 3 |- | style='text-align:right'| 642 | [[Devadarshini]] | [[പ്രമാണം:Devadarshini.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-01-01 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q140660|Q140660]] | 8 |- | style='text-align:right'| 643 | [[Maleeka Ghai]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1977 | | | | [[:d:Q109581861|Q109581861]] | 2 |- | style='text-align:right'| 644 | [[Kalpa Latha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1977 | | | | [[:d:Q130383213|Q130383213]] | 2 |- | style='text-align:right'| 645 | [[പ്രേമ]] | [[പ്രമാണം:Prema.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-01-06 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7240187|Q7240187]] | 10 |- | style='text-align:right'| 646 | [[Smita Bansal]] | [[പ്രമാണം:Smita Bansal graces The Global Peace Initiative 2015 (47).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-02-21 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q2003885|Q2003885]] | 14 |- | style='text-align:right'| 647 | [[Shilpa Tulaskar]] | [[പ്രമാണം:Shilpa Tulaskar.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-03-10 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q7496770|Q7496770]] | 8 |- | style='text-align:right'| 648 | [[Kartika Rane]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-03-17 | | | | [[:d:Q6373558|Q6373558]] | 1 |- | style='text-align:right'| 649 | [[ഗായത്രി ജോഷി]] | [[പ്രമാണം:Gayatri Joshi in 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-03-20 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q467074|Q467074]] | 23 |- | style='text-align:right'| 650 | [[Rupali Ganguly]] | [[പ്രമാണം:Rupali Ganguly at CID Veerta Awards 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-04-05 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7380199|Q7380199]] | 12 |- | style='text-align:right'| 651 | [[Sakshi Shivanand]] | [[പ്രമാണം:Sakshi Shivanand Image.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-04-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7403092|Q7403092]] | 10 |- | style='text-align:right'| 652 | [[Debolina Dutta]] | [[പ്രമാണം:Debolina Dutta 2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-04-20 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5248128|Q5248128]] | 5 |- | style='text-align:right'| 653 | [[Rajashree]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-04-29 | | | | [[:d:Q16201849|Q16201849]] | 4 |- | style='text-align:right'| 654 | [[Keerthi Gopinath]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-05-02 | | [[കോട്ടയം]] | | [[:d:Q96839191|Q96839191]] | 4 |- | style='text-align:right'| 655 | [[Sheetal Agashe]] | [[പ്രമാണം:Sheetal-agashe-femina-award-2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-05-17 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q27854128|Q27854128]] | 12 |- | style='text-align:right'| 656 | [[Samata Das]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-06-07 | | [[ധാക്ക|ഢാക്ക]] | | [[:d:Q16200218|Q16200218]] | 6 |- | style='text-align:right'| 657 | [[സുഗന്ധ ഗാർഗ്]] | [[പ്രമാണം:Sugandha Garg.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-06-13 | | [[മീററ്റ്]] | | [[:d:Q7634701|Q7634701]] | 9 |- | style='text-align:right'| 658 | [[Mukti Mohan]] | [[പ്രമാണം:Mukti Mohan at celebrations for World Dance Day 3 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-06-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6933626|Q6933626]] | 14 |- | style='text-align:right'| 659 | [[Zehra Naqvi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1977-07-05 | | | | [[:d:Q17198947|Q17198947]] | 2 |- | style='text-align:right'| 660 | [[Raageshwari]] | [[പ്രമാണം:Raageshwari on a safari shoot.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-07-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2040478|Q2040478]] | 15 |- | style='text-align:right'| 661 | [[Rinke Khanna]] | [[പ്രമാണം:Rinke Khanna.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-07-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7335045|Q7335045]] | 17 |- | style='text-align:right'| 662 | [[Shilpa Shinde]] | [[പ്രമാണം:Shilpa-Shinde-snapped-at-the-media-interaction-6.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16832103|Q16832103]] | 16 |- | style='text-align:right'| 663 | [[Niruta Singh]] | [[പ്രമാണം:Niruta-Singh-14.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[നേപ്പാൾ]] | 1977-08-12 | | [[ഡാർജിലിങ്|ഡാർജിലിംഗ്]] | | [[:d:Q7040121|Q7040121]] | 11 |- | style='text-align:right'| 664 | [[രമ്യ ശ്രീ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-08-15 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q7290395|Q7290395]] | 8 |- | style='text-align:right'| 665 | [[Achint Kaur]] | [[പ്രമാണം:Achint Kaur.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-09-05 | | [[മീററ്റ്]] | | [[:d:Q4673791|Q4673791]] | 13 |- | style='text-align:right'| 666 | [[Gauri Pradhan Tejwani]] | [[പ്രമാണം:Gauri pradhan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-09-16 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q5527775|Q5527775]] | 11 |- | style='text-align:right'| 667 | [[Ayesha Raza Mishra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-09-26 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q98716245|Q98716245]] | 5 |- | style='text-align:right'| 668 | [[Priyanka Upendra]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Upendra 1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-11-09 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7246515|Q7246515]] | 13 |- | style='text-align:right'| 669 | [[Shruti Seth]] | [[പ്രമാണം:Premiere of 'Rock Of Ages' 11 Shruti Seth.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-12-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3765263|Q3765263]] | 18 |- | style='text-align:right'| 670 | [[Gauri Karnik]] | [[പ്രമാണം:GauriKarnik.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-12-20 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q5527769|Q5527769]] | 7 |- | style='text-align:right'| 671 | [[വിനീത]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978 | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q7932417|Q7932417]] | 6 |- | style='text-align:right'| 672 | [[Mamilla Shailaja Priya]] | [[പ്രമാണം:Mamilla Shailaja Priya and family.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978 | | [[Bapatla]] | | [[:d:Q6745678|Q6745678]] | 5 |- | style='text-align:right'| 673 | [[Nigaar Khan]] | [[പ്രമാണം:Nigaar Khan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7032158|Q7032158]] | 15 |- | style='text-align:right'| 674 | [[Jyoti Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978 | | | | [[:d:Q15724164|Q15724164]] | 1 |- | style='text-align:right'| 675 | [[അനുഷ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-03-04 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q18589263|Q18589263]] | 6 |- | style='text-align:right'| 676 | [[Ayesha Dharker]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-03-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q1976975|Q1976975]] | 9 |- | style='text-align:right'| 677 | [[Bhargavi Chirmule]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-03-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4901279|Q4901279]] | 6 |- | style='text-align:right'| 678 | [[Narayani Shastri]] | [[പ്രമാണം:Naryani shastri spa launch.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-04-16 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q6965558|Q6965558]] | 8 |- | style='text-align:right'| 679 | [[Additi Gupta]] | [[പ്രമാണം:Additi Gupta at the launch of Zara Nachke Dikha 2 in 2010.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-04-20 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q4681309|Q4681309]] | 14 |- | style='text-align:right'| 680 | [[Mona Ghosh Shetty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-04-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6897670|Q6897670]] | 8 |- | style='text-align:right'| 681 | [[Sunitha Upadrashta]] | [[പ്രമാണം:Sunitha film fare.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-05-10 | | [[ഗുണ്ടൂർ]] | | [[:d:Q2917149|Q2917149]] | 7 |- | style='text-align:right'| 682 | [[Satya Krishnan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-05-11 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7426866|Q7426866]] | 4 |- | style='text-align:right'| 683 | [[Priyadarshini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-06-04 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7246485|Q7246485]] | 2 |- | style='text-align:right'| 684 | [[Neha Mehta]] | [[പ്രമാണം:Nehamehta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-06-09 | | [[Patan]] | | [[:d:Q16732433|Q16732433]] | 16 |- | style='text-align:right'| 685 | [[Jasveer Kaur]] | [[പ്രമാണം:Jasveer Kaur at launch of Telly Calendar 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-06-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q17198237|Q17198237]] | 7 |- | style='text-align:right'| 686 | [[Kamalika Banerjee]] | [[പ്രമാണം:Kamolika Di Jan 2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-07 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6355716|Q6355716]] | 5 |- | style='text-align:right'| 687 | [[Urvashi Dholakia]] | [[പ്രമാണം:Urvashi Dholakia in 2020 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-07-09<br/>1979-07-09 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7214157|Q7214157]] | 13 |- | style='text-align:right'| 688 | [[Maanu]] | [[പ്രമാണം:Maanu.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-07-23 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q13152205|Q13152205]] | 8 |- | style='text-align:right'| 689 | [[ചിത്ര ഷെനോയ്]] | [[പ്രമാണം:Chitra Shenoy.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-07-24 | | [[Hassan]] | | [[:d:Q18589140|Q18589140]] | 3 |- | style='text-align:right'| 690 | [[റീ സെൻ]] | [[പ്രമാണം:Rii Sen at Berlinale 2011 (crop).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-07-26 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7333918|Q7333918]] | 6 |- | style='text-align:right'| 691 | [[Disha Vakani]] | [[പ്രമാണം:Disha Wakani on the sets of KBC 07.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-08-17 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q5282199|Q5282199]] | 22 |- | style='text-align:right'| 692 | [[Dr. Sharmila]] | [[പ്രമാണം:Dr. Sharmila Kothandaraman.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-08-17 | | | | [[:d:Q5304387|Q5304387]] | 4 |- | style='text-align:right'| 693 | [[മേഘ്‌ന നായിഡു]] | [[പ്രമാണം:Meghna Naidu at Press conference of Rivaaz (5).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-09-19<br/>1980-09-19 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q6809083|Q6809083]] | 19 |- | style='text-align:right'| 694 | [[Swathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-10-23 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q7654025|Q7654025]] | 5 |- | style='text-align:right'| 695 | [[Vinodhini Vaidyanathan]] | [[പ്രമാണം:Actress Vinodhini.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-11-02 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q17584126|Q17584126]] | 5 |- | style='text-align:right'| 696 | [[Kaajal Pasupathi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-11-14 | | | | [[:d:Q38265663|Q38265663]] | 2 |- | style='text-align:right'| 697 | [[Keerthi Reddy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-11-17 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q6383306|Q6383306]] | 12 |- | style='text-align:right'| 698 | [[Koel Purie]] | [[പ്രമാണം:Koel Purie.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-11-25 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q3816132|Q3816132]] | 14 |- | style='text-align:right'| 699 | [[Jennifer Mistry Bansiwal]] | [[പ്രമാണം:Jennifer mistry.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-11-27 | | [[ജബൽ‌പൂർ]] | | [[:d:Q6178630|Q6178630]] | 7 |- | style='text-align:right'| 700 | [[Mamathi Chari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-12-21 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q113662026|Q113662026]] | 5 |- | style='text-align:right'| 701 | [[Carol Gracias]] | [[പ്രമാണം:Carol at mod'art fashion show.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-12-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5044344|Q5044344]] | 8 |- | style='text-align:right'| 702 | [[Zerifa Wahid]] | [[പ്രമാണം:Zerifa Wahid.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q2681568|Q2681568]] | 11 |- | style='text-align:right'| 703 | [[Lima Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-01-01 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q123764599|Q123764599]] | 1 |- | style='text-align:right'| 704 | [[Malavika Shivpuri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-01-07 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q6741435|Q6741435]] | 2 |- | style='text-align:right'| 705 | [[Shibani Kashyap]] | [[പ്രമാണം:Shibani Kashyap at the Miss & Mrs Tiara 2018 contest.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-01-12 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7496022|Q7496022]] | 7 |- | style='text-align:right'| 706 | [[Rekha Vedavyas]] | [[പ്രമാണം:Rekha Vedavyas.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-01-24 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7310617|Q7310617]] | 8 |- | style='text-align:right'| 707 | [[Vandana Vithlani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-01-26 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q31173548|Q31173548]] | 1 |- | style='text-align:right'| 708 | [[Vibhavari Deshpande]] | [[പ്രമാണം:Vibhavari Deshpande.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-02-01 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q4279645|Q4279645]] | 14 |- | style='text-align:right'| 709 | [[Mahek Chahal]] | [[പ്രമാണം:Mahek chahal super fight league event.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[നോർവെ]] | 1979-02-01 | | [[നോർവെ]] | | [[:d:Q6733711|Q6733711]] | 22 |- | style='text-align:right'| 710 | [[പവിത്ര ലോകേഷ്]] | [[പ്രമാണം:Pavitra Lokesh (2023) 03.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-02-20 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q25004445|Q25004445]] | 6 |- | style='text-align:right'| 711 | [[Karen David]] | [[പ്രമാണം:Karen David by Gage Skidmore.jpg|center|50px]] | ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാനഡ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1979-04-15 | | [[ഷില്ലോങ്ങ്]] | | [[:d:Q465981|Q465981]] | 21 |- | style='text-align:right'| 712 | [[Bhairavi Raichura]] | [[പ്രമാണം:Bhairavi raichura colors indian telly awards cropped.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-04-20 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q2004042|Q2004042]] | 6 |- | style='text-align:right'| 713 | [[Moon Banerrjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-04-23 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q23939927|Q23939927]] | 6 |- | style='text-align:right'| 714 | [[Harini]] | [[പ്രമാണം:Singer harini pic.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-04-30 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q3533050|Q3533050]] | 8 |- | style='text-align:right'| 715 | [[Amruta Subhash]] | [[പ്രമാണം:Amruta Subhash 2.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-05-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q11457118|Q11457118]] | 19 |- | style='text-align:right'| 716 | [[അർച്ചന ഗുപ്ത]] | [[പ്രമാണം:Archana gupta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-05-28 | | [[ആഗ്ര]] | | [[:d:Q4785556|Q4785556]] | 18 |- | style='text-align:right'| 717 | [[ശ്വേത ഗുലാത്തി]] | [[പ്രമാണം:Shweta Gulati Azaan Premiere.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-05-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7505874|Q7505874]] | 11 |- | style='text-align:right'| 718 | [[Roshini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-06-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q22280130|Q22280130]] | 6 |- | style='text-align:right'| 719 | [[തിലോത്തമ ഷോം]] | [[പ്രമാണം:Tillotama Shome 01.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-06-25 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q2433720|Q2433720]] | 15 |- | style='text-align:right'| 720 | [[Vani Tripathi]] | [[പ്രമാണം:Prasoon Joshi, Amish Tripathi, Yatindra Mishra, Vani Tripathi at the Panel Discussion on “Is contemporary Cinema Reflecting the Literature of Our Times”, during the 48th International Film Festival of India (IFFI-2017).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-07-04 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7914885|Q7914885]] | 6 |- | style='text-align:right'| 721 | [[Juhi Babbar]] | [[പ്രമാണം:JuhiBabbar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-07-20 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q6305121|Q6305121]] | 14 |- | style='text-align:right'| 722 | [[Manyata Dutt]] | [[പ്രമാണം:Manyata Dutt snapped at her birthday bash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-07-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q22950148|Q22950148]] | 13 |- | style='text-align:right'| 723 | [[Padmapriya Bhallamudi]] | [[പ്രമാണം:BH. Padmapriya in a Award Function at Telugu University in Hyderabad (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-08-11 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q47545138|Q47545138]] | 2 |- | style='text-align:right'| 724 | [[Kamya Panjabi]] | [[പ്രമാണം:Kamya Panjabi 3rd Gold Awards 2010.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-08-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6359918|Q6359918]] | 9 |- | style='text-align:right'| 725 | [[Suchitra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-08-14 | | [[ചെന്നൈ]]<br/>[[Mayiladuthurai]] | | [[:d:Q7632912|Q7632912]] | 8 |- | style='text-align:right'| 726 | [[Anu Choudhury]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-08-30<br/>1978-08-30 | | [[ഭുവനേശ്വർ]] | | [[:d:Q4777685|Q4777685]] | 9 |- | style='text-align:right'| 727 | [[Ishita Arun]] | [[പ്രമാണം:Ishita Arun 2010 - still 113962 crop.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-09-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6080395|Q6080395]] | 5 |- | style='text-align:right'| 728 | [[Aanchal Kumar]] | [[പ്രമാണം:Aanchal kumar chivas bash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-10-24 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q4661550|Q4661550]] | 13 |- | style='text-align:right'| 729 | [[Senthi Kumari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-10-26 | | | | [[:d:Q66309904|Q66309904]] | 3 |- | style='text-align:right'| 730 | [[റീമ ദെബ്നാദ്]] | [[പ്രമാണം:Reema Debnath in Universal CityWalk Hollywood.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-11-13 | | [[അഗർത്തല]] | | [[:d:Q16200225|Q16200225]] | 3 |- | style='text-align:right'| 731 | [[Menaka Lalwani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-11-13 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16727189|Q16727189]] | 5 |- | style='text-align:right'| 732 | [[Arunima Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-11-18 | | [[Duliajan]] | | [[:d:Q4802270|Q4802270]] | 1 |- | style='text-align:right'| 733 | [[Nupur Mehta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7069964|Q7069964]] | 4 |- | style='text-align:right'| 734 | [[Rukmini Vijayakumar]] | [[പ്രമാണം:Rukmini in Tanjavur.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7378884|Q7378884]] | 11 |- | style='text-align:right'| 735 | [[അനുയാ വൈ ഭഗവത്]] | [[പ്രമാണം:AnuyaBhagwat.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | [[Emirate of Dubai]] | | [[:d:Q4777962|Q4777962]] | 10 |- | style='text-align:right'| 736 | [[Kanwal Toor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | | | [[:d:Q6365725|Q6365725]] | 0 |- | style='text-align:right'| 737 | [[Surabhi Prabhavathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | | | [[:d:Q16340598|Q16340598]] | 1 |- | style='text-align:right'| 738 | [[Ekavali Khanna]] | [[പ്രമാണം:Ekavali khanna.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-01-01 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q19561007|Q19561007]] | 5 |- | style='text-align:right'| 739 | [[Sravanthi Juluri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | | | [[:d:Q116459382|Q116459382]] | 2 |- | style='text-align:right'| 740 | [[Teejay Sidhu]] | [[പ്രമാണം:Launch of men's wear 'Pegasus' 10 Teejay Sidhu.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-01-22 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q7694213|Q7694213]] | 3 |- | style='text-align:right'| 741 | [[Gurdeep Kohli]] | [[പ്രമാണം:Arjun Punj, Gurdeep Kohli (cropped) - Gurdeep Kohli.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-01-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5619906|Q5619906]] | 11 |- | style='text-align:right'| 742 | [[Prachee Shah Pandya]] | [[പ്രമാണം:Prachi Shah graces the Khidkiyaan movie festival launch (06) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-02-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7237298|Q7237298]] | 14 |- | style='text-align:right'| 743 | [[Shanthi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-02-17 | | | | [[:d:Q115517922|Q115517922]] | 2 |- | style='text-align:right'| 744 | [[Arpita Pandey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-03-14 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q16197442|Q16197442]] | 1 |- | style='text-align:right'| 745 | [[കഞ്ചൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-04-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6360972|Q6360972]] | 5 |- | style='text-align:right'| 746 | [[Tapur Chatterjee]] | [[പ്രമാണം:Tapur chatterji.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-04-24 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7684863|Q7684863]] | 4 |- | style='text-align:right'| 747 | [[Preeti Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-04-27 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q20684151|Q20684151]] | 4 |- | style='text-align:right'| 748 | [[മേഘ്ന ഗോൻകർ]] | [[പ്രമാണം:Meghana Gaonkar (1).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-05-08 | | [[ബെൽഗാം]] | | [[:d:Q6809048|Q6809048]] | 8 |- | style='text-align:right'| 749 | [[Kalpana Raghavendar]] | [[പ്രമാണം:Singer Kalpana.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-05-08 | | | | [[:d:Q22279840|Q22279840]] | 3 |- | style='text-align:right'| 750 | [[Trupti Bhoir]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-05-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16199195|Q16199195]] | 6 |- | style='text-align:right'| 751 | [[Koneenica Banerjee]] | [[പ്രമാണം:Konineeca Banerjee.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-05-21 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6429073|Q6429073]] | 5 |- | style='text-align:right'| 752 | [[Karishma Randhawa]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-05-23 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q6371091|Q6371091]] | 4 |- | style='text-align:right'| 753 | [[Neelam Shirke]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-05-25 | | | | [[:d:Q6986773|Q6986773]] | 4 |- | style='text-align:right'| 754 | [[Riva Bubber]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-07-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16206171|Q16206171]] | 5 |- | style='text-align:right'| 755 | [[Eva Shirali]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-07-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5414998|Q5414998]] | 4 |- | style='text-align:right'| 756 | [[Gungun Uprari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-07-16 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q16832074|Q16832074]] | 6 |- | style='text-align:right'| 757 | [[Sapna Sappu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-07-20 | | [[നാസിക്]] | | [[:d:Q52515543|Q52515543]] | 6 |- | style='text-align:right'| 758 | [[Firdaus Dadi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-07-26 | | | | [[:d:Q5451233|Q5451233]] | 2 |- | style='text-align:right'| 759 | [[രാസി]] | [[പ്രമാണം:Raasi actress.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-07-29 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q6752177|Q6752177]] | 8 |- | style='text-align:right'| 760 | [[ഉദയ ഭാനു]] | [[പ്രമാണം:Udaya Bhanu Midde.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-08-05 | | [[Sultanabad]] | | [[:d:Q7876976|Q7876976]] | 8 |- | style='text-align:right'| 761 | [[Samidha Guru]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-08-06 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q20744678|Q20744678]] | 3 |- | style='text-align:right'| 762 | [[Nandini Singh]] | [[പ്രമാണം:Nandini Singh Fashion show for girl child 05.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-08-07 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q16222341|Q16222341]] | 9 |- | style='text-align:right'| 763 | [[Tejaswini Kolhapure]] | [[പ്രമാണം:Tejaswini Kolhapure.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-08-22 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q7695205|Q7695205]] | 9 |- | style='text-align:right'| 764 | [[Kanchana Moitra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-08-27 | | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q16201252|Q16201252]] | 4 |- | style='text-align:right'| 765 | [[Munisha Khatwani]] | [[പ്രമാണം:Munisha khatwani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-09-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q12060994|Q12060994]] | 1 |- | style='text-align:right'| 766 | [[Gayatri Arun]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-09-14 | | | | [[:d:Q105686657|Q105686657]] | 4 |- | style='text-align:right'| 767 | [[Ashmita Karnani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-09-29<br/>1985 | | [[രാജസ്ഥാൻ]] | | [[:d:Q59522647|Q59522647]] | 2 |- | style='text-align:right'| 768 | [[ശ്വേത തിവാരി]] | [[പ്രമാണം:Shweta at KKK finale.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-10-04 | | [[Pratapgarh, Uttar Pradesh]] | | [[:d:Q467416|Q467416]] | 27 |- | style='text-align:right'| 769 | [[Paoli Dam]] | [[പ്രമാണം:Paoli Dam saree image.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-10-04 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7132124|Q7132124]] | 14 |- | style='text-align:right'| 770 | [[ഇവാ ഗ്രോവർ]] | [[പ്രമാണം:Eva Grover.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-10-08 | | | | [[:d:Q5415060|Q5415060]] | 8 |- | style='text-align:right'| 771 | [[Sonali Chowdhury]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-10-13 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7560767|Q7560767]] | 6 |- | style='text-align:right'| 772 | [[Kavita Bajaj]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-10-18 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q6379280|Q6379280]] | 0 |- | style='text-align:right'| 773 | [[Poonam Joshi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-10-23 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16220979|Q16220979]] | 3 |- | style='text-align:right'| 774 | [[Roshni Chopra]] | [[പ്രമാണം:Roshni Chopra graces Femina Beauty Awards 2017 (20) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-11-02<br/>1984-11-02 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7368842|Q7368842]] | 16 |- | style='text-align:right'| 775 | [[Tannishtha Chatterjee]] | [[പ്രമാണം:Tannishtha Chatterjee at Premiere of 'The Forest' (3).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-11-23 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7683695|Q7683695]] | 16 |- | style='text-align:right'| 776 | [[Chriselle Almeida]] | [[പ്രമാണം:Chriselle Almeida.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5108577|Q5108577]] | 4 |- | style='text-align:right'| 777 | [[Renu Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-04 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7313570|Q7313570]] | 6 |- | style='text-align:right'| 778 | [[Sambhavana Sheth]] | [[പ്രമാണം:Sambhavna graces the Golden Jubilee celebrations of FWICE.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7409036|Q7409036]] | 6 |- | style='text-align:right'| 779 | [[സ്വസ്തിക മുഖർജി]] | [[പ്രമാണം:Swastika Mukherjee - Kolkata 2015-10-10 5787.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-13 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7653993|Q7653993]] | 16 |- | style='text-align:right'| 780 | [[Juhi Parmar]] | [[പ്രമാണം:Juhi parmar at vikas's wedding.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-14 | | [[ഉജ്ജയിൻ]] | | [[:d:Q3633715|Q3633715]] | 13 |- | style='text-align:right'| 781 | [[Smita Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-16 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q7544829|Q7544829]] | 3 |- | style='text-align:right'| 782 | [[Sreenanda Shankar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-25 | | | | [[:d:Q126779154|Q126779154]] | 2 |- | style='text-align:right'| 783 | [[Karishma Modi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-26 | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q6371090|Q6371090]] | 5 |- | style='text-align:right'| 784 | [[Shruti Sharma]] | [[പ്രമാണം:Shruti sharma forest success.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q3959831|Q3959831]] | 10 |- | style='text-align:right'| 785 | [[Surbhi Tiwari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1981 | | | | [[:d:Q16832142|Q16832142]] | 3 |- | style='text-align:right'| 786 | [[Kishwar Merchant]] | [[പ്രമാണം:KishwarMerchant.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6416669|Q6416669]] | 11 |- | style='text-align:right'| 787 | [[Aditi Bhagwat]] | [[പ്രമാണം:Aditi Bhagwat, 2012.12.15 (01).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-01-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20649334|Q20649334]] | 5 |- | style='text-align:right'| 788 | [[Monal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-01-26 | 2002-04-14 | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q6897927|Q6897927]] | 6 |- | style='text-align:right'| 789 | [[Kavita Kaushik]] | [[പ്രമാണം:Kavita kaushik colors indian telly awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-02-15 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q6379289|Q6379289]] | 19 |- | style='text-align:right'| 790 | [[Anuradha Mehta]] | [[പ്രമാണം:Anumehta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-08 | | [[Narasaraopet]] | | [[:d:Q4777873|Q4777873]] | 12 |- | style='text-align:right'| 791 | [[Shubhangi Atre Poorey]] | [[പ്രമാണം:Shubhangi Atre Poorey.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-11 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q7504566|Q7504566]] | 12 |- | style='text-align:right'| 792 | [[Anita Hassanandani]] | [[പ്രമാണം:Anita Hassanandani Reddy snapped promoting the film Bareilly Ki Barfi (02) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-14<br/>1980-04-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3633989|Q3633989]] | 23 |- | style='text-align:right'| 793 | [[സ്വർണമാല്യ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-22 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7653909|Q7653909]] | 5 |- | style='text-align:right'| 794 | [[Meghana Erande]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6809046|Q6809046]] | 7 |- | style='text-align:right'| 795 | [[Kanika Maheshwari]] | [[പ്രമാണം:Kanica maheshwari colors indian telly awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-24 | | [[അലിഗഢ്]] | | [[:d:Q16221424|Q16221424]] | 9 |- | style='text-align:right'| 796 | [[സുഹാസി ഗോരാധിയ ധർണി]] | [[പ്രമാണം:Suhasi Dhami graces ‘Big Life OK Now Awards 2014’.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2721590|Q2721590]] | 17 |- | style='text-align:right'| 797 | [[Surekha Vani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-29 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q7645618|Q7645618]] | 4 |- | style='text-align:right'| 798 | [[Vega Tamotia]] | [[പ്രമാണം:Vega at the Audio release of 'Chittagong'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-05-07<br/>1985-05-07 | | [[ഛത്തീസ്ഗഢ്|ഛത്തീസ്‌ഗഢ്]] | | [[:d:Q7918259|Q7918259]] | 9 |- | style='text-align:right'| 799 | [[Anjori Alagh]] | [[പ്രമാണം:Anjori Alagh at the Charcoal-Houseproud.in launch 05.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-05-20 | | [[ലുധിയാന]] | | [[:d:Q4765855|Q4765855]] | 12 |- | style='text-align:right'| 800 | [[Shenaz Treasurywala]] | [[പ്രമാണം:Shenaz Treasuryvala graces the Polo match (02).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-06-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7494205|Q7494205]] | 13 |- | style='text-align:right'| 801 | [[Anupama Verma]] | [[പ്രമാണം:Anupama Verma at the premiere of 'The Saint'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-07-02 | | | | [[:d:Q4777840|Q4777840]] | 8 |- | style='text-align:right'| 802 | [[Sonal Sehgal]] | [[പ്രമാണം:Premiere of 'Rock Of Ages' 10 Sonal Sehgal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-07-13 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q5381748|Q5381748]] | 6 |- | style='text-align:right'| 803 | [[ശാമ സിക്കന്ദർ]] | [[പ്രമാണം:Shama Sikander in Mumbai 01.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-08-04 | | [[Makrana]] | | [[:d:Q7487383|Q7487383]] | 16 |- | style='text-align:right'| 804 | [[Tanusree Chakraborty]] | [[പ്രമാണം:Tanusree Chakraborty - Kolkata 2023-06-21 9476.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-08-06<br/>1984-08-06 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7683925|Q7683925]] | 7 |- | style='text-align:right'| 805 | [[Neha Devi Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-08-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6987736|Q6987736]] | 4 |- | style='text-align:right'| 806 | [[Ankita Bhargava Patel]] | [[പ്രമാണം:Karan Patel and Ankita Karan Patel at Ganesha puja event.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-08-17 | | | | [[:d:Q16146387|Q16146387]] | 4 |- | style='text-align:right'| 807 | [[Gauahar Khan]] | [[പ്രമാണം:Gauahar Khan spotted at the 3rd Anniversary celebration.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-08-23<br/>1983-08-23 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q5527641|Q5527641]] | 24 |- | style='text-align:right'| 808 | [[Prathyusha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-08-29 | 2002-02-23 | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q7238675|Q7238675]] | 4 |- | style='text-align:right'| 809 | [[Rinku Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Rinkughosh.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-08-30 | | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q16201971|Q16201971]] | 10 |- | style='text-align:right'| 810 | [[രാജശ്രീ താക്കൂർ]] | [[പ്രമാണം:Rajshri Thakur in 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-09-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7286442|Q7286442]] | 13 |- | style='text-align:right'| 811 | [[Neena]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-10-02 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q20684952|Q20684952]] | 2 |- | style='text-align:right'| 812 | [[Mona Singh]] | [[പ്രമാണം:Mona Singh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-10-08 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q6897722|Q6897722]] | 20 |- | style='text-align:right'| 813 | [[Swati Verma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-10-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16202685|Q16202685]] | 4 |- | style='text-align:right'| 814 | [[Aditi Sarangdhar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-10-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4683040|Q4683040]] | 13 |- | style='text-align:right'| 815 | [[Angana Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-10-28 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q18209921|Q18209921]] | 4 |- | style='text-align:right'| 816 | [[Divya Khosla Kumar]] | [[പ്രമാണം:Divya Khosla Kumar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-11-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16221279|Q16221279]] | 21 |- | style='text-align:right'| 817 | [[ഗായത്രി കഛ്രു]] | [[പ്രമാണം:Gayatri Kachru.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-12-07 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q5528723|Q5528723]] | 1 |- | style='text-align:right'| 818 | [[Keerthi Chawla]] | [[പ്രമാണം:Keerthi Chawla (cropped).JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-12-09 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q6383305|Q6383305]] | 6 |- | style='text-align:right'| 819 | [[Prastuti Parashar]] | [[പ്രമാണം:Prastuti Porasor.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-12-15 | | [[Jorhat]] | | [[:d:Q7238572|Q7238572]] | 8 |- | style='text-align:right'| 820 | [[Mannat Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-12-24 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q55955879|Q55955879]] | 4 |- | style='text-align:right'| 821 | [[Rubina Shergill]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1982 | 2012-01-12 | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7376147|Q7376147]] | 5 |- | style='text-align:right'| 822 | [[Anusree Roy]] | [[പ്രമാണം:Anusree Roy Profile Picture.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q14949627|Q14949627]] | 6 |- | style='text-align:right'| 823 | [[Ankitha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982 | | [[Breach Candy]] | | [[:d:Q4766074|Q4766074]] | 7 |- | style='text-align:right'| 824 | [[Isaipriya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982 | 2009 | [[Neduntheevu]] | | [[:d:Q12982135|Q12982135]] | 6 |- | style='text-align:right'| 825 | [[Hemashree]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982 | 2012-10-09 | [[തുമകൂരു ജില്ല|തുംകൂർ ജില്ല]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q20880437|Q20880437]] | 1 |- | style='text-align:right'| 826 | [[Aneesh Sheth]] | | | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1982-01-05 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q64667922|Q64667922]] | 6 |- | style='text-align:right'| 827 | [[Gayatri Mahanta]] | [[പ്രമാണം:Gayatri.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-01-14 | | [[Jamugurihat]] | | [[:d:Q19737357|Q19737357]] | 4 |- | style='text-align:right'| 828 | [[Shilpa Saklani]] | [[പ്രമാണം:Shilpa Saklani in 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-01-20 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q7496766|Q7496766]] | 7 |- | style='text-align:right'| 829 | [[Asita Satapathy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-02-06 | | [[Khordha]] | | [[:d:Q104922816|Q104922816]] | 0 |- | style='text-align:right'| 830 | [[Shilpa Shukla]] | [[പ്രമാണം:ShilpaShukla.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-02-22 | | [[വൈശാലി ജില്ല]] | | [[:d:Q7496769|Q7496769]] | 16 |- | style='text-align:right'| 831 | [[Ashlesha Sawant]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-03-14 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q17089032|Q17089032]] | 4 |- | style='text-align:right'| 832 | [[Nandita Patkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-03-16 | | | | [[:d:Q124136738|Q124136738]] | 3 |- | style='text-align:right'| 833 | [[Prachi Save Sathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-03-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7237297|Q7237297]] | 3 |- | style='text-align:right'| 834 | [[ശില്ല്പി ശർമ]] | [[പ്രമാണം:ShillpiSharma.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-03-26<br/>1978-06-10 | | [[ലുധിയാന]] | | [[:d:Q7496685|Q7496685]] | 6 |- | style='text-align:right'| 835 | [[സോണിയ അഗർവാൾ]] | [[പ്രമാണം:Sonia Agarwal at 62nd FFA (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-03-28 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q7561685|Q7561685]] | 19 |- | style='text-align:right'| 836 | [[Koel Mallick]] | [[പ്രമാണം:Bengali actress Koel.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-04-28 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q402203|Q402203]] | 15 |- | style='text-align:right'| 837 | [[Ashita Dhawan]] | [[പ്രമാണം:Ashita Dhawan in 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-05-23 | | | | [[:d:Q4805162|Q4805162]] | 8 |- | style='text-align:right'| 838 | [[Kanchi Kaul]] | [[പ്രമാണം:KanchiKaulSangeet.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-05-24 | | [[ശ്രീനഗർ]] | | [[:d:Q6361052|Q6361052]] | 4 |- | style='text-align:right'| 839 | [[Puja Gupta]] | [[പ്രമാണം:Puja-Gupta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-05-26 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q16729508|Q16729508]] | 8 |- | style='text-align:right'| 840 | [[Kajal Nishad]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-06-01 | | [[Bhachau]] | | [[:d:Q6348854|Q6348854]] | 5 |- | style='text-align:right'| 841 | [[Pallavi Kulkarni]] | [[പ്രമാണം:Pallavi Kulkarni (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-06-15 | | | | [[:d:Q7127775|Q7127775]] | 12 |- | style='text-align:right'| 842 | [[Muskaan Mehani]] | [[പ്രമാണം:Muskaan Mihani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-06-26 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q6942733|Q6942733]] | 11 |- | style='text-align:right'| 843 | [[Nausheen Ali Sardar]] | [[പ്രമാണം:Nausheen Sardar Ali1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-06-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6981411|Q6981411]] | 11 |- | style='text-align:right'| 844 | [[Madhuri Bhattacharya]] | [[പ്രമാണം:MadhuriBhattacharya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-07-01 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q6727546|Q6727546]] | 11 |- | style='text-align:right'| 845 | [[Ami Trivedi]] | [[പ്രമാണം:On the sets of Bajega Band Baaja.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-07-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4746097|Q4746097]] | 7 |- | style='text-align:right'| 846 | [[Jyoti Gauba]] | [[പ്രമാണം:Jyoti Gauba.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-07-16 | | | | [[:d:Q31632637|Q31632637]] | 5 |- | style='text-align:right'| 847 | [[Mayuri Kango]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-08-15 | | [[ഔറംഗാബാദ്]] | | [[:d:Q6798131|Q6798131]] | 6 |- | style='text-align:right'| 848 | [[Mumaith Khan]] | [[പ്രമാണം:Mumaith Khan at the first look launch of 'Fattu Saala'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6935255|Q6935255]] | 14 |- | style='text-align:right'| 849 | [[Sakshi Talwar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-02 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7403094|Q7403094]] | 3 |- | style='text-align:right'| 850 | [[Manava Naik]] | [[പ്രമാണം:Manava Naik.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q12062287|Q12062287]] | 5 |- | style='text-align:right'| 851 | [[Rati Pandey]] | [[പ്രമാണം:Rati Pandey Hitler Didi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-11 | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q7295698|Q7295698]] | 22 |- | style='text-align:right'| 852 | [[Barsha Rani Bishaya]] | [[പ്രമാണം:Barsha Rani Bishaya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-20 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q16246753|Q16246753]] | 7 |- | style='text-align:right'| 853 | [[രതി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-23 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q6122737|Q6122737]] | 6 |- | style='text-align:right'| 854 | [[Mrinalini Sharma]] | [[പ്രമാണം:Mrinalini Sharma at Kallista Spa opening (12).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-27 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q13650980|Q13650980]] | 9 |- | style='text-align:right'| 855 | [[Birbaha Hansda]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-10-08 | | [[Ankro]] | | [[:d:Q61776706|Q61776706]] | 7 |- | style='text-align:right'| 856 | [[Nauheed Cyrusi]] | [[പ്രമാണം:Nauheed Cyrusi at the unveil Blackberrys Spring Summer' 13 collection.jpg|center|50px]] | ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-10-19 | | [[ബെൽഫാസ്റ്റ്]] | | [[:d:Q6981172|Q6981172]] | 14 |- | style='text-align:right'| 857 | [[Nishita Goswami]] | [[പ്രമാണം:Assamese film actress Nishita Goswami.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-10-19 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q17605971|Q17605971]] | 6 |- | style='text-align:right'| 858 | [[Nikunj Malik]] | [[പ്രമാണം:Nikunj Malik at Shiana N C's ramp show to walk for the cause of cancer patients on 9th may 2014 2014-06-27 20-46.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-10-30 | | [[ഗുഡ്‌ഗാവ്]] | | [[:d:Q16212395|Q16212395]] | 5 |- | style='text-align:right'| 859 | [[Dalljiet Kaur]] | [[പ്രമാണം:Daljeet Kaur at Gold Awards 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-11-15 | | [[ലുധിയാന]] | | [[:d:Q5211052|Q5211052]] | 10 |- | style='text-align:right'| 860 | [[Pooja Ruparel]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-11-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24701707|Q24701707]] | 9 |- | style='text-align:right'| 861 | [[Shefali Zariwala]] | [[പ്രമാണം:Shefali Jariwala at Sunidhi Chauhan's wedding reception at Taj Lands End (35).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-11-24 | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q7492558|Q7492558]] | 9 |- | style='text-align:right'| 862 | [[Sarah-Jane Dias]] | [[പ്രമാണം:Sarah-Jane Dias on Day 3 of Lakme Fashion Week 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-12-03 | | [[മസ്കറ്റ്]] | | [[:d:Q863846|Q863846]] | 17 |- | style='text-align:right'| 863 | [[Daisy Bopanna]] | [[പ്രമാണം:Daisy bopanna ipl.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-12-04 | | [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]] | | [[:d:Q5209694|Q5209694]] | 12 |- | style='text-align:right'| 864 | [[സോണാലി ഖരെ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-12-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7560769|Q7560769]] | 5 |- | style='text-align:right'| 865 | [[Ohanna Shivanand]] | [[പ്രമാണം:Shilpa Anand On location shoot of film 'The Mall'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-12-10 | | [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]] | | [[:d:Q7496760|Q7496760]] | 18 |- | style='text-align:right'| 866 | [[മൗലി ഗാംഗുലി]] | [[പ്രമാണം:Mouli ganguly1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-12-15 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6918980|Q6918980]] | 11 |- | style='text-align:right'| 867 | [[Madhumita Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-12-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q110604405|Q110604405]] | 0 |- | style='text-align:right'| 868 | [[Gunn Kansara]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-12-22 | | | | [[:d:Q16221764|Q16221764]] | 5 |- | style='text-align:right'| 869 | [[Bhargavi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983 | 2008-12-16 | | | [[:d:Q4901277|Q4901277]] | 3 |- | style='text-align:right'| 870 | [[മയൂരി (Q6797611)|മയൂരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983 | 2005-06-16 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q6797611|Q6797611]] | 6 |- | style='text-align:right'| 871 | [[Jupitora Bhuyan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q16110704|Q16110704]] | 7 |- | style='text-align:right'| 872 | [[Rupali Bhosale]] | [[പ്രമാണം:Rupali bhosale at sunshine colony.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q17413627|Q17413627]] | 8 |- | style='text-align:right'| 873 | [[Sohm Kapila]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] | 1983 | | [[പത്താൻകോട്ട്]] | | [[:d:Q40992378|Q40992378]] | 1 |- | style='text-align:right'| 874 | [[Kshitee Jog]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-01-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6440794|Q6440794]] | 5 |- | style='text-align:right'| 875 | [[Nikita Anand]] | [[പ്രമാണം:Nikita anand.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983 | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q16149802|Q16149802]] | 13 |- | style='text-align:right'| 876 | [[Kubra Sait]] | [[പ്രമാണം:Kubbra Sait graces the Zee Cine Awards, 2019.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1983 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q55583965|Q55583965]] | 15 |- | style='text-align:right'| 877 | [[Aranthangi Nisha]] | [[പ്രമാണം:Aranthangi Nisha.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1983 | | | | [[:d:Q114286745|Q114286745]] | 4 |- | style='text-align:right'| 878 | [[Prarthana Behere]] | [[പ്രമാണം:Prarthana Behere.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-01-05 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q7238427|Q7238427]] | 10 |- | style='text-align:right'| 879 | [[Preetha Vijayakumar]] | [[പ്രമാണം:Preetha Vijayakumar 62nd Filmfare South Awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-01-10 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q1088653|Q1088653]] | 9 |- | style='text-align:right'| 880 | [[Pariva Pranati]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-03-18 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q16222392|Q16222392]] | 7 |- | style='text-align:right'| 881 | [[Sweta Keswani]] | [[പ്രമാണം:A group photo of Ms Krunti Mazumdar, Shri Pravin Dabas & Ms Emily Hamilton of the film Mem Sahib during the 37th International Film Festival (IFFI-2006) in Panaji, Goa on November 27, 2006 (cropped) - Sweta Keswani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-03-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16206462|Q16206462]] | 6 |- | style='text-align:right'| 882 | [[Shamitha Shreekumar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-03-28 | | [[ഗുണ്ടൂർ]] | | [[:d:Q59690883|Q59690883]] | 2 |- | style='text-align:right'| 883 | [[Debina Bonnerjee]] | [[പ്രമാണം:Debina Bonnerjee graces Alt Balaji’s Digital Awards 2018 (10) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-04-18 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5248100|Q5248100]] | 12 |- | style='text-align:right'| 884 | [[Smilie Suri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-04-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7544709|Q7544709]] | 5 |- | style='text-align:right'| 885 | [[Kulraj Randhawa]] | [[പ്രമാണം:Kulraj at chaar din ki chandani hong kong premiere.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-05-16 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q6443214|Q6443214]] | 13 |- | style='text-align:right'| 886 | [[Deeya Chopra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-05-17 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q5251034|Q5251034]] | 6 |- | style='text-align:right'| 887 | [[Kaveri Jha]] | [[പ്രമാണം:KaveriJha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-05-21 | | [[Darbhanga]] | | [[:d:Q6379189|Q6379189]] | 15 |- | style='text-align:right'| 888 | [[Swati Bajpai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-05-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7654036|Q7654036]] | 4 |- | style='text-align:right'| 889 | [[Meera Chopra]] | [[പ്രമാണം:Meera Chopra snapped at the launch of Jashn’s Fall-Winter 2018 Collection in Delhi (04) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-07-08 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q6807665|Q6807665]] | 22 |- | style='text-align:right'| 890 | [[Manjari Phadnis]] | [[പ്രമാണം:ManjariFadnis.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-07-10 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6750364|Q6750364]] | 16 |- | style='text-align:right'| 891 | [[Leena Jumani]] | [[പ്രമാണം:Lina Jumani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-07-16 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q6516344|Q6516344]] | 20 |- | style='text-align:right'| 892 | [[Sindhu Tolani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-07-19 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7522247|Q7522247]] | 8 |- | style='text-align:right'| 893 | [[രമ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-07-23 | | | | [[:d:Q20685238|Q20685238]] | 4 |- | style='text-align:right'| 894 | [[Reshma Pasupuleti]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-07-23 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q64853064|Q64853064]] | 5 |- | style='text-align:right'| 895 | [[Sonia Deepti]] | [[പ്രമാണം:Sonia Deepti in the 9th Annual Day celebrations of Rainbow Concept School, Mahabubnagar, Telangana State (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-07-29 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q151505|Q151505]] | 8 |- | style='text-align:right'| 896 | [[Ashima Bhalla]] | [[പ്രമാണം:Ashima Bhalla.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-08-03 | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q4805088|Q4805088]] | 8 |- | style='text-align:right'| 897 | [[Melissa Pais]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-08-11 | | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q6812836|Q6812836]] | 4 |- | style='text-align:right'| 898 | [[Jennifer Kotwal]] | [[പ്രമാണം:Jennifer Kotwal (2).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-08-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6178509|Q6178509]] | 8 |- | style='text-align:right'| 899 | [[Amrita Puri]] | [[പ്രമാണം:Amrita Puri at '8th Annual Gemfields RioTinto Retail Jeweller India Awards 2012' meet 14.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-08-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4748678|Q4748678]] | 20 |- | style='text-align:right'| 900 | [[Aditi Sharma]] | [[പ്രമാണം:Aditi Dev Sharma promoting Saat Uchakkey.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-08-24 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q4683044|Q4683044]] | 19 |- | style='text-align:right'| 901 | [[Neelima Rani]] | [[പ്രമാണം:Neelima recent casual pic.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-08-28 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q15608204|Q15608204]] | 7 |- | style='text-align:right'| 902 | [[Aparajita Ghosh Das]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-09 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q4779120|Q4779120]] | 4 |- | style='text-align:right'| 903 | [[Sanaya Irani]] | [[പ്രമാണം:Sanaya Irani in 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-09-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7415555|Q7415555]] | 34 |- | style='text-align:right'| 904 | [[പൂനം കൗർ]] | [[പ്രമാണം:Poonam Kaur.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-10-09 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7228697|Q7228697]] | 15 |- | style='text-align:right'| 905 | [[Julia Bliss]] | [[പ്രമാണം:Julia bliss.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-10-20 | | [[Omsk]] | | [[:d:Q21067194|Q21067194]] | 5 |- | style='text-align:right'| 906 | [[Navina Bole]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-10-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6982485|Q6982485]] | 7 |- | style='text-align:right'| 907 | [[Shalini Khanna]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-11-16 | | | | [[:d:Q7487232|Q7487232]] | 2 |- | style='text-align:right'| 908 | [[Priyanka Kothari]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Kothari From The SRK, Urmila, Juhi & Chitrangda at 'I Am' National Award winning bash (26).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-11-30 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6113138|Q6113138]] | 21 |- | style='text-align:right'| 909 | [[പ്രഭ്‍ലീൻ സന്ധു]] | [[പ്രമാണം:Prabhleen Sandhu (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-12-05 | | [[Firozpur]] | | [[:d:Q7237252|Q7237252]] | 6 |- | style='text-align:right'| 910 | [[Karishma Tanna]] | [[പ്രമാണം:Karishma Tanna at an event in Pali Hill.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-12-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6371092|Q6371092]] | 25 |- | style='text-align:right'| 911 | [[Priyanka Shah]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Shah at Rohhit Verma's sister Swati's birthday bash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7246509|Q7246509]] | 5 |- | style='text-align:right'| 912 | [[Sayali Bhagat]] | [[പ്രമാണം:Sayali Bhagat's photoshoot for Manish Ranjan's collection 'Raga Tilang' 02 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-01-01 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q3951197|Q3951197]] | 17 |- | style='text-align:right'| 913 | [[गोपिका (अभिनेत्री)]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984 | | | | [[:d:Q19806567|Q19806567]] | 1 |- | style='text-align:right'| 914 | [[രോഹിണി മറിയം ഇഡിക്കുള]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984 | | [[നീരേറ്റുപുറം]] | | [[:d:Q21285223|Q21285223]] | 5 |- | style='text-align:right'| 915 | [[దేవి గ్రంథం]] | [[പ്രമാണം:Devi gandham.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q31502567|Q31502567]] | 1 |- | style='text-align:right'| 916 | [[Archana]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-01-02 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q99472081|Q99472081]] | 8 |- | style='text-align:right'| 917 | [[Shraddha Musale]] | [[പ്രമാണം:Shraddha musale.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-01-07 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q7503384|Q7503384]] | 7 |- | style='text-align:right'| 918 | [[Keerti Gaekwad Kelkar]] | [[പ്രമാണം:Keerti Gaekwad Kelkar at Actress Akangsha Ranwat's birthday bash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-01-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6383309|Q6383309]] | 7 |- | style='text-align:right'| 919 | [[Sumana Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-01-27 | | | | [[:d:Q7636943|Q7636943]] | 3 |- | style='text-align:right'| 920 | [[Neha Jhulka]] | [[പ്രമാണം:Neha Jhulka at Star One's 'Dill Mill Gayye' party.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-01-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6987742|Q6987742]] | 7 |- | style='text-align:right'| 921 | [[Payel Sarkar]] | [[പ്രമാണം:Payel Sarkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-02-10<br/>1978-02-10 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q793987|Q793987]] | 10 |- | style='text-align:right'| 922 | [[Lekha Washington]] | [[പ്രമാണം:Lekha Washington.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-02-15 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6520599|Q6520599]] | 12 |- | style='text-align:right'| 923 | [[Divyadarshini]] | [[പ്രമാണം:DD press meet.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-02-17 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q5284713|Q5284713]] | 8 |- | style='text-align:right'| 924 | [[Janvi Chheda]] | [[പ്രമാണം:JanviChheda.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-02-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16231646|Q16231646]] | 9 |- | style='text-align:right'| 925 | [[Aarthi Aggarwal]] | [[പ്രമാണം:Aarthi Agarwal.jpg|center|50px]] | അമേരിക്കൻ ചലചിത്ര നടൻ | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-05 | 2015-06-06 | [[ന്യൂ ജെഴ്സി]] | [[Atlantic City]] | [[:d:Q4144488|Q4144488]] | 31 |- | style='text-align:right'| 926 | [[Pooja Misrra]] | [[പ്രമാണം:Pooja Missra at a party hosted by Sanjay Bedia (6).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-11 | | [[മുംഗർ]] | | [[:d:Q7228527|Q7228527]] | 3 |- | style='text-align:right'| 927 | [[Geeta Basra]] | [[പ്രമാണം:Geeta Basra walks the ramp for Cotton Council show (7).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-13 | | [[Portsmouth]] | | [[:d:Q5529942|Q5529942]] | 18 |- | style='text-align:right'| 928 | [[Mitali Nag]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-18 | | | | [[:d:Q54611260|Q54611260]] | 3 |- | style='text-align:right'| 929 | [[Nargis Bagheri]] | [[പ്രമാണം:Nargis Bagheri at Garodia International School Annual Day.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-21 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q72168380|Q72168380]] | 6 |- | style='text-align:right'| 930 | [[പൂജ രാമചന്ദ്രൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-22 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16165887|Q16165887]] | 3 |- | style='text-align:right'| 931 | [[Neha Kapur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-31 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q3874276|Q3874276]] | 12 |- | style='text-align:right'| 932 | [[Rakshita]] | [[പ്രമാണം:Rakshitha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-31 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7286791|Q7286791]] | 10 |- | style='text-align:right'| 933 | [[Lakshmi Priyaa Chandramouli]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-04-09 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q16202894|Q16202894]] | 7 |- | style='text-align:right'| 934 | [[Sai Deodhar]] | [[പ്രമാണം:Sai Deodhar at launch of Thoughtrain Entertainment.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-04-21 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7399780|Q7399780]] | 9 |- | style='text-align:right'| 935 | [[ശ്രീദേവിക]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-05 | | [[പാലക്കാട്]] | | [[:d:Q21849784|Q21849784]] | 4 |- | style='text-align:right'| 936 | [[Natasha Suri]] | [[പ്രമാണം:Natasha Suri Portrait.JPG|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-05-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3870701|Q3870701]] | 7 |- | style='text-align:right'| 937 | [[Malini Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-05-25 | | | | [[:d:Q105530251|Q105530251]] | 2 |- | style='text-align:right'| 938 | [[Nandini Jumani]] | [[പ്രമാണം:Nandini Jumani at the Premiere of Y.M.I..jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-06-03 | | | | [[:d:Q25681771|Q25681771]] | 2 |- | style='text-align:right'| 939 | [[Pakhi Tyrewala]] | [[പ്രമാണം:Pakhi Tyrewala.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-06-06 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7125473|Q7125473]] | 7 |- | style='text-align:right'| 940 | [[Pallavi Subhash]] | [[പ്രമാണം:Pallavi Subhash in 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-06-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7127782|Q7127782]] | 13 |- | style='text-align:right'| 941 | [[Neetu Chandra]] | [[പ്രമാണം:Neetu Chandra snapped at the felicitation of P.V. Sindhu with Subrata Roy and Sahara India Pariwar (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-06-20 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q3535247|Q3535247]] | 21 |- | style='text-align:right'| 942 | [[Parignya Pandya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-06-22 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7137069|Q7137069]] | 4 |- | style='text-align:right'| 943 | [[Kajal Pisal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-06-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q96756059|Q96756059]] | 4 |- | style='text-align:right'| 944 | [[ഭാരതി സിംഗ്]] | [[പ്രമാണം:BhartiSingh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-07-03 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q4901322|Q4901322]] | 18 |- | style='text-align:right'| 945 | [[Shweta Tripathi]] | [[പ്രമാണം:Shweta Tripathi at Critics' Choice Shorts & Series Awards 2019 (10).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-07-06<br/>1985-07-06 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7505885|Q7505885]] | 16 |- | style='text-align:right'| 946 | [[Hamisha Daryani Ahuja]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-07-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q112234138|Q112234138]] | 9 |- | style='text-align:right'| 947 | [[Urvashi Sharma]] | [[പ്രമാണം:Urvashi Sharma snapped at Sachiin Joshis bash-5 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-07-13 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7901588|Q7901588]] | 15 |- | style='text-align:right'| 948 | [[Anaitha Nair]] | [[പ്രമാണം:Anaitha nair.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-07-19 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q4750943|Q4750943]] | 8 |- | style='text-align:right'| 949 | [[Sreeja Sadineni]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-07-29 | | | | [[:d:Q47545132|Q47545132]] | 2 |- | style='text-align:right'| 950 | [[Ira Dubey]] | [[പ്രമാണം:Ira Dubey at the special screening of 'M Cream'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-08-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6066032|Q6066032]] | 12 |- | style='text-align:right'| 951 | [[Barsha Priyadarshini]] | [[പ്രമാണം:Barsha Priyadarshini.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-08-07 | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q4864991|Q4864991]] | 8 |- | style='text-align:right'| 952 | [[Surveen Chawla]] | [[പ്രമാണം:Surveen Chawla celebrities grace Lux Golden Rose Awards 2016 in Mumbai (27) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-08-08 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q7647021|Q7647021]] | 21 |- | style='text-align:right'| 953 | [[മധുമിഥ]] | [[പ്രമാണം:Actress Madhumitha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-08-20 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q15695391|Q15695391]] | 5 |- | style='text-align:right'| 954 | [[Shivani Surve]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-08-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7499339|Q7499339]] | 13 |- | style='text-align:right'| 955 | [[Ridheema Tiwari]] | [[പ്രമാണം:Ridheema Tiwari in 2020.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-08-31 | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q16832141|Q16832141]] | 7 |- | style='text-align:right'| 956 | [[Chhavi Mittal]] | [[പ്രമാണം:Chhavi Mittal at Zee Rishtey Awards 2010 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-09-04 | | [[ഗുഡ്‌ഗാവ്]] | | [[:d:Q16732697|Q16732697]] | 7 |- | style='text-align:right'| 957 | [[Amelie Panda]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-09-14 | | | | [[:d:Q39972688|Q39972688]] | 1 |- | style='text-align:right'| 958 | [[Naina Dhaliwal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-09-16 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q6959698|Q6959698]] | 5 |- | style='text-align:right'| 959 | [[Ridhi Dogra]] | [[പ്രമാണം:Ridhi Dogra at the Lokmat Most Stylish Awards 2023.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-09-22 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7332371|Q7332371]] | 15 |- | style='text-align:right'| 960 | [[Rimpi Das]] | [[പ്രമാണം:Aimi Barua and Rimpi Das at Jeevan kite festival.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-10-01 | | [[തിൻസൂകിയ]] | | [[:d:Q32100227|Q32100227]] | 5 |- | style='text-align:right'| 961 | [[മീനാക്ഷി ഥാപ്പ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-10-04 | 2012-04-19 | [[ഡെറാഡൂൺ]] | [[ഗോരഖ്പൂർ]] | [[:d:Q441799|Q441799]] | 12 |- | style='text-align:right'| 962 | [[Shivani Tanksale]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-10-29 | | | | [[:d:Q23712228|Q23712228]] | 4 |- | style='text-align:right'| 963 | [[Brinda Parekh]] | [[പ്രമാണം:Brinda Parekh graces Indian Music Academy – Marathi Music Awards (03) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4968186|Q4968186]] | 8 |- | style='text-align:right'| 964 | [[Saumya Tandon]] | [[പ്രമാണം:Saumya Tandon at Elle Beauty Awards 2016 (14) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-03 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q7427426|Q7427426]] | 12 |- | style='text-align:right'| 965 | [[Rani Chatterjee]] | [[പ്രമാണം:Rani Chatterjee snapped at Bharat Icon Awards 2020.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16201930|Q16201930]] | 16 |- | style='text-align:right'| 966 | [[സ്മിത ഗോന്ദ്കർ]] | [[പ്രമാണം:SmitaGondkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20649361|Q20649361]] | 6 |- | style='text-align:right'| 967 | [[Payal Rohatgi]] | [[പ്രമാണം:Payal Rohatgi Colors at Indian Telly Awards, 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-09<br/>1980-11-09 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7156651|Q7156651]] | 13 |- | style='text-align:right'| 968 | [[Bhairavi Goswami]] | [[പ്രമാണം:Bhairavi Goswami at the Audio release of 'Mr. Bhatti On Chutti' (3).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-12 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q4900807|Q4900807]] | 11 |- | style='text-align:right'| 969 | [[Shweta Salve]] | [[പ്രമാണം:ShwetaSalve.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-12<br/>1990-11-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7505881|Q7505881]] | 9 |- | style='text-align:right'| 970 | [[Nisha Rawal]] | [[പ്രമാണം:Nisha Rawal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16223389|Q16223389]] | 10 |- | style='text-align:right'| 971 | [[Amruta Khanvilkar]] | [[പ്രമാണം:Amruta Khanvilkar snapped at Andheri (2).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-23 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q4748736|Q4748736]] | 18 |- | style='text-align:right'| 972 | [[Arunima Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Arunima Ghosh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-27 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q4802265|Q4802265]] | 4 |- | style='text-align:right'| 973 | [[Hamsa Nandini]] | [[പ്രമാണം:Hamsa Nandini Filmfare Awards South (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-12-08 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q5646393|Q5646393]] | 10 |- | style='text-align:right'| 974 | [[Madhu Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-12-13 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q24751227|Q24751227]] | 9 |- | style='text-align:right'| 975 | [[Shital Thakkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-12-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7499142|Q7499142]] | 4 |- | style='text-align:right'| 976 | [[Sanjeeda Sheikh]] | [[പ്രമാണം:Sanjeeda Sheikh promoting Heeramandi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-12-20 | | [[കുവൈറ്റ് സിറ്റി]] | | [[:d:Q7418498|Q7418498]] | 20 |- | style='text-align:right'| 977 | [[Kavita Radheshyam]] | [[പ്രമാണം:Kavita Radheshyam 6 Edit.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-12-31 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6379291|Q6379291]] | 7 |- | style='text-align:right'| 978 | [[Bidita Bag]] | [[പ്രമാണം:Bidita-Bag-during-the-Babumoshai-Bandookbaaz-success-party.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[Santragachhi]] | | [[:d:Q16727188|Q16727188]] | 12 |- | style='text-align:right'| 979 | [[Aahana Kumra]] | [[പ്രമാണം:Aahana Kumra on Day 2 of Lakme Fashion Week 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19667243|Q19667243]] | 14 |- | style='text-align:right'| 980 | [[Suhasini]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]] | | [[:d:Q19898504|Q19898504]] | 3 |- | style='text-align:right'| 981 | [[Shwetha Chengappa]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[Somwarpet]] | | [[:d:Q21005334|Q21005334]] | 5 |- | style='text-align:right'| 982 | [[Abir Abrar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4667902|Q4667902]] | 5 |- | style='text-align:right'| 983 | [[Gayatri Iyer]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q5528724|Q5528724]] | 4 |- | style='text-align:right'| 984 | [[Sudha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[ശ്രീരംഗം]]<br/>[[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q13011628|Q13011628]] | 4 |- | style='text-align:right'| 985 | [[Nazneen Patel]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-01-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q13118248|Q13118248]] | 4 |- | style='text-align:right'| 986 | [[Dimple Chopade]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q16200162|Q16200162]] | 6 |- | style='text-align:right'| 987 | [[Rachel White]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q44905254|Q44905254]] | 6 |- | style='text-align:right'| 988 | [[Vipasha Agarwal]] | [[പ്രമാണം:Vipasha agarwal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-01-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7933432|Q7933432]] | 1 |- | style='text-align:right'| 989 | [[Arti Puri]] | [[പ്രമാണം:Arti Puri at launch of Looks Clinic in Goa (3).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-01-08 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q4800830|Q4800830]] | 7 |- | style='text-align:right'| 990 | [[സുജ വരുണി]] | [[പ്രമാണം:Suja Varunee.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-01-16 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7635609|Q7635609]] | 5 |- | style='text-align:right'| 991 | [[സോണിയ ബിന്ദ്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-01-17 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q19560090|Q19560090]] | 1 |- | style='text-align:right'| 992 | [[രസിക ദുഗല്]] | [[പ്രമാണം:Rasika Dugal at the launch of ‘Tu Hai Mera Sunday'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-01-17 | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q19560393|Q19560393]] | 13 |- | style='text-align:right'| 993 | [[മീനാക്ഷി (Q6807604)|മീനാക്ഷി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-02-17 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6807604|Q6807604]] | 4 |- | style='text-align:right'| 994 | [[Maheshwari Chanakyan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-02-17 | | | | [[:d:Q114414236|Q114414236]] | 4 |- | style='text-align:right'| 995 | [[Parineeta Borthakur]] | [[പ്രമാണം:Parineeta Borthakur.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-02-21 | | [[Duliajan]] | | [[:d:Q23880027|Q23880027]] | 7 |- | style='text-align:right'| 996 | [[Tia Bajpai]] | [[പ്രമാണം:Tia bajpai.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-02-22 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q7800009|Q7800009]] | 16 |- | style='text-align:right'| 997 | [[Ishaa Saha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-02-25 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q56702165|Q56702165]] | 4 |- | style='text-align:right'| 998 | [[പഖി ഹെഗ്ഡെ]] | [[പ്രമാണം:Pakhi Hegde at Smt Netaji film launch (6).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-03-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7125472|Q7125472]] | 16 |- | style='text-align:right'| 999 | [[Aindrita Ray]] | [[പ്രമാണം:Aindrita Ray.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-04-04 | | [[ഉദയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q4697419|Q4697419]] | 18 |- | style='text-align:right'| 1000 | [[Aarti Singh]] | [[പ്രമാണം:Photos-Bigg-Boss-13-finalist-Arti-Singh-spotted-at-Coffee-Culture-1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-04-05 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q20744706|Q20744706]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1001 | [[Rekha Rana]] | [[പ്രമാണം:Rekha Rana photoshoot (01).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-04-24 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7310614|Q7310614]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1002 | [[Pooja Chopra]] | [[പ്രമാണം:Pooja Chopra graces Esha Amin’s Holiday Edit (04) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-03 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q3908346|Q3908346]] | 17 |- | style='text-align:right'| 1003 | [[Snigdha Akolkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-03 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7547766|Q7547766]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1004 | [[ഷെറിൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-05 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7495009|Q7495009]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1005 | [[Neha Bamb]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q13652396|Q13652396]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1006 | [[Megha Gupta]] | [[പ്രമാണം:Megha gupta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-13 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q6809002|Q6809002]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1007 | [[Sonal Chauhan]] | [[പ്രമാണം:Sonal Chauhan snapped at PVR in Juhu (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-16 | | [[നോയ്ഡ]] | | [[:d:Q7560758|Q7560758]] | 22 |- | style='text-align:right'| 1008 | [[ഗജാല]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5517537|Q5517537]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1009 | [[Kirti Kulhari]] | [[പ്രമാണം:Kirti Kulhari at the movie premiere of Pippa (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6416209|Q6416209]] | 20 |- | style='text-align:right'| 1010 | [[ഗൗരി മുഞ്ജൽ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-06-06 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q5590129|Q5590129]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1011 | [[Perneet Chauhan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-06-13 | | [[വാസ്കോ ഡ ഗാമ, ഗോവ|വാസ്കോ ഡ ഗാമ]] | | [[:d:Q19665776|Q19665776]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1012 | [[Meenal Jain]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-06-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16209504|Q16209504]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1013 | [[Shreya Narayan]] | [[പ്രമാണം:Shreya narayan i am.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-06-20 | | [[Muzaffarpur]] | | [[:d:Q7503733|Q7503733]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1014 | [[Rupanjana Mitra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-07 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7380206|Q7380206]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1015 | [[Richa Soni]] | [[പ്രമാണം:Richa Soni in 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-07-08 | | [[മുസാഫർപൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q7323504|Q7323504]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1016 | [[Shwetha Bandekar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-07-09 | | | | [[:d:Q22958145|Q22958145]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1017 | [[Dimpy Ganguli]] | [[പ്രമാണം:Dimpy Ganguli in 2013 at the sets of Nach Baliye (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-07-25 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5277790|Q5277790]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1018 | [[Sonel Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-07-26 | | | | [[:d:Q17012467|Q17012467]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1019 | [[Ahana Deol]] | [[പ്രമാണം:Ahana deol Odissi dance.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-07-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4694945|Q4694945]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1020 | [[Maanvi Gagroo]] | [[പ്രമാണം:Maanvi Gagroo in February 2020.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-05<br/>1989-09-05 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]<br/>[[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q6721134|Q6721134]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1021 | [[Sayantani Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Sayantani Ghosh at the International Diamond Day celebrations.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-06 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7429118|Q7429118]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1022 | [[Monikangana Dutta]] | [[പ്രമാണം:Monikangana Dutta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-13 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q6900249|Q6900249]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1023 | [[Neha Oberoi]] | [[പ്രമാണം:NehaUberoi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6987744|Q6987744]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1024 | [[Nidhi Goyal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q56284104|Q56284104]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1025 | [[Shweta Bhardwaj]] | [[പ്രമാണം:Shweta Bhardwaj provogue.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4100804|Q4100804]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1026 | [[Tanvi Vyas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-30 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q7683943|Q7683943]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1027 | [[Sameksha Singh]] | [[പ്രമാണം:Sameksha Singh, Bollywood actress, photoshoot (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-10-08 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q7409440|Q7409440]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1028 | [[Sayani Gupta]] | [[പ്രമാണം:Sayani Gupta graces the Filmfare Glamour and Style Awards 2017 (15) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-10-09 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q23712963|Q23712963]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1029 | [[Shakti Mohan]] | [[പ്രമാണം:Shakti Mohan at the 'MTV Video Music Awards India 2013'.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-10-12 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q12453740|Q12453740]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1030 | [[Nidhi Bisht]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-10-21 | | | | [[:d:Q28923698|Q28923698]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1031 | [[Dipa Sahu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-10-25 | 2020-07-27 | | | [[:d:Q96473175|Q96473175]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1032 | [[പ്രിയ ബഥിജ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-10-30 | | [[ചെമ്പൂർ]] | | [[:d:Q7246462|Q7246462]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1033 | [[Gunjan Vijaya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-10-31 | | | | [[:d:Q18066888|Q18066888]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1034 | [[Suvarna Kale]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-03 | | | | [[:d:Q65550759|Q65550759]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1035 | [[Gunjan Walia]] | [[പ്രമാണം:Gunjan Walia and Vikas Manaktala.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-04 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16832131|Q16832131]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1036 | [[Firoza Khan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19892701|Q19892701]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1037 | [[Meenal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-18 | | [[മധുര]] | | [[:d:Q16201150|Q16201150]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1038 | [[Aashka Goradia]] | [[പ്രമാണം:Aashka Goradia at the Launch of Santosh Sawant's 'Smiling Soul' (4).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-27 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q4662719|Q4662719]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1039 | [[Esha Gupta]] | [[പ്രമാണം:Esha Gupta graces the launch of Neha Gupta’s Festive Spring Summer 2018 collection (04) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-28 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q5397761|Q5397761]] | 29 |- | style='text-align:right'| 1040 | [[Vahbbiz Dorabjee]] | [[പ്രമാണം:Vahbbiz Dorabjee and Vivian Dsena at Pride Gallantry Awards by Maharashtra Police (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-28 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7908593|Q7908593]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1041 | [[Priya Wal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-12-09 | | [[അജ്മീർ]] | | [[:d:Q7246483|Q7246483]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1042 | [[Priya Chauhan]] | [[പ്രമാണം:Priya Chauhan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-12-09 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q92365949|Q92365949]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1043 | [[കമ്‌ന ജെത്മലാനി]] | [[പ്രമാണം:South Indian actress Kamna Jethmalani's photo-shoot (7).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-12-10 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4956663|Q4956663]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1044 | [[അങ്കിത ലോഖാണ്ടേ]] | [[പ്രമാണം:Ankita-snapped-at-Baaghi-3-promotions.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-12-19 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q2721485|Q2721485]] | 28 |- | style='text-align:right'| 1045 | [[Lin Laishram]] | [[പ്രമാണം:Lin Laishram snapped at the Lakme Fashion Week 2024.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-12-19 | | [[ഇംഫാൽ]] | | [[:d:Q22278864|Q22278864]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1046 | [[Panchi Bora]] | [[പ്രമാണം:Photo Of Panchi Bora From The 3rd Boroplus Gold Awards 2010.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-12-27 | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q7130325|Q7130325]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1047 | [[Anindita Bose]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q4765224|Q4765224]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1048 | [[Saranya Bhagyaraj]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7423149|Q7423149]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1049 | [[Shrutika]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986 | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q7504350|Q7504350]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1050 | [[Vaishnavi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986 | 2006-04-17 | | [[അണ്ണാ നഗർ|അണ്ണാനഗർ]] | [[:d:Q7908870|Q7908870]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1051 | [[ശരണ്യ ശശി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986 | 2021-08-09 | [[പഴയങ്ങാടി]] | [[തിരുവനന്തപുരം]] | [[:d:Q108017856|Q108017856]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1052 | [[നവനീത് കൗർ]] | [[പ്രമാണം:Navneet Kaur at Amravati Mass Marriage announcement (5).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3652147|Q3652147]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1053 | [[Mihika Verma]] | [[പ്രമാണം:Mihika Verma in 109 F fashion show.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6845277|Q6845277]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1054 | [[Sagarika Ghatge]] | [[പ്രമാണം:Sagarika Ghatge snapped attending the Lakme Fashion Week 2018 (03) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-08 | | [[കോലാപ്പൂർ]] | | [[:d:Q7399061|Q7399061]] | 18 |- | style='text-align:right'| 1055 | [[തന്യ അബ്രോൾ]] | [[പ്രമാണം:Tanya Abrol at press conference of Sony’s new serial ‘Kuch Toh Log Kahenge’.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-08 | | [[Abohar]] | | [[:d:Q7683966|Q7683966]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1056 | [[Shweta Agarwal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-23 | | | | [[:d:Q104780469|Q104780469]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1057 | [[Rucha Gujarati]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7376572|Q7376572]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1058 | [[Priya Badlani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7246456|Q7246456]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1059 | [[Urvashi Chaudhary]] | [[പ്രമാണം:Urvashi Chaudhary.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-27 | | [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]] | | [[:d:Q16200096|Q16200096]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1060 | [[Manisha Kelkar]] | [[പ്രമാണം:Manisha Kelkar graces Indian Music Academy – Marathi Music Awards (18) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-31 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19560963|Q19560963]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1061 | [[Angoorlata Deka]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-31 | | [[Nalbari]] | | [[:d:Q24247095|Q24247095]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1062 | [[Paloma Rao]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-04 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q10954282|Q10954282]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1063 | [[Rashami Desai]] | [[പ്രമാണം:Rashami Desai at Lokmat Most Stylish Awards 2022 (1) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-13<br/>1986-08-04 | | [[Nagaon]] | | [[:d:Q7294801|Q7294801]] | 27 |- | style='text-align:right'| 1064 | [[Giaa Manek]] | [[പ്രമാണം:Giaa Manek at the launch of Telly Calendar 2014.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-18 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q5557814|Q5557814]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1065 | [[Deepal Shaw]] | [[പ്രമാണം:Deepal shaw.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5250544|Q5250544]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1066 | [[പ്രീതി കമല]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-21 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q7239769|Q7239769]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1067 | [[Andria D'Souza]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-22 | | [[ദുബായ്]] | | [[:d:Q20638100|Q20638100]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1068 | [[സഞ്ജന സിംഗ്]] | [[പ്രമാണം:Sanjana Singh with Suresh Sharma.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7418394|Q7418394]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1069 | [[Sriti Jha]] | [[പ്രമാണം:Sriti Jha zt Zee-Rishtey-Awards 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-26 | | [[Begusarai]] | | [[:d:Q2003605|Q2003605]] | 22 |- | style='text-align:right'| 1070 | [[Richa Gangopadhyay]] | [[പ്രമാണം:Richa Gangopadhyay at CCL, India (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-03-20 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q3523690|Q3523690]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1071 | [[Isabelle Kaif]] | [[പ്രമാണം:Isabelle Kaif at Anita Dongre show, Lakme Fashion Week 2018 (08) (cropped).jpg|center|50px]] | ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] | 1986-03-22 | | [[British Hong Kong]] | | [[:d:Q16231363|Q16231363]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1072 | [[Yamini Thakur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-04-02 | | | | [[:d:Q110620718|Q110620718]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1073 | [[Sheena Shahabadi]] | [[പ്രമാണം:Sheena Shahabadi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-04-10 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7492390|Q7492390]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1074 | [[Vidisha Srivastava]] | [[പ്രമാണം:Vidisha Srivastava.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-04-28 | | [[വാരാണസി]] | | [[:d:Q16199826|Q16199826]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1075 | [[Urmila Kanetkar- Kothare]] | [[പ്രമാണം:Urmilla Kothare.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-05-04 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q4319578|Q4319578]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1076 | [[Shirin Guha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-05-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16200448|Q16200448]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1077 | [[Shahana Goswami]] | [[പ്രമാണം:Shahana Goswami at the launch of ‘Tu Hai Mera Sunday’.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-05-06 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q11303319|Q11303319]] | 25 |- | style='text-align:right'| 1078 | [[Sneha Sreekumar]] | [[പ്രമാണം:Sneha Sreekumar in May 2018.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-05-09 | | [[എറണാകുളം ജില്ല]] | | [[:d:Q99734950|Q99734950]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1079 | [[Tejaswini Pandit]] | [[പ്രമാണം:Tejaswinipandit.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-05-23 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7695206|Q7695206]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1080 | [[Vaishnavi Sundar]] | [[പ്രമാണം:Vaishnavi Sundar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-06-08 | | | | [[:d:Q26271714|Q26271714]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1081 | [[Tapeshwari Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-06-11 | | [[Odisa]] | | [[:d:Q19898574|Q19898574]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1082 | [[Lisa Haydon]] | [[പ്രമാണം:Lisa Haydon snapped wearing Mishru’s Supernova collection (02) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-06-17 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6558075|Q6558075]] | 30 |- | style='text-align:right'| 1083 | [[Neetha Shetty]] | [[പ്രമാണം:Neetha Shetty in 2016.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-06-20 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q6986979|Q6986979]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1084 | [[Sai Tamhankar]] | [[പ്രമാണം:Sai Tamhankar at the Lakme Fashion Week 2018 – Day 5 (12) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-06-25 | | [[Sangli]] | | [[:d:Q7399819|Q7399819]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1085 | [[Nisha Krishnan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-06-28 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q21529470|Q21529470]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1086 | [[Kratika Sengar]] | [[പ്രമാണം:Gurmeet Choudhary Kratika Sengar Punar Vivah Success Party crop2.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-03 | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q3523912|Q3523912]] | 18 |- | style='text-align:right'| 1087 | [[Manasi Parekh Gohil]] | [[പ്രമാണം:Manasi Parekh in 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-10 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q6746995|Q6746995]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1088 | [[ദീപതി നമ്പ്യാർ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-11 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q3912060|Q3912060]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1089 | [[Chahatt Khanna]] | [[പ്രമാണം:Chahat Khanna in 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5067673|Q5067673]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1090 | [[Sunayana Fozdar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19891524|Q19891524]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1091 | [[Mugdha Godse]] | [[പ്രമാണം:Mugdha Godse at the Society Achievers Awards 2018 (04) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-26<br/>1982-07-26 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q6932094|Q6932094]] | 22 |- | style='text-align:right'| 1092 | [[Scherezade Shroff Talwar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q29053382|Q29053382]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1093 | [[Ramya Subramanian]] | [[പ്രമാണം:Vj ramya in littleshows (cropped).JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-30 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q20685247|Q20685247]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1094 | [[Avantika Shetty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q25898075|Q25898075]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1095 | [[കൈനാസ് മോട്ടിവാല ഹക്കൻ]] | [[പ്രമാണം:Kainaz Motivala at the BIG STAR Young Entertainer Awards 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-01<br/>1986-11-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6348098|Q6348098]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1096 | [[Yuvika Chaudhary]] | [[പ്രമാണം:YuvikaChaudhary.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-02 | | [[Baraut]] | | [[:d:Q8062169|Q8062169]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1097 | [[Dipika Kakar]] | [[പ്രമാണം:Dipika Kakar at the 25th SOL Lions Gold Awards 2018 (14) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-06 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q12068128|Q12068128]] | 26 |- | style='text-align:right'| 1098 | [[Monica Khanna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-07 | | | | [[:d:Q16231373|Q16231373]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1099 | [[Namrata Thapa]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-09 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q21642840|Q21642840]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1100 | [[സായംതിക ബാനർജി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-12 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7429119|Q7429119]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1101 | [[Kausha Rach]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-15 | | | | [[:d:Q6378929|Q6378929]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1102 | [[Pavitra Punia]] | [[പ്രമാണം:Pavitra Punia celebrating her birthday in 2021 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-22 | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q7155904|Q7155904]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1103 | [[Anchal Sabharwal]] | [[പ്രമാണം:Aanchal sabharwal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-29 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q4752596|Q4752596]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1104 | [[Neethu]] | [[പ്രമാണം:Neethu.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-02 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q6986983|Q6986983]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1105 | [[Poorni]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-04 | | [[മധുര]] | | [[:d:Q7228867|Q7228867]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1106 | [[ശ്വേത ശ്രീവത്സവ്]] | [[പ്രമാണം:Shwetha Srivatsav at Filmfare Awards South 2015.PNG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-04 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q17403241|Q17403241]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1107 | [[Mumtaz Sorcar]] | [[പ്രമാണം:Mumtaz Sorcar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-15 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6935530|Q6935530]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1108 | [[Anurita Jha]] | [[പ്രമാണം:Anurita Jha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-17 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q4777901|Q4777901]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1109 | [[Madalsa Sharma]] | [[പ്രമാണം:Madalsa Sharma grace the first look launch of Dil Salaa Sanki (09) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-26 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16200991|Q16200991]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1110 | [[Abenao Elangbam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-28 | | | | [[:d:Q22277683|Q22277683]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1111 | [[Nidhi Singh]] | [[പ്രമാണം:Nidhi Singh graces the trailer launch of Alt Balaji’s Apaharan (04) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-10-04 | | [[പ്രയാഗ്‌രാജ് ലോക്‌സഭാ മണ്ഡലം]] | | [[:d:Q59678195|Q59678195]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1112 | [[Leishangthem Tonthoingambi Devi]] | [[പ്രമാണം:Leishangthem Tonthoingambi Devi in 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-10-17 | | | | [[:d:Q22278830|Q22278830]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1113 | [[Sridevi Vijaykumar]] | [[പ്രമാണം:Sridevi Vijaykumar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-10-29 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7586356|Q7586356]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1114 | [[Pooja Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-10-31 | | [[Lokhandwala Complex]] | | [[:d:Q23664564|Q23664564]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1115 | [[Iris Maity]] | [[പ്രമാണം:Iris Maity at the Audio release of 'Tutiya Dil'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-11-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q15846400|Q15846400]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1116 | [[Radhika Kumaraswamy]] | [[പ്രമാണം:Radhika (South Indian Actress) (4).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-11-11 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q6448629|Q6448629]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1117 | [[Bhanu Sri Mehra]] | [[പ്രമാണം:Bhanu Sri Mehra at 60th South Filmfare Awards 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-11-19 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q4901046|Q4901046]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1118 | [[Tina Datta]] | [[പ്രമാണം:Tina Dutta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-11-27 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7807890|Q7807890]] | 25 |- | style='text-align:right'| 1119 | [[Neha Joshi]] | [[പ്രമാണം:Neha Joshi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-07 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q41799102|Q41799102]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1120 | [[Soni Singh]] | [[പ്രമാണം:Soni Singh at ITA awards 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-14 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q7561676|Q7561676]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1121 | [[Sneha Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-17 | | [[ധൻബാദ്]] | | [[:d:Q109707747|Q109707747]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1122 | [[Tara D'Souza]] | [[പ്രമാണം:Tara d souza launch of sula's vinoteca.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-20 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7685050|Q7685050]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1123 | [[Manasi Rachh]] | [[പ്രമാണം:Manasi Rachh.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-23 | | | | [[:d:Q21898087|Q21898087]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1124 | [[Yashashri Masurkar]] | [[പ്രമാണം:Yashashri Masurkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16231432|Q16231432]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1125 | [[Sohini Paul]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-31 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7554715|Q7554715]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1126 | [[സൂസൻ ജോർജ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q16230639|Q16230639]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1127 | [[Pranathi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987 | | | | [[:d:Q21933995|Q21933995]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1128 | [[Rupali Suri]] | [[പ്രമാണം:Rupali Suri From The Urvee Adhikaari's new collection preview (6).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q124659006|Q124659006]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1129 | [[Keeya khanna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18637531|Q18637531]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1130 | [[Ekroop Bedi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-01 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q23731527|Q23731527]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1131 | [[Resha Konkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q54612826|Q54612826]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1132 | [[Deepa Shankar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987 | | | | [[:d:Q113103743|Q113103743]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1133 | [[Aishwarya Sakhuja]] | [[പ്രമാണം:Aishwarya Sakhuja.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-04 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q4699184|Q4699184]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1134 | [[Amrapali Dubey]] | [[പ്രമാണം:Amrapali Dubey at Press Conference of Celebrity Cricket League 2016 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-11 | | [[ഗോരഖ്പൂർ]] | | [[:d:Q4748620|Q4748620]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1135 | [[Pratiksha Jadhav]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-17 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q42309110|Q42309110]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1136 | [[Kirti Nagpure]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-23 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q16233288|Q16233288]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1137 | [[Bharti Kumar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-26 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16731088|Q16731088]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1138 | [[Bharati Kumar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-26 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q60040640|Q60040640]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1139 | [[Puja Gupta]] | [[പ്രമാണം:Puja Gupta graces Onitsuka Tiger launch party in Mumbai (02).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-30 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q1995585|Q1995585]] | 24 |- | style='text-align:right'| 1140 | [[Manasi Naik]] | [[പ്രമാണം:Manasi Naik in 2014.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-02 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q23815609|Q23815609]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1141 | [[Sindhu Loknath]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-05 | | [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]] | | [[:d:Q7522242|Q7522242]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1142 | [[Puja Banerjee]] | [[പ്രമാണം:Puja Banerjee Alias Pooja Bose - Kolkata 2023-12-05 8534.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-06 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5054439|Q5054439]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1143 | [[Ankita Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-07 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q2721495|Q2721495]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1144 | [[Nidhi Subbaiah]] | [[പ്രമാണം:NidhiSubbaiah.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-16 | | [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]] | | [[:d:Q10950087|Q10950087]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1145 | [[Tina Desai]] | [[പ്രമാണം:Tina Desai in 2012 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-24 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q2514244|Q2514244]] | 28 |- | style='text-align:right'| 1146 | [[Sudeepa Pinky]] | [[പ്രമാണം:Sudeepapinky8.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-28 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q16201636|Q16201636]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1147 | [[Anindita Raychaudhury]] | [[പ്രമാണം:Anindita Raychaudury at Parivaar Award 2.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-28 | | | | [[:d:Q66459186|Q66459186]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1148 | [[കോമൽ ജാ]] | [[പ്രമാണം:Komal Jha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-03-15 | | [[റാഞ്ചി]] | | [[:d:Q16231757|Q16231757]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1149 | [[Anshu Malik]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-03-23 | | | | [[:d:Q61117929|Q61117929]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1150 | [[Bhavna Khatri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-03-24 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q4901558|Q4901558]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1151 | [[Mugdha Chaphekar]] | [[പ്രമാണം:Mugdha Chapekar at Mumbai Cyclothon.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-03-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q12974676|Q12974676]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1152 | [[Nidhi Sunil]] | [[പ്രമാണം:Nidhi Sunil at Fiama Di Wills promotion (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-03-30 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q59892284|Q59892284]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1153 | [[Santhoshi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-03-31 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7420163|Q7420163]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1154 | [[Sayani Datta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-04-18 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q17305822|Q17305822]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1155 | [[Ratan Rajput]] | [[പ്രമാണം:Ratan Rajput in 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-04-20 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q7295459|Q7295459]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1156 | [[Priya Marathe]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-04-23 | | [[താനെ]] | | [[:d:Q7246472|Q7246472]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1157 | [[Kadambari Jethwani]] | [[പ്രമാണം:Kadambari Jethwani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-04-30 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q26213685|Q26213685]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1158 | [[Urvi Ashar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-05-01 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7901591|Q7901591]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1159 | [[Binny Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-05-10 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q4914462|Q4914462]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1160 | [[Zarine Khan]] | [[പ്രമാണം:Zareen Khan at the pink carpet of Bollywood Hungama OTT India Fest 2023 award ceremony (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-05-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3046959|Q3046959]] | 38 |- | style='text-align:right'| 1161 | [[Paridhi Sharma]] | [[പ്രമാണം:Paridhi Sharma at launches of ‘Jodha Akbar’.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-05-15 | | [[Bagh]]<br/>[[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q16734128|Q16734128]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1162 | [[Natasha Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-05-29 | | [[Saharanpur]] | | [[:d:Q6968501|Q6968501]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1163 | [[Anupriya Goenka]] | [[പ്രമാണം:Anupriya Goenka at the screening of Criminal Justice.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-05-29 | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q46248994|Q46248994]] | 21 |- | style='text-align:right'| 1164 | [[Surilie Gautam]] | [[പ്രമാണം:Surilie-Gautam-spotted-at-Fable-in-Juhu-5 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-06-03 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q16202646|Q16202646]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1165 | [[Rishika Mihani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-06-08 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16231811|Q16231811]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1166 | [[Farrah Kader]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-06-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q65580965|Q65580965]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1167 | [[Sandipta Sen]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-07 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q19895979|Q19895979]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1168 | [[Ruby Parihar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-07-06 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7376361|Q7376361]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1169 | [[Avantika Malik Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-07-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q94608973|Q94608973]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1170 | [[Madhura Naik]] | [[പ്രമാണം:Madhura SS.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-07-19 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q6727522|Q6727522]] | 18 |- | style='text-align:right'| 1171 | [[രചന മൗര്യ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-07-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7279109|Q7279109]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1172 | [[Divya Parameshwaran]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-07-27 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q5284704|Q5284704]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1173 | [[Aabha Paul]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-08-07 | | [[ഗാസിയാബാദ്]] | | [[:d:Q114498129|Q114498129]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1174 | [[Kanishka Soni]] | [[പ്രമാണം:Kanishka Soni -3.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-08-16 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q16231743|Q16231743]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1175 | [[Benaf Dadachandji]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-08-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4886805|Q4886805]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1176 | [[Shraddha Arya]] | [[പ്രമാണം:Shraddha Arya at Screen Awards (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-08-17 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7503382|Q7503382]] | 23 |- | style='text-align:right'| 1177 | [[Pavani Gangireddy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-08-20 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q21284951|Q21284951]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1178 | [[നവ്യ നടരാജൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-08-25 | | | | [[:d:Q6982712|Q6982712]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1179 | [[Rubina Dilaik]] | [[പ്രമാണം:Rubina Dilaik snapped at Filmcity (8).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-08-26 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q7376141|Q7376141]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1180 | [[Khushboo Tawde]] | [[പ്രമാണം:Khushboo Tawde.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-09-05 | | [[Dombivli]] | | [[:d:Q16202722|Q16202722]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1181 | [[Girija Oak]] | [[പ്രമാണം:Girija Oak at success bash of Poshter Boyz (Cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-09-07 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q5564270|Q5564270]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1182 | [[Toral Rasputra]] | [[പ്രമാണം:Toral-Rasputra (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-09-09<br/>1987-12-26 | | [[Anjar]]<br/>[[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7825384|Q7825384]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1183 | [[Mengu Suokhrie]] | [[പ്രമാണം:Mengu Suokhrie.jpeg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-09-16 | | [[കൊഹിമ]] | | [[:d:Q42336753|Q42336753]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1184 | [[Dolphin Dubey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-09-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q49253945|Q49253945]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1185 | [[Munmun Dutta]] | [[പ്രമാണം:MunmunDutta05.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-09-28 | | [[ദുർഗാപൂർ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q16208477|Q16208477]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1186 | [[Sneha Wagh]] | [[പ്രമാണം:Sneha Wagh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-04 | | [[കല്യാൺ]] | | [[:d:Q17015453|Q17015453]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1187 | [[Anuja Sathe]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-08 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q22280325|Q22280325]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1188 | [[Vedita Pratap Singh]] | [[പ്രമാണം:Vedita pratap photoshoot7.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-09 | | [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]] | | [[:d:Q7917997|Q7917997]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1189 | [[Sumukhi Suresh]] | [[പ്രമാണം:Sumukhi-4 (1) (1).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-18 | | | | [[:d:Q47035388|Q47035388]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1190 | [[Shazahn Padamsee]] | [[പ്രമാണം:Shazahn Padamsee at Nokia APP party 11.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7491730|Q7491730]] | 20 |- | style='text-align:right'| 1191 | [[Radhika Chaudhari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-20 | | | | [[:d:Q7280240|Q7280240]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1192 | [[Moubani Sorcar]] | [[പ്രമാണം:Moubani Sorcar 2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-21 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6918852|Q6918852]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1193 | [[Prarthi Dholakia]] | [[പ്രമാണം:A candid picture of Prarthi M Dholakia.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-22 | | [[Jamnagar]] | | [[:d:Q18685708|Q18685708]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1194 | [[Smriti Kalra]] | [[പ്രമാണം:Smriti-Kalra-snapped-during-a-photo-shoot-for-dil-sambhal-jaa-zara.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-26 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7546540|Q7546540]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1195 | [[Riya Bamniyal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-28 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7339020|Q7339020]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1196 | [[Aditi Mittal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16732696|Q16732696]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1197 | [[Aarthi]] | [[പ്രമാണം:Aarathi (actress).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-09 | | [[ഊട്ടി]] | | [[:d:Q4662641|Q4662641]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1198 | [[Hemalatha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-13 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q18638583|Q18638583]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1199 | [[യഗ്ന ഷെട്ടി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-19 | | [[കുദ്രേമുഖ് ദേശീയോദ്യാനം]] | | [[:d:Q18922873|Q18922873]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1200 | [[Sukirti Kandpal]] | [[പ്രമാണം:Sukriti Kandpal RSSI Launch.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-20 | | [[നൈനിത്താൾ]] | | [[:d:Q7635860|Q7635860]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1201 | [[Avantika Khatri]] | [[പ്രമാണം:Avantika Khattri1.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-20 | | [[ഝാൻസി]] | | [[:d:Q42945006|Q42945006]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1202 | [[Neha Sharma]] | [[പ്രമാണം:Neha Sharma at the premiere of her film Jogira Sara Ra Ra (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-21 | | [[Bhagalpur]] | | [[:d:Q863745|Q863745]] | 37 |- | style='text-align:right'| 1203 | [[Aarti Chhabria]] | [[പ്രമാണം:Aarti Chabria graces Stardust Awards 2016 (01).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-21<br/>1982-11-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4662645|Q4662645]] | 24 |- | style='text-align:right'| 1204 | [[Gurbani Judge]] | [[പ്രമാണം:Gurbani Judge at premiere of Bright 6, Mumbai 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-29 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q16198048|Q16198048]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1205 | [[രാഗിണി ഖന്ന]] | [[പ്രമാണം:Ragini Khanna on Day 5 of Lakme Fashion Week 2017 (47).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-12-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7283097|Q7283097]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1206 | [[തേജസ്വിനി പ്രകാശ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-12-17 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7695208|Q7695208]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1207 | [[സ്നേഹ ഉള്ളാൾ]] | [[പ്രമാണം:Mahurat of kaash mere hote.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-12-18 | | [[മസ്കറ്റ്]] | | [[:d:Q469215|Q469215]] | 26 |- | style='text-align:right'| 1208 | [[മിഷ്തി മുഖർജ്ജി]] | | ബംഗാളി അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-12-20 | 2020-02-02 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q99929670|Q99929670]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1209 | [[Diksha Panth]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-12-21 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q28122281|Q28122281]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1210 | [[Neelam Sivia]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | | | | [[:d:Q27978749|Q27978749]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1211 | [[Renjusha Menon]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | 2023-10-30 | [[കേരളം]] | [[തിരുവനന്തപുരം]] | [[:d:Q123244195|Q123244195]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1212 | [[Shilpi Marwaha]] | [[പ്രമാണം:Shilpi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16732084|Q16732084]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1213 | [[Megha Dhade]] | [[പ്രമാണം:Megha Dhade at 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19560352|Q19560352]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1214 | [[Samiksha Bhatnagar]] | [[പ്രമാണം:Samiksha Bhatnagar graces the special screening of ‘Poster Boys’.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q19882323|Q19882323]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1215 | [[Amruthavarshini]] | [[പ്രമാണം:Amruthavarshini.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q31500799|Q31500799]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1216 | [[Lahari Gudivada]] | [[പ്രമാണം:Lahari Gudivada.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | | [[ഗുണ്ടൂർ]] | | [[:d:Q31500932|Q31500932]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1217 | [[Juhi Aslam]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q98841471|Q98841471]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1218 | [[Asma Badar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-01-11 | | | | [[:d:Q19938389|Q19938389]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1219 | [[Anushree]] | [[പ്രമാണം:Anushree (Kannada actress).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-01-25 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q26221433|Q26221433]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1220 | [[Mrinmayee Godbole]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-02-06 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q30012661|Q30012661]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1221 | [[Rucha Hasabnis]] | [[പ്രമാണം:Rucha at STAR Plus Dandia Shoot.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-02-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7376575|Q7376575]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1222 | [[Shalu Kurian]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-02-09 | | | | [[:d:Q96983380|Q96983380]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1223 | [[Aditi Sajwan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-02-12 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q17318886|Q17318886]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1224 | [[Neha Sargam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-04 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q6987749|Q6987749]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1225 | [[Isha Chawla]] | [[പ്രമാണം:Isha Chawla.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-06 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q11056386|Q11056386]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1226 | [[Sakshi Gulati]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-10 | | [[മീററ്റ്]] | | [[:d:Q21064510|Q21064510]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1227 | [[Sanchita Padukone]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-16 | | [[കുന്ദാപുര]] | | [[:d:Q7415626|Q7415626]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1228 | [[Parul Chauhan]] | [[പ്രമാണം:Parul Chauhan in 2016 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-19 | | [[ലഖിംപുർ ഖേരി ജില്ല]] | | [[:d:Q7141199|Q7141199]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1229 | [[പൂജ സാൽവി]] | [[പ്രമാണം:Actress Pooja Salvi of 'Nautanki Saala'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-25 | | | | [[:d:Q7228529|Q7228529]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1230 | [[സോവ മൊറാനി]] | [[പ്രമാണം:Zoa Morani and others grace Zaheer Iqbal’s birthday bash at Arth Bandra (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q8073152|Q8073152]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1231 | [[സാധിക വേണുഗോപാൽ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-04-06 | | | | [[:d:Q37321580|Q37321580]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1232 | [[Rashmi Gautam]] | [[പ്രമാണം:Rashmi Gautam.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-04-07 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q7294974|Q7294974]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1233 | [[Aeshra Patel]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-04-10 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q21872641|Q21872641]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1234 | [[Suruchi Adarkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-04-25 | | [[താനെ]] | | [[:d:Q21284544|Q21284544]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1235 | [[Rajshri Rani Pandey]] | [[പ്രമാണം:Rajshri Rani in 2015.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-04-29 | | [[Fatehpur]] | | [[:d:Q19663157|Q19663157]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1236 | [[Natashaa Iyer]] | [[പ്രമാണം:Natashaa Iyer.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-06 | | | | [[:d:Q102353164|Q102353164]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1237 | [[സ്മിത ശെവലെ]] | [[പ്രമാണം:स्मिता शेवाळे.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-18 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7544832|Q7544832]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1238 | [[Sonalee Kulkarni]] | [[പ്രമാണം:Celebs walk the ramp at Glamour Style Walk 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-18 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7560764|Q7560764]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1239 | [[താരാ അലീഷ ബെറി]] | [[പ്രമാണം:Tara Alisha Berry.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16875890|Q16875890]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1240 | [[Sugandha Mishra]] | [[പ്രമാണം:Sugandha Mishra attend the press conference of their show The Drama Company.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-23 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q7634710|Q7634710]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1241 | [[Mrunmayee Deshpande]] | [[പ്രമാണം:Mrunmayee Deshpande at the screening of Nat Samrat.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-29 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q6930001|Q6930001]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1242 | [[Simran Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-29 | | [[റോം]] | | [[:d:Q16232181|Q16232181]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1243 | [[Surbhi Jyoti]] | [[പ്രമാണം:Surbhi Jyoti in 2022.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-29 | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q16250215|Q16250215]] | 25 |- | style='text-align:right'| 1244 | [[Tejashree]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-06-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7695202|Q7695202]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1245 | [[Tejashree Pradhan Ketkar]] | [[പ്രമാണം:Tejashree Pradhan .jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-06-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16202737|Q16202737]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1246 | [[Preetika Rao]] | [[പ്രമാണം:Preetika Rao Sakhiya Skin Clinic.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-06-07 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7239782|Q7239782]] | 17 |- | style='text-align:right'| 1247 | [[Sumona Chakravarti]] | [[പ്രമാണം:Sumona Chakravarti graces Durga Pooja (13).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-06-24 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q7638021|Q7638021]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1248 | [[പൂജിത മേനോൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-06-29 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q18637648|Q18637648]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1249 | [[Anindita Nayar]] | [[പ്രമാണം:Anindita Nayar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-07-01 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q18637710|Q18637710]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1250 | [[Jui Gadkari]] | [[പ്രമാണം:Jui Gadkari 2.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-07-08 | | [[Karjat]] | | [[:d:Q6305151|Q6305151]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1251 | [[Monami Ghosh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-07-13<br/>1984-07-13 | | [[Basirhat]] | | [[:d:Q6897938|Q6897938]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1252 | [[Ansha Sayed]] | [[പ്രമാണം:AnshaSayed.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-07-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16232402|Q16232402]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1253 | [[Aastha Chaudhary]] | [[പ്രമാണം:Aastha Chaudhary.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-07-20 | | [[Alwar]] | | [[:d:Q4507798|Q4507798]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1254 | [[Nancy Jennifer]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-07-20 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q22278395|Q22278395]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1255 | [[Akanksha Puri]] | [[പ്രമാണം:Akanksha Puri At Iconic Gold Awards 2022.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-07-26 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q21066326|Q21066326]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1256 | [[Shubha Poonja]] | [[പ്രമാണം:Shubha Poonja (1).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7504558|Q7504558]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1257 | [[അഭിനയശ്രീ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q4667441|Q4667441]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1258 | [[Nikii Daas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q17403164|Q17403164]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1259 | [[Sharmin Ali]] | [[പ്രമാണം:Sharmin Ali.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-08 | | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q18043609|Q18043609]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1260 | [[Madhurima Tuli]] | [[പ്രമാണം:Madhurima Tuli2.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-19 | | [[ധൻബാദ്]] | | [[:d:Q16202819|Q16202819]] | 20 |- | style='text-align:right'| 1261 | [[Anisha Ambrose]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-22 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q16147300|Q16147300]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1262 | [[Sudeepa Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-23 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q7633682|Q7633682]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1263 | [[Vaishnavi Dhanraj]] | [[പ്രമാണം:Vaibhavi colors indian telly awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-25 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q7908871|Q7908871]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1264 | [[Hemangi Kavi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-26 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q98915809|Q98915809]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1265 | [[Klaudia Dudová]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക്|ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-02 | | [[Levice]] | | [[:d:Q20261418|Q20261418]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1266 | [[Jasmine Sandlas]] | [[പ്രമാണം:Jasmine Sandlas.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-04 | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q19896109|Q19896109]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1267 | [[Sargun Mehta]] | [[പ്രമാണം:Sargun Mehta at Ravi Dubey's birthday, 2017 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-06 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q7423973|Q7423973]] | 17 |- | style='text-align:right'| 1268 | [[നന്ദിനി റായ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-18 | | [[സെക്കന്ദ്രാബാദ്]] | | [[:d:Q16201800|Q16201800]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1269 | [[Kanishtha Dhankar]] | [[പ്രമാണം:Kanishtha GQ Fashion.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3192675|Q3192675]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1270 | [[Sana Saeed]] | [[പ്രമാണം:Sana Saeed.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2220177|Q2220177]] | 17 |- | style='text-align:right'| 1271 | [[Shruti Sodhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-22 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q20685596|Q20685596]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1272 | [[Khyati Mangla]] | [[പ്രമാണം:Khatimanglawalled.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-22 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q61103396|Q61103396]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1273 | [[Ragasya]] | [[പ്രമാണം:South Actress Ragasiya at TGIF anniversary bash (1).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7282819|Q7282819]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1274 | [[Maadhavi Latha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-10-02 | | [[Bellary]] | | [[:d:Q19664756|Q19664756]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1275 | [[മീനാക്ഷി ദീക്ഷിത്ത്]] | [[പ്രമാണം:Meenakshi Dixit.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-10-12 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q6807608|Q6807608]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1276 | [[Kadambari Kadam]] | [[പ്രമാണം:Kadambari Kadam.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-10-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q13116374|Q13116374]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1277 | [[Roop Durgapal]] | [[പ്രമാണം:Roop Durgapal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-10-15 | | [[അൽമോറ]] | | [[:d:Q7366351|Q7366351]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1278 | [[Subhashree Ganguly]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-03<br/>1990-11-03 | | [[Bardhaman]] | | [[:d:Q705446|Q705446]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1279 | [[ഗിരിജ ജോഷി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-03 | | [[Roha]] | | [[:d:Q16200615|Q16200615]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1280 | [[Gaelyn Mendonca]] | [[പ്രമാണം:Gaelyn Mendonca (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16232278|Q16232278]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1281 | [[Hasleen Kaur]] | [[പ്രമാണം:Ajmer Sharif-Visit-2 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-10<br/>1989 | | [[Binnaguri]] | | [[:d:Q5679286|Q5679286]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1282 | [[Rucha Dighe]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-11 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q19666411|Q19666411]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1283 | [[Ritu Barmecha]] | [[പ്രമാണം:RituBarmecha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-16 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7336830|Q7336830]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1284 | [[Kashish Singh]] | [[പ്രമാണം:Kashish-Singh-at-the-launch-of-Blenders-Pride-Tour-2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-20 | | | | [[:d:Q16730612|Q16730612]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1285 | [[Rochelle Maria Rao]] | [[പ്രമാണം:Rochelle Maria Rao at Godrej Eon's 'Woman of Substance Award 2013'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-25 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7353890|Q7353890]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1286 | [[Kaashish Vohra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-28 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q50399361|Q50399361]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1287 | [[Shreya Dhanwanthary]] | [[പ്രമാണം:Shreya Dhanwanthary at Soho House.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-30 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q56240001|Q56240001]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1288 | [[Soniya Mehra]] | [[പ്രമാണം:Sonia Mehra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-12-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7561891|Q7561891]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1289 | [[Amrapali Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-12-19 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q16222199|Q16222199]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1290 | [[Khushali Kumar]] | [[പ്രമാണം:KhushaliKumar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-12-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q65640372|Q65640372]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1291 | [[Zara Barring]] | [[പ്രമാണം:Zara barring Indian look.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-12-26 | | [[വിക്ടോറിയ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളമ്പിയ]] | | [[:d:Q19560043|Q19560043]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1292 | [[Apurva Nemlekar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-12-27 | | | | [[:d:Q104501965|Q104501965]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1293 | [[Bidushi Dash Barde]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989 | 2012-10-22 | [[ഒഡീഷ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q4904281|Q4904281]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1294 | [[Milana Nagaraj]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989 | | [[ഹാസൻ ജില്ല]] | | [[:d:Q16885556|Q16885556]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1295 | [[Amita Pathak]] | [[പ്രമാണം:Raghav Sachar and Amita Pathak.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989 | | | | [[:d:Q17386524|Q17386524]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1296 | [[Satarupa Pyne]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q22280324|Q22280324]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1297 | [[മായ (Q25341439)|മായ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989 | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q25341439|Q25341439]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1298 | [[రోజాభారతి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989 | | [[രാജമന്ദ്രി]] | | [[:d:Q61124485|Q61124485]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1299 | [[Smrity Sinha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989 | | [[ഝാർഖണ്ഡ്‌]] | | [[:d:Q99575918|Q99575918]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1300 | [[Bhavna Ruparel]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-01-10 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19560962|Q19560962]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1301 | [[Aisha Sharma]] | [[പ്രമാണം:Aisha Sharma grace the GQ Best Dressed Awards 2018 (54) (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-01-25 | | [[Bhagalpur]] | | [[:d:Q27849976|Q27849976]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1302 | [[Sandeepa Dhar]] | [[പ്രമാണം:Sandeepa Dhar graces the Grey Goose fashion event.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-02-02 | | [[ശ്രീനഗർ]] | | [[:d:Q7416091|Q7416091]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1303 | [[സുലഗ്ന പനിഗ്രഹി]] | [[പ്രമാണം:Sulagna Panigrahi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-02-03 | | [[Brahmapur]] | | [[:d:Q7635951|Q7635951]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1304 | [[Kesha Khambhati]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-02-08 | | [[സൂരത്]] | | [[:d:Q41693360|Q41693360]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1305 | [[മിമി ചക്രവർത്തി]] | [[പ്രമാണം:Mimi Chakraborty - Kolkata 2023-12-05 8668.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-02-11 | | [[Jalpaiguri]] | | [[:d:Q6862116|Q6862116]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1306 | [[Hari Teja]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-02-26 | | [[തിരുപ്പതി]] | | [[:d:Q37864523|Q37864523]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1307 | [[Krystle D'Souza]] | [[പ്രമാണം:Krystle D'Souza at Zee Rishtey Awards 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-03-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6439798|Q6439798]] | 22 |- | style='text-align:right'| 1308 | [[Abhidnya Bhave]] | [[പ്രമാണം:Abhidnya Bhave (Cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-03-13 | | [[Vasai-Virar]] | | [[:d:Q28113101|Q28113101]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1309 | [[Shamata Anchan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-03-15 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q27050042|Q27050042]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1310 | [[Shalmalee Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-03-17 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q20810757|Q20810757]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1311 | [[Sanchita Shetty]] | [[പ്രമാണം:Sanchita Shetty 61st Idea Filmfare Awards South (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-04-07 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7415628|Q7415628]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1312 | [[Varsha Ashwathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-04-22 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7916112|Q7916112]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1313 | [[ശ്രീയ പിൽഗാനകർ]] | [[പ്രമാണം:Shriya Pilgaonkar grace the Jury meet of 13th Gemfields Retail Jeweller India Awards 2017 (02) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-04-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19666177|Q19666177]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1314 | [[Nandita Swetha]] | [[പ്രമാണം:Nandita Swetha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-04-30 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q14829512|Q14829512]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1315 | [[Roshni Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-04-30 | | [[ശ്രീനഗർ]] | | [[:d:Q118314456|Q118314456]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1316 | [[പല്ലവി ബത്ര]] | [[പ്രമാണം:Pallavi batra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-05-02 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q16727418|Q16727418]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1317 | [[Chetna Pande]] | [[പ്രമാണം:Chetna-Pande-snapped-at-Estella-in-Juhu.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-05-03 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q16201547|Q16201547]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1318 | [[Megha Chakraborty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-05-03 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q20649647|Q20649647]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1319 | [[Basabdatta Chatterjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-05-06 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16345997|Q16345997]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1320 | [[Scarlett Mellish Wilson]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] | 1989-05-09 | | [[ലണ്ടൻ]] | | [[:d:Q16202975|Q16202975]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1321 | [[Adaa Khan]] | [[പ്രമാണം:Adaa Khan attends 10th-anniversary bash of Viacom 18 Motion Pictures (18).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-05-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16935062|Q16935062]] | 19 |- | style='text-align:right'| 1322 | [[Surabhi Hande]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-05-20 | | [[ജല്ഗാഒന്]] | | [[:d:Q21642539|Q21642539]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1323 | [[Pooja Joshi Arora]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-05-27 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q111312496|Q111312496]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1324 | [[Bhavana Rao]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-06-06 | | [[ഷിമോഗ]] | | [[:d:Q4901513|Q4901513]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1325 | [[വന്ദന മേനോൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-06-10 | | [[തൃശ്ശൂർ]] | | [[:d:Q7914350|Q7914350]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1326 | [[Angela Krislinzki]] | [[പ്രമാണം:Angela Krislinzki graces the Milo Na Tum song launch.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-06-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q22957818|Q22957818]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1327 | [[Janani Bharadwaj]] | [[പ്രമാണം:Janani Bharadwaj Profile Picture.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-06-30 | | | | [[:d:Q16232549|Q16232549]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1328 | [[Unnati Davara]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-02 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q7897149|Q7897149]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1329 | [[Tina Ahuja]] | [[പ്രമാണം:Tina Ahuja graces the launch of the new Audi A5 (07) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20630463|Q20630463]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1330 | [[Sshakshi Chovan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16232942|Q16232942]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1331 | [[Sahithya Jagannathan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-11 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7399654|Q7399654]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1332 | [[Pooja Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-12<br/>1989-02-12 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q17388745|Q17388745]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1333 | [[Sonika Chauhan]] | [[പ്രമാണം:Sonika Chauhan (1).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-12 | 2017-04-29 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q29617840|Q29617840]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1334 | [[Ruchira Jadhav]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-13 | | | | [[:d:Q114670768|Q114670768]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1335 | [[Mallika Dua]] | [[പ്രമാണം:MallikaDua.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-17 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q28033782|Q28033782]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1336 | [[Sreejita De]] | [[പ്രമാണം:Sreeji de colors indian telly awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-19 | | [[Haldia]] | | [[:d:Q7585692|Q7585692]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1337 | [[മധു ശാലിനി]] | [[പ്രമാണം:Madhu Shalini in Cinivaram.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-21 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q79845|Q79845]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1338 | [[Savani Ravindra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-22 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q16755934|Q16755934]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1339 | [[Kashmira Irani]] | [[പ്രമാണം:KashmiraIrani1122.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-25 | | | | [[:d:Q19891959|Q19891959]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1340 | [[Deepika Singh]] | [[പ്രമാണം:Deepika Singh 2014 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-26 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q5250630|Q5250630]] | 22 |- | style='text-align:right'| 1341 | [[Vraddhi Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-28 | | [[ഫരീദാബാദ്]] | | [[:d:Q20640726|Q20640726]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1342 | [[Jasmine Avasia]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q21004894|Q21004894]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1343 | [[Sana Amin Sheikh]] | [[പ്രമാണം:Sana Amin.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7415416|Q7415416]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1344 | [[ഷീല കൗർ]] | [[പ്രമാണം:Sheela (Tamil actress).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-02 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7492340|Q7492340]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1345 | [[Sara Khan]] | [[പ്രമാണം:Sara Khan graces the launch of Siddharth Kasyap's 24th original song 'Ishq Ki Mitti' (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-06 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q7421671|Q7421671]] | 19 |- | style='text-align:right'| 1346 | [[Prajakta Mali]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-08 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q13118805|Q13118805]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1347 | [[Jaspinder Cheema]] | [[പ്രമാണം:Jaspinder Cheema.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-12 | | [[Batala]] | | [[:d:Q17305775|Q17305775]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1348 | [[Wasna Ahmed]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-13 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7972701|Q7972701]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1349 | [[Sonam Bajwa]] | [[പ്രമാണം:Sonam Bajwa snapped on the sets of The Kapil Sharma Show (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-16 | | [[നൈനിത്താൾ]] | | [[:d:Q18629110|Q18629110]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1350 | [[Ihana Dhillon]] | [[പ്രമാണം:Akanksha Puri grace the success bash of the film Sonu Ke Titu Ki Sweety (07) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-18 | | [[Faridkot]] | | [[:d:Q16200282|Q16200282]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1351 | [[Vasundhara Kashyap]] | [[പ്രമാണം:Vasundhara Kashyap New.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-19 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7917038|Q7917038]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1352 | [[Asha Negi]] | [[പ്രമാണം:Asha Negi grace the Mamma Mia Pink Carpet at Jio World Centre BKC Bandra (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-23 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q4804507|Q4804507]] | 26 |- | style='text-align:right'| 1353 | [[Geeta Madhuri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-24 | | [[പാലക്കോല്ലു]] | | [[:d:Q5529955|Q5529955]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1354 | [[Namrata Sambherao]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-29 | | | | [[:d:Q123717331|Q123717331]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1355 | [[Sony Charishta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-29 | | | | [[:d:Q126011565|Q126011565]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1356 | [[Sai Lokur]] | [[പ്രമാണം:Sai Lokur 2 (cropped). jpg.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-05 | | [[ബെൽഗാം]] | | [[:d:Q21285519|Q21285519]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1357 | [[Hunar Hali]] | [[പ്രമാണം:Hunar-Hali-grace-the-Launch-of-GR8!.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-09 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16729574|Q16729574]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1358 | [[Surbhi Chandna]] | [[പ്രമാണം:Surbhi Chandna at the 25th SOL Lions Gold Awards 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-11 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q26689623|Q26689623]] | 18 |- | style='text-align:right'| 1359 | [[Anjum Fakih]] | [[പ്രമാണം:Anjum Fakih, Saas Bahu Aur Saazish (01) (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-12 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q23731525|Q23731525]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1360 | [[Shiny Doshi]] | [[പ്രമാണം:Shiny Doshi at the Fear Factor Khatron Ke Khiladi 8 launch.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-15 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q19888034|Q19888034]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1361 | [[Kusha Kapila]] | [[പ്രമാണം:Kusha Kapila at the launch of Mera Noor Hai Mashhoor (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-19 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q114269943|Q114269943]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1362 | [[Soundarya Sharma]] | [[പ്രമാണം:Soundarya Sharma attends the 63rd Jio Filmfare Awards 2018 (19) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-20 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q55231409|Q55231409]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1363 | [[Krishi Thapanda]] | [[പ്രമാണം:Krishi Thapanda.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-23 | | [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]] | | [[:d:Q47091446|Q47091446]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1364 | [[ആര്യ സലിം]] | [[പ്രമാണം:ARYA.jpg|center|50px]] | മലയാള സിനിമാനടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-26 | | | | [[:d:Q124399195|Q124399195]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1365 | [[Roopal Tyagi]] | [[പ്രമാണം:Roopal Tyagi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-05 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16755975|Q16755975]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1366 | [[Pujita Ponnada]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-05 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q55080929|Q55080929]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1367 | [[അർച്ചന ശാസ്ത്രി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-08 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7917889|Q7917889]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1368 | [[Spruha Joshi]] | [[പ്രമാണം:Spruha Shirish Joshi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7581446|Q7581446]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1369 | [[Soumya Seth]] | [[പ്രമാണം:Soumya Seth at the launch party of Bindass's show Yeh Hai Aashiqui (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-17 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q7564599|Q7564599]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1370 | [[Neha Saxena]] | [[പ്രമാണം:Neha Saxena 30.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-25 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q25190348|Q25190348]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1371 | [[Harsha Khanderparkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-26 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q28531083|Q28531083]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1372 | [[Sharmeila Mandre]] | [[പ്രമാണം:Sharmiela Mandre at 60th South Filmfare Awards 2013 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-28<br/>1990-10-18 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7489922|Q7489922]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1373 | [[പർനോ മിത്ര]] | [[പ്രമാണം:Premiere of Aami aar amar girlfriends 2013-07-28 11-24.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-31 | | [[സിലിഗുഡി]] | | [[:d:Q7139343|Q7139343]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1374 | [[Niharika Kareer]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-07 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16730587|Q16730587]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1375 | [[Vinita Joshi Thakkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q17417515|Q17417515]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1376 | [[Shrenu Parikh]] | [[പ്രമാണം:Shrenu Parikh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-11 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q7503591|Q7503591]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1377 | [[Payal Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Payal Ghosh at the 63rd Jio Filmfare Awards 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-13 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16200413|Q16200413]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1378 | [[Ginni Chatrath]] | [[പ്രമാണം:Kapil-Sharma-and-Ginni-Chatrath’s-wedding-reception.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-18 | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q56703491|Q56703491]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1379 | [[Sai Dhanshika]] | [[പ്രമാണം:Dhansika at 61st Flimfare Awards (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-20 | | [[തഞ്ചാവൂർ]] | | [[:d:Q5269022|Q5269022]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1380 | [[Prerna Wanvari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-22 | | [[അന്ധേരി]] | | [[:d:Q7240692|Q7240692]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1381 | [[Sheetal Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-22 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q18357765|Q18357765]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1382 | [[Vindhya Tiwari]] | [[പ്രമാണം:Vindhya Tiwari at launch of Telly Calendar 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-22 | | [[വാരാണസി]] | | [[:d:Q21285611|Q21285611]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1383 | [[Tridha Choudhury]] | [[പ്രമാണം:Tridha Choudhury - Kolkata 2014-01-19 5781.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-22 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q22277353|Q22277353]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1384 | [[Misha Ghoshal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-26 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q17305955|Q17305955]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1385 | [[Samaira Rao]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-27 | | | | [[:d:Q16734985|Q16734985]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1386 | [[Chitrashi Rawat]] | [[പ്രമാണം:Chitrashi Rawat in 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-29 | | [[Raipur, Uttarakhand]] | | [[:d:Q5102359|Q5102359]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1387 | [[విష్ణుప్రియ గాంధీ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-13 | | [[തിരുപ്പതി]] | | [[:d:Q130544216|Q130544216]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1388 | [[Vaishali Desai]] | [[പ്രമാണം:Vaishali Desai at the IIJW as the Show Stopper for jeweler Naresh Kriplani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-18 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q12056218|Q12056218]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1389 | [[അസ്മിത സൂദ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-20 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q16202566|Q16202566]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1390 | [[Vividha Kirti]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q61118365|Q61118365]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1391 | [[Rupa Sri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-22 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q65943977|Q65943977]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1392 | [[അക്ഷര ഗൌഡ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-24 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q4701786|Q4701786]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1393 | [[Jugnu Ishiqui]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-24 | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q16232648|Q16232648]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1394 | [[സാബ ആസാദ്]] | [[പ്രമാണം:Saba Azad Success bash of 'Nautanki Saala!'s music.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7395773|Q7395773]] | 18 |- | style='text-align:right'| 1395 | [[Riya Dey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[Balasore]] | | [[:d:Q15725142|Q15725142]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1396 | [[Pallavi Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16729507|Q16729507]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1397 | [[Nakshatra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q19571873|Q19571873]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1398 | [[Akhila Kishore]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q19968682|Q19968682]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1399 | [[Manvitha Harish]] | [[പ്രമാണം:Manvitha Kamath (2).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q26221428|Q26221428]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1400 | [[Anjali Raghav]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q48444407|Q48444407]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1401 | [[Anangsha Biswas]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q60076332|Q60076332]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1402 | [[നൈനാ ദാസ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | | | [[:d:Q6959697|Q6959697]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1403 | [[Nehalaxmi Iyer]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16233248|Q16233248]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1404 | [[Soundarya Jayamala]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16832102|Q16832102]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1405 | [[Priyamvada Kant]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-01 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16910160|Q16910160]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1406 | [[Arjumman Mughal]] | [[പ്രമാണം:Arjumman Mughal in 2014.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-01 | | [[Rajauri]] | | [[:d:Q18353980|Q18353980]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1407 | [[தான்யா]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | | | [[:d:Q47545338|Q47545338]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1408 | [[Sonia Mann]] | [[പ്രമാണം:Sonia Mann.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[Haldwani]] | | [[:d:Q77697110|Q77697110]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1409 | [[Divya Chouskey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | 2020-07-12 | [[ഭോപ്പാൽ]] | [[ഭോപ്പാൽ]] | [[:d:Q97319243|Q97319243]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1410 | [[Meera Muralidharan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | | | [[:d:Q111175201|Q111175201]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1411 | [[Monisha Arshak]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-02 | | | | [[:d:Q105316395|Q105316395]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1412 | [[നുസ്റത്ത് ജഹാൻ]] | [[പ്രമാണം:Nusrat Jahan Ruhi - Kolkata 2023-12-05 8550.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-08 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7070368|Q7070368]] | 17 |- | style='text-align:right'| 1413 | [[Boby Techi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-09 | | [[ഇറ്റാനഗർ]] | | [[:d:Q17403318|Q17403318]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1414 | [[Vijayalakshmi]] | [[പ്രമാണം:Vijayalakshmi Agathiyan at Chennai 600028 – 2 Press Meet.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-15 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7929268|Q7929268]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1415 | [[രിധിമ ഘോഷ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-18 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16200421|Q16200421]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1416 | [[Sunita Garabadu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-25 | | [[ഭുവനേശ്വർ]] | | [[:d:Q30060523|Q30060523]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1417 | [[Bhumika Gurung]] | [[പ്രമാണം:Bhumika-Gurung-attend-Colors-TV-Video-summit-awards.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-27 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q38896140|Q38896140]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1418 | [[Aishwarya Arjun]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02<br/>1990 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q15236153|Q15236153]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1419 | [[Ishita Sharma]] | [[പ്രമാണം:Ishita sharma.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-08 | | [[ഗയ]] | | [[:d:Q6080393|Q6080393]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1420 | [[Jayshree Soni]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-08 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q16832247|Q16832247]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1421 | [[Ishita Raj Sharma]] | [[പ്രമാണം:Ishita Raj Sharma snapped at the pink carpet and awards ceremony of Bollywood Hungama OTT India Fest 2024 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-08 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q23664763|Q23664763]] | 17 |- | style='text-align:right'| 1422 | [[Poonam Dubey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-08 | | [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]] | | [[:d:Q55825047|Q55825047]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1423 | [[Parna Pethe]] | [[പ്രമാണം:Parn Pethe.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-19 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q43132348|Q43132348]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1424 | [[Patralekha]] | [[പ്രമാണം:Patralekha at the launch of Huma Qureshi’s book Zeba (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-20 | | [[ഷില്ലോങ്ങ്]] | | [[:d:Q17318822|Q17318822]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1425 | [[Shivani Tomar]] | [[പ്രമാണം:Shivani Tomar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-22 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q26702628|Q26702628]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1426 | [[Dimple Jhangiani]] | [[പ്രമാണം:Dimple Jhangiani Ramleela Premiere.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5277780|Q5277780]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1427 | [[Akanksha Juneja]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-03 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16730488|Q16730488]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1428 | [[Nikita Gordijn]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-03-04 | | [[Tumsar]] | | [[:d:Q26837236|Q26837236]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1429 | [[Monica Sehgal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-03-06 | | [[ഉജ്ജയിൻ]] | | [[:d:Q26702631|Q26702631]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1430 | [[Ekta Kaul]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-03-11 | | [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]] | | [[:d:Q16209812|Q16209812]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1431 | [[സോനു]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-03-23 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7562405|Q7562405]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1432 | [[Heena Parmar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-04-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19573589|Q19573589]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1433 | [[Heena Panchal]] | [[പ്രമാണം:Heena Panchal at teaser launch of When Obama loved Osama.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-04-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24059386|Q24059386]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1434 | [[Priya Banerjee]] | [[പ്രമാണം:Priya Banerjee snapped at a photoshoot.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-04-16 | | [[കാൽഗറി]] | | [[:d:Q16734742|Q16734742]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1435 | [[Neha Saxena]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-04-24 | | [[ആഗ്ര]] | | [[:d:Q16226260|Q16226260]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1436 | [[Rachitha Mahalakshmi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-04-24 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q24088805|Q24088805]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1437 | [[Anjali Rao]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-04-29 | | [[ബഠിംഡാ]] | | [[:d:Q29050606|Q29050606]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1438 | [[ഹര്ശിക പൂനച്ച]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-01 | | [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]] | | [[:d:Q5673877|Q5673877]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1439 | [[Aradhana Jagota]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-09 | | | | [[:d:Q25999309|Q25999309]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1440 | [[Priyanka Singh]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Singh at an award Function.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-09 | | | | [[:d:Q113961911|Q113961911]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1441 | [[Vinutha Lal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-13 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q20650026|Q20650026]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1442 | [[ഗുൽക്കി ജോഷി]] | [[പ്രമാണം:Gulki-Joshi-snapped-at-the-special-screening-of-Nakkash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ടിവി നടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-17 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q5617693|Q5617693]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1443 | [[Riya Deepsi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-19 | | | | [[:d:Q24300943|Q24300943]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1444 | [[രാഗിണി ദ്വിവേദി]] | [[പ്രമാണം:Ragini Dwivedi at Acharya Habba.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-24 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7283095|Q7283095]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1445 | [[Leeza Mangaldas]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-25 | | | | [[:d:Q61363203|Q61363203]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1446 | [[മൃദുല മുരളി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-08 | | [[എറണാകുളം]] | | [[:d:Q16201282|Q16201282]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1447 | [[Seema Singh]] | [[പ്രമാണം:Seema Singh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-11 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q26848937|Q26848937]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1448 | [[Deepa Sannidhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-16 | | [[ചിക്കമഗളൂർ (Q980917)|ചിക്കമഗളൂർ]] | | [[:d:Q5250472|Q5250472]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1449 | [[Madhuri Braganza]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-18 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q90669875|Q90669875]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1450 | [[Ridhima Pandit]] | [[പ്രമാണം:Ridhima Pandit at Ekta Kapoor’s Diwali bash, 2019 (9) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q27982184|Q27982184]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1451 | [[Leslie Tripathy]] | [[പ്രമാണം:Leslie Tripathy at 19th Transmedia Gujarati Film And TV Awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-26 | | [[കേന്ദ്രപ്പാറ, ഒഡീഷ|കേന്ദ്രപ്പാറ]] | | [[:d:Q19571948|Q19571948]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1452 | [[Jasmin Bhasin]] | [[പ്രമാണം:Jasmin Bhasin snapped in Bandra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-28 | | [[കോട്ട, രാജസ്ഥാൻ|കോട്ട]] | | [[:d:Q6161680|Q6161680]] | 21 |- | style='text-align:right'| 1453 | [[Archita Sahu]] | [[പ്രമാണം:Archita2.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-29 | | [[റൂർക്കേല]] | | [[:d:Q3514905|Q3514905]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1454 | [[Smriti Khanna]] | [[പ്രമാണം:Smriti Khanna 2015.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-07-06 | | [[നോയ്ഡ]] | | [[:d:Q20684357|Q20684357]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1455 | [[Loveleen Kaur Sasan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-07-16 | | [[ജമ്മു-കശ്മീർ]] | | [[:d:Q18211387|Q18211387]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1456 | [[Nikita Rawal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-07-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q73755538|Q73755538]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1457 | [[നികേഷ പട്ടേൽ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1990-07-20 | | [[ബിർമിങ്ഹാം]] | | [[:d:Q16734255|Q16734255]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1458 | [[Sakshi Agarwal]] | [[പ്രമാണം:Sakshi Agarwal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-07-20 | | [[അൽമോറ]] | | [[:d:Q21620673|Q21620673]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1459 | [[Kajal Raghwani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-07-20 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q24250412|Q24250412]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1460 | [[Sara Arfeen Khan]] | [[പ്രമാണം:Sara Arfeen Khan at the launch of Diliwaali Thakur Girls in 2015.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-06 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19661711|Q19661711]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1461 | [[Parul Gulati]] | [[പ്രമാണം:ParulGulati.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-06 | | [[Rohtak]] | | [[:d:Q20631149|Q20631149]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1462 | [[Aanchal Khurana]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-06 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q20684364|Q20684364]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1463 | [[Anjana Singh]] | [[പ്രമാണം:Anjana Singh 2K19.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-07 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q51831424|Q51831424]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1464 | [[Mansha Bahl]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-08 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q23712898|Q23712898]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1465 | [[Ramya Pandian]] | [[പ്രമാണം:Ramya Pandian.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-13 | | [[Ilanji]] | | [[:d:Q97412023|Q97412023]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1466 | [[രൂപ മഞ്ജരി (Q7380183)|രൂപ മഞ്ജരി]] | [[പ്രമാണം:Rupa Manjari.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-19 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7380183|Q7380183]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1467 | [[Devoleena Bhattacharjee]] | [[പ്രമാണം:Devoleena Bhattacharjee during the promotion event of Dilwale.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-22 | | [[Sivasagar]] | | [[:d:Q5267654|Q5267654]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1468 | [[Samentha Fernandes]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-26 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q17916886|Q17916886]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1469 | [[Nikita Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-28 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q16233560|Q16233560]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1470 | [[Ishita Dutta]] | [[പ്രമാണം:Ishita Dutta at the Club in Andheri (02).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-09-04 | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q20090634|Q20090634]] | 22 |- | style='text-align:right'| 1471 | [[Ayeesha S Aiman]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-09-19 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q21620692|Q21620692]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1472 | [[Mansi Shrivastava]] | [[പ്രമാണം:Mansi Srivastava in 2020.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-09-21 | | [[ഗുഡ്‌ഗാവ്]] | | [[:d:Q16832105|Q16832105]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1473 | [[Sapna Choudhary]] | [[പ്രമാണം:Muharat-of-the-film-Dosti-Ke-Side-Effect-8 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-09-25 | | [[റോഹ്താക് ജില്ല]] | | [[:d:Q48884766|Q48884766]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1474 | [[Nithya Naresh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-09-25 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q117795571|Q117795571]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1475 | [[റെയ്ന മൽഹോത്ര]] | [[പ്രമാണം:Reyhna Malhotra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-09-26 | | | | [[:d:Q16201057|Q16201057]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1476 | [[Anushka Ranjan]] | [[പ്രമാണം:Anushka Ranjan at L’Oréal Paris’ campaign 'Standup against street harassment' in Mumbai (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q25999310|Q25999310]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1477 | [[Zoya Hussain]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-01 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q57915967|Q57915967]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1478 | [[Madhuri Itagi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-07 | | [[ഹുബ്ലി]] | | [[:d:Q22278316|Q22278316]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1479 | [[Shruti Marathe]] | [[പ്രമാണം:Shruti Marathe in 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-10 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7504349|Q7504349]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1480 | [[Rachana Parulkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-10 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q17492722|Q17492722]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1481 | [[Harshita Gaur]] | [[പ്രമാണം:Harshita Gaur attends the trailer launch of the web series "Mirzapur" (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-12 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q16729683|Q16729683]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1482 | [[Anusmriti Sarkar]] | [[പ്രമാണം:Anusmriti Sarkar grace Films Today magazine's 9th anniversary celebration at Levo Lounge.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-23 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q25915881|Q25915881]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1483 | [[Jia Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q123370182|Q123370182]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1484 | [[Kriti Kharbanda]] | [[പ്രമാണം:Kriti Kharbanda at the special screening of Fukrey 3 at Excel Entertainment office (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-29 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q6438563|Q6438563]] | 27 |- | style='text-align:right'| 1485 | [[Himaja]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-02 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q24053400|Q24053400]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1486 | [[Reshma Rathore]] | [[പ്രമാണം:Actress Reshma Rathore.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-03 | | [[ఉసిరికాయలపల్లి]] | | [[:d:Q21067402|Q21067402]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1487 | [[അഞ്ചു ജോസഫ്]] | [[പ്രമാണം:Anju Joseph.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-08 | | [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] | | [[:d:Q59656214|Q59656214]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1488 | [[Farina Azad]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-09 | | | | [[:d:Q120323493|Q120323493]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1489 | [[Swanandi Tikekar]] | [[പ്രമാണം:Swanandi-tikekar-marathi-actress.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q41142161|Q41142161]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1490 | [[Poorva Gokhale]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-22 | | [[താനെ]] | | [[:d:Q7228874|Q7228874]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1491 | [[പൂർണിത]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-23 | | [[കോയമ്പത്തൂർ]] | | [[:d:Q25547|Q25547]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1492 | [[Arthi Venkatesh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-23 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q47467700|Q47467700]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1493 | [[Neetu Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-25 | | | | [[:d:Q16202479|Q16202479]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1494 | [[Payal Rajput]] | [[പ്രമാണം:Payal Rajput.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-06 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q16734901|Q16734901]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1495 | [[Anjali Abrol]] | [[പ്രമാണം:Anjali Abrol in 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-16 | | [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]] | | [[:d:Q4765729|Q4765729]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1496 | [[Sonali Raut]] | [[പ്രമാണം:Sonali Raut at an event in 2016.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-23 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16848019|Q16848019]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1497 | [[തനു റോയ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-26 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7683901|Q7683901]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1498 | [[alisha seema khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q98228689|Q98228689]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1499 | [[ഗുർലീൻ ചോപ്ര]] | [[പ്രമാണം:Gurleen Chopra.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-30 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q16200172|Q16200172]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1500 | [[Priyanka Sarkar]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Sarkar during a promotional event in 2016 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-31 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7246508|Q7246508]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1501 | [[Archana Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16202228|Q16202228]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1502 | [[Ruhi Singh]] | [[പ്രമാണം:Ruhi Singh graces the 10th Mirchi Music Awards (21) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q21066525|Q21066525]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1503 | [[Priyanka Purohit]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q28313184|Q28313184]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1504 | [[Roma Arora]] | [[പ്രമാണം:Roma-Shoot.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q51337522|Q51337522]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1505 | [[Geetashree Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q56701932|Q56701932]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1506 | [[കാർത്തിക അഡൈകലാം]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[Thirukkadaiyur]] | | [[:d:Q68094|Q68094]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1507 | [[Fenil Umrigar]] | [[പ്രമാണം:Yuvraj Thakur, Fenil Umrigar at the launch party of Bindass's show Yeh Hai Aashiqui.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[സൂരത്]] | | [[:d:Q5443472|Q5443472]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1508 | [[Prachi Sinha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | | | [[:d:Q16762317|Q16762317]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1509 | [[జయశ్రీ నాయుడు]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | | | [[:d:Q20559887|Q20559887]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1510 | [[Shubra Aiyappa]] | [[പ്രമാണം:Shubra Aiyappa (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q21932158|Q21932158]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1511 | [[Saanvi Talwar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | | | [[:d:Q23731521|Q23731521]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1512 | [[Charu Asopa]] | [[പ്രമാണം:Celeb graces Alt Balaji’s Digital Awards 2018 (34) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24045542|Q24045542]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1513 | [[Sheetal Thakur]] | [[പ്രമാണം:Sheetal Thakur snapped at Estella in Juhu (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[ധരംശാല]] | | [[:d:Q30323597|Q30323597]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1514 | [[Samiksha Jaiswal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q56949672|Q56949672]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1515 | [[Tanushree Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | | | [[:d:Q129344035|Q129344035]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1516 | [[Soma Laishram]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-05 | | | | [[:d:Q22006115|Q22006115]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1517 | [[ശ്വേതാ പ്രസാദ്]] | [[പ്രമാണം:Shweta Basu Prasad.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-11 | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q7505879|Q7505879]] | 21 |- | style='text-align:right'| 1518 | [[Pragya Jaiswal]] | [[പ്രമാണം:Pragya Jaiswal CCL.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-12 | | [[ജബൽ‌പൂർ]] | | [[:d:Q20649445|Q20649445]] | 18 |- | style='text-align:right'| 1519 | [[Murcyleen Peerzada]] | [[പ്രമാണം:Murcyleen Peerzada.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-13 | | [[കശ്മീർ]] | | [[:d:Q18378301|Q18378301]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1520 | [[Sushma Raj]] | [[പ്രമാണം:Sushma Raj Sankranti 2021.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-19 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q22279856|Q22279856]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1521 | [[Sakshi Malik]] | [[പ്രമാണം:Sakshi Malik.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-21 | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q105759528|Q105759528]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1522 | [[Deepti Sadhwani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-23 | | | | [[:d:Q108576588|Q108576588]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1523 | [[Leesha Eclairs]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-26 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q73327151|Q73327151]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1524 | [[Raksha Holla]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-26 | | | | [[:d:Q113282360|Q113282360]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1525 | [[Priyanka Halder]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-02-10 | | | | [[:d:Q131426079|Q131426079]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1526 | [[സമ്പൂർണ ലാഹിരി]] | [[പ്രമാണം:Sampurna Lahiri.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-02-21 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16250691|Q16250691]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1527 | [[Mala Salariya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-02-23 | | | | [[:d:Q16234149|Q16234149]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1528 | [[Shilpi Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-03-01 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q17403438|Q17403438]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1529 | [[Sukrutha Wagle]] | [[പ്രമാണം:Sukrutha Wagle.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-03-01 | | [[മണിപ്പാൽ]] | | [[:d:Q36759612|Q36759612]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1530 | [[Neha Pawar]] | [[പ്രമാണം:Neha-pawar.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-03-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q41187928|Q41187928]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1531 | [[Arundhati]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-03-03 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16148988|Q16148988]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1532 | [[Kyra Dutt]] | [[പ്രമാണം:Kyra Dutt Martini Queen.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-03-12 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5248075|Q5248075]] | 18 |- | style='text-align:right'| 1533 | [[Mannara]] | [[പ്രമാണം:Mannara walks the ramp at the IBFW 2017 (04).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-03-29 | | [[ബൊക്കാറൊ]] | | [[:d:Q18528664|Q18528664]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1534 | [[Pankhuri Awasthy]] | [[പ്രമാണം:Pankhuri Awasthy in January 2020.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-03-31 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q30632883|Q30632883]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1535 | [[Zoya Khan]] | [[പ്രമാണം:Zoya Khan Actress Picture.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-04-17 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q8074700|Q8074700]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1536 | [[Sameeksha Sud]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-04-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q91461084|Q91461084]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1537 | [[ഏദൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-01 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q19665153|Q19665153]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1538 | [[Shubha Phutela]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-05 | 2012-10-22 | [[ലുധിയാന]] | [[ലുധിയാന]] | [[:d:Q4385004|Q4385004]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1539 | [[Alisha Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-05 | | [[റാഞ്ചി]] | | [[:d:Q62642855|Q62642855]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1540 | [[Cherry Mardia]] | [[പ്രമാണം:Cherry Mardia at Jigariyaa Trailer Launch.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18097858|Q18097858]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1541 | [[മോണൽ ഗജ്ജർ]] | [[പ്രമാണം:Monal Gajjar (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-13 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q16200361|Q16200361]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1542 | [[Lavina Tandon]] | [[പ്രമാണം:Lavina Tandon launch of Telly Calendar 2017 (10) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-14 | | [[ലുധിയാന]] | | [[:d:Q16832128|Q16832128]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1543 | [[Yesha Rughani]] | [[പ്രമാണം:Yesha Rughani 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-18 | | [[രാജ്‌കോട്]] | | [[:d:Q62278337|Q62278337]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1544 | [[Kalpika Ganesh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-27 | | | | [[:d:Q60690177|Q60690177]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1545 | [[Pooja Gaur]] | [[പ്രമാണം:Pooja Gor in 2016 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-06-01 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q7228518|Q7228518]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1546 | [[Rani Agrawal]] | [[പ്രമാണം:Rani Agarwal at Audio release of 'Love Recipe' (8).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-06-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7292950|Q7292950]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1547 | [[Ipsita Pati]] | [[പ്രമാണം:Ipsita Pati at Fashion Theatrical fashion show.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-06-18 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q27062269|Q27062269]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1548 | [[Shivani Raghuvanshi]] | [[പ്രമാണം:Shivani Raghuvanshi on SpotboyE.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-06-19 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q22279842|Q22279842]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1549 | [[Anveshi Jain]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-06-25 | | [[ഖജുരാഹോ (പട്ടണം)|ഖജുരാഹോ]] | | [[:d:Q88037265|Q88037265]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1550 | [[Ketki Kadam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-02 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q16730508|Q16730508]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1551 | [[Tejaswi Madivada]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-03 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q17489736|Q17489736]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1552 | [[മമഥ ഭുക്യ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-14 | | | | [[:d:Q6745459|Q6745459]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1553 | [[Ayesha Khanna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-22 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q16023564|Q16023564]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1554 | [[Supriya Kumari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-25 | | [[റാഞ്ചി]] | | [[:d:Q7645137|Q7645137]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1555 | [[Shivya Pathania]] | [[പ്രമാണം:Shivya Pathania photoshoot in shimla 2022.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-26 | | [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q19571665|Q19571665]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1556 | [[Pooja Devariya]] | [[പ്രമാണം:Pooja Devariya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-29 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q21933970|Q21933970]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1557 | [[Priyanka Chhabra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-30 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16236034|Q16236034]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1558 | [[എൻ. ജെ. നന്ദിനി]] | | ഗായിക | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-08-05 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q24450449|Q24450449]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1559 | [[Dhanya Balakrishna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-08-06 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16154619|Q16154619]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1560 | [[Pratyusha Banerjee]] | [[പ്രമാണം:Pratyusha Banerjee at her birthday bash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-08-10 | 2016-04-01 | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q2003575|Q2003575]] | 25 |- | style='text-align:right'| 1561 | [[Pallavi Raju]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-08-14 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q51754516|Q51754516]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1562 | [[Geetika Vidya Ohlyan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-08-28 | | [[ഹരിയാണ]] | | [[:d:Q98668911|Q98668911]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1563 | [[Manasi Moghe]] | [[പ്രമാണം:Manasi Moghe (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-08-29 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q15930458|Q15930458]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1564 | [[Srishty Rode]] | [[പ്രമാണം:Srishty Rode.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-09-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16832081|Q16832081]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1565 | [[Preeti Chaudhary]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-10-02 | | [[ഗാസിയാബാദ്]] | | [[:d:Q72171821|Q72171821]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1566 | [[Krissann Barretto]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-10-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19891084|Q19891084]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1567 | [[Reeth Mazumder]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-10-09 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q24790750|Q24790750]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1568 | [[Chandini Chowdary]] | [[പ്രമാണം:Chandini Chowdary.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-10-23 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q98768195|Q98768195]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1569 | [[Sonia Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-10-30 | | [[ഹരിദ്വാർ]] | | [[:d:Q113533704|Q113533704]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1570 | [[Vidyullekha Raman]] | [[പ്രമാണം:Vidyullekha Raman.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-04 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q15240676|Q15240676]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1571 | [[അക്ഷ പാർദസാനി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-08 | | | | [[:d:Q4701778|Q4701778]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1572 | [[Pooja Banerjee]] | [[പ്രമാണം:Pooja Banerjee at Rohhit Verma's fashion show.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-08 | | [[അലിഗഢ്]] | | [[:d:Q16233685|Q16233685]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1573 | [[Tanvi Hegde]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-11 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16233848|Q16233848]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1574 | [[Isha Keskar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-11 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q30303265|Q30303265]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1575 | [[Joshna Fernando]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-12 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q21621287|Q21621287]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1576 | [[Abhinaya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-13 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q4667443|Q4667443]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1577 | [[Sara Gurpal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-19 | | [[ഹരിയാണ]] | | [[:d:Q29108528|Q29108528]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1578 | [[Aparna Dixit]] | [[പ്രമാണം:Aparna Dixit.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-20 | | [[ആഗ്ര]] | | [[:d:Q19519495|Q19519495]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1579 | [[Anupriya Kapoor]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-26 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q4777850|Q4777850]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1580 | [[Himanshi Khurana]] | [[പ്രമാണം:Himanshi Khurana (3).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-27 | | [[Kiratpur Sahib]] | | [[:d:Q21621694|Q21621694]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1581 | [[Vinti Idnani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-29 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q23731526|Q23731526]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1582 | [[Nivetha Pethuraj]] | [[പ്രമാണം:Photos-Celebrities-snapped-attending-the-press-conference-of-Das-Ka-Dhamki-5 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-30 | | [[മധുര]] | | [[:d:Q24565120|Q24565120]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1583 | [[Shiny Dixit]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-12-05 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q27582046|Q27582046]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1584 | [[Aasiya Kazi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-12-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4662727|Q4662727]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1585 | [[Amrita Gogoi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-12-22 | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q30639479|Q30639479]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1586 | [[Hitesh Bharadwaj]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-12-23 | | | | [[:d:Q105620486|Q105620486]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1587 | [[Suhani Kalita]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-12-25 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7635215|Q7635215]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1588 | [[Shefali Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-12-25 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q16832097|Q16832097]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1589 | [[Kavitha Gowda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q63383310|Q63383310]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1590 | [[Keerthi Pandian]] | [[പ്രമാണം:Keerthi Pandian.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992 | | | | [[:d:Q108458195|Q108458195]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1591 | [[Shweta Bhattacharya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992 | | | | [[:d:Q111043061|Q111043061]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1592 | [[Diya Menon]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992 | | | | [[:d:Q115907549|Q115907549]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1593 | [[Gautami Deshpande]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-01-31 | | | | [[:d:Q105340211|Q105340211]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1594 | [[Vaidehi Parshurami]] | [[പ്രമാണം:VAIDEHI PARASHURAMI.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-02-01 | | | | [[:d:Q97486969|Q97486969]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1595 | [[Shafaq Naaz]] | [[പ്രമാണം:ShafaqNaaz.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-02-07<br/>1993-02-07 | | [[മീററ്റ്]] | | [[:d:Q16271157|Q16271157]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1596 | [[Lovely Joshi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-02-09 | | [[നൈനിത്താൾ]] | | [[:d:Q20649854|Q20649854]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1597 | [[Pupul Bhuyan]] | [[പ്രമാണം:Pupul Bhuyan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-02-23 | | [[ഭുവനേശ്വർ]] | | [[:d:Q56380352|Q56380352]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1598 | [[Ronjini Chakraborty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-02-24 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q60649425|Q60649425]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1599 | [[Abigail Jain]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-02-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4667687|Q4667687]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1600 | [[Vanya Mishra]] | [[പ്രമാണം:VanyaMishra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-02-27 | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q7915280|Q7915280]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1601 | [[Sonu Chandrapal]] | [[പ്രമാണം:Sonu Chandrapal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-02 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q23712225|Q23712225]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1602 | [[Pallavi Sharma]] | [[പ്രമാണം:Pallavi Sharma 2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-05 | | | | [[:d:Q58175513|Q58175513]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1603 | [[Katyayani Sharma]] | [[പ്രമാണം:Katyayani Sharma.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-06 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q28536692|Q28536692]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1604 | [[Tuhina Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-11 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q103604957|Q103604957]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1605 | [[Ena Saha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-14 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16202023|Q16202023]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1606 | [[Ishita Vyas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-18<br/>1990-03-18 | | [[Narmadapuram]] | | [[:d:Q16233245|Q16233245]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1607 | [[Neha Bagga]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-19 | | [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q99850337|Q99850337]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1608 | [[Garima Singh Rathore]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-24 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q70663659|Q70663659]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1609 | [[Sandhya Raju]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-25 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q105637214|Q105637214]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1610 | [[Shubhi Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-27 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q16202450|Q16202450]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1611 | [[Shilpa Manjunath]] | [[പ്രമാണം:Shilpa Manjunath.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-29 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q64010366|Q64010366]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1612 | [[Kritika Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-04-10 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q47337814|Q47337814]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1613 | [[ജ്യോത്സ്ന ചന്ദോള]] | [[പ്രമാണം:Jyotsna Chandola at Holi Invasion party.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-04-15 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q17305770|Q17305770]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1614 | [[Priyanka Deshpande]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Deshpande.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-04-28 | | | | [[:d:Q109341401|Q109341401]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1615 | [[Jinal Belani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-04-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q22958532|Q22958532]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1616 | [[Simi Chahal]] | [[പ്രമാണം:Simi Chahal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-05-09 | | | | [[:d:Q29440063|Q29440063]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1617 | [[Koushani Mukherjee]] | [[പ്രമാണം:Koushani Mukherjee - Kolkata 2023-12-05 8578.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-05-17 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q25588412|Q25588412]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1618 | [[Sharanya Pradeep]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-05-17 | | | | [[:d:Q124743725|Q124743725]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1619 | [[Ruchi Savarn]] | [[പ്രമാണം:Ruchi Savarn.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-05-26 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q24450357|Q24450357]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1620 | [[Avantika Mishra]] | [[പ്രമാണം:Avantika Mishra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-05-30 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q17708728|Q17708728]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1621 | [[സാന്ദ്ര അമി]] | | തെന്നിന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി, വീഡിയോ ജോക്കി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-05 | | [[ഇടുക്കി ജില്ല]] | | [[:d:Q17465683|Q17465683]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1622 | [[Shriya Jha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-10 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7504219|Q7504219]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1623 | [[Shammu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-14 | | [[Bikaner]] | | [[:d:Q7487603|Q7487603]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1624 | [[Sheena Bajaj]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q29532772|Q29532772]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1625 | [[Plabita Borthakur]] | [[പ്രമാണം:Plabita Borthakur.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-17 | | [[Duliajan]] | | [[:d:Q33133559|Q33133559]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1626 | [[Harleen Sethi]] | [[പ്രമാണം:Harleen-Sethi-grace-the-premiere-of-Scam-2003-The-Telgi-Story.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q132915874|Q132915874]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1627 | [[Ritabhari Chakraborty]] | [[പ്രമാണം:Rita 8906.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-26 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16200062|Q16200062]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1628 | [[Rhea Chakraborty]] | [[പ്രമാണം:Rhea Chakraborty, 6th Nykaa Femina Beauty Awards 2020 (11) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-07-01 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7320290|Q7320290]] | 29 |- | style='text-align:right'| 1629 | [[Heli Daruwala]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-07-14 | | [[സൂരത്]] | | [[:d:Q97234392|Q97234392]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1630 | [[Vaishali Takkar]] | [[പ്രമാണം:Vaishali Takkar.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-07-15 | 2022-10-15 | [[ഉജ്ജയിൻ]] | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | [[:d:Q23731499|Q23731499]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1631 | [[Lipsa Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-07-15 | | [[പുരി]] | | [[:d:Q28946513|Q28946513]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1632 | [[Ashrita Shetty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-07-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16234176|Q16234176]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1633 | [[Anubha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-07-16 | | [[ഖോർദ ജില്ല]] | | [[:d:Q55395631|Q55395631]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1634 | [[Vanita Kharat]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-07-19 | | | | [[:d:Q123739031|Q123739031]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1635 | [[Barkha Singh]] | [[പ്രമാണം:Barkha Singh at screening of Zee5 web-series Silence.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-03 | | [[Bikaner]] | | [[:d:Q25324807|Q25324807]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1636 | [[Karunya Ram]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-10 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q27963246|Q27963246]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1637 | [[Chandini Tamilarasan]] | [[പ്രമാണം:Chandini Tamilarasan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-12 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q5071090|Q5071090]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1638 | [[Sakshi Pradhan]] | [[പ്രമാണം:SakshiPradhan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-12 | | | | [[:d:Q57584622|Q57584622]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1639 | [[Krishna Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-12 | | [[ലുധിയാന]] | | [[:d:Q63184754|Q63184754]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1640 | [[Riyanka Chanda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q29623084|Q29623084]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1641 | [[Roshini Haripriyan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-14 | | | | [[:d:Q112688779|Q112688779]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1642 | [[പി എസ് കീർത്തന]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-17 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7117504|Q7117504]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1643 | [[Esha Kansara]] | [[പ്രമാണം:Esha Kansara graces ITA Awards 2013 (09) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-20 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q5397759|Q5397759]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1644 | [[Aishana Singh]] | [[പ്രമാണം:Img1a3.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-21 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q23731502|Q23731502]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1645 | [[Pallavi Tiwari Shukla]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-23 | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q111306485|Q111306485]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1646 | [[Jinal Raval]] | [[പ്രമാണം:Jinal Raval.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-02 | | [[ഗാന്ധിനഗർ]] | | [[:d:Q110218274|Q110218274]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1647 | [[Payel Mithai Sarkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-06 | | | | [[:d:Q131759466|Q131759466]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1648 | [[Nakshatra Nagesh]] | [[പ്രമാണം:Nakshathra Nagesh.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-11 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q73426617|Q73426617]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1649 | [[Ester Noronha]] | [[പ്രമാണം:Ester Noronha, Indian film star.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-12 | | [[ബഹ്റൈൻ]] | | [[:d:Q22279433|Q22279433]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1650 | [[Roshni Sahota]] | [[പ്രമാണം:Roshni Sahota graces the Indian Television Academy Awards 2017 (20) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-12 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q47454145|Q47454145]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1651 | [[Monica Sharma]] | [[പ്രമാണം:Monica Sharma.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-15 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q19898333|Q19898333]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1652 | [[Kajol Srivastava]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-16 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q56394223|Q56394223]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1653 | [[Navneet Kaur Dhillon]] | [[പ്രമാണം:Miss India Navneet Kaur Dhillon unveils Ponds BB+ cream.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-23 | | [[അംബാല]] | | [[:d:Q16234496|Q16234496]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1654 | [[Sohini Sarkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-10-01 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q23762720|Q23762720]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1655 | [[Rachita Ram]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-10-02 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q16832067|Q16832067]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1656 | [[Ankita Shorey]] | [[പ്രമാണം:Ankita Shorey launches new collection of Gitanjali.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-10-03 | | [[ജമ്മു-കശ്മീർ]] | | [[:d:Q4766075|Q4766075]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1657 | [[Sonalika Prasad]] | [[പ്രമാണം:Sonalika Prasad actress in a show.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-10-05 | | | | [[:d:Q105965028|Q105965028]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1658 | [[Shilpa Thakre]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-10-22<br/>1992 | | | | [[:d:Q106497673|Q106497673]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1659 | [[Manisha Yadav]] | [[പ്രമാണം:Manisha Yadav.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-11-03 | 2021-10-01 | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16202987|Q16202987]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1660 | [[Priyanka Jawalkar]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Jawalkar.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-11-12 | | [[Ananthapuram]] | | [[:d:Q58763004|Q58763004]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1661 | [[Amika Shail]] | [[പ്രമാണം:Amika Shail (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-11-12 | | | | [[:d:Q113027169|Q113027169]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1662 | [[Trupti Toradmal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-11-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q99972369|Q99972369]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1663 | [[Elisha Kriis]] | [[പ്രമാണം:ElishaKriis2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-11-23 | | [[Godhra]] | | [[:d:Q20684411|Q20684411]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1664 | [[പ്രേമി വിശ്വനാഥ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-02 | | [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | | [[:d:Q27978753|Q27978753]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1665 | [[Divya Agarwal]] | [[പ്രമാണം:Divya Agarwal snapped at Dolby in Andheri (07) (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-04 | | [[നവി മുംബൈ]] | | [[:d:Q56117246|Q56117246]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1666 | [[Deeksha Joshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-04 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q84408189|Q84408189]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1667 | [[పవిత్ర జనని]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-04 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q130801428|Q130801428]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1668 | [[Pavithra Janani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-04 | | | | [[:d:Q131743035|Q131743035]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1669 | [[Mrudhula Bhaskar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-06 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q17151726|Q17151726]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1670 | [[Shanvi Srivastava]] | [[പ്രമാണം:Shanvi Srivastava.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-08 | | [[വാരാണസി]] | | [[:d:Q16199660|Q16199660]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1671 | [[Aishwarya Sharma]] | [[പ്രമാണം:Aishwarya-celebrate-Diwali-in-Bigg-Boss-17-house-14 (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-08 | | [[ഉജ്ജയിൻ]] | | [[:d:Q118868967|Q118868967]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1672 | [[അദിതി മേനോൻ]] | | ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-15 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q62571046|Q62571046]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1673 | [[Sanskruti Balgude]] | [[പ്രമാണം:Sanskruti Balgude.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-19 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q20810454|Q20810454]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1674 | [[Nimrat Khaira]] | [[പ്രമാണം:Nimrat Khaira 2020.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-22 | | [[ഗുർദാസ്പൂർ]] | | [[:d:Q27734999|Q27734999]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1675 | [[Anya Singh]] | [[പ്രമാണം:Anya Singh launch I Am India song (03) (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-29 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q42806917|Q42806917]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1676 | [[Indira Tiwari]] | [[പ്രമാണം:IndiraTiwari 2.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-30 | | | | [[:d:Q105546515|Q105546515]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1677 | [[താരിക]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-31 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7710774|Q7710774]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1678 | [[Shiwani Saini]] | [[പ്രമാണം:Shiwani Saini.jpeg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-31 | | | | [[:d:Q23712830|Q23712830]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1679 | [[സനം ഷെട്ടി]] | [[പ്രമാണം:Sanam Shetty.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16832084|Q16832084]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1680 | [[Rashi Mal]] | [[പ്രമാണം:Rashi Mal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q18044734|Q18044734]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1681 | [[സ്നേഹ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]] | [[പ്രമാണം:Sneha Unnikrishnan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993 | | | | [[:d:Q19664844|Q19664844]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1682 | [[Natalya Ilina]] | [[പ്രമാണം:Rahul-Mahajan-Natalya-Ilina-grace-Kapil-Sharma-and-Ginni-Chatrath’s-wedding-reception.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993 | | [[കസാഖ്സ്ഥാൻ|ഖസാഖ്‌സ്ഥാൻ]] | | [[:d:Q105833558|Q105833558]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1683 | [[Mouryaani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993 | | | | [[:d:Q107059949|Q107059949]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1684 | [[Vithika Sheru]] | [[പ്രമാണം:Vithika Sheru receiving a memento by director Dr.Prathibha Penumalli and correspondent Dr.A.Madhusudhana Reddy in the 9th Annual Day celebrations of Rainbow Concept School, Mahabubnagar, Telangana State (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993 | | [[Bhimavaram]] | | [[:d:Q16235834|Q16235834]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1685 | [[Sana Makbul]] | [[പ്രമാണം:Sana-Makbul-snapped-for-Khatron-Ke-Khiladi-finale-2.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18354514|Q18354514]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1686 | [[Amandeep Sidhu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993 | | | | [[:d:Q112648810|Q112648810]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1687 | [[Priyanka Pripri]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Pripri photograph.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19667495|Q19667495]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1688 | [[Mithila Palkar]] | [[പ്രമാണം:Mithila Palkar at L’Oréal Paris’ campaign 'Standup against street harassment' in Mumbai (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24049101|Q24049101]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1689 | [[Anaika Soti]] | [[പ്രമാണം:Anaika Soti.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-14 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q17582133|Q17582133]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1690 | [[Anisa Butt]] | [[പ്രമാണം:Anisa Butt snapped at the launch of the salon A’ Kreations (09) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-18 | | [[ലണ്ടൻ]] | | [[:d:Q16200036|Q16200036]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1691 | [[Gurleen Grewal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-21 | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q17054227|Q17054227]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1692 | [[Trina Saha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-21 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q56702776|Q56702776]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1693 | [[Falaq Naaz]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-26 | | [[മീററ്റ്]] | | [[:d:Q16733102|Q16733102]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1694 | [[Saayoni Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Saayoni Ghosh in 2015 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-27 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q23744851|Q23744851]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1695 | [[Aathmika]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-02-09 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q58435976|Q58435976]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1696 | [[Pranutan Bahl]] | [[പ്രമാണം:Pranutan Bahl, 12th Radio Mirchi Music Awards 2020 (1) (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-10 | | | | [[:d:Q87471277|Q87471277]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1697 | [[Garima Jain]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-13 | | | | [[:d:Q105225154|Q105225154]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1698 | [[Eisha Chopra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-16 | | | | [[:d:Q96083250|Q96083250]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1699 | [[Karunya Chaudhary]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-16 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q130072064|Q130072064]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1700 | [[Divya Suresh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-17 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q108532066|Q108532066]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1701 | [[മനോചിത്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-18 | | [[കാഞ്ചീപുരം]] | | [[:d:Q16201368|Q16201368]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1702 | [[Zalak Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19891299|Q19891299]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1703 | [[Kenisha Awasthi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-31 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q106839409|Q106839409]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1704 | [[Seerat Kapoor]] | [[പ്രമാണം:Seerat Kapoor at walk the ramp for Lakshmi Manchu’s Teach for Change 9th Annual Fundraiser Fashion Show.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-04-03 | | [[Mombasa]] | | [[:d:Q19560933|Q19560933]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1705 | [[Ruhi Chatrurvedi]] | [[പ്രമാണം:Ruhi MainImage.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-04-27 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q66768722|Q66768722]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1706 | [[Tania]] | [[പ്രമാണം:Tania at Punjabi Entertainment Festival & Awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-06 | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q63457200|Q63457200]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1707 | [[Amyra Dastur]] | [[പ്രമാണം:Amyra Dastur snapped attending Ekta Kapoor’s Diwali bash 2023 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16148994|Q16148994]] | 30 |- | style='text-align:right'| 1708 | [[Erica Fernandes]] | [[പ്രമാണം:Erica-Fernandes-snapped-at-Foodhall-1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-07 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16200342|Q16200342]] | 21 |- | style='text-align:right'| 1709 | [[Sreemukhi]] | [[പ്രമാണം:Sreemukhi at ETV Sarada Sankranthi Special Event.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-10 | | [[നിസാമബാദ് ജില്ല]] | | [[:d:Q26221429|Q26221429]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1710 | [[Alivia Sarkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-20 | | | | [[:d:Q106775997|Q106775997]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1711 | [[Shivshakti Sachdev]] | [[പ്രമാണം:Shivshakti Sachdev grace Raakesh Paswan's party for his show Afsar Bitiya (01).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-21 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q3381455|Q3381455]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1712 | [[Deblina Chatterjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5248115|Q5248115]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1713 | [[Ranya Rao]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-28 | | [[ചിക്കമഗളൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q16734977|Q16734977]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1714 | [[Sonal Vengurlekar]] | [[പ്രമാണം:Sonal Vengurlekar 1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-06-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7560761|Q7560761]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1715 | [[Gehana Vasisth]] | [[പ്രമാണം:GehanaVasisth (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-06-16<br/>1988-06-16 | | [[Chirmiri]] | | [[:d:Q18210661|Q18210661]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1716 | [[Eshanya Maheshwari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-06-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q109376499|Q109376499]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1717 | [[Khanak Budhiraja]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-06-22 | | [[അംബാല]] | | [[:d:Q113385562|Q113385562]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1718 | [[പ്രജക്ടാ കോലി]] | [[പ്രമാണം:Prajakta Koli, March 31, 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-06-27 | | [[താനെ]] | | [[:d:Q51120666|Q51120666]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1719 | [[Poonam Mishra]] | [[പ്രമാണം:Poonam Mishra (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-06-30 | | | | [[:d:Q50220366|Q50220366]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1720 | [[Sukrithi]] | [[പ്രമാണം:Sukrithi Ambati Kerintha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-07-05 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q21004809|Q21004809]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1721 | [[Indulekha Warrier]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-07-15 | | | | [[:d:Q113572409|Q113572409]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1722 | [[Sanjana Sarathy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-07-25 | | | | [[:d:Q84727630|Q84727630]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1723 | [[Sakhi Gokhale]] | [[പ്രമാണം:Siddharth Chandekar and Sakhi Gokhale.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-07-29 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q21621374|Q21621374]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1724 | [[Delna Davis]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-07-29 | | [[തൃശ്ശൂർ]] | | [[:d:Q29566518|Q29566518]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1725 | [[Deana Dia]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-08-01 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q107452319|Q107452319]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1726 | [[Palak Purswani]] | [[പ്രമാണം:Palak Purswani at the Star Eminence Awards.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-08-12 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q119649388|Q119649388]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1727 | [[Akshara Singh]] | [[പ്രമാണം:Akshara–Singh.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-08-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q65283139|Q65283139]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1728 | [[Isha Rikhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-09-09 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q24006262|Q24006262]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1729 | [[Alisha Dash]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-09-13 | | [[റൂർക്കേല]] | | [[:d:Q17385802|Q17385802]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1730 | [[Amulya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-09-14 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16145884|Q16145884]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1731 | [[Malvika Raaj]] | [[പ്രമാണം:Malvika Raaj spotted at a salon in Juhu (02) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-09-18 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q27950776|Q27950776]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1732 | [[Pallavi Gowda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-09-20 | | | | [[:d:Q60321800|Q60321800]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1733 | [[Wamiqa Gabbi]] | [[പ്രമാണം:Wamiqa Gabbi snapped outside Maddock office (2) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-09-29 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q20740874|Q20740874]] | 18 |- | style='text-align:right'| 1734 | [[Neelam Upadhyaya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-10-05 | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q23712240|Q23712240]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1735 | [[Kanika Mann]] | [[പ്രമാണം:Kanika Mann and Rajiv Adatia snapped together in January 2023 (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-10-07 | | | | [[:d:Q62032206|Q62032206]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1736 | [[Ashna Zaveri]] | [[പ്രമാണം:Ashna Zaveri at meen kuzhambum mann paanaiyum movie pressmeet.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-10-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20687655|Q20687655]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1737 | [[Molina Sodhi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-10-21 | | | | [[:d:Q130314245|Q130314245]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1738 | [[Anjalie Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-10-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18978043|Q18978043]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1739 | [[Swarda Thigale]] | [[പ്രമാണം:Swarda thigale at Savitri Devi college and Hospital Launch Promo.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-10-29 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q31344533|Q31344533]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1740 | [[Aditi Rathore]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-10-30 | | [[Bikaner]] | | [[:d:Q29555886|Q29555886]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1741 | [[Sakshi Chaudhary]] | [[പ്രമാണം:Sakshi Chaudhary.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-11 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q16887645|Q16887645]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1742 | [[Ruben Sarin]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-11 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q28370116|Q28370116]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1743 | [[Shritama Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-11-03 | | [[കോട്ട, രാജസ്ഥാൻ|കോട്ട]] | | [[:d:Q16233421|Q16233421]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1744 | [[Nikita Dutta]] | [[പ്രമാണം:Nikita Dutta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-11-13 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q43396404|Q43396404]] | 18 |- | style='text-align:right'| 1745 | [[Tumpa Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Tumpa Ghosh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-11-18 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q52157535|Q52157535]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1746 | [[Surabhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-12-07<br/>1993-06-05 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16832258|Q16832258]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1747 | [[രവീണ രവി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-12-11 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q18918081|Q18918081]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1748 | [[ജ്യോതി ആംഗേ]] | [[പ്രമാണം:Jyoti amge (2).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-12-16 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q242508|Q242508]] | 40 |- | style='text-align:right'| 1749 | [[Niharika Konidela]] | [[പ്രമാണം:Niharika Konidela.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-12-18 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q21066767|Q21066767]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1750 | [[ഐശ്വര്യ ദേവൻ]] | [[പ്രമാണം:Aishwarya Devan graces the launch of the new resto-bar Angrezi Patiyaala (10) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-12-21 | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q15707271|Q15707271]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1751 | [[Karishma Sharma]] | [[പ്രമാണം:Karishma Sharma graces iReel Awards 2018 (16) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-12-22 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q21063552|Q21063552]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1752 | [[ഐമ സെബാസ്റ്റ്യൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | [[കോട്ടയം]] | | [[:d:Q23900761|Q23900761]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1753 | [[Solanki Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | [[സാൾട്ട് ലേക്ക് സിറ്റി, യൂട്ടാ]] | | [[:d:Q56702037|Q56702037]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1754 | [[Sana Sayyad]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q61983417|Q61983417]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1755 | [[Anaswara Kumar]] | [[പ്രമാണം:Anaswara at HCL 2013 Year End Celebrations, Chennai, 12-19-13 (3) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-01-01 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q16887713|Q16887713]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1756 | [[Jhillik Bhattacharya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q29317087|Q29317087]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1757 | [[Sonika Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | | | [[:d:Q30120332|Q30120332]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1758 | [[Aditi Prabhudeva]] | [[പ്രമാണം:Aditi Prabhudeva (2022) 01.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | [[ദാവൺഗരെ]] | | [[:d:Q33120060|Q33120060]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1759 | [[Yogita Bihani]] | [[പ്രമാണം:Yogita Bihani.jpeg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q55314943|Q55314943]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1760 | [[Riya Sisodiya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | | | [[:d:Q56612733|Q56612733]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1761 | [[Sabina Jat]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q61118363|Q61118363]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1762 | [[Riya Suman]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q66758729|Q66758729]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1763 | [[Veronica Vanij]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-01-01 | | [[Ballia]] | | [[:d:Q107398062|Q107398062]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1764 | [[Niyati Fatnani]] | [[പ്രമാണം:Niyati Fatnani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-01-11 | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]]<br/>[[Bhavnagar]] | | [[:d:Q33190409|Q33190409]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1765 | [[Shehnaaz Kaur Gill]] | [[പ്രമാണം:Shehnaaz Gill attend Aayush Sharma’s birthday party in Bandra.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-01-27 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q81878478|Q81878478]] | 18 |- | style='text-align:right'| 1766 | [[Shamika Bhide]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-02-15 | | | | [[:d:Q7487542|Q7487542]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1767 | [[Vrushika Mehta]] | [[പ്രമാണം:Vrushika Mehta (cropped).png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-02-18 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q16873056|Q16873056]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1768 | [[Ketaki Mategaonkar]] | [[പ്രമാണം:Ketaki Mategaonkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-02-22 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q13116554|Q13116554]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1769 | [[ഉർവശി റൗട്ടേല]] | [[പ്രമാണം:Urvashi Rautela snapped at the song launch of ‘Aashiq Banaya Aapne’ from Hate Story IV (06) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-02-25 | | [[Kotdwar]] | | [[:d:Q7901587|Q7901587]] | 34 |- | style='text-align:right'| 1770 | [[Naina Singh]] | [[പ്രമാണം:Naina Singh graces the launch of Jhatka club.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-03-04 | | [[Moradabad]] | | [[:d:Q55739464|Q55739464]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1771 | [[Kruttika Ravindra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-03-17 | | [[Sagara]] | | [[:d:Q47493085|Q47493085]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1772 | [[Deepika Aggarwal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-03-23 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q109471766|Q109471766]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1773 | [[Aleya Ghosh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-03-24 | | | | [[:d:Q132889085|Q132889085]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1774 | [[Aneri Vajani]] | [[പ്രമാണം:Aneri Vajani.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-03-26 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q27825974|Q27825974]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1775 | [[Saipriya Deva]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-03-28 | | | | [[:d:Q43548360|Q43548360]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1776 | [[Palak Jain]] | [[പ്രമാണം:Palak Jain The Buddy Project.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-04-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7126623|Q7126623]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1777 | [[Shamili Sounderajan]] | [[പ്രമാണം:Varshini.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-04-06 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q49561944|Q49561944]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1778 | [[Leena Kapoor]] | [[പ്രമാണം:Leena Kapoor on location 2015.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-04-08 | | | | [[:d:Q21621803|Q21621803]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1779 | [[Naina Ganguly]] | [[പ്രമാണം:Naina Ganguly.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-04-17 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q33874379|Q33874379]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1780 | [[Swastika Dutta]] | [[പ്രമാണം:Swastika in an Event for brand Promotion (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-04-23 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q50136966|Q50136966]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1781 | [[Tanya Ravichandran]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-04-26 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q29467522|Q29467522]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1782 | [[Priyanka Nalkari]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Nalkari.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-04-29 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q79666099|Q79666099]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1783 | [[Ankitta Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-05 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q23879763|Q23879763]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1784 | [[Vaibhavi Shandilya]] | [[പ്രമാണം:Vaibhavi sandilya at sakka podu podu raja movie audio launch.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-05-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q28465156|Q28465156]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1785 | [[Black Sheep Deepthi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-06-16 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q122981976|Q122981976]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1786 | [[Jigyasa Singh]] | [[പ്രമാണം:Jigyasa-Singh-walk-the-ramp-at-the-Global-Peace-Initiative-12.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-06-20 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q20128241|Q20128241]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1787 | [[Monisha Mohan Menon]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-06-20 | | | | [[:d:Q126165118|Q126165118]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1788 | [[Neha Choudhury]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-02<br/>1993-07-02 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q43493321|Q43493321]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1789 | [[Shruti Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-05 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q65584746|Q65584746]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1790 | [[Shikha Malhotra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-09 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q89129702|Q89129702]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1791 | [[Chhavi Pandey]] | [[പ്രമാണം:Chhavi Pandey.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-18 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q5094848|Q5094848]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1792 | [[Anandhi]] | [[പ്രമാണം:Anandhi at PARIYERUM PERUMAL audio launch4.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-20 | | [[വാറങ്കൽ (Q213077)|വാറങ്കൽ]] | | [[:d:Q16233843|Q16233843]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1793 | [[Mahika Sharma]] | [[പ്രമാണം:Actress Mahika Sharma (26th july, 1994).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-26 | | [[തിൻസൂകിയ]] | | [[:d:Q21622842|Q21622842]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1794 | [[Papri Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Papri Ghosh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-27 | | | | [[:d:Q25324910|Q25324910]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1795 | [[വിദ്യാ വതി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-08-16 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q30230016|Q30230016]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1796 | [[Meghana Lokesh]] | [[പ്രമാണം:Meghana.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-08-16 | | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q55978024|Q55978024]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1797 | [[Donal Bisht]] | [[പ്രമാണം:Donal Bisht graces the launch of Jhatka club.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-08-27 | | [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] | | [[:d:Q27967745|Q27967745]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1798 | [[Nanditha Raj]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-08-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16236472|Q16236472]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1799 | [[Bhagyashree Mote]] | [[പ്രമാണം:Bhagyashree Mote 3 2.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-09 | | | | [[:d:Q47199474|Q47199474]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1800 | [[Divya Shah]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-09-03 | | [[അംബാല ജില്ല]] | | [[:d:Q49462419|Q49462419]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1801 | [[Hruta Durgule]] | [[പ്രമാണം:Hruta.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-09-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q104081161|Q104081161]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1802 | [[Aditi Arya]] | [[പ്രമാണം:Aditi Arya in València (Ism).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-09-18 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q19760091|Q19760091]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1803 | [[Ruhani Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-09-18 | | [[സോളൻ, ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q66537058|Q66537058]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1804 | [[Kaveri Priyam]] | [[പ്രമാണം:Kaveri Priyam.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-10-22 | | [[Bokaro]] | | [[:d:Q108102272|Q108102272]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1805 | [[Madhumita Sarkar]] | [[പ്രമാണം:Madhumita Sunlight.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-10-26 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q19366469|Q19366469]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1806 | [[Priyal Gor]] | [[പ്രമാണം:Priya gor colors indian telly awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-11-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7246492|Q7246492]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1807 | [[നിതി ടെയ്ലർ]] | [[പ്രമാണം:Niti Taylor (28965656657).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-11-08 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q18638080|Q18638080]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1808 | [[Disha Parmar]] | [[പ്രമാണം:Disha Parmar grace Riddhi Dogra's Pre-Diwali bash at The Stadium Bar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-11-11 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q5282198|Q5282198]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1809 | [[Aarohi Patel]] | [[പ്രമാണം:Aarohi Patel at the 18th Transmedia Gujarati Screen and Stage Awards.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-11-15 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q28943177|Q28943177]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1810 | [[Bibriti Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-11-16 | | | | [[:d:Q119092132|Q119092132]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1811 | [[Nimrit Kaur Ahluwalia]] | [[പ്രമാണം:Nimrit Ahluwalia.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-12-11 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q111802382|Q111802382]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1812 | [[Athulya Ravi]] | [[പ്രമാണം:Athulya's Recent Photo .jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-12-21 | | [[കോയമ്പത്തൂർ]] | | [[:d:Q47510802|Q47510802]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1813 | [[Archana Jois]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-12-24 | | | | [[:d:Q111629283|Q111629283]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1814 | [[അഞ്ജന കെ ആർ]] | | ഇന്ത്യൻ അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-12-31 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q108727622|Q108727622]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1815 | [[Shravanthi Sainath]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990s | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q18989120|Q18989120]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1816 | [[ശരണ്യ ആർ നായർ]] | | മലയാളം ചലച്ചിത്ര നടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995 | | | | [[:d:Q72714158|Q72714158]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1817 | [[പ്രകൃതി മിശ്ര]] | [[പ്രമാണം:Prakruti Mishra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995 | | [[ഭുവനേശ്വർ]] | | [[:d:Q15724659|Q15724659]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1818 | [[Rithika Tamil Selvi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995 | | | | [[:d:Q110052443|Q110052443]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1819 | [[Neha Shetty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995 | | | | [[:d:Q111650228|Q111650228]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1820 | [[Umang Jain]] | [[പ്രമാണം:Umang Jain.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-01-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16727191|Q16727191]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1821 | [[Aayat Shaikh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-01-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q106418603|Q106418603]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1822 | [[Babli]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-02-08 | | | | [[:d:Q21468051|Q21468051]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1823 | [[Chaithra J Achar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-03-04 | | | | [[:d:Q111730657|Q111730657]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1824 | [[Kanikka Kapur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-03-04 | | | | [[:d:Q118719998|Q118719998]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1825 | [[Tanvi Ganesh Lonkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-03-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3515360|Q3515360]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1826 | [[Shirin Kanchwala]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-03-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q78035452|Q78035452]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1827 | [[Zayn Marie Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-03-20 | | | | [[:d:Q104521832|Q104521832]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1828 | [[Bavithra]] | [[പ്രമാണം:Bavithra.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-03-23 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q90570178|Q90570178]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1829 | [[Sonam Lamba]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-03-27 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q22006139|Q22006139]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1830 | [[Madhumitha H]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-03-29 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q117306038|Q117306038]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1831 | [[Aishani Shetty]] | [[പ്രമാണം:Aishani Shetty 2016.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-04-15 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q87339855|Q87339855]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1832 | [[Rachana Mistry]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-04-16 | | | | [[:d:Q132861055|Q132861055]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1833 | [[Radhika Madan]] | [[പ്രമാണം:Radhika Madan graces the premiere of Kacchey Limbu (9) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-05-01 | | [[Pitam Pura]] | | [[:d:Q19665443|Q19665443]] | 22 |- | style='text-align:right'| 1834 | [[Mirnalini Ravi]] | [[പ്രമാണം:Mirnalini Ravi.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-05-10 | | [[പുതുച്ചേരി നഗരം]] | | [[:d:Q91650905|Q91650905]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1835 | [[Shamin Mannan]] | [[പ്രമാണം:Shamin Mannan pic.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-06-11 | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q16233366|Q16233366]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1836 | [[Gayatri Bhardwaj]] | [[പ്രമാണം:Gayatri-Bhardwaj-snapped-attending-the-YOLO-Foundation-Initiative (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-06-17 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q108830247|Q108830247]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1837 | [[Kanmani Manoharan]] | [[പ്രമാണം:Kanmani Manoharan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-06-26 | | | | [[:d:Q117477323|Q117477323]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1838 | [[Madirakshi Mundle]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-07-01 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q21495378|Q21495378]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1839 | [[Daksha Nagarkar]] | [[പ്രമാണം:Daksha Nagarkar.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-07-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q110263023|Q110263023]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1840 | [[Mihika Kushwaha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-07-20 | | [[ആഗ്ര]] | | [[:d:Q111602740|Q111602740]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1841 | [[Chaitra Reddy]] | [[പ്രമാണം:ChaitraR.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-07-23 | | | | [[:d:Q121878797|Q121878797]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1842 | [[Shivaleeka Oberoi]] | [[പ്രമാണം:Shivaleeka Oberoi snapped promoting her film Khuda Hafiz 2.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-07-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q85501822|Q85501822]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1843 | [[Soundariya Nanjundan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-08-05 | | | | [[:d:Q131314150|Q131314150]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1844 | [[Rhea Sharma]] | [[പ്രമാണം:Rhea Sharma.gif|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-08-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q55003720|Q55003720]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1845 | [[Neha Khan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-08-13 | | [[അമരാവതി, മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q21064181|Q21064181]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1846 | [[Komalee Prasad]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-08-24 | | | | [[:d:Q114895279|Q114895279]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1847 | [[Kimberly Jain]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q26271741|Q26271741]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1848 | [[Aishwarya Raj Bhakuni]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-04 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q62109761|Q62109761]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1849 | [[Ramandeep Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-06 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q104775896|Q104775896]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1850 | [[Monica Chaudhary]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-06 | | | | [[:d:Q130030979|Q130030979]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1851 | [[Charlie Chauhan]] | [[പ്രമാണം:Charlie Chauhan at the launch of 'Ye Hai Aashique'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-08<br/>1996-09-08 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q5084688|Q5084688]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1852 | [[Musskan Sethi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-18 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q41187234|Q41187234]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1853 | [[Tanya Sharma]] | [[പ്രമാണം:Tanya Sharma at Holi Invasion party.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-27 | | | | [[:d:Q19666113|Q19666113]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1854 | [[Sharmin Segal]] | [[പ്രമാണം:Sharmin Segal snapped at Lakme Fashion Week 2019-1.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q84216754|Q84216754]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1855 | [[Pranali Ghogare]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-05 | | | | [[:d:Q113557129|Q113557129]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1856 | [[Ruma Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-06 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q20685511|Q20685511]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1857 | [[അഭിരാമി സുരേഷ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി, മോഡൽ | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-09 | | [[കൊച്ചി]] | | [[:d:Q58436309|Q58436309]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1858 | [[Jiya Shankar]] | [[പ്രമാണം:Jiya Shankar at the Jio MAMI Film Festival 2023 (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-10 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q104759946|Q104759946]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1859 | [[Shraddha Dangar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-15 | | [[രാജ്‌കോട്]] | | [[:d:Q76621276|Q76621276]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1860 | [[Jiya Roy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-27 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q95641559|Q95641559]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1861 | [[Shivani Rangole]] | [[പ്രമാണം:Shivani rangole1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-28 | | [[Chinchwad]] | | [[:d:Q45096105|Q45096105]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1862 | [[Sri Priyanka]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-30 | | [[പുതുച്ചേരി]] | | [[:d:Q22279761|Q22279761]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1863 | [[Samridhii Shukla]] | [[പ്രമാണം:Samridhii Shukla clicked at 9th anniversary celebration of SHOTT Mumbai (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-11-14 | | | | [[:d:Q124098710|Q124098710]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1864 | [[Meera Deosthale]] | [[പ്രമാണം:Meera Deosthale 2K19.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-11-16 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q28151586|Q28151586]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1865 | [[Arushi Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-11-18 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q115155657|Q115155657]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1866 | [[Tara Sutaria]] | [[പ്രമാണം:Tara Sutaria snapped promoting 'Heropanti 2' in Andheri (9).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-11-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7685156|Q7685156]] | 29 |- | style='text-align:right'| 1867 | [[Suruthi Periyasamy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-11-24 | | | | [[:d:Q118675671|Q118675671]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1868 | [[Vidya Pradeep]] | [[പ്രമാണം:Vidya Pradeep.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-11-25 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q22279732|Q22279732]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1869 | [[Sushmita Mangshatabam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-12-08 | | | | [[:d:Q23712263|Q23712263]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1870 | [[നബാ നടേഷ്]] | [[പ്രമാണം:Nabha Natesh at Maestro prerelease event in 2021.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-12-11 | | [[ശൃംഗേരി]] | | [[:d:Q21036716|Q21036716]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1871 | [[Aashika Bhatia]] | [[പ്രമാണം:Aashika-Bhatia.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-12-15 | | [[സൂരത്]] | | [[:d:Q4662702|Q4662702]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1872 | [[Nupur Sanon]] | [[പ്രമാണം:Nupur Sanon graces GQ Style Awards (11).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-12-15 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q21994074|Q21994074]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1873 | [[Gayathri Ashok]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-12-22 | | | | [[:d:Q130068277|Q130068277]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1874 | [[Ketika Sharma]] | [[പ്രമാണം:Ketika Sharma.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-12-24 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q111576843|Q111576843]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1875 | [[Amrin Qureshi]] | [[പ്രമാണം:Amrin-Qureshi-spotted-at-Yauatcha-in-BKC-4.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996<br/>1998 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q101721515|Q101721515]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1876 | [[Jhanak Shukla]] | [[പ്രമാണം:Jhanak Shukla.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q6190826|Q6190826]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1877 | [[Archana Prajapati]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q59811927|Q59811927]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1878 | [[Siddhi Idnani]] | [[പ്രമാണം:Siddhi Idnani.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q67694058|Q67694058]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1879 | [[Simran Choudhary]] | [[പ്രമാണം:Simran Choudhary in a Lehenga.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996 | | | | [[:d:Q110520112|Q110520112]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1880 | [[Ashwini Aanandita]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996 | | | | [[:d:Q130063717|Q130063717]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1881 | [[Jumana Abdu Rahman]] | [[പ്രമാണം:Jumana at Filmfare 2022 (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996 | | [[ദുബായ്]] | | [[:d:Q130728826|Q130728826]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1882 | [[Siri Hanumanth]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-01-02 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q130998489|Q130998489]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1883 | [[Rachel David]] | [[പ്രമാണം:Rachel David.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-01-04 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q110918284|Q110918284]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1884 | [[Helly Shah]] | [[പ്രമാണം:Helly Shah (43902370151) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-01-07 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q19663694|Q19663694]] | 18 |- | style='text-align:right'| 1885 | [[Kushee Ravi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-01-23 | | | | [[:d:Q105122111|Q105122111]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1886 | [[Myna Nandhini]] | [[പ്രമാണം:Myna Nandhini at Viruman pressmeet.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-01-26 | | [[മധുര]] | | [[:d:Q114450294|Q114450294]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1887 | [[Priyanka KD]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-02-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q122884241|Q122884241]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1888 | [[Jacquline Lydia]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-02-08 | | | | [[:d:Q130455976|Q130455976]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1889 | [[Monalisa Bagal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-02-10 | | [[ലോണാവാല]] | | [[:d:Q41579765|Q41579765]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1890 | [[Himika Bose]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-02-13 | | | | [[:d:Q131635622|Q131635622]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1891 | [[Dharitri Terangpi]] | [[പ്രമാണം:Dharitri-Terangpi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-02-24 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q58416611|Q58416611]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1892 | [[Hemal Ingle]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-03-02 | | | | [[:d:Q123360294|Q123360294]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1893 | [[Kanika Tiwari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-03-09 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q27859546|Q27859546]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1894 | [[Shanaya Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-03-17 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q117199694|Q117199694]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1895 | [[Kadambari Danave]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-03-25 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q28723581|Q28723581]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1896 | [[Kanchi Singh]] | [[പ്രമാണം:Kanchi Singh in 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-03-27 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q16832075|Q16832075]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1897 | [[Subiksha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-07 | | [[Bellary]] | | [[:d:Q20649453|Q20649453]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1898 | [[Archana Mosale]] | [[പ്രമാണം:Archana Mosale, model.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-08 | | | | [[:d:Q63804813|Q63804813]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1899 | [[Swathishta]] | [[പ്രമാണം:Swathishta.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-08 | | | | [[:d:Q117373458|Q117373458]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1900 | [[Maya Sundarakrishnan]] | [[പ്രമാണം:Maya S. Krishnan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-15 | | [[മധുര]] | | [[:d:Q27891409|Q27891409]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1901 | [[Kanishka Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-17 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q120776499|Q120776499]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1902 | [[Kruthika Jayakumar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-30 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q19968633|Q19968633]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1903 | [[Aalisha Panwar]] | [[പ്രമാണം:Aalisha Panwar.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-05-07 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q56394070|Q56394070]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1904 | [[Aisha Ahmed]] | [[പ്രമാണം:Aisha Ahmed in Home Centre advert 2018.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-05-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q124425313|Q124425313]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1905 | [[వైదిక సెంజలియా]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-05-19 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q131178206|Q131178206]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1906 | [[Punarnavi Bhupalam]] | [[പ്രമാണം:Punarnavi Bhupalam 2018 latest .jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-05-28 | | [[Tenali]] | | [[:d:Q16739015|Q16739015]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1907 | [[Apoorva Arora]] | [[പ്രമാണം:Apoorva Arora snapped at Screenexx Awards (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-06-05 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q19882088|Q19882088]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1908 | [[Vidhi Pandya]] | [[പ്രമാണം:Vidhii Pandya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-06-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q49080613|Q49080613]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1909 | [[Afsheen Zehra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-06-12 | | [[അംരോഹാ ജില്ല]] | | [[:d:Q120926589|Q120926589]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1910 | [[അർച്ചന രവി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-06-17 | | [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] | | [[:d:Q64211096|Q64211096]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1911 | [[Dnyanada Ramtirthkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-06-26 | | | | [[:d:Q106382159|Q106382159]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1912 | [[Shivani Rajashekar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-07-01 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q112604821|Q112604821]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1913 | [[Priyanka Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-07-15 | | [[സഹാറൻപൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q108691957|Q108691957]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1914 | [[Elina Samantray]] | [[പ്രമാണം:Photo Elina samantray.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-07-23 | | [[Bhadrak]] | | [[:d:Q19896075|Q19896075]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1915 | [[Amrutha Iyengar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-07-26 | | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q98669471|Q98669471]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1916 | [[Nidhi Bhanushali]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-07-28 | | [[ഗാന്ധിനഗർ]] | | [[:d:Q20675996|Q20675996]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1917 | [[Ashika Ranganath]] | [[പ്രമാണം:Ashika Ranganath.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-08-05 | | [[Tumkur]] | | [[:d:Q30325703|Q30325703]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1918 | [[Sanjana Sanghi]] | [[പ്രമാണം:Sanjana-Sanghi-snapped-on-the-sets-of-The-Kapil-Sharma-Show-to-promote-their-upcoming-song-Mehendi-Wale-Haath (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-02 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q18637951|Q18637951]] | 17 |- | style='text-align:right'| 1919 | [[Priyanka Thimmesh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-04 | | [[ഷിമോഗ]] | | [[:d:Q41672307|Q41672307]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1920 | [[Venba]] | [[പ്രമാണം:VenbaProfile.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-04 | | | | [[:d:Q48882250|Q48882250]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1921 | [[Aditi Sharma]] | [[പ്രമാണം:Aditi Sharma snapped at the airport (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-04 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q75008093|Q75008093]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1922 | [[Kriti Verma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q107049460|Q107049460]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1923 | [[Divya Sripada]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-05 | | | | [[:d:Q116756095|Q116756095]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1924 | [[Vibha Anand]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2004106|Q2004106]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1925 | [[Tanya Hope]] | [[പ്രമാണം:Tanya hope.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-11 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q50495552|Q50495552]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1926 | [[Mitali Mayekar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-11 | | | | [[:d:Q104873327|Q104873327]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1927 | [[Aishwarya Khare]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-25 | | | | [[:d:Q109119928|Q109119928]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1928 | [[Jasmin Bajwa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-26 | | [[ലുധിയാന]] | | [[:d:Q125553615|Q125553615]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1929 | [[Simran Pareenja]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q22958148|Q22958148]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1930 | [[Kapilakshi Malhotra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-10-15 | | | | [[:d:Q98970297|Q98970297]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1931 | [[Poorvi Jain]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-11-04 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q64853059|Q64853059]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1932 | [[Mahi Parasuraman]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-11-10 | | [[തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]] | | [[:d:Q99479640|Q99479640]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1933 | [[സൃഷ്ടി ജെയ്ൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-11-13 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q53869488|Q53869488]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1934 | [[Hiba Nawab]] | [[പ്രമാണം:Hiba Nawab at Dadasaheb Phalke Film Foundation 2018 awards (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-11-14 | | [[ബറേലി]] | | [[:d:Q16733206|Q16733206]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1935 | [[Tamanna Vyas]] | [[പ്രമാണം:Tamanna Vyas Captured by Dibyajyoti Dutta Bangladeshi Photographer.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-11-14 | | [[Brahmapur]] | | [[:d:Q50220690|Q50220690]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1936 | [[Mahira Sharma]] | [[പ്രമാണം:Mahira Sharma.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-11-25<br/>1998-02-04 | | [[Jammu & Kashmir]] | | [[:d:Q69881447|Q69881447]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1937 | [[Mehak Manwani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-12-04 | | | | [[:d:Q17811799|Q17811799]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1938 | [[കാർത്തിക മുരളീധരൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q38460411|Q38460411]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1939 | [[Zaara Yesmin]] | [[പ്രമാണം:Zaara Yesmin 2023.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-01-08 | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q108291851|Q108291851]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1940 | [[Junaid Malik]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-01-25 | | [[Rampur]] | | [[:d:Q108081100|Q108081100]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1941 | [[Aditi Myakal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-01-27 | | [[Kamareddy]] | | [[:d:Q41721010|Q41721010]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1942 | [[Sowmya CM]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-01-30 | | [[ഷിമോഗ ജില്ല]] | | [[:d:Q130406369|Q130406369]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1943 | [[Divyansha Kaushik]] | [[പ്രമാണം:Divyansha Kaushik.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-02-10 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q112259269|Q112259269]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1944 | [[ഷാലിൻ സോയ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-02-22 | | [[കോഴിക്കോട്]] | | [[:d:Q15991592|Q15991592]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1945 | [[Shreema Bhattacherjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-02-26 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q124831495|Q124831495]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1946 | [[Twarita Nagar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-03-02 | | [[സൗത്ത് വെസ്റ്റ് ഡെൽഹി ജില്ല]]<br/>[[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q131154548|Q131154548]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1947 | [[Anahita Bhooshan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-03-14 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q123146578|Q123146578]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1948 | [[Debattama Saha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-03-20 | | [[Silchar]] | | [[:d:Q104728567|Q104728567]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1949 | [[നേഹ രത്നാകരൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-03-24 | | [[കണ്ണൂർ]] | | [[:d:Q19972652|Q19972652]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1950 | [[Yukti Kapoor]] | [[പ്രമാണം:Yukti Kapoor-grace-Star-Parivaar-Awards-2023-1223-4 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-03-27 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q28530033|Q28530033]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1951 | [[Chirashree Anchan]] | [[പ്രമാണം:Chirashree Anchan, 30 November 2018.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-04-08 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q57534334|Q57534334]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1952 | [[Ulka Gupta]] | [[പ്രമാണം:Ulka-Gupta-grace-the-ABP-bash-for-Saas-Bahu-Aur-Saazish (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-04-12 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q7879076|Q7879076]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1953 | [[Nayamat Handa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-04-14 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q113951510|Q113951510]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1954 | [[Heroshini Komali]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-04-15 | | | | [[:d:Q115871051|Q115871051]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1955 | [[Sadia Khateeb]] | [[പ്രമാണം:Sadia Khateeb snapped outside Empire Studios in Andheri (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-05-08 | | [[Bhaderwah]] | | [[:d:Q92938445|Q92938445]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1956 | [[Aanchal Munjal]] | [[പ്രമാണം:Aanchal Munjal - Ghayal Once Again.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-05-13 | | [[Hisar]] | | [[:d:Q4661551|Q4661551]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1957 | [[Yamini Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-05-17 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q96065677|Q96065677]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1958 | [[Dhruvi Jani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-05-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q123204412|Q123204412]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1959 | [[Vasanthi Krishnan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-05-25 | | [[തിരുപ്പതി]] | | [[:d:Q131178639|Q131178639]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1960 | [[Trinetra Haldar Gummaraju]] | [[പ്രമാണം:Trinetra At Bandstand.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-06-17 | | | | [[:d:Q121864614|Q121864614]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1961 | [[Priyadarshini Indalkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-06-19 | | [[Sangli]] | | [[:d:Q126887818|Q126887818]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1962 | [[Avika Gor]] | [[പ്രമാണം:Avika Gor at the special screening of Incredibles 2 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-06-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2003652|Q2003652]] | 24 |- | style='text-align:right'| 1963 | [[Shree Gopika]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-07-04 | | [[പാലക്കാട്]] | | [[:d:Q114092261|Q114092261]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1964 | [[Aditi Shankar]] | [[പ്രമാണം:Aditi Shankar at Maaveeran press-meet.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-07-06 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q112620863|Q112620863]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1965 | [[Tanya Maniktala]] | [[പ്രമാണം:Tanya Maniktala at the trailer launch of Kill (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-07-07 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q97697439|Q97697439]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1966 | [[Susmita Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-07-08 | | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q123232270|Q123232270]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1967 | [[Simrat Kaur]] | [[പ്രമാണം:Simrat Kaur.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-07-16 | | [[മലബാർ ഹിൽ]] | | [[:d:Q47288136|Q47288136]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1968 | [[Garima Chaurasia]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-08-28 | | [[ഹരിദ്വാർ]] | | [[:d:Q84703730|Q84703730]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1969 | [[Shriya Sharma]] | [[പ്രമാണം:Phoca thumb l pic-5.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-09-09 | | [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q7504223|Q7504223]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1970 | [[Saanve Megghana]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-09-12 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q109334853|Q109334853]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1971 | [[Saloni Mittal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-09-15 | | [[Pilibanga]] | | [[:d:Q106687777|Q106687777]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1972 | [[Natasha Bharadwaj]] | [[പ്രമാണം:Natasha Bharadwaj grace the premiere of Kill (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-09-17 | | | | [[:d:Q120667244|Q120667244]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1973 | [[Tathoi Deb]] | [[പ്രമാണം:Tathoi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-10-11 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7688039|Q7688039]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1974 | [[अमृता धोंगडे]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-10-11 | | [[കോലാപ്പൂർ]] | | [[:d:Q130407586|Q130407586]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1975 | [[Sonal Kukreja]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-10-14 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q121913069|Q121913069]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1976 | [[Siri Ravikumar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-10-14 | | | | [[:d:Q124467806|Q124467806]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1977 | [[Digangana Suryavanshi]] | [[പ്രമാണം:Digangana-suryavanshi-spotted-in-lakme-fashion-week (cropped).jpeg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-10-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16240139|Q16240139]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1978 | [[Surangana Bandyopadhyay]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-11-18 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q19609674|Q19609674]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1979 | [[Meghasri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-12-25 | | [[കോയമ്പത്തൂർ]] | | [[:d:Q107537099|Q107537099]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1980 | [[സംസ്കൃതി ഷേണായ്]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998 | | [[കൊച്ചി]] | | [[:d:Q16240198|Q16240198]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1981 | [[Pallak Lalwani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-01-01 | | [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]] | | [[:d:Q23712687|Q23712687]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1982 | [[Riya Shukla]] | [[പ്രമാണം:Riya Shukla 2K20.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998 | | [[Indranagar]] | | [[:d:Q99751255|Q99751255]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1983 | [[Arshina Sumbul]] | [[പ്രമാണം:Arshina Sumbul.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998 | | | | [[:d:Q122746084|Q122746084]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1984 | [[Sri Gouri Priya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998 | | | | [[:d:Q125210387|Q125210387]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1985 | [[Aindrila Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-02-05 | 2022-11-20 | [[Berhampore]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q115298702|Q115298702]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1986 | [[Bhoomi Shetty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-02-19 | | [[കുന്ദാപുര]] | | [[:d:Q108473512|Q108473512]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1987 | [[Mayuri Kyatari]] | [[പ്രമാണം:Mayuri during the shoot of Ishtakamya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-03-05 | | [[ഹുബ്ലി]] | | [[:d:Q21509514|Q21509514]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1988 | [[Arundhati Nair]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-03-11 | | | | [[:d:Q96741680|Q96741680]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1989 | [[రూబల్ షెకావత్]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-03-29 | | | | [[:d:Q131379388|Q131379388]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1990 | [[Angana Royy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-04-09 | | | | [[:d:Q109612237|Q109612237]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1991 | [[Palak Sindhwani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-04-11 | | | | [[:d:Q125294232|Q125294232]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1992 | [[Shivangi Joshi]] | [[പ്രമാണം:Shivangi-Joshi-attend-the-press-meet-for-the-show-Khatron-Ke-Khilad-12.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-05-18 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q26923060|Q26923060]] | 36 |- | style='text-align:right'| 1993 | [[Faria Abdullah]] | [[പ്രമാണം:Faria Abdullah.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-05-28 | | | | [[:d:Q123915234|Q123915234]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1994 | [[Aditi Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-06-25 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q24250410|Q24250410]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1995 | [[Idhika Paul]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-07-02 | | | | [[:d:Q121605221|Q121605221]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1996 | [[Alisha Parveen Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-07-04 | | | | [[:d:Q130754285|Q130754285]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1997 | [[Swini Khara]] | [[പ്രമാണം:Swini Nimesh Khara.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-07-12 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7658742|Q7658742]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1998 | [[Samyuktha Hegde]] | [[പ്രമാണം:SamyukthaHegde.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-07-17 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q28123277|Q28123277]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1999 | [[Muskaan Kataria]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-07-19 | | | | [[:d:Q69541203|Q69541203]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2000 | [[Gomathi Priya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-07-26 | | | | [[:d:Q126435084|Q126435084]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2001 | [[Dimple Hayathi]] | [[പ്രമാണം:Dimple Hayathi.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-08-21 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q95306920|Q95306920]] | 10 |- | style='text-align:right'| 2002 | [[Manul Chudasama]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-08-23 | | [[രാജ്‌കോട്]] | | [[:d:Q69420258|Q69420258]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2003 | [[Saiee Manjrekar]] | [[പ്രമാണം:Saiee Manjrekar snapped at Kathak-lessons (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-08-29<br/>1988-08-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q79035164|Q79035164]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2004 | [[Raksha Gupta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-09-02 | | | | [[:d:Q121631374|Q121631374]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2005 | [[Aditi Saigal]] | [[പ്രമാണം:Aditi Saigal aka Dot at the premiere of her film The Archies (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-09-21 | | | | [[:d:Q111181225|Q111181225]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2006 | [[Nivedhithaa Sathish]] | [[പ്രമാണം:Nivedhithaa Sathish.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-09-26 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q42336683|Q42336683]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2007 | [[Megha Shetty]] | [[പ്രമാണം:Megha (cropped).png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-09-27 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q108730226|Q108730226]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2008 | [[Bhavya Trikha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-09-30 | | | | [[:d:Q127605138|Q127605138]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2009 | [[Sheetal Patra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-10-13 | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q28919006|Q28919006]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2010 | [[Vedika Pinto]] | [[പ്രമാണം:Vedika pinto.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-10-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q103363260|Q103363260]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2011 | [[Deepthi Sunaina]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-11-10 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q65937363|Q65937363]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2012 | [[Parvathy Arun]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-11-17 | | | | [[:d:Q105511557|Q105511557]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2013 | [[Ishita Panchal]] | [[പ്രമാണം:Ishita Panchal.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-12-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16240186|Q16240186]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2014 | [[Shriya Popat]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-12-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q96742488|Q96742488]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2015 | [[Vinusha Devi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-12-05 | | | | [[:d:Q113432387|Q113432387]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2016 | [[റിയ വിജ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-12-14 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16240190|Q16240190]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2017 | [[Eisha Singh]] | [[പ്രമാണം:Eisha Singh.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-12-24 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q27827010|Q27827010]] | 12 |- | style='text-align:right'| 2018 | [[Surabhi Mehra]] | [[പ്രമാണം:Surabhi-Samriddhi-grace-the-Asian-Excellence-Awards-2022.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-12-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q127700207|Q127700207]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2019 | [[Samriddhi Mehra]] | [[പ്രമാണം:Surabhi-Samriddhi-grace-the-Asian-Excellence-Awards-2022.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-12-27 | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q130321040|Q130321040]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2020 | [[Sahher Bambba]] | [[പ്രമാണം:Sahher Bambba grace the trailer launch of the film Pal Pal Dil Ke Paas.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q67287509|Q67287509]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2021 | [[Sargun Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q50345211|Q50345211]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2022 | [[Malavika Krishnadas]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999 | | | | [[:d:Q104663630|Q104663630]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2023 | [[Chahat Vig]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-01-03 | | | | [[:d:Q130343470|Q130343470]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2024 | [[Rashi Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-01-05 | | | | [[:d:Q114392256|Q114392256]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2025 | [[Apsara Rani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-01-12 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q62978340|Q62978340]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2026 | [[Alankrita Bora]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-02-15 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q67544881|Q67544881]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2027 | [[Deepti Jal Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]] | 1999-02-26 | | [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]] | | [[:d:Q71451596|Q71451596]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2028 | [[Noorin Shereef]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-04-03 | | | | [[:d:Q47493064|Q47493064]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2029 | [[Vinali Bhatnagar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-04-20 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q117067556|Q117067556]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2030 | [[Sinchana Gowda]] | [[പ്രമാണം:Actress Sinchana Gowda in 2020.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-05-11 | | [[Hassan]] | | [[:d:Q106462844|Q106462844]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2031 | [[Chahat Pandey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-06-01 | | [[ദമോഹ്]] | | [[:d:Q111530424|Q111530424]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2032 | [[സന അൽതാഫ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-06-06 | | [[എറണാകുളം]] | | [[:d:Q21004801|Q21004801]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2033 | [[Richa Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-07-02 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16239691|Q16239691]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2034 | [[Lehar Khan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-07-04 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q19892704|Q19892704]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2035 | [[Reneesha Rahiman]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-07-10 | | | | [[:d:Q126712087|Q126712087]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2036 | [[Nandhana Varma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-07-14 | | | | [[:d:Q105419253|Q105419253]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2037 | [[Aparna Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-07-23 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q22957835|Q22957835]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2038 | [[Yashika Aannand]] | [[പ്രമാണം:Yashika Aannand PhotoShoot (3).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-08-04 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q53456132|Q53456132]] | 14 |- | style='text-align:right'| 2039 | [[Ahsaas Channa]] | [[പ്രമാണം:Ahsaas Channa Attend Iwmbuzz Digital Awards 2022.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-08-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4696338|Q4696338]] | 17 |- | style='text-align:right'| 2040 | [[Mahima Makwana]] | [[പ്രമാണം:Mahima Makwana At Iconic Gold Awards 2022.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-08-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16731862|Q16731862]] | 16 |- | style='text-align:right'| 2041 | [[Tiyasha Lepcha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-08-16 | | | | [[:d:Q104888470|Q104888470]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2042 | [[Preethi Asrani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-09-07 | | | | [[:d:Q96279401|Q96279401]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2043 | [[Ishita Chauhan]] | [[പ്രമാണം:Ishita Chauhan snapped promoting their film Genius (06).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-09-14 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q20630699|Q20630699]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2044 | [[Akshata Deshpande]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-09-19 | | | | [[:d:Q119851184|Q119851184]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2045 | [[Muskan Bamne]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-09-20 | | | | [[:d:Q123149207|Q123149207]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2046 | [[Urvashi Rai]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-10-27 | | | | [[:d:Q129418559|Q129418559]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2047 | [[Aditi Bhatia]] | [[പ്രമാണം:Aditi Bhatia at the screening of the film ‘Haq Se’.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-10-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q25915912|Q25915912]] | 14 |- | style='text-align:right'| 2048 | [[Shanaya Kapoor]] | [[പ്രമാണം:Shanaya Kapoor grace Abu Jani and Sandeep Khoslas fashion show-18.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-11-03 | | | | [[:d:Q63434225|Q63434225]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2049 | [[Aarsha Chandini Baiju]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-11-08 | | | | [[:d:Q116262563|Q116262563]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2050 | [[നിയാർ സൈകിയ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-11-09 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q19664279|Q19664279]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2051 | [[Shivani Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-11-09 | | [[പലാമു ജില്ല]] | | [[:d:Q111522602|Q111522602]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2052 | [[Shikha Chauhan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-11-15 | | [[Sandila]] | | [[:d:Q132967824|Q132967824]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2053 | [[Shweta Sharda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-11-24 | | | | [[:d:Q121912654|Q121912654]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2054 | [[Mini Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-12-08 | | | | [[:d:Q101419168|Q101419168]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2055 | [[Khushi Dubey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-12-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6403190|Q6403190]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2056 | [[Diana Khan]] | [[പ്രമാണം:Diana Khan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-12-27 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q46368708|Q46368708]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2057 | [[Gita Siddharth]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | 2019-12-14 | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q5565038|Q5565038]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2058 | [[Saniya Pannu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q30644435|Q30644435]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2059 | [[Srilakshmi Kanakala]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q47545125|Q47545125]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2060 | [[Brigida]] | [[പ്രമാണം:Brigida Saga.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-01-14 | | | | [[:d:Q96211621|Q96211621]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2061 | [[Sonal Bhojwani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-01-18 | | [[Ulhasnagar]] | | [[:d:Q67141113|Q67141113]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2062 | [[ഇവാന]] | | ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-02-25 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q50494983|Q50494983]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2063 | [[Deeksha Suryawanshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-03-01 | | [[Chhindwara]] | | [[:d:Q123758921|Q123758921]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2064 | [[Josita Anola]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-03-02 | | | | [[:d:Q106726969|Q106726969]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2065 | [[Ammu Abhirami]] | [[പ്രമാണം:Ammu Abhirami (cropped).png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-03-16 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q68985367|Q68985367]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2066 | [[Spoorthi Yadagiri]] | [[പ്രമാണം:Spoorthi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-03-25 | | | | [[:d:Q27916424|Q27916424]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2067 | [[Anjini Dhawan]] | [[പ്രമാണം:Anjini Dhawan at Jio World Plaza launch.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-04-04 | | | | [[:d:Q125537474|Q125537474]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2068 | [[Mugdha Vaishampayan]] | [[പ്രമാണം:Mugdha vaishampayan.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-04-05 | | | | [[:d:Q6932100|Q6932100]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2069 | [[വർത്തിക ജാ]] | [[പ്രമാണം:Vartika Jha (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-04-08 | | [[Renusagar]] | | [[:d:Q113362583|Q113362583]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2070 | [[Meenakshi Govindarajan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-04-12 | | | | [[:d:Q111356252|Q111356252]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2071 | [[Navika Kotia]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-05-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16731007|Q16731007]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2072 | [[ശിവാംഗി കൃഷ്ണകുമാർ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-05-25 | | | | [[:d:Q107135005|Q107135005]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2073 | [[Nisha Ravikrishnan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-06-09 | | [[സകലേഷ്‌പുര]] | | [[:d:Q95691978|Q95691978]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2074 | [[Sakshi Vaidya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-06-19 | | [[താനെ]] | | [[:d:Q119267237|Q119267237]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2075 | [[Sivani Sangita]] | [[പ്രമാണം:Sivani Sangita 1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-07-12 | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q56395452|Q56395452]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2076 | [[Mallika Singh]] | [[പ്രമാണം:Mallika Singh.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-09-15 | | [[ജമ്മു ജില്ല]] | | [[:d:Q110468266|Q110468266]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2077 | [[Alizeh Agnihotri]] | [[പ്രമാണം:Alizeh Agnihotri grace the premiere of Kill (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-09-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q93082750|Q93082750]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2078 | [[Palak Tiwari]] | [[പ്രമാണം:Palak Tiwari snapped at Opa Worli in 2022 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-10-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q41317966|Q41317966]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2079 | [[Sparsh Khanchandani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-10-11 | | [[Ulhasnagar]] | | [[:d:Q16730805|Q16730805]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2080 | [[Rittika Sen]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-12-05 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q25743422|Q25743422]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2081 | [[अक्षता पाडगांवकर]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-12-10 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q132902782|Q132902782]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2082 | [[Pratibha Ranta]] | [[പ്രമാണം:Pratibha Ranta at the premiere of her film Laapataa Ladies (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-12-17 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q125789932|Q125789932]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2083 | [[Roopa Koduvayur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-12-27 | | | | [[:d:Q131411571|Q131411571]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2084 | [[Mrinal Navell]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001 | | | | [[:d:Q123369608|Q123369608]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2085 | [[Sejal Bhavsar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-01-28 | | [[Jamnagar]]<br/>[[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q109193318|Q109193318]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2086 | [[Andrea Kevichüsa]] | [[പ്രമാണം:Andrea-Kevichusa-BH (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-02-18 | | [[കൊഹിമ]] | | [[:d:Q111890121|Q111890121]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2087 | [[Reeshma Nanaiah]] | [[പ്രമാണം:Reeshma Nanaiah.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-04-28 | | [[മടിക്കേരി]] | | [[:d:Q121306915|Q121306915]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2088 | [[Shivani Narayanan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-05-05 | | | | [[:d:Q104495868|Q104495868]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2089 | [[Pranjal Dahiya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-05-05 | | [[ഫരീദാബാദ്]] | | [[:d:Q116510134|Q116510134]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2090 | [[Saloni Daini]] | [[പ്രമാണം:Saloni Daini in 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-06-19 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7405701|Q7405701]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2091 | [[Preity Mukhundhan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-07-30 | | | | [[:d:Q126725262|Q126725262]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2092 | [[Jannat Zubair Rahmani]] | [[പ്രമാണം:Jannat Zubair Rahmani front pose (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-08-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16200559|Q16200559]] | 24 |- | style='text-align:right'| 2093 | [[Roshni Walia]] | [[പ്രമാണം:Roshani Walia Spotted At Andheri.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-09-20 | | [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]] | | [[:d:Q16240581|Q16240581]] | 13 |- | style='text-align:right'| 2094 | [[Saniya Anklesaria]] | [[പ്രമാണം:Saniya Anklesaria at launch of ‘Life’s Good’.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-09-30 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q18354719|Q18354719]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2095 | [[Debadrita Basu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-10-03 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q55433114|Q55433114]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2096 | [[Avneet Kaur]] | [[പ്രമാണം:Avneet Kaur snapped in Bandra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-10-13 | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q16255603|Q16255603]] | 19 |- | style='text-align:right'| 2097 | [[Shruti Bisht]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2002 | | [[പൗരി ഗർഹ്വാൾ ജില്ല]] | | [[:d:Q16240640|Q16240640]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2098 | [[നയൻതാര ചക്രവർത്തി]] | [[പ്രമാണം:Nayantharachakravarthy.com-.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2002 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q59385784|Q59385784]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2099 | [[Tunisha Sharma]] | [[പ്രമാണം:Tunisha Sharma at the launch of the show 'Internet Wala Love' (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2002-01-04 | 2022-12-24 | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q28967460|Q28967460]] | 20 |- | style='text-align:right'| 2100 | [[Kashika Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2002-02-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q108861401|Q108861401]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2101 | [[Mahima Das]] | [[പ്രമാണം:Mahima Das.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2002-08-19 | | | | [[:d:Q87116081|Q87116081]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2102 | [[Reem Sheikh]] | [[പ്രമാണം:Reem.Shaikh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2002-09-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16240627|Q16240627]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2103 | [[Ayesha Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2002-09-13 | | [[മുംബൈ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q130668271|Q130668271]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2104 | [[Shyamoupti Mudly]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2002-11-04 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q110952382|Q110952382]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2105 | [[Hetal Gada]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-01-19 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q53821769|Q53821769]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2106 | [[Bhoomika Dash]] | [[പ്രമാണം:Bhumika Das.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-01-22 | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q29210726|Q29210726]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2107 | [[Arishfa Khan]] | [[പ്രമാണം:Arishfa Khan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-04-03 | | [[Shahjahanpur]] | | [[:d:Q55195985|Q55195985]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2108 | [[Akshitha Ashok]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-04-25 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q123686209|Q123686209]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2109 | [[Gracy Goswami]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-05-22 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q19662250|Q19662250]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2110 | [[Trupti Mishra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-09-29 | | | | [[:d:Q133041344|Q133041344]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2111 | [[Virti Vaghani]] | [[പ്രമാണം:Virti vaghani.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-10-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q99199173|Q99199173]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2112 | [[Raveena Daha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-10-10 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q107606707|Q107606707]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2113 | [[Sumbul Touqeer]] | [[പ്രമാണം:Sumbul Touqeer in International Iconic Awards 2023.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-11-15 | | [[Shahjahanpur]] | | [[:d:Q116153705|Q116153705]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2114 | [[Zaynah Vastani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-12-08 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16832145|Q16832145]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2115 | [[Ziyah Vastani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-12-08 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16832146|Q16832146]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2116 | [[Ananya Agarwal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2004-01-21 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16058185|Q16058185]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2117 | [[Ashnoor Kaur]] | [[പ്രമാണം:Ashnoor Kaur.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2004-05-04 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q4805704|Q4805704]] | 13 |- | style='text-align:right'| 2118 | [[Suhani Bhatnagar]] | [[പ്രമാണം:Suhani Bhatnagar (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2004-06-14 | 2024-02-17 | | | [[:d:Q22277050|Q22277050]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2119 | [[Reet Sharma]] | [[പ്രമാണം:Reetsharma1.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2005-02-12 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q18715223|Q18715223]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2120 | [[Anchal Sahu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2005-03-18 | | | | [[:d:Q112133918|Q112133918]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2121 | [[Niharika Chouksey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2005-04-19 | | [[Burhanpur, Madhya Pradesh]] | | [[:d:Q114383422|Q114383422]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2122 | [[Anushka Merchande]] | [[പ്രമാണം:Anushka Merchande.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2005-06-30 | | | | [[:d:Q112674268|Q112674268]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2123 | [[Amrita Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2006 | | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q16732971|Q16732971]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2124 | [[Naisha Khanna]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2006-02-11 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q130356770|Q130356770]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2125 | [[Baby Sathanya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2007-07-07 | | | | [[:d:Q23762640|Q23762640]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2126 | [[Saumya Shetye]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2007-08-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q130544450|Q130544450]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2127 | [[Shagun Singh]] | [[പ്രമാണം:Shagun Singh.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2007-08-07 | | [[ദുർഗ്ഗ് ജില്ല|ദുർഗ് ജില്ല]] | | [[:d:Q130623267|Q130623267]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2128 | [[Spandan Chaturvedi]] | [[പ്രമാണം:Spandan Chaturvedi as Chakor.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2007-08-25 | | [[Ulhasnagar Vidhan Sabha constituency]] | | [[:d:Q18097843|Q18097843]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2129 | [[Ruhanika Dhawan]] | [[പ്രമാണം:Ruhanika Dhawan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2007-09-25 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q19891334|Q19891334]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2130 | [[ഹർഷാലി മൽഹോത്ര]] | [[പ്രമാണം:Harshaali Malhotra 2015.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2008-06-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20677497|Q20677497]] | 21 |- | style='text-align:right'| 2131 | [[Ruhana Khanna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2008-10-01 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q25467342|Q25467342]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2132 | [[Yuvina Parthavi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2008-11-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18581765|Q18581765]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2133 | [[Arshiya Mukherjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2010 | | | | [[:d:Q113664372|Q113664372]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2134 | [[Riva Arora]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2010-02-01 | | | | [[:d:Q116226296|Q116226296]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2135 | [[Aakriti Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2010-09-08 | | [[ഹരിയാണ]] | | [[:d:Q56224062|Q56224062]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2136 | [[Baby Ameya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2018-01-05 | | | | [[:d:Q110645747|Q110645747]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2137 | [[Cleophis]] | [[പ്രമാണം:Koningin Kleophis biedt Alexander de Grote wijn aan na de verovering van Mazagae Rijksmuseum SK-A-162.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1st millennium BCE | 1st millennium BCE | | | [[:d:Q539858|Q539858]] | 15 |- | style='text-align:right'| 2138 | [[അക്ഷയ (Q68090)|അക്ഷയ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q68090|Q68090]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2139 | [[Heeba Shah]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2003696|Q2003696]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2140 | [[Anjum Farooki]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q2003726|Q2003726]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2141 | [[Snehlata]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2776357|Q2776357]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2142 | [[Smita Jaykar]] | [[പ്രമാണം:Smita jayekar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Girgaon]] | | [[:d:Q3632820|Q3632820]] | 13 |- | style='text-align:right'| 2143 | [['Punnagai Poo' Gheetha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മലേഷ്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | | [[Taiping]] | | [[:d:Q4540513|Q4540513]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2144 | [[അബിത]] | [[പ്രമാണം:Abitha-1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4667981|Q4667981]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2145 | [[Advani Lakshmi Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Adoni]] | | [[:d:Q4686401|Q4686401]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2146 | [[Akshita Kapoor]] | [[പ്രമാണം:Akshita Kapoor.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4701830|Q4701830]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2147 | [[Alka Amin]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q4727615|Q4727615]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2148 | [[Amita Nangia]] | [[പ്രമാണം:Amita nangia.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4746903|Q4746903]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2149 | [[Anamika Saha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജെസ്സോർ ജില്ല]] | | [[:d:Q4751201|Q4751201]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2150 | [[Angana Bose]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4761943|Q4761943]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2151 | [[Anita Kanwar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4765561|Q4765561]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2152 | [[Anjana Basu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Howrah]] | | [[:d:Q4765758|Q4765758]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2153 | [[Anuja Iyer]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q4777769|Q4777769]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2154 | [[Anuradha Menon]] | [[പ്രമാണം:Anuradha menon.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q4777878|Q4777878]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2155 | [[അപർണ പിള്ള]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q4779148|Q4779148]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2156 | [[Asha Sachdev]] | [[പ്രമാണം:AshaSachdev.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4804517|Q4804517]] | 14 |- | style='text-align:right'| 2157 | [[Bhavana Bhatt]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4901512|Q4901512]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2158 | [[Bibi Dalair Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4903019|Q4903019]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2159 | [[Bibi Khem Kaur Dhillon]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4903026|Q4903026]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2160 | [[Bijaya Jena]] | [[പ്രമാണം:Indian actress Bijaya Jena.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q4907191|Q4907191]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2161 | [[Chaiti Ghoshal]] | [[പ്രമാണം:Chaiti Ghosal Jan 2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5068129|Q5068129]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2162 | [[Chandana Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5070947|Q5070947]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2163 | [[Chandni]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5071222|Q5071222]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2164 | [[Chandrakala]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 1999-06-21 | | | [[:d:Q5071354|Q5071354]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2165 | [[Churni Ganguly]] | [[പ്രമാണം:Churni Ganguly at the premire of Rocky Aur Rani Kii Prem Kahaani.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Kurseong]] | | [[:d:Q5118311|Q5118311]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2166 | [[Daisy Irani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5209727|Q5209727]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2167 | [[Debjani Chatterjee (actress)]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5248113|Q5248113]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2168 | [[Deepa Chari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5250461|Q5250461]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2169 | [[Deepti Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q5250655|Q5250655]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2170 | [[Disha Pandey]] | [[പ്രമാണം:Disha Pandey by Venket Raam.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5282197|Q5282197]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2171 | [[Divya Rana]] | [[പ്രമാണം:PicMa 1908556 1705281622675.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5284706|Q5284706]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2172 | [[Dolly Ahluwalia]] | [[പ്രമാണം:Dolly Ahluwalia.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5289321|Q5289321]] | 18 |- | style='text-align:right'| 2173 | [[Elahe Hiptoola]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5353136|Q5353136]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2174 | [[Farjana]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5435363|Q5435363]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2175 | [[ഫിറോസ ബീഗം (Q5452170)|ഫിറോസ ബീഗം]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q5452170|Q5452170]] | 10 |- | style='text-align:right'| 2176 | [[Freishia Bomanbehram]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5501428|Q5501428]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2177 | [[Gaurie Pandit]] | [[പ്രമാണം:GowriPandit.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q5590131|Q5590131]] | 10 |- | style='text-align:right'| 2178 | [[Hadi Rani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5637843|Q5637843]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2179 | [[M. D. Pallavi Arun]] | [[പ്രമാണം:M D Pallavi.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5814172|Q5814172]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2180 | [[ജയ റേ]] | [[പ്രമാണം:Charles Dausias - El fieu adoptif, 1896.djvu|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6167417|Q6167417]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2181 | [[കമല കൊത്ത്നിസ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q6355583|Q6355583]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2182 | [[Kishori Godbole]] | [[പ്രമാണം:KishoriGodbole.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q6416652|Q6416652]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2183 | [[Komal Sharma]] | [[പ്രമാണം:Komalsharma01.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6428091|Q6428091]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2184 | [[കുൽ സിദ്ദു]] | [[പ്രമാണം:Kul Sidhu.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബഠിംഡാ]] | | [[:d:Q6442679|Q6442679]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2185 | [[Leela Desai]] | [[പ്രമാണം:Leela Desai.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6516244|Q6516244]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2186 | [[Lubna Salim]] | [[പ്രമാണം:LubnaSalim.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6695427|Q6695427]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2187 | [[Lushin Dubey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6705105|Q6705105]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2188 | [[മൈയ സെഥ്ന]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6735226|Q6735226]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2189 | [[മനിനി മിശ്ര]] | [[പ്രമാണം:Manini Mishra at the First look launch of 'Identity Card'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q6749787|Q6749787]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2190 | [[Manjeet Maan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6750371|Q6750371]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2191 | [[Manju Asrani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6750418|Q6750418]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2192 | [[Meena Gokuldas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6807581|Q6807581]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2193 | [[മേഘ്ന കോത്താരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6809082|Q6809082]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2194 | [[Mona Thiba]] | [[പ്രമാണം:Mona Thiba.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q6897725|Q6897725]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2195 | [[Moulshree Sachdeva]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6919029|Q6919029]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2196 | [[Moumita Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6919077|Q6919077]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2197 | [[Nandita Chandra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6963347|Q6963347]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2198 | [[Natanya Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6968398|Q6968398]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2199 | [[Nattasha Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6980339|Q6980339]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2200 | [[Nazneen Ghaani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6983536|Q6983536]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2201 | [[Neena Cheema]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q6986874|Q6986874]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2202 | [[Neha Dubey]] | [[പ്രമാണം:Neha Dubey.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q6987739|Q6987739]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2203 | [[Nicolette Bird]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7030270|Q7030270]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2204 | [[Nishi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[സിയാൽകോട്ട്]] | | [[:d:Q7040479|Q7040479]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2205 | [[നിവേദിത]] | [[പ്രമാണം:Nivedhitha Actress.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q7041757|Q7041757]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2206 | [[Onjolee Nair]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7093969|Q7093969]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2207 | [[P. Shwetha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7117544|Q7117544]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2208 | [[Parizaad Kolah]] | [[പ്രമാണം:Parizaad Kolah grace the screening of Ladies First.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7137564|Q7137564]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2209 | [[Paroma Banerji]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7139416|Q7139416]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2210 | [[Pinky Parikh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7196244|Q7196244]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2211 | [[Pooja Kanwal]] | [[പ്രമാണം:Pooja kanwal 1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7228520|Q7228520]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2212 | [[Poonam Dasgupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7228695|Q7228695]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2213 | [[Preetha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7239764|Q7239764]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2214 | [[Pushtiie]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7261862|Q7261862]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2215 | [[Radha Saluja]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7280192|Q7280192]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2216 | [[Ragini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7283093|Q7283093]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2217 | [[Rakhee Tandon]] | [[പ്രമാണം:Rakhi vijan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7286652|Q7286652]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2218 | [[Rashi Bunny]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7294863|Q7294863]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2219 | [[Ghosh Reshmi]] | [[പ്രമാണം:Reshmi Ghosh Actress.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7315379|Q7315379]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2220 | [[Rimjhim Mitra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7334475|Q7334475]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2221 | [[Rozlyn Khan]] | [[പ്രമാണം:Rozlyn Khan's photo shoot for IPL (1).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7375385|Q7375385]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2222 | [[ഋഥിക]] | [[പ്രമാണം:Ruthika.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7383386|Q7383386]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2223 | [[S. D. Subbulakshmi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7387427|Q7387427]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2224 | [[Sadiya Siddiqui]] | [[പ്രമാണം:Sadiya Siddiqui.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7397974|Q7397974]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2225 | [[Samapika Debnath]] | [[പ്രമാണം:Samapika Debnath image.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7408770|Q7408770]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2226 | [[Sandia Furtado]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7416320|Q7416320]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2227 | [[സംഗീത (Q7417915)|സംഗീത]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വാറങ്കൽ (Q213077)|വാറങ്കൽ]] | | [[:d:Q7417915|Q7417915]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2228 | [[Sanober Kabir]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7418879|Q7418879]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2229 | [[സപൻ സരൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7420906|Q7420906]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2230 | [[Sapna Awasthi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7420991|Q7420991]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2231 | [[Saranya Nag]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7423150|Q7423150]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2232 | [[Satinder Satti]] | [[പ്രമാണം:Satinder Satti a popular TV anchor, and Punjab Arts Council chairperson ,Punjab,India 01.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7426223|Q7426223]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2233 | [[Seema Azmi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7445859|Q7445859]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2234 | [[Shaheen Khan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7461581|Q7461581]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2235 | [[Shalini Chandran]] | [[പ്രമാണം:Shalini Chandran.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7487229|Q7487229]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2236 | [[Shamitha Malnad]] | [[പ്രമാണം:Shamitha Malnad DS.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Thirthahalli]] | | [[:d:Q7487579|Q7487579]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2237 | [[ശീതൾ മേനോൻ]] | [[പ്രമാണം:Sheetal menon cropped.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7492544|Q7492544]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2238 | [[Shernaz Patel]] | [[പ്രമാണം:Shernaz Patel at Audio release of 'Love, Wrinkle-free' (16).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7495297|Q7495297]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2239 | [[Sheryl Pinto]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7495591|Q7495591]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2240 | [[Shruti Agarwal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Kalimpong]] | | [[:d:Q7504341|Q7504341]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2241 | [[Smriti Mishra]] | [[പ്രമാണം:Anuj and Smriti Mishra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7546544|Q7546544]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2242 | [[Sophia Handa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7562880|Q7562880]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2243 | [[Soumili Biswas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7564585|Q7564585]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2244 | [[Soumya Bollapragada]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q7564595|Q7564595]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2245 | [[Sreela Majumdar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 2024-01-27 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q7585713|Q7585713]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2246 | [[Sri Lakshmi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7585876|Q7585876]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2247 | [[സുചേതാ ഖന്ന]] | [[പ്രമാണം:Sucheta Khanna.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7632900|Q7632900]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2248 | [[സുദിപ ബസു]] | [[പ്രമാണം:Sudipa Basu 2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7633851|Q7633851]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2249 | [[സുദീപ്ത ചക്രവർത്തി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7633853|Q7633853]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2250 | [[Suman Nagarkar]] | [[പ്രമാണം:Suman Nagarkar During the Shoot of Ishtakamya.JPG|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7636936|Q7636936]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2251 | [[Supriya Shukla]] | [[പ്രമാണം:Supriya Shukla at Zee Rishtey Awards 2018.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7645139|Q7645139]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2252 | [[Sushmita Mukherjee]] | [[പ്രമാണം:Sushmita Mukherjee.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7648979|Q7648979]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2253 | [[Suvarna Jha]] | [[പ്രമാണം:Suvarna Jha.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7650485|Q7650485]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2254 | [[Swargajyoti Barooah]] | [[പ്രമാണം:Actress Swargajyoti Barooah in Joymoti film.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q7653868|Q7653868]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2255 | [[സ്വാതി സെൻ]] | [[പ്രമാണം:Swati Sen.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7654044|Q7654044]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2256 | [[തനിമ സെൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7683307|Q7683307]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2257 | [[Tina Parekh]] | [[പ്രമാണം:Tina parekh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q7807946|Q7807946]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2258 | [[Urmila Mahanta]] | [[പ്രമാണം:Urmila Mahanta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Sonapur]] | | [[:d:Q7900746|Q7900746]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2259 | [[Usha Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഹരിയാണ]] | | [[:d:Q7901897|Q7901897]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2260 | [[Ushasie Chakraborty]] | [[പ്രമാണം:Ushashi Chakraborty on Siti Cinema.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7901910|Q7901910]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2261 | [[Vaishali Samant]] | [[പ്രമാണം:Vaishali Samant.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q7908862|Q7908862]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2262 | [[വിഭ നടരാജൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7924597|Q7924597]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2263 | [[Vijayalakshmi]] | [[പ്രമാണം:Vijayalakshmi (South Indian actress).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7929265|Q7929265]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2264 | [[വിന്ദ്യ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q7932334|Q7932334]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2265 | [[Zaheera]] | [[പ്രമാണം:Zaheera.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q8064635|Q8064635]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2266 | [[Jyoti Subhash]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q11457207|Q11457207]] | 10 |- | style='text-align:right'| 2267 | [[कजरी (हिन्दी फ़िल्म कलाकार)]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12417677|Q12417677]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2268 | [[जया माथुर]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12428264|Q12428264]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2269 | [[Maya Alagh]] | [[പ്രമാണം:Maya Alagh at the Charcoal-Houseproud.in launch 07.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q12446484|Q12446484]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2270 | [[सोहा अली ख़ान]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12459003|Q12459003]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2271 | [[Sujatha Krishnan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12980915|Q12980915]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2272 | [[விஜயாள் பீற்றர்]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12989045|Q12989045]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2273 | [[ఇళ్ళ ఆదిలక్ష్మి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12991587|Q12991587]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2274 | [[ఎండకుర్తి కామేశ్వరి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12992012|Q12992012]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2275 | [[Malathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12993917|Q12993917]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2276 | [[Kousalya]] | [[പ്രമാണം:Singer Kousalya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12994912|Q12994912]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2277 | [[Prabha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Tenali]] | | [[:d:Q13003366|Q13003366]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2278 | [[Yamuna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q13007209|Q13007209]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2279 | [[अश्विनी कुलकर्णी]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13115584|Q13115584]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2280 | [[आशा पोतदार]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13115799|Q13115799]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2281 | [[नेहा घाटे]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13118377|Q13118377]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2282 | [[Prachiti Mhatre]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[താനെ]] | | [[:d:Q13118925|Q13118925]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2283 | [[विद्या पटवर्धन]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13121138|Q13121138]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2284 | [[Shweta Shinde]] | [[പ്രമാണം:Shweta Shinde.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13121647|Q13121647]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2285 | [[श्वेता भोसले]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13121655|Q13121655]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2286 | [[सुषमा देशपांडे]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13122067|Q13122067]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2287 | [[स्मिता डोंगरे]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13122239|Q13122239]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2288 | [[एकता बहल]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15645431|Q15645431]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2289 | [[T. Lalitha Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15702220|Q15702220]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2290 | [[నవీన. ఎస్]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Kadapa]] | | [[:d:Q15705267|Q15705267]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2291 | [[Sultana]] | [[പ്രമാണം:Sultana Razaaq,(India) Silent film actor and director.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 1990 | [[സൂരത്]] | | [[:d:Q15706574|Q15706574]] | 13 |- | style='text-align:right'| 2292 | [[Niharika Sahu-Naik]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q15724428|Q15724428]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2293 | [[Pushpa Panda]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q15724621|Q15724621]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2294 | [[Priya Mahapatra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15724698|Q15724698]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2295 | [[Banaja Mohanty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15724734|Q15724734]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2296 | [[Bina Moharana]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15724856|Q15724856]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2297 | [[Shefali Nayak]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15725218|Q15725218]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2298 | [[Snigdha Mohanty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15725394|Q15725394]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2299 | [[കുമാരി തങ്കം (Q16019122)|കുമാരി തങ്കം]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 2011-03-08 | [[തിരുവനന്തപുരം]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q16019122|Q16019122]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2300 | [[സുധാ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q16054458|Q16054458]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2301 | [[Priya Adivarekar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16058113|Q16058113]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2302 | [[Aishwarya Ajit]] | [[പ്രമാണം:AishwaryaAjit.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16148172|Q16148172]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2303 | [[താഷു കൗശിക്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q16198930|Q16198930]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2304 | [[Mithu Chakrabarty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16200055|Q16200055]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2305 | [[Preetika Chawla]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16200118|Q16200118]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2306 | [[Aditi Chengappa]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16200125|Q16200125]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2307 | [[ദിപ ഷാ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16200314|Q16200314]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2308 | [[Neha Gehlot]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16200406|Q16200406]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2309 | [[Jayakumari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16200567|Q16200567]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2310 | [[Kalyani Potdar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16200641|Q16200641]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2311 | [[Deepika Kamaiah]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16200651|Q16200651]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2312 | [[Kamal Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16200659|Q16200659]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2313 | [[മാധുരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മധുര]] | | [[:d:Q16201037|Q16201037]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2314 | [[മാനസി വീതിനൽ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മനാമ]] | | [[:d:Q16201066|Q16201066]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2315 | [[Aishwarya Nag]] | [[പ്രമാണം:Aishwarya Nag.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16201316|Q16201316]] | 12 |- | style='text-align:right'| 2316 | [[Raisa Padamsee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Rochefort]] | | [[:d:Q16201518|Q16201518]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2317 | [[Khushboo Purohit]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[രാജസ്ഥാൻ]] | | [[:d:Q16201746|Q16201746]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2318 | [[ശ്രേയ ശർമ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16202270|Q16202270]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2319 | [[Manasi Sinha]] | [[പ്രമാണം:Manashi Sinha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16202519|Q16202519]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2320 | [[സൂര്യ (Q16202578)|സൂര്യ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q16202578|Q16202578]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2321 | [[Manali Dey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Picnic Garden]] | | [[:d:Q16208435|Q16208435]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2322 | [[Revathi Sankaran]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16225977|Q16225977]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2323 | [[Iira Soni]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16226497|Q16226497]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2324 | [[Archana Taide]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16226658|Q16226658]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2325 | [[Shruti Bapna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16243490|Q16243490]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2326 | [[Rohini Banerjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q16246697|Q16246697]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2327 | [[Bombay Gnanam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16247337|Q16247337]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2328 | [[Chandni Bhagwanani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16247410|Q16247410]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2329 | [[Indira]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16254194|Q16254194]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2330 | [[Varsha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16311679|Q16311679]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2331 | [[Vibha Natarajan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16312495|Q16312495]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2332 | [[వై.రుక్మిణి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16314155|Q16314155]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2333 | [[Ratna Ghoshal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16346416|Q16346416]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2334 | [[Annie Gill]] | [[പ്രമാണം:Annie Gill.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Firozpur]] | | [[:d:Q16729286|Q16729286]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2335 | [[Vandana Joshi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16730453|Q16730453]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2336 | [[Suman Shashi Kant]] | [[പ്രമാണം:Suman shashi kant with alok nath.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മധ്യപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q16730567|Q16730567]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2337 | [[Sonia Kapoor]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16730579|Q16730579]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2338 | [[Parakh Madan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16731794|Q16731794]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2339 | [[Malika Haydon]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16731876|Q16731876]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2340 | [[Dipti Mehta]] | [[പ്രമാണം:Dipti Mehta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q16732430|Q16732430]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2341 | [[Jaya Menon]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16732486|Q16732486]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2342 | [[Arpita Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16732972|Q16732972]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2343 | [[Anjali Mukhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16732976|Q16732976]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2344 | [[Priyanka Nayyar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16733217|Q16733217]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2345 | [[Pooja Pihal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16734529|Q16734529]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2346 | [[Amrita Raichand]] | [[പ്രമാണം:Amrita Saluja at the launch of Watch Time's magazine 08.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ധൻബാദ്]] | | [[:d:Q16734880|Q16734880]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2347 | [[Deepa Bhaskar]] | [[പ്രമാണം:Deepa Bhaskar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16832052|Q16832052]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2348 | [[Zeenal Kamdar]] | [[പ്രമാണം:Zeenal Kamdar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16832056|Q16832056]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2349 | [[Reema Vohra]] | [[പ്രമാണം:Reema Worah 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16832079|Q16832079]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2350 | [[Poonam Sagar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q16832080|Q16832080]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2351 | [[Dhriti Saharan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16832082|Q16832082]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2352 | [[സന്യാതാര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q16832086|Q16832086]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2353 | [[Rishika Singh]] | [[പ്രമാണം:Rishika Singh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16832098|Q16832098]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2354 | [[Pooja Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16832111|Q16832111]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2355 | [[Tanvi Thakkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16832133|Q16832133]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2356 | [[Pari Telang]] | [[പ്രമാണം:Pari Telang, Santosh Juvekar and Spruha Joshi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16832270|Q16832270]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2357 | [[Kavita Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q16845048|Q16845048]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2358 | [[മീന ടി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16910853|Q16910853]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2359 | [[പ്രിയദർശിനി]] | [[പ്രമാണം:Dr. Priyadarshini.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q17131115|Q17131115]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2360 | [[Disha Poovaiah]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q17180844|Q17180844]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2361 | [[നിത്യ രവീന്ദ്രൻ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q17386464|Q17386464]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2362 | [[Samita Bangargi]] | [[പ്രമാണം:Samita Bangargi, Ashish Chowdhry at Esha Deol's sangeet ceremony 20.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ലുധിയാന]] | | [[:d:Q17411063|Q17411063]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2363 | [[Richa Bhadra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q17413626|Q17413626]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2364 | [[Sakshi Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q17413637|Q17413637]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2365 | [[മാവേലിക്കര പൊന്നമ്മ (Q17479437)|മാവേലിക്കര പൊന്നമ്മ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 1995-09-06 | | | [[:d:Q17479437|Q17479437]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2366 | [[Seetha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q17495879|Q17495879]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2367 | [[Keerthana]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q17581412|Q17581412]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2368 | [[Mridula Baruah]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q17617132|Q17617132]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2369 | [[Monicka]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q17859831|Q17859831]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2370 | [[Reema Nagra]] | [[പ്രമാണം:ReemaNagra (cropped).png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q17859838|Q17859838]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2371 | [[മനോചിത്ര]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q18044750|Q18044750]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2372 | [[Shriswara]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q18070354|Q18070354]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2373 | [[Monica Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q18091547|Q18091547]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2374 | [[Sheela Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Valsad]] | | [[:d:Q18357741|Q18357741]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2375 | [[Suruli Manohar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2014-08-07 | | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q18518779|Q18518779]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2376 | [[Kamlesh Gill]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q18686349|Q18686349]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2377 | [[Nikita Aria]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18763820|Q18763820]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2378 | [[Neha Yadav]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19517806|Q19517806]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2379 | [[Manju Bhashini]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19519716|Q19519716]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2380 | [[Kuki Grewal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19520074|Q19520074]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2381 | [[ஜெயகௌரி (நடிகை)]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19547669|Q19547669]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2382 | [[Shireen Mirza]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q19561585|Q19561585]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2383 | [[Sonal Parihar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19573584|Q19573584]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2384 | [[Neelam Mehra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19593774|Q19593774]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2385 | [[Ishita Ganguly]] | [[പ്രമാണം:Ishita Ganguly 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q19661204|Q19661204]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2386 | [[Prathista]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19661366|Q19661366]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2387 | [[Titas Bhowmik]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q19662259|Q19662259]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2388 | [[Pooja Joshi Arora]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മധ്യപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q19665095|Q19665095]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2389 | [[Sujata Anand]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19723498|Q19723498]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2390 | [[മധു മാലിനി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19759758|Q19759758]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2391 | [[Anita Chowdhary]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q19803737|Q19803737]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2392 | [[Leela Gandhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19813300|Q19813300]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2393 | [[Auritra Ghosh]] | [[പ്രമാണം:AuritraGhosh 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q19891567|Q19891567]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2394 | [[Alefia Kapadia]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q19892475|Q19892475]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2395 | [[Shaiza Kashyap]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Saharanpur]] | | [[:d:Q19892578|Q19892578]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2396 | [[Neelu Kohli]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q19899015|Q19899015]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2397 | [[Anjena Kirti]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q20090123|Q20090123]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2398 | [[Samta Sagar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q20090635|Q20090635]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2399 | [[शोभा शिराळकर]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q20579666|Q20579666]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2400 | [[सुनीता सेनगुप्ता]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q20584921|Q20584921]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2401 | [[Roma Manek]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q20604641|Q20604641]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2402 | [[Heena Kausar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20643557|Q20643557]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2403 | [[Anjali Paigankar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q20649327|Q20649327]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2404 | [[Charulatha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q20649489|Q20649489]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2405 | [[Anima Pedini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 2006-12-12 | | | [[:d:Q20665757|Q20665757]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2406 | [[Swati Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q20684310|Q20684310]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2407 | [[Roshan Kumari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[അംബാല]] | | [[:d:Q20684428|Q20684428]] | 13 |- | style='text-align:right'| 2408 | [[Suparna Marwah]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20684723|Q20684723]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2409 | [[Suzanna Mukherjee]] | [[പ്രമാണം:Suzanna Mukherjee at a promotional event.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഉക്രൈൻ]] | | [[:d:Q20684896|Q20684896]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2410 | [[Neyha Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Moradabad]] | | [[:d:Q20684973|Q20684973]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2411 | [[Sara Sharmaa]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കുളു]] | | [[:d:Q20685440|Q20685440]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2412 | [[Sonia Sahni]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q20685609|Q20685609]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2413 | [[Lagnajita Chakraborty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21005305|Q21005305]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2414 | [[Priya Chaudhury]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21043196|Q21043196]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2415 | [[Sulakshana Khatri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21063989|Q21063989]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2416 | [[Prabhjeet Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q21064549|Q21064549]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2417 | [[Anuradha Ray]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q21066399|Q21066399]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2418 | [[Avani Modi]] | [[പ്രമാണം:Avani Modi attends the 17th Transmedia Gujarati Screen & Stage Awards in Mumbai (15) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗാന്ധിനഗർ]] | | [[:d:Q21066423|Q21066423]] | 15 |- | style='text-align:right'| 2419 | [[Rajshri Deshpande]] | [[പ്രമാണം:Rajshri Deshpande at media meet of 'Angry Indian Goddess'.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഔറംഗാബാദ്]] | | [[:d:Q21066998|Q21066998]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2420 | [[Rajni Basumatary]] | [[പ്രമാണം:Rajni Basumatary 02.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Rangapara]] | | [[:d:Q21070426|Q21070426]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2421 | [[Saudamini Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21281507|Q21281507]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2422 | [[Twinkle]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21402960|Q21402960]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2423 | [[Shylashri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21903474|Q21903474]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2424 | [[Simran Judge]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q21931915|Q21931915]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2425 | [[Reshma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2021 | | | [[:d:Q21933491|Q21933491]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2426 | [[Radha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]] | | [[:d:Q21933640|Q21933640]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2427 | [[Vinodhini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21933983|Q21933983]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2428 | [[Jennifer]] | [[പ്രമാണം:Jennifer nanditha.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q21934068|Q21934068]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2429 | [[Vaishali Deepak]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q22277541|Q22277541]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2430 | [[Aishwarya Dutta]] | [[പ്രമാണം:Aishwarya Dutta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q22277644|Q22277644]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2431 | [[Balinder Johal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q22278421|Q22278421]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2432 | [[Jahnavi Kamath]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q22278500|Q22278500]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2433 | [[Rupali Krishnarao]] | [[പ്രമാണം:Rupali Krushnarao Image.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q22278722|Q22278722]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2434 | [[Tapasya Nayak Srivastava]] | [[പ്രമാണം:Tapasya Nayak.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q22279372|Q22279372]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2435 | [[Puja Joshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q22279772|Q22279772]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2436 | [[Kamala Saikhom]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q22280228|Q22280228]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2437 | [[Gizele Thakral]] | [[പ്രമാണം:Gizele Thakral Colors Annual Bash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Sri Ganganagar]] | | [[:d:Q22304977|Q22304977]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2438 | [[Megha Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q22926429|Q22926429]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2439 | [[Gunjan Malhotra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q22957931|Q22957931]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2440 | [[Shilpa Anaspure]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q22959785|Q22959785]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2441 | [[Deepa Lagoo]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23002613|Q23002613]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2442 | [[Nidhi Dutta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23017965|Q23017965]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2443 | [[സാമ്രുവേദി പൊരെയ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23019144|Q23019144]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2444 | [[Ankita Shrivastav]] | [[പ്രമാണം:Ankita Shrivastav at Life Good promo launch.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23542626|Q23542626]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2445 | [[Jayshree Arora]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q23542650|Q23542650]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2446 | [[Shivangi Kolhapure]] | [[പ്രമാണം:ShivangiShaktiShraddhaKapoor.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23703791|Q23703791]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2447 | [[Shruti Ulfat]] | [[പ്രമാണം:Shruti Ulfat.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q23712224|Q23712224]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2448 | [[Sonam Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23712232|Q23712232]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2449 | [[Baljinder Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23712261|Q23712261]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2450 | [[Debika Mitra]] | [[പ്രമാണം:Debika Mitra 2014.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23712634|Q23712634]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2451 | [[Rehana]] | [[പ്രമാണം:Rehana 1951.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 2013 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q23712645|Q23712645]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2452 | [[Vanitha Vasu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q23761847|Q23761847]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2453 | [[Niharika Dash]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q23762255|Q23762255]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2454 | [[Ahlam Khan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23931615|Q23931615]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2455 | [[Dipti Dhotre]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23932111|Q23932111]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2456 | [[Rucha Inamdar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24045544|Q24045544]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2457 | [[Mansi Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]] | | [[:d:Q24045549|Q24045549]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2458 | [[Deepika Amin]] | [[പ്രമാണം:Deepika Amin..jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24045554|Q24045554]] | 13 |- | style='text-align:right'| 2459 | [[Surbhi Javeri Vyas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q24052877|Q24052877]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2460 | [[Pooja Jhaveri]] | [[പ്രമാണം:Pooja Jhaveri.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Valsad]] | | [[:d:Q24514905|Q24514905]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2461 | [[Bela Sulakhe]] | [[പ്രമാണം:Bela Sulakhe.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q24572176|Q24572176]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2462 | [[Raell Padamsee]] | [[പ്രമാണം:Raell Padamsee.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24572196|Q24572196]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2463 | [[Shraddha Verma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q24573502|Q24573502]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2464 | [[Aditi Pratap]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q24906004|Q24906004]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2465 | [[രേണു ആര്യ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25150777|Q25150777]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2466 | [[Saunskruti Kher]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25175002|Q25175002]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2467 | [[ശിഖ തൽസാനിയ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25300613|Q25300613]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2468 | [[Sudeshna Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q25345112|Q25345112]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2469 | [[Kreatika Singer]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q25423781|Q25423781]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2470 | [[गौरी सुखटणकर]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25585137|Q25585137]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2471 | [[Jaswant Daman]] | [[പ്രമാണം:Jaswant Daman 02.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25623905|Q25623905]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2472 | [[Udaya Chandrika]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25627769|Q25627769]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2473 | [[Jyotirmayee Bal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25643972|Q25643972]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2474 | [[Prajakta Dusane]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q26702644|Q26702644]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2475 | [[Kamalika Chanda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q26761748|Q26761748]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2476 | [[Renee Dhyani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q26856927|Q26856927]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2477 | [[Allari Subhashini]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Bhimavaram]] | | [[:d:Q26903401|Q26903401]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2478 | [[Namita Dubey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q26923434|Q26923434]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2479 | [[Usasi Misra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q26972756|Q26972756]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2480 | [[Jyotii Sethi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q27050993|Q27050993]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2481 | [[Aarti Rana]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q27051006|Q27051006]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2482 | [[Radhika Chetan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q27062853|Q27062853]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2483 | [[ജ്യോത്സ്ന സിംഗ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q27101589|Q27101589]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2484 | [[Madhuri Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q27450880|Q27450880]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2485 | [[Annu Antony]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q27532937|Q27532937]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2486 | [[രുചിക പംണ്ഡേ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q27575744|Q27575744]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2487 | [[Tanu Khan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q27582042|Q27582042]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2488 | [[Shalini Sahuta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q27928599|Q27928599]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2489 | [[Poonam Singar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q27940874|Q27940874]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2490 | [[Roshni Prakash]] | [[പ്രമാണം:Roshini Prakash.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q28065653|Q28065653]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2491 | [[Malobika Banerjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q28318864|Q28318864]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2492 | [[Sangeeta Chauhan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q28378661|Q28378661]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2493 | [[Parveen Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q28530082|Q28530082]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2494 | [[Malavika Ray]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q28806969|Q28806969]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2495 | [[Divya Menon]] | [[പ്രമാണം:Divya Menon 02.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q28816733|Q28816733]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2496 | [[Dilnaz Irani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q28867638|Q28867638]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2497 | [[Madhumita Mohanty]] | [[പ്രമാണം:Madhumita Mohanty (cropped).JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q28910259|Q28910259]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2498 | [[Deepa Sahu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q28912155|Q28912155]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2499 | [[Theenmar Savithri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[నాగంపేట్]] | | [[:d:Q28916669|Q28916669]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2500 | [[Lipi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Brahmapur]] | | [[:d:Q28922013|Q28922013]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2501 | [[Gargi Mohanty]] | [[പ്രമാണം:Gargi Mohanty performing at 2nd Odisha State Tele Awards (cropped).JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q28924795|Q28924795]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2502 | [[Gungun]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പുരി]] | | [[:d:Q28941847|Q28941847]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2503 | [[Diptirekha Padhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q28960125|Q28960125]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2504 | [[Jina Samal]] | [[പ്രമാണം:Jina Samal (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബലസോർ ജില്ല]] | | [[:d:Q29033627|Q29033627]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2505 | [[Tripura Mishra]] | [[പ്രമാണം:Tripura Mishra receiving award during 2nd Odisha State Tele Awards ceremony in 2014 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗഞ്ചം ജില്ല]] | | [[:d:Q29046055|Q29046055]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2506 | [[രുക്മിണി (Q29110261)|രുക്മിണി]] | [[പ്രമാണം:Rukmani devi.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q29110261|Q29110261]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2507 | [[Geeta Rao]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q29168702|Q29168702]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2508 | [[Neena Mahapatra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Sukinda]] | | [[:d:Q29169732|Q29169732]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2509 | [[Debjani Deghuria]] | [[പ്രമാണം:Devjani Odia.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q29178250|Q29178250]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2510 | [[Sonia Birje]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q29639221|Q29639221]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2511 | [[Mama Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q29639636|Q29639636]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2512 | [[പ്രിയങ്ക മഹപത്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q29645363|Q29645363]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2513 | [[Kajal Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q29657132|Q29657132]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2514 | [[Shubhi Ahuja]] | [[പ്രമാണം:Shubhi Ahuja - Completion of 200 episodes bash of Yaro Ka Tashan (09).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കോട്ട, രാജസ്ഥാൻ|കോട്ട]] | | [[:d:Q29718528|Q29718528]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2515 | [[Rakhee Dash]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q29947416|Q29947416]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2516 | [[Baishali Parida]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q30004756|Q30004756]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2517 | [[Manelly Zepeda]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q30008395|Q30008395]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2518 | [[Sandhya Mahapatra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q30146092|Q30146092]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2519 | [[Reena Aggarwal]] | [[പ്രമാണം:Reena Aggarwal at the special screening of the film Behen Hogi Teri (15) (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q30156551|Q30156551]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2520 | [[Priyanka Kandwal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q30249891|Q30249891]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2521 | [[पार्वती वझे]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q31344803|Q31344803]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2522 | [[P. S. Gnanam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 1962-05 | | | [[:d:Q31367979|Q31367979]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2523 | [[sandhya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 1971 | [[ശ്രീരംഗം]] | | [[:d:Q31368008|Q31368008]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2524 | [[లీలారాణి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Vizianagaram]] | | [[:d:Q31493781|Q31493781]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2525 | [[Poonam Ghadge]] | [[പ്രമാണം:Poonam Ghadge.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q31739975|Q31739975]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2526 | [[Pinky Pradhan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q31801423|Q31801423]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2527 | [[Sarala Yeolekar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Solapur]] | | [[:d:Q33129563|Q33129563]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2528 | [[Shiju Kataria]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Fazilka]] | | [[:d:Q33996516|Q33996516]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2529 | [[Chum Darang]] | [[പ്രമാണം:Chum Darang clicked at the screening of Badhaai Do (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q35488350|Q35488350]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2530 | [[Rashmi Jha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[റായ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q36490433|Q36490433]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2531 | [[Swathi Deekshith]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q38195463|Q38195463]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2532 | [[Aleeza Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q38801370|Q38801370]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2533 | [[Sanchana Natarajan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q40553876|Q40553876]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2534 | [[സുരഭി സന്തോഷ്]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q40562431|Q40562431]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2535 | [[Honeypreet]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Fatehabad]] | | [[:d:Q40719896|Q40719896]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2536 | [[Meghali]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q41151871|Q41151871]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2537 | [[Shweta Sinha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q41657952|Q41657952]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2538 | [[Sadhana Singh]] | [[പ്രമാണം:Sadhana Singh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വാരാണസി]] | | [[:d:Q41787874|Q41787874]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2539 | [[Smaranika Priyadarshini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q42302447|Q42302447]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2540 | [[Sangeetha Mohan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q42584551|Q42584551]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2541 | [[Theni Kunjarammal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 2008-04-18 | [[തേനി]] | | [[:d:Q42630713|Q42630713]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2542 | [[Manjula Kanwar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q42881458|Q42881458]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2543 | [[Yasmin Ponnappa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q43112680|Q43112680]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2544 | [[Zahida Parveen]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q43302481|Q43302481]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2545 | [[Suman Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q44037410|Q44037410]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2546 | [[Hitha Chandrashekar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q44627641|Q44627641]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2547 | [[Sandhu Samaira]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q45025262|Q45025262]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2548 | [[Nilaanjana Bhattacharya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q45175069|Q45175069]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2549 | [[Priya Raina]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കശ്മീർ]] | | [[:d:Q45921951|Q45921951]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2550 | [[Riya Subodh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q46715274|Q46715274]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2551 | [[Sheen Dass]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q46882912|Q46882912]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2552 | [[Megha Ghosh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q47063571|Q47063571]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2553 | [[Gayathri Gupta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Nalgonda]] | | [[:d:Q47072993|Q47072993]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2554 | [[Manisha Saxena]] | [[പ്രമാണം:Manisha Saxena.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q47463136|Q47463136]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2555 | [[Meghna Mishra]] | [[പ്രമാണം:Meghna Mishra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q47482051|Q47482051]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2556 | [[Tanya Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q47490622|Q47490622]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2557 | [[Malika Askari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q47520205|Q47520205]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2558 | [[Rali Nanda]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q47541949|Q47541949]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2559 | [[Supriya Nayak]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q48076899|Q48076899]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2560 | [[Pranoti Pradhan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q48222492|Q48222492]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2561 | [[Pramila Joshai]] | [[പ്രമാണം:Pramila Joshai (November, 2016).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q49821196|Q49821196]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2562 | [[Rima Ramanuj]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q50376724|Q50376724]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2563 | [[Rekha Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q50572383|Q50572383]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2564 | [[Sathyabhama]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q50668738|Q50668738]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2565 | [[Hema Bellur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബേലൂർ]] | | [[:d:Q50806971|Q50806971]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2566 | [[Ginny Ali]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q50812951|Q50812951]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2567 | [[Sudha Belawadi]] | [[പ്രമാണം:Sudha Belawadi (2002-03).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q50821301|Q50821301]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2568 | [[Sihi Kahi Geetha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q51271521|Q51271521]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2569 | [[Priyanka]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Soares.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q51635415|Q51635415]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2570 | [[Tarika Tripathi]] | [[പ്രമാണം:Tarika Tripathi attends the 17th Transmedia Gujarati Screen and Stage Awards in Mumbai (19).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q51637956|Q51637956]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2571 | [[Sunita Gowariker]] | [[പ്രമാണം:Sunita Gowariker walks for Manish Malhotra & Shaina NC's show for CPAA 19 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q51639041|Q51639041]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2572 | [[Sudha Narasimharaju]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q52120493|Q52120493]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2573 | [[Sipun]] | [[പ്രമാണം:Nikita Behera.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 2019-01-05 | [[കട്ടക്]] | [[കട്ടക്]] | [[:d:Q52154705|Q52154705]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2574 | [[Pallavi Patil]] | [[പ്രമാണം:Pallavi patil actress 1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Dhule]] | | [[:d:Q52270253|Q52270253]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2575 | [[Shobhana Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q52587909|Q52587909]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2576 | [[Padma Vasanthi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q53563137|Q53563137]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2577 | [[Vanishree]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q53567255|Q53567255]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2578 | [[Nirmala Chennappa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q53605203|Q53605203]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2579 | [[Suhani Dhanki]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q53673500|Q53673500]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2580 | [[Geeta Tyagi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q53870503|Q53870503]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2581 | [[രജ്നി വാസൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q54553513|Q54553513]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2582 | [[Neeta Puri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q54975469|Q54975469]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2583 | [[Deeplina Deka]] | [[പ്രമാണം:Deeplina Deka 1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q55120382|Q55120382]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2584 | [[Dipika Tripathy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q55164187|Q55164187]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2585 | [[Khushi Kothari]] | [[പ്രമാണം:Khushi Kothari at the poster launch of The Reunions (05) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q55286896|Q55286896]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2586 | [[Khushbu Thakkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q55615962|Q55615962]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2587 | [[പ്രിത്യി ബിശ്വാസ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q55719615|Q55719615]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2588 | [[Anisha Sharma]] | [[പ്രമാണം:ଆନିଷା ଶର୍ମା .jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q55805797|Q55805797]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2589 | [[Neetu Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q55973615|Q55973615]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2590 | [[Arpita Kar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56103267|Q56103267]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2591 | [[Komal Kundar]] | [[പ്രമാണം:Komal Kundar attended the launch of Mubu TV (08) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56120990|Q56120990]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2592 | [[Sradha Panigrahi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56121136|Q56121136]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2593 | [[Nazea Hasan Sayed]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q56224057|Q56224057]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2594 | [[Shagun Sharma]] | [[പ്രമാണം:Shagun Sharma at the Star Parivaar Awards 2023.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56224113|Q56224113]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2595 | [[Amrita Chattopadhyay]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q56279863|Q56279863]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2596 | [[Nitanshi Goel]] | [[പ്രമാണം:Nitanshi Goel grace the Critics Choice Awards 2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[നോയ്ഡ]] | | [[:d:Q56394071|Q56394071]] | 10 |- | style='text-align:right'| 2597 | [[Nidhi Shah]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q56399694|Q56399694]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2598 | [[Pinki Priyadarsini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56433237|Q56433237]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2599 | [[Sasmita Piyali Sahoo]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56443084|Q56443084]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2600 | [[Koel Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56512721|Q56512721]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2601 | [[Sushmita Daan]] | [[പ്രമാണം:Sushmita Dann at Femina Festive Showcase at R City Mall (73837889) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56650967|Q56650967]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2602 | [[Rashmi Nigam]] | [[പ്രമാണം:Rashmi Nigam From The SRK, Urmila, Juhi & Chitrangda at 'I Am' National Award winning bash (25).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q56673490|Q56673490]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2603 | [[Bidusmita]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56677708|Q56677708]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2604 | [[Debaparna Chakraborty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q56702051|Q56702051]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2605 | [[Sushree Rath]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56786649|Q56786649]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2606 | [[Geetanjali Kulkarni]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56859775|Q56859775]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2607 | [[Divya Seth Shah]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56859948|Q56859948]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2608 | [[Shubhavi Choksey]] | [[പ്രമാണം:Shubhaavi Choksey snapped in Mumbai.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q56875906|Q56875906]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2609 | [[ലവ്‌ലി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56887772|Q56887772]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2610 | [[Aimee Baruah]] | [[പ്രമാണം:Aimee Baruah in 68th National Film Awards 2022.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Nagaon]] | | [[:d:Q57608932|Q57608932]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2611 | [[Aparna Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58311934|Q58311934]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2612 | [[Parul Kar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58312073|Q58312073]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2613 | [[Rani Bandyopadhyay]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58312382|Q58312382]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2614 | [[Uma Dey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58313923|Q58313923]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2615 | [[Anjana Deshpande]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58358375|Q58358375]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2616 | [[Ameeta Sadashiv Kulal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58431989|Q58431989]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2617 | [[Akruti Nagpal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58435527|Q58435527]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2618 | [[Kim Yashpal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q59779167|Q59779167]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2619 | [[Sangeetha Sringeri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ശൃംഗേരി]] | | [[:d:Q60059441|Q60059441]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2620 | [[Kavya Keeran]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60220750|Q60220750]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2621 | [[Sofia Alam]] | [[പ്രമാണം:Sofia Alam.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60500309|Q60500309]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2622 | [[Mamuni Mishra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60511399|Q60511399]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2623 | [[Kirti Mohany]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60511414|Q60511414]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2624 | [[Smita Mohanty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60511531|Q60511531]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2625 | [[Trupti Sinha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60664595|Q60664595]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2626 | [[Harshada Patil]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60686142|Q60686142]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2627 | [[Shweta Malik]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60809313|Q60809313]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2628 | [[വിജിത്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q61066262|Q61066262]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2629 | [[Krutika Deo]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[നാസിക്]] | | [[:d:Q61070791|Q61070791]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2630 | [[Sainee Raj]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61451547|Q61451547]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2631 | [[Anusha Rai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Tumkur]] | | [[:d:Q61717224|Q61717224]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2632 | [[Lizzie Antony]] | [[പ്രമാണം:Actress Lizzie Antony.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q61797687|Q61797687]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2633 | [[Seena Antony]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61965515|Q61965515]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2634 | [[Nancy Thakkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q62002538|Q62002538]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2635 | [[Tilottama Dutta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q62557167|Q62557167]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2636 | [[Monica Mundu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[റാഞ്ചി]] | | [[:d:Q62573983|Q62573983]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2637 | [[Anamika Chakraborty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q62785961|Q62785961]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2638 | [[Padmaja Rao]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q63667938|Q63667938]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2639 | [[Hema Panchamukhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q64220828|Q64220828]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2640 | [[Savithri Sreedharan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q64667896|Q64667896]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2641 | [[Sarasa Balussery]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബാലുശ്ശേരി]] | | [[:d:Q64667905|Q64667905]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2642 | [[Payal Nair]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q64733263|Q64733263]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2643 | [[Lekha Nanda]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q64820015|Q64820015]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2644 | [[Pranjal Bhatt]] | [[പ്രമാണം:PranjalBhatt GujaratGovAward cropped.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q65397722|Q65397722]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2645 | [[Bianca Desai]] | [[പ്രമാണം:Bianca Desai photo shoot.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q65718508|Q65718508]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2646 | [[Moni Chaudhary]] | [[പ്രമാണം:Misha Bajwa actress.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാനഡ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q65922156|Q65922156]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2647 | [[Thanmai Bolt]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q65924826|Q65924826]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2648 | [[Nidhi Uttam]] | [[പ്രമാണം:Nidhi Uttam at inauguration.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q66187492|Q66187492]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2649 | [[Pooja Lokesh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q66332148|Q66332148]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2650 | [[Reena Basheer]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q66391736|Q66391736]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2651 | [[Aruna Balraj]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q66817362|Q66817362]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2652 | [[Ananya Kasaravalli]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q66817488|Q66817488]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2653 | [[Bhavani Prakash]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q66817703|Q66817703]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2654 | [[Papiya Adhikari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q66982217|Q66982217]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2655 | [[Riddhi Kumar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q67442361|Q67442361]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2656 | [[Ravina]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q67598215|Q67598215]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2657 | [[Biju Ningombam]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q70709387|Q70709387]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2658 | [[Maya Choudhury]] | [[പ്രമാണം:Maya Choudhury.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇംഫാൽ]] | | [[:d:Q71332979|Q71332979]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2659 | [[Salina Prakash]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q71337319|Q71337319]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2660 | [[Pashmina Roshan]] | [[പ്രമാണം:Pashmina Roshan snapped in Bandra (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q74210243|Q74210243]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2661 | [[Manju Bharti]] | [[പ്രമാണം:SAC 1383 modified.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q74881079|Q74881079]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2662 | [[Preeti Mehra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q75079365|Q75079365]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2663 | [[Ekta Jain]] | [[പ്രമാണം:Ekta Jain.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q77650240|Q77650240]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2664 | [[আকাঙ্ক্ষা সাক্ষরকার]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q82049524|Q82049524]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2665 | [[Lochani bag]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കലഹന്ദി ജില്ല]] | | [[:d:Q82146627|Q82146627]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2666 | [[Amrutha Srinivasan]] | [[പ്രമാണം:Amrutha Srinivasan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q82831647|Q82831647]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2667 | [[Aseema Panda]] | [[പ്രമാണം:Aseema Panda.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q84606903|Q84606903]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2668 | [[Rashmi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q84607993|Q84607993]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2669 | [[S. N. Parvathy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]] | | [[:d:Q85181236|Q85181236]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2670 | [[Pasi Sathya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q85846892|Q85846892]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2671 | [[Swarna Kilari]] | [[പ്രമാണം:Swarna Kilari.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Kothagudem]]<br/>[[ഭദ്രാദ്രി കൊതഗു‍ഡെം ജില്ല]] | | [[:d:Q85999848|Q85999848]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2672 | [[Malhaar Rathod]] | [[പ്രമാണം:Malhaar Rathod.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q87094174|Q87094174]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2673 | [[ഡിംപിൾ റോസ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ നടി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q87458899|Q87458899]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2674 | [[Arzoo Govitrikar]] | [[പ്രമാണം:Arzoo Govitrikar at Gehna Jewellers celebrates 26 years of excellence (27).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൻവേൽ]] | | [[:d:Q88100228|Q88100228]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2675 | [[Rajeshwari Datta]] | [[പ്രമാണം:Rajeshwari Datta.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q95045080|Q95045080]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2676 | [[Shalini Vadnikatti]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q95145429|Q95145429]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2677 | [[Shweta Agarwal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q95745598|Q95745598]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2678 | [[Shwethkumar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q95998561|Q95998561]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2679 | [[Gayathri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കോട്ടയം]] | | [[:d:Q96211652|Q96211652]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2680 | [[Devika Daftardar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q96219241|Q96219241]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2681 | [[Silpa Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q96574142|Q96574142]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2682 | [[Rita Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q96602546|Q96602546]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2683 | [[Pushpita Mukherjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q96632194|Q96632194]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2684 | [[Tina Bhatia]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q96742290|Q96742290]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2685 | [[Mimi Dutta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q96958965|Q96958965]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2686 | [[Sharan Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗുർദാസ്പൂർ]] | | [[:d:Q97002532|Q97002532]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2687 | [[Anushree Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q97097763|Q97097763]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2688 | [[Manasvi Kottachi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q97324906|Q97324906]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2689 | [[Arpita Baker]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q97346270|Q97346270]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2690 | [[Sanchita Banerjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q97495238|Q97495238]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2691 | [[Pooja Jaiswal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q97543217|Q97543217]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2692 | [[Shanthamma]] | [[പ്രമാണം:Shanthamma (Kannada film actress).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2020-07-19 | | [[മൈസൂരു]] | [[:d:Q97602498|Q97602498]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2693 | [[Roja Paromita Dey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q97604452|Q97604452]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2694 | [[Moumita Chakraborty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q97622151|Q97622151]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2695 | [[Farida Dadi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q98086090|Q98086090]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2696 | [[Iraa Agarwal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q98240187|Q98240187]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2697 | [[Rajeshwari Raychowdhury]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 1994 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q98276975|Q98276975]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2698 | [[Divya Mohanty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q98373186|Q98373186]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2699 | [[Jai Quehaeni]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q98397191|Q98397191]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2700 | [[Sandhita Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q98505600|Q98505600]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2701 | [[Salony Luthra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q98737375|Q98737375]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2702 | [[Rishikaa Singh Chandel]] | [[പ്രമാണം:Rishikaa Singh Chandel.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[സരൺ ജില്ല]] | | [[:d:Q98737449|Q98737449]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2703 | [[Manishajith]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q98833929|Q98833929]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2704 | [[Ranjitha Menon]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99191560|Q99191560]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2705 | [[Tulika Basu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99440297|Q99440297]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2706 | [[Patrali Chattopadhyay]] | [[പ്രമാണം:Patrali chattopadhyay.JPG|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99518149|Q99518149]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2707 | [[Sweety Patnaik]] | [[പ്രമാണം:Sweety Patnaik.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99518196|Q99518196]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2708 | [[Pavani Reddy]] | [[പ്രമാണം:Pavani Reddy.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99520827|Q99520827]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2709 | [[Ritu Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99521568|Q99521568]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2710 | [[Sreya Bhattacharya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99600900|Q99600900]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2711 | [[Gayatri Deshmukh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99967935|Q99967935]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2712 | [[Sanchita Choudhary]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q100165569|Q100165569]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2713 | [[Veena Sundar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q100384398|Q100384398]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2714 | [[Padmavati Rao]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q100436235|Q100436235]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2715 | [[Sonam Nair]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q100965079|Q100965079]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2716 | [[Ratna Sarkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q101413935|Q101413935]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2717 | [[Vaunisha Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q101513803|Q101513803]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2718 | [[Amrita Jazzmyn]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q101514091|Q101514091]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2719 | [[Alina Rai]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q102309782|Q102309782]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2720 | [[Maira Doshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q102895509|Q102895509]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2721 | [[Veena Jagtap]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q103161910|Q103161910]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2722 | [[Neha Shitole]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q103821120|Q103821120]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2723 | [[Kalyani Mandal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104028171|Q104028171]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2724 | [[Vidya Virsh]] | [[പ്രമാണം:Vidya virsh.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104175581|Q104175581]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2725 | [[Koel Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104195736|Q104195736]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2726 | [[Paayal Radhakrishna]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q104408452|Q104408452]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2727 | [[Ruchita Prasad]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104450070|Q104450070]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2728 | [[Sarmistha Acharjee]] | [[പ്രമാണം:Sarmistha Acharjee.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104500791|Q104500791]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2729 | [[Mani Chandana]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104516566|Q104516566]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2730 | [[Aloka Ganguly]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104531866|Q104531866]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2731 | [[Kavita Srinivasan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104633802|Q104633802]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2732 | [[Ridhanya Ruth]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104698397|Q104698397]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2733 | [[Jeneva Talwar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104839461|Q104839461]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2734 | [[Reena Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104841967|Q104841967]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2735 | [[Rupali Sood]] | [[പ്രമാണം:Rupali Sood.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q104998022|Q104998022]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2736 | [[Suryamayee Mohapatra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105271541|Q105271541]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2737 | [[Elli Padhi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Bhadrak]] | | [[:d:Q105671622|Q105671622]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2738 | [[Lopamudra Satpathy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105671774|Q105671774]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2739 | [[Shweta Acharya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105671779|Q105671779]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2740 | [[Manisha Mishra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105671780|Q105671780]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2741 | [[Advaitha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105678773|Q105678773]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2742 | [[Rita Bori]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105682148|Q105682148]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2743 | [[Mousumi Bhattacharya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105695723|Q105695723]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2744 | [[Nutan Mohanty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105759050|Q105759050]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2745 | [[Ipshita Mohanty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105759283|Q105759283]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2746 | [[Chandrakala Mohan]] | [[പ്രമാണം:2W3A1422 01.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105970989|Q105970989]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2747 | [[Nabanita Malakar]] | [[പ്രമാണം:Nabanita Malakar 2024.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105993507|Q105993507]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2748 | [[Rajnandini Paul]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q106195462|Q106195462]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2749 | [[Sreyasri Roy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q106230577|Q106230577]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2750 | [[Prachi Vaishnav]] | [[പ്രമാണം:Prachi vaishnav 31.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q106390471|Q106390471]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2751 | [[Gayathri Reddy]] | [[പ്രമാണം:Gayathri Reddy.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q106516750|Q106516750]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2752 | [[Sriprada]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2021-05-05 | | | [[:d:Q106727289|Q106727289]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2753 | [[Jamuna Sinha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q106815307|Q106815307]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2754 | [[Lali Chowdhury]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q106856329|Q106856329]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2755 | [[Soumitrisha Kundu]] | [[പ്രമാണം:Kone Bou.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q106887302|Q106887302]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2756 | [[Sonia Akula]] | [[പ്രമാണം:Sonia Akula.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107040666|Q107040666]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2757 | [[Pooja Bharthi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107290322|Q107290322]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2758 | [[Pinky Banerjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107313826|Q107313826]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2759 | [[Manda Leima]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107361605|Q107361605]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2760 | [[Panchali Gupta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107413845|Q107413845]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2761 | [[Gopa Aich]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107454167|Q107454167]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2762 | [[Bimala Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107788254|Q107788254]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2763 | [[Gurpreet Bedi]] | [[പ്രമാണം:Gurpreet Bedi.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q107861879|Q107861879]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2764 | [[Gita Karmakar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108100821|Q108100821]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2765 | [[Preety Kongana]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108207975|Q108207975]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2766 | [[Priyanka Bhardwaj]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Bhardwaj.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പാനിപ്പറ്റ് ജില്ല]] | | [[:d:Q108266340|Q108266340]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2767 | [[Shlokka Pandit]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q108276654|Q108276654]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2768 | [[Farhana Fatema]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108371896|Q108371896]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2769 | [[Sarah Anjuli]] | | | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108383641|Q108383641]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2770 | [[Ayoshi Talukdar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108405927|Q108405927]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2771 | [[Roosha Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108405936|Q108405936]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2772 | [[Rajini Chandy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108414980|Q108414980]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2773 | [[Rumki Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108455478|Q108455478]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2774 | [[Ananya Nagalla]] | [[പ്രമാണം:Ananya Nagalla.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Sathupalli]] | | [[:d:Q108456393|Q108456393]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2775 | [[Janhavi Rajole]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108551811|Q108551811]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2776 | [[Nazia Davison]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q108648613|Q108648613]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2777 | [[Sreevidya Mullachery]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108734408|Q108734408]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2778 | [[Rukmini Vasanth]] | [[പ്രമാണം:Rukmini Vasanth.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q108748568|Q108748568]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2779 | [[Chandini Jena]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108810952|Q108810952]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2780 | [[Shreya Gupto]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108819218|Q108819218]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2781 | [[Aneet Chohan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q108871046|Q108871046]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2782 | [[Somasree Chaki]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108910271|Q108910271]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2783 | [[Sangeeta Meena]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108912884|Q108912884]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2784 | [[Supurna Malakar]] | [[പ്രമാണം:Supurnamalakar.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q109090833|Q109090833]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2785 | [[Sowmika Pandiyan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q109330202|Q109330202]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2786 | [[Tanushree Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q109339518|Q109339518]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2787 | [[Shyamontika Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q109353813|Q109353813]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2788 | [[Mayanka Pereira]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q109356638|Q109356638]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2789 | [[Khushboo Atre]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q109385458|Q109385458]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2790 | [[Pooja Laxmi Joshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q109385476|Q109385476]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2791 | [[Chinmayee Priyadarshini]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q109474017|Q109474017]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2792 | [[Meghna Halder]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q109742328|Q109742328]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2793 | [[Tanya Desai]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗാസിയാബാദ് ജില്ല]] | | [[:d:Q109928090|Q109928090]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2794 | [[Gowri Krishnan]] | [[പ്രമാണം:Gowri Krishnan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110221118|Q110221118]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2795 | [[Devika Nambiar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110222553|Q110222553]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2796 | [[Rini Raj]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110233848|Q110233848]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2797 | [[Pragya Nayan]] | [[പ്രമാണം:Pragynayan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110487306|Q110487306]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2798 | [[Uma Nair]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110651364|Q110651364]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2799 | [[Damini Kanwal Shetty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110753106|Q110753106]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2800 | [[Desiree Sangma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110802809|Q110802809]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2801 | [[Haritha G Nair]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110833059|Q110833059]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2802 | [[Anchal Singh]] | [[പ്രമാണം:Anchal Singh.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111008806|Q111008806]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2803 | [[Sreelaya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111177978|Q111177978]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2804 | [[Pratheeksha G Pradeep]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111231663|Q111231663]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2805 | [[Shipsy Rana]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111313593|Q111313593]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2806 | [[Dushara Vijayan]] | [[പ്രമാണം:Dushara Vijayan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111356259|Q111356259]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2807 | [[Bhasha Sumbli]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111381517|Q111381517]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2808 | [[Agnes Sonkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111387733|Q111387733]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2809 | [[Khushi Shah]] | [[പ്രമാണം:KhushiShah280.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111427747|Q111427747]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2810 | [[Priyanka Khurana Goyal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111698031|Q111698031]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2811 | [[Geetika Mehandru]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q111701296|Q111701296]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2812 | [[Lipi Mohapatra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q111844364|Q111844364]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2813 | [[Pallavi Dey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2022-05-15 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q112063758|Q112063758]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2814 | [[Bhanita Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Chaygaon]] | | [[:d:Q112084270|Q112084270]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2815 | [[കരുണ പാണ്ഡെ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q112159650|Q112159650]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2816 | [[Garima Parihar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q112161056|Q112161056]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2817 | [[Naila Grewal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q112220409|Q112220409]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2818 | [[Anushka Kaushik]] | [[പ്രമാണം:Anushka-Kaushik-grace-the-screening-of-the-series-Bravehearts-The-Untold-Stories-Of-Heroes.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Saharanpur]] | | [[:d:Q112240858|Q112240858]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2819 | [[Pratibha Panda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q112626109|Q112626109]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2820 | [[Stephy Leon]] | [[പ്രമാണം:Stephy Leon.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q112750065|Q112750065]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2821 | [[Aishwarya Mohanty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q112861144|Q112861144]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2822 | [[Rajeswari Ray]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2022-07-21 | | [[ഭുവനേശ്വർ]] | [[:d:Q113172371|Q113172371]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2823 | [[Sheetal Maulik]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113252183|Q113252183]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2824 | [[Vidyashree Jayaram]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113299760|Q113299760]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2825 | [[Neetha Ashok]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113335018|Q113335018]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2826 | [[നൂപുർ ശർമ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[രാജസ്ഥാൻ]] | | [[:d:Q113401682|Q113401682]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2827 | [[Priyanka Bora]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113585715|Q113585715]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2828 | [[Kapilakshi Malhotra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113677101|Q113677101]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2829 | [[Khushi Ravi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113992343|Q113992343]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2830 | [[Amruta Deshmukh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q114648235|Q114648235]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2831 | [[Ronak Joshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q114713765|Q114713765]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2832 | [[Kinjal Rajpriya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q114798347|Q114798347]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2833 | [[Sonal Gaur Tiwari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q114952781|Q114952781]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2834 | [[Ashlesha Thakur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q114956944|Q114956944]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2835 | [[Neena Madhu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q115090734|Q115090734]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2836 | [[ആരതി പൊടി]] | | അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[എറണാകുളം]] | | [[:d:Q115156677|Q115156677]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2837 | [[Lahoma Bhattacharya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q115705942|Q115705942]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2838 | [[Pavithra Lakshmi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q115796240|Q115796240]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2839 | [[Krisha Kurup]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q115796775|Q115796775]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2840 | [[Monica Chinnakotla]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q115910456|Q115910456]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2841 | [[Dharsha Gupta]] | [[പ്രമാണം:Actress Dharsha Gupta.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q115990261|Q115990261]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2842 | [[Aara]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116044530|Q116044530]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2843 | [[Anjali Nair]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116044618|Q116044618]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2844 | [[Alaka Sarangi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116051861|Q116051861]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2845 | [[Paavana Gowda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116390344|Q116390344]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2846 | [[Simran Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116410004|Q116410004]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2847 | [[Anusha Nuthula]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116469899|Q116469899]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2848 | [[Snisha Chandran]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116611863|Q116611863]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2849 | [[Dhanya Ananya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116802758|Q116802758]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2850 | [[Rupinder Rupi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116884432|Q116884432]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2851 | [[Preethi Varma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116958064|Q116958064]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2852 | [[Jasmine Rath]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q117264809|Q117264809]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2853 | [[Riya Vishwanathan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q118395193|Q118395193]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2854 | [[Vaibhavi Upadhyay]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2023 | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | [[കുളു]] | [[:d:Q118630710|Q118630710]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2855 | [[Aditi Sanwal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഝാൻസി]] | | [[:d:Q119142378|Q119142378]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2856 | [[Ritu Chaudhary]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q119892786|Q119892786]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2857 | [[Priyanka Malviya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q120293098|Q120293098]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2858 | [[Malvi Malhotra]] | [[പ്രമാണം:Malvi Malhotra Actor.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q120507757|Q120507757]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2859 | [[Diya Basu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q120734976|Q120734976]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2860 | [[Sneha Acharya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q121102692|Q121102692]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2861 | [[Ishitta Arun]] | [[പ്രമാണം:Ishitta Arun (cropped).png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q121307904|Q121307904]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2862 | [[Brinda Acharya]] | [[പ്രമാണം:Thumbnail IMG 1403.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q121437663|Q121437663]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2863 | [[Amulya Gowda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q121536428|Q121536428]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2864 | [[Binita Borgohain]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Jorhat]] | | [[:d:Q122147705|Q122147705]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2865 | [[Madhurima Choudhury]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122165427|Q122165427]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2866 | [[Abhipsa Bhanja]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122415831|Q122415831]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2867 | [[Mamata Nanda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122618437|Q122618437]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2868 | [[Dipti Panda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122677989|Q122677989]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2869 | [[Madhabi Panda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122732834|Q122732834]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2870 | [[Juli Panda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122734156|Q122734156]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2871 | [[Mituna Parida]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122734228|Q122734228]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2872 | [[Ayraa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122832590|Q122832590]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2873 | [[Abarnathi]] | [[പ്രമാണം:Abharnathi.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122832660|Q122832660]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2874 | [[Tamasha Mishra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q122962823|Q122962823]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2875 | [[Lipsa Mishra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122962918|Q122962918]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2876 | [[Akshaya Udayakumar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123118107|Q123118107]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2877 | [[Aayushi Jaiswal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123119189|Q123119189]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2878 | [[Mahi Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123122511|Q123122511]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2879 | [[Aastha Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q123153470|Q123153470]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2880 | [[Simran Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123163961|Q123163961]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2881 | [[Simaran Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123165808|Q123165808]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2882 | [[Surekha Kudachi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123171414|Q123171414]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2883 | [[Sneha Paul]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123171771|Q123171771]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2884 | [[Bhavika Sharma]] | [[പ്രമാണം:Bhavika Sharma at the Star Parivaar Awards 2023 (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123194248|Q123194248]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2885 | [[Shreya Tyagi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123224059|Q123224059]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2886 | [[Manvi Chugh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123224530|Q123224530]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2887 | [[V. J. Archana]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123235745|Q123235745]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2888 | [[Nandita Dutta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123235860|Q123235860]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2889 | [[Ushasi Ghosh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123235936|Q123235936]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2890 | [[Pallavi Vawale]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123265009|Q123265009]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2891 | [[Sonia Gupta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123269520|Q123269520]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2892 | [[Jinnie Jaaz]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123301373|Q123301373]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2893 | [[Alina Sen]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123310071|Q123310071]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2894 | [[Ridhima Tiwari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123310298|Q123310298]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2895 | [[Sharanya Jit Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123311409|Q123311409]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2896 | [[Noor Malabika]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123311541|Q123311541]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2897 | [[Aliya Naaz]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123311748|Q123311748]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2898 | [[Priya Gamre]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123311969|Q123311969]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2899 | [[Ayesha Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123312385|Q123312385]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2900 | [[Ruks Khandagale]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123312450|Q123312450]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2901 | [[Pallavi Debnath]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123312806|Q123312806]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2902 | [[Sapna Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123332311|Q123332311]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2903 | [[Anupama Prakash]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123337059|Q123337059]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2904 | [[Rajsi Verma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123339567|Q123339567]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2905 | [[Nidhi Mahawan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123343908|Q123343908]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2906 | [[Muskaan Agarwal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123344018|Q123344018]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2907 | [[Hiral Radadiya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123359360|Q123359360]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2908 | [[Riya Singh Gheyar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123361093|Q123361093]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2909 | [[Malvika Tomar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123362124|Q123362124]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2910 | [[Mishti Basu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123375814|Q123375814]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2911 | [[Jaya Pandey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123377671|Q123377671]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2912 | [[Zoya Rathore]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123381974|Q123381974]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2913 | [[Sonia Singh Rajput]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123382231|Q123382231]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2914 | [[Simran Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123383667|Q123383667]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2915 | [[Simran Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123385036|Q123385036]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2916 | [[Rekha Mona Sarkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123385092|Q123385092]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2917 | [[Pooja Poddar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q123396313|Q123396313]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2918 | [[Nehal Vadoliya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123398748|Q123398748]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2919 | [[Leena Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123399548|Q123399548]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2920 | [[Ayushi Bhowmick]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123406970|Q123406970]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2921 | [[Ankita Dave]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123499808|Q123499808]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2922 | [[Pihu Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123500195|Q123500195]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2923 | [[Suhana Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123512875|Q123512875]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2924 | [[Sanghamitra Talukder]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123524244|Q123524244]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2925 | [[Bharti Jha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123553179|Q123553179]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2926 | [[Garima Maurya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123553195|Q123553195]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2927 | [[Shyna Khatri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123554855|Q123554855]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2928 | [[Mahi Kamla]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123557066|Q123557066]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2929 | [[Prajakta Jahagirdar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123567199|Q123567199]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2930 | [[Aishwarya Agrawal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123568433|Q123568433]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2931 | [[Kamana Newar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123568452|Q123568452]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2932 | [[Khushi Mukherjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123568484|Q123568484]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2933 | [[Ritika Surya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123568560|Q123568560]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2934 | [[Maahi Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123568663|Q123568663]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2935 | [[Payal Patil]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123568935|Q123568935]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2936 | [[Pallavi Patil]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123569286|Q123569286]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2937 | [[Monika Bisht]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123569693|Q123569693]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2938 | [[Hemangini Devi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123571642|Q123571642]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2939 | [[Pamela Mondal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123571816|Q123571816]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2940 | [[Kaira Shegal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123574612|Q123574612]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2941 | [[Amrita Dasgupta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123598655|Q123598655]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2942 | [[Shikha Sinha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123598763|Q123598763]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2943 | [[Ambika Vani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123600730|Q123600730]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2944 | [[Ruby Bharaj]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123614797|Q123614797]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2945 | [[Harshita Kushwaha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123614807|Q123614807]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2946 | [[Isha Chhabra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123614821|Q123614821]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2947 | [[Ashmita Jaggi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123614841|Q123614841]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2948 | [[Zeliya Christopher]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123655439|Q123655439]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2949 | [[Lovepreet Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123670383|Q123670383]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2950 | [[Anita Jaiswal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123670529|Q123670529]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2951 | [[Aisha Pathan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123670601|Q123670601]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2952 | [[Rani Pari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123670671|Q123670671]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2953 | [[Neha Gupta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123679155|Q123679155]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2954 | [[Poornima Ravi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123683237|Q123683237]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2955 | [[Pihu Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123692790|Q123692790]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2956 | [[Shivangi Roy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123709946|Q123709946]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2957 | [[Sunita Rajput]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123742524|Q123742524]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2958 | [[Shivanya Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123743041|Q123743041]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2959 | [[Komal Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123746246|Q123746246]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2960 | [[Soni Jha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123751925|Q123751925]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2961 | [[Ekta More]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123753069|Q123753069]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2962 | [[Tripti Berra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123753696|Q123753696]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2963 | [[Alendra Bill]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123753709|Q123753709]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2964 | [[Shubhangi Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123753747|Q123753747]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2965 | [[Priyanka Chaurasia]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123754004|Q123754004]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2966 | [[Anu Murya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123754190|Q123754190]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2967 | [[Jayshree Gaikwad]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123754275|Q123754275]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2968 | [[Donna Munshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123771077|Q123771077]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2969 | [[Kanchan Arora]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123808024|Q123808024]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2970 | [[Bani Rani Barui]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123809836|Q123809836]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2971 | [[Anmol Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123822381|Q123822381]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2972 | [[Saheli Maitra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123822451|Q123822451]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2973 | [[Aaditi Kohli]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123914710|Q123914710]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2974 | [[Medha Shankr]] | [[പ്രമാണം:Medha Shankar 12th Fail (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124047728|Q124047728]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2975 | [[Shree Rapaka]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124309021|Q124309021]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2976 | [[Swetaa Varma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124334931|Q124334931]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2977 | [[Mansi Dovhal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124424726|Q124424726]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2978 | [[Rashmi Agdekar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124425393|Q124425393]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2979 | [[Saloni Batra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124432275|Q124432275]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2980 | [[Pihu Jaiswal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124498491|Q124498491]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2981 | [[Anjali Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124527509|Q124527509]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2982 | [[Dayana Erappa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646393|Q124646393]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2983 | [[Arya Menon]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646708|Q124646708]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2984 | [[Snita Mehay]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646709|Q124646709]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2985 | [[Shazia Malik]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646711|Q124646711]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2986 | [[Maushmi Udeshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646712|Q124646712]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2987 | [[Meenakshi Rathore]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646713|Q124646713]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2988 | [[Ramanithu Chaudhary]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646715|Q124646715]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2989 | [[Riya Ray]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646716|Q124646716]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2990 | [[Kat Kristian]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646717|Q124646717]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2991 | [[Sakshi Dwivedi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646718|Q124646718]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2992 | [[Yukti Randeria]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124650875|Q124650875]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2993 | [[Shanthi Rao]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124714013|Q124714013]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2994 | [[Monika Panwar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124714436|Q124714436]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2995 | [[Sakshi Benipuri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ലഖ്‌നൗ]]<br/>[[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q125277115|Q125277115]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2996 | [[Monika Busam]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]] | | [[:d:Q125542117|Q125542117]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2997 | [[Avanii Siingh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q125553048|Q125553048]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2998 | [[Esha Dey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q126838520|Q126838520]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2999 | [[Sonera Angel]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്]] | | | | | [[:d:Q126958105|Q126958105]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3000 | [[Anvesha Vij]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q128306550|Q128306550]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3001 | [[Shaily Priya Pandey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q129748817|Q129748817]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3002 | [[Jonita Doda]] | [[പ്രമാണം:JONITA DODA ACTRESS.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130129421|Q130129421]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3003 | [[K. Vijaya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Mysore State]] | | [[:d:Q130191446|Q130191446]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3004 | [[Charith Balappa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130273124|Q130273124]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3005 | [[Nimisha K Chandra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130400912|Q130400912]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3006 | [[Abyukta Manikandan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130420609|Q130420609]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3007 | [[Khushi Mali]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130537204|Q130537204]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3008 | [[Ithoi Oinam]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130552498|Q130552498]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3009 | [[Sminu Sijo]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q131178438|Q131178438]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3010 | [[Radha Bhatt]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q131178997|Q131178997]] | 3 |- | style='text-align:right'| 3011 | [[Shreya Anchan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q131418375|Q131418375]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3012 | [[Dimpy Fadhya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q131440623|Q131440623]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3013 | [[Masoom Shankar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q131756334|Q131756334]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3014 | [[Heena Jaikishan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q131824887|Q131824887]] | 0 |- | style='text-align:right'| 3015 | [[Sanjana Krishnamoorthy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q131919587|Q131919587]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3016 | [[भाग्यश्री मिलिंद]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q132184145|Q132184145]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3017 | [[Jyothi Rai]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q132816785|Q132816785]] | 2 |- | style='text-align:right'| 3018 | [[Gayathri Shan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q133258637|Q133258637]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3019 | [[Sanket Choukse]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q133259044|Q133259044]] | 1 |- | style='text-align:right'| 3020 | [[Kukku Parameswaran]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q133296895|Q133296895]] | 1 |} |sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE { ?item wdt:P106 ?occ . VALUES ?occ { wd:Q33999 # actor } ?item wdt:P27 wd:Q668 . # country of citizenship: India ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . # gender: female ?item wdt:P31 wd:Q5 . # human OPTIONAL {?item wikibase:sitelinks ?linkcount .} # count of sitelinks FILTER NOT EXISTS { ?wfr schema:about ?item . ?wfr schema:isPartOf <https://ml.wikipedia.org/>.} } limit 5000 |wdq= |sort=P569 |columns=number:#,label:name,P18,description,P27,P569,P570,P19,P20,item,?linkcount:sitelinks |thumb=50 |min_section=2 |links=red }} {| class='wikitable sortable' ! # ! name ! ചിത്രം ! description ! പൗരത്വം ! ജനിച്ച തീയതി ! മരിച്ച തീയതി ! ജന്മസ്ഥലം ! മരിച്ച സ്ഥലം ! item ! sitelinks |- | style='text-align:right'| 1 | [[Priyanka Bose]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Bose in Nirbhaya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | No/unknown value | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q20740655|Q20740655]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2 | [[Tara Sundari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1878 | 1948 | [[ബംഗാൾ പ്രസിഡൻസി]] | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | [[:d:Q13058152|Q13058152]] | 9 |- | style='text-align:right'| 3 | [[Niroda Sundari]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1889 | 1974-12-31 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q118115365|Q118115365]] | 1 |- | style='text-align:right'| 4 | [[Rattan Bai]] | [[പ്രമാണം:Rattan Bai, Nutan's grandmother.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1890s | 1986 | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7295944|Q7295944]] | 9 |- | style='text-align:right'| 5 | [[ഫാത്തിമ ബീഗം]] | [[പ്രമാണം:Fatima Begum (vers 1925).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1892 | 1983 | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | [[ഇന്ത്യ]] | [[:d:Q1249473|Q1249473]] | 18 |- | style='text-align:right'| 6 | [[Jaddanbai]] | [[പ്രമാണം:Jaddan Bai (1933).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1892 | 1949-07-21<br/>1949-04-08 | [[വാരാണസി]]<br/>[[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q6121223|Q6121223]] | 11 |- | style='text-align:right'| 7 | [[കമല ഗോഖലൈ]] | [[പ്രമാണം:Kamalabai Gokhale.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1900 | 1997 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6358711|Q6358711]] | 10 |- | style='text-align:right'| 8 | [[Malgadi Subha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q2050167|Q2050167]] | 6 |- | style='text-align:right'| 9 | [[P. R. Varalakshmi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q19663670|Q19663670]] | 3 |- | style='text-align:right'| 10 | [[Padmapriya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | 1997-11-16 | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q27826973|Q27826973]] | 5 |- | style='text-align:right'| 11 | [[C. K. Saraswathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 20th century | 1997 | | | [[:d:Q31367726|Q31367726]] | 2 |- | style='text-align:right'| 12 | [[Prabha Devi]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1903-08-12 | 1952-11-08 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q129257056|Q129257056]] | 1 |- | style='text-align:right'| 13 | [[പേഷ്യൻസ് കൂപ്പർ]] | [[പ്രമാണം:Patience1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1905 | 1983 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[പാകിസ്താൻ]] | [[:d:Q540483|Q540483]] | 13 |- | style='text-align:right'| 14 | [[Jilloo Maa]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1905 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16200591|Q16200591]] | 5 |- | style='text-align:right'| 15 | [[M. R. Santhanalakshmi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1905 | 1957 | [[കുംഭകോണം]] | | [[:d:Q16832061|Q16832061]] | 3 |- | style='text-align:right'| 16 | [[Amirbai Karnataki]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1906 | 1965-03-03 | [[Bilagi]] | [[ഇന്ത്യ]] | [[:d:Q4746754|Q4746754]] | 13 |- | style='text-align:right'| 17 | [[Leela Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1908-01-01 | 1988-01-17 | [[Jais]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q6516259|Q6516259]] | 13 |- | style='text-align:right'| 18 | [[Kommuri Padmavathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1908 | 1970-05-09 | | | [[:d:Q15694119|Q15694119]] | 1 |- | style='text-align:right'| 19 | [[Fearless Nadia]] | [[പ്രമാണം:Fearless Nadia in 11 O'Clock (1948).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1908-01-08 | 1996-01-09 | [[പെർത്ത്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q5439490|Q5439490]] | 16 |- | style='text-align:right'| 20 | [[Elspeth Duxbury]] | [[പ്രമാണം:Elspeth-duxbury-trailer.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1909-04-23 | 1967-03-10 | [[Dr. Ambedkar Nagar]] | [[ലണ്ടൻ]] | [[:d:Q5367727|Q5367727]] | 2 |- | style='text-align:right'| 21 | [[ലീല ചിറ്റ്നിസ്]] | [[പ്രമാണം:LeelaChitnis.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1909-09-09 | 2003-07-14 | [[കർണാടക]] | [[Danbury]] | [[:d:Q464873|Q464873]] | 19 |- | style='text-align:right'| 22 | [[Chandrabati Devi]] | [[പ്രമാണം:P.C. Barua and Chandrabati Devi - Bengali version of Devdas (1935).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1909-10-19 | 1992-04-29 | [[ബിഹാർ]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q21077873|Q21077873]] | 4 |- | style='text-align:right'| 23 | [[Gohar Mamajiwala]] | [[പ്രമാണം:Gohar dans My Darling (1930).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1910-11-19 | 1985-09-28 | [[ലാഹോർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q5577574|Q5577574]] | 11 |- | style='text-align:right'| 24 | [[സുബൈദ]] | [[പ്രമാണം:Zubeida dans Seva Sadan (1934) (color publicity still).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1911 | 1988-09-21 | [[സൂരത്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q227513|Q227513]] | 23 |- | style='text-align:right'| 25 | [[Rose Musleah]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1911-01-01 | 1985-12-08 | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q123163548|Q123163548]] | 2 |- | style='text-align:right'| 26 | [[Anne Basil]] | | | [[ഇറാൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1911-10-13 | 1995-11-05 | [[ഷിറാസ്]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q21210076|Q21210076]] | 1 |- | style='text-align:right'| 27 | [[C. T. Rajakantham]] | [[പ്രമാണം:CTRajakantham.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1912 | 1999 | | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q19547903|Q19547903]] | 3 |- | style='text-align:right'| 28 | [[സീത ദേവി]] | [[പ്രമാണം:Seeta Devi as Gopa in Prem Sanyas (The Light of Asia) 1925.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1912 | 1983 | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | [[ഇന്ത്യ]] | [[:d:Q510101|Q510101]] | 12 |- | style='text-align:right'| 29 | [[Princess Indira Devi of Kapurthala]] | [[പ്രമാണം:Princess Indira Devi of Kapurthala, Bassano Ltd, 1938.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1912-02-26 | 1979-09-01 | [[കപൂർത്തല]]<br/>[[Kapurthala State]] | [[Ibiza]]<br/>[[സ്പെയിൻ]] | [[:d:Q113164512|Q113164512]] | 5 |- | style='text-align:right'| 30 | [[Pasupuleti Kannamba]] | [[പ്രമാണം:PKannamba.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1912-09-20 | 1964-05-07 | [[Eluru]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q3531872|Q3531872]] | 5 |- | style='text-align:right'| 31 | [[Surabhi Kamalabai]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1913 | 1977 | | | [[:d:Q7645293|Q7645293]] | 3 |- | style='text-align:right'| 32 | [[Shamim Bano]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1914 | 1984 | [[ലാഹോർ]] | | [[:d:Q7487557|Q7487557]] | 5 |- | style='text-align:right'| 33 | [[Chaya Devi]] | [[പ്രമാണം:Chhaya Devi in Harmonium.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1914 | 2001-04-27<br/>2001-04-25 | [[Bhagalpur]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q12997551|Q12997551]] | 5 |- | style='text-align:right'| 34 | [[Sabita Devi]] | [[പ്രമാണം:Sabita Devi in "Teen Sau Din Ke Baad".jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1914 | 1965 | | [[Beeston]] | [[:d:Q21069952|Q21069952]] | 11 |- | style='text-align:right'| 35 | [[Sadhana Bose]] | [[പ്രമാണം:Sadhana Bose.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1914-04-20 | 1973-10-03 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q7397848|Q7397848]] | 10 |- | style='text-align:right'| 36 | [[Jyotsna Keshav Bhole]] | [[പ്രമാണം:JyotsnaKeshavBhole1939.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1914-05-11 | 2001-08-05 | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q13377728|Q13377728]] | 6 |- | style='text-align:right'| 37 | [[Sardar Akhtar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1915 | 1986-10-02 | [[ലാഹോർ]] | [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം]] | [[:d:Q20737448|Q20737448]] | 8 |- | style='text-align:right'| 38 | [[Vanamala Pawar]] | [[പ്രമാണം:The 91 years old lead actress of ‘Shyamchi Aai’ and the winner of President’s Gold Medal in 1953, Vanmala Devi at a Press Conference during the ongoing 36th International Film Festival of India – 2005 in Panaji, Goa.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1915<br/>1915-05-23 | 2007-05-29 | [[ഉജ്ജയിൻ]] | [[ഗ്വാളിയർ|ഗ്വാളിയാർ]] | [[:d:Q20578753|Q20578753]] | 3 |- | style='text-align:right'| 39 | [[Aideu Handique]] | [[പ്രമാണം:Joymoti film screenshot.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1915-06-27 | 2002-12-17 | [[Golaghat]] | | [[:d:Q4696779|Q4696779]] | 6 |- | style='text-align:right'| 40 | [[T. V. Kumuthini]] | [[പ്രമാണം:TV Kumuthini.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1916-10-13 | 2000 | [[ആറ്റിങ്ങൽ]] | [[Royapettah]] | [[:d:Q107412397|Q107412397]] | 1 |- | style='text-align:right'| 41 | [[Rushyendramani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1917-01-01 | 2002-08-17 | [[വിജയവാഡ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7380893|Q7380893]] | 6 |- | style='text-align:right'| 42 | [[Padma Devi]] | [[പ്രമാണം:Padmadevi in Kisan Kanya.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1917 | 1983-02-01 | [[ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q66398420|Q66398420]] | 4 |- | style='text-align:right'| 43 | [[Ramola Devi]] | [[പ്രമാണം:Ramola in Khazanchi (1941).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1917-07-07 | 1988-12-10 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q114978368|Q114978368]] | 2 |- | style='text-align:right'| 44 | [[Pingala Kalyani]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1918 | 1996 | [[1996]] | | [[:d:Q28919944|Q28919944]] | 0 |- | style='text-align:right'| 45 | [[T. A. Madhuram]] | [[പ്രമാണം:Paithiakaran 1947 film.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1918 | 1974 | [[ഇന്ത്യ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7668111|Q7668111]] | 3 |- | style='text-align:right'| 46 | [[മോഹിനി (Q6894182)|മോഹിനി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1919 | 1951 | | | [[:d:Q6894182|Q6894182]] | 3 |- | style='text-align:right'| 47 | [[Shanta Modak]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1919-04-01 | 2015-04-28 | | | [[:d:Q20059908|Q20059908]] | 1 |- | style='text-align:right'| 48 | [[ജമുന ബറുവ]] | [[പ്രമാണം:Pramathesh Barua and Jamuna Barua in Devdas, 1935.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1919-10-10 | 2005-11-24 | [[ആഗ്ര]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q16016369|Q16016369]] | 12 |- | style='text-align:right'| 49 | [[Kalpana Divan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1920s | 2011-03-25 | | | [[:d:Q2727349|Q2727349]] | 1 |- | style='text-align:right'| 50 | [[Nirmalamma]] | [[പ്രമാണം:Nirmalamma.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1920 | 2009-02-19 | [[മച്ചിലിപട്ടണം]] | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q7040057|Q7040057]] | 5 |- | style='text-align:right'| 51 | [[Achala Sachdev]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1920-05-03 | 2012-04-30<br/>2012-04-29 | [[പെഷവാർ]] | [[പൂണെ]] | [[:d:Q4673430|Q4673430]] | 14 |- | style='text-align:right'| 52 | [[എസ് ജയലക്ഷ്മി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1920-07-24 | 2007-07-21 | | | [[:d:Q7387560|Q7387560]] | 2 |- | style='text-align:right'| 53 | [[കുമാരി (Q6443601)|കുമാരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1921 | 2008-03-03 | [[Tenali]] | [[വിജയവാഡ]] | [[:d:Q6443601|Q6443601]] | 5 |- | style='text-align:right'| 54 | [[Husn Bano]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1922 | | | | [[:d:Q108532078|Q108532078]] | 0 |- | style='text-align:right'| 55 | [[C. Lakshmi Rajyam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1922 | 1987 | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q5006656|Q5006656]] | 5 |- | style='text-align:right'| 56 | [[Dina Pathak]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1922-03-04 | 2002-10-11 | [[Amreli]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q5277861|Q5277861]] | 17 |- | style='text-align:right'| 57 | [[T. R. Rajakumari]] | [[പ്രമാണം:TR Rajakumari Sivakavi 1943.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1922-05-05 | 1999-09-20 | [[തഞ്ചാവൂർ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q12983083|Q12983083]] | 8 |- | style='text-align:right'| 58 | [[Bharati Devi]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1922-10-22 | 2011-12-30 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q56061482|Q56061482]] | 0 |- | style='text-align:right'| 59 | [[Uma Anand]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 2009-11-13 | [[ലാഹോർ]] | | [[:d:Q7881003|Q7881003]] | 9 |- | style='text-align:right'| 60 | [[M. V. Rajamma]] | [[പ്രമാണം:MVRajamma.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 1999-04-24 | [[തമിഴ്‌നാട്]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q17404066|Q17404066]] | 5 |- | style='text-align:right'| 61 | [[M. S. Sundari Bai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 2006 | [[മധുര]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q18350991|Q18350991]] | 4 |- | style='text-align:right'| 62 | [[K. L. V. Vasantha]] | [[പ്രമാണം:Vasantha1945.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 2008 | | | [[:d:Q27861894|Q27861894]] | 2 |- | style='text-align:right'| 63 | [[Arundhati Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 1990 | [[presidencies and provinces of British India]] | | [[:d:Q4802251|Q4802251]] | 3 |- | style='text-align:right'| 64 | [[Kanchanamala]] | [[പ്രമാണം:Kanchanamala (1940).JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923 | 1981 | [[Tenali]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q6361009|Q6361009]] | 5 |- | style='text-align:right'| 65 | [[Mumtaz Begum]] | [[പ്രമാണം:Dil Hi To Hai.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923-04-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q15956515|Q15956515]] | 5 |- | style='text-align:right'| 66 | [[Tun Tun]] | [[പ്രമാണം:Tun Tun (Uma Devi Khatri).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923-07-11 | 2003-11-23<br/>2003-11-24 | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7852779|Q7852779]] | 9 |- | style='text-align:right'| 67 | [[Sumitra Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1923-07-22 | 1990-08-28 | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q28853833|Q28853833]] | 9 |- | style='text-align:right'| 68 | [[Bhanumati Rao]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1923-12-04 | 2022-02-12 | | | [[:d:Q110982519|Q110982519]] | 1 |- | style='text-align:right'| 69 | [[Sandhya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1924 | | | | [[:d:Q13010931|Q13010931]] | 1 |- | style='text-align:right'| 70 | [[S. K. Padmadevi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1924 | 2019-09-19 | [[ബെംഗളൂരു]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q67922411|Q67922411]] | 2 |- | style='text-align:right'| 71 | [[Hansa Wadkar]] | [[പ്രമാണം:HansaWadkarNavjeevan (1939).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1924-01-24<br/>1923-01-24 | 1971<br/>1971-08-22<br/>1971-08-23 | | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q20984457|Q20984457]] | 5 |- | style='text-align:right'| 72 | [[സുചിത്ര മിത്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1924-09-19 | 2011-01-03 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q3349745|Q3349745]] | 8 |- | style='text-align:right'| 73 | [[Suryakantham]] | [[പ്രമാണം:Suryakantham in Chakrapani(1954).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1924-10-28 | 1994-12-18 | [[Kakinada]] | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q15930298|Q15930298]] | 6 |- | style='text-align:right'| 74 | [[Munawwar Sultana]] | [[പ്രമാണം:Munawar Sultana Pyar ki Manzil 1950.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1924-11-08<br/>1928-12-18 | 2007-09-15 | [[ലാഹോർ]] | | [[:d:Q27824495|Q27824495]] | 4 |- | style='text-align:right'| 75 | [[Krishnaveni]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1924-12-26 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q6437630|Q6437630]] | 7 |- | style='text-align:right'| 76 | [[കെ.തവമണി ദേവി]] | [[പ്രമാണം:Shakunthala 1940 film 3.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1925 | 2001-02-10 | | | [[:d:Q6324119|Q6324119]] | 3 |- | style='text-align:right'| 77 | [[Abburi Kamala Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1925 | | | | [[:d:Q31500801|Q31500801]] | 1 |- | style='text-align:right'| 78 | [[Lalita Deulkar]] | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1925 | 2010-12-25 | | | [[:d:Q114822036|Q114822036]] | 0 |- | style='text-align:right'| 79 | [[Binota Roy]] | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1925<br/>1920 | 1978-07-28 | [[പട്ന]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q123560477|Q123560477]] | 0 |- | style='text-align:right'| 80 | [[Arundhati Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1925 | 1990 | [[ബാരിസാൽ]] | | [[:d:Q13056865|Q13056865]] | 11 |- | style='text-align:right'| 81 | [[Pushpavalli]] | [[പ്രമാണം:Pushpavalli.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1925-01-03 | 1991-04-28 | [[താടെപള്ളിഗുടെം|ടാടെപള്ളിഗുടെം]] | | [[:d:Q7261853|Q7261853]] | 8 |- | style='text-align:right'| 82 | [[എസ് വരലക്ഷ്മി]] | [[പ്രമാണം:S. Varalakshmi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1925-08-13 | 2009-09-22 | [[Jaggampeta]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q539885|Q539885]] | 9 |- | style='text-align:right'| 83 | [[തൃപ്തി മിത്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1925-10-25 | 1989-05-24 | [[ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q7843807|Q7843807]] | 10 |- | style='text-align:right'| 84 | [[Tanguturi Suryakumari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1925-11-13 | 2005-04-25 | [[രാജമന്ദ്രി]] | [[ലണ്ടൻ]] | [[:d:Q7683178|Q7683178]] | 9 |- | style='text-align:right'| 85 | [[R. Nagarathnamma]] | [[പ്രമാണം:The President, Smt. Pratibha Devisingh Patil presenting the Padma Shri Award to Smt. R. Nagarathnamma, at an Investiture Ceremony-II, at Rashtrapati Bhavan, in New Delhi on April 04, 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926 | 2012 | [[മൈസൂരു]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q18645806|Q18645806]] | 6 |- | style='text-align:right'| 86 | [[Zubeida Begum]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926 | 1952-01-26 | | | [[:d:Q8074930|Q8074930]] | 4 |- | style='text-align:right'| 87 | [[മാണിക് വർമ്മ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926-05-16 | 1996-11-10 | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q6749612|Q6749612]] | 8 |- | style='text-align:right'| 88 | [[Mumtaz Shanti]] | [[പ്രമാണം:Mumtaz Shanti dans Basant (1942).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926-05-28 | 1994-10-19 | [[Dinga]] | [[പാകിസ്താൻ]] | [[:d:Q6935527|Q6935527]] | 9 |- | style='text-align:right'| 89 | [[വീണ (Q7918070)|വീണ]] | [[പ്രമാണം:Veena 1945.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926-07-18<br/>1926-07-04 | 2004-11-14 | [[ക്വെറ്റ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7918070|Q7918070]] | 10 |- | style='text-align:right'| 90 | [[ഗരികാപതി വരലക്ഷ്മി]] | [[പ്രമാണം:GVaralakshmi1951.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926-09-27 | 2006-11-26<br/>2006-11-25 | [[ഓങ്‌ഗോൾ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q540496|Q540496]] | 8 |- | style='text-align:right'| 91 | [[Begum Para]] | [[പ്രമാണം:Begum Para.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1926-12-25 | 2008-12-09 | [[Jhelum]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q4880624|Q4880624]] | 9 |- | style='text-align:right'| 92 | [[S. N. Lakshmi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1927 | 2012-02-20 | [[Virudhunagar]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7387707|Q7387707]] | 6 |- | style='text-align:right'| 93 | [[ഷാനോ ഖുറാന]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1927 | | [[ജോധ്പുർ]] | | [[:d:Q15696296|Q15696296]] | 10 |- | style='text-align:right'| 94 | [[Jyotsna Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1927 | 2020-07-14 | | | [[:d:Q97376999|Q97376999]] | 4 |- | style='text-align:right'| 95 | [[T. Kanakam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1927 | 2015-07-21 | [[Kharagpur]] | | [[:d:Q6137435|Q6137435]] | 7 |- | style='text-align:right'| 96 | [[U. R. Jeevarathinam]] | [[പ്രമാണം:URJeevarathinam.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1927 | 2000-07-26 | [[Unjalur]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q7863530|Q7863530]] | 2 |- | style='text-align:right'| 97 | [[Kuldip Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1927 | 1960-02-03 | [[ലാഹോർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q19892983|Q19892983]] | 5 |- | style='text-align:right'| 98 | [[Sriranjani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1927-02-22 | 1974-04-27 | | | [[:d:Q7586522|Q7586522]] | 3 |- | style='text-align:right'| 99 | [[P. A. Periyanayaki]] | [[പ്രമാണം:PA Periyanayaki.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1927-04-14 | 1990 | | | [[:d:Q19547719|Q19547719]] | 2 |- | style='text-align:right'| 100 | [[Anjali Devi]] | [[പ്രമാണം:Anjali Devi in Mangaiyarkarasi 1949.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1927-08-24 | 2014-01-13 | [[Peddapuram mandal]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q4765733|Q4765733]] | 25 |- | style='text-align:right'| 101 | [[Cuckoo Moray]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1928 | 1981-09-30 | | | [[:d:Q15930747|Q15930747]] | 8 |- | style='text-align:right'| 102 | [[Manorama Wagle]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1928 | | | | [[:d:Q13119648|Q13119648]] | 1 |- | style='text-align:right'| 103 | [[ലക്ഷ്മിപ്രിയ മോഹപാത്ര]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1928 | 2021 | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q15725164|Q15725164]] | 5 |- | style='text-align:right'| 104 | [[ദുലാരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1928-04-18 | 2013-01-18 | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | [[പൂണെ]] | [[:d:Q15992928|Q15992928]] | 2 |- | style='text-align:right'| 105 | [[സുലോചന ലത്കർ]] | [[പ്രമാണം:Sulochana Devi at the Dada Saheb Phalke Academy Awards, 2010.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1928-07-30 | 2023-06-04 | [[Khadaklat]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7636492|Q7636492]] | 14 |- | style='text-align:right'| 106 | [[Anupama Bhattacharjya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1928-08-19 | | [[Sivasagar]] | | [[:d:Q17338718|Q17338718]] | 2 |- | style='text-align:right'| 107 | [[Shaukat Kaifi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1928-10-21 | 2019-11-22 | [[ഹൈദരാബാദ് രാജ്യം]] | | [[:d:Q7490763|Q7490763]] | 7 |- | style='text-align:right'| 108 | [[Christine Finn]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി (1929–2007) | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1929 | 2007-12-05 | [[presidencies and provinces of British India]] | [[Guildford]] | [[:d:Q5111018|Q5111018]] | 4 |- | style='text-align:right'| 109 | [[Minati Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1929 | 2020-01-06 | [[കട്ടക്]] | [[സൂറിച്ച്]] | [[:d:Q15725027|Q15725027]] | 12 |- | style='text-align:right'| 110 | [[نرگس]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1929 | | | | [[:d:Q28357269|Q28357269]] | 1 |- | style='text-align:right'| 111 | [[Mohana Cabral]] | [[പ്രമാണം:Mohana Cabral.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1929-02-03 | 1990-09-11 | [[Socorro]] | | [[:d:Q25691171|Q25691171]] | 2 |- | style='text-align:right'| 112 | [[Usha Kiran]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1929-04-22 | 2000-03-09 | [[Vasai-Virar]] | [[നാസിക്]] | [[:d:Q7901881|Q7901881]] | 15 |- | style='text-align:right'| 113 | [[Shammi]] | | | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1929-04-24 | 2018-03-06<br/>2018-03-05 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q16092014|Q16092014]] | 11 |- | style='text-align:right'| 114 | [[Raavu Balasaraswathi]] | [[പ്രമാണം:Raavu Balasaraswathi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1929-08-29 | | [[Venkatagiri]] | | [[:d:Q7278444|Q7278444]] | 7 |- | style='text-align:right'| 115 | [[Anubha Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1930 | 1972-01-14 | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | | [[:d:Q29335071|Q29335071]] | 3 |- | style='text-align:right'| 116 | [[Nirupa Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1930-01-04 | 2004-10-13 | [[Valsad]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q2763244|Q2763244]] | 24 |- | style='text-align:right'| 117 | [[T. G. Kamala Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1930-12-29 | 2012-08-16 | [[Karvetinagar mandal]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q3764125|Q3764125]] | 9 |- | style='text-align:right'| 118 | [[Pearl Padamsee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931 | 2000-04-24 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7158138|Q7158138]] | 4 |- | style='text-align:right'| 119 | [[Saroja Ramamrutham]] | [[പ്രമാണം:Balayogini 1937film 2.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931 | 2019-10-15<br/>2019-10-14 | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7424442|Q7424442]] | 4 |- | style='text-align:right'| 120 | [[T. P. Muthulakshmi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931 | 2008-05-29 | [[തൂത്തുക്കുടി|തൂത്തുക്കുടി തുറമുഖം]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q16310575|Q16310575]] | 5 |- | style='text-align:right'| 121 | [[Gita Ghatak]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931-01-23 | 2009-11-17 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q14915273|Q14915273]] | 3 |- | style='text-align:right'| 122 | [[Bina Rai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931-06-04<br/>1931-07-13 | 2009-12-06 | [[ലാഹോർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q523103|Q523103]] | 20 |- | style='text-align:right'| 123 | [[Manimala]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931-06-19 | 2016-06-16 | [[കട്ടക്]] | [[ഭുവനേശ്വർ]] | [[:d:Q15724955|Q15724955]] | 5 |- | style='text-align:right'| 124 | [[ഗീത ദേയ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1931-08-05 | 2011-01-17 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q519392|Q519392]] | 7 |- | style='text-align:right'| 125 | [[Meena Khadikar]] | [[പ്രമാണം:Meena Khadikar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | 1931-09-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6807586|Q6807586]] | 13 |- | style='text-align:right'| 126 | [[Kalpana Kartik]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | 1931-09-19 | | [[ലാഹോർ]] | | [[:d:Q6354365|Q6354365]] | 12 |- | style='text-align:right'| 127 | [[സൗകാർ ജാനകി]] | [[പ്രമാണം:S Janaki .jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1931-12-12 | | [[രാജമന്ദ്രി]] | | [[:d:Q3523662|Q3523662]] | 11 |- | style='text-align:right'| 128 | [[Renukamma Murugodu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1932 | 2008-06-25 | [[Murgod]] | [[Murgod]] | [[:d:Q25850463|Q25850463]] | 2 |- | style='text-align:right'| 129 | [[Gyanada Kakati]] | [[പ്രമാണം:Gyanada Kakati.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1932 | | | | [[:d:Q91877176|Q91877176]] | 2 |- | style='text-align:right'| 130 | [[Sandhya Shantaram]] | [[പ്രമാണം:Sandhya Mridul at Phoenix Marketcity 04.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1932 | | [[കൊച്ചി]] | | [[:d:Q7416299|Q7416299]] | 8 |- | style='text-align:right'| 131 | [[ഷീലാ രമണി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1932-03-02 | 2015-07-15 | [[സിന്ധ്]] | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | [[:d:Q7493133|Q7493133]] | 9 |- | style='text-align:right'| 132 | [[Nigar Sultana]] | [[പ്രമാണം:Nigar Sultana Actress-By Rashid Ashraf.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1932-06-21 | 2000-05<br/>2000-04-21 | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7032179|Q7032179]] | 11 |- | style='text-align:right'| 133 | [[Gloria Mohanty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1932-06-27 | 2014-12-11 | [[കട്ടക്]] | [[കട്ടക്]] | [[:d:Q15724036|Q15724036]] | 8 |- | style='text-align:right'| 134 | [[നദിര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1932-12-05 | 2006-02-09 | [[ബാഗ്ദാദ്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q464950|Q464950]] | 21 |- | style='text-align:right'| 135 | [[Vatsala Rajagopal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1933 | | | | [[:d:Q16832129|Q16832129]] | 1 |- | style='text-align:right'| 136 | [[Purnima Das Verma]] | [[പ്രമാണം:Purnima das verma.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1933 | 2013 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q61945511|Q61945511]] | 8 |- | style='text-align:right'| 137 | [[Farrukh Jaffar]] | [[പ്രമാണം:Farrukh Jaffar in 2016.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1933 | 2021-10-15 | [[ജുൻപുർ ജില്ല]] | [[ലഖ്‌നൗ]] | [[:d:Q96354729|Q96354729]] | 7 |- | style='text-align:right'| 138 | [[കൃഷ്ണ കുമാരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1933-03-06 | 2018-01-24 | [[Naihati]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q6437449|Q6437449]] | 12 |- | style='text-align:right'| 139 | [[Sulochana Chavan]] | [[പ്രമാണം:Sulochana Chavan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1933-03-13 | 2022-12-10 | [[മുംബൈ]] | [[Girgaon]] | [[:d:Q7636490|Q7636490]] | 6 |- | style='text-align:right'| 140 | [[Parbati Ghose]] | [[പ്രമാണം:Parbati Ghose 2023 stamp of India.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1933-03-28 | 2018-02-11 | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q15724579|Q15724579]] | 5 |- | style='text-align:right'| 141 | [[Kamini Kadam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1933-08 | 2000-06-29 | [[ബോംബെ പ്രവിശ്യ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q16014901|Q16014901]] | 5 |- | style='text-align:right'| 142 | [[മധുർ ജാഫ്രി]] | [[പ്രമാണം:Madhur Jaffrey crop.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | 1933-08-13 | | [[Civil Lines]]<br/>[[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q2556603|Q2556603]] | 23 |- | style='text-align:right'| 143 | [[കമല ദേവി]] | [[പ്രമാണം:Robert Culp Kamala Devi I Spy 1966.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1933-10-08 | 2010 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q15441224|Q15441224]] | 4 |- | style='text-align:right'| 144 | [[Bina Das Manna]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1934 | 2010-02-01 | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q107353874|Q107353874]] | 1 |- | style='text-align:right'| 145 | [[Meenakshi Goswami]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1934 | 2012 | [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]] | | [[:d:Q63275095|Q63275095]] | 4 |- | style='text-align:right'| 146 | [[Jamila Massey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1934-01-07 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q496683|Q496683]] | 7 |- | style='text-align:right'| 147 | [[M. N. Lakshmi Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1934-04-14 | | [[Mandya]] | | [[:d:Q21005610|Q21005610]] | 4 |- | style='text-align:right'| 148 | [[Kumkum]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1934-04-22 | 2020-07-28 | [[Hussainabad]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q15646287|Q15646287]] | 12 |- | style='text-align:right'| 149 | [[Chitra Sen]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1934-05-05 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5102302|Q5102302]] | 5 |- | style='text-align:right'| 150 | [[Bhanumati Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1934-05-15 | 2013-01-04 | [[മ്യാൻമാർ|മ്യാന്മാർ]] | [[പുരി]] | [[:d:Q3202714|Q3202714]] | 8 |- | style='text-align:right'| 151 | [[കുമാരി കമല]] | [[പ്രമാണം:Kumari Kamala.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1934-06-16 | | [[Mayiladuthurai]] | | [[:d:Q6443609|Q6443609]] | 12 |- | style='text-align:right'| 152 | [[Urmila Bhatt]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1934-11-01 | 1997-02-22 | [[ഡെറാഡൂൺ]] | [[Juhu]] | [[:d:Q15930605|Q15930605]] | 9 |- | style='text-align:right'| 153 | [[Ruma Guha Thakurta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1934-11-03 | 2019-06-03 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q7379114|Q7379114]] | 9 |- | style='text-align:right'| 154 | [[വിജയ മേത്ത]] | [[പ്രമാണം:Vijaya mehta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | 1934-11-04 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q540297|Q540297]] | 19 |- | style='text-align:right'| 155 | [[രേണു സൈക്യ]] | [[പ്രമാണം:Moromor Aita.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1934-12-10 | 2011-11-17 | [[Sripuria, Tinsukia]] | [[ആസാം]] | [[:d:Q7313573|Q7313573]] | 5 |- | style='text-align:right'| 156 | [[Smita Sinha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1934-12-16 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q108910212|Q108910212]] | 0 |- | style='text-align:right'| 157 | [[Neeta Sen]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1935 | 2006 | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16017570|Q16017570]] | 9 |- | style='text-align:right'| 158 | [[E. V. Saroja]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1935-06-03 | 2006 | | | [[:d:Q5322192|Q5322192]] | 3 |- | style='text-align:right'| 159 | [[Shyama]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1935-06-07 | 2017-11-14 | [[ലാഹോർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7505949|Q7505949]] | 19 |- | style='text-align:right'| 160 | [[Mynavathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1935-07-26 | 2012-11-10 | [[Bhatkal]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q15721302|Q15721302]] | 8 |- | style='text-align:right'| 161 | [[C. R. Vijayakumari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1936 | | [[Mettupalayam]] | | [[:d:Q18719320|Q18719320]] | 3 |- | style='text-align:right'| 162 | [[Medisetti Sathyavathi]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1936 | | [[Tanuku]] | | [[:d:Q28916643|Q28916643]] | 0 |- | style='text-align:right'| 163 | [[Asha Patil]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1936 | 2016-01-18 | [[കോലാപ്പൂർ]] | [[കോലാപ്പൂർ]] | [[:d:Q22132849|Q22132849]] | 6 |- | style='text-align:right'| 164 | [[സുബ്ബലക്ഷ്മി (Q17495917)|സുബ്ബലക്ഷ്മി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1936-04-21 | 2023-11-30 | [[ചെന്നൈ]] | [[തിരുവനന്തപുരം]] | [[:d:Q17495917|Q17495917]] | 5 |- | style='text-align:right'| 165 | [[Sushma Seth]] | [[പ്രമാണം:SushmaSeth.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1936-06-20 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q3632832|Q3632832]] | 18 |- | style='text-align:right'| 166 | [[ജമുണ]] | [[പ്രമാണം:Jamuna Telugu Actress.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1936-08-30 | 2023-01-27 | [[ഹംപി]] | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q6148297|Q6148297]] | 18 |- | style='text-align:right'| 167 | [[സുധ മൽഹോത്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1936-11-30 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7633738|Q7633738]] | 5 |- | style='text-align:right'| 168 | [[ചിന്ദോഡി ലീല]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1937 | 2010-01-21 | | | [[:d:Q5100340|Q5100340]] | 5 |- | style='text-align:right'| 169 | [[Leelavathi]] | [[പ്രമാണം:Dr. Leelavati.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1937<br/>1938 | 2023-12-08 | [[ബെൽത്തങ്ങടി]] | [[Nelamangala]] | [[:d:Q6516295|Q6516295]] | 11 |- | style='text-align:right'| 170 | [[Priya Rajvansh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1937 | 2000-03-27 | [[ഷിംല]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7246473|Q7246473]] | 15 |- | style='text-align:right'| 171 | [[Kishori Ballal]] | [[പ്രമാണം:Kishori-ballal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1937<br/>1938 | 2020-02-18 | [[കർണാടക]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q22261221|Q22261221]] | 7 |- | style='text-align:right'| 172 | [[ഹരിനി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1937<br/>1934-06-06 | | [[ഉഡുപ്പി]] | | [[:d:Q15723133|Q15723133]] | 7 |- | style='text-align:right'| 173 | [[Lolita Chatterjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1937 | 2018-05-09 | | | [[:d:Q54806875|Q54806875]] | 1 |- | style='text-align:right'| 174 | [[Padmarani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1937-01-25 | 2016-01-25 | [[പൂണെ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q22281323|Q22281323]] | 5 |- | style='text-align:right'| 175 | [[സുധ ശിവ്പുരി]] | [[പ്രമാണം:Sudha Shivpuri.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1937-07-14 | 2015-05-20 | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7633743|Q7633743]] | 8 |- | style='text-align:right'| 176 | [[Asha Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1938 | 2024-08-25 | | | [[:d:Q12415309|Q12415309]] | 2 |- | style='text-align:right'| 177 | [[Naima Khan Upreti]] | [[പ്രമാണം:Naima Upreti.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1938 | 2018-06-15 | [[അൽമോറ]] | | [[:d:Q56875972|Q56875972]] | 6 |- | style='text-align:right'| 178 | [[Girija]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1938-03-03 | 1995-09-05 | [[Kankipadu]] | [[ടി. നഗർ]] | [[:d:Q5564269|Q5564269]] | 7 |- | style='text-align:right'| 179 | [[Kaberi Bose]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1938-03-28 | 1977-02-18 | | | [[:d:Q6344052|Q6344052]] | 4 |- | style='text-align:right'| 180 | [[Lakshmi Kanakala]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1939 | 2018-02-03 | | | [[:d:Q25576476|Q25576476]] | 3 |- | style='text-align:right'| 181 | [[Anita Guha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1939-01-17 | 2007-06-20 | | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q4765538|Q4765538]] | 12 |- | style='text-align:right'| 182 | [[Kanan Kaushal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1939-03-21 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q6360604|Q6360604]] | 4 |- | style='text-align:right'| 183 | [[Shalini Mardolkar]] | [[പ്രമാണം:Bharat Bhusan and Shalini Mardolkar (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1939-08-15 | 2013-01-07 | [[Mardol]] | [[Vasai]] | [[:d:Q25691174|Q25691174]] | 2 |- | style='text-align:right'| 184 | [[Basabi Nandi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1939-12-05 | 2018-07-22 | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q51566309|Q51566309]] | 4 |- | style='text-align:right'| 185 | [[Eva Asao]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1940 | 1988 | [[Sivasagar]] | | [[:d:Q63322949|Q63322949]] | 1 |- | style='text-align:right'| 186 | [[A. Sakunthala]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1940 | 2024-09-17 | [[Arisipalayam Gram Panchayat]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q85304167|Q85304167]] | 3 |- | style='text-align:right'| 187 | [[Ameeta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1940-04-11 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q4742143|Q4742143]] | 11 |- | style='text-align:right'| 188 | [[M. N. Rajam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1940-05-25 | | | | [[:d:Q12127506|Q12127506]] | 2 |- | style='text-align:right'| 189 | [[Subrata Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | 1940-07-18 | 2004-02-25 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q104626323|Q104626323]] | 3 |- | style='text-align:right'| 190 | [[Uma Shivakumar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1941 | 2013-06-25 | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q15716797|Q15716797]] | 4 |- | style='text-align:right'| 191 | [[Anjana Mumtaz]] | [[പ്രമാണം:Anjana.Mumtaz.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1941-01-04 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q12412964|Q12412964]] | 10 |- | style='text-align:right'| 192 | [[സന്ധ്യ റോയ്]] | [[പ്രമാണം:Sandhya Roy 1975.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1941-04-11 | | [[Nabadwip]] | | [[:d:Q7416296|Q7416296]] | 10 |- | style='text-align:right'| 193 | [[Ashalata Wabgaonkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1941-07-02 | 2020-09-22 | [[ഗോവ]] | [[Satara]] | [[:d:Q4804549|Q4804549]] | 9 |- | style='text-align:right'| 194 | [[ലില്ലി ചക്രവർത്തി]] | [[പ്രമാണം:Lily Chakravarty.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1941-08-08 | | [[ധാക്ക|ഢാക്ക]] | | [[:d:Q20985303|Q20985303]] | 4 |- | style='text-align:right'| 195 | [[സരിത ജോഷി]] | [[പ്രമാണം:Photo Of Sarita Joshi From The Celebs grace the Kashish Film Festival press meet.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | 1941-10-17 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7424124|Q7424124]] | 14 |- | style='text-align:right'| 196 | [[രാധ കുമാരി]] | [[പ്രമാണം:Kumari Radha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1942 | 2012-03-08 | [[Vizianagaram]] | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q19665473|Q19665473]] | 6 |- | style='text-align:right'| 197 | [[గూడూరు సావిత్రి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1942 | | | | [[:d:Q15698969|Q15698969]] | 1 |- | style='text-align:right'| 198 | [[Seema Deo]] | [[പ്രമാണം:SeemaDeo.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1942-03-27 | 2023-08-24 | [[മുംബൈ]] | [[ബാന്ദ്ര]] | [[:d:Q7445863|Q7445863]] | 9 |- | style='text-align:right'| 199 | [[Minoo Mumtaz]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1942-04-26 | 2021-10-23 | [[മുംബൈ]] | [[ടോറോണ്ടോ|ടൊറാന്റോ]] | [[:d:Q6869043|Q6869043]] | 9 |- | style='text-align:right'| 200 | [[Sabira Merchant]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1942-08-07 | | | | [[:d:Q7396215|Q7396215]] | 2 |- | style='text-align:right'| 201 | [[K. Rani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943 | 2018-07-13 | | | [[:d:Q22279912|Q22279912]] | 3 |- | style='text-align:right'| 202 | [[Vimi]] | [[പ്രമാണം:Vimmi. London. 1968.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943-01-01 | 1977-08-22 | [[ജലന്ധർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7931282|Q7931282]] | 6 |- | style='text-align:right'| 203 | [[എൽ വിജയലക്ഷ്മി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1943 | | [[എറണാകുളം]] | | [[:d:Q11056959|Q11056959]] | 5 |- | style='text-align:right'| 204 | [[Sachu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943 | | [[Mylapore]] | | [[:d:Q15704302|Q15704302]] | 4 |- | style='text-align:right'| 205 | [[Bela Bose]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1943-01-01 | 2023-02-20 | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16911038|Q16911038]] | 9 |- | style='text-align:right'| 206 | [[Beena Banerjee]] | [[പ്രമാണം:BeenaBanerjee.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943-02-19 | | | | [[:d:Q15930081|Q15930081]] | 12 |- | style='text-align:right'| 207 | [[Dolly Thakore]] | [[പ്രമാണം:Premiere of 'Rock Of Ages' 05 Dolly Thakore.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1943-03-10 | | [[Kohat]] | | [[:d:Q5289359|Q5289359]] | 4 |- | style='text-align:right'| 208 | [[ദേവിക (Q5267043)|ദേവിക]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943-04-25 | 2002-05-02<br/>2002-04-25 | [[ചെന്നൈ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q5267043|Q5267043]] | 10 |- | style='text-align:right'| 209 | [[കൽപന]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943-07-08 | 1979-05-12 | [[South Canara District]] | [[Gotur, Belgaum]] | [[:d:Q13158764|Q13158764]] | 10 |- | style='text-align:right'| 210 | [[Manjit Aulkh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1943-07-15 | | [[Chotian(Bathinda)]] | | [[:d:Q20609060|Q20609060]] | 1 |- | style='text-align:right'| 211 | [[Nirmal Rishi]] | [[പ്രമാണം:Nirmal Rishi.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1943-08-28 | | [[ബഠിംഡാ]] | | [[:d:Q41693692|Q41693692]] | 4 |- | style='text-align:right'| 212 | [[തനുജ]] | [[പ്രമാണം:Tanuja attending Durga puja in 2021.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]] | 1943-09-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q146724|Q146724]] | 30 |- | style='text-align:right'| 213 | [[Nanjil Nalini]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1944 | 2020-01-19 | [[തക്കല]] | | [[:d:Q84369599|Q84369599]] | 4 |- | style='text-align:right'| 214 | [[Miss Shefali]] | | | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1944 | 2020-02-06 | [[Narayanganj]] | [[Sodepur]] | [[:d:Q84479721|Q84479721]] | 3 |- | style='text-align:right'| 215 | [[B. Jaya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1944-09-03 | 2021-06-03 | [[കൊല്ലെഗൽ]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q19276584|Q19276584]] | 7 |- | style='text-align:right'| 216 | [[Rajshree]] | [[പ്രമാണം:Rajshree - ETH Bibliothek Com L15-0265-0004-0005.tif|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1944-10-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7286437|Q7286437]] | 12 |- | style='text-align:right'| 217 | [[Zaheeda Hussain]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1944-10-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q8064629|Q8064629]] | 6 |- | style='text-align:right'| 218 | [[Anjana Bhowmick]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1944-12-30 | 2024-02-17 | [[Cooch Behar]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q4765765|Q4765765]] | 8 |- | style='text-align:right'| 219 | [[Usha Ganguly]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945 | 2020-04-23 | [[ജോധ്പുർ]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q7901876|Q7901876]] | 6 |- | style='text-align:right'| 220 | [[ജമീല മാലിക് (Q17581411)|ജമീല മാലിക്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945 | 2020-01-28 | [[കൊല്ലം]] | [[തിരുവനന്തപുരം]] | [[:d:Q17581411|Q17581411]] | 5 |- | style='text-align:right'| 221 | [[Sulata Chowdhury]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945 | 1997-09-16 | | | [[:d:Q56849473|Q56849473]] | 4 |- | style='text-align:right'| 222 | [[Jharana Das]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945 | 2022-12-01 | | | [[:d:Q1372499|Q1372499]] | 5 |- | style='text-align:right'| 223 | [[ഇന്ദ്രാണി മുഖർജി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1945 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q12415694|Q12415694]] | 4 |- | style='text-align:right'| 224 | [[Asha Puthli]] | [[പ്രമാണം:Asha Puthli 01.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1945-02-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q434399|Q434399]] | 8 |- | style='text-align:right'| 225 | [[ബി.റ്റി. ലതിക]] | | ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തക, എഴുത്തുകാരി | [[ഇന്ത്യ]] | 1945-04-04 | | | | [[:d:Q15719746|Q15719746]] | 7 |- | style='text-align:right'| 226 | [[Kanthimathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945-08-30 | 2011-09-09 | [[Manamadurai]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q6365453|Q6365453]] | 4 |- | style='text-align:right'| 227 | [[രാജശ്രീ]] | [[പ്രമാണം:Rajasree.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945-08-31 | | [[Eluru]] | | [[:d:Q16344332|Q16344332]] | 5 |- | style='text-align:right'| 228 | [[Yengkhom Roma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945-09-23 | | [[ഇംഫാൽ]] | | [[:d:Q22280111|Q22280111]] | 2 |- | style='text-align:right'| 229 | [[സുമിത സന്യാൽ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1945-10-09 | 2017-07-09 | [[ഡാർജിലിങ്|ഡാർജിലിംഗ്]] | | [[:d:Q7637150|Q7637150]] | 5 |- | style='text-align:right'| 230 | [[Anju Mahendru]] | [[പ്രമാണം:Anju Mahendroo, Urvashi Dholakia at Mushtaq Sheikh's birthday bash (11).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1946-01-11 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q4765869|Q4765869]] | 15 |- | style='text-align:right'| 231 | [[സുലഭ ആര്യ]] | [[പ്രമാണം:Sulabha Arya 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1946-07-15 | | | | [[:d:Q15697674|Q15697674]] | 7 |- | style='text-align:right'| 232 | [[Kalpana Mohan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1946-07-18 | 2012-01-04 | [[സ്രീനഗർ|ശ്രീനഗർ]] | [[പൂണെ]] | [[:d:Q6354369|Q6354369]] | 10 |- | style='text-align:right'| 233 | [[Sabina Fernandes]] | [[പ്രമാണം:Sabina Fernandes during the tiatr Novo Dis Udetanam (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1946-08-13 | | [[Cortalim]] | | [[:d:Q125578106|Q125578106]] | 2 |- | style='text-align:right'| 234 | [[Geetanjali]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1947 | 2019-10-31 | [[രാജമന്ദ്രി]] | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q15698163|Q15698163]] | 7 |- | style='text-align:right'| 235 | [[Shakuntala Barua]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1947-04-22 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q20985271|Q20985271]] | 3 |- | style='text-align:right'| 236 | [[Rama Prabha]] | [[പ്രമാണം:Rama Prabha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1947-05-05 | | [[കാദിരി]] | | [[:d:Q7288658|Q7288658]] | 9 |- | style='text-align:right'| 237 | [[Deeba]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബ്രിട്ടീഷ് രാജ്]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]]<br/>[[പാകിസ്താൻ]] | 1947-08-01 | | [[റാഞ്ചി]] | | [[:d:Q5249967|Q5249967]] | 8 |- | style='text-align:right'| 238 | [[സിമി ഗരേവാൾ]] | [[പ്രമാണം:SimiGarewal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1947-10-17 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q541513|Q541513]] | 25 |- | style='text-align:right'| 239 | [[Soma Dey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1947-10-18 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q38233817|Q38233817]] | 4 |- | style='text-align:right'| 240 | [[Annapoorna]] | [[പ്രമാണം:అన్నపూర్ణ, తెలుగు సినిమా నటి.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q4767988|Q4767988]] | 7 |- | style='text-align:right'| 241 | [[Asha Kale]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1948 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4804505|Q4804505]] | 6 |- | style='text-align:right'| 242 | [[Manju Singh]] | [[പ്രമാണം:ManjuSingh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1948 | 2022-04-14 | | | [[:d:Q6750434|Q6750434]] | 3 |- | style='text-align:right'| 243 | [[రేకందాస్ ఉత్తరమ్మ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1948 | | | | [[:d:Q13008353|Q13008353]] | 1 |- | style='text-align:right'| 244 | [[Laxmi Chhaya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948-01-07 | 2004-05-09 | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q6505202|Q6505202]] | 8 |- | style='text-align:right'| 245 | [[Leela Roy Ghosh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948-02-03 | 2012-05-11 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q16019393|Q16019393]] | 3 |- | style='text-align:right'| 246 | [[Pratima Kazmi]] | [[പ്രമാണം:Pratima Kazmi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1948-06-13 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7238704|Q7238704]] | 7 |- | style='text-align:right'| 247 | [[Nazima]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948-06-14 | 1975-09-19 | [[നാസിക്]] | | [[:d:Q6983461|Q6983461]] | 6 |- | style='text-align:right'| 248 | [[വെന്നിര ആഡായി നിർമ്മല]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1948-06-27 | | [[കുംഭകോണം]] | | [[:d:Q7920155|Q7920155]] | 5 |- | style='text-align:right'| 249 | [[Vanisri]] | [[പ്രമാണം:Vanisri.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1948-08-03 | | [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]] | | [[:d:Q7914980|Q7914980]] | 9 |- | style='text-align:right'| 250 | [[B. V. Radha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948-08-15 | 2017-09-10 | [[ബെംഗളൂരു]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q4834242|Q4834242]] | 11 |- | style='text-align:right'| 251 | [[Bhakti Barve]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948-09-10 | 2001-02-12 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4900878|Q4900878]] | 7 |- | style='text-align:right'| 252 | [[പെർസിസിന്ന ഖംബത്ത]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1948-10-02 | 1998-08-18 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q432731|Q432731]] | 22 |- | style='text-align:right'| 253 | [[ജ്യോതി ലക്ഷ്മി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1948-11-02 | 2016-08-08 | [[കാഞ്ചീപുരം]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q17581424|Q17581424]] | 7 |- | style='text-align:right'| 254 | [[K. R. Indira Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1949-01-01 | 2017-03-16 | | | [[:d:Q28961100|Q28961100]] | 5 |- | style='text-align:right'| 255 | [[Padma Khanna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1949-03-10<br/>1940-03-10 | | [[വാരാണസി]] | | [[:d:Q7123831|Q7123831]] | 10 |- | style='text-align:right'| 256 | [[Sumitra Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ]] | 1949-03-30 | 2003-05-21 | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q13060080|Q13060080]] | 5 |- | style='text-align:right'| 257 | [[R.T. Rama]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1949-06-25 | | [[ദാവൺഗരെ]] | | [[:d:Q53610776|Q53610776]] | 1 |- | style='text-align:right'| 258 | [[ജാനകി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1949-08-28 | | [[Peddapuram mandal]] | | [[:d:Q15702291|Q15702291]] | 4 |- | style='text-align:right'| 259 | [[Kalairani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q6350191|Q6350191]] | 4 |- | style='text-align:right'| 260 | [[മലൈക ഷേണായ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q6741093|Q6741093]] | 0 |- | style='text-align:right'| 261 | [[Manasi Scott]] | [[പ്രമാണം:Manasi Scott walks the ramp at the Bombay Times Fashion Week (03) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q15261702|Q15261702]] | 8 |- | style='text-align:right'| 262 | [[Nayana Apte Joshi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-02-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q13118180|Q13118180]] | 5 |- | style='text-align:right'| 263 | [[Kalpana Rai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-05-09 | 2008-02-06 | [[Kakinada]] | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q15692081|Q15692081]] | 6 |- | style='text-align:right'| 264 | [[ബി.ജയശ്രീ]] | [[പ്രമാണം:B Jayashree during a shoot of Ishtakamya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി, ഗായിക,നാടക വ്യക്തിത്വം | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-06-09 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16145324|Q16145324]] | 10 |- | style='text-align:right'| 265 | [[Daisy Irani]] | [[പ്രമാണം:Daisy Irani at the audio release of 'Shirin Farhad Ki Toh Nikal Padi'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-06-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5209729|Q5209729]] | 10 |- | style='text-align:right'| 266 | [[Leena Chandavarkar]] | [[പ്രമാണം:Leena Chandavarkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-08-29 | | [[ധാർവാഡ്]] | | [[:d:Q6516340|Q6516340]] | 14 |- | style='text-align:right'| 267 | [[Suhasini Mulay]] | [[പ്രമാണം:Suhasini Mulay.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1950-11-20 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q7635226|Q7635226]] | 13 |- | style='text-align:right'| 268 | [[Lakshmi Chandrashekar]] | [[പ്രമാണം:Lakshmi Chandrashekar.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1951 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q47462708|Q47462708]] | 5 |- | style='text-align:right'| 269 | [[Kommajosyula Indradevi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1951 | | | | [[:d:Q15693981|Q15693981]] | 1 |- | style='text-align:right'| 270 | [[പവല ശ്യാമള]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1951 | | | | [[:d:Q25575107|Q25575107]] | 2 |- | style='text-align:right'| 271 | [[Bharathi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-01-15 | | [[തൂത്തുക്കുടി|തൂത്തുക്കുടി തുറമുഖം]] | | [[:d:Q20675998|Q20675998]] | 3 |- | style='text-align:right'| 272 | [[Manjula]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-04-05 | 1986-09-12 | [[Tumkur]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q6750444|Q6750444]] | 6 |- | style='text-align:right'| 273 | [[Taru Devani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-04-22 | | [[യുഗാണ്ട|ഉഗാണ്ട]] | | [[:d:Q108362607|Q108362607]] | 0 |- | style='text-align:right'| 274 | [[Telangana Shakuntala]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-06-09 | 2014-06-14 | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q7695632|Q7695632]] | 11 |- | style='text-align:right'| 275 | [[ത്രിശ്ശൂർ എൽസി (Q16202791)|ത്രിശ്ശൂർ എൽസി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-07-19 | | [[തൃശ്ശൂർ]] | | [[:d:Q16202791|Q16202791]] | 1 |- | style='text-align:right'| 276 | [[Rama Vij]] | [[പ്രമാണം:RamaVij.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-09-05 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7288671|Q7288671]] | 4 |- | style='text-align:right'| 277 | [[Anita Das]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-10-01 | 2018-05-11 | [[ജജ്പുർ ജില്ല]] | [[കട്ടക്]] | [[:d:Q15723616|Q15723616]] | 9 |- | style='text-align:right'| 278 | [[Geeta Khanna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1951-12-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5529954|Q5529954]] | 2 |- | style='text-align:right'| 279 | [[Gitanjali Aiyar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1952 | 2023-06-07 | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q119224912|Q119224912]] | 2 |- | style='text-align:right'| 280 | [[ఆలపాటి లక్ష్మి]] | [[പ്രമാണം:Alapati Lakshmi.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1952 | | | | [[:d:Q16310929|Q16310929]] | 1 |- | style='text-align:right'| 281 | [[Asha Patel]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1952-01-27 | | | | [[:d:Q4804511|Q4804511]] | 0 |- | style='text-align:right'| 282 | [[വൈശാലി കാസറവള്ളി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1952-04-12 | 2010-09-27 | [[ഗുൽബർഗ]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q7908859|Q7908859]] | 6 |- | style='text-align:right'| 283 | [[Vandana Gupte]] | [[പ്രമാണം:Vandana Gupte.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1952-07-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7914348|Q7914348]] | 4 |- | style='text-align:right'| 284 | [[കമല കമലേഷ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1952-10-23 | | [[കൊച്ചി]] | | [[:d:Q17411228|Q17411228]] | 3 |- | style='text-align:right'| 285 | [[Yogeeta Bali]] | [[പ്രമാണം:YogeetaBali.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1952-12-29 | | | | [[:d:Q3765218|Q3765218]] | 13 |- | style='text-align:right'| 286 | [[Peeya Rai Chowdhary]] | [[പ്രമാണം:Peeya Rai Choudhary at the premiere of Ahista Ahista.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q3374204|Q3374204]] | 11 |- | style='text-align:right'| 287 | [[Anusuya Majumdar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1953 | | | | [[:d:Q4777947|Q4777947]] | 4 |- | style='text-align:right'| 288 | [[Daljeet Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1953 | 2022-11-17 | | [[Sudhar]] | [[:d:Q5211051|Q5211051]] | 2 |- | style='text-align:right'| 289 | [[ജയശ്രീ ടി.]] | [[പ്രമാണം:JayshreeT (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1953 | | | | [[:d:Q6167973|Q6167973]] | 13 |- | style='text-align:right'| 290 | [[Sheena Chohan]] | [[പ്രമാണം:Sheena Chohan at Sailor Today Awards (7).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7492374|Q7492374]] | 10 |- | style='text-align:right'| 291 | [[Tanvi Kishore]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | [[ബഹ്റൈൻ]] | | [[:d:Q17411236|Q17411236]] | 7 |- | style='text-align:right'| 292 | [[Aditi Vasudev]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q18977603|Q18977603]] | 2 |- | style='text-align:right'| 293 | [[Jaya Ojha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | [[Sri Ganganagar]] | | [[:d:Q21934299|Q21934299]] | 3 |- | style='text-align:right'| 294 | [[Preeti Ganguly]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1953-05-17 | 2012-12-02 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q3630933|Q3630933]] | 7 |- | style='text-align:right'| 295 | [[മഞ്ജുള വിജയകുമാർ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1953-09-09 | 2013-07-23 | | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q6750452|Q6750452]] | 10 |- | style='text-align:right'| 296 | [[Aarathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1954 | | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q4661683|Q4661683]] | 12 |- | style='text-align:right'| 297 | [[ബീന കാക്]] | | ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തക | [[ഇന്ത്യ]] | 1954-02-15 | | [[ഭരത്പൂർ, രാജസ്ഥാൻ|ഭരത്പൂർ]] | | [[:d:Q4879891|Q4879891]] | 8 |- | style='text-align:right'| 298 | [[Anita Kanwal]] | [[പ്രമാണം:Anita kanwal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1954-04-09 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q4765560|Q4765560]] | 2 |- | style='text-align:right'| 299 | [[Sathyapriya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1954-05-15 | | [[Tambaram]] | | [[:d:Q17581407|Q17581407]] | 3 |- | style='text-align:right'| 300 | [[Sulakshana Pandit]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1954-07-12 | | [[Raigarh]] | | [[:d:Q3632513|Q3632513]] | 16 |- | style='text-align:right'| 301 | [[Priya Tendulkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1954-10-19 | 2002-09-19 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q3630378|Q3630378]] | 11 |- | style='text-align:right'| 302 | [[Chetana Das]] | [[പ്രമാണം:Chetana Das.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1954-11-04 | | [[ഷില്ലോങ്ങ്]] | | [[:d:Q491459|Q491459]] | 7 |- | style='text-align:right'| 303 | [[Hema Chaudhary]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q21931989|Q21931989]] | 11 |- | style='text-align:right'| 304 | [[Mamata Shankar]] | [[പ്രമാണം:Mamata-Shankar-actor-dancer-choreographer-Kolkata-India-Copyright-Foto-by-Monica-Boirar-aka-Monica-Beurer.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-01-07 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6745457|Q6745457]] | 11 |- | style='text-align:right'| 305 | [[Asha Khadilkar]] | [[പ്രമാണം:Asha Khadilkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-01-11 | | | | [[:d:Q4804506|Q4804506]] | 4 |- | style='text-align:right'| 306 | [[Honey Irani]] | [[പ്രമാണം:Honey Irani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-01-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q764803|Q764803]] | 20 |- | style='text-align:right'| 307 | [[Prema Narayan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-04-04 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q7240196|Q7240196]] | 9 |- | style='text-align:right'| 308 | [[Kalpana Iyer]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-04-17 | | [[Amroha]] | | [[:d:Q6354364|Q6354364]] | 5 |- | style='text-align:right'| 309 | [[Vadivukkarasi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-06-06 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q11011658|Q11011658]] | 6 |- | style='text-align:right'| 310 | [[Mithu Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-06-19 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q30123180|Q30123180]] | 6 |- | style='text-align:right'| 311 | [[Ranjana Deshmukh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-07-23 | 2000-03-03 | [[മുംബൈ]] | [[ശിവാജി പാർക്ക്, മുംബൈ]] | [[:d:Q7293110|Q7293110]] | 4 |- | style='text-align:right'| 312 | [[Neena Kulkarni]] | [[പ്രമാണം:Neena Kulkarni.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-08-15 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q6986881|Q6986881]] | 9 |- | style='text-align:right'| 313 | [[Smita Hai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-10-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q43025661|Q43025661]] | 0 |- | style='text-align:right'| 314 | [[Usha Chavan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-10-17 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7901875|Q7901875]] | 4 |- | style='text-align:right'| 315 | [[Rita Bhaduri]] | [[പ്രമാണം:RitaBhaduri.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1955-11-04 | 2018-07-17 | [[ലഖ്‌നൗ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7336478|Q7336478]] | 19 |- | style='text-align:right'| 316 | [[ജയചിത്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1956 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6167455|Q6167455]] | 9 |- | style='text-align:right'| 317 | [[കുട്ടി പദ്മിനി]] | [[പ്രമാണം:Kutty padmini.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1956-06-05 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6448628|Q6448628]] | 7 |- | style='text-align:right'| 318 | [[റിത ദത്ത ചക്രവർത്തി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1956-07-04 | | [[ധാക്ക|ഢാക്ക]] | | [[:d:Q7336510|Q7336510]] | 5 |- | style='text-align:right'| 319 | [[Vidya Murthy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1956-07-18 | | [[മടിക്കേരി]] | | [[:d:Q59714310|Q59714310]] | 3 |- | style='text-align:right'| 320 | [[Sanghamitra Bandyopadhyay]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1956-08-08 | 2016-10-28 | | | [[:d:Q22276952|Q22276952]] | 4 |- | style='text-align:right'| 321 | [[Daniela Doria]] | | ഇറ്റലിയൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇറ്റലി]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1956-09-12 | | [[റോം]] | | [[:d:Q17328057|Q17328057]] | 2 |- | style='text-align:right'| 322 | [[Ranjeeta Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1956-09-22 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q7293124|Q7293124]] | 7 |- | style='text-align:right'| 323 | [[రేకందాస్ ప్రేమలత]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1957 | | | | [[:d:Q16315657|Q16315657]] | 1 |- | style='text-align:right'| 324 | [[Alka Nupur]] | [[പ്രമാണം:Alka Nupur in arabasque after completion of a toda.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1957 | | [[അലിഗഢ്]] | | [[:d:Q18351243|Q18351243]] | 3 |- | style='text-align:right'| 325 | [[റീന റോയ്]] | [[പ്രമാണം:Evelyn-Sharma-snapped-attending-the-Knight-Frank-India-event-2 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1957-01-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q157901|Q157901]] | 19 |- | style='text-align:right'| 326 | [[Sadia Dehlvi]] | [[പ്രമാണം:Sadia Dehlvi bharat-s-tiwari-photography-IMG 8301 July 19, 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1957-06-16 | 2020-08-05 | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7397899|Q7397899]] | 10 |- | style='text-align:right'| 327 | [[Kavita Chaudhary]] | [[പ്രമാണം:Kavita Choudhry.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1957-07-25 | 2024-02-15 | | [[അമൃത്‌സർ]] | [[:d:Q24883116|Q24883116]] | 7 |- | style='text-align:right'| 328 | [[Bharati Achrekar]] | [[പ്രമാണം:Bharti Achrekar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1957-10-15<br/>1960 | | | | [[:d:Q4901204|Q4901204]] | 18 |- | style='text-align:right'| 329 | [[Kitu Gidwani]] | [[പ്രമാണം:Kitu Gidwani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1957-10-22<br/>1967-10-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3634967|Q3634967]] | 19 |- | style='text-align:right'| 330 | [[Priti Sapru]] | [[പ്രമാണം:Priti Sapru.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1957-12-24 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7245981|Q7245981]] | 6 |- | style='text-align:right'| 331 | [[Talluri Rameshwari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-01-06 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q7680192|Q7680192]] | 8 |- | style='text-align:right'| 332 | [[Shoma Anand]] | [[പ്രമാണം:ShomaAnand.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-02-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7500268|Q7500268]] | 8 |- | style='text-align:right'| 333 | [[മഹുവ റോയ് ചൗദരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-09-24 | 1986-07-22 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q13059245|Q13059245]] | 4 |- | style='text-align:right'| 334 | [[രാഗിണി ഷാ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-10-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16734856|Q16734856]] | 5 |- | style='text-align:right'| 335 | [[സുഭാഷിനി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-10-18 | | | | [[:d:Q7631262|Q7631262]] | 3 |- | style='text-align:right'| 336 | [[Swaroop Sampat]] | [[പ്രമാണം:Swaroop Sampat.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-11-03 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7653917|Q7653917]] | 16 |- | style='text-align:right'| 337 | [[Naveen Saini]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1958-11-19 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q19818645|Q19818645]] | 4 |- | style='text-align:right'| 338 | [[Nirmiti Sawant]] | [[പ്രമാണം:Nirmiti Sawant.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7040068|Q7040068]] | 3 |- | style='text-align:right'| 339 | [[Padma Kumta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1959 | 2017-03-06 | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q52408533|Q52408533]] | 5 |- | style='text-align:right'| 340 | [[Geetha Nair]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1959 | 2023-03-08 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | [[:d:Q117074710|Q117074710]] | 1 |- | style='text-align:right'| 341 | [[Naina Balsaver]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1959 | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q6959696|Q6959696]] | 4 |- | style='text-align:right'| 342 | [[Radha Bartake]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959 | | [[മഡ്ഗാവ്]] | | [[:d:Q16193312|Q16193312]] | 3 |- | style='text-align:right'| 343 | [[నాగమణి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959 | | [[കിഴക്കേ ഗോദാവരി ജില്ല]] | | [[:d:Q20560783|Q20560783]] | 1 |- | style='text-align:right'| 344 | [[Jayamala]] | [[പ്രമാണം:Jayamala.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-02-28 | | [[ദക്ഷിണ കന്നഡ ജില്ല]] | | [[:d:Q6123633|Q6123633]] | 11 |- | style='text-align:right'| 345 | [[Guddi Maruti]] | [[പ്രമാണം:Guddi Maruti.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-04-04 | | | | [[:d:Q12423834|Q12423834]] | 5 |- | style='text-align:right'| 346 | [[നീന ഗുപ്ത (Q6986875)|നീന ഗുപ്ത]] | [[പ്രമാണം:Neena Gupta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-06-04 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q6986875|Q6986875]] | 24 |- | style='text-align:right'| 347 | [[Manjula Gururaj]] | [[പ്രമാണം:Manjula Gururaj.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1959-06-10 | | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q6750448|Q6750448]] | 6 |- | style='text-align:right'| 348 | [[Sushma Shrestha]] | [[പ്രമാണം:Poornima rocking the stage 2013-09-30 23-15.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7648978|Q7648978]] | 15 |- | style='text-align:right'| 349 | [[Gayatri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]]<br/>[[Ravulapalem]] | | [[:d:Q18686306|Q18686306]] | 6 |- | style='text-align:right'| 350 | [[Kunika]] | [[പ്രമാണം:Kunika at Sailor Today Awards (5) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-01-01<br/>1964-02-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6444681|Q6444681]] | 9 |- | style='text-align:right'| 351 | [[Rita Wolf]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-02-25 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q15500928|Q15500928]] | 3 |- | style='text-align:right'| 352 | [[Prabha Sinha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-04-16 | | | | [[:d:Q7237213|Q7237213]] | 3 |- | style='text-align:right'| 353 | [[Amardeep Jha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-06-14 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q4740212|Q4740212]] | 9 |- | style='text-align:right'| 354 | [[Apara Mehta]] | [[പ്രമാണം:Apara Mehta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-08-13 | | [[Bhavnagar]] | | [[:d:Q4779112|Q4779112]] | 13 |- | style='text-align:right'| 355 | [[Ketki Dave]] | [[പ്രമാണം:KetkiDave.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-08-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6395418|Q6395418]] | 10 |- | style='text-align:right'| 356 | [[Amita Khopkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-09-25 | | | | [[:d:Q18211037|Q18211037]] | 3 |- | style='text-align:right'| 357 | [[Himani Shivpuri]] | [[പ്രമാണം:Himani shivpuri.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1960-10-24 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q3785692|Q3785692]] | 18 |- | style='text-align:right'| 358 | [[Geetanjali Tikekar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1961-03-18 | | | | [[:d:Q16832140|Q16832140]] | 2 |- | style='text-align:right'| 359 | [[Lillete Dubey]] | [[പ്രമാണം:Lillete dubey.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1961-05-13<br/>1953-09-07<br/>1953 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q1628810|Q1628810]] | 21 |- | style='text-align:right'| 360 | [[Kuyili]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1961-06-14 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q19666192|Q19666192]] | 3 |- | style='text-align:right'| 361 | [[Bharti Sharma]] | [[പ്രമാണം:Picbharti.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1961-10-15 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q29913116|Q29913116]] | 6 |- | style='text-align:right'| 362 | [[Laboni Sarkar]] | [[പ്രമാണം:Laboni Sarkat 2024 AFA.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6467144|Q6467144]] | 5 |- | style='text-align:right'| 363 | [[Seema Kelkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962 | | [[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റ്‌]] | | [[:d:Q16194633|Q16194633]] | 0 |- | style='text-align:right'| 364 | [[Bindiya Goswami]] | [[പ്രമാണം:Bindiya.Goswami.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-01-06<br/>1961-01-06 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4914024|Q4914024]] | 11 |- | style='text-align:right'| 365 | [[Seema Bhargav]] | [[പ്രമാണം:Seema Pahwa in March 2020.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-02-10 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7445862|Q7445862]] | 11 |- | style='text-align:right'| 366 | [[Kovai Sarala]] | [[പ്രമാണം:Kovai Sarala.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-04-07 | | [[കോയമ്പത്തൂർ]] | | [[:d:Q6434821|Q6434821]] | 9 |- | style='text-align:right'| 367 | [[Natasha Rastogi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-05-14 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q6968492|Q6968492]] | 5 |- | style='text-align:right'| 368 | [[Mahasweta Ray]] | [[പ്രമാണം:Mahasweta-Ray.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-07-02 | | [[പുരി]] | | [[:d:Q6575740|Q6575740]] | 4 |- | style='text-align:right'| 369 | [[Tasneem Sheikh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-08-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7687584|Q7687584]] | 2 |- | style='text-align:right'| 370 | [[Swati Anand]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-08-26 | | [[ഉജ്ജൈൻ ജില്ല]] | | [[:d:Q31173858|Q31173858]] | 0 |- | style='text-align:right'| 371 | [[Shreela Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Shreela Ghosh - Kolkata 2014-02-14 3217.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-09-25 | | [[ഷില്ലോങ്ങ്]] | | [[:d:Q7503555|Q7503555]] | 7 |- | style='text-align:right'| 372 | [[Satarupa Sanyal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1962-11-12 | | [[Bardhaman]] | | [[:d:Q7425950|Q7425950]] | 5 |- | style='text-align:right'| 373 | [[Abha Parmar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1963 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19895107|Q19895107]] | 2 |- | style='text-align:right'| 374 | [[Jaya Seal]] | [[പ്രമാണം:JS190.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1963-02-19 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q6167421|Q6167421]] | 8 |- | style='text-align:right'| 375 | [[Anita Raj]] | [[പ്രമാണം:AnitaRaj.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1963-02-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4765619|Q4765619]] | 15 |- | style='text-align:right'| 376 | [[S. P. Sailaja]] | [[പ്രമാണം:S.P. Sailaja in 1999.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1963-07-22 | | [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]] | | [[:d:Q3522229|Q3522229]] | 5 |- | style='text-align:right'| 377 | [[റിനി സൈമൺ ഖന്ന]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1964 | | | | [[:d:Q7335040|Q7335040]] | 5 |- | style='text-align:right'| 378 | [[സവിത പ്രഭുനെ]] | [[പ്രമാണം:Savita prabhune colors indian telly awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19895366|Q19895366]] | 4 |- | style='text-align:right'| 379 | [[Sonu Walia]] | [[പ്രമാണം:SonuWalia02.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-02-19 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7562409|Q7562409]] | 12 |- | style='text-align:right'| 380 | [[Prachi Thakker]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-04-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q28957253|Q28957253]] | 2 |- | style='text-align:right'| 381 | [[Kiran Juneja]] | [[പ്രമാണം:Kiran Juneja at Engagement ceremony of Arjun Hitkari with Gayatri(1) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-07-17 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q6414804|Q6414804]] | 9 |- | style='text-align:right'| 382 | [[Vaishali Thakkar]] | [[പ്രമാണം:Vaishali Thakkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-07-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16832118|Q16832118]] | 8 |- | style='text-align:right'| 383 | [[Smita Bharti]] | [[പ്രമാണം:Smita Bharti.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-08-02 | | [[ഭിലായി]] | | [[:d:Q26899256|Q26899256]] | 6 |- | style='text-align:right'| 384 | [[Richa Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-08-06 | 1996-12-10 | [[മുംബൈ]] | [[ന്യൂയോർക്ക് നഗരം]] | [[:d:Q7323502|Q7323502]] | 9 |- | style='text-align:right'| 385 | [[రేకందాస్ గుణవతి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-08-22 | | | | [[:d:Q16315654|Q16315654]] | 1 |- | style='text-align:right'| 386 | [[Navni Parihar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-09-23<br/>1964-09-13 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q15650292|Q15650292]] | 7 |- | style='text-align:right'| 387 | [[Swati Chitnis]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-10-17 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q20676241|Q20676241]] | 5 |- | style='text-align:right'| 388 | [[Sonia Singh]] | [[പ്രമാണം:Sonia Singh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-11-04 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q16223965|Q16223965]] | 8 |- | style='text-align:right'| 389 | [[Prenal Oberai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1964-12-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19663063|Q19663063]] | 4 |- | style='text-align:right'| 390 | [[Rhea Pillai]] | [[പ്രമാണം:Rhea pillai.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7320303|Q7320303]] | 10 |- | style='text-align:right'| 391 | [[രാദു]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-02-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16201757|Q16201757]] | 2 |- | style='text-align:right'| 392 | [[Archana Joglekar]] | [[പ്രമാണം:Archana Joglekar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-03-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4785559|Q4785559]] | 8 |- | style='text-align:right'| 393 | [[Anuradha Patel]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-03-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4777879|Q4777879]] | 8 |- | style='text-align:right'| 394 | [[ദീപിക ചിഖാലിയ]] | [[പ്രമാണം:Dipika Chikhlia in 2021 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രിയും രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകയും | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-04-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5250629|Q5250629]] | 14 |- | style='text-align:right'| 395 | [[Asawari Joshi]] | [[പ്രമാണം:AsawariJoshi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-05-06 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3624766|Q3624766]] | 9 |- | style='text-align:right'| 396 | [[അപരാജിത മൊഹന്തി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-05-15 | | [[Sambalpur]] | | [[:d:Q4779123|Q4779123]] | 6 |- | style='text-align:right'| 397 | [[Runu Parija]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-05-15 | 2014-10-24 | | | [[:d:Q18341113|Q18341113]] | 1 |- | style='text-align:right'| 398 | [[ജയശ്രീ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-05-24 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q16730227|Q16730227]] | 4 |- | style='text-align:right'| 399 | [[Zenobia Shroff]] | [[പ്രമാണം:Shroff Sacred Heart University Film TV Master Program November 2018.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]] | 1965-05-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q111263888|Q111263888]] | 8 |- | style='text-align:right'| 400 | [[Nivedita Joshi- Saraf]] | [[പ്രമാണം:NiveditaJoshi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-06-06 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7041766|Q7041766]] | 6 |- | style='text-align:right'| 401 | [[Diya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-06-07 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5285006|Q5285006]] | 3 |- | style='text-align:right'| 402 | [[Pallavi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-06-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7127773|Q7127773]] | 4 |- | style='text-align:right'| 403 | [[രജനി (Q7285732)|രജനി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-07-27 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7285732|Q7285732]] | 5 |- | style='text-align:right'| 404 | [[Malabika Sen]] | [[പ്രമാണം:Indian Dancer (Malabika Sen).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-08-27 | | | | [[:d:Q87860248|Q87860248]] | 3 |- | style='text-align:right'| 405 | [[അരുണ മുച്ചർല]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-09-13 | | [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]] | | [[:d:Q4802166|Q4802166]] | 4 |- | style='text-align:right'| 406 | [[Alka Kubal]] | [[പ്രമാണം:AlkaKubal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-09-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4727621|Q4727621]] | 5 |- | style='text-align:right'| 407 | [[Kavitha]] | [[പ്രമാണം:Kavitha Dasaratharaj.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-09-28 | | | | [[:d:Q15692170|Q15692170]] | 6 |- | style='text-align:right'| 408 | [[സോണാലി സച്ദേവ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-09-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16832078|Q16832078]] | 5 |- | style='text-align:right'| 409 | [[Navneet Nishan]] | [[പ്രമാണം:Navneet Nishan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1965-10-25 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q6982525|Q6982525]] | 10 |- | style='text-align:right'| 410 | [[Viji]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1966 | 2000-11-27 | [[ഇന്ത്യ]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q16015014|Q16015014]] | 2 |- | style='text-align:right'| 411 | [[Shanthi priya]] | [[പ്രമാണം:Actress Shantipriya.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1966-03-27 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q7489091|Q7489091]] | 7 |- | style='text-align:right'| 412 | [[Bhavya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1966-04-18 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q4901578|Q4901578]] | 10 |- | style='text-align:right'| 413 | [[Sangeeta Dash]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1966-04-24 | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q105673223|Q105673223]] | 1 |- | style='text-align:right'| 414 | [[ജീവിത (Q6173112)|ജീവിത]] | [[പ്രമാണം:Jeevitha on October 26, 2015.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1966-05-24 | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q6173112|Q6173112]] | 5 |- | style='text-align:right'| 415 | [[Swapna Waghmare Joshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1966-07-16 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q16196723|Q16196723]] | 2 |- | style='text-align:right'| 416 | [[അപർണ വസ്തരേ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1966-10-14 | 2024-07-11 | [[Chikmagalur (Rural)]]<br/>[[Kadur]] | [[Banashankari]] | [[:d:Q17747329|Q17747329]] | 7 |- | style='text-align:right'| 417 | [[Viji Chandrasekhar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1966-12-02 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q15468913|Q15468913]] | 4 |- | style='text-align:right'| 418 | [[Hema]] | [[പ്രമാണം:Hema Telugu actress.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967 | | [[huzaifa ibn yamani]] | | [[:d:Q5710886|Q5710886]] | 9 |- | style='text-align:right'| 419 | [[Kishori Ambiye]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967 | | | | [[:d:Q13116483|Q13116483]] | 1 |- | style='text-align:right'| 420 | [[Anahita Uberoi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18351880|Q18351880]] | 7 |- | style='text-align:right'| 421 | [[Kalpana Pandit]] | [[പ്രമാണം:KalpanaPandit.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-01 | | | | [[:d:Q6354367|Q6354367]] | 6 |- | style='text-align:right'| 422 | [[Namrata Das]] | [[പ്രമാണം:Namrata Das.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-04-03 | | [[കേന്ദ്രപാറ ജില്ല]] | | [[:d:Q28946536|Q28946536]] | 4 |- | style='text-align:right'| 423 | [[Suneeta Rao]] | [[പ്രമാണം:SuneetaRao.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-04-05 | | | | [[:d:Q7639929|Q7639929]] | 6 |- | style='text-align:right'| 424 | [[ഷഗുഫ്ത അലി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-04-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16146322|Q16146322]] | 8 |- | style='text-align:right'| 425 | [[Medha Manjrekar]] | [[പ്രമാണം:Medha Manjrekar (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-04-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q23932130|Q23932130]] | 4 |- | style='text-align:right'| 426 | [[Amar Noorie]] | [[പ്രമാണം:Amar noorie.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-05-23 | | | | [[:d:Q4740037|Q4740037]] | 5 |- | style='text-align:right'| 427 | [[പ്രിയ അരുൺ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-08-17 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7246460|Q7246460]] | 8 |- | style='text-align:right'| 428 | [[Supriya Pilgaonkar]] | [[പ്രമാണം:Supriya.Pilgaonkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-08-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7645145|Q7645145]] | 15 |- | style='text-align:right'| 429 | [[Vijayta Pandit]] | [[പ്രമാണം:VijaytaPandit.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-08-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7929326|Q7929326]] | 11 |- | style='text-align:right'| 430 | [[Mita Vashisht]] | [[പ്രമാണം:Mita Vashisht at the premiere of Janleva 555.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-11-02 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q6880705|Q6880705]] | 14 |- | style='text-align:right'| 431 | [[രൂപാ (Q16201770)|രൂപാ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1967-11-07 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q16201770|Q16201770]] | 4 |- | style='text-align:right'| 432 | [[Priyadarshini Pradhan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q3922203|Q3922203]] | 2 |- | style='text-align:right'| 433 | [[Meera Krishnan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-01-01 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q15302629|Q15302629]] | 3 |- | style='text-align:right'| 434 | [[Dolly Minhas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-02-08 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q4967473|Q4967473]] | 8 |- | style='text-align:right'| 435 | [[Alka Verma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-02-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4727622|Q4727622]] | 4 |- | style='text-align:right'| 436 | [[Kruttika Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-02-23 | | [[ലണ്ടൻ]] | | [[:d:Q6439539|Q6439539]] | 8 |- | style='text-align:right'| 437 | [[Varsha Usgaonkar]] | [[പ്രമാണം:VarshaUsgaonkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-02-28 | | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q7916120|Q7916120]] | 15 |- | style='text-align:right'| 438 | [[Ananya Khare]] | [[പ്രമാണം:Ananya Khare.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-03-16 | | [[Ratlam]] | | [[:d:Q3615051|Q3615051]] | 15 |- | style='text-align:right'| 439 | [[Kishori Shahane]] | [[പ്രമാണം:Kishori shahane ajita premiere.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-04-23 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q3632633|Q3632633]] | 10 |- | style='text-align:right'| 440 | [[Shubhangi Gokhale]] | [[പ്രമാണം:Shubangi Gokhale.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-06-02 | | [[Khamgaon]] | | [[:d:Q29583858|Q29583858]] | 5 |- | style='text-align:right'| 441 | [[Prateeksha Lonkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-06-12 | | [[ഔറംഗാബാദ്]] | | [[:d:Q7238632|Q7238632]] | 6 |- | style='text-align:right'| 442 | [[Mrinal Dev-Kulkarni]] | [[പ്രമാണം:Mrinal Kulkarni snapped at the press meet for movie on Baba Amte 08.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-06-21<br/>1971-06-21 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q6929584|Q6929584]] | 15 |- | style='text-align:right'| 443 | [[Rishina Kandhari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-06-21 | | | | [[:d:Q18211013|Q18211013]] | 4 |- | style='text-align:right'| 444 | [[മീനാക്ഷി (Q15217667)|മീനാക്ഷി]] | [[പ്രമാണം:Meenakshi (actress).JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര നടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-08-06 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q15217667|Q15217667]] | 7 |- | style='text-align:right'| 445 | [[പൂർണിമ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-09-23 | | [[മച്ചിലിപട്ടണം]] | | [[:d:Q7228868|Q7228868]] | 3 |- | style='text-align:right'| 446 | [[Bhavani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-11-09 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q16200014|Q16200014]] | 9 |- | style='text-align:right'| 447 | [[Satwant Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-12-05 | | [[Sirsa]] | | [[:d:Q43231541|Q43231541]] | 2 |- | style='text-align:right'| 448 | [[Nina Wadia]] | [[പ്രമാണം:Nina Wadia.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-12-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6043141|Q6043141]] | 13 |- | style='text-align:right'| 449 | [[സുകന്യ കുൽക്കർണി]] | [[പ്രമാണം:Sukanya Kulkarni.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1968-12-23 | | | | [[:d:Q23019136|Q23019136]] | 4 |- | style='text-align:right'| 450 | [[ഷർബാനി മുഖർജി]] | [[പ്രമാണം:Sharbani Mukherjee 2005 - still 1240.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7489442|Q7489442]] | 9 |- | style='text-align:right'| 451 | [[Tripti Nadakar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-01-02 | | [[ഡാർജിലിങ്|ഡാർജിലിംഗ്]] | | [[:d:Q7843809|Q7843809]] | 6 |- | style='text-align:right'| 452 | [[Pinky Rajput]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-01-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7196247|Q7196247]] | 5 |- | style='text-align:right'| 453 | [[Pallavi Joshi]] | [[പ്രമാണം:Pallavi Joshi and Tanvi Azmi at Success bash of 'Hate Story' (8).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-04-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7127781|Q7127781]] | 19 |- | style='text-align:right'| 454 | [[Piya Sengupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-06-09 | | | | [[:d:Q21066811|Q21066811]] | 6 |- | style='text-align:right'| 455 | [[Manjeet Kullar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-06-28 | | | | [[:d:Q6750370|Q6750370]] | 3 |- | style='text-align:right'| 456 | [[Pratibha Sinha]] | [[പ്രമാണം:PratibhaSinha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-07-04 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7238684|Q7238684]] | 8 |- | style='text-align:right'| 457 | [[അശ്വിനി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-07-14 | 2012-09-23 | [[നെല്ലൂർ (Q61434)|നെല്ലൂർ]] | | [[:d:Q16019284|Q16019284]] | 9 |- | style='text-align:right'| 458 | [[Mandakini]] | [[പ്രമാണം:Mandakini01.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-07-30<br/>1963-07-30 | | [[മീററ്റ്]] | | [[:d:Q337434|Q337434]] | 29 |- | style='text-align:right'| 459 | [[Poonam Jhawer]] | [[പ്രമാണം:Poonam Jhawer.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-08-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7228696|Q7228696]] | 6 |- | style='text-align:right'| 460 | [[Alka Kaushal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-09-02 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q18638586|Q18638586]] | 7 |- | style='text-align:right'| 461 | [[Satabdi Roy]] | [[പ്രമാണം:Shatabdi Roy.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-10-05 | | [[Agarpara]] | | [[:d:Q7425857|Q7425857]] | 9 |- | style='text-align:right'| 462 | [[Nishigandha Wad]] | [[പ്രമാണം:Nishigandha Wad.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-10-11 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7040540|Q7040540]] | 3 |- | style='text-align:right'| 463 | [[Sunita Rajwar]] | [[പ്രമാണം:Sunita Rajwar in February 2020.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-11-06 | | [[ബറേലി]] | | [[:d:Q16206736|Q16206736]] | 7 |- | style='text-align:right'| 464 | [[Shilpa Shirodkar]] | [[പ്രമാണം:ShilpaShirodkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-11-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7496767|Q7496767]] | 17 |- | style='text-align:right'| 465 | [[സ്മിത നായർ ജെയിൻ]] | [[പ്രമാണം:Smita Nair Jain speaking at Nasscom.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-11-20 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q18126169|Q18126169]] | 12 |- | style='text-align:right'| 466 | [[Seema Rahmani]] | [[പ്രമാണം:Seema Rahmani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-12-03 | | [[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റ്‌]] | | [[:d:Q20870055|Q20870055]] | 8 |- | style='text-align:right'| 467 | [[Nimisha Vakharia]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1969-12-31 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16832126|Q16832126]] | 4 |- | style='text-align:right'| 468 | [[K.Sujatha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1970s | 2007-06-25 | | | [[:d:Q12688702|Q12688702]] | 1 |- | style='text-align:right'| 469 | [[Maheswari]] | [[പ്രമാണം:Mahe wiki.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-01 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6733904|Q6733904]] | 3 |- | style='text-align:right'| 470 | [[Chandrayee Ghosh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5071477|Q5071477]] | 5 |- | style='text-align:right'| 471 | [[Jayati Bhatia]] | [[പ്രമാണം:Jayati Bhatia 1.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q6167690|Q6167690]] | 3 |- | style='text-align:right'| 472 | [[Manjula Ghattamaneni]] | [[പ്രമാണം:Manjula Indira Productions.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6750446|Q6750446]] | 7 |- | style='text-align:right'| 473 | [[ഊഹ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-01-01 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7532422|Q7532422]] | 3 |- | style='text-align:right'| 474 | [[Thangjam Manorama]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | 2004-07-11 | | | [[:d:Q15734820|Q15734820]] | 6 |- | style='text-align:right'| 475 | [[Sheeba Akashdeep]] | [[പ്രമാണം:Sheeba Akashdeep, 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16727187|Q16727187]] | 6 |- | style='text-align:right'| 476 | [[Chanda Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | | | [[:d:Q66816607|Q66816607]] | 3 |- | style='text-align:right'| 477 | [[Sunetra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1970 | | | | [[:d:Q67654543|Q67654543]] | 2 |- | style='text-align:right'| 478 | [[Dolly Bindra]] | [[പ്രമാണം:Dolly bindra colors indian telly awards cropped.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-01-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5289323|Q5289323]] | 12 |- | style='text-align:right'| 479 | [[Ashwini Kalsekar]] | [[പ്രമാണം:Ashwini Kalsekar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-01-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4806201|Q4806201]] | 20 |- | style='text-align:right'| 480 | [[Aparajita Auddy]] | [[പ്രമാണം:Aparajita Auddy (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-02-02 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q4779118|Q4779118]] | 5 |- | style='text-align:right'| 481 | [[Chumki Chowdhury]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-02-06 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q18685433|Q18685433]] | 5 |- | style='text-align:right'| 482 | [[Dolon Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-02-22 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5289472|Q5289472]] | 5 |- | style='text-align:right'| 483 | [[Mona Ambegaonkar]] | [[പ്രമാണം:Mona Ambegaonkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-03-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6897636|Q6897636]] | 8 |- | style='text-align:right'| 484 | [[പ്രിയ (Q16201721)|പ്രിയ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-03-21 | | | | [[:d:Q16201721|Q16201721]] | 2 |- | style='text-align:right'| 485 | [[Indrani Dutta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-04-06 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16728729|Q16728729]] | 5 |- | style='text-align:right'| 486 | [[Neelu Vaghela]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-04-15 | | [[രാജസ്ഥാൻ]] | | [[:d:Q6986823|Q6986823]] | 9 |- | style='text-align:right'| 487 | [[Neha Joshi (TV actress)]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-06-21 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q6987750|Q6987750]] | 2 |- | style='text-align:right'| 488 | [[Anu Hasan]] | [[പ്രമാണം:Anu Hasan2.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-07-15 | | [[തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]] | | [[:d:Q3530637|Q3530637]] | 10 |- | style='text-align:right'| 489 | [[നിവേദിത ഭട്ടാചാര്യ]] | [[പ്രമാണം:Nivedita Bhattacharya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-07-21 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q7041763|Q7041763]] | 7 |- | style='text-align:right'| 490 | [[Deepshika]] | [[പ്രമാണം:Deepshikha walks for Manish Malhotra & Shaina NC's show for CPAA 08.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-08-02<br/>1977-01-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5250647|Q5250647]] | 11 |- | style='text-align:right'| 491 | [[Sagarika Mukherjee]] | [[പ്രമാണം:Sagarika13.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-09-04 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q7399059|Q7399059]] | 9 |- | style='text-align:right'| 492 | [[Parminder Gill]] | [[പ്രമാണം:Parminder Gill1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-09-16 | | [[ലുധിയാന ജില്ല]] | | [[:d:Q61059217|Q61059217]] | 3 |- | style='text-align:right'| 493 | [[Shikha Swaroop]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-10-23 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7496575|Q7496575]] | 3 |- | style='text-align:right'| 494 | [[Kashmira Shah]] | [[പ്രമാണം:Kashmera Shah in 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-12-02<br/>1971-12-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6374451|Q6374451]] | 14 |- | style='text-align:right'| 495 | [[Namrata Sawhney]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-12-14 | | [[പട്ട്യാല]] | | [[:d:Q6962052|Q6962052]] | 4 |- | style='text-align:right'| 496 | [[Meena Menon]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970-12-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6807588|Q6807588]] | 4 |- | style='text-align:right'| 497 | [[Ekta Sohini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16202541|Q16202541]] | 3 |- | style='text-align:right'| 498 | [[Ritu Shivpuri]] | [[പ്രമാണം:Ritu Shivpuri graces Rebecca Dewan’s fashion show (11) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-01-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q15693767|Q15693767]] | 8 |- | style='text-align:right'| 499 | [[നിരോഷ]] | [[പ്രമാണം:Nirosha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-01-23 | | [[കൊളംബോ]] | | [[:d:Q13653610|Q13653610]] | 5 |- | style='text-align:right'| 500 | [[Shaheen Ahmed]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-02 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q12454107|Q12454107]] | 1 |- | style='text-align:right'| 501 | [[Indira Krishnan]] | [[പ്രമാണം:Indira Krishnan All India Achievers Awards.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-03-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q121358969|Q121358969]] | 4 |- | style='text-align:right'| 502 | [[Yamini Singh]] | [[പ്രമാണം:YaminiSingh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-03-20 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q28170401|Q28170401]] | 5 |- | style='text-align:right'| 503 | [[Sriranjini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-06-01 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q16202614|Q16202614]] | 5 |- | style='text-align:right'| 504 | [[Sonal Jha]] | [[പ്രമാണം:Sonal Jha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-07-29 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q55177844|Q55177844]] | 3 |- | style='text-align:right'| 505 | [[Sreelekha Mitra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-08-30<br/>1975-08-30 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q13729015|Q13729015]] | 5 |- | style='text-align:right'| 506 | [[Sulekha Talwalkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-10-08 | | | | [[:d:Q7636145|Q7636145]] | 5 |- | style='text-align:right'| 507 | [[Mounika]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-10-20 | | | | [[:d:Q19321759|Q19321759]] | 2 |- | style='text-align:right'| 508 | [[Meghna Malik]] | [[പ്രമാണം:Meghna malik.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-10-28<br/>1971-10-03 | | [[സോണിപത്]] | | [[:d:Q4277747|Q4277747]] | 10 |- | style='text-align:right'| 509 | [[Shalini Arora]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-11-09 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q7487228|Q7487228]] | 5 |- | style='text-align:right'| 510 | [[M ഹീര രാജഗോപാൽ]] | [[പ്രമാണം:Heera-rajagopal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1971-12-29 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q5698080|Q5698080]] | 8 |- | style='text-align:right'| 511 | [[Sindhu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972 | 2005-01-06 | | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q19665157|Q19665157]] | 3 |- | style='text-align:right'| 512 | [[Rajita]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972 | | [[Kakinada]] | | [[:d:Q31496246|Q31496246]] | 2 |- | style='text-align:right'| 513 | [[Ashwini Ekbote]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-01-05 | 2016-10-22 | [[പൂണെ]] | [[പൂണെ]] | [[:d:Q51834779|Q51834779]] | 4 |- | style='text-align:right'| 514 | [[Suchitra Bandekar]] | [[പ്രമാണം:Suchitra Bandekar with Aadesh Bandekar.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-01-07 | | | | [[:d:Q13122012|Q13122012]] | 4 |- | style='text-align:right'| 515 | [[Sandali Sinha]] | [[പ്രമാണം:SandaliSinha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-01-11 | | [[Muzaffarpur]] | | [[:d:Q7415964|Q7415964]] | 13 |- | style='text-align:right'| 516 | [[Maria Goretti]] | [[പ്രമാണം:MariaGorettiVJ.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-01-26 | | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q6761233|Q6761233]] | 5 |- | style='text-align:right'| 517 | [[Nilanjana Sengupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-02-21<br/>1979-02-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16202260|Q16202260]] | 3 |- | style='text-align:right'| 518 | [[തനാസ് ഇറാനി]] | [[പ്രമാണം:Tanaaz-Irani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-04-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7682187|Q7682187]] | 10 |- | style='text-align:right'| 519 | [[Anjala Zaveri]] | [[പ്രമാണം:AnjalaZaveri.jpg|center|50px]] | ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1972-04-20 | | [[ലണ്ടൻ]] | | [[:d:Q3531931|Q3531931]] | 9 |- | style='text-align:right'| 520 | [[Ashwini Bhave]] | [[പ്രമാണം:AshwiniBhave.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-05-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4806199|Q4806199]] | 15 |- | style='text-align:right'| 521 | [[Anjali Sudhakar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-05-22 | | [[Kanakapura]] | | [[:d:Q4765740|Q4765740]] | 5 |- | style='text-align:right'| 522 | [[Gulfam Khan]] | [[പ്രമാണം:Gulfam Khan Portrait.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-06-06 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16200740|Q16200740]] | 7 |- | style='text-align:right'| 523 | [[Sonam]] | [[പ്രമാണം:Sonam Khan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-09-02 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7560776|Q7560776]] | 8 |- | style='text-align:right'| 524 | [[Rasika Joshi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-09-12 | 2011-07-07 | [[മുംബൈ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7295046|Q7295046]] | 6 |- | style='text-align:right'| 525 | [[Jaya Bhattacharya]] | [[പ്രമാണം:Jaya Bhattacharya in 2015.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-09-19<br/>1978-07-01 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q16199248|Q16199248]] | 12 |- | style='text-align:right'| 526 | [[നികി അനേജ വാലിയ]] | [[പ്രമാണം:Niki Walia.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-09-26 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16258538|Q16258538]] | 8 |- | style='text-align:right'| 527 | [[Deepa Parab]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-10-31 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16201561|Q16201561]] | 6 |- | style='text-align:right'| 528 | [[Ravali]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1972-12-22 | | [[Gudivada]] | | [[:d:Q7296308|Q7296308]] | 5 |- | style='text-align:right'| 529 | [[Radhika Vaz]] | [[പ്രമാണം:Radhika Vaz, 2017 (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1973 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q21066657|Q21066657]] | 7 |- | style='text-align:right'| 530 | [[Sheeba Chaddha]] | [[പ്രമാണം:Sheeba Chaddha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16200046|Q16200046]] | 14 |- | style='text-align:right'| 531 | [[ഫർഹീൻ]] | [[പ്രമാണം:Farheen mam.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q16200332|Q16200332]] | 5 |- | style='text-align:right'| 532 | [[Sharvani Pillai]] | [[പ്രമാണം:Sharvani Pillai.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16734541|Q16734541]] | 7 |- | style='text-align:right'| 533 | [[Rethika Srinivas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q20685290|Q20685290]] | 6 |- | style='text-align:right'| 534 | [[Sakshi Tanwar]] | [[പ്രമാണം:Sakshi Tanwar graces the Ganesha puja at Ekta Kapoor’s house (05) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-01-12 | | [[Alwar]] | | [[:d:Q2003940|Q2003940]] | 25 |- | style='text-align:right'| 535 | [[Bhaswati Basu]] | [[പ്രമാണം:Bhaswati Basu.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-03-05 | | | | [[:d:Q55409221|Q55409221]] | 2 |- | style='text-align:right'| 536 | [[Bidipta Chakraborty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-06-06 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q4904175|Q4904175]] | 5 |- | style='text-align:right'| 537 | [[ഈശ്വരി റാവു]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-06-13 | | [[Peddapuram mandal]] | | [[:d:Q5331053|Q5331053]] | 4 |- | style='text-align:right'| 538 | [[Suman Ranganathan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-07-26 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7636937|Q7636937]] | 13 |- | style='text-align:right'| 539 | [[Malashri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-08-10 | | [[ചെന്നൈ ജില്ല]] | | [[:d:Q10980180|Q10980180]] | 11 |- | style='text-align:right'| 540 | [[രേഷം തിപ്നിസ്]] | [[പ്രമാണം:Resham Tipnis (cropped) attending the launch of Sai Deodhar & Shakti Anand ‘Thoughtrain Entertainment’.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-08-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16214589|Q16214589]] | 7 |- | style='text-align:right'| 541 | [[Delnaaz Irani]] | [[പ്രമാണം:Delnaaz Paul at the opening of Fluke store.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-09-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5254296|Q5254296]] | 11 |- | style='text-align:right'| 542 | [[Richa Ahuja]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-09-16 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q17505034|Q17505034]] | 7 |- | style='text-align:right'| 543 | [[Sujatha Sivakumar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-09-27 | | [[മധുര]] | | [[:d:Q22683046|Q22683046]] | 3 |- | style='text-align:right'| 544 | [[സലീമാ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-11-04 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q16202034|Q16202034]] | 5 |- | style='text-align:right'| 545 | [[Kavita Lad]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1973-11-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q893134|Q893134]] | 5 |- | style='text-align:right'| 546 | [[Arpita Pal]] | [[പ്രമാണം:Arpita Pal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q4795753|Q4795753]] | 7 |- | style='text-align:right'| 547 | [[అపూర్వ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974 | | | | [[:d:Q12990404|Q12990404]] | 1 |- | style='text-align:right'| 548 | [[റാണി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974 | | | | [[:d:Q16344092|Q16344092]] | 4 |- | style='text-align:right'| 549 | [[Abhilasha Patil]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1974 | 2021-05-04 | | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q106707972|Q106707972]] | 3 |- | style='text-align:right'| 550 | [[Malini Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-01-05<br/>1965-01-05 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16202316|Q16202316]] | 3 |- | style='text-align:right'| 551 | [[Savitha Reddy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-01-14 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7428358|Q7428358]] | 6 |- | style='text-align:right'| 552 | [[Manasi Salvi]] | [[പ്രമാണം:Manasi Salvi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-01-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2190753|Q2190753]] | 8 |- | style='text-align:right'| 553 | [[Indrani Mukherjee]] | [[പ്രമാണം:Indrani Mukherjee.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-01-25 | | [[അസൻസോൾ]] | | [[:d:Q62267046|Q62267046]] | 2 |- | style='text-align:right'| 554 | [[ശ്രുതി രാജ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-02-25 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7504339|Q7504339]] | 5 |- | style='text-align:right'| 555 | [[പ്രഗതി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-03-17 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7237601|Q7237601]] | 4 |- | style='text-align:right'| 556 | [[രൂപ ശ്രീ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-03-27 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q18085653|Q18085653]] | 4 |- | style='text-align:right'| 557 | [[കസ്തൂരി (Q6374806)|കസ്തൂരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-05-01 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6374806|Q6374806]] | 4 |- | style='text-align:right'| 558 | [[Aditi Gowitrikar]] | [[പ്രമാണം:Aditi Gowitrikar graces H&M’s store launch in Mumbai (17) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-05-21<br/>1976-05-21 | | [[പൻവേൽ]] | | [[:d:Q3531155|Q3531155]] | 20 |- | style='text-align:right'| 559 | [[Adita Wahi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-06-03 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q18211758|Q18211758]] | 3 |- | style='text-align:right'| 560 | [[Govindini Murty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-06-20 | | [[മണിപ്പൂർ]] | | [[:d:Q5589918|Q5589918]] | 3 |- | style='text-align:right'| 561 | [[Gautami Kapoor]] | [[പ്രമാണം:Gautami.Kapoor.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-06-21 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q16730577|Q16730577]] | 11 |- | style='text-align:right'| 562 | [[Barkha Madan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-08-17 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q16201002|Q16201002]] | 6 |- | style='text-align:right'| 563 | [[Purbi Joshi]] | [[പ്രമാണം:Purbi Joshi at the shooting of music video for ‘Damadamm!’.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-08-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7260894|Q7260894]] | 7 |- | style='text-align:right'| 564 | [[വൈഷ്ണവി മഹന്ത്]] | [[പ്രമാണം:Vaishnavi Mahant.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-09-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7908874|Q7908874]] | 13 |- | style='text-align:right'| 565 | [[Janaki Sabesh]] | [[പ്രമാണം:Janaki Sabesh Image.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-09-23 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q6150715|Q6150715]] | 5 |- | style='text-align:right'| 566 | [[Rakshanda Khan]] | [[പ്രമാണം:Rakhsandha khan1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-09-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7286781|Q7286781]] | 7 |- | style='text-align:right'| 567 | [[Sonali Kulkarni]] | [[പ്രമാണം:Sonali Kulkarni graces the News18 Reel Movie Awards 2018 (10) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-11-03 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q1407499|Q1407499]] | 25 |- | style='text-align:right'| 568 | [[Simone Singh]] | [[പ്രമാണം:SimoneSingh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-11-10 | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q7520416|Q7520416]] | 15 |- | style='text-align:right'| 569 | [[Sabitha Jayaraj]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-11-10 | | | | [[:d:Q52634159|Q52634159]] | 1 |- | style='text-align:right'| 570 | [[Yuvarani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-11-30 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16203011|Q16203011]] | 5 |- | style='text-align:right'| 571 | [[Anupama Kumar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1974-12-04 | | [[കോയമ്പത്തൂർ]] | | [[:d:Q4777839|Q4777839]] | 7 |- | style='text-align:right'| 572 | [[Uma Riyaz Khan]] | [[പ്രമാണം:Uma Riyaz Khan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7881028|Q7881028]] | 6 |- | style='text-align:right'| 573 | [[Bhavana]] | [[പ്രമാണം:Bhavana (Kannada actress) (01).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1970s | | [[ദാവൺഗരെ]] | | [[:d:Q16200004|Q16200004]] | 11 |- | style='text-align:right'| 574 | [[Rupal Patel]] | [[പ്രമാണം:Rupalpatel.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-01-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18638590|Q18638590]] | 6 |- | style='text-align:right'| 575 | [[സുപ്രിയ കാർണിക്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-03-13 | | | | [[:d:Q16198893|Q16198893]] | 5 |- | style='text-align:right'| 576 | [[സുമ കനകല]] | [[പ്രമാണം:Suma Kanakala.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-03-22 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q7636907|Q7636907]] | 6 |- | style='text-align:right'| 577 | [[സന്ധ്യ മ്രിദുൽ]] | [[പ്രമാണം:Sandhya Mridul at an event at Koh hosted by Shruti Seth 06.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-03-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q1396281|Q1396281]] | 15 |- | style='text-align:right'| 578 | [[Rajeshwari Sachdev]] | [[പ്രമാണം:Rajeshwari Sachdev.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-04-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7286105|Q7286105]] | 13 |- | style='text-align:right'| 579 | [[Neha]] | [[പ്രമാണം:NehaBajpai.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-04-18 | | [[Nanded]] | | [[:d:Q7460032|Q7460032]] | 14 |- | style='text-align:right'| 580 | [[Gargi Roychowdhury]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-04-24 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q17332332|Q17332332]] | 3 |- | style='text-align:right'| 581 | [[ഭുവനേശ്വരി (Q18124379)|ഭുവനേശ്വരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-06-04 | | [[Chittoor]] | | [[:d:Q18124379|Q18124379]] | 6 |- | style='text-align:right'| 582 | [[Deepa Venkat]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-06-11<br/>1974 | | | | [[:d:Q5250473|Q5250473]] | 4 |- | style='text-align:right'| 583 | [[Upasana Singh]] | [[പ്രമാണം:UpasanaSingh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-06-29 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q7898180|Q7898180]] | 13 |- | style='text-align:right'| 584 | [[സുഭശ്രി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-07-18 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7631263|Q7631263]] | 3 |- | style='text-align:right'| 585 | [[Lata Sabharwal]] | [[പ്രമാണം:Lataa Saberwal cropped.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-08-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6495046|Q6495046]] | 11 |- | style='text-align:right'| 586 | [[Dolly Sohi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-09-15 | 2024-03-08 | [[അമൃത്‌സർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q26997337|Q26997337]] | 8 |- | style='text-align:right'| 587 | [[ശ്രുതി (Q7504343)|ശ്രുതി]] | [[പ്രമാണം:Shruti (Apr, 2016).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-09-18 | | [[Hassan]] | | [[:d:Q7504343|Q7504343]] | 11 |- | style='text-align:right'| 588 | [[Jayasri Rachakonda]] | [[പ്രമാണം:Jayasri Rachakonda.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-10-12 | | [[Ramagundam]] | | [[:d:Q97674107|Q97674107]] | 2 |- | style='text-align:right'| 589 | [[Pallavi Pradhan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-10-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q42610846|Q42610846]] | 4 |- | style='text-align:right'| 590 | [[Bhavana Balsavar]] | [[പ്രമാണം:Bhavana Balsaver,Shobha Khote at The Aap Ki Awaz Award 2012 (4).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-10-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16199949|Q16199949]] | 9 |- | style='text-align:right'| 591 | [[Meghna Reddy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-10-24 | | [[രാജമന്ദ്രി]] | | [[:d:Q4974267|Q4974267]] | 3 |- | style='text-align:right'| 592 | [[Rukhsaar Rehman]] | [[പ്രമാണം:Rukhsar image.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-10-29 | | [[Rampur]] | | [[:d:Q19059651|Q19059651]] | 14 |- | style='text-align:right'| 593 | [[Tara Deshpande]] | [[പ്രമാണം:Tara Deshpande(1).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-12-09<br/>1975-12-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7685053|Q7685053]] | 5 |- | style='text-align:right'| 594 | [[വൈഭവി മർച്ചന്റ്]] | [[പ്രമാണം:Vaibhavi Merchant don2 screening.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-12-17 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q245862|Q245862]] | 19 |- | style='text-align:right'| 595 | [[Mahi Gill]] | [[പ്രമാണം:Mahi Gill Paan Singh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-12-19 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q487198|Q487198]] | 23 |- | style='text-align:right'| 596 | [[Shonali Nagrani]] | [[പ്രമാണം:Shonali Nagrani at the launch of Watch Time's magazine 10.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1975-12-20 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7500361|Q7500361]] | 6 |- | style='text-align:right'| 597 | [[Shweta Kawatra]] | [[പ്രമാണം:Shweta kawatra walks ramp.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7505875|Q7505875]] | 8 |- | style='text-align:right'| 598 | [[Deepali Joshi-Shah]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976 | 2012-01-27 | [[അജ്മീർ]] | [[കുവൈറ്റ്|കുവൈറ്റ്‌]] | [[:d:Q4160503|Q4160503]] | 4 |- | style='text-align:right'| 599 | [[ശ്രീയ രമേഷ്]] | | നടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976 | | [[കാസർഗോഡ്]] | | [[:d:Q27673476|Q27673476]] | 1 |- | style='text-align:right'| 600 | [[Shalini Kapoor Sagar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-01-04 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16202189|Q16202189]] | 5 |- | style='text-align:right'| 601 | [[Vandana Pathak]] | [[പ്രമാണം:Vandana Pathak at Kehvatlal Parivar premiere.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-01-26 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q16734267|Q16734267]] | 8 |- | style='text-align:right'| 602 | [[Malavika Avinash]] | [[പ്രമാണം:Malavika Avinash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-01-28 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6741434|Q6741434]] | 14 |- | style='text-align:right'| 603 | [[Priya Sachdev]] | [[പ്രമാണം:Priya Sachdev Kapur, wife of sanjay kapur.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-02-21 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7246478|Q7246478]] | 1 |- | style='text-align:right'| 604 | [[Manasi Joshi Roy]] | [[പ്രമാണം:Manasi Joshi Roy.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-03-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q26702554|Q26702554]] | 6 |- | style='text-align:right'| 605 | [[Smita Saravade]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-05-12 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q7544827|Q7544827]] | 3 |- | style='text-align:right'| 606 | [[ചായ സിംഗ്]] | [[പ്രമാണം:Chaya Singh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-05-16 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q5088608|Q5088608]] | 10 |- | style='text-align:right'| 607 | [[Poonam Narula]] | [[പ്രമാണം:Poonam Goel (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-06-03 | | | | [[:d:Q21062558|Q21062558]] | 3 |- | style='text-align:right'| 608 | [[Sangita Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Sangeeta Ghosh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-08-18 | | [[Shivpuri]] | | [[:d:Q7417916|Q7417916]] | 9 |- | style='text-align:right'| 609 | [[Chitrangada Singh]] | [[പ്രമാണം:Chitrangada Singh at FBB Femina Miss India 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-08-30<br/>1976-03-28 | | [[ജോധ്പുർ]] | | [[:d:Q5102344|Q5102344]] | 29 |- | style='text-align:right'| 610 | [[Suchita Trivedi]] | [[പ്രമാണം:Suchita Trivedi in 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-09-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16751660|Q16751660]] | 6 |- | style='text-align:right'| 611 | [[Lakshmi Manchu]] | [[പ്രമാണം:Lakshmi Manchu.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-10-08 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6479877|Q6479877]] | 16 |- | style='text-align:right'| 612 | [[Queen Hazarika]] | [[പ്രമാണം:Queen Hazarika at a video shoot in Bangalore (April, 2015).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-10-16 | | [[North Lakhimpur]] | | [[:d:Q19896001|Q19896001]] | 5 |- | style='text-align:right'| 613 | [[Dipannita Sharma]] | [[പ്രമാണം:Celebrities at Manish Malhotra - Lilavati Save & Empower Girl Child show (8).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-11-02 | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q5279710|Q5279710]] | 15 |- | style='text-align:right'| 614 | [[പ്യുമൊരി മേത്ത ഘോഷ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-11-23 | | [[Solapur]] | | [[:d:Q23038212|Q23038212]] | 1 |- | style='text-align:right'| 615 | [[Nethra Raghuraman]] | [[പ്രമാണം:Nethra Raghuraman graces the launch of Olive's new menu.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-11-29 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q16216019|Q16216019]] | 5 |- | style='text-align:right'| 616 | [[Bindu De Stoppani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1976-12-19 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q863662|Q863662]] | 3 |- | style='text-align:right'| 617 | [[Devadarshini]] | [[പ്രമാണം:Devadarshini.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-01-01 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q140660|Q140660]] | 6 |- | style='text-align:right'| 618 | [[പ്രേമ]] | [[പ്രമാണം:Prema.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-01-06 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7240187|Q7240187]] | 9 |- | style='text-align:right'| 619 | [[Smita Bansal]] | [[പ്രമാണം:Smita Bansal graces The Global Peace Initiative 2015 (47).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-02-21 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q2003885|Q2003885]] | 12 |- | style='text-align:right'| 620 | [[Shilpa Tulaskar]] | [[പ്രമാണം:Shilpa Tulaskar.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-03-10 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q7496770|Q7496770]] | 6 |- | style='text-align:right'| 621 | [[Kartika Rane]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-03-17 | | | | [[:d:Q6373558|Q6373558]] | 1 |- | style='text-align:right'| 622 | [[ഗായത്രി ജോഷി]] | [[പ്രമാണം:Gayatri Joshi in 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-03-20 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q467074|Q467074]] | 22 |- | style='text-align:right'| 623 | [[Rupali Ganguly]] | [[പ്രമാണം:Rupali Ganguly at CID Veerta Awards 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-04-05 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7380199|Q7380199]] | 11 |- | style='text-align:right'| 624 | [[Sakshi Shivanand]] | [[പ്രമാണം:Sakshi Shivanand Image.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-04-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7403092|Q7403092]] | 8 |- | style='text-align:right'| 625 | [[Debolina Dutta]] | [[പ്രമാണം:Debolina Dutta 2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-04-20 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5248128|Q5248128]] | 5 |- | style='text-align:right'| 626 | [[Rajashree]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-04-29 | | | | [[:d:Q16201849|Q16201849]] | 4 |- | style='text-align:right'| 627 | [[Sheetal Agashe]] | [[പ്രമാണം:Sheetal-agashe-femina-award-2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-05-17 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q27854128|Q27854128]] | 11 |- | style='text-align:right'| 628 | [[Samata Das]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-06-07 | | [[ധാക്ക|ഢാക്ക]] | | [[:d:Q16200218|Q16200218]] | 6 |- | style='text-align:right'| 629 | [[സുഗന്ധ ഗാർഗ്]] | [[പ്രമാണം:Sugandha Garg.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-06-13 | | [[മീററ്റ്]] | | [[:d:Q7634701|Q7634701]] | 7 |- | style='text-align:right'| 630 | [[Mukti Mohan]] | [[പ്രമാണം:Mukti Mohan at celebrations for World Dance Day 3 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-06-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6933626|Q6933626]] | 13 |- | style='text-align:right'| 631 | [[Zehra Naqvi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1977-07-05 | | | | [[:d:Q17198947|Q17198947]] | 1 |- | style='text-align:right'| 632 | [[Raageshwari]] | [[പ്രമാണം:Raageshwari.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-07-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2040478|Q2040478]] | 14 |- | style='text-align:right'| 633 | [[Rinke Khanna]] | [[പ്രമാണം:Rinke Khanna.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-07-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7335045|Q7335045]] | 14 |- | style='text-align:right'| 634 | [[Shilpa Shinde]] | [[പ്രമാണം:Shilpa-Shinde-snapped-at-the-media-interaction-6.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16832103|Q16832103]] | 17 |- | style='text-align:right'| 635 | [[Niruta Singh]] | [[പ്രമാണം:Niruta-Singh-14.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[നേപ്പാൾ]] | 1977-08-12 | | [[ഡാർജിലിങ്|ഡാർജിലിംഗ്]] | | [[:d:Q7040121|Q7040121]] | 10 |- | style='text-align:right'| 636 | [[രമ്യ ശ്രീ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-08-15 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q7290395|Q7290395]] | 7 |- | style='text-align:right'| 637 | [[Achint Kaur]] | [[പ്രമാണം:Achint Kaur.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-09-05 | | [[മീററ്റ്]] | | [[:d:Q4673791|Q4673791]] | 12 |- | style='text-align:right'| 638 | [[Gauri Pradhan Tejwani]] | [[പ്രമാണം:Gauri pradhan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-09-16 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q5527775|Q5527775]] | 10 |- | style='text-align:right'| 639 | [[Priyanka Upendra]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Upendra 1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-11-09 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7246515|Q7246515]] | 14 |- | style='text-align:right'| 640 | [[Shruti Seth]] | [[പ്രമാണം:Premiere of 'Rock Of Ages' 11 Shruti Seth.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-12-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3765263|Q3765263]] | 17 |- | style='text-align:right'| 641 | [[Gauri Karnik]] | [[പ്രമാണം:GauriKarnik.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1977-12-20 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q5527769|Q5527769]] | 7 |- | style='text-align:right'| 642 | [[വിനീത]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978 | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q7932417|Q7932417]] | 3 |- | style='text-align:right'| 643 | [[Mamilla Shailaja Priya]] | [[പ്രമാണം:Mamilla Shailaja Priya and family.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978 | | [[Bapatla]] | | [[:d:Q6745678|Q6745678]] | 4 |- | style='text-align:right'| 644 | [[Nigaar Khan]] | [[പ്രമാണം:Nigaar Khan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7032158|Q7032158]] | 14 |- | style='text-align:right'| 645 | [[Jyoti Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978 | | | | [[:d:Q15724164|Q15724164]] | 1 |- | style='text-align:right'| 646 | [[അനുഷ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-03-04 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q18589263|Q18589263]] | 5 |- | style='text-align:right'| 647 | [[Ayesha Dharker]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-03-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q1976975|Q1976975]] | 8 |- | style='text-align:right'| 648 | [[Bhargavi Chirmule]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-03-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4901279|Q4901279]] | 4 |- | style='text-align:right'| 649 | [[Narayani Shastri]] | [[പ്രമാണം:Naryani shastri spa launch.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-04-16 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q6965558|Q6965558]] | 7 |- | style='text-align:right'| 650 | [[Additi Gupta]] | [[പ്രമാണം:Additi Gupta at the launch of Zara Nachke Dikha 2 in 2010.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-04-20 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q4681309|Q4681309]] | 14 |- | style='text-align:right'| 651 | [[Mona Ghosh Shetty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-04-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6897670|Q6897670]] | 6 |- | style='text-align:right'| 652 | [[Sunitha Upadrashta]] | [[പ്രമാണം:Sunitha film fare.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-05-10 | | [[ഗുണ്ടൂർ]] | | [[:d:Q2917149|Q2917149]] | 7 |- | style='text-align:right'| 653 | [[Satya Krishnan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-05-11 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7426866|Q7426866]] | 4 |- | style='text-align:right'| 654 | [[Priyadarshini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-06-04 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7246485|Q7246485]] | 2 |- | style='text-align:right'| 655 | [[Neha Mehta]] | [[പ്രമാണം:Nehamehta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-06-09 | | [[Patan]] | | [[:d:Q16732433|Q16732433]] | 15 |- | style='text-align:right'| 656 | [[Jasveer Kaur]] | [[പ്രമാണം:Jasveer Kaur at launch of Telly Calendar 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-06-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q17198237|Q17198237]] | 6 |- | style='text-align:right'| 657 | [[Kamalika Banerjee]] | [[പ്രമാണം:Kamolika Di Jan 2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-07 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6355716|Q6355716]] | 5 |- | style='text-align:right'| 658 | [[Urvashi Dholakia]] | [[പ്രമാണം:Urvashi Dholakia in 2020 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-07-09<br/>1979-07-09 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7214157|Q7214157]] | 13 |- | style='text-align:right'| 659 | [[Maanu]] | [[പ്രമാണം:Maanu.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-07-23 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q13152205|Q13152205]] | 7 |- | style='text-align:right'| 660 | [[ചിത്ര ഷെനോയ്]] | [[പ്രമാണം:Chitra Shenoy.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-07-24 | | [[Hassan]] | | [[:d:Q18589140|Q18589140]] | 3 |- | style='text-align:right'| 661 | [[റീ സെൻ]] | [[പ്രമാണം:Rii Sen at Berlinale 2011 (crop).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-07-26 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7333918|Q7333918]] | 5 |- | style='text-align:right'| 662 | [[Disha Vakani]] | [[പ്രമാണം:Disha Wakani on the sets of KBC 07.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-08-17 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q5282199|Q5282199]] | 22 |- | style='text-align:right'| 663 | [[Dr. Sharmila]] | [[പ്രമാണം:Dr. Sharmila Kothandaraman.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-08-17 | | | | [[:d:Q5304387|Q5304387]] | 3 |- | style='text-align:right'| 664 | [[മേഘ്‌ന നായിഡു]] | [[പ്രമാണം:Meghna Naidu at Press conference of Rivaaz (5).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-09-19<br/>1980-09-19 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q6809083|Q6809083]] | 18 |- | style='text-align:right'| 665 | [[Swathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-10-23 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q7654025|Q7654025]] | 4 |- | style='text-align:right'| 666 | [[Vinodhini Vaidyanathan]] | [[പ്രമാണം:Actress Vinodhini.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-11-02 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q17584126|Q17584126]] | 4 |- | style='text-align:right'| 667 | [[Keerthi Reddy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-11-17 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q6383306|Q6383306]] | 11 |- | style='text-align:right'| 668 | [[Koel Purie]] | [[പ്രമാണം:Koel Purie.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-11-25 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q3816132|Q3816132]] | 12 |- | style='text-align:right'| 669 | [[Jennifer Mistry Bansiwal]] | [[പ്രമാണം:Jennifer mistry.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-11-27 | | [[ജബൽ‌പൂർ]] | | [[:d:Q6178630|Q6178630]] | 6 |- | style='text-align:right'| 670 | [[Carol Gracias]] | [[പ്രമാണം:Carol at mod'art fashion show.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1978-12-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5044344|Q5044344]] | 6 |- | style='text-align:right'| 671 | [[Zerifa Wahid]] | [[പ്രമാണം:Zerifa Wahid.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q2681568|Q2681568]] | 11 |- | style='text-align:right'| 672 | [[Lima Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-01-01 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q123764599|Q123764599]] | 1 |- | style='text-align:right'| 673 | [[Malavika Shivpuri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-01-07 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q6741435|Q6741435]] | 1 |- | style='text-align:right'| 674 | [[Shibani Kashyap]] | [[പ്രമാണം:Shibani Kashyap at the Miss & Mrs Tiara 2018 contest.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-01-12 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7496022|Q7496022]] | 7 |- | style='text-align:right'| 675 | [[Rekha Vedavyas]] | [[പ്രമാണം:Rekha Vedavyas.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-01-24 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7310617|Q7310617]] | 7 |- | style='text-align:right'| 676 | [[Vandana Vithlani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-01-26 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q31173548|Q31173548]] | 1 |- | style='text-align:right'| 677 | [[Vibhavari Deshpande]] | [[പ്രമാണം:Vibhavari Deshpande.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-02-01 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q4279645|Q4279645]] | 12 |- | style='text-align:right'| 678 | [[Mahek Chahal]] | [[പ്രമാണം:Mahek chahal super fight league event.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[നോർവെ]] | 1979-02-01 | | [[നോർവെ]] | | [[:d:Q6733711|Q6733711]] | 21 |- | style='text-align:right'| 679 | [[പവിത്ര ലോകേഷ്]] | [[പ്രമാണം:Pavitra Lokesh (2023) 03.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-02-20 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q25004445|Q25004445]] | 6 |- | style='text-align:right'| 680 | [[Karen David]] | [[പ്രമാണം:Karen David by Gage Skidmore.jpg|center|50px]] | ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാനഡ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1979-04-15 | | [[ഷില്ലോങ്ങ്]] | | [[:d:Q465981|Q465981]] | 21 |- | style='text-align:right'| 681 | [[Bhairavi Raichura]] | [[പ്രമാണം:Bhairavi raichura colors indian telly awards cropped.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-04-20 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q2004042|Q2004042]] | 6 |- | style='text-align:right'| 682 | [[Moon Banerrjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-04-23 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q23939927|Q23939927]] | 5 |- | style='text-align:right'| 683 | [[Harini]] | [[പ്രമാണം:Singer harini pic.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-04-30 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q3533050|Q3533050]] | 8 |- | style='text-align:right'| 684 | [[Amruta Subhash]] | [[പ്രമാണം:Amruta Subhash 2.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-05-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q11457118|Q11457118]] | 18 |- | style='text-align:right'| 685 | [[അർച്ചന ഗുപ്ത]] | [[പ്രമാണം:Archana gupta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-05-28 | | [[ആഗ്ര]] | | [[:d:Q4785556|Q4785556]] | 17 |- | style='text-align:right'| 686 | [[ശ്വേത ഗുലാത്തി]] | [[പ്രമാണം:Shweta Gulati Azaan Premiere.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-05-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7505874|Q7505874]] | 9 |- | style='text-align:right'| 687 | [[Roshini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-06-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q22280130|Q22280130]] | 6 |- | style='text-align:right'| 688 | [[തിലോത്തമ ഷോം]] | [[പ്രമാണം:Tillotama Shome 01.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-06-25 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q2433720|Q2433720]] | 14 |- | style='text-align:right'| 689 | [[Vani Tripathi]] | [[പ്രമാണം:Prasoon Joshi, Amish Tripathi, Yatindra Mishra, Vani Tripathi at the Panel Discussion on “Is contemporary Cinema Reflecting the Literature of Our Times”, during the 48th International Film Festival of India (IFFI-2017).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-07-04 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7914885|Q7914885]] | 4 |- | style='text-align:right'| 690 | [[Juhi Babbar]] | [[പ്രമാണം:JuhiBabbar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-07-20 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q6305121|Q6305121]] | 13 |- | style='text-align:right'| 691 | [[Manyata Dutt]] | [[പ്രമാണം:Manyata Dutt snapped at her birthday bash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-07-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q22950148|Q22950148]] | 12 |- | style='text-align:right'| 692 | [[Chandana Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-08-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5070947|Q5070947]] | 5 |- | style='text-align:right'| 693 | [[పద్మప్రియ భళ్లముడి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-08-11 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q47545138|Q47545138]] | 2 |- | style='text-align:right'| 694 | [[Kamya Panjabi]] | [[പ്രമാണം:Kamya Panjabi 3rd Gold Awards 2010.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-08-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6359918|Q6359918]] | 9 |- | style='text-align:right'| 695 | [[Suchitra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-08-14 | | [[ചെന്നൈ]]<br/>[[Mayiladuthurai]] | | [[:d:Q7632912|Q7632912]] | 8 |- | style='text-align:right'| 696 | [[Anu Choudhury]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-08-30<br/>1978-08-30 | | [[ഭുവനേശ്വർ]] | | [[:d:Q4777685|Q4777685]] | 7 |- | style='text-align:right'| 697 | [[Ishita Arun]] | [[പ്രമാണം:Ishita Arun 2010 - still 113962 crop.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-09-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6080395|Q6080395]] | 5 |- | style='text-align:right'| 698 | [[Aanchal Kumar]] | [[പ്രമാണം:Aanchal kumar chivas bash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-10-24 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q4661550|Q4661550]] | 9 |- | style='text-align:right'| 699 | [[റീമ ദെബ്നാദ്]] | [[പ്രമാണം:Reema Debnath in Universal CityWalk Hollywood.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-11-13 | | [[അഗർത്തല]] | | [[:d:Q16200225|Q16200225]] | 3 |- | style='text-align:right'| 700 | [[Menaka Lalwani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-11-13 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16727189|Q16727189]] | 5 |- | style='text-align:right'| 701 | [[Arunima Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1979-11-18 | | [[Duliajan]] | | [[:d:Q4802270|Q4802270]] | 1 |- | style='text-align:right'| 702 | [[Nupur Mehta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7069964|Q7069964]] | 4 |- | style='text-align:right'| 703 | [[അനുയാ വൈ ഭഗവത്]] | [[പ്രമാണം:AnuyaBhagwat.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | [[Emirate of Dubai]] | | [[:d:Q4777962|Q4777962]] | 8 |- | style='text-align:right'| 704 | [[Kanwal Toor]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | | | [[:d:Q6365725|Q6365725]] | 0 |- | style='text-align:right'| 705 | [[Surabhi Prabhavathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980 | | | | [[:d:Q16340598|Q16340598]] | 1 |- | style='text-align:right'| 706 | [[Ekavali Khanna]] | [[പ്രമാണം:Ekavali khanna.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-01-01 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q19561007|Q19561007]] | 4 |- | style='text-align:right'| 707 | [[Teejay Sidhu]] | [[പ്രമാണം:Launch of men's wear 'Pegasus' 10 Teejay Sidhu.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-01-22 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q7694213|Q7694213]] | 3 |- | style='text-align:right'| 708 | [[Gurdeep Kohli]] | [[പ്രമാണം:Arjun Punj, Gurdeep Kohli (cropped) - Gurdeep Kohli.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-01-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5619906|Q5619906]] | 10 |- | style='text-align:right'| 709 | [[Prachee Shah Pandya]] | [[പ്രമാണം:Prachi Shah graces the Khidkiyaan movie festival launch (06) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-02-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7237298|Q7237298]] | 12 |- | style='text-align:right'| 710 | [[Arpita Pandey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-03-14 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q16197442|Q16197442]] | 1 |- | style='text-align:right'| 711 | [[കഞ്ചൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-04-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6360972|Q6360972]] | 4 |- | style='text-align:right'| 712 | [[Tapur Chatterjee]] | [[പ്രമാണം:Tapur chatterji.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-04-24 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7684863|Q7684863]] | 4 |- | style='text-align:right'| 713 | [[Preeti Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-04-27 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q20684151|Q20684151]] | 4 |- | style='text-align:right'| 714 | [[മേഘ്ന ഗോൻകർ]] | [[പ്രമാണം:Meghana Gaonkar (1).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-05-08 | | [[ബെൽഗാം]] | | [[:d:Q6809048|Q6809048]] | 7 |- | style='text-align:right'| 715 | [[Trupti Bhoir]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-05-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16199195|Q16199195]] | 5 |- | style='text-align:right'| 716 | [[Koneenica Banerjee]] | [[പ്രമാണം:Konineeca Banerjee.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-05-21 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6429073|Q6429073]] | 5 |- | style='text-align:right'| 717 | [[Karishma Randhawa]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-05-23 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q6371091|Q6371091]] | 4 |- | style='text-align:right'| 718 | [[Neelam Shirke]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-05-25 | | | | [[:d:Q6986773|Q6986773]] | 4 |- | style='text-align:right'| 719 | [[Riva Bubber]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-07-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16206171|Q16206171]] | 5 |- | style='text-align:right'| 720 | [[Eva Shirali]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-07-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5414998|Q5414998]] | 3 |- | style='text-align:right'| 721 | [[Gungun Uprari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-07-16 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q16832074|Q16832074]] | 6 |- | style='text-align:right'| 722 | [[Sapna Sappu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-07-20 | | [[നാസിക്]] | | [[:d:Q52515543|Q52515543]] | 5 |- | style='text-align:right'| 723 | [[Firdaus Dadi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-07-26 | | | | [[:d:Q5451233|Q5451233]] | 2 |- | style='text-align:right'| 724 | [[രാസി]] | [[പ്രമാണം:Raasi actress.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-07-29 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q6752177|Q6752177]] | 8 |- | style='text-align:right'| 725 | [[ഉദയ ഭാനു]] | [[പ്രമാണം:Udaya Bhanu Midde.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-08-05 | | [[Sultanabad]] | | [[:d:Q7876976|Q7876976]] | 8 |- | style='text-align:right'| 726 | [[Samidha Guru]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-08-06 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q20744678|Q20744678]] | 3 |- | style='text-align:right'| 727 | [[Nandini Singh]] | [[പ്രമാണം:Nandini Singh Fashion show for girl child 05.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-08-07 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q16222341|Q16222341]] | 7 |- | style='text-align:right'| 728 | [[Tejaswini Kolhapure]] | [[പ്രമാണം:Tejaswini Kolhapure.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-08-22 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q7695205|Q7695205]] | 8 |- | style='text-align:right'| 729 | [[Kanchana Moitra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-08-27 | | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q16201252|Q16201252]] | 4 |- | style='text-align:right'| 730 | [[Munisha Khatwani]] | [[പ്രമാണം:Munisha khatwani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-09-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q12060994|Q12060994]] | 1 |- | style='text-align:right'| 731 | [[Ashmita Karnani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-09-29<br/>1985 | | [[രാജസ്ഥാൻ]] | | [[:d:Q59522647|Q59522647]] | 2 |- | style='text-align:right'| 732 | [[ശ്വേത തിവാരി]] | [[പ്രമാണം:Shweta at KKK finale.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-10-04 | | [[Pratapgarh, Uttar Pradesh]] | | [[:d:Q467416|Q467416]] | 27 |- | style='text-align:right'| 733 | [[Paoli Dam]] | [[പ്രമാണം:Paoli Dam saree image.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-10-04 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7132124|Q7132124]] | 13 |- | style='text-align:right'| 734 | [[ഇവാ ഗ്രോവർ]] | [[പ്രമാണം:Eva Grover.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-10-08 | | | | [[:d:Q5415060|Q5415060]] | 7 |- | style='text-align:right'| 735 | [[Sonali Chowdhury]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-10-13 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7560767|Q7560767]] | 6 |- | style='text-align:right'| 736 | [[Kavita Bajaj]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-10-18 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q6379280|Q6379280]] | 0 |- | style='text-align:right'| 737 | [[Poonam Joshi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-10-23 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16220979|Q16220979]] | 3 |- | style='text-align:right'| 738 | [[Roshni Chopra]] | [[പ്രമാണം:Roshni Chopra graces Femina Beauty Awards 2017 (20) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-11-02<br/>1984-11-02 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7368842|Q7368842]] | 15 |- | style='text-align:right'| 739 | [[Tannishtha Chatterjee]] | [[പ്രമാണം:Tannishtha Chatterjee at Premiere of 'The Forest' (3).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-11-23 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7683695|Q7683695]] | 14 |- | style='text-align:right'| 740 | [[Chriselle Almeida]] | [[പ്രമാണം:Chriselle Almeida.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5108577|Q5108577]] | 4 |- | style='text-align:right'| 741 | [[Renu Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-04 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7313570|Q7313570]] | 5 |- | style='text-align:right'| 742 | [[Sambhavana Sheth]] | [[പ്രമാണം:Sambhavna graces the Golden Jubilee celebrations of FWICE.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7409036|Q7409036]] | 6 |- | style='text-align:right'| 743 | [[സ്വസ്തിക മുഖർജി]] | [[പ്രമാണം:Swastika Mukherjee - Kolkata 2015-10-10 5787.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-13 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7653993|Q7653993]] | 14 |- | style='text-align:right'| 744 | [[Juhi Parmar]] | [[പ്രമാണം:Juhi parmar at vikas's wedding.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-14 | | [[ഉജ്ജയിൻ]] | | [[:d:Q3633715|Q3633715]] | 13 |- | style='text-align:right'| 745 | [[Smita Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-16 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q7544829|Q7544829]] | 3 |- | style='text-align:right'| 746 | [[Karishma Modi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1980-12-26 | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q6371090|Q6371090]] | 4 |- | style='text-align:right'| 747 | [[Shruti Sharma]] | [[പ്രമാണം:Shruti sharma forest success.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q3959831|Q3959831]] | 9 |- | style='text-align:right'| 748 | [[Kishwar Merchant]] | [[പ്രമാണം:KishwarMerchant.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6416669|Q6416669]] | 9 |- | style='text-align:right'| 749 | [[Aditi Bhagwat]] | [[പ്രമാണം:Aditi Bhagwat, 2012.12.15 (01).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-01-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20649334|Q20649334]] | 5 |- | style='text-align:right'| 750 | [[Monal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-01-26 | 2002-04-14 | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q6897927|Q6897927]] | 5 |- | style='text-align:right'| 751 | [[Kavita Kaushik]] | [[പ്രമാണം:Kavita kaushik colors indian telly awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-02-15 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q6379289|Q6379289]] | 17 |- | style='text-align:right'| 752 | [[Anuradha Mehta]] | [[പ്രമാണം:Anumehta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-08 | | [[Narasaraopet]] | | [[:d:Q4777873|Q4777873]] | 12 |- | style='text-align:right'| 753 | [[Shubhangi Atre Poorey]] | [[പ്രമാണം:Shubhangi Atre Poorey.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-11 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q7504566|Q7504566]] | 11 |- | style='text-align:right'| 754 | [[Anita Hassanandani]] | [[പ്രമാണം:Anita Hassanandani Reddy snapped promoting the film Bareilly Ki Barfi (02) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-14<br/>1980-04-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3633989|Q3633989]] | 23 |- | style='text-align:right'| 755 | [[സ്വർണമാല്യ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-22 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7653909|Q7653909]] | 5 |- | style='text-align:right'| 756 | [[Meghana Erande]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6809046|Q6809046]] | 4 |- | style='text-align:right'| 757 | [[Kanika Maheshwari]] | [[പ്രമാണം:Kanica maheshwari colors indian telly awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-24 | | [[അലിഗഢ്]] | | [[:d:Q16221424|Q16221424]] | 9 |- | style='text-align:right'| 758 | [[സുഹാസി ഗോരാധിയ ധർണി]] | [[പ്രമാണം:Suhasi Dhami graces ‘Big Life OK Now Awards 2014’.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2721590|Q2721590]] | 16 |- | style='text-align:right'| 759 | [[Surekha Vani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-04-29 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q7645618|Q7645618]] | 4 |- | style='text-align:right'| 760 | [[Vega Tamotia]] | [[പ്രമാണം:Vega at the Audio release of 'Chittagong'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-05-07<br/>1985-05-07 | | [[ഛത്തീസ്ഗഢ്|ഛത്തീസ്‌ഗഢ്]] | | [[:d:Q7918259|Q7918259]] | 8 |- | style='text-align:right'| 761 | [[Anjori Alagh]] | [[പ്രമാണം:Anjori Alagh at the Charcoal-Houseproud.in launch 05.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-05-20 | | [[ലുധിയാന]] | | [[:d:Q4765855|Q4765855]] | 11 |- | style='text-align:right'| 762 | [[Shenaz Treasurywala]] | [[പ്രമാണം:Shenaz Treasuryvala graces the Polo match (02).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-06-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7494205|Q7494205]] | 10 |- | style='text-align:right'| 763 | [[Anupama Verma]] | [[പ്രമാണം:Anupama Verma at the premiere of 'The Saint'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-07-02 | | | | [[:d:Q4777840|Q4777840]] | 8 |- | style='text-align:right'| 764 | [[Sonal Sehgal]] | [[പ്രമാണം:Premiere of 'Rock Of Ages' 10 Sonal Sehgal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-07-13 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q5381748|Q5381748]] | 6 |- | style='text-align:right'| 765 | [[ശാമ സിക്കന്ദർ]] | [[പ്രമാണം:Shama Sikander in Mumbai 01.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-08-04 | | [[Makrana]] | | [[:d:Q7487383|Q7487383]] | 15 |- | style='text-align:right'| 766 | [[Tanusree Chakraborty]] | [[പ്രമാണം:Tanusree Chakraborty - Kolkata 2023-06-21 9476.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-08-06<br/>1984-08-06 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7683925|Q7683925]] | 6 |- | style='text-align:right'| 767 | [[Neha Devi Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-08-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6987736|Q6987736]] | 4 |- | style='text-align:right'| 768 | [[Ankita Bhargava Patel]] | [[പ്രമാണം:Karan Patel and Ankita Karan Patel at Ganesha puja event.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-08-17 | | | | [[:d:Q16146387|Q16146387]] | 4 |- | style='text-align:right'| 769 | [[Gauahar Khan]] | [[പ്രമാണം:Gauahar Khan spotted at the 3rd Anniversary celebration.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-08-23<br/>1983-08-23 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q5527641|Q5527641]] | 24 |- | style='text-align:right'| 770 | [[Prathyusha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-08-29 | 2002-02-23 | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | [[ഹൈദരാബാദ്]] | [[:d:Q7238675|Q7238675]] | 4 |- | style='text-align:right'| 771 | [[Rinku Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Rinkughosh.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-08-30 | | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q16201971|Q16201971]] | 9 |- | style='text-align:right'| 772 | [[രാജശ്രീ താക്കൂർ]] | [[പ്രമാണം:Rajshri Thakur in 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-09-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7286442|Q7286442]] | 11 |- | style='text-align:right'| 773 | [[Neena]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-10-02 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q20684952|Q20684952]] | 2 |- | style='text-align:right'| 774 | [[Mona Singh]] | [[പ്രമാണം:Mona Singh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-10-08 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q6897722|Q6897722]] | 19 |- | style='text-align:right'| 775 | [[Aditi Sarangdhar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-10-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4683040|Q4683040]] | 11 |- | style='text-align:right'| 776 | [[Angana Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-10-28 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q18209921|Q18209921]] | 4 |- | style='text-align:right'| 777 | [[ഗായത്രി കഛ്രു]] | [[പ്രമാണം:Gayatri Kachru.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-12-07 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q5528723|Q5528723]] | 1 |- | style='text-align:right'| 778 | [[Keerthi Chawla]] | [[പ്രമാണം:Keerthi Chawla (cropped).JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-12-09 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q6383305|Q6383305]] | 5 |- | style='text-align:right'| 779 | [[Prastuti Parashar]] | [[പ്രമാണം:Prastuti Porasor.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-12-15 | | [[Jorhat]] | | [[:d:Q7238572|Q7238572]] | 8 |- | style='text-align:right'| 780 | [[Mannat Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1981-12-24 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q55955879|Q55955879]] | 4 |- | style='text-align:right'| 781 | [[Rubina Shergill]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1982 | 2012-01-12 | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q7376147|Q7376147]] | 4 |- | style='text-align:right'| 782 | [[Anusree Roy]] | [[പ്രമാണം:Anusree Roy Profile Picture.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q14949627|Q14949627]] | 6 |- | style='text-align:right'| 783 | [[Ankitha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982 | | [[Breach Candy]] | | [[:d:Q4766074|Q4766074]] | 5 |- | style='text-align:right'| 784 | [[Isaipriya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982 | 2009 | [[Neduntheevu]] | | [[:d:Q12982135|Q12982135]] | 6 |- | style='text-align:right'| 785 | [[Hemashree]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982 | 2012-10-09 | [[തുമകൂരു ജില്ല|തുംകൂർ ജില്ല]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q20880437|Q20880437]] | 1 |- | style='text-align:right'| 786 | [[Gayatri Mahanta]] | [[പ്രമാണം:Gayatri.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-01-14 | | [[Jamugurihat]] | | [[:d:Q19737357|Q19737357]] | 4 |- | style='text-align:right'| 787 | [[Shilpa Saklani]] | [[പ്രമാണം:Shilpa Saklani in 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-01-20 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q7496766|Q7496766]] | 7 |- | style='text-align:right'| 788 | [[Asita Satapathy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-02-06 | | [[Khordha]] | | [[:d:Q104922816|Q104922816]] | 0 |- | style='text-align:right'| 789 | [[Shilpa Shukla]] | [[പ്രമാണം:ShilpaShukla.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-02-22 | | [[വൈശാലി ജില്ല]] | | [[:d:Q7496769|Q7496769]] | 13 |- | style='text-align:right'| 790 | [[Ashlesha Sawant]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-03-14 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q17089032|Q17089032]] | 2 |- | style='text-align:right'| 791 | [[Prachi Save Sathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-03-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7237297|Q7237297]] | 2 |- | style='text-align:right'| 792 | [[ശില്ല്പി ശർമ]] | [[പ്രമാണം:ShillpiSharma.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-03-26<br/>1978-06-10 | | [[ലുധിയാന]] | | [[:d:Q7496685|Q7496685]] | 4 |- | style='text-align:right'| 793 | [[സോണിയ അഗർവാൾ]] | [[പ്രമാണം:Sonia Agarwal at 62nd FFA (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-03-28 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q7561685|Q7561685]] | 16 |- | style='text-align:right'| 794 | [[Koel Mullick]] | [[പ്രമാണം:Bengali actress Koel.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-04-28 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q402203|Q402203]] | 14 |- | style='text-align:right'| 795 | [[Ashita Dhawan]] | [[പ്രമാണം:Ashita Dhawan in 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-05-23 | | | | [[:d:Q4805162|Q4805162]] | 8 |- | style='text-align:right'| 796 | [[Kanchi Kaul]] | [[പ്രമാണം:KanchiKaulSangeet.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-05-24 | | [[സ്രീനഗർ|ശ്രീനഗർ]] | | [[:d:Q6361052|Q6361052]] | 4 |- | style='text-align:right'| 797 | [[Puja Gupta]] | [[പ്രമാണം:Puja-Gupta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-05-26 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q16729508|Q16729508]] | 8 |- | style='text-align:right'| 798 | [[Kajal Nishad]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-06-01 | | [[Bhachau]] | | [[:d:Q6348854|Q6348854]] | 5 |- | style='text-align:right'| 799 | [[Pallavi Kulkarni]] | [[പ്രമാണം:Pallavi Kulkarni (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-06-15 | | | | [[:d:Q7127775|Q7127775]] | 11 |- | style='text-align:right'| 800 | [[Muskaan Mehani]] | [[പ്രമാണം:Muskaan Mihani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-06-26 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q6942733|Q6942733]] | 9 |- | style='text-align:right'| 801 | [[Nausheen Ali Sardar]] | [[പ്രമാണം:Nausheen Sardar Ali1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-06-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6981411|Q6981411]] | 10 |- | style='text-align:right'| 802 | [[Madhuri Bhattacharya]] | [[പ്രമാണം:MadhuriBhattacharya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-07-01 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q6727546|Q6727546]] | 9 |- | style='text-align:right'| 803 | [[Ami Trivedi]] | [[പ്രമാണം:On the sets of Bajega Band Baaja.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-07-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4746097|Q4746097]] | 7 |- | style='text-align:right'| 804 | [[Jyoti Gauba]] | [[പ്രമാണം:Jyoti Gauba.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-07-16 | | | | [[:d:Q31632637|Q31632637]] | 3 |- | style='text-align:right'| 805 | [[Mayuri Kango]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-08-15 | | [[ഔറംഗാബാദ്]] | | [[:d:Q6798131|Q6798131]] | 5 |- | style='text-align:right'| 806 | [[Mumaith Khan]] | [[പ്രമാണം:Mumaith Khan at the first look launch of 'Fattu Saala'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6935255|Q6935255]] | 13 |- | style='text-align:right'| 807 | [[Sakshi Talwar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-02 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7403094|Q7403094]] | 2 |- | style='text-align:right'| 808 | [[Manava Naik]] | [[പ്രമാണം:Manava Naik.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q12062287|Q12062287]] | 5 |- | style='text-align:right'| 809 | [[Rati Pandey]] | [[പ്രമാണം:Sonu sood on the sets of Hitler Didi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-11 | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q7295698|Q7295698]] | 18 |- | style='text-align:right'| 810 | [[Barsha Rani Bishaya]] | [[പ്രമാണം:Barsha Rani Bishaya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-20 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q16246753|Q16246753]] | 7 |- | style='text-align:right'| 811 | [[രതി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-23 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q6122737|Q6122737]] | 5 |- | style='text-align:right'| 812 | [[Mrinalini Sharma]] | [[പ്രമാണം:Mrinalini Sharma at Kallista Spa opening (12).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-09-27 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q13650980|Q13650980]] | 9 |- | style='text-align:right'| 813 | [[Birbaha Hansda]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-10-08 | | [[Ankro]] | | [[:d:Q61776706|Q61776706]] | 7 |- | style='text-align:right'| 814 | [[Nauheed Cyrusi]] | [[പ്രമാണം:Nauheed Cyrusi at the unveil Blackberrys Spring Summer' 13 collection.jpg|center|50px]] | ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-10-19 | | [[ബെൽഫാസ്റ്റ്]] | | [[:d:Q6981172|Q6981172]] | 11 |- | style='text-align:right'| 815 | [[Nishita Goswami]] | [[പ്രമാണം:Assamese film actress Nishita Goswami.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-10-19 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q17605971|Q17605971]] | 6 |- | style='text-align:right'| 816 | [[Nikunj Malik]] | [[പ്രമാണം:Nikunj Malik at Shiana N C's ramp show to walk for the cause of cancer patients on 9th may 2014 2014-06-27 20-46.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-10-30 | | [[ഗുഡ്‌ഗാവ്]] | | [[:d:Q16212395|Q16212395]] | 5 |- | style='text-align:right'| 817 | [[Dalljiet Kaur]] | [[പ്രമാണം:Daljeet Kaur at Gold Awards 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-11-15 | | [[ലുധിയാന]] | | [[:d:Q5211052|Q5211052]] | 9 |- | style='text-align:right'| 818 | [[Pooja Ruparel]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-11-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24701707|Q24701707]] | 7 |- | style='text-align:right'| 819 | [[Shefali Zariwala]] | [[പ്രമാണം:Shefali Jariwala at Sunidhi Chauhan's wedding reception at Taj Lands End (35).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-11-24 | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q7492558|Q7492558]] | 9 |- | style='text-align:right'| 820 | [[Sarah-Jane Dias]] | [[പ്രമാണം:Sarah-Jane Dias on Day 3 of Lakme Fashion Week 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-12-03 | | [[മസ്കറ്റ്]] | | [[:d:Q863846|Q863846]] | 15 |- | style='text-align:right'| 821 | [[Daisy Bopanna]] | [[പ്രമാണം:Daisy bopanna ipl.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-12-04 | | [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]] | | [[:d:Q5209694|Q5209694]] | 10 |- | style='text-align:right'| 822 | [[സോണാലി ഖരെ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-12-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7560769|Q7560769]] | 3 |- | style='text-align:right'| 823 | [[Ohanna Shivanand]] | [[പ്രമാണം:Shilpa Anand On location shoot of film 'The Mall'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-12-10 | | [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]] | | [[:d:Q7496760|Q7496760]] | 17 |- | style='text-align:right'| 824 | [[മൗലി ഗാംഗുലി]] | [[പ്രമാണം:Mouli ganguly1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-12-15 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6918980|Q6918980]] | 10 |- | style='text-align:right'| 825 | [[Madhumita Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-12-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q110604405|Q110604405]] | 0 |- | style='text-align:right'| 826 | [[Gunn Kansara]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1982-12-22 | | | | [[:d:Q16221764|Q16221764]] | 4 |- | style='text-align:right'| 827 | [[Bhargavi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983 | 2008-12-16 | | | [[:d:Q4901277|Q4901277]] | 3 |- | style='text-align:right'| 828 | [[മയൂരി (Q6797611)|മയൂരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983 | 2005-06-16 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q6797611|Q6797611]] | 5 |- | style='text-align:right'| 829 | [[Jupitora Bhuyan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q16110704|Q16110704]] | 5 |- | style='text-align:right'| 830 | [[Rupali Bhosale]] | [[പ്രമാണം:Rupali bhosale at sunshine colony.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q17413627|Q17413627]] | 7 |- | style='text-align:right'| 831 | [[Sohm Kapila]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] | 1983 | | [[പത്താൻകോട്ട്]] | | [[:d:Q40992378|Q40992378]] | 1 |- | style='text-align:right'| 832 | [[Nikita Anand]] | [[പ്രമാണം:Nikita anand.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983 | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q16149802|Q16149802]] | 13 |- | style='text-align:right'| 833 | [[Prarthana Behere]] | [[പ്രമാണം:Prarthana Behere.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-01-05 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q7238427|Q7238427]] | 7 |- | style='text-align:right'| 834 | [[Preetha Vijayakumar]] | [[പ്രമാണം:Preetha Vijayakumar 62nd Filmfare South Awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-01-10 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q1088653|Q1088653]] | 9 |- | style='text-align:right'| 835 | [[Pariva Pranati]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-03-18 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q16222392|Q16222392]] | 6 |- | style='text-align:right'| 836 | [[Sweta Keswani]] | [[പ്രമാണം:A group photo of Ms Krunti Mazumdar, Shri Pravin Dabas & Ms Emily Hamilton of the film Mem Sahib during the 37th International Film Festival (IFFI-2006) in Panaji, Goa on November 27, 2006 (cropped) - Sweta Keswani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-03-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16206462|Q16206462]] | 5 |- | style='text-align:right'| 837 | [[Debina Bonnerjee]] | [[പ്രമാണം:Debina Bonnerjee graces Alt Balaji’s Digital Awards 2018 (10) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-04-18 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5248100|Q5248100]] | 11 |- | style='text-align:right'| 838 | [[Smilie Suri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-04-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7544709|Q7544709]] | 3 |- | style='text-align:right'| 839 | [[Kulraj Randhawa]] | [[പ്രമാണം:Kulraj at chaar din ki chandani hong kong premiere.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-05-16 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q6443214|Q6443214]] | 11 |- | style='text-align:right'| 840 | [[Deeya Chopra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-05-17 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q5251034|Q5251034]] | 5 |- | style='text-align:right'| 841 | [[Kaveri Jha]] | [[പ്രമാണം:KaveriJha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-05-21 | | [[Darbhanga]] | | [[:d:Q6379189|Q6379189]] | 12 |- | style='text-align:right'| 842 | [[Swati Bajpai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-05-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7654036|Q7654036]] | 4 |- | style='text-align:right'| 843 | [[Meera Chopra]] | [[പ്രമാണം:Meera Chopra snapped at the launch of Jashn’s Fall-Winter 2018 Collection in Delhi (04) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-07-08 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q6807665|Q6807665]] | 21 |- | style='text-align:right'| 844 | [[Manjari Phadnis]] | [[പ്രമാണം:ManjariFadnis.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-07-10 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6750364|Q6750364]] | 15 |- | style='text-align:right'| 845 | [[Leena Jumani]] | [[പ്രമാണം:Lina Jumani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-07-16 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q6516344|Q6516344]] | 20 |- | style='text-align:right'| 846 | [[Sindhu Tolani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-07-19 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7522247|Q7522247]] | 6 |- | style='text-align:right'| 847 | [[Sonia Deepti]] | [[പ്രമാണം:Sonia Deepti in the 9th Annual Day celebrations of Rainbow Concept School, Mahabubnagar, Telangana State (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-07-29 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q151505|Q151505]] | 7 |- | style='text-align:right'| 848 | [[Ashima Bhalla]] | [[പ്രമാണം:Ashima Bhalla.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-08-03 | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q4805088|Q4805088]] | 8 |- | style='text-align:right'| 849 | [[Melissa Pais]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-08-11 | | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q6812836|Q6812836]] | 4 |- | style='text-align:right'| 850 | [[Jennifer Kotwal]] | [[പ്രമാണം:Jennifer Kotwal (2).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-08-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6178509|Q6178509]] | 8 |- | style='text-align:right'| 851 | [[Amrita Puri]] | [[പ്രമാണം:Amrita Puri at '8th Annual Gemfields RioTinto Retail Jeweller India Awards 2012' meet 14.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-08-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4748678|Q4748678]] | 19 |- | style='text-align:right'| 852 | [[Aditi Sharma]] | [[പ്രമാണം:Aditi Dev Sharma promoting Saat Uchakkey.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-08-24 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q4683044|Q4683044]] | 17 |- | style='text-align:right'| 853 | [[Neelima Rani]] | [[പ്രമാണം:Neelima recent casual pic.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-08-28 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q15608204|Q15608204]] | 7 |- | style='text-align:right'| 854 | [[Aparajita Ghosh Das]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-09 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q4779120|Q4779120]] | 4 |- | style='text-align:right'| 855 | [[Sanaya Irani]] | [[പ്രമാണം:Sanaya Irani in 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-09-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7415555|Q7415555]] | 32 |- | style='text-align:right'| 856 | [[പൂനം കൗർ]] | [[പ്രമാണം:Poonam Kaur.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-10-09 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7228697|Q7228697]] | 13 |- | style='text-align:right'| 857 | [[Julia Bliss]] | [[പ്രമാണം:Julia bliss.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-10-20 | | [[Omsk]] | | [[:d:Q21067194|Q21067194]] | 5 |- | style='text-align:right'| 858 | [[Navina Bole]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-10-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6982485|Q6982485]] | 6 |- | style='text-align:right'| 859 | [[Shalini Khanna]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-11-16 | | | | [[:d:Q7487232|Q7487232]] | 2 |- | style='text-align:right'| 860 | [[Priyanka Kothari]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Kothari From The SRK, Urmila, Juhi & Chitrangda at 'I Am' National Award winning bash (26).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-11-30 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6113138|Q6113138]] | 19 |- | style='text-align:right'| 861 | [[പ്രഭ്‍ലീൻ സന്ധു]] | [[പ്രമാണം:Prabhleen Sandhu (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-12-05 | | [[Firozpur]] | | [[:d:Q7237252|Q7237252]] | 5 |- | style='text-align:right'| 862 | [[Karishma Tanna]] | [[പ്രമാണം:Karishma Tanna at an event in Pali Hill.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1983-12-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6371092|Q6371092]] | 25 |- | style='text-align:right'| 863 | [[Priyanka Shah]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Shah at Rohhit Verma's sister Swati's birthday bash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7246509|Q7246509]] | 4 |- | style='text-align:right'| 864 | [[Sayali Bhagat]] | [[പ്രമാണം:Sayali Bhagat's photoshoot for Manish Ranjan's collection 'Raga Tilang' 02 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-01-01 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q3951197|Q3951197]] | 14 |- | style='text-align:right'| 865 | [[गोपिका (अभिनेत्री)]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984 | | | | [[:d:Q19806567|Q19806567]] | 1 |- | style='text-align:right'| 866 | [[രോഹിണി മറിയം ഇഡിക്കുള]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984 | | [[നീരേറ്റുപുറം]] | | [[:d:Q21285223|Q21285223]] | 5 |- | style='text-align:right'| 867 | [[దేవి గ్రంథం]] | [[പ്രമാണം:Devi gandham.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q31502567|Q31502567]] | 1 |- | style='text-align:right'| 868 | [[Archana]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-01-02 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q99472081|Q99472081]] | 5 |- | style='text-align:right'| 869 | [[Shraddha Musale]] | [[പ്രമാണം:Shraddha musale.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-01-07 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q7503384|Q7503384]] | 7 |- | style='text-align:right'| 870 | [[Keerti Gaekwad Kelkar]] | [[പ്രമാണം:Keerti Gaekwad Kelkar at Actress Akangsha Ranwat's birthday bash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-01-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6383309|Q6383309]] | 6 |- | style='text-align:right'| 871 | [[Sumana Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-01-27 | | | | [[:d:Q7636943|Q7636943]] | 2 |- | style='text-align:right'| 872 | [[Neha Jhulka]] | [[പ്രമാണം:Neha Jhulka at Star One's 'Dill Mill Gayye' party.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-01-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6987742|Q6987742]] | 6 |- | style='text-align:right'| 873 | [[Payel Sarkar]] | [[പ്രമാണം:Payel Sarkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-02-10<br/>1978-02-10 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q793987|Q793987]] | 10 |- | style='text-align:right'| 874 | [[Lekha Washington]] | [[പ്രമാണം:Lekha Washington.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-02-15 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6520599|Q6520599]] | 11 |- | style='text-align:right'| 875 | [[Divyadarshini]] | [[പ്രമാണം:DD press meet.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-02-17 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q5284713|Q5284713]] | 6 |- | style='text-align:right'| 876 | [[Janvi Chheda]] | [[പ്രമാണം:JanviChheda.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-02-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16231646|Q16231646]] | 8 |- | style='text-align:right'| 877 | [[Aarthi Aggarwal]] | [[പ്രമാണം:Aarthi Agarwal.jpg|center|50px]] | അമേരിക്കൻ ചലചിത്ര നടൻ | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-05 | 2015-06-06 | [[ന്യൂ ജെഴ്സി]] | [[Atlantic City]] | [[:d:Q4144488|Q4144488]] | 30 |- | style='text-align:right'| 878 | [[Pooja Misrra]] | [[പ്രമാണം:Pooja Missra at a party hosted by Sanjay Bedia (6).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-11 | | [[മുംഗർ]] | | [[:d:Q7228527|Q7228527]] | 3 |- | style='text-align:right'| 879 | [[Geeta Basra]] | [[പ്രമാണം:Geeta Basra walks the ramp for Cotton Council show (7).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-13 | | [[Portsmouth]] | | [[:d:Q5529942|Q5529942]] | 16 |- | style='text-align:right'| 880 | [[പൂജ രാമചന്ദ്രൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-22 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16165887|Q16165887]] | 3 |- | style='text-align:right'| 881 | [[Neha Kapur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-31 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q3874276|Q3874276]] | 11 |- | style='text-align:right'| 882 | [[Rakshita]] | [[പ്രമാണം:Rakshitha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-03-31 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7286791|Q7286791]] | 9 |- | style='text-align:right'| 883 | [[Lakshmi Priyaa Chandramouli]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-04-09 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q16202894|Q16202894]] | 5 |- | style='text-align:right'| 884 | [[Sai Deodhar]] | [[പ്രമാണം:Sai Deodhar at launch of Thoughtrain Entertainment.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-04-21 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7399780|Q7399780]] | 9 |- | style='text-align:right'| 885 | [[Natasha Suri]] | [[പ്രമാണം:Natasha Suri Portrait.JPG|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-05-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3870701|Q3870701]] | 6 |- | style='text-align:right'| 886 | [[Nandini Jumani]] | [[പ്രമാണം:Nandini Jumani at the Premiere of Y.M.I..jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-06-03 | | | | [[:d:Q25681771|Q25681771]] | 2 |- | style='text-align:right'| 887 | [[Pakhi Tyrewala]] | [[പ്രമാണം:Pakhi Tyrewala.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-06-06 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7125473|Q7125473]] | 5 |- | style='text-align:right'| 888 | [[Pallavi Subhash]] | [[പ്രമാണം:Pallavi Subhash in 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-06-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7127782|Q7127782]] | 13 |- | style='text-align:right'| 889 | [[Neetu Chandra]] | [[പ്രമാണം:Neetu Chandra snapped at the felicitation of P.V. Sindhu with Subrata Roy and Sahara India Pariwar (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-06-20 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q3535247|Q3535247]] | 20 |- | style='text-align:right'| 890 | [[Parignya Pandya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-06-22 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7137069|Q7137069]] | 3 |- | style='text-align:right'| 891 | [[ഭാരതി സിംഗ്]] | [[പ്രമാണം:BhartiSingh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-07-03 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q4901322|Q4901322]] | 15 |- | style='text-align:right'| 892 | [[Shweta Tripathi]] | [[പ്രമാണം:Shweta Tripathi at Critics' Choice Shorts & Series Awards 2019 (10).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-07-06<br/>1985-07-06 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7505885|Q7505885]] | 14 |- | style='text-align:right'| 893 | [[Hamisha Daryani Ahuja]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-07-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q112234138|Q112234138]] | 6 |- | style='text-align:right'| 894 | [[Urvashi Sharma]] | [[പ്രമാണം:Urvashi Sharma snapped at Sachiin Joshis bash-5 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-07-13 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7901588|Q7901588]] | 13 |- | style='text-align:right'| 895 | [[Anaitha Nair]] | [[പ്രമാണം:Anaitha nair.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-07-19 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q4750943|Q4750943]] | 6 |- | style='text-align:right'| 896 | [[Sreeja Sadineni]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-07-29 | | | | [[:d:Q47545132|Q47545132]] | 2 |- | style='text-align:right'| 897 | [[Ira Dubey]] | [[പ്രമാണം:Ira Dubey at the special screening of 'M Cream'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-08-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6066032|Q6066032]] | 10 |- | style='text-align:right'| 898 | [[Barsha Priyadarshini]] | [[പ്രമാണം:Barsha Priyadarshini.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-08-07 | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q4864991|Q4864991]] | 8 |- | style='text-align:right'| 899 | [[Surveen Chawla]] | [[പ്രമാണം:Surveen Chawla celebrities grace Lux Golden Rose Awards 2016 in Mumbai (27) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-08-08 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q7647021|Q7647021]] | 20 |- | style='text-align:right'| 900 | [[മധുമിഥ]] | [[പ്രമാണം:Actress Madhumitha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-08-20 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q15695391|Q15695391]] | 5 |- | style='text-align:right'| 901 | [[Shivani Surve]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-08-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7499339|Q7499339]] | 11 |- | style='text-align:right'| 902 | [[Ridheema Tiwari]] | [[പ്രമാണം:Ridheema Tiwari in 2020.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-08-31 | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q16832141|Q16832141]] | 7 |- | style='text-align:right'| 903 | [[Chhavi Mittal]] | [[പ്രമാണം:Chhavi Mittal at Zee Rishtey Awards 2010 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-09-04 | | [[ഗുഡ്‌ഗാവ്]] | | [[:d:Q16732697|Q16732697]] | 5 |- | style='text-align:right'| 904 | [[Amelie Panda]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-09-14 | | | | [[:d:Q39972688|Q39972688]] | 1 |- | style='text-align:right'| 905 | [[Naina Dhaliwal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-09-16 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q6959698|Q6959698]] | 4 |- | style='text-align:right'| 906 | [[Ridhi Dogra]] | [[പ്രമാണം:Ridhi Dogra at the Lokmat Most Stylish Awards 2023.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-09-22 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7332371|Q7332371]] | 14 |- | style='text-align:right'| 907 | [[Rimpi Das]] | [[പ്രമാണം:Aimi Barua and Rimpi Das at Jeevan kite festival.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-10-01 | | [[തിൻസൂകിയ]] | | [[:d:Q32100227|Q32100227]] | 4 |- | style='text-align:right'| 908 | [[മീനാക്ഷി ഥാപ്പ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-10-04 | 2012-04-19 | [[ഡെറാഡൂൺ]] | [[ഗോരഖ്പൂർ]] | [[:d:Q441799|Q441799]] | 10 |- | style='text-align:right'| 909 | [[Shivani Tanksale]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-10-29 | | | | [[:d:Q23712228|Q23712228]] | 3 |- | style='text-align:right'| 910 | [[Brinda Parekh]] | [[പ്രമാണം:Brinda Parekh graces Indian Music Academy – Marathi Music Awards (03) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4968186|Q4968186]] | 8 |- | style='text-align:right'| 911 | [[Saumya Tandon]] | [[പ്രമാണം:Saumya Tandon at Elle Beauty Awards 2016 (14) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-03 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q7427426|Q7427426]] | 11 |- | style='text-align:right'| 912 | [[Rani Chatterjee]] | [[പ്രമാണം:Rani Chatterjee snapped at Bharat Icon Awards 2020.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16201930|Q16201930]] | 16 |- | style='text-align:right'| 913 | [[സ്മിത ഗോന്ദ്കർ]] | [[പ്രമാണം:SmitaGondkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20649361|Q20649361]] | 6 |- | style='text-align:right'| 914 | [[Payal Rohatgi]] | [[പ്രമാണം:Payal Rohatgi Colors at Indian Telly Awards, 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-09<br/>1980-11-09 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7156651|Q7156651]] | 12 |- | style='text-align:right'| 915 | [[Bhairavi Goswami]] | [[പ്രമാണം:Bhairavi Goswami at the Audio release of 'Mr. Bhatti On Chutti' (3).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-12 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q4900807|Q4900807]] | 9 |- | style='text-align:right'| 916 | [[Shweta Salve]] | [[പ്രമാണം:ShwetaSalve.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-12<br/>1990-11-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7505881|Q7505881]] | 9 |- | style='text-align:right'| 917 | [[Nisha Rawal]] | [[പ്രമാണം:Nisha Rawal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16223389|Q16223389]] | 9 |- | style='text-align:right'| 918 | [[Amruta Khanvilkar]] | [[പ്രമാണം:Amruta Khanvilkar snapped at Andheri (2).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-23 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q4748736|Q4748736]] | 17 |- | style='text-align:right'| 919 | [[Arunima Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Arunima Ghosh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-11-27 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q4802265|Q4802265]] | 4 |- | style='text-align:right'| 920 | [[Hamsa Nandini]] | [[പ്രമാണം:Hamsa Nandini Filmfare Awards South (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-12-08 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q5646393|Q5646393]] | 9 |- | style='text-align:right'| 921 | [[Madhu Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-12-13 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q24751227|Q24751227]] | 8 |- | style='text-align:right'| 922 | [[Shital Thakkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-12-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7499142|Q7499142]] | 3 |- | style='text-align:right'| 923 | [[Sanjeeda Sheikh]] | [[പ്രമാണം:Sanjeeda Sheikh promoting Heeramandi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-12-20 | | [[കുവൈറ്റ് സിറ്റി]] | | [[:d:Q7418498|Q7418498]] | 20 |- | style='text-align:right'| 924 | [[Kavita Radheshyam]] | [[പ്രമാണം:Kavita Radheshyam 6 Edit.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1984-12-31 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6379291|Q6379291]] | 6 |- | style='text-align:right'| 925 | [[Bidita Bag]] | [[പ്രമാണം:Bidita-Bag-during-the-Babumoshai-Bandookbaaz-success-party.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[Santragachhi]] | | [[:d:Q16727188|Q16727188]] | 11 |- | style='text-align:right'| 926 | [[Aahana Kumra]] | [[പ്രമാണം:Aahana Kumra on Day 2 of Lakme Fashion Week 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19667243|Q19667243]] | 14 |- | style='text-align:right'| 927 | [[Shwetha Chengappa]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[Somwarpet]] | | [[:d:Q21005334|Q21005334]] | 4 |- | style='text-align:right'| 928 | [[Abir Abrar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4667902|Q4667902]] | 5 |- | style='text-align:right'| 929 | [[Gayatri Iyer]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q5528724|Q5528724]] | 3 |- | style='text-align:right'| 930 | [[Sudha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[ശ്രീരംഗം]]<br/>[[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q13011628|Q13011628]] | 4 |- | style='text-align:right'| 931 | [[Nazneen Patel]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-01-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q13118248|Q13118248]] | 4 |- | style='text-align:right'| 932 | [[Dimple Chopade]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q16200162|Q16200162]] | 4 |- | style='text-align:right'| 933 | [[Vipasha Agarwal]] | [[പ്രമാണം:Vipasha agarwal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-01-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7933432|Q7933432]] | 1 |- | style='text-align:right'| 934 | [[Arti Puri]] | [[പ്രമാണം:Arti Puri at launch of Looks Clinic in Goa (3).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-01-08 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q4800830|Q4800830]] | 6 |- | style='text-align:right'| 935 | [[സുജ വരുണി]] | [[പ്രമാണം:Suja Varunee.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-01-16 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7635609|Q7635609]] | 5 |- | style='text-align:right'| 936 | [[സോണിയ ബിന്ദ്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-01-17 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q19560090|Q19560090]] | 1 |- | style='text-align:right'| 937 | [[രസിക ദുഗല്]] | [[പ്രമാണം:Rasika Dugal at the launch of ‘Tu Hai Mera Sunday'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-01-17 | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q19560393|Q19560393]] | 11 |- | style='text-align:right'| 938 | [[മീനാക്ഷി (Q6807604)|മീനാക്ഷി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-02-17 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6807604|Q6807604]] | 4 |- | style='text-align:right'| 939 | [[Parineeta Borthakur]] | [[പ്രമാണം:Parineeta Borthakur.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-02-21 | | [[Duliajan]] | | [[:d:Q23880027|Q23880027]] | 7 |- | style='text-align:right'| 940 | [[Tia Bajpai]] | [[പ്രമാണം:Tia bajpai.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-02-22 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q7800009|Q7800009]] | 14 |- | style='text-align:right'| 941 | [[Ishaa Saha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-02-25 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q56702165|Q56702165]] | 3 |- | style='text-align:right'| 942 | [[പഖി ഹെഗ്ഡെ]] | [[പ്രമാണം:Pakhi Hegde at Smt Netaji film launch (6).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-03-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7125472|Q7125472]] | 14 |- | style='text-align:right'| 943 | [[Aindrita Ray]] | [[പ്രമാണം:Aindrita Ray.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-04-04 | | [[ഉദയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q4697419|Q4697419]] | 18 |- | style='text-align:right'| 944 | [[Aarti Singh]] | [[പ്രമാണം:Photos-Bigg-Boss-13-finalist-Arti-Singh-spotted-at-Coffee-Culture-1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-04-05 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q20744706|Q20744706]] | 10 |- | style='text-align:right'| 945 | [[Rekha Rana]] | [[പ്രമാണം:Rekha Rana photoshoot (01).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-04-24 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7310614|Q7310614]] | 5 |- | style='text-align:right'| 946 | [[Pooja Chopra]] | [[പ്രമാണം:Pooja Chopra graces Esha Amin’s Holiday Edit (04) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-03 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q3908346|Q3908346]] | 15 |- | style='text-align:right'| 947 | [[Snigdha Akolkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-03 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7547766|Q7547766]] | 8 |- | style='text-align:right'| 948 | [[ഷെറിൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-05 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7495009|Q7495009]] | 6 |- | style='text-align:right'| 949 | [[Neha Bamb]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q13652396|Q13652396]] | 8 |- | style='text-align:right'| 950 | [[Megha Gupta]] | [[പ്രമാണം:Megha gupta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-13 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q6809002|Q6809002]] | 8 |- | style='text-align:right'| 951 | [[Sonal Chauhan]] | [[പ്രമാണം:Sonal Chauhan snapped at PVR in Juhu (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-16 | | [[നോയ്ഡ]] | | [[:d:Q7560758|Q7560758]] | 20 |- | style='text-align:right'| 952 | [[ഗജാല]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5517537|Q5517537]] | 6 |- | style='text-align:right'| 953 | [[Kirti Kulhari]] | [[പ്രമാണം:Kirti Kulhari at the movie premiere of Pippa (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-05-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6416209|Q6416209]] | 19 |- | style='text-align:right'| 954 | [[ഗൗരി മുഞ്ജൽ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-06-06 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q5590129|Q5590129]] | 4 |- | style='text-align:right'| 955 | [[Perneet Chauhan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-06-13 | | [[വാസ്കോ ഡ ഗാമ, ഗോവ|വാസ്കോ ഡ ഗാമ]] | | [[:d:Q19665776|Q19665776]] | 2 |- | style='text-align:right'| 956 | [[Meenal Jain]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-06-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16209504|Q16209504]] | 5 |- | style='text-align:right'| 957 | [[Shreya Narayan]] | [[പ്രമാണം:Shreya narayan i am.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-06-20 | | [[Muzaffarpur]] | | [[:d:Q7503733|Q7503733]] | 10 |- | style='text-align:right'| 958 | [[Rupanjana Mitra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-07 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7380206|Q7380206]] | 5 |- | style='text-align:right'| 959 | [[Richa Soni]] | [[പ്രമാണം:Richa Soni in 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-07-08 | | [[മുസാഫർപൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q7323504|Q7323504]] | 6 |- | style='text-align:right'| 960 | [[Shwetha Bandekar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-07-09 | | | | [[:d:Q22958145|Q22958145]] | 4 |- | style='text-align:right'| 961 | [[Dimpy Ganguli]] | [[പ്രമാണം:Dimpy Ganguli in 2013 at the sets of Nach Baliye (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-07-25 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5277790|Q5277790]] | 4 |- | style='text-align:right'| 962 | [[Sonel Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-07-26 | | | | [[:d:Q17012467|Q17012467]] | 1 |- | style='text-align:right'| 963 | [[Ahana Deol]] | [[പ്രമാണം:Ahana deol Odissi dance.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-07-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4694945|Q4694945]] | 5 |- | style='text-align:right'| 964 | [[Maanvi Gagroo]] | [[പ്രമാണം:Maanvi Gagroo in February 2020.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-05<br/>1989-09-05 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]]<br/>[[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q6721134|Q6721134]] | 7 |- | style='text-align:right'| 965 | [[Sayantani Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Sayantani Ghosh at the International Diamond Day celebrations.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-06 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7429118|Q7429118]] | 11 |- | style='text-align:right'| 966 | [[Monikangana Dutta]] | [[പ്രമാണം:Monikangana Dutta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-13 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q6900249|Q6900249]] | 9 |- | style='text-align:right'| 967 | [[Neha Oberoi]] | [[പ്രമാണം:NehaUberoi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6987744|Q6987744]] | 10 |- | style='text-align:right'| 968 | [[Nidhi Goyal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q56284104|Q56284104]] | 8 |- | style='text-align:right'| 969 | [[Shweta Bhardwaj]] | [[പ്രമാണം:Shweta Bhardwaj provogue.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4100804|Q4100804]] | 15 |- | style='text-align:right'| 970 | [[Tanvi Vyas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-09-30 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q7683943|Q7683943]] | 6 |- | style='text-align:right'| 971 | [[Sameksha Singh]] | [[പ്രമാണം:Sameksha Singh, Bollywood actress, photoshoot (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-10-08 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q7409440|Q7409440]] | 11 |- | style='text-align:right'| 972 | [[Sayani Gupta]] | [[പ്രമാണം:Sayani Gupta graces the Filmfare Glamour and Style Awards 2017 (15) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-10-09 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q23712963|Q23712963]] | 13 |- | style='text-align:right'| 973 | [[Shakti Mohan]] | [[പ്രമാണം:Shakti Mohan at the 'MTV Video Music Awards India 2013'.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-10-12 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q12453740|Q12453740]] | 12 |- | style='text-align:right'| 974 | [[Nidhi Bisht]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-10-21 | | | | [[:d:Q28923698|Q28923698]] | 3 |- | style='text-align:right'| 975 | [[Dipa Sahu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-10-25 | 2020-07-27 | | | [[:d:Q96473175|Q96473175]] | 2 |- | style='text-align:right'| 976 | [[പ്രിയ ബഥിജ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-10-30 | | [[ചെമ്പൂർ]] | | [[:d:Q7246462|Q7246462]] | 6 |- | style='text-align:right'| 977 | [[Gunjan Vijaya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-10-31 | | | | [[:d:Q18066888|Q18066888]] | 2 |- | style='text-align:right'| 978 | [[Suvarna Kale]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-03 | | | | [[:d:Q65550759|Q65550759]] | 0 |- | style='text-align:right'| 979 | [[Gunjan Walia]] | [[പ്രമാണം:Gunjan Walia and Vikas Manaktala.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-04 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16832131|Q16832131]] | 6 |- | style='text-align:right'| 980 | [[Firoza Khan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19892701|Q19892701]] | 0 |- | style='text-align:right'| 981 | [[Meenal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-18 | | [[മധുര]] | | [[:d:Q16201150|Q16201150]] | 3 |- | style='text-align:right'| 982 | [[Aashka Goradia]] | [[പ്രമാണം:Aashka Goradia at the Launch of Santosh Sawant's 'Smiling Soul' (4).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-27 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q4662719|Q4662719]] | 16 |- | style='text-align:right'| 983 | [[Esha Gupta]] | [[പ്രമാണം:Esha Gupta graces the launch of Neha Gupta’s Festive Spring Summer 2018 collection (04) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-28 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q5397761|Q5397761]] | 29 |- | style='text-align:right'| 984 | [[Vahbbiz Dorabjee]] | [[പ്രമാണം:Vahbbiz Dorabjee and Vivian Dsena at Pride Gallantry Awards by Maharashtra Police (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-11-28 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7908593|Q7908593]] | 6 |- | style='text-align:right'| 985 | [[Priya Wal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-12-09 | | [[അജ്മീർ]] | | [[:d:Q7246483|Q7246483]] | 7 |- | style='text-align:right'| 986 | [[Priya Chauhan]] | [[പ്രമാണം:Priya Chauhan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-12-09 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q92365949|Q92365949]] | 2 |- | style='text-align:right'| 987 | [[കമ്‌ന ജെത്മലാനി]] | [[പ്രമാണം:South Indian actress Kamna Jethmalani's photo-shoot (7).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-12-10 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4956663|Q4956663]] | 9 |- | style='text-align:right'| 988 | [[അങ്കിത ലോഖാണ്ടേ]] | [[പ്രമാണം:Ankita-snapped-at-Baaghi-3-promotions.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-12-19 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q2721485|Q2721485]] | 28 |- | style='text-align:right'| 989 | [[Lin Laishram]] | [[പ്രമാണം:Lin Laishram snapped at the Lakme Fashion Week 2024.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-12-19 | | [[ഇംഫാൽ]] | | [[:d:Q22278864|Q22278864]] | 9 |- | style='text-align:right'| 990 | [[Panchi Bora]] | [[പ്രമാണം:Photo Of Panchi Bora From The 3rd Boroplus Gold Awards 2010.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1985-12-27 | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q7130325|Q7130325]] | 10 |- | style='text-align:right'| 991 | [[Anindita Bose]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q4765224|Q4765224]] | 5 |- | style='text-align:right'| 992 | [[Saranya Bhagyaraj]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7423149|Q7423149]] | 3 |- | style='text-align:right'| 993 | [[Shrutika]] | [[പ്രമാണം:Shrutika.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986 | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q7504350|Q7504350]] | 7 |- | style='text-align:right'| 994 | [[Vaishnavi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986 | 2006-04-17 | | [[അണ്ണാ നഗർ|അണ്ണാനഗർ]] | [[:d:Q7908870|Q7908870]] | 2 |- | style='text-align:right'| 995 | [[Ronjini Chakraborty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1986 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q60649425|Q60649425]] | 4 |- | style='text-align:right'| 996 | [[ശരണ്യ ശശി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986 | 2021-08-09 | [[പഴയങ്ങാടി]] | [[തിരുവനന്തപുരം]] | [[:d:Q108017856|Q108017856]] | 6 |- | style='text-align:right'| 997 | [[നവനീത് കൗർ]] | [[പ്രമാണം:Navneet Kaur at Amravati Mass Marriage announcement (5).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3652147|Q3652147]] | 12 |- | style='text-align:right'| 998 | [[Mihika Verma]] | [[പ്രമാണം:Mihika Verma in 109 F fashion show.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6845277|Q6845277]] | 6 |- | style='text-align:right'| 999 | [[Sagarika Ghatge]] | [[പ്രമാണം:Sagarika Ghatge snapped attending the Lakme Fashion Week 2018 (03) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-08 | | [[കോലാപ്പൂർ]] | | [[:d:Q7399061|Q7399061]] | 17 |- | style='text-align:right'| 1000 | [[തന്യ അബ്രോൾ]] | [[പ്രമാണം:Tanya Abrol at press conference of Sony’s new serial ‘Kuch Toh Log Kahenge’.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-08 | | [[Abohar]] | | [[:d:Q7683966|Q7683966]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1001 | [[Rucha Gujarati]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7376572|Q7376572]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1002 | [[Priya Badlani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7246456|Q7246456]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1003 | [[Urvashi Chaudhary]] | [[പ്രമാണം:Urvashi Chaudhary.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-27 | | [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]] | | [[:d:Q16200096|Q16200096]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1004 | [[Manisha Kelkar]] | [[പ്രമാണം:Manisha Kelkar graces Indian Music Academy – Marathi Music Awards (18) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-31 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19560963|Q19560963]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1005 | [[Angoorlata Deka]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-01-31 | | [[Nalbari]] | | [[:d:Q24247095|Q24247095]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1006 | [[Paloma Rao]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-04 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q10954282|Q10954282]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1007 | [[Rashami Desai]] | [[പ്രമാണം:Rashami Desai at Lokmat Most Stylish Awards 2022 (1) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-13<br/>1986-08-04 | | [[Nagaon]] | | [[:d:Q7294801|Q7294801]] | 25 |- | style='text-align:right'| 1008 | [[Giaa Manek]] | [[പ്രമാണം:Giaa Manek at the launch of Telly Calendar 2014.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-18 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q5557814|Q5557814]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1009 | [[Deepal Shaw]] | [[പ്രമാണം:Deepal shaw.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5250544|Q5250544]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1010 | [[പ്രീതി കമല]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-21 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q7239769|Q7239769]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1011 | [[Andria D'Souza]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-22 | | [[ദുബായ്]] | | [[:d:Q20638100|Q20638100]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1012 | [[സഞ്ജന സിംഗ്]] | [[പ്രമാണം:Sanjana Singh with Suresh Sharma.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-23 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7418394|Q7418394]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1013 | [[Sriti Jha]] | [[പ്രമാണം:Sriti Jha zt Zee-Rishtey-Awards 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-02-26 | | [[Begusarai]] | | [[:d:Q2003605|Q2003605]] | 21 |- | style='text-align:right'| 1014 | [[Richa Gangopadhyay]] | [[പ്രമാണം:Richa Gangopadhyay at CCL, India (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-03-20 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q3523690|Q3523690]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1015 | [[Isabelle Kaif]] | [[പ്രമാണം:Isabelle Kaif at Anita Dongre show, Lakme Fashion Week 2018 (08) (cropped).jpg|center|50px]] | ബ്രിട്ടനിലെ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] | 1986-03-22 | | [[British Hong Kong]] | | [[:d:Q16231363|Q16231363]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1016 | [[Yamini Thakur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-04-02 | | | | [[:d:Q110620718|Q110620718]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1017 | [[Sheena Shahabadi]] | [[പ്രമാണം:Sheena Shahabadi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-04-10 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7492390|Q7492390]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1018 | [[Vidisha Srivastava]] | [[പ്രമാണം:Vidisha Srivastava.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-04-28 | | [[വാരാണസി]] | | [[:d:Q16199826|Q16199826]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1019 | [[Urmila Kanetkar- Kothare]] | [[പ്രമാണം:Urmilla Kothare.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-05-04 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q4319578|Q4319578]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1020 | [[Shirin Guha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-05-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16200448|Q16200448]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1021 | [[Shahana Goswami]] | [[പ്രമാണം:Shahana Goswami at the launch of ‘Tu Hai Mera Sunday’.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-05-06 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q11303319|Q11303319]] | 23 |- | style='text-align:right'| 1022 | [[Tejaswini Pandit]] | [[പ്രമാണം:Tejaswinipandit.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-05-23 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7695206|Q7695206]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1023 | [[Vaishnavi Sundar]] | [[പ്രമാണം:Vaishnavi Sundar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-06-08 | | | | [[:d:Q26271714|Q26271714]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1024 | [[Tapeshwari Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-06-11 | | [[Odisa]] | | [[:d:Q19898574|Q19898574]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1025 | [[Lisa Haydon]] | [[പ്രമാണം:Lisa Haydon snapped wearing Mishru’s Supernova collection (02) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-06-17 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6558075|Q6558075]] | 28 |- | style='text-align:right'| 1026 | [[Neetha Shetty]] | [[പ്രമാണം:Neetha Shetty in 2016.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-06-20 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q6986979|Q6986979]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1027 | [[Sai Tamhankar]] | [[പ്രമാണം:Sai Tamhankar at the Lakme Fashion Week 2018 – Day 5 (12) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-06-25 | | [[Sangli]] | | [[:d:Q7399819|Q7399819]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1028 | [[Nisha Krishnan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-06-28 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q21529470|Q21529470]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1029 | [[Kratika Sengar]] | [[പ്രമാണം:Gurmeet Choudhary Kratika Sengar Punar Vivah Success Party crop2.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-03 | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q3523912|Q3523912]] | 17 |- | style='text-align:right'| 1030 | [[Manasi Parekh Gohil]] | [[പ്രമാണം:Manasi Parekh in 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-10 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q6746995|Q6746995]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1031 | [[ദീപതി നമ്പ്യാർ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-11 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q3912060|Q3912060]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1032 | [[Chahatt Khanna]] | [[പ്രമാണം:Chahat Khanna in 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5067673|Q5067673]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1033 | [[Sunayana Fozdar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19891524|Q19891524]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1034 | [[Mugdha Godse]] | [[പ്രമാണം:Mugdha Godse at the Society Achievers Awards 2018 (04) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-26<br/>1982-07-26 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q6932094|Q6932094]] | 21 |- | style='text-align:right'| 1035 | [[Scherezade Shroff Talwar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q29053382|Q29053382]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1036 | [[Ramya Subramanian]] | [[പ്രമാണം:Vj ramya in littleshows (cropped).JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-07-30 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q20685247|Q20685247]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1037 | [[Avantika Shetty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q25898075|Q25898075]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1038 | [[കൈനാസ് മോട്ടിവാല ഹക്കൻ]] | [[പ്രമാണം:Kainaz Motivala at the BIG STAR Young Entertainer Awards 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-01<br/>1986-11-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6348098|Q6348098]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1039 | [[Yuvika Chaudhary]] | [[പ്രമാണം:YuvikaChaudhary.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-02 | | [[Baraut]] | | [[:d:Q8062169|Q8062169]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1040 | [[Dipika Kakar]] | [[പ്രമാണം:Dipika Kakar at the 25th SOL Lions Gold Awards 2018 (14) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-06 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q12068128|Q12068128]] | 25 |- | style='text-align:right'| 1041 | [[Monica Khanna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-07 | | | | [[:d:Q16231373|Q16231373]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1042 | [[Namrata Thapa]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-09 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q21642840|Q21642840]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1043 | [[സായംതിക ബാനർജി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-12 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7429119|Q7429119]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1044 | [[Kausha Rach]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-15 | | | | [[:d:Q6378929|Q6378929]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1045 | [[Pavitra Punia]] | [[പ്രമാണം:Pavitra Punia celebrating her birthday in 2021 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-22 | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q7155904|Q7155904]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1046 | [[Anchal Sabharwal]] | [[പ്രമാണം:Aanchal sabharwal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-08-29 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q4752596|Q4752596]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1047 | [[Neethu]] | [[പ്രമാണം:Neethu.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-02 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q6986983|Q6986983]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1048 | [[Poorni]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-04 | | [[മധുര]] | | [[:d:Q7228867|Q7228867]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1049 | [[ശ്വേത ശ്രീവത്സവ്]] | [[പ്രമാണം:Shwetha Srivatsav at Filmfare Awards South 2015.PNG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-04 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q17403241|Q17403241]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1050 | [[Mumtaz Sorcar]] | [[പ്രമാണം:Mumtaz Sorcar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-15 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6935530|Q6935530]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1051 | [[Anurita Jha]] | [[പ്രമാണം:Anurita Jha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-17 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q4777901|Q4777901]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1052 | [[Madalsa Sharma]] | [[പ്രമാണം:Madalsa Sharma grace the first look launch of Dil Salaa Sanki (09) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-26 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16200991|Q16200991]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1053 | [[Abenao Elangbam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-09-28 | | | | [[:d:Q22277683|Q22277683]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1054 | [[Nidhi Singh]] | [[പ്രമാണം:Nidhi Singh graces the trailer launch of Alt Balaji’s Apaharan (04) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-10-04 | | [[Prayagraj Lok Sabha constituency]] | | [[:d:Q59678195|Q59678195]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1055 | [[Leishangthem Tonthoingambi Devi]] | [[പ്രമാണം:Leishangthem Tonthoingambi Devi in 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-10-17 | | | | [[:d:Q22278830|Q22278830]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1056 | [[Sridevi Vijaykumar]] | [[പ്രമാണം:Sridevi Vijaykumar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-10-29 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7586356|Q7586356]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1057 | [[Pooja Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-10-31 | | [[Lokhandwala Complex]] | | [[:d:Q23664564|Q23664564]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1058 | [[Iris Maity]] | [[പ്രമാണം:Iris Maity at the Audio release of 'Tutiya Dil'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-11-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q15846400|Q15846400]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1059 | [[Radhika Kumaraswamy]] | [[പ്രമാണം:Radhika (South Indian Actress) (4).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-11-11 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q6448629|Q6448629]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1060 | [[Bhanu Sri Mehra]] | [[പ്രമാണം:Bhanu Sri Mehra at 60th South Filmfare Awards 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-11-19 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q4901046|Q4901046]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1061 | [[Tina Datta]] | [[പ്രമാണം:Tina Dutta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-11-27 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7807890|Q7807890]] | 26 |- | style='text-align:right'| 1062 | [[Neha Joshi]] | [[പ്രമാണം:Neha Joshi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-07 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q41799102|Q41799102]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1063 | [[Soni Singh]] | [[പ്രമാണം:Soni Singh at ITA awards 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-14 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q7561676|Q7561676]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1064 | [[Sneha Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-17 | | [[ധൻബാദ്]] | | [[:d:Q109707747|Q109707747]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1065 | [[Tara D'Souza]] | [[പ്രമാണം:Tara d souza launch of sula's vinoteca.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-20 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7685050|Q7685050]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1066 | [[Manasi Rachh]] | [[പ്രമാണം:Manasi Rachh.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-23 | | | | [[:d:Q21898087|Q21898087]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1067 | [[Yashashri Masurkar]] | [[പ്രമാണം:Yashashri Masurkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16231432|Q16231432]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1068 | [[Sohini Paul]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1986-12-31 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7554715|Q7554715]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1069 | [[സൂസൻ ജോർജ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q16230639|Q16230639]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1070 | [[Rupali Suri]] | [[പ്രമാണം:Rupali Suri From The Urvee Adhikaari's new collection preview (6).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q124659006|Q124659006]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1071 | [[Keeya khanna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18637531|Q18637531]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1072 | [[Ekroop Bedi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-01 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q23731527|Q23731527]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1073 | [[Deepa Shankar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987 | | | | [[:d:Q113103743|Q113103743]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1074 | [[Aishwarya Sakhuja]] | [[പ്രമാണം:Aishwarya Sakhuja.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-04 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q4699184|Q4699184]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1075 | [[Amrapali Dubey]] | [[പ്രമാണം:Amrapali Dubey at Press Conference of Celebrity Cricket League 2016 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-11 | | [[ഗോരഖ്പൂർ]] | | [[:d:Q4748620|Q4748620]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1076 | [[Pratiksha Jadhav]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-17 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q42309110|Q42309110]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1077 | [[Kirti Nagpure]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-23 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q16233288|Q16233288]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1078 | [[Bharti Kumar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-26 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16731088|Q16731088]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1079 | [[Bharati Kumar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-26 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q60040640|Q60040640]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1080 | [[Puja Gupta]] | [[പ്രമാണം:Puja Gupta graces Onitsuka Tiger launch party in Mumbai (02).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-01-30 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q1995585|Q1995585]] | 20 |- | style='text-align:right'| 1081 | [[Manasi Naik]] | [[പ്രമാണം:Manasi Naik in 2014.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-02 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q23815609|Q23815609]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1082 | [[Sindhu Loknath]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-05 | | [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]] | | [[:d:Q7522242|Q7522242]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1083 | [[Puja Banerjee]] | [[പ്രമാണം:Puja Banerjee Alias Pooja Bose - Kolkata 2023-12-05 8534.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-06 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5054439|Q5054439]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1084 | [[Ankita Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-07 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q2721495|Q2721495]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1085 | [[Nidhi Subbaiah]] | [[പ്രമാണം:NidhiSubbaiah.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-16 | | [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]] | | [[:d:Q10950087|Q10950087]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1086 | [[Tina Desai]] | [[പ്രമാണം:Tina Desai in 2012.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-24 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q2514244|Q2514244]] | 26 |- | style='text-align:right'| 1087 | [[Sudeepa Pinky]] | [[പ്രമാണം:Sudeepapinky8.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-28 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q16201636|Q16201636]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1088 | [[Anindita Raychaudhury]] | [[പ്രമാണം:Anindita Raychaudury at Parivaar Award 2.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-02-28 | | | | [[:d:Q66459186|Q66459186]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1089 | [[കോമൽ ജാ]] | [[പ്രമാണം:Komal Jha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-03-15 | | [[റാഞ്ചി]] | | [[:d:Q16231757|Q16231757]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1090 | [[Anshu Malik]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-03-23 | | | | [[:d:Q61117929|Q61117929]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1091 | [[Bhavna Khatri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-03-24 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q4901558|Q4901558]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1092 | [[Mugdha Chaphekar]] | [[പ്രമാണം:Mugdha Chapekar at Mumbai Cyclothon.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-03-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q12974676|Q12974676]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1093 | [[Nidhi Sunil]] | [[പ്രമാണം:Nidhi Sunil at Fiama Di Wills promotion (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-03-30 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q59892284|Q59892284]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1094 | [[Santhoshi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-03-31 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7420163|Q7420163]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1095 | [[Sayani Datta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-04-18 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q17305822|Q17305822]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1096 | [[Ratan Rajput]] | [[പ്രമാണം:Ratan Rajput in 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-04-20 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q7295459|Q7295459]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1097 | [[Priya Marathe]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-04-23 | | [[താനെ]] | | [[:d:Q7246472|Q7246472]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1098 | [[Kadambari Jethwani]] | [[പ്രമാണം:Kadambari Jethwani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-04-30 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q26213685|Q26213685]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1099 | [[Urvi Ashar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-05-01 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7901591|Q7901591]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1100 | [[Binny Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-05-10 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q4914462|Q4914462]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1101 | [[Zarine Khan]] | [[പ്രമാണം:Zareen Khan at the pink carpet of Bollywood Hungama OTT India Fest 2023 award ceremony (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-05-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3046959|Q3046959]] | 36 |- | style='text-align:right'| 1102 | [[Paridhi Sharma]] | [[പ്രമാണം:Paridhi Sharma at launches of ‘Jodha Akbar’.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-05-15 | | [[Bagh]]<br/>[[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q16734128|Q16734128]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1103 | [[Natasha Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-05-29 | | [[Saharanpur]] | | [[:d:Q6968501|Q6968501]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1104 | [[Anupriya Goenka]] | [[പ്രമാണം:Anupriya Goenka at the screening of Criminal Justice.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-05-29 | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q46248994|Q46248994]] | 19 |- | style='text-align:right'| 1105 | [[Surilie Gautam]] | [[പ്രമാണം:Surilie-Gautam-spotted-at-Fable-in-Juhu-5 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-06-03 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q16202646|Q16202646]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1106 | [[Rishika Mihani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-06-08 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16231811|Q16231811]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1107 | [[Farrah Kader]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-06-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q65580965|Q65580965]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1108 | [[Sandipta Sen]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-07 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q19895979|Q19895979]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1109 | [[Ruby Parihar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-07-06 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7376361|Q7376361]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1110 | [[Avantika Malik Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-07-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q94608973|Q94608973]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1111 | [[Madhura Naik]] | [[പ്രമാണം:Madhura SS.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-07-19 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q6727522|Q6727522]] | 17 |- | style='text-align:right'| 1112 | [[രചന മൗര്യ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-07-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7279109|Q7279109]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1113 | [[Divya Parameshwaran]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-07-27 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q5284704|Q5284704]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1114 | [[Aabha Paul]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-08-07 | | [[ഗാസിയാബാദ്]] | | [[:d:Q114498129|Q114498129]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1115 | [[Kanishka Soni]] | [[പ്രമാണം:Kanishka Soni -3.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-08-16 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q16231743|Q16231743]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1116 | [[Benaf Dadachandji]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-08-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4886805|Q4886805]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1117 | [[Shraddha Arya]] | [[പ്രമാണം:Shraddha Arya at Screen Awards (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-08-17 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7503382|Q7503382]] | 23 |- | style='text-align:right'| 1118 | [[Pavani Gangireddy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-08-20 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q21284951|Q21284951]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1119 | [[നവ്യ നടരാജൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-08-25 | | | | [[:d:Q6982712|Q6982712]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1120 | [[Rubina Dilaik]] | [[പ്രമാണം:Rubina Dilaik snapped at Filmcity (8).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-08-26 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q7376141|Q7376141]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1121 | [[Khushboo Tawde]] | [[പ്രമാണം:Khushboo Tawde.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-09-05 | | [[Dombivli]] | | [[:d:Q16202722|Q16202722]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1122 | [[Girija Oak]] | [[പ്രമാണം:Girija Oak at success bash of Poshter Boyz (Cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-09-07 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q5564270|Q5564270]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1123 | [[Toral Rasputra]] | [[പ്രമാണം:Toral-Rasputra (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-09-09<br/>1987-12-26 | | [[Anjar]]<br/>[[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7825384|Q7825384]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1124 | [[Mengu Suokhrie]] | [[പ്രമാണം:Mengu Suokhrie.jpeg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-09-16 | | [[കൊഹിമ]] | | [[:d:Q42336753|Q42336753]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1125 | [[Dolphin Dubey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-09-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q49253945|Q49253945]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1126 | [[Munmun Dutta]] | [[പ്രമാണം:MunmunDutta05.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-09-28 | | [[ദുർഗാപൂർ, പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q16208477|Q16208477]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1127 | [[Sneha Wagh]] | [[പ്രമാണം:Sneha Wagh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-04 | | [[കല്യാൺ]] | | [[:d:Q17015453|Q17015453]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1128 | [[Anuja Sathe]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-08 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q22280325|Q22280325]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1129 | [[Vedita Pratap Singh]] | [[പ്രമാണം:Vedita pratap photoshoot7.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-09 | | [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]] | | [[:d:Q7917997|Q7917997]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1130 | [[Sumukhi Suresh]] | [[പ്രമാണം:Sumukhi-4 (1) (1).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-18 | | | | [[:d:Q47035388|Q47035388]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1131 | [[Shazahn Padamsee]] | [[പ്രമാണം:Shazahn Padamsee at Nokia APP party 11.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7491730|Q7491730]] | 19 |- | style='text-align:right'| 1132 | [[Radhika Chaudhari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-20 | | | | [[:d:Q7280240|Q7280240]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1133 | [[Moubani Sorcar]] | [[പ്രമാണം:Moubani Sorcar 2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-21 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q6918852|Q6918852]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1134 | [[Prarthi Dholakia]] | [[പ്രമാണം:A candid picture of Prarthi M Dholakia.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-22 | | [[Jamnagar]] | | [[:d:Q18685708|Q18685708]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1135 | [[Smriti Kalra]] | [[പ്രമാണം:Smriti-Kalra-snapped-during-a-photo-shoot-for-dil-sambhal-jaa-zara.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-26 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7546540|Q7546540]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1136 | [[Riya Bamniyal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-10-28 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7339020|Q7339020]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1137 | [[Aditi Mittal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16732696|Q16732696]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1138 | [[Aarthi]] | [[പ്രമാണം:Aarathi (actress).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-09 | | [[ഊട്ടി]] | | [[:d:Q4662641|Q4662641]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1139 | [[Hemalatha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-13 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q18638583|Q18638583]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1140 | [[യഗ്ന ഷെട്ടി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-19 | | [[കുദ്രേമുഖ് ദേശീയോദ്യാനം]] | | [[:d:Q18922873|Q18922873]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1141 | [[Sukirti Kandpal]] | [[പ്രമാണം:Sukriti Kandpal RSSI Launch.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-20 | | [[നൈനിത്താൾ]] | | [[:d:Q7635860|Q7635860]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1142 | [[Divya Khosla Kumar]] | [[പ്രമാണം:Divya Khosla Kumar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16221279|Q16221279]] | 21 |- | style='text-align:right'| 1143 | [[Avantika Khatri]] | [[പ്രമാണം:Avantika Khattri1.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-20 | | [[ഝാൻസി]] | | [[:d:Q42945006|Q42945006]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1144 | [[Neha Sharma]] | [[പ്രമാണം:Neha Sharma at the premiere of her film Jogira Sara Ra Ra (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-21 | | [[Bhagalpur]] | | [[:d:Q863745|Q863745]] | 34 |- | style='text-align:right'| 1145 | [[Aarti Chhabria]] | [[പ്രമാണം:Aarti Chabria graces Stardust Awards 2016 (01).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-21<br/>1982-11-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4662645|Q4662645]] | 23 |- | style='text-align:right'| 1146 | [[Gurbani Judge]] | [[പ്രമാണം:Gurbani Judge at premiere of Bright 6, Mumbai 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-11-29 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q16198048|Q16198048]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1147 | [[രാഗിണി ഖന്ന]] | [[പ്രമാണം:Ragini Khanna on Day 5 of Lakme Fashion Week 2017 (47).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-12-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7283097|Q7283097]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1148 | [[തേജസ്വിനി പ്രകാശ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-12-17 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7695208|Q7695208]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1149 | [[സ്നേഹ ഉള്ളാൾ]] | [[പ്രമാണം:Mahurat of kaash mere hote.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-12-18 | | [[മസ്കറ്റ്]] | | [[:d:Q469215|Q469215]] | 24 |- | style='text-align:right'| 1150 | [[മിഷ്തി മുഖർജ്ജി]] | | ബംഗാളി അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-12-20 | 2020-02-02 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[ബെംഗളൂരു]] | [[:d:Q99929670|Q99929670]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1151 | [[Diksha Panth]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1987-12-21 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q28122281|Q28122281]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1152 | [[Neelam Sivia]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | | | | [[:d:Q27978749|Q27978749]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1153 | [[Shilpi Marwaha]] | [[പ്രമാണം:Shilpi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16732084|Q16732084]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1154 | [[Megha Dhade]] | [[പ്രമാണം:Megha Dhade at 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19560352|Q19560352]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1155 | [[Samiksha Bhatnagar]] | [[പ്രമാണം:Samiksha Bhatnagar graces the special screening of ‘Poster Boys’.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q19882323|Q19882323]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1156 | [[Amruthavarshini]] | [[പ്രമാണം:Amruthavarshini.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q31500799|Q31500799]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1157 | [[Lahari Gudivada]] | [[പ്രമാണം:Lahari Gudivada.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988 | | [[ഗുണ്ടൂർ]] | | [[:d:Q31500932|Q31500932]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1158 | [[Asma Badar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-01-11 | | | | [[:d:Q19938389|Q19938389]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1159 | [[Anushree]] | [[പ്രമാണം:Anushree (Kannada actress).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-01-25 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q26221433|Q26221433]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1160 | [[Rucha Hasabnis]] | [[പ്രമാണം:Rucha at STAR Plus Dandia Shoot.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-02-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7376575|Q7376575]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1161 | [[Aditi Sajwan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-02-12 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q17318886|Q17318886]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1162 | [[Neha Sargam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-04 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q6987749|Q6987749]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1163 | [[Isha Chawla]] | [[പ്രമാണം:Isha Chawla.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-06 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q11056386|Q11056386]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1164 | [[Sakshi Gulati]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-10 | | [[മീററ്റ്]] | | [[:d:Q21064510|Q21064510]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1165 | [[Sanchita Padukone]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-16 | | [[കുന്ദാപുര]] | | [[:d:Q7415626|Q7415626]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1166 | [[Parul Chauhan]] | [[പ്രമാണം:Parul Chauhan in 2016 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-19 | | [[ലഖിംപുർ ഖേരി ജില്ല]] | | [[:d:Q7141199|Q7141199]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1167 | [[പൂജ സാൽവി]] | [[പ്രമാണം:Actress Pooja Salvi of 'Nautanki Saala'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-25 | | | | [[:d:Q7228529|Q7228529]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1168 | [[സോവ മൊറാനി]] | [[പ്രമാണം:Zoa Morani and others grace Zaheer Iqbal’s birthday bash at Arth Bandra (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-03-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q8073152|Q8073152]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1169 | [[സാധിക വേണുഗോപാൽ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-04-06 | | | | [[:d:Q37321580|Q37321580]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1170 | [[Rashmi Gautam]] | [[പ്രമാണം:Rashmi Gautam.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-04-07 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q7294974|Q7294974]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1171 | [[Aeshra Patel]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-04-10 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q21872641|Q21872641]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1172 | [[Suruchi Adarkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-04-25 | | [[താനെ]] | | [[:d:Q21284544|Q21284544]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1173 | [[Rajshri Rani Pandey]] | [[പ്രമാണം:Rajshri Rani in 2015.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-04-29 | | [[Fatehpur]] | | [[:d:Q19663157|Q19663157]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1174 | [[Natashaa Iyer]] | [[പ്രമാണം:Natashaa Iyer.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-06 | | | | [[:d:Q102353164|Q102353164]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1175 | [[സ്മിത ശെവലെ]] | [[പ്രമാണം:स्मिता शेवाळे.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-18 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7544832|Q7544832]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1176 | [[Sonalee Kulkarni]] | [[പ്രമാണം:Celebs walk the ramp at Glamour Style Walk 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-18 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7560764|Q7560764]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1177 | [[താരാ അലീഷ ബെറി]] | [[പ്രമാണം:Tara Alisha Berry.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16875890|Q16875890]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1178 | [[Sugandha Mishra]] | [[പ്രമാണം:Sugandha Mishra attend the press conference of their show The Drama Company.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-23 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q7634710|Q7634710]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1179 | [[Mrunmayee Deshpande]] | [[പ്രമാണം:Mrunmayee Deshpande at the screening of Nat Samrat.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-29 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q6930001|Q6930001]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1180 | [[Simran Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-29 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q16232181|Q16232181]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1181 | [[Surbhi Jyoti]] | [[പ്രമാണം:Surbhi Jyoti in 2022.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-05-29 | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q16250215|Q16250215]] | 23 |- | style='text-align:right'| 1182 | [[Tejashree]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-06-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7695202|Q7695202]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1183 | [[Tejashree Pradhan Ketkar]] | [[പ്രമാണം:Tejashree Pradhan .jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-06-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16202737|Q16202737]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1184 | [[Preetika Rao]] | [[പ്രമാണം:Preetika Rao Sakhiya Skin Clinic.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-06-07 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7239782|Q7239782]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1185 | [[Sumona Chakravarti]] | [[പ്രമാണം:Sumona Chakravarti graces Durga Pooja (13).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-06-24 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q7638021|Q7638021]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1186 | [[പൂജിത മേനോൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-06-29 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q18637648|Q18637648]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1187 | [[Anindita Nayar]] | [[പ്രമാണം:Anindita Nayar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-07-01 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q18637710|Q18637710]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1188 | [[Jui Gadkari]] | [[പ്രമാണം:Jui Gadkari 2.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-07-08 | | [[Karjat]] | | [[:d:Q6305151|Q6305151]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1189 | [[Monami Ghosh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-07-13<br/>1984-07-13 | | [[Basirhat]] | | [[:d:Q6897938|Q6897938]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1190 | [[Ansha Sayed]] | [[പ്രമാണം:AnshaSayed.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-07-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16232402|Q16232402]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1191 | [[Aastha Chaudhary]] | [[പ്രമാണം:Aastha Chaudhary.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-07-20 | | [[Alwar]] | | [[:d:Q4507798|Q4507798]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1192 | [[Nancy Jennifer]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-07-20 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q22278395|Q22278395]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1193 | [[Akanksha Puri]] | [[പ്രമാണം:Akanksha Puri At Iconic Gold Awards 2022.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-07-26 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q21066326|Q21066326]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1194 | [[Shubha Poonja]] | [[പ്രമാണം:Shubha Poonja (1).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7504558|Q7504558]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1195 | [[അഭിനയശ്രീ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q4667441|Q4667441]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1196 | [[Nikii Daas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q17403164|Q17403164]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1197 | [[Sharmin Ali]] | [[പ്രമാണം:Sharmin Ali.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-08 | | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q18043609|Q18043609]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1198 | [[Madhurima Tuli]] | [[പ്രമാണം:Madhurima Tuli2.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-19 | | [[ധൻബാദ്]] | | [[:d:Q16202819|Q16202819]] | 20 |- | style='text-align:right'| 1199 | [[Anisha Ambrose]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-22 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q16147300|Q16147300]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1200 | [[Sudeepa Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-23 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q7633682|Q7633682]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1201 | [[Vaishnavi Dhanraj]] | [[പ്രമാണം:Vaibhavi colors indian telly awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-25 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q7908871|Q7908871]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1202 | [[Hemangi Kavi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-08-26 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q98915809|Q98915809]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1203 | [[Klaudia Dudová]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ചെക്ക് റിപ്പബ്ലിക്ക്|ചെക്ക്‌ റിപ്പബ്ലിക്ക്‌]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-02 | | [[Levice]] | | [[:d:Q20261418|Q20261418]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1204 | [[Jasmine Sandlas]] | [[പ്രമാണം:Jasmine Sandlas.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-04 | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q19896109|Q19896109]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1205 | [[Sargun Mehta]] | [[പ്രമാണം:Sargun Mehta at Ravi Dubey's birthday, 2017 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-06 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q7423973|Q7423973]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1206 | [[നന്ദിനി റായ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-18 | | [[സെക്കന്ദ്രാബാദ്]] | | [[:d:Q16201800|Q16201800]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1207 | [[Kanishtha Dhankar]] | [[പ്രമാണം:Kanishtha GQ Fashion.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3192675|Q3192675]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1208 | [[Sana Saeed]] | [[പ്രമാണം:Sana Saeed.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2220177|Q2220177]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1209 | [[Shruti Sodhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-22 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q20685596|Q20685596]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1210 | [[Khyati Mangla]] | [[പ്രമാണം:Khatimanglawalled.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-22 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q61103396|Q61103396]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1211 | [[Ragasya]] | [[പ്രമാണം:South Actress Ragasiya at TGIF anniversary bash (1).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-09-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7282819|Q7282819]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1212 | [[Maadhavi Latha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-10-02 | | [[Bellary]] | | [[:d:Q19664756|Q19664756]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1213 | [[മീനാക്ഷി ദീക്ഷിത്ത്]] | [[പ്രമാണം:Meenakshi Dixit.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-10-12 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q6807608|Q6807608]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1214 | [[Kadambari Kadam]] | [[പ്രമാണം:Kadambari Kadam.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-10-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q13116374|Q13116374]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1215 | [[Roop Durgapal]] | [[പ്രമാണം:Roop Durgapal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-10-15 | | [[അൽമോറ]] | | [[:d:Q7366351|Q7366351]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1216 | [[Subhashree Ganguly]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-03<br/>1990-11-03 | | [[Bardhaman]] | | [[:d:Q705446|Q705446]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1217 | [[ഗിരിജ ജോഷി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-03 | | [[Roha]] | | [[:d:Q16200615|Q16200615]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1218 | [[Gaelyn Mendonca]] | [[പ്രമാണം:Gaelyn Mendonca (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16232278|Q16232278]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1219 | [[Hasleen Kaur]] | [[പ്രമാണം:Ajmer Sharif-Visit-2 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-10<br/>1989 | | [[Binnaguri]] | | [[:d:Q5679286|Q5679286]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1220 | [[Rucha Dighe]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-11 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q19666411|Q19666411]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1221 | [[Ritu Barmecha]] | [[പ്രമാണം:RituBarmecha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-16 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7336830|Q7336830]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1222 | [[Kashish Singh]] | [[പ്രമാണം:Kashish-Singh-at-the-launch-of-Blenders-Pride-Tour-2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-20 | | | | [[:d:Q16730612|Q16730612]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1223 | [[Rochelle Maria Rao]] | [[പ്രമാണം:Rochelle Maria Rao at Godrej Eon's 'Woman of Substance Award 2013'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-25 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7353890|Q7353890]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1224 | [[Kaashish Vohra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-28 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q50399361|Q50399361]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1225 | [[Shreya Dhanwanthary]] | [[പ്രമാണം:Shreya Dhanwanthary at Soho House.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-11-30 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q56240001|Q56240001]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1226 | [[Soniya Mehra]] | [[പ്രമാണം:Sonia Mehra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-12-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7561891|Q7561891]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1227 | [[Amrapali Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-12-19 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q16222199|Q16222199]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1228 | [[Khushali Kumar]] | [[പ്രമാണം:KhushaliKumar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-12-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q65640372|Q65640372]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1229 | [[Zara Barring]] | [[പ്രമാണം:Zara barring Indian look.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1988-12-26 | | [[വിക്ടോറിയ, ബ്രിട്ടീഷ് കൊളമ്പിയ]] | | [[:d:Q19560043|Q19560043]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1230 | [[Bidushi Dash Barde]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989 | 2012-10-22 | [[ഒഡീഷ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q4904281|Q4904281]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1231 | [[Milana Nagaraj]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989 | | [[ഹാസൻ ജില്ല]] | | [[:d:Q16885556|Q16885556]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1232 | [[Amita Pathak]] | [[പ്രമാണം:Raghav Sachar and Amita Pathak.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989 | | | | [[:d:Q17386524|Q17386524]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1233 | [[Satarupa Pyne]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q22280324|Q22280324]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1234 | [[മായ (Q25341439)|മായ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989 | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q25341439|Q25341439]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1235 | [[రోజాభారతి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989 | | [[രാജമന്ദ്രി]] | | [[:d:Q61124485|Q61124485]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1236 | [[Bhavna Ruparel]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-01-10 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19560962|Q19560962]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1237 | [[Aisha Sharma]] | [[പ്രമാണം:Aisha Sharma grace the GQ Best Dressed Awards 2018 (54) (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-01-25 | | [[Bhagalpur]] | | [[:d:Q27849976|Q27849976]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1238 | [[Sandeepa Dhar]] | [[പ്രമാണം:Sandeepa Dhar graces the Grey Goose fashion event.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-02-02 | | [[സ്രീനഗർ|ശ്രീനഗർ]] | | [[:d:Q7416091|Q7416091]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1239 | [[സുലഗ്ന പനിഗ്രഹി]] | [[പ്രമാണം:Sulagna Panigrahi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-02-03 | | [[Brahmapur]] | | [[:d:Q7635951|Q7635951]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1240 | [[മിമി ചക്രവർത്തി]] | [[പ്രമാണം:Mimi Chakraborty - Kolkata 2023-12-05 8668.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-02-11 | | [[Jalpaiguri]] | | [[:d:Q6862116|Q6862116]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1241 | [[Hari Teja]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-02-26 | | [[തിരുപ്പതി]] | | [[:d:Q37864523|Q37864523]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1242 | [[Krystle D'Souza]] | [[പ്രമാണം:Krystle D'Souza at Zee Rishtey Awards 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-03-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6439798|Q6439798]] | 23 |- | style='text-align:right'| 1243 | [[Abhidnya Bhave]] | [[പ്രമാണം:Abhidnya Bhave (Cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-03-13 | | [[Vasai-Virar]] | | [[:d:Q28113101|Q28113101]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1244 | [[Shamata Anchan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-03-15 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q27050042|Q27050042]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1245 | [[Shalmalee Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-03-17 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q20810757|Q20810757]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1246 | [[Kangana Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-04-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q60690375|Q60690375]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1247 | [[Sanchita Shetty]] | [[പ്രമാണം:Sanchita Shetty 61st Idea Filmfare Awards South (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-04-07 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7415628|Q7415628]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1248 | [[Varsha Ashwathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-04-22 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7916112|Q7916112]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1249 | [[ശ്രീയ പിൽഗാനകർ]] | [[പ്രമാണം:Shriya Pilgaonkar grace the Jury meet of 13th Gemfields Retail Jeweller India Awards 2017 (02) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-04-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19666177|Q19666177]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1250 | [[Nandita Swetha]] | [[പ്രമാണം:Nandita Swetha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-04-30 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q14829512|Q14829512]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1251 | [[Roshni Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-04-30 | | [[സ്രീനഗർ|ശ്രീനഗർ]] | | [[:d:Q118314456|Q118314456]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1252 | [[പല്ലവി ബത്ര]] | [[പ്രമാണം:Pallavi batra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-05-02 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q16727418|Q16727418]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1253 | [[Chetna Pande]] | [[പ്രമാണം:Chetna-Pande-snapped-at-Estella-in-Juhu.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-05-03 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q16201547|Q16201547]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1254 | [[Megha Chakraborty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-05-03 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q20649647|Q20649647]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1255 | [[Basabdatta Chatterjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-05-06 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16345997|Q16345997]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1256 | [[Scarlett Mellish Wilson]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]] | 1989-05-09 | | [[ലണ്ടൻ]] | | [[:d:Q16202975|Q16202975]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1257 | [[Adaa Khan]] | [[പ്രമാണം:Adaa Khan attends 10th-anniversary bash of Viacom 18 Motion Pictures (18).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-05-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16935062|Q16935062]] | 20 |- | style='text-align:right'| 1258 | [[Surabhi Hande]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-05-20 | | [[ജല്ഗാഒന്]] | | [[:d:Q21642539|Q21642539]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1259 | [[Pooja Joshi Arora]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-05-27 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q111312496|Q111312496]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1260 | [[Bhavana Rao]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-06-06 | | [[ഷിമോഗ]] | | [[:d:Q4901513|Q4901513]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1261 | [[വന്ദന മേനോൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-06-10 | | [[തൃശ്ശൂർ]] | | [[:d:Q7914350|Q7914350]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1262 | [[Angela Krislinzki]] | [[പ്രമാണം:Angela Krislinzki graces the Milo Na Tum song launch.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-06-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q22957818|Q22957818]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1263 | [[Janani Bharadwaj]] | [[പ്രമാണം:Janani Bharadwaj Profile Picture.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-06-30 | | | | [[:d:Q16232549|Q16232549]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1264 | [[Unnati Davara]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-02 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q7897149|Q7897149]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1265 | [[Tina Ahuja]] | [[പ്രമാണം:Tina Ahuja graces the launch of the new Audi A5 (07) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20630463|Q20630463]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1266 | [[Sshakshi Chovan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-09 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16232942|Q16232942]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1267 | [[Sahithya Jagannathan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-11 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7399654|Q7399654]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1268 | [[Pooja Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-12<br/>1989-02-12 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q17388745|Q17388745]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1269 | [[Mallika Dua]] | [[പ്രമാണം:MallikaDua.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-17 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q28033782|Q28033782]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1270 | [[Sreejita De]] | [[പ്രമാണം:Sreeji de colors indian telly awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-19 | | [[Haldia]] | | [[:d:Q7585692|Q7585692]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1271 | [[മധു ശാലിനി]] | [[പ്രമാണം:Madhu Shalini in Cinivaram.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-21 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q79845|Q79845]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1272 | [[Savani Ravindra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-22 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q16755934|Q16755934]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1273 | [[Kashmira Irani]] | [[പ്രമാണം:KashmiraIrani1122.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-25 | | | | [[:d:Q19891959|Q19891959]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1274 | [[Deepika Singh]] | [[പ്രമാണം:Deepika Singh 2014 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-26 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q5250630|Q5250630]] | 22 |- | style='text-align:right'| 1275 | [[Vraddhi Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-28 | | [[ഫരീദാബാദ്]] | | [[:d:Q20640726|Q20640726]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1276 | [[Jasmine Avasia]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-07-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q21004894|Q21004894]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1277 | [[Sana Amin Sheikh]] | [[പ്രമാണം:Sana Amin.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7415416|Q7415416]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1278 | [[ഷീല കൗർ]] | [[പ്രമാണം:Sheela (Tamil actress).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-02 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7492340|Q7492340]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1279 | [[Sara Khan]] | [[പ്രമാണം:Sara Khan graces the launch of Siddharth Kasyap's 24th original song 'Ishq Ki Mitti' (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-06 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q7421671|Q7421671]] | 18 |- | style='text-align:right'| 1280 | [[Prajakta Mali]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-08 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q13118805|Q13118805]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1281 | [[Jaspinder Cheema]] | [[പ്രമാണം:Jaspinder Cheema.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-12 | | [[Batala]] | | [[:d:Q17305775|Q17305775]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1282 | [[Wasna Ahmed]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-13 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7972701|Q7972701]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1283 | [[Sonam Bajwa]] | [[പ്രമാണം:Sonam Bajwa snapped on the sets of The Kapil Sharma Show (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-16 | | [[നൈനിത്താൾ]] | | [[:d:Q18629110|Q18629110]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1284 | [[Ihana Dhillon]] | [[പ്രമാണം:Akanksha Puri grace the success bash of the film Sonu Ke Titu Ki Sweety (07) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-18 | | [[Faridkot]] | | [[:d:Q16200282|Q16200282]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1285 | [[Vasundhara Kashyap]] | [[പ്രമാണം:Vasundhara Kashyap New.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-19 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q7917038|Q7917038]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1286 | [[Asha Negi]] | [[പ്രമാണം:Asha Negi grace the Mamma Mia Pink Carpet at Jio World Centre BKC Bandra (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-23 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q4804507|Q4804507]] | 24 |- | style='text-align:right'| 1287 | [[Geeta Madhuri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-24 | | [[പാലക്കോല്ലു]] | | [[:d:Q5529955|Q5529955]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1288 | [[Sony Charishta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-08-29 | | | | [[:d:Q126011565|Q126011565]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1289 | [[Sai Lokur]] | [[പ്രമാണം:Sai Lokur 2 (cropped). jpg.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-05 | | [[ബെൽഗാം]] | | [[:d:Q21285519|Q21285519]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1290 | [[Hunar Hali]] | [[പ്രമാണം:Hunar-Hali-grace-the-Launch-of-GR8!.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-09 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16729574|Q16729574]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1291 | [[Surbhi Chandna]] | [[പ്രമാണം:Surbhi Chandna at the 25th SOL Lions Gold Awards 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-11 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q26689623|Q26689623]] | 17 |- | style='text-align:right'| 1292 | [[Anjum Fakih]] | [[പ്രമാണം:Anjum Fakih, Saas Bahu Aur Saazish (01) (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-12 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q23731525|Q23731525]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1293 | [[Shiny Doshi]] | [[പ്രമാണം:Shiny Doshi at the Fear Factor Khatron Ke Khiladi 8 launch.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-15 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q19888034|Q19888034]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1294 | [[Kusha Kapila]] | [[പ്രമാണം:Kusha Kapila at the launch of Mera Noor Hai Mashhoor (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-19 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q114269943|Q114269943]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1295 | [[Soundarya Sharma]] | [[പ്രമാണം:Soundarya Sharma attends the 63rd Jio Filmfare Awards 2018 (19) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-20 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q55231409|Q55231409]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1296 | [[Krishi Thapanda]] | [[പ്രമാണം:Krishi Thapanda.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-23 | | [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]] | | [[:d:Q47091446|Q47091446]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1297 | [[ആര്യ സലിം]] | [[പ്രമാണം:ARYA.jpg|center|50px]] | മലയാള സിനിമാനടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-09-26 | | | | [[:d:Q124399195|Q124399195]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1298 | [[Roopal Tyagi]] | [[പ്രമാണം:Roopal Tyagi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-05 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16755975|Q16755975]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1299 | [[Pujita Ponnada]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-05 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q55080929|Q55080929]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1300 | [[അർച്ചന ശാസ്ത്രി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-08 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7917889|Q7917889]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1301 | [[Spruha Joshi]] | [[പ്രമാണം:Spruha Shirish Joshi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7581446|Q7581446]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1302 | [[Soumya Seth]] | [[പ്രമാണം:Soumya Seth at the launch party of Bindass's show Yeh Hai Aashiqui (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-17 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q7564599|Q7564599]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1303 | [[Neha Saxena]] | [[പ്രമാണം:Neha Saxena 30.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-25 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q25190348|Q25190348]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1304 | [[Harsha Khanderparkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-26 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q28531083|Q28531083]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1305 | [[Sharmeila Mandre]] | [[പ്രമാണം:Sharmiela Mandre at 60th South Filmfare Awards 2013 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-28<br/>1990-10-18 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7489922|Q7489922]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1306 | [[പർനോ മിത്ര]] | [[പ്രമാണം:Premiere of Aami aar amar girlfriends 2013-07-28 11-24.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-10-31 | | [[സിലിഗുഡി]] | | [[:d:Q7139343|Q7139343]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1307 | [[Niharika Kareer]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-07 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16730587|Q16730587]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1308 | [[Shrenu Parikh]] | [[പ്രമാണം:Shrenu Parikh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-11 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q7503591|Q7503591]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1309 | [[Payal Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Payal Ghosh at the 63rd Jio Filmfare Awards 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-13<br/>1989 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16200413|Q16200413]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1310 | [[Ginni Chatrath]] | [[പ്രമാണം:Kapil-Sharma-and-Ginni-Chatrath’s-wedding-reception.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-18 | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q56703491|Q56703491]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1311 | [[Sai Dhanshika]] | [[പ്രമാണം:Dhansika at 61st Flimfare Awards (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-20 | | [[തഞ്ചാവൂർ]] | | [[:d:Q5269022|Q5269022]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1312 | [[Prerna Wanvari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-22 | | [[അന്ധേരി]] | | [[:d:Q7240692|Q7240692]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1313 | [[Sheetal Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-22 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q18357765|Q18357765]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1314 | [[Vindhya Tiwari]] | [[പ്രമാണം:Vindhya Tiwari at launch of Telly Calendar 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-22 | | [[വാരാണസി]] | | [[:d:Q21285611|Q21285611]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1315 | [[Tridha Choudhury]] | [[പ്രമാണം:Tridha Choudhury - Kolkata 2014-01-19 5781.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-22 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q22277353|Q22277353]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1316 | [[Misha Ghoshal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-26 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q17305955|Q17305955]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1317 | [[Samaira Rao]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-27 | | | | [[:d:Q16734985|Q16734985]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1318 | [[Chitrashi Rawat]] | [[പ്രമാണം:Chitrashi Rawat in 2017.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-11-29 | | [[Raipur, Uttarakhand]] | | [[:d:Q5102359|Q5102359]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1319 | [[విష్ణుప్రియ గాంధీ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-13 | | [[തിരുപ്പതി]] | | [[:d:Q130544216|Q130544216]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1320 | [[Vaishali Desai]] | [[പ്രമാണം:Vaishali Desai at the IIJW as the Show Stopper for jeweler Naresh Kriplani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-18 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q12056218|Q12056218]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1321 | [[അസ്മിത സൂദ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-20 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q16202566|Q16202566]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1322 | [[Vividha Kirti]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q61118365|Q61118365]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1323 | [[Rupa Sri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-22 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q65943977|Q65943977]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1324 | [[അക്ഷര ഗൌഡ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-24 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q4701786|Q4701786]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1325 | [[Jugnu Ishiqui]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1989-12-24 | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q16232648|Q16232648]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1326 | [[സാബ ആസാദ്]] | [[പ്രമാണം:Saba Azad Success bash of 'Nautanki Saala!'s music.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7395773|Q7395773]] | 18 |- | style='text-align:right'| 1327 | [[Riya Dey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[Balasore]] | | [[:d:Q15725142|Q15725142]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1328 | [[Pallavi Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16729507|Q16729507]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1329 | [[Nakshatra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q19571873|Q19571873]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1330 | [[Akhila Kishore]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q19968682|Q19968682]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1331 | [[Manvitha Harish]] | [[പ്രമാണം:Manvitha Kamath (2).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q26221428|Q26221428]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1332 | [[Anjali Raghav]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q48444407|Q48444407]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1333 | [[നൈനാ ദാസ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | | | [[:d:Q6959697|Q6959697]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1334 | [[Nehalaxmi Iyer]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16233248|Q16233248]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1335 | [[Soundarya Jayamala]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16832102|Q16832102]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1336 | [[Priyamvada Kant]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-01 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16910160|Q16910160]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1337 | [[Arjumman Mughal]] | [[പ്രമാണം:Arjumman Mughal in 2014.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-01 | | [[Rajauri]] | | [[:d:Q18353980|Q18353980]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1338 | [[தான்யா]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | | | [[:d:Q47545338|Q47545338]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1339 | [[Sonia Mann]] | [[പ്രമാണം:Sonia Mann.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990 | | [[Haldwani]] | | [[:d:Q77697110|Q77697110]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1340 | [[നുസ്റത്ത് ജഹാൻ]] | [[പ്രമാണം:Nusrat Jahan Ruhi - Kolkata 2023-12-05 8550.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-08 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7070368|Q7070368]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1341 | [[Boby Techi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-09 | | [[ഇറ്റാനഗർ]] | | [[:d:Q17403318|Q17403318]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1342 | [[Vijayalakshmi]] | [[പ്രമാണം:Vijayalakshmi Agathiyan at Chennai 600028 – 2 Press Meet.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-15 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7929268|Q7929268]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1343 | [[രിധിമ ഘോഷ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-18 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16200421|Q16200421]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1344 | [[Sunita Garabadu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-25 | | [[ഭുവനേശ്വർ]] | | [[:d:Q30060523|Q30060523]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1345 | [[Bhumika Gurung]] | [[പ്രമാണം:Bhumika-Gurung-attend-Colors-TV-Video-summit-awards.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-01-27 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q38896140|Q38896140]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1346 | [[Aishwarya Arjun]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02<br/>1990 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q15236153|Q15236153]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1347 | [[Ishita Sharma]] | [[പ്രമാണം:Ishita sharma.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-08 | | [[ഗയ]] | | [[:d:Q6080393|Q6080393]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1348 | [[Jayshree Soni]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-08 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q16832247|Q16832247]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1349 | [[Ishita Raj Sharma]] | [[പ്രമാണം:Ishita Raj Sharma snapped at the pink carpet and awards ceremony of Bollywood Hungama OTT India Fest 2024 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-08 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q23664763|Q23664763]] | 17 |- | style='text-align:right'| 1350 | [[Parna Pethe]] | [[പ്രമാണം:Parn Pethe.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-19 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q43132348|Q43132348]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1351 | [[Patralekha Paul]] | [[പ്രമാണം:Patralekha at the launch of Huma Qureshi’s book Zeba (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-20 | | [[ഷില്ലോങ്ങ്]] | | [[:d:Q17318822|Q17318822]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1352 | [[Shivani Tomar]] | [[പ്രമാണം:Shivani Tomar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-22 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q26702628|Q26702628]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1353 | [[Dimple Jhangiani]] | [[പ്രമാണം:Dimple Jhangiani Ramleela Premiere.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-02-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5277780|Q5277780]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1354 | [[Akanksha Juneja]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-03 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16730488|Q16730488]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1355 | [[Nikita Gordijn]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-03-04 | | [[Tumsar]] | | [[:d:Q26837236|Q26837236]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1356 | [[Monica Sehgal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-03-06 | | [[ഉജ്ജയിൻ]] | | [[:d:Q26702631|Q26702631]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1357 | [[Ekta Kaul]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-03-11 | | [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]] | | [[:d:Q16209812|Q16209812]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1358 | [[സോനു]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-03-23 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7562405|Q7562405]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1359 | [[Heena Parmar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-04-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19573589|Q19573589]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1360 | [[Heena Panchal]] | [[പ്രമാണം:Heena Panchal at teaser launch of When Obama loved Osama.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-04-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24059386|Q24059386]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1361 | [[Priya Banerjee]] | [[പ്രമാണം:Priya Banerjee snapped at a photoshoot.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-04-16 | | [[കാൽഗറി]] | | [[:d:Q16734742|Q16734742]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1362 | [[Neha Saxena]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-04-24 | | [[ആഗ്ര]] | | [[:d:Q16226260|Q16226260]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1363 | [[Anjali Rao]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-04-29 | | [[ബഠിംഡാ]] | | [[:d:Q29050606|Q29050606]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1364 | [[ഹര്ശിക പൂനച്ച]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-01 | | [[കൊടക് ജില്ല|കൊടക്]] | | [[:d:Q5673877|Q5673877]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1365 | [[Aradhana Jagota]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-09 | | | | [[:d:Q25999309|Q25999309]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1366 | [[Priyanka Singh]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Singh at an award Function.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-09 | | | | [[:d:Q113961911|Q113961911]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1367 | [[Vinutha Lal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-13 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q20650026|Q20650026]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1368 | [[ഗുൽക്കി ജോഷി]] | [[പ്രമാണം:Gulki-Joshi-snapped-at-the-special-screening-of-Nakkash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ടിവി നടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-17 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q5617693|Q5617693]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1369 | [[Riya Deepsi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-19 | | | | [[:d:Q24300943|Q24300943]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1370 | [[രാഗിണി ദ്വിവേദി]] | [[പ്രമാണം:Ragini Dwivedi at Acharya Habba.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-05-24 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7283095|Q7283095]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1371 | [[മൃദുല മുരളി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-08 | | [[എറണാകുളം]] | | [[:d:Q16201282|Q16201282]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1372 | [[Seema Singh]] | [[പ്രമാണം:Seema Singh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-11 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q26848937|Q26848937]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1373 | [[Deepa Sannidhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-16 | | [[ചിക്കമഗളൂർ (Q980917)|ചിക്കമഗളൂർ]] | | [[:d:Q5250472|Q5250472]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1374 | [[Madhuri Braganza]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-18 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q90669875|Q90669875]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1375 | [[Ridhima Pandit]] | [[പ്രമാണം:Ridhima Pandit at Ekta Kapoor’s Diwali bash, 2019 (9) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q27982184|Q27982184]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1376 | [[Leslie Tripathy]] | [[പ്രമാണം:Leslie Tripathy at 19th Transmedia Gujarati Film And TV Awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-26 | | [[കേന്ദ്രപ്പാറ, ഒഡീഷ|കേന്ദ്രപ്പാറ]] | | [[:d:Q19571948|Q19571948]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1377 | [[Jasmin Bhasin]] | [[പ്രമാണം:Jasmin Bhasin snapped in Bandra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-28 | | [[കോട്ട, രാജസ്ഥാൻ|കോട്ട]] | | [[:d:Q6161680|Q6161680]] | 20 |- | style='text-align:right'| 1378 | [[Archita Sahu]] | [[പ്രമാണം:Archita2.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-06-29 | | [[ഭുവനേശ്വർ]] | | [[:d:Q3514905|Q3514905]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1379 | [[Smriti Khanna]] | [[പ്രമാണം:Smriti Khanna 2015.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-07-06 | | [[നോയ്ഡ]] | | [[:d:Q20684357|Q20684357]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1380 | [[Loveleen Kaur Sasan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-07-16 | | [[ജമ്മു-കശ്മീർ]] | | [[:d:Q18211387|Q18211387]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1381 | [[Nikita Rawal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-07-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q73755538|Q73755538]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1382 | [[നികേഷ പട്ടേൽ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[യുണൈറ്റഡ് കിങ്ഡം]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1990-07-20 | | [[ബിർമിങ്ഹാം]] | | [[:d:Q16734255|Q16734255]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1383 | [[Sakshi Agarwal]] | [[പ്രമാണം:Sakshi Agarwal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-07-20 | | [[അൽമോറ]] | | [[:d:Q21620673|Q21620673]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1384 | [[Kajal Raghwani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-07-20 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q24250412|Q24250412]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1385 | [[Sara Arfeen Khan]] | [[പ്രമാണം:Sara Arfeen Khan at the launch of Diliwaali Thakur Girls in 2015.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-06 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19661711|Q19661711]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1386 | [[Parul Gulati]] | [[പ്രമാണം:ParulGulati.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-06 | | [[Rohtak]] | | [[:d:Q20631149|Q20631149]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1387 | [[Aanchal Khurana]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-06 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q20684364|Q20684364]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1388 | [[Anjana Singh]] | [[പ്രമാണം:Anjana Singh 2K19.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-07 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q51831424|Q51831424]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1389 | [[Mansha Bahl]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-08 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q23712898|Q23712898]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1390 | [[Ramya Pandian]] | [[പ്രമാണം:Ramya Pandian.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-13 | | [[Ilanji]] | | [[:d:Q97412023|Q97412023]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1391 | [[രൂപ മഞ്ജരി (Q7380183)|രൂപ മഞ്ജരി]] | [[പ്രമാണം:Rupa Manjari.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-19 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7380183|Q7380183]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1392 | [[Devoleena Bhattacharjee]] | [[പ്രമാണം:Devoleena Bhattacharjee during the promotion event of Dilwale.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-22 | | [[Sivasagar]] | | [[:d:Q5267654|Q5267654]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1393 | [[Samentha Fernandes]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-26 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q17916886|Q17916886]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1394 | [[Nikita Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-08-28 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q16233560|Q16233560]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1395 | [[Ishita Dutta]] | [[പ്രമാണം:Ishita Dutta at the Club in Andheri (02).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-09-04 | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q20090634|Q20090634]] | 21 |- | style='text-align:right'| 1396 | [[Ayeesha S Aiman]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-09-19 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q21620692|Q21620692]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1397 | [[Mansi Shrivastava]] | [[പ്രമാണം:Mansi Srivastava in 2020.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-09-21 | | [[ഗുഡ്‌ഗാവ്]] | | [[:d:Q16832105|Q16832105]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1398 | [[Sapna Choudhary]] | [[പ്രമാണം:Muharat-of-the-film-Dosti-Ke-Side-Effect-8 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-09-25 | | [[റോഹ്താക് ജില്ല]] | | [[:d:Q48884766|Q48884766]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1399 | [[Nithya Naresh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-09-25 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q117795571|Q117795571]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1400 | [[റെയ്ന മൽഹോത്ര]] | [[പ്രമാണം:Reyhna Malhotra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-09-26 | | | | [[:d:Q16201057|Q16201057]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1401 | [[Anushka Ranjan]] | [[പ്രമാണം:Anushka Ranjan at L’Oréal Paris’ campaign 'Standup against street harassment' in Mumbai (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q25999310|Q25999310]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1402 | [[Zoya Hussain]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-01 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q57915967|Q57915967]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1403 | [[Madhuri Itagi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-07 | | [[ഹുബ്ലി]] | | [[:d:Q22278316|Q22278316]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1404 | [[Shruti Marathe]] | [[പ്രമാണം:Shruti Marathe in 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-10 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7504349|Q7504349]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1405 | [[Rachana Parulkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-10 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q17492722|Q17492722]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1406 | [[Harshita Gaur]] | [[പ്രമാണം:Harshita Gaur attends the trailer launch of the web series "Mirzapur" (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-12 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q16729683|Q16729683]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1407 | [[Anusmriti Sarkar]] | [[പ്രമാണം:Anusmriti Sarkar grace Films Today magazine's 9th anniversary celebration at Levo Lounge.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-23 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q25915881|Q25915881]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1408 | [[Jia Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q123370182|Q123370182]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1409 | [[Kriti Kharbanda]] | [[പ്രമാണം:Kriti Kharbanda at the special screening of Fukrey 3 at Excel Entertainment office (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-10-29 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q6438563|Q6438563]] | 26 |- | style='text-align:right'| 1410 | [[Himaja]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-02 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q24053400|Q24053400]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1411 | [[Reshma Rathore]] | [[പ്രമാണം:Actress Reshma Rathore.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-03 | | [[ఉసిరికాయలపల్లి]] | | [[:d:Q21067402|Q21067402]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1412 | [[അഞ്ചു ജോസഫ്]] | [[പ്രമാണം:Anju Joseph.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-08 | | [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] | | [[:d:Q59656214|Q59656214]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1413 | [[Swanandi Tikekar]] | [[പ്രമാണം:Swanandi-tikekar-marathi-actress.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-13 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q41142161|Q41142161]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1414 | [[Poorva Gokhale]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-22 | | [[താനെ]] | | [[:d:Q7228874|Q7228874]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1415 | [[പൂർണിത]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-23 | | [[കോയമ്പത്തൂർ]] | | [[:d:Q25547|Q25547]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1416 | [[Arthi Venkatesh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-23 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q47467700|Q47467700]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1417 | [[Neetu Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-11-25 | | | | [[:d:Q16202479|Q16202479]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1418 | [[Payal Rajput]] | [[പ്രമാണം:Payal Rajput.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-06 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q16734901|Q16734901]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1419 | [[Anjali Abrol]] | [[പ്രമാണം:Anjali Abrol in 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-16 | | [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]] | | [[:d:Q4765729|Q4765729]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1420 | [[Sonali Raut]] | [[പ്രമാണം:Sonali Raut at an event in 2016.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-23 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16848019|Q16848019]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1421 | [[തനു റോയ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-26 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7683901|Q7683901]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1422 | [[alisha seema khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q98228689|Q98228689]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1423 | [[ഗുർലീൻ ചോപ്ര]] | [[പ്രമാണം:Gurleen Chopra.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-30 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q16200172|Q16200172]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1424 | [[Priyanka Sarkar]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Sarkar during a promotional event in 2016 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990-12-31 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7246508|Q7246508]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1425 | [[Archana Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16202228|Q16202228]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1426 | [[Ruhi Singh]] | [[പ്രമാണം:Ruhi Singh graces the 10th Mirchi Music Awards (21) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q21066525|Q21066525]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1427 | [[Priyanka Purohit]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q28313184|Q28313184]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1428 | [[Roma Arora]] | [[പ്രമാണം:Roma-Shoot.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q51337522|Q51337522]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1429 | [[Geetashree Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q56701932|Q56701932]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1430 | [[കാർത്തിക അഡൈകലാം]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[Thirukkadaiyur]] | | [[:d:Q68094|Q68094]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1431 | [[Fenil Umrigar]] | [[പ്രമാണം:Yuvraj Thakur, Fenil Umrigar at the launch party of Bindass's show Yeh Hai Aashiqui.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[സൂരത്]] | | [[:d:Q5443472|Q5443472]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1432 | [[Prachi Sinha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | | | [[:d:Q16762317|Q16762317]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1433 | [[జయశ్రీ నాయుడు]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | | | [[:d:Q20559887|Q20559887]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1434 | [[Shubra Aiyappa]] | [[പ്രമാണം:Shubra Aiyappa (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q21932158|Q21932158]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1435 | [[Saanvi Talwar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | | | [[:d:Q23731521|Q23731521]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1436 | [[Charu Asopa]] | [[പ്രമാണം:Celeb graces Alt Balaji’s Digital Awards 2018 (34) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1991 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24045542|Q24045542]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1437 | [[Soma Laishram]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-05 | | | | [[:d:Q22006115|Q22006115]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1438 | [[ശ്വേതാ പ്രസാദ്]] | [[പ്രമാണം:Shweta Basu Prasad.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-11 | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q7505879|Q7505879]] | 20 |- | style='text-align:right'| 1439 | [[Pragya Jaiswal]] | [[പ്രമാണം:Pragya Jaiswal CCL.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-12 | | [[ജബൽ‌പൂർ]] | | [[:d:Q20649445|Q20649445]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1440 | [[Murcyleen Peerzada]] | [[പ്രമാണം:Murcyleen Peerzada.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-13 | | [[കശ്മീർ]] | | [[:d:Q18378301|Q18378301]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1441 | [[Sushma Raj]] | [[പ്രമാണം:Sushma Raj Sankranti 2021.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-19 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q22279856|Q22279856]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1442 | [[Sakshi Malik]] | [[പ്രമാണം:Sakshi Malik.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-01-21 | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q105759528|Q105759528]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1443 | [[Priyanka Halder]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-02-10 | | | | [[:d:Q131426079|Q131426079]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1444 | [[സമ്പൂർണ ലാഹിരി]] | [[പ്രമാണം:Sampurna Lahiri.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-02-21 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16250691|Q16250691]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1445 | [[Mala Salariya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-02-23 | | | | [[:d:Q16234149|Q16234149]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1446 | [[Shilpi Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-03-01 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q17403438|Q17403438]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1447 | [[Sukrutha Wagle]] | [[പ്രമാണം:Sukrutha Wagle.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-03-01 | | [[മണിപ്പാൽ]] | | [[:d:Q36759612|Q36759612]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1448 | [[Neha Pawar]] | [[പ്രമാണം:Neha-pawar.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-03-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q41187928|Q41187928]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1449 | [[Arundhati]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-03-03 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16148988|Q16148988]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1450 | [[Kyra Dutt]] | [[പ്രമാണം:Kyra Dutt Martini Queen.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-03-12 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q5248075|Q5248075]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1451 | [[Mannara]] | [[പ്രമാണം:Mannara walks the ramp at the IBFW 2017 (04).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-03-29 | | [[ബൊക്കാറൊ]] | | [[:d:Q18528664|Q18528664]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1452 | [[Pankhuri Awasthy]] | [[പ്രമാണം:Pankhuri Awasthy in January 2020.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-03-31 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q30632883|Q30632883]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1453 | [[Zoya Khan]] | [[പ്രമാണം:Zoya Khan Actress Picture.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-04-17 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q8074700|Q8074700]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1454 | [[Sameeksha Sud]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-04-25 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q91461084|Q91461084]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1455 | [[ഏദൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-01 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q19665153|Q19665153]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1456 | [[Shubha Phutela]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-05 | 2012-10-22 | [[ലുധിയാന]] | [[ലുധിയാന]] | [[:d:Q4385004|Q4385004]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1457 | [[Alisha Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-05 | | [[റാഞ്ചി]] | | [[:d:Q62642855|Q62642855]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1458 | [[Cherry Mardia]] | [[പ്രമാണം:Cherry Mardia at Jigariyaa Trailer Launch.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18097858|Q18097858]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1459 | [[മോണൽ ഗജ്ജർ]] | [[പ്രമാണം:Monal Gajjar (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-13 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q16200361|Q16200361]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1460 | [[Lavina Tandon]] | [[പ്രമാണം:Lavina Tandon launch of Telly Calendar 2017 (10) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-14 | | [[ലുധിയാന]] | | [[:d:Q16832128|Q16832128]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1461 | [[Yesha Rughani]] | [[പ്രമാണം:Yesha Rughani 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-05-18 | | [[രാജ്‌കോട്]] | | [[:d:Q62278337|Q62278337]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1462 | [[Pooja Gaur]] | [[പ്രമാണം:Pooja Gor in 2016 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-06-01 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q7228518|Q7228518]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1463 | [[Rani Agrawal]] | [[പ്രമാണം:Rani Agarwal at Audio release of 'Love Recipe' (8).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-06-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7292950|Q7292950]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1464 | [[Ipsita Pati]] | [[പ്രമാണം:Ipsita Pati at Fashion Theatrical fashion show.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-06-18 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q27062269|Q27062269]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1465 | [[Shivani Raghuvanshi]] | [[പ്രമാണം:Shivani Raghuvanshi on SpotboyE.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-06-19 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q22279842|Q22279842]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1466 | [[Anveshi Jain]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-06-25 | | [[ഖജുരാഹോ (പട്ടണം)|ഖജുരാഹോ]] | | [[:d:Q88037265|Q88037265]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1467 | [[Ketki Kadam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-02 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q16730508|Q16730508]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1468 | [[Tejaswi Madivada]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-03 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q17489736|Q17489736]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1469 | [[മമഥ ഭുക്യ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-14 | | | | [[:d:Q6745459|Q6745459]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1470 | [[Ayesha Khanna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-22 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q16023564|Q16023564]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1471 | [[Supriya Kumari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-25 | | [[റാഞ്ചി]] | | [[:d:Q7645137|Q7645137]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1472 | [[Shivya Pathania]] | [[പ്രമാണം:Shivya Pathania photoshoot in shimla 2022.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-26 | | [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q19571665|Q19571665]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1473 | [[Pooja Devariya]] | [[പ്രമാണം:Pooja Devariya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-29 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q21933970|Q21933970]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1474 | [[Priyanka Chhabra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-07-30 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16236034|Q16236034]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1475 | [[എൻ. ജെ. നന്ദിനി]] | | ഗായിക | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-08-05 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q24450449|Q24450449]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1476 | [[Dhanya Balakrishna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-08-06 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16154619|Q16154619]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1477 | [[Pratyusha Banerjee]] | [[പ്രമാണം:Pratyusha Banerjee at her birthday bash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-08-10 | 2016-04-01 | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q2003575|Q2003575]] | 25 |- | style='text-align:right'| 1478 | [[Pallavi Raju]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-08-14 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q51754516|Q51754516]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1479 | [[Manasi Moghe]] | [[പ്രമാണം:Manasi Moghe (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-08-29<br/>1991 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q15930458|Q15930458]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1480 | [[Srishty Rode]] | [[പ്രമാണം:Srishty Rode.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-09-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16832081|Q16832081]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1481 | [[Preeti Chaudhary]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-10-02 | | [[ഗാസിയാബാദ്]] | | [[:d:Q72171821|Q72171821]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1482 | [[Krissann Barretto]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-10-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19891084|Q19891084]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1483 | [[Reeth Mazumder]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-10-09 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q24790750|Q24790750]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1484 | [[Chandini Chowdary]] | [[പ്രമാണം:Chandini Chowdary.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-10-23<br/>1991 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q98768195|Q98768195]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1485 | [[Sonia Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-10-30 | | [[ഹരിദ്വാർ]] | | [[:d:Q113533704|Q113533704]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1486 | [[Vidyullekha Raman]] | [[പ്രമാണം:Vidyullekha Raman.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-04 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q15240676|Q15240676]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1487 | [[അക്ഷ പാർദസാനി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-08 | | | | [[:d:Q4701778|Q4701778]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1488 | [[Pooja Banerjee]] | [[പ്രമാണം:Pooja Banerjee at Rohhit Verma's fashion show.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-08 | | [[അലിഗഢ്]] | | [[:d:Q16233685|Q16233685]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1489 | [[Tanvi Hegde]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-11 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16233848|Q16233848]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1490 | [[Isha Keskar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-11 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q30303265|Q30303265]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1491 | [[Joshna Fernando]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-12 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q21621287|Q21621287]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1492 | [[Abhinaya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-13 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q4667443|Q4667443]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1493 | [[Sara Gurpal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-19 | | [[ഹരിയാണ]] | | [[:d:Q29108528|Q29108528]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1494 | [[Aparna Dixit]] | [[പ്രമാണം:Aparna Dixit.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-20 | | [[ആഗ്ര]] | | [[:d:Q19519495|Q19519495]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1495 | [[Anupriya Kapoor]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-26 | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q4777850|Q4777850]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1496 | [[Himanshi Khurana]] | [[പ്രമാണം:Himanshi Khurana (3).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-27 | | [[Kiratpur Sahib]] | | [[:d:Q21621694|Q21621694]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1497 | [[Vinti Idnani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-29 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q23731526|Q23731526]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1498 | [[Nivetha Pethuraj]] | [[പ്രമാണം:Photos-Celebrities-snapped-attending-the-press-conference-of-Das-Ka-Dhamki-5 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-11-30 | | [[മധുര]] | | [[:d:Q24565120|Q24565120]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1499 | [[Shiny Dixit]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-12-05 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q27582046|Q27582046]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1500 | [[Aasiya Kazi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-12-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4662727|Q4662727]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1501 | [[Amrita Gogoi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-12-22 | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q30639479|Q30639479]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1502 | [[Suhani Kalita]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-12-25 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q7635215|Q7635215]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1503 | [[Shefali Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1991-12-25 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q16832097|Q16832097]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1504 | [[Keerthi Pandian]] | [[പ്രമാണം:Keerthi Pandian.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992 | | | | [[:d:Q108458195|Q108458195]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1505 | [[Shafaq Naaz]] | [[പ്രമാണം:ShafaqNaaz.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-02-07<br/>1993-02-07 | | [[മീററ്റ്]] | | [[:d:Q16271157|Q16271157]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1506 | [[Lovely Joshi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-02-09 | | [[നൈനിത്താൾ]] | | [[:d:Q20649854|Q20649854]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1507 | [[Pupul Bhuyan]] | [[പ്രമാണം:Pupul Bhuyan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-02-23 | | [[ഭുവനേശ്വർ]] | | [[:d:Q56380352|Q56380352]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1508 | [[Abigail Jain]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-02-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4667687|Q4667687]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1509 | [[Vanya Mishra]] | [[പ്രമാണം:VanyaMishra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-02-27 | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q7915280|Q7915280]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1510 | [[Sonu Chandrapal]] | [[പ്രമാണം:Sonu Chandrapal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-02 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q23712225|Q23712225]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1511 | [[Pallavi Sharma]] | [[പ്രമാണം:Pallavi Sharma 2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-05 | | | | [[:d:Q58175513|Q58175513]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1512 | [[Katyayani Sharma]] | [[പ്രമാണം:Katyayani Sharma.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-06 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q28536692|Q28536692]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1513 | [[Tuhina Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-11 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q103604957|Q103604957]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1514 | [[Ena Saha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-14 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16202023|Q16202023]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1515 | [[Ishita Vyas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-18<br/>1990-03-18 | | [[Narmadapuram]] | | [[:d:Q16233245|Q16233245]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1516 | [[Neha Bagga]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-19 | | [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q99850337|Q99850337]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1517 | [[Garima Singh Rathore]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-24 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q70663659|Q70663659]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1518 | [[Sandhya Raju]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-25 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q105637214|Q105637214]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1519 | [[Shubhi Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-27 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q16202450|Q16202450]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1520 | [[Shilpa Manjunath]] | [[പ്രമാണം:Shilpa Manjunath.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-03-29 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q64010366|Q64010366]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1521 | [[Kritika Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-04-10 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q47337814|Q47337814]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1522 | [[ജ്യോത്സ്ന ചന്ദോള]] | [[പ്രമാണം:Jyotsna Chandola at Holi Invasion party.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-04-15 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q17305770|Q17305770]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1523 | [[Jinal Belani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-04-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q22958532|Q22958532]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1524 | [[Simi Chahal]] | [[പ്രമാണം:Simi Chahal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-05-09 | | | | [[:d:Q29440063|Q29440063]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1525 | [[Koushani Mukherjee]] | [[പ്രമാണം:Koushani Mukherjee - Kolkata 2023-12-05 8578.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-05-17 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q25588412|Q25588412]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1526 | [[Sharanya Pradeep]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-05-17 | | | | [[:d:Q124743725|Q124743725]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1527 | [[Ruchi Savarn]] | [[പ്രമാണം:Ruchi Savarn.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-05-26 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q24450357|Q24450357]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1528 | [[Avantika Mishra]] | [[പ്രമാണം:Avantika Mishra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-05-30 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q17708728|Q17708728]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1529 | [[സാന്ദ്ര അമി]] | | തെന്നിന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി, വീഡിയോ ജോക്കി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-05 | | [[ഇടുക്കി ജില്ല]] | | [[:d:Q17465683|Q17465683]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1530 | [[Shriya Jha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-10 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7504219|Q7504219]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1531 | [[Shammu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-14 | | [[Bikaner]] | | [[:d:Q7487603|Q7487603]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1532 | [[Sheena Bajaj]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q29532772|Q29532772]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1533 | [[Ritabhari Chakraborty]] | [[പ്രമാണം:Rita 8906.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-06-26 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16200062|Q16200062]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1534 | [[Rhea Chakraborty]] | [[പ്രമാണം:Rhea Chakraborty, 6th Nykaa Femina Beauty Awards 2020 (11) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-07-01 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7320290|Q7320290]] | 29 |- | style='text-align:right'| 1535 | [[Heli Daruwala]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-07-14 | | [[സൂരത്]] | | [[:d:Q97234392|Q97234392]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1536 | [[Vaishali Takkar]] | [[പ്രമാണം:Vaishali Takkar.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-07-15 | 2022-10-15 | [[ഉജ്ജയിൻ]] | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | [[:d:Q23731499|Q23731499]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1537 | [[Lipsa Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-07-15 | | [[പുരി]] | | [[:d:Q28946513|Q28946513]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1538 | [[Ashrita Shetty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-07-16 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16234176|Q16234176]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1539 | [[Anubha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-07-16 | | [[ഖോർദ ജില്ല]] | | [[:d:Q55395631|Q55395631]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1540 | [[Barkha Singh]] | [[പ്രമാണം:Barkha Singh at screening of Zee5 web-series Silence.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-03 | | [[Bikaner]] | | [[:d:Q25324807|Q25324807]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1541 | [[Karunya Ram]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-10 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q27963246|Q27963246]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1542 | [[Chandini Tamilarasan]] | [[പ്രമാണം:Chandini Tamilarasan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-12 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q5071090|Q5071090]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1543 | [[Sakshi Pradhan]] | [[പ്രമാണം:SakshiPradhan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-12 | | | | [[:d:Q57584622|Q57584622]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1544 | [[Krishna Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-12 | | [[ലുധിയാന]] | | [[:d:Q63184754|Q63184754]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1545 | [[Riyanka Chanda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-14 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q29623084|Q29623084]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1546 | [[പി എസ് കീർത്തന]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-17 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7117504|Q7117504]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1547 | [[Esha Kansara]] | [[പ്രമാണം:Esha Kansara graces ITA Awards 2013 (09) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-20 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q5397759|Q5397759]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1548 | [[Aishana Singh]] | [[പ്രമാണം:Img1a3.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-21 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q23731502|Q23731502]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1549 | [[Pallavi Tiwari Shukla]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-08-23 | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q111306485|Q111306485]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1550 | [[Jinal Raval]] | [[പ്രമാണം:Jinal Raval.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-02 | | [[ഗാന്ധിനഗർ]] | | [[:d:Q110218274|Q110218274]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1551 | [[Ester Noronha]] | [[പ്രമാണം:Ester Noronha, Indian film star.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-12 | | [[ബഹ്റൈൻ]] | | [[:d:Q22279433|Q22279433]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1552 | [[Roshni Sahota]] | [[പ്രമാണം:Roshni Sahota graces the Indian Television Academy Awards 2017 (20) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-12 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q47454145|Q47454145]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1553 | [[Kajol Srivastava]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-16 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q56394223|Q56394223]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1554 | [[Navneet Kaur Dhillon]] | [[പ്രമാണം:Miss India Navneet Kaur Dhillon unveils Ponds BB+ cream.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-09-23 | | [[അംബാല]] | | [[:d:Q16234496|Q16234496]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1555 | [[Sohini Sarkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-10-01 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q23762720|Q23762720]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1556 | [[Rachita Ram]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-10-02 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q16832067|Q16832067]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1557 | [[Ankita Shorey]] | [[പ്രമാണം:Ankita Shorey launches new collection of Gitanjali.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-10-03 | | [[ജമ്മു-കശ്മീർ]] | | [[:d:Q4766075|Q4766075]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1558 | [[Manisha Yadav]] | [[പ്രമാണം:Manisha Yadav.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-11-03 | 2021-10-01 | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16202987|Q16202987]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1559 | [[Priyanka Jawalkar]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Jawalkar.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-11-12 | | [[Ananthapuram]] | | [[:d:Q58763004|Q58763004]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1560 | [[Amika Shail]] | [[പ്രമാണം:Amika Shail (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-11-12 | | | | [[:d:Q113027169|Q113027169]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1561 | [[Trupti Toradmal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-11-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q99972369|Q99972369]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1562 | [[Elisha Kriis]] | [[പ്രമാണം:ElishaKriis2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-11-23 | | [[Godhra]] | | [[:d:Q20684411|Q20684411]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1563 | [[പ്രേമി വിശ്വനാഥ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-02 | | [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം]] | | [[:d:Q27978753|Q27978753]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1564 | [[Divya Agarwal]] | [[പ്രമാണം:Divya Agarwal snapped at Dolby in Andheri (07) (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-04 | | [[നവി മുംബൈ]] | | [[:d:Q56117246|Q56117246]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1565 | [[Deeksha Joshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-04 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q84408189|Q84408189]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1566 | [[పవిత్ర జనని]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-04 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q130801428|Q130801428]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1567 | [[Mrudhula Bhaskar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-06 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q17151726|Q17151726]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1568 | [[Shanvi Srivastava]] | [[പ്രമാണം:Shanvi Srivastava.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-08 | | [[വാരാണസി]] | | [[:d:Q16199660|Q16199660]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1569 | [[Aishwarya Sharma]] | [[പ്രമാണം:Aishwarya-celebrate-Diwali-in-Bigg-Boss-17-house-14 (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-08 | | [[ഉജ്ജയിൻ]] | | [[:d:Q118868967|Q118868967]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1570 | [[അദിതി മേനോൻ]] | | ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-15 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q62571046|Q62571046]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1571 | [[Sanskruti Balgude]] | [[പ്രമാണം:Sanskruti Balgude.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-19 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q20810454|Q20810454]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1572 | [[Nimrat Khaira]] | [[പ്രമാണം:Nimrat Khaira 2020.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-22 | | [[ഗുർദാസ്പൂർ]] | | [[:d:Q27734999|Q27734999]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1573 | [[Anya Singh]] | [[പ്രമാണം:Anya Singh launch I Am India song (03) (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-29 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q42806917|Q42806917]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1574 | [[Indira Tiwari]] | [[പ്രമാണം:IndiraTiwari 2.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-30 | | | | [[:d:Q105546515|Q105546515]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1575 | [[താരിക]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-31 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7710774|Q7710774]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1576 | [[Shiwani Saini]] | [[പ്രമാണം:Shiwani Saini.jpeg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1992-12-31 | | | | [[:d:Q23712830|Q23712830]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1577 | [[സനം ഷെട്ടി]] | [[പ്രമാണം:Sanam Shetty.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16832084|Q16832084]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1578 | [[Rashi Mal]] | [[പ്രമാണം:Rashi Mal.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q18044734|Q18044734]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1579 | [[സ്നേഹ ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ]] | [[പ്രമാണം:Sneha Unnikrishnan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993 | | | | [[:d:Q19664844|Q19664844]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1580 | [[Natalya Ilina]] | [[പ്രമാണം:Rahul-Mahajan-Natalya-Ilina-grace-Kapil-Sharma-and-Ginni-Chatrath’s-wedding-reception.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993 | | [[കസാഖ്സ്ഥാൻ|ഖസാഖ്‌സ്ഥാൻ]] | | [[:d:Q105833558|Q105833558]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1581 | [[Mouryaani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993 | | | | [[:d:Q107059949|Q107059949]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1582 | [[Vithika Sheru]] | [[പ്രമാണം:Vithika Sheru receiving a memento by director Dr.Prathibha Penumalli and correspondent Dr.A.Madhusudhana Reddy in the 9th Annual Day celebrations of Rainbow Concept School, Mahabubnagar, Telangana State (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993 | | [[Bhimavaram]] | | [[:d:Q16235834|Q16235834]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1583 | [[Sana Makbul]] | [[പ്രമാണം:Sana-Makbul-snapped-for-Khatron-Ke-Khiladi-finale-2.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18354514|Q18354514]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1584 | [[Priyanka Pripri]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Pripri photograph.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19667495|Q19667495]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1585 | [[Mithila Palkar]] | [[പ്രമാണം:Mithila Palkar at L’Oréal Paris’ campaign 'Standup against street harassment' in Mumbai (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24049101|Q24049101]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1586 | [[Anaika Soti]] | [[പ്രമാണം:Anaika Soti.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-14 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q17582133|Q17582133]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1587 | [[Anisa Butt]] | [[പ്രമാണം:Anisa Butt snapped at the launch of the salon A’ Kreations (09) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-18 | | [[ലണ്ടൻ]] | | [[:d:Q16200036|Q16200036]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1588 | [[Gurleen Grewal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-21 | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q17054227|Q17054227]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1589 | [[Trina Saha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-21 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q56702776|Q56702776]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1590 | [[Falaq Naaz]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-26 | | [[മീററ്റ്]] | | [[:d:Q16733102|Q16733102]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1591 | [[Saayoni Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Saayoni Ghosh in 2015 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-01-27 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q23744851|Q23744851]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1592 | [[Aathmika]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-02-09 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q58435976|Q58435976]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1593 | [[Pranutan Bahl]] | [[പ്രമാണം:Pranutan Bahl, 12th Radio Mirchi Music Awards 2020 (1) (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-10 | | | | [[:d:Q87471277|Q87471277]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1594 | [[Garima Jain]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-13 | | | | [[:d:Q105225154|Q105225154]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1595 | [[Eisha Chopra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-16 | | | | [[:d:Q96083250|Q96083250]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1596 | [[Karunya Chaudhary]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-16 | | [[വിജയവാഡ]] | | [[:d:Q130072064|Q130072064]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1597 | [[Divya Suresh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-17 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q108532066|Q108532066]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1598 | [[മനോചിത്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-18 | | [[കാഞ്ചീപുരം]] | | [[:d:Q16201368|Q16201368]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1599 | [[Zalak Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19891299|Q19891299]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1600 | [[Kenisha Awasthi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-03-31 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q106839409|Q106839409]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1601 | [[Seerat Kapoor]] | [[പ്രമാണം:Seerat Kapoor at walk the ramp for Lakshmi Manchu’s Teach for Change 9th Annual Fundraiser Fashion Show.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-04-03 | | [[Mombasa]] | | [[:d:Q19560933|Q19560933]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1602 | [[Ruhi Chatrurvedi]] | [[പ്രമാണം:Ruhi MainImage.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-04-27 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q66768722|Q66768722]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1603 | [[Tania]] | [[പ്രമാണം:Tania at Punjabi Entertainment Festival & Awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-06 | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q63457200|Q63457200]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1604 | [[Amyra Dastur]] | [[പ്രമാണം:Amyra Dastur snapped attending Ekta Kapoor’s Diwali bash 2023 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16148994|Q16148994]] | 29 |- | style='text-align:right'| 1605 | [[Erica Fernandes]] | [[പ്രമാണം:Erica-Fernandes-snapped-at-Foodhall-1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-07 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16200342|Q16200342]] | 21 |- | style='text-align:right'| 1606 | [[Sreemukhi]] | [[പ്രമാണം:Sreemukhi at ETV Sarada Sankranthi Special Event.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-10 | | [[നിസാമബാദ് ജില്ല]] | | [[:d:Q26221429|Q26221429]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1607 | [[Alivia Sarkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-20 | | | | [[:d:Q106775997|Q106775997]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1608 | [[Shivshakti Sachdev]] | [[പ്രമാണം:Shivshakti Sachdev grace Raakesh Paswan's party for his show Afsar Bitiya (01).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-21 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q3381455|Q3381455]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1609 | [[Deblina Chatterjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5248115|Q5248115]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1610 | [[Ranya Rao]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-05-28 | | [[ചിക്കമഗളൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q20685253|Q20685253]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1611 | [[Sonal Vengurlekar]] | [[പ്രമാണം:Sonal Vengurlekar 1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-06-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7560761|Q7560761]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1612 | [[Gehana Vasisth]] | [[പ്രമാണം:GehanaVasisth (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-06-16<br/>1988-06-16 | | [[Chirmiri]] | | [[:d:Q18210661|Q18210661]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1613 | [[Eshanya Maheshwari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-06-17 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q109376499|Q109376499]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1614 | [[Khanak Budhiraja]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-06-22 | | [[അംബാല]] | | [[:d:Q113385562|Q113385562]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1615 | [[പ്രജക്ടാ കോലി]] | [[പ്രമാണം:Prajakta Koli, March 31, 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-06-27 | | [[താനെ]] | | [[:d:Q51120666|Q51120666]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1616 | [[Poonam Mishra]] | [[പ്രമാണം:Poonam Mishra (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-06-30 | | | | [[:d:Q50220366|Q50220366]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1617 | [[Sukrithi]] | [[പ്രമാണം:Sukrithi Ambati Kerintha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-07-05 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q21004809|Q21004809]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1618 | [[Sakhi Gokhale]] | [[പ്രമാണം:Siddharth Chandekar and Sakhi Gokhale.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-07-29 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q21621374|Q21621374]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1619 | [[Deana Dia]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-08-01 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q107452319|Q107452319]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1620 | [[Palak Purswani]] | [[പ്രമാണം:Palak Purswani at the Star Eminence Awards.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-08-12 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q119649388|Q119649388]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1621 | [[Akshara Singh]] | [[പ്രമാണം:Akshara–Singh.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-08-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q65283139|Q65283139]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1622 | [[Isha Rikhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-09-09 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q24006262|Q24006262]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1623 | [[Alisha Dash]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-09-13 | | [[റൂർക്കേല]] | | [[:d:Q17385802|Q17385802]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1624 | [[Amulya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-09-14 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16145884|Q16145884]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1625 | [[Malvika Raaj]] | [[പ്രമാണം:Malvika Raaj spotted at a salon in Juhu (02) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-09-18 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q27950776|Q27950776]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1626 | [[Wamiqa Gabbi]] | [[പ്രമാണം:Wamiqa Gabbi snapped outside Maddock office (2) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-09-29 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q20740874|Q20740874]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1627 | [[Neelam Upadhyaya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-10-05 | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q23712240|Q23712240]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1628 | [[Kanika Mann]] | [[പ്രമാണം:Kanika Mann and Rajiv Adatia snapped together in January 2023 (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-10-07 | | | | [[:d:Q62032206|Q62032206]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1629 | [[Rukshar Dhillon]] | [[പ്രമാണം:Rukshar Dhillon grace the screening of Jugaadistan 5 (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-10-12 | | [[Ealing]] | | [[:d:Q27927841|Q27927841]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1630 | [[Ashna Zaveri]] | [[പ്രമാണം:Ashna Zaveri at meen kuzhambum mann paanaiyum movie pressmeet.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-10-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20687655|Q20687655]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1631 | [[Anjalie Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-10-22 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18978043|Q18978043]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1632 | [[Swarda Thigale]] | [[പ്രമാണം:Swarda thigale at Savitri Devi college and Hospital Launch Promo.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-10-29 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q31344533|Q31344533]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1633 | [[Aditi Rathore]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-10-30 | | [[Bikaner]] | | [[:d:Q29555886|Q29555886]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1634 | [[Sakshi Chaudhary]] | [[പ്രമാണം:Sakshi Chaudhary.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-11 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q16887645|Q16887645]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1635 | [[Ruben Sarin]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-11 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q28370116|Q28370116]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1636 | [[Shritama Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-11-03 | | [[കോട്ട, രാജസ്ഥാൻ|കോട്ട]] | | [[:d:Q16233421|Q16233421]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1637 | [[Nikita Dutta]] | [[പ്രമാണം:Nikita Dutta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-11-13 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q43396404|Q43396404]] | 17 |- | style='text-align:right'| 1638 | [[Tumpa Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Tumpa Ghosh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-11-18 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q52157535|Q52157535]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1639 | [[Surabhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-12-07<br/>1993-06-05 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16832258|Q16832258]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1640 | [[രവീണ രവി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-12-11 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q18918081|Q18918081]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1641 | [[ജ്യോതി ആംഗേ]] | [[പ്രമാണം:Jyoti amge (2).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-12-16 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q242508|Q242508]] | 39 |- | style='text-align:right'| 1642 | [[Niharika Konidela]] | [[പ്രമാണം:Niharika Konidela.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-12-18 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q21066767|Q21066767]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1643 | [[ഐശ്വര്യ ദേവൻ]] | [[പ്രമാണം:Aishwarya Devan graces the launch of the new resto-bar Angrezi Patiyaala (10) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-12-21 | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q15707271|Q15707271]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1644 | [[Karishma Sharma]] | [[പ്രമാണം:Karishma Sharma graces iReel Awards 2018 (16) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1993-12-22 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q21063552|Q21063552]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1645 | [[ഐമ സെബാസ്റ്റ്യൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | [[കോട്ടയം]] | | [[:d:Q23900761|Q23900761]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1646 | [[Solanki Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | [[സാൾട്ട് ലേക്ക് സിറ്റി, യൂട്ടാ]] | | [[:d:Q56702037|Q56702037]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1647 | [[Sana Sayyad]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q61983417|Q61983417]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1648 | [[Anaswara Kumar]] | [[പ്രമാണം:Anaswara at HCL 2013 Year End Celebrations, Chennai, 12-19-13 (3) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-01-01 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q16887713|Q16887713]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1649 | [[Jhillik Bhattacharya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q29317087|Q29317087]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1650 | [[Sonika Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | | | [[:d:Q30120332|Q30120332]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1651 | [[Aditi Prabhudeva]] | [[പ്രമാണം:Aditi Prabhudeva (2022) 01.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | [[ദാവൺഗരെ]] | | [[:d:Q33120060|Q33120060]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1652 | [[Sabina Jat]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q61118363|Q61118363]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1653 | [[Veronica Vanij]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-01-01 | | [[Ballia]] | | [[:d:Q107398062|Q107398062]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1654 | [[Niyati Fatnani]] | [[പ്രമാണം:Niyati Fatnani.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-01-11 | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]]<br/>[[Bhavnagar]] | | [[:d:Q33190409|Q33190409]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1655 | [[Shehnaaz Kaur Gill]] | [[പ്രമാണം:Shehnaaz at airport.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-01-27 | | [[അമൃത്‌സർ]] | | [[:d:Q81878478|Q81878478]] | 17 |- | style='text-align:right'| 1656 | [[Shamika Bhide]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-02-15 | | | | [[:d:Q7487542|Q7487542]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1657 | [[Vrushika Mehta]] | [[പ്രമാണം:Vrushika Mehta (cropped).png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-02-18 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q16873056|Q16873056]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1658 | [[Ketaki Mategaonkar]] | [[പ്രമാണം:Ketaki Mategaonkar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-02-22 | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q13116554|Q13116554]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1659 | [[ഉർവശി റൗട്ടേല]] | [[പ്രമാണം:Urvashi Rautela at the promotion for 'Hate Story 4' in Mumbai.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-02-25 | | [[Kotdwar]] | | [[:d:Q7901587|Q7901587]] | 33 |- | style='text-align:right'| 1660 | [[Naina Singh]] | [[പ്രമാണം:Naina Singh graces the launch of Jhatka club.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-03-04 | | [[Moradabad]] | | [[:d:Q55739464|Q55739464]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1661 | [[Kruttika Ravindra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-03-17 | | [[Sagara]] | | [[:d:Q47493085|Q47493085]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1662 | [[Deepika Aggarwal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-03-23 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q109471766|Q109471766]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1663 | [[Aneri Vajani]] | [[പ്രമാണം:Aneri Vajani.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-03-26 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q27825974|Q27825974]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1664 | [[Saipriya Deva]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-03-28 | | | | [[:d:Q43548360|Q43548360]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1665 | [[Palak Jain]] | [[പ്രമാണം:Palak Jain The Buddy Project.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-04-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7126623|Q7126623]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1666 | [[Shamili Sounderajan]] | [[പ്രമാണം:Varshini.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-04-06 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q49561944|Q49561944]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1667 | [[Leena Kapoor]] | [[പ്രമാണം:Leena Kapoor on location 2015.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-04-08 | | | | [[:d:Q21621803|Q21621803]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1668 | [[Naina Ganguly]] | [[പ്രമാണം:Naina Ganguly.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-04-17 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q33874379|Q33874379]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1669 | [[Swastika Dutta]] | [[പ്രമാണം:Swastika in an Event for brand Promotion (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-04-23 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q50136966|Q50136966]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1670 | [[Tanya Ravichandran]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-04-26 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q29467522|Q29467522]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1671 | [[Priyanka Nalkari]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Nalkari.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-04-29 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q79666099|Q79666099]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1672 | [[Ankitta Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-05 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q23879763|Q23879763]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1673 | [[Black Sheep Deepthi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-06-16 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q122981976|Q122981976]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1674 | [[Jigyasa Singh]] | [[പ്രമാണം:Jigyasa-Singh-walk-the-ramp-at-the-Global-Peace-Initiative-12.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-06-20 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q20128241|Q20128241]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1675 | [[Neha Choudhury]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-02<br/>1993-07-02 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q43493321|Q43493321]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1676 | [[Shruti Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-05 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q65584746|Q65584746]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1677 | [[Shikha Malhotra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-09 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q89129702|Q89129702]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1678 | [[Chhavi Pandey]] | [[പ്രമാണം:Chhavi Pandey.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-18 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q5094848|Q5094848]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1679 | [[Anandhi]] | [[പ്രമാണം:Anandhi at PARIYERUM PERUMAL audio launch4.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-20 | | [[വാറങ്കൽ (Q213077)|വാറങ്കൽ]] | | [[:d:Q16233843|Q16233843]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1680 | [[Mahika Sharma]] | [[പ്രമാണം:Actress Mahika Sharma (26th july, 1994).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-26 | | [[തിൻസൂകിയ]] | | [[:d:Q21622842|Q21622842]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1681 | [[Papri Ghosh]] | [[പ്രമാണം:Papri Ghosh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-07-27 | | | | [[:d:Q25324910|Q25324910]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1682 | [[വിദ്യാ വതി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-08-16 | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q30230016|Q30230016]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1683 | [[Meghana Lokesh]] | [[പ്രമാണം:Meghana.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-08-16 | | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q55978024|Q55978024]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1684 | [[Donal Bisht]] | [[പ്രമാണം:Donal Bisht graces the launch of Jhatka club.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-08-27 | | [[ഉത്തരാഖണ്ഡ്]] | | [[:d:Q27967745|Q27967745]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1685 | [[Nanditha Raj]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-08-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16236472|Q16236472]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1686 | [[Divya Shah]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-09-03 | | [[അംബാല ജില്ല]] | | [[:d:Q49462419|Q49462419]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1687 | [[Aditi Arya]] | [[പ്രമാണം:Aditi Arya in València (Ism).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-09-18 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q19760091|Q19760091]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1688 | [[Ruhani Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-09-18 | | [[സോളൻ, ഹിമാചൽ പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q66537058|Q66537058]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1689 | [[Kaveri Priyam]] | [[പ്രമാണം:Kaveri Priyam.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-10-22 | | [[Bokaro]] | | [[:d:Q108102272|Q108102272]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1690 | [[Madhumita Sarkar]] | [[പ്രമാണം:Madhumita Sunlight.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-10-26 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q19366469|Q19366469]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1691 | [[Priyal Gor]] | [[പ്രമാണം:Priya gor colors indian telly awards.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-11-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7246492|Q7246492]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1692 | [[നിതി ടെയ്ലർ]] | [[പ്രമാണം:Niti Taylor (28965656657).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-11-08 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q18638080|Q18638080]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1693 | [[Disha Parmar]] | [[പ്രമാണം:Disha Parmar grace Riddhi Dogra's Pre-Diwali bash at The Stadium Bar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-11-11 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q5282198|Q5282198]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1694 | [[Aarohi Patel]] | [[പ്രമാണം:Aarohi Patel at the 18th Transmedia Gujarati Screen and Stage Awards.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-11-15 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q28943177|Q28943177]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1695 | [[Bibriti Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-11-16 | | | | [[:d:Q119092132|Q119092132]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1696 | [[Nimrit Kaur Ahluwalia]] | [[പ്രമാണം:Nimrit Ahluwalia.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-12-11 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q111802382|Q111802382]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1697 | [[Athulya Ravi]] | [[പ്രമാണം:Athulya's Recent Photo .jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-12-21 | | [[കോയമ്പത്തൂർ]] | | [[:d:Q47510802|Q47510802]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1698 | [[അഞ്ജന കെ ആർ]] | | ഇന്ത്യൻ അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1994-12-31 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q108727622|Q108727622]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1699 | [[Shravanthi Sainath]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1990s | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q18989120|Q18989120]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1700 | [[ശരണ്യ ആർ നായർ]] | | മലയാളം ചലച്ചിത്ര നടി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995 | | | | [[:d:Q72714158|Q72714158]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1701 | [[പ്രകൃതി മിശ്ര]] | [[പ്രമാണം:Prakruti Mishra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995 | | [[ഭുവനേശ്വർ]] | | [[:d:Q15724659|Q15724659]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1702 | [[Umang Jain]] | [[പ്രമാണം:Umang Jain.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-01-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16727191|Q16727191]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1703 | [[Aayat Shaikh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-01-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q106418603|Q106418603]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1704 | [[Babli]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-02-08 | | | | [[:d:Q21468051|Q21468051]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1705 | [[Tanvi Ganesh Lonkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-03-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q3515360|Q3515360]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1706 | [[Zayn Marie Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-03-20 | | | | [[:d:Q104521832|Q104521832]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1707 | [[Sonam Lamba]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-03-27 | | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | | [[:d:Q22006139|Q22006139]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1708 | [[Madhumitha H]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-03-29 | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q117306038|Q117306038]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1709 | [[Aishani Shetty]] | [[പ്രമാണം:Aishani Shetty 2016.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-04-15 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q87339855|Q87339855]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1710 | [[Radhika Madan]] | [[പ്രമാണം:Radhika Madan graces the premiere of Kacchey Limbu (9).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-05-01 | | [[Pitam Pura]] | | [[:d:Q19665443|Q19665443]] | 22 |- | style='text-align:right'| 1711 | [[Shamin Mannan]] | [[പ്രമാണം:Shamin Mannan pic.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-06-11 | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q16233366|Q16233366]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1712 | [[Gayatri Bhardwaj]] | [[പ്രമാണം:Gayatri-Bhardwaj-snapped-attending-the-YOLO-Foundation-Initiative (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-06-17 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q108830247|Q108830247]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1713 | [[Madirakshi Mundle]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-07-01 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q21495378|Q21495378]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1714 | [[Daksha Nagarkar]] | [[പ്രമാണം:Daksha Nagarkar.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-07-12 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q110263023|Q110263023]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1715 | [[Mihika Kushwaha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-07-20 | | [[ആഗ്ര]] | | [[:d:Q111602740|Q111602740]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1716 | [[Rhea Sharma]] | [[പ്രമാണം:Rhea Sharma.gif|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-08-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q55003720|Q55003720]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1717 | [[Neha Khan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-08-13 | | [[അമരാവതി, മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q21064181|Q21064181]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1718 | [[Kimberly Jain]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q26271741|Q26271741]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1719 | [[Aishwarya Raj Bhakuni]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-04 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q62109761|Q62109761]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1720 | [[Ramandeep Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-06 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q104775896|Q104775896]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1721 | [[Charlie Chauhan]] | [[പ്രമാണം:Charlie Chauhan at the launch of 'Ye Hai Aashique'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-08<br/>1996-09-08 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q5084688|Q5084688]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1722 | [[Musskan Sethi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-18 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q41187234|Q41187234]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1723 | [[Tanya Sharma]] | [[പ്രമാണം:Tanya Sharma at Holi Invasion party.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-27 | | | | [[:d:Q19666113|Q19666113]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1724 | [[Sharmin Segal]] | [[പ്രമാണം:Sharmin Segal snapped at Lakme Fashion Week 2019-1.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-09-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q84216754|Q84216754]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1725 | [[Ruma Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-06 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q20685511|Q20685511]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1726 | [[അഭിരാമി സുരേഷ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി, മോഡൽ | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-09 | | [[കൊച്ചി]] | | [[:d:Q58436309|Q58436309]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1727 | [[Jiya Shankar]] | [[പ്രമാണം:Jiya Shankar at the Jio MAMI Film Festival 2023 (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-10 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q104759946|Q104759946]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1728 | [[Shraddha Dangar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-15 | | [[രാജ്‌കോട്]] | | [[:d:Q76621276|Q76621276]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1729 | [[Jiya Roy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-27 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q95641559|Q95641559]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1730 | [[Shivani Rangole]] | [[പ്രമാണം:Shivani rangole1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-28<br/>1995 | | [[Chinchwad]] | | [[:d:Q45096105|Q45096105]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1731 | [[Sri Priyanka]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-10-30 | | [[പുതുച്ചേരി]] | | [[:d:Q22279761|Q22279761]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1732 | [[Samridhii Shukla]] | [[പ്രമാണം:Samridhii Shukla clicked at 9th anniversary celebration of SHOTT Mumbai (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-11-14 | | | | [[:d:Q124098710|Q124098710]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1733 | [[Meera Deosthale]] | [[പ്രമാണം:Meera Deosthale 2K19.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-11-16 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q28151586|Q28151586]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1734 | [[Arushi Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-11-18 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q115155657|Q115155657]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1735 | [[Tara Sutaria]] | [[പ്രമാണം:Tara Sutaria snapped promoting 'Heropanti 2' in Andheri (9).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-11-19 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7685156|Q7685156]] | 29 |- | style='text-align:right'| 1736 | [[Vidya Pradeep]] | [[പ്രമാണം:Vidya Pradeep.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-11-25 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q22279732|Q22279732]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1737 | [[Sushmita Mangshatabam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-12-08 | | | | [[:d:Q23712263|Q23712263]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1738 | [[നബാ നടേഷ്]] | [[പ്രമാണം:Nabha Natesh at Maestro prerelease event in 2021.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-12-11 | | [[ശൃംഗേരി]] | | [[:d:Q21036716|Q21036716]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1739 | [[Aashika Bhatia]] | [[പ്രമാണം:Aashika-Bhatia.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-12-15 | | [[സൂരത്]] | | [[:d:Q4662702|Q4662702]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1740 | [[Nupur Sanon]] | [[പ്രമാണം:Nupur Sanon graces GQ Style Awards (11).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-12-15 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q21994074|Q21994074]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1741 | [[Ketika Sharma]] | [[പ്രമാണം:Ketika Sharma.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1995-12-24 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q111576843|Q111576843]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1742 | [[Amrin Qureshi]] | [[പ്രമാണം:Amrin-Qureshi-spotted-at-Yauatcha-in-BKC-4.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996<br/>1998 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q101721515|Q101721515]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1743 | [[Jhanak Shukla]] | [[പ്രമാണം:Jhanak Shukla.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q6190826|Q6190826]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1744 | [[Siddhi Idnani]] | [[പ്രമാണം:Siddhi Idnani.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q67694058|Q67694058]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1745 | [[Simran Choudhary]] | [[പ്രമാണം:Simran Choudhary in a Lehenga.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996 | | | | [[:d:Q110520112|Q110520112]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1746 | [[Jumana Abdu Rahman]] | [[പ്രമാണം:Jumana at Filmfare 2022 (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996 | | [[ദുബായ്]] | | [[:d:Q130728826|Q130728826]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1747 | [[Siri Hanumanth]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-01-02 | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q130998489|Q130998489]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1748 | [[Rachel David]] | [[പ്രമാണം:Rachel David.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-01-04 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q110918284|Q110918284]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1749 | [[Helly Shah]] | [[പ്രമാണം:Helly Shah (43902370151) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-01-07 | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q19663694|Q19663694]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1750 | [[Myna Nandhini]] | [[പ്രമാണം:Myna Nandhini at Viruman pressmeet.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-01-26 | | [[മധുര]] | | [[:d:Q114450294|Q114450294]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1751 | [[Priyanka KD]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-02-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q122884241|Q122884241]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1752 | [[Monalisa Bagal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-02-10 | | [[ലോണാവാല]] | | [[:d:Q41579765|Q41579765]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1753 | [[Dharitri Terangpi]] | [[പ്രമാണം:Dharitri-Terangpi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-02-24 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q58416611|Q58416611]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1754 | [[Kanika Tiwari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-03-09 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q27859546|Q27859546]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1755 | [[Shanaya Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-03-17 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q117199694|Q117199694]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1756 | [[Kadambari Danave]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-03-25 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q28723581|Q28723581]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1757 | [[Kanchi Singh]] | [[പ്രമാണം:Kanchi Singh in 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-03-27 | | [[ഇൻഡോർ|ഇൻ ഡോർ]] | | [[:d:Q16832075|Q16832075]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1758 | [[Subiksha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-07 | | [[Bellary]] | | [[:d:Q20649453|Q20649453]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1759 | [[Archana Mosale]] | [[പ്രമാണം:Archana Mosale, model.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-08 | | | | [[:d:Q63804813|Q63804813]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1760 | [[Swathishta]] | [[പ്രമാണം:Swathishta.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-08 | | | | [[:d:Q117373458|Q117373458]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1761 | [[Maya Sundarakrishnan]] | [[പ്രമാണം:Maya S. Krishnan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-15 | | [[മധുര]] | | [[:d:Q27891409|Q27891409]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1762 | [[Kanishka Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-17 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q120776499|Q120776499]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1763 | [[Kruthika Jayakumar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-04-30 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q19968633|Q19968633]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1764 | [[Aalisha Panwar]] | [[പ്രമാണം:Aalisha Panwar.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-05-07 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q56394070|Q56394070]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1765 | [[వైదిక సెంజలియా]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-05-19 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q131178206|Q131178206]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1766 | [[Punarnavi Bhupalam]] | [[പ്രമാണം:Punarnavi Bhupalam 2018 latest .jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-05-28 | | [[Tenali]] | | [[:d:Q16739015|Q16739015]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1767 | [[Apoorva Arora]] | [[പ്രമാണം:Apoorva Arora snapped at Screenexx Awards (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-06-05 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q19882088|Q19882088]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1768 | [[Vidhi Pandya]] | [[പ്രമാണം:Vidhii Pandya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-06-07 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q49080613|Q49080613]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1769 | [[Afsheen Zehra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-06-12 | | [[അംരോഹാ ജില്ല]] | | [[:d:Q120926589|Q120926589]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1770 | [[അർച്ചന രവി]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-06-17 | | [[ചങ്ങനാശ്ശേരി]] | | [[:d:Q64211096|Q64211096]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1771 | [[Priyanka Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-07-15 | | [[സഹാറൻപൂർ ജില്ല]] | | [[:d:Q108691957|Q108691957]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1772 | [[Elina Samantray]] | [[പ്രമാണം:Photo Elina samantray.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-07-23 | | [[Bhadrak]] | | [[:d:Q19896075|Q19896075]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1773 | [[Nidhi Bhanushali]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-07-28 | | [[ഗാന്ധിനഗർ]] | | [[:d:Q20675996|Q20675996]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1774 | [[Ashika Ranganath]] | [[പ്രമാണം:Ashika Ranganath.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-08-05 | | [[Tumkur]] | | [[:d:Q30325703|Q30325703]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1775 | [[Sanjana Sanghi]] | [[പ്രമാണം:Sanjana-Sanghi-snapped-on-the-sets-of-The-Kapil-Sharma-Show-to-promote-their-upcoming-song-Mehendi-Wale-Haath (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-02 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q18637951|Q18637951]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1776 | [[Venba]] | [[പ്രമാണം:VenbaProfile.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-04 | | | | [[:d:Q48882250|Q48882250]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1777 | [[Aditi Sharma]] | [[പ്രമാണം:Aditi Sharma snapped at the airport (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-04 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q75008093|Q75008093]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1778 | [[Kriti Verma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q107049460|Q107049460]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1779 | [[Vibha Anand]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2004106|Q2004106]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1780 | [[Tanya Hope]] | [[പ്രമാണം:Tanya hope.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-11 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q50495552|Q50495552]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1781 | [[Jasmin Bajwa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-26 | | [[ലുധിയാന]] | | [[:d:Q125553615|Q125553615]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1782 | [[Simran Pareenja]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-09-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q22958148|Q22958148]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1783 | [[Kapilakshi Malhotra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-10-15 | | | | [[:d:Q98970297|Q98970297]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1784 | [[Poorvi Jain]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-11-04 | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q64853059|Q64853059]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1785 | [[Mahi Parasuraman]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-11-10 | | [[തൃശ്ശിനാപ്പള്ളി|തിരുച്ചിറപ്പള്ളി]] | | [[:d:Q99479640|Q99479640]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1786 | [[സൃഷ്ടി ജെയ്ൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-11-13 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q53869488|Q53869488]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1787 | [[Hiba Nawab]] | [[പ്രമാണം:Hiba Nawab at Dadasaheb Phalke Film Foundation 2018 awards (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-11-14 | | [[ബറേലി]] | | [[:d:Q16733206|Q16733206]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1788 | [[Tamanna Vyas]] | [[പ്രമാണം:Tamanna Vyas Captured by Dibyajyoti Dutta Bangladeshi Photographer.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-11-14 | | [[Brahmapur]] | | [[:d:Q50220690|Q50220690]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1789 | [[Mahira Sharma]] | [[പ്രമാണം:Mahira Sharma.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-11-25<br/>1998-02-04 | | [[Jammu & Kashmir]] | | [[:d:Q69881447|Q69881447]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1790 | [[Mehak Manwani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1996-12-04 | | | | [[:d:Q17811799|Q17811799]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1791 | [[കാർത്തിക മുരളീധരൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q38460411|Q38460411]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1792 | [[Zaara Yesmin]] | [[പ്രമാണം:Zaara Yesmin 2023.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-01-08 | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q108291851|Q108291851]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1793 | [[Junaid Malik]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-01-25 | | [[Rampur]] | | [[:d:Q108081100|Q108081100]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1794 | [[Aditi Myakal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-01-27 | | [[Kamareddy]] | | [[:d:Q41721010|Q41721010]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1795 | [[Sowmya CM]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-01-30 | | [[ഷിമോഗ ജില്ല]] | | [[:d:Q130406369|Q130406369]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1796 | [[Divyansha Kaushik]] | [[പ്രമാണം:Divyansha Kaushik.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-02-10 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q112259269|Q112259269]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1797 | [[ഷാലിൻ സോയ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-02-22 | | [[കോഴിക്കോട്]] | | [[:d:Q15991592|Q15991592]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1798 | [[Shreema Bhattacharjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-02-26 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q124831495|Q124831495]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1799 | [[Twarita Nagar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-03-02 | | [[സൗത്ത് വെസ്റ്റ് ഡെൽഹി ജില്ല]]<br/>[[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q131154548|Q131154548]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1800 | [[Anahita Bhooshan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-03-14 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q123146578|Q123146578]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1801 | [[Debattama Saha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-03-20 | | [[Silchar]] | | [[:d:Q104728567|Q104728567]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1802 | [[നേഹ രത്നാകരൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-03-24 | | [[കണ്ണൂർ]] | | [[:d:Q19972652|Q19972652]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1803 | [[Yukti Kapoor]] | [[പ്രമാണം:Yukti Kapoor-grace-Star-Parivaar-Awards-2023-1223-4 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-03-27 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q28530033|Q28530033]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1804 | [[Chirashree Anchan]] | [[പ്രമാണം:Chirashree Anchan, 30 November 2018.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-04-08 | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q57534334|Q57534334]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1805 | [[Ulka Gupta]] | [[പ്രമാണം:Ulka-Gupta-grace-the-ABP-bash-for-Saas-Bahu-Aur-Saazish (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-04-12 | | [[പട്ന]] | | [[:d:Q7879076|Q7879076]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1806 | [[Nayamat Handa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-04-14 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q113951510|Q113951510]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1807 | [[Sadia Khateeb]] | [[പ്രമാണം:Sadia Khateeb snapped outside Empire Studios in Andheri (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-05-08 | | [[Bhaderwah]] | | [[:d:Q92938445|Q92938445]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1808 | [[Aanchal Munjal]] | [[പ്രമാണം:Aanchal Munjal - Ghayal Once Again.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-05-13 | | [[Hisar]] | | [[:d:Q4661551|Q4661551]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1809 | [[Dhruvi Jani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-05-24 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q123204412|Q123204412]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1810 | [[Vasanthi Krishnan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-05-25 | | [[തിരുപ്പതി]] | | [[:d:Q131178639|Q131178639]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1811 | [[Priyadarshini Indalkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-06-19 | | [[Sangli]] | | [[:d:Q126887818|Q126887818]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1812 | [[Avika Gor]] | [[പ്രമാണം:Avika Gor at the special screening of Incredibles 2 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-06-30 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2003652|Q2003652]] | 23 |- | style='text-align:right'| 1813 | [[Shree Gopika]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-07-04 | | [[പാലക്കാട്]] | | [[:d:Q114092261|Q114092261]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1814 | [[Aditi Shankar]] | [[പ്രമാണം:Aditi Shankar at Maaveeran press-meet.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-07-06 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q112620863|Q112620863]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1815 | [[Tanya Maniktala]] | [[പ്രമാണം:Tanya Maniktala at the trailer launch of Kill (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-07-07 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q97697439|Q97697439]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1816 | [[Susmita Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-07-08 | | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q123232270|Q123232270]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1817 | [[Simrat Kaur]] | [[പ്രമാണം:Simrat Kaur.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-07-16 | | [[മലബാർ ഹിൽ]] | | [[:d:Q47288136|Q47288136]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1818 | [[Garima Chaurasia]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-08-28 | | [[ഹരിദ്വാർ]] | | [[:d:Q84703730|Q84703730]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1819 | [[Shriya Sharma]] | [[പ്രമാണം:Phoca thumb l pic-5.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-09-09 | | [[ഹിമാചൽ പ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q7504223|Q7504223]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1820 | [[Saanve Megghana]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-09-12 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q109334853|Q109334853]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1821 | [[Saloni Mittal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-09-15 | | [[Pilibanga]] | | [[:d:Q106687777|Q106687777]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1822 | [[Tathoi Deb]] | [[പ്രമാണം:Tathoi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-10-11 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7688039|Q7688039]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1823 | [[अमृता धोंगडे]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-10-11 | | [[കോലാപ്പൂർ]] | | [[:d:Q130407586|Q130407586]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1824 | [[Sonal Kukreja]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-10-14 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q121913069|Q121913069]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1825 | [[Digangana Suryavanshi]] | [[പ്രമാണം:Digangana-suryavanshi-spotted-in-lakme-fashion-week (cropped).jpeg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-10-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16240139|Q16240139]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1826 | [[Surangana Bandyopadhyay]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1997-11-18 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q19609674|Q19609674]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1827 | [[Manul Chudasama]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998 | | [[രാജ്‌കോട്]] | | [[:d:Q69420258|Q69420258]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1828 | [[സംസ്കൃതി ഷേണായ്]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998 | | [[കൊച്ചി]] | | [[:d:Q16240198|Q16240198]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1829 | [[Pallak Lalwani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-01-01 | | [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]] | | [[:d:Q23712687|Q23712687]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1830 | [[Aindrila Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-02-05 | 2022-11-20 | [[Berhampore]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q115298702|Q115298702]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1831 | [[Bhoomi Shetty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-02-19 | | [[കുന്ദാപുര]] | | [[:d:Q108473512|Q108473512]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1832 | [[Mayuri Kyatari]] | [[പ്രമാണം:Mayuri during the shoot of Ishtakamya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-03-05 | | [[ഹുബ്ലി]] | | [[:d:Q21509514|Q21509514]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1833 | [[రూబల్ షెకావత్]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-03-29 | | | | [[:d:Q131379388|Q131379388]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1834 | [[Angana Royy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-04-09 | | | | [[:d:Q109612237|Q109612237]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1835 | [[Palak Sindhwani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-04-11 | | | | [[:d:Q125294232|Q125294232]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1836 | [[Shivangi Joshi]] | [[പ്രമാണം:Shivangi-Joshi-attend-the-press-meet-for-the-show-Khatron-Ke-Khilad-12.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-05-18 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q26923060|Q26923060]] | 22 |- | style='text-align:right'| 1837 | [[Aditi Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-06-25 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q24250410|Q24250410]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1838 | [[Idhika Paul]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-07-02 | | | | [[:d:Q121605221|Q121605221]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1839 | [[Alisha Parveen Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-07-04 | | | | [[:d:Q130754285|Q130754285]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1840 | [[Swini Khara]] | [[പ്രമാണം:Swini Nimesh Khara.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-07-12 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7658742|Q7658742]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1841 | [[Samyuktha Hegde]] | [[പ്രമാണം:SamyukthaHegde.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-07-17 | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q28123277|Q28123277]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1842 | [[Muskaan Kataria]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-07-19 | | | | [[:d:Q69541203|Q69541203]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1843 | [[Dimple Hayathi]] | [[പ്രമാണം:Dimple Hayathi.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-08-21 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q95306920|Q95306920]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1844 | [[Saiee Manjrekar]] | [[പ്രമാണം:Saiee Manjrekar snapped at Kathak-lessons (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-08-29<br/>1988-08-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q79035164|Q79035164]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1845 | [[Aditi Saigal]] | [[പ്രമാണം:Aditi Saigal aka Dot at the premiere of her film The Archies (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-09-21 | | | | [[:d:Q111181225|Q111181225]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1846 | [[Nivedhithaa Sathish]] | [[പ്രമാണം:Nivedhithaa Sathish.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-09-26 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q42336683|Q42336683]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1847 | [[Vedika Pinto]] | [[പ്രമാണം:Vedika pinto.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-10-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q103363260|Q103363260]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1848 | [[Deepthi Sunaina]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-11-10 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q65937363|Q65937363]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1849 | [[Ishita Panchal]] | [[പ്രമാണം:Ishita Panchal.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-12-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16240186|Q16240186]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1850 | [[Shriya Popat]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-12-04 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q96742488|Q96742488]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1851 | [[റിയ വിജ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-12-14 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16240190|Q16240190]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1852 | [[Eisha Singh]] | [[പ്രമാണം:Eisha Singh.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-12-24 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q27827010|Q27827010]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1853 | [[Surabhi Mehra]] | [[പ്രമാണം:Surabhi-Samriddhi-grace-the-Asian-Excellence-Awards-2022.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-12-27 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q127700207|Q127700207]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1854 | [[Samriddhi Mehra]] | [[പ്രമാണം:Surabhi-Samriddhi-grace-the-Asian-Excellence-Awards-2022.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1998-12-27 | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q130321040|Q130321040]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1855 | [[Sahher Bambba]] | [[പ്രമാണം:Sahher Bambba grace the trailer launch of the film Pal Pal Dil Ke Paas.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q67287509|Q67287509]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1856 | [[Apsara Rani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-01-12 | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q62978340|Q62978340]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1857 | [[Deepti Jal Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]] | 1999-02-26 | | [[സൗത്ത് ആഫ്രിക്ക|ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക]] | | [[:d:Q71451596|Q71451596]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1858 | [[Noorin Shereef]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-04-03 | | | | [[:d:Q47493064|Q47493064]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1859 | [[Vinali Bhatnagar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-04-20 | | [[ഭോപ്പാൽ]] | | [[:d:Q117067556|Q117067556]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1860 | [[Sinchana Gowda]] | [[പ്രമാണം:Actress Sinchana Gowda in 2020.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-05-11 | | [[Hassan]] | | [[:d:Q106462844|Q106462844]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1861 | [[Chahat Pandey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-06-01 | | [[ദമോഹ്]] | | [[:d:Q111530424|Q111530424]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1862 | [[സന അൽതാഫ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-06-06 | | [[എറണാകുളം]] | | [[:d:Q21004801|Q21004801]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1863 | [[Richa Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-07-02 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q16239691|Q16239691]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1864 | [[Lehar Khan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-07-04 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q19892704|Q19892704]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1865 | [[Aparna Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-07-23 | | [[ലഖ്‌നൗ]] | | [[:d:Q22957835|Q22957835]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1866 | [[Ahsaas Channa]] | [[പ്രമാണം:Ahsaas Channa Attend Iwmbuzz Digital Awards 2022.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-08-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4696338|Q4696338]] | 16 |- | style='text-align:right'| 1867 | [[Mahima Makwana]] | [[പ്രമാണം:Mahima Makwana At Iconic Gold Awards 2022.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-08-05 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16731862|Q16731862]] | 15 |- | style='text-align:right'| 1868 | [[Ishita Chauhan]] | [[പ്രമാണം:Ishita Chauhan snapped promoting their film Genius (06).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-09-14 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q20630699|Q20630699]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1869 | [[Muskan Bamne]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-09-20 | | | | [[:d:Q123149207|Q123149207]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1870 | [[Aditi Bhatia]] | [[പ്രമാണം:Aditi Bhatia at the screening of the film ‘Haq Se’.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-10-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q25915912|Q25915912]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1871 | [[Shanaya Kapoor]] | [[പ്രമാണം:Shanaya Kapoor grace Abu Jani and Sandeep Khoslas fashion show-18.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-11-03 | | | | [[:d:Q63434225|Q63434225]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1872 | [[നിയാർ സൈകിയ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-11-09 | | [[ഗുവഹാത്തി]] | | [[:d:Q19664279|Q19664279]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1873 | [[Shivani Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-11-09 | | [[പലാമു ജില്ല]] | | [[:d:Q111522602|Q111522602]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1874 | [[Mini Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-12-08 | | | | [[:d:Q101419168|Q101419168]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1875 | [[Khushi Dubey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-12-15 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6403190|Q6403190]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1876 | [[Diana Khan]] | [[പ്രമാണം:Diana Khan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1999-12-27 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q46368708|Q46368708]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1877 | [[Gita Siddharth]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | 2019-12-14 | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q5565038|Q5565038]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1878 | [[Saniya Pannu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | | | [[:d:Q30644435|Q30644435]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1879 | [[Srilakshmi Kanakala]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 20th century | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q47545125|Q47545125]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1880 | [[Sonal Bhojwani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-01-18 | | [[Ulhasnagar]] | | [[:d:Q67141113|Q67141113]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1881 | [[ഇവാന]] | | ഇന്ത്യൻ അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-02-25 | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q50494983|Q50494983]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1882 | [[Deeksha Suryawanshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-03-01 | | [[Chhindwara]] | | [[:d:Q123758921|Q123758921]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1883 | [[Josita Anola]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-03-02 | | | | [[:d:Q106726969|Q106726969]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1884 | [[Ammu Abhirami]] | [[പ്രമാണം:Ammu Abhirami (cropped).png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-03-16 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q68985367|Q68985367]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1885 | [[Spoorthi Yadagiri]] | [[പ്രമാണം:Spoorthi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-03-25 | | | | [[:d:Q27916424|Q27916424]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1886 | [[Anjini Dhawan]] | [[പ്രമാണം:Anjini Dhawan at Jio World Plaza launch.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-04-04 | | | | [[:d:Q125537474|Q125537474]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1887 | [[Mugdha Vaishampayan]] | [[പ്രമാണം:Mugdha vaishampayan.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-04-05 | | | | [[:d:Q6932100|Q6932100]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1888 | [[വർത്തിക ജാ]] | [[പ്രമാണം:Vartika Jha (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-04-08 | | [[Renusagar]] | | [[:d:Q113362583|Q113362583]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1889 | [[Navika Kotia]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-05-20 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16731007|Q16731007]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1890 | [[Sakshi Vaidya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-06-19 | | [[താനെ]] | | [[:d:Q119267237|Q119267237]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1891 | [[Sivani Sangita]] | [[പ്രമാണം:Sivani Sangita 1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-07-12 | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q56395452|Q56395452]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1892 | [[Mallika Singh]] | [[പ്രമാണം:Mallika Singh.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-09-15 | | [[ജമ്മു ജില്ല]] | | [[:d:Q110468266|Q110468266]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1893 | [[Alizeh Agnihotri]] | [[പ്രമാണം:Alizeh Agnihotri at Jio World Plaza launch.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-09-21 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q93082750|Q93082750]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1894 | [[Palak Tiwari]] | [[പ്രമാണം:Palak Tiwari snapped at Opa Worli in 2022 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-10-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q41317966|Q41317966]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1895 | [[Sparsh Khanchandani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-10-11 | | [[Ulhasnagar]] | | [[:d:Q16730805|Q16730805]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1896 | [[Rittika Sen]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-12-05 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q25743422|Q25743422]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1897 | [[Pratibha Ranta]] | [[പ്രമാണം:Pratibha Ranta at the premiere of her film Laapataa Ladies (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2000-12-17 | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q125789932|Q125789932]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1898 | [[Mrinal Navell]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001 | | | | [[:d:Q123369608|Q123369608]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1899 | [[Sejal Bhavsar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-01-28 | | [[Jamnagar]]<br/>[[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q109193318|Q109193318]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1900 | [[Andrea Kevichüsa]] | [[പ്രമാണം:Andrea-Kevichusa-BH (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-02-18 | | [[കൊഹിമ]] | | [[:d:Q111890121|Q111890121]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1901 | [[Reeshma Nanaiah]] | [[പ്രമാണം:Reeshma Nanaiah.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-04-28 | | [[മടിക്കേരി]] | | [[:d:Q121306915|Q121306915]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1902 | [[Pranjal Dahiya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-05-05 | | [[ഫരീദാബാദ്]] | | [[:d:Q116510134|Q116510134]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1903 | [[Saloni Daini]] | [[പ്രമാണം:Saloni Daini in 2013.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-06-19 | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q7405701|Q7405701]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1904 | [[Preity Mukhundhan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-07-30 | | | | [[:d:Q126725262|Q126725262]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1905 | [[Jannat Zubair Rahmani]] | [[പ്രമാണം:Jannat Zubair Rahmani front pose (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-08-29 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16200559|Q16200559]] | 23 |- | style='text-align:right'| 1906 | [[Roshni Walia]] | [[പ്രമാണം:Roshani Walia Spotted At Andheri.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-09-20 | | [[പ്രയാഗ്രാജ്|അലഹബാദ്]] | | [[:d:Q16240581|Q16240581]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1907 | [[Saniya Anklesaria]] | [[പ്രമാണം:Saniya Anklesaria at launch of ‘Life’s Good’.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-09-30 | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q18354719|Q18354719]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1908 | [[Debadrita Basu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-10-03 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q55433114|Q55433114]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1909 | [[Avneet Kaur]] | [[പ്രമാണം:Avneet Kaur snapped in Bandra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2001-10-13 | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q16255603|Q16255603]] | 18 |- | style='text-align:right'| 1910 | [[Shruti Bisht]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2002 | | [[പൗരി ഗർഹ്വാൾ ജില്ല]] | | [[:d:Q16240640|Q16240640]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1911 | [[നയൻതാര ചക്രവർത്തി]] | [[പ്രമാണം:Nayantharachakravarthy.com-.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2002 | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q59385784|Q59385784]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1912 | [[Tunisha Sharma]] | [[പ്രമാണം:Tunisha Sharma at the launch of the show 'Internet Wala Love' (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2002-01-04 | 2022-12-24 | [[ചണ്ഡീഗഢ്]] | [[മുംബൈ]] | [[:d:Q28967460|Q28967460]] | 19 |- | style='text-align:right'| 1913 | [[Kashika Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2002-02-18 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q108861401|Q108861401]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1914 | [[Mahima Das]] | [[പ്രമാണം:Mahima Das.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2002-08-19 | | | | [[:d:Q87116081|Q87116081]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1915 | [[Reem Sheikh]] | [[പ്രമാണം:Reem.Shaikh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2002-09-08 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16240627|Q16240627]] | 10 |- | style='text-align:right'| 1916 | [[Ayesha Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2002-09-13 | | [[മുംബൈ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q130668271|Q130668271]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1917 | [[Hetal Gada]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-01-19 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q53821769|Q53821769]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1918 | [[Bhoomika Dash]] | [[പ്രമാണം:Bhumika Das.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-01-22 | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q29210726|Q29210726]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1919 | [[Arishfa Khan]] | [[പ്രമാണം:Arishfa Khan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-04-03 | | [[Shahjahanpur]] | | [[:d:Q55195985|Q55195985]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1920 | [[Akshitha Ashok]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-04-25 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q123686209|Q123686209]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1921 | [[Gracy Goswami]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-05-22 | | [[വഡോദര]] | | [[:d:Q19662250|Q19662250]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1922 | [[Virti Vaghani]] | [[പ്രമാണം:Virti vaghani.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-10-02 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q99199173|Q99199173]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1923 | [[Raveena Daha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-10-10 | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q107606707|Q107606707]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1924 | [[Sumbul Touqeer]] | [[പ്രമാണം:Sumbul Touqeer in International Iconic Awards 2023.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-11-15 | | [[Shahjahanpur]] | | [[:d:Q116153705|Q116153705]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1925 | [[Zaynah Vastani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-12-08 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16832145|Q16832145]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1926 | [[Ziyah Vastani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2003-12-08 | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16832146|Q16832146]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1927 | [[Ananya Agarwal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2004-01-21 | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16058185|Q16058185]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1928 | [[Ashnoor Kaur]] | [[പ്രമാണം:Ashnoor Kaur.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2004-05-04 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q4805704|Q4805704]] | 13 |- | style='text-align:right'| 1929 | [[Suhani Bhatnagar]] | [[പ്രമാണം:Suhani Bhatnagar (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2004-06-14 | 2024-02-17 | | | [[:d:Q22277050|Q22277050]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1930 | [[Reet Sharma]] | [[പ്രമാണം:Reetsharma1.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2005-02-12 | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q18715223|Q18715223]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1931 | [[Niharika Chouksey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2005-04-19 | | [[Burhanpur, Madhya Pradesh]] | | [[:d:Q114383422|Q114383422]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1932 | [[Anushka Merchande]] | [[പ്രമാണം:Anushka Merchande.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2005-06-30 | | | | [[:d:Q112674268|Q112674268]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1933 | [[Amrita Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2006 | | [[പശ്ചിമ ബംഗാൾ]] | | [[:d:Q16732971|Q16732971]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1934 | [[Naisha Khanna]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2006-02-11 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q130356770|Q130356770]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1935 | [[Insane Afreen]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2006-11-29 | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q126902009|Q126902009]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1936 | [[Baby Sathanya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2007-07-07 | | | | [[:d:Q23762640|Q23762640]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1937 | [[Saumya Shetye]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2007-08-01 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q130544450|Q130544450]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1938 | [[Shagun Singh]] | [[പ്രമാണം:Shagun Singh.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | 2007-08-07 | | [[ദുർഗ്ഗ് ജില്ല|ദുർഗ് ജില്ല]] | | [[:d:Q130623267|Q130623267]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1939 | [[Spandan Chaturvedi]] | [[പ്രമാണം:Spandan Chaturvedi as Chakor.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2007-08-25 | | [[Ulhasnagar Vidhan Sabha constituency]] | | [[:d:Q18097843|Q18097843]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1940 | [[Ruhanika Dhawan]] | [[പ്രമാണം:Ruhanika Dhawan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2007-09-25 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q19891334|Q19891334]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1941 | [[ഹർഷാലി മൽഹോത്ര]] | [[പ്രമാണം:Harshaali Malhotra 2015.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2008-06-03 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20677497|Q20677497]] | 20 |- | style='text-align:right'| 1942 | [[Ruhana Khanna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2008-10-01 | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q25467342|Q25467342]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1943 | [[Yuvina Parthavi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2008-11-28 | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18581765|Q18581765]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1944 | [[Arshiya Mukherjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2010 | | | | [[:d:Q113664372|Q113664372]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1945 | [[Riva Arora]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | 2010-02-01 | | | | [[:d:Q116226296|Q116226296]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1946 | [[Aakriti Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 2010-09-08 | | [[ഹരിയാണ]] | | [[:d:Q56224062|Q56224062]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1947 | [[Cleophis]] | [[പ്രമാണം:Koningin Kleophis biedt Alexander de Grote wijn aan na de verovering van Mazagae Rijksmuseum SK-A-162.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | 1st millennium BCE | 1st millennium BCE | | | [[:d:Q539858|Q539858]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1948 | [[അക്ഷയ (Q68090)|അക്ഷയ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q68090|Q68090]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1949 | [[Heeba Shah]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2003696|Q2003696]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1950 | [[Anjum Farooki]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q2003726|Q2003726]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1951 | [[Manjari Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q2767667|Q2767667]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1952 | [[Snehlata]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q2776357|Q2776357]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1953 | [[Smita Jaykar]] | [[പ്രമാണം:Smita jayekar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Girgaon]] | | [[:d:Q3632820|Q3632820]] | 11 |- | style='text-align:right'| 1954 | [['Punnagai Poo' Gheetha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[മലേഷ്യ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | | [[Taiping]] | | [[:d:Q4540513|Q4540513]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1955 | [[അബിത]] | [[പ്രമാണം:Abitha-1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4667981|Q4667981]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1956 | [[Advani Lakshmi Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Adoni]] | | [[:d:Q4686401|Q4686401]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1957 | [[Akshita Kapoor]] | [[പ്രമാണം:Akshita Kapoor.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4701830|Q4701830]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1958 | [[Alka Amin]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q4727615|Q4727615]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1959 | [[Amita Nangia]] | [[പ്രമാണം:Amita nangia.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4746903|Q4746903]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1960 | [[Anamika Saha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജെസ്സോർ ജില്ല]] | | [[:d:Q4751201|Q4751201]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1961 | [[Angana Bose]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4761943|Q4761943]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1962 | [[Anita Kanwar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4765561|Q4765561]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1963 | [[Anjana Basu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Howrah]] | | [[:d:Q4765758|Q4765758]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1964 | [[Anuja Iyer]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q4777769|Q4777769]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1965 | [[Anuradha Menon]] | [[പ്രമാണം:Anuradha menon.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q4777878|Q4777878]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1966 | [[അപർണ പിള്ള]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q4779148|Q4779148]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1967 | [[Asha Sachdev]] | [[പ്രമാണം:AshaSachdev.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q4804517|Q4804517]] | 12 |- | style='text-align:right'| 1968 | [[Bhavana Bhatt]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4901512|Q4901512]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1969 | [[Bibi Dalair Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4903019|Q4903019]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1970 | [[Bibi Khem Kaur Dhillon]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q4903026|Q4903026]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1971 | [[Bijaya Jena]] | [[പ്രമാണം:Indian actress Bijaya Jena.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q4907191|Q4907191]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1972 | [[Chaiti Ghoshal]] | [[പ്രമാണം:Chaiti Ghosal Jan 2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5068129|Q5068129]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1973 | [[Chandni]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5071222|Q5071222]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1974 | [[Chandrakala]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 1999-06-21 | | | [[:d:Q5071354|Q5071354]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1975 | [[Churni Ganguly]] | [[പ്രമാണം:Churni Ganguly at the premire of Rocky Aur Rani Kii Prem Kahaani.jpeg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Kurseong]] | | [[:d:Q5118311|Q5118311]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1976 | [[Daisy Irani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5209727|Q5209727]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1977 | [[Debjani Chatterjee (actress)]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5248113|Q5248113]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1978 | [[Deepa Chari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5250461|Q5250461]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1979 | [[Deepti Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q5250655|Q5250655]] | 0 |- | style='text-align:right'| 1980 | [[Disha Pandey]] | [[പ്രമാണം:Disha Pandey by Venket Raam.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5282197|Q5282197]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1981 | [[Divya Rana]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5284706|Q5284706]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1982 | [[Dolly Ahluwalia]] | [[പ്രമാണം:Dolly Ahluwalia.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5289321|Q5289321]] | 14 |- | style='text-align:right'| 1983 | [[Elahe Hiptoola]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5353136|Q5353136]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1984 | [[Farjana]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q5435363|Q5435363]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1985 | [[ഫിറോസ ബീഗം (Q5452170)|ഫിറോസ ബീഗം]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q5452170|Q5452170]] | 9 |- | style='text-align:right'| 1986 | [[Freishia Bomanbehram]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5501428|Q5501428]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1987 | [[Gaurie Pandit]] | [[പ്രമാണം:GowriPandit.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q5590131|Q5590131]] | 8 |- | style='text-align:right'| 1988 | [[Hadi Rani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5637843|Q5637843]] | 6 |- | style='text-align:right'| 1989 | [[M. D. Pallavi Arun]] | [[പ്രമാണം:M D Pallavi.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q5814172|Q5814172]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1990 | [[ജയ റേ]] | [[പ്രമാണം:Charles Dausias - El fieu adoptif, 1896.djvu|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6167417|Q6167417]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1991 | [[കമല കൊത്ത്നിസ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ആന്ധ്രാപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q6355583|Q6355583]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1992 | [[Kishori Godbole]] | [[പ്രമാണം:KishoriGodbole.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q6416652|Q6416652]] | 2 |- | style='text-align:right'| 1993 | [[Komal Sharma]] | [[പ്രമാണം:Komalsharma01.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q6428091|Q6428091]] | 5 |- | style='text-align:right'| 1994 | [[കുൽ സിദ്ദു]] | [[പ്രമാണം:Kul Sidhu.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബഠിംഡാ]] | | [[:d:Q6442679|Q6442679]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1995 | [[Leela Desai]] | [[പ്രമാണം:Leela Desai.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6516244|Q6516244]] | 7 |- | style='text-align:right'| 1996 | [[Lubna Salim]] | [[പ്രമാണം:LubnaSalim.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6695427|Q6695427]] | 3 |- | style='text-align:right'| 1997 | [[Lushin Dubey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6705105|Q6705105]] | 4 |- | style='text-align:right'| 1998 | [[മൈയ സെഥ്ന]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6735226|Q6735226]] | 1 |- | style='text-align:right'| 1999 | [[മനിനി മിശ്ര]] | [[പ്രമാണം:Manini Mishra at the First look launch of 'Identity Card'.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q6749787|Q6749787]] | 10 |- | style='text-align:right'| 2000 | [[Manjeet Maan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6750371|Q6750371]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2001 | [[Manju Asrani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6750418|Q6750418]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2002 | [[Meena Gokuldas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6807581|Q6807581]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2003 | [[മേഘ്ന കോത്താരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6809082|Q6809082]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2004 | [[Mona Thiba]] | [[പ്രമാണം:Mona Thiba.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q6897725|Q6897725]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2005 | [[Moulshree Sachdeva]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6919029|Q6919029]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2006 | [[Moumita Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6919077|Q6919077]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2007 | [[Nandita Chandra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6963347|Q6963347]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2008 | [[Natanya Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q6968398|Q6968398]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2009 | [[Nattasha Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6980339|Q6980339]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2010 | [[Nazneen Ghaani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q6983536|Q6983536]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2011 | [[Neena Cheema]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q6986874|Q6986874]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2012 | [[Neha Dubey]] | [[പ്രമാണം:Neha Dubey.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q6987739|Q6987739]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2013 | [[Nicolette Bird]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7030270|Q7030270]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2014 | [[Nishi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[സിയാൽകോട്ട്]] | | [[:d:Q7040479|Q7040479]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2015 | [[നിവേദിത]] | [[പ്രമാണം:Nivedhitha Actress.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q7041757|Q7041757]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2016 | [[Onjolee Nair]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7093969|Q7093969]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2017 | [[P. Shwetha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7117544|Q7117544]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2018 | [[Parizaad Kolah]] | [[പ്രമാണം:Parizaad Kolah grace the screening of Ladies First.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7137564|Q7137564]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2019 | [[Paroma Banerji]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7139416|Q7139416]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2020 | [[Pinky Parikh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7196244|Q7196244]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2021 | [[Pooja Kanwal]] | [[പ്രമാണം:Pooja kanwal 1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7228520|Q7228520]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2022 | [[Poonam Dasgupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q7228695|Q7228695]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2023 | [[Preetha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7239764|Q7239764]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2024 | [[Pushtiie]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7261862|Q7261862]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2025 | [[Radha Saluja]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7280192|Q7280192]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2026 | [[Ragini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7283093|Q7283093]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2027 | [[Rakhee Tandon]] | [[പ്രമാണം:Rakhi vijan.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7286652|Q7286652]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2028 | [[Rashi Bunny]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7294863|Q7294863]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2029 | [[Ghosh Reshmi]] | [[പ്രമാണം:Reshmi Ghosh Actress.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7315379|Q7315379]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2030 | [[Rimjhim Mitra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7334475|Q7334475]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2031 | [[Rozlyn Khan]] | [[പ്രമാണം:Rozlyn Khan's photo shoot for IPL (1).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7375385|Q7375385]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2032 | [[ഋഥിക]] | [[പ്രമാണം:Ruthika.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7383386|Q7383386]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2033 | [[S. D. Subbulakshmi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7387427|Q7387427]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2034 | [[Sadiya Siddiqui]] | [[പ്രമാണം:Sadiya Siddiqui.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7397974|Q7397974]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2035 | [[Samapika Debnath]] | [[പ്രമാണം:Samapika Debnath image.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7408770|Q7408770]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2036 | [[Sandia Furtado]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7416320|Q7416320]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2037 | [[സംഗീത (Q7417915)|സംഗീത]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വാറങ്കൽ (Q213077)|വാറങ്കൽ]] | | [[:d:Q7417915|Q7417915]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2038 | [[Sanober Kabir]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7418879|Q7418879]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2039 | [[സപൻ സരൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7420906|Q7420906]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2040 | [[Sapna Awasthi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7420991|Q7420991]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2041 | [[Saranya Nag]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7423150|Q7423150]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2042 | [[Satinder Satti]] | [[പ്രമാണം:Satinder Satti a popular TV anchor, and Punjab Arts Council chairperson ,Punjab,India 01.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7426223|Q7426223]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2043 | [[Seema Azmi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7445859|Q7445859]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2044 | [[Shaheen Khan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7461581|Q7461581]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2045 | [[Shalini Chandran]] | [[പ്രമാണം:Shalini Chandran.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7487229|Q7487229]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2046 | [[Shamitha Malnad]] | [[പ്രമാണം:Shamitha Malnad DS.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Thirthahalli]] | | [[:d:Q7487579|Q7487579]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2047 | [[ശീതൾ മേനോൻ]] | [[പ്രമാണം:Sheetal menon cropped.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7492544|Q7492544]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2048 | [[Shernaz Patel]] | [[പ്രമാണം:Shernaz Patel at Audio release of 'Love, Wrinkle-free' (16).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7495297|Q7495297]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2049 | [[Sheryl Pinto]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7495591|Q7495591]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2050 | [[Shruti Agarwal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Kalimpong]] | | [[:d:Q7504341|Q7504341]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2051 | [[Smriti Mishra]] | [[പ്രമാണം:Anuj and Smriti Mishra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7546544|Q7546544]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2052 | [[Sophia Handa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q7562880|Q7562880]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2053 | [[Soumili Biswas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7564585|Q7564585]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2054 | [[Soumya Bollapragada]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വിശാഖപട്ടണം]] | | [[:d:Q7564595|Q7564595]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2055 | [[Sreela Majumdar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 2024-01-27 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q7585713|Q7585713]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2056 | [[Sri Lakshmi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7585876|Q7585876]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2057 | [[സുചേതാ ഖന്ന]] | [[പ്രമാണം:Sucheta Khanna.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q7632900|Q7632900]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2058 | [[സുദിപ ബസു]] | [[പ്രമാണം:Sudipa Basu 2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7633851|Q7633851]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2059 | [[സുദീപ്ത ചക്രവർത്തി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7633853|Q7633853]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2060 | [[Suman Nagarkar]] | [[പ്രമാണം:Suman Nagarkar During the Shoot of Ishtakamya.JPG|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7636936|Q7636936]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2061 | [[Supriya Shukla]] | [[പ്രമാണം:Supriya Shukla at Zee Rishtey Awards 2018.png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q7645139|Q7645139]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2062 | [[Sushmita Mukherjee]] | [[പ്രമാണം:Sushmita Mukherjee.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7648979|Q7648979]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2063 | [[Suvarna Jha]] | [[പ്രമാണം:Suvarna Jha.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7650485|Q7650485]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2064 | [[Swargajyoti Barooah]] | [[പ്രമാണം:Actress Swargajyoti Barooah in Joymoti film.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ആസാം]] | | [[:d:Q7653868|Q7653868]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2065 | [[സ്വാതി സെൻ]] | [[പ്രമാണം:Swati Sen.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7654044|Q7654044]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2066 | [[തനിമ സെൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q7683307|Q7683307]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2067 | [[Tina Parekh]] | [[പ്രമാണം:Tina parekh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജയ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q7807946|Q7807946]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2068 | [[Urmila Mahanta]] | [[പ്രമാണം:Urmila Mahanta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Sonapur]] | | [[:d:Q7900746|Q7900746]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2069 | [[Usha Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഹരിയാണ]] | | [[:d:Q7901897|Q7901897]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2070 | [[Ushasie Chakraborty]] | [[പ്രമാണം:Ushashi Chakraborty on Siti Cinema.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q7901910|Q7901910]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2071 | [[Vaishali Samant]] | [[പ്രമാണം:Vaishali Samant.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മഹാരാഷ്ട്ര]] | | [[:d:Q7908862|Q7908862]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2072 | [[വിഭ നടരാജൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7924597|Q7924597]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2073 | [[Vijayalakshmi]] | [[പ്രമാണം:Vijayalakshmi (South Indian actress).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q7929265|Q7929265]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2074 | [[വിന്ദ്യ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[തിരുവനന്തപുരം]] | | [[:d:Q7932334|Q7932334]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2075 | [[Zaheera]] | [[പ്രമാണം:Zaheera.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q8064635|Q8064635]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2076 | [[Jyoti Subhash]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q11457207|Q11457207]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2077 | [[कजरी (हिन्दी फ़िल्म कलाकार)]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12417677|Q12417677]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2078 | [[जया माथुर]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12428264|Q12428264]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2079 | [[Maya Alagh]] | [[പ്രമാണം:Maya Alagh at the Charcoal-Houseproud.in launch 07.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q12446484|Q12446484]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2080 | [[सोहा अली ख़ान]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12459003|Q12459003]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2081 | [[Sujatha Krishnan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12980915|Q12980915]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2082 | [[விஜயாள் பீற்றர்]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12989045|Q12989045]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2083 | [[ఇళ్ళ ఆదిలక్ష్మి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12991587|Q12991587]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2084 | [[ఎండకుర్తి కామేశ్వరి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12992012|Q12992012]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2085 | [[Malathi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12993917|Q12993917]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2086 | [[Kousalya]] | [[പ്രമാണം:Singer Kousalya.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q12994912|Q12994912]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2087 | [[Prabha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Tenali]] | | [[:d:Q13003366|Q13003366]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2088 | [[Yamuna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q13007209|Q13007209]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2089 | [[अश्विनी कुलकर्णी]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13115584|Q13115584]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2090 | [[आशा पोतदार]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13115799|Q13115799]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2091 | [[नेहा घाटे]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13118377|Q13118377]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2092 | [[Prachiti Mhatre]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[താനെ]] | | [[:d:Q13118925|Q13118925]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2093 | [[विद्या पटवर्धन]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13121138|Q13121138]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2094 | [[Shweta Shinde]] | [[പ്രമാണം:Shweta Shinde.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13121647|Q13121647]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2095 | [[श्वेता भोसले]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13121655|Q13121655]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2096 | [[सुषमा देशपांडे]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13122067|Q13122067]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2097 | [[स्मिता डोंगरे]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q13122239|Q13122239]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2098 | [[एकता बहल]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15645431|Q15645431]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2099 | [[T. Lalitha Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15702220|Q15702220]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2100 | [[నవీన. ఎస్]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Kadapa]] | | [[:d:Q15705267|Q15705267]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2101 | [[Sultana]] | [[പ്രമാണം:Sultana Razaaq,(India) Silent film actor and director.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 1990 | [[സൂരത്]] | | [[:d:Q15706574|Q15706574]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2102 | [[Niharika Sahu-Naik]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q15724428|Q15724428]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2103 | [[Pushpa Panda]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q15724621|Q15724621]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2104 | [[Priya Mahapatra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15724698|Q15724698]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2105 | [[Banaja Mohanty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15724734|Q15724734]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2106 | [[Bina Moharana]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15724856|Q15724856]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2107 | [[Shefali Nayak]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15725218|Q15725218]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2108 | [[Snigdha Mohanty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q15725394|Q15725394]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2109 | [[കുമാരി തങ്കം (Q16019122)|കുമാരി തങ്കം]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 2011-03-08 | [[തിരുവനന്തപുരം]] | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q16019122|Q16019122]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2110 | [[സുധാ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q16054458|Q16054458]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2111 | [[Priya Adivarekar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16058113|Q16058113]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2112 | [[Aishwarya Ajit]] | [[പ്രമാണം:AishwaryaAjit.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16148172|Q16148172]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2113 | [[താഷു കൗശിക്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q16198930|Q16198930]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2114 | [[Mithu Chakrabarty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16200055|Q16200055]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2115 | [[Preetika Chawla]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16200118|Q16200118]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2116 | [[Aditi Chengappa]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16200125|Q16200125]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2117 | [[ദിപ ഷാ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16200314|Q16200314]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2118 | [[Neha Gehlot]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16200406|Q16200406]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2119 | [[Jayakumari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16200567|Q16200567]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2120 | [[Kalyani Potdar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16200641|Q16200641]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2121 | [[Deepika Kamaiah]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16200651|Q16200651]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2122 | [[Kamal Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16200659|Q16200659]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2123 | [[മാധുരി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മധുര]] | | [[:d:Q16201037|Q16201037]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2124 | [[മാനസി വീതിനൽ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മനാമ]] | | [[:d:Q16201066|Q16201066]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2125 | [[Aishwarya Nag]] | [[പ്രമാണം:Aishwarya Nag.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16201316|Q16201316]] | 11 |- | style='text-align:right'| 2126 | [[Raisa Padamsee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Rochefort]] | | [[:d:Q16201518|Q16201518]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2127 | [[Khushboo Purohit]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[രാജസ്ഥാൻ]] | | [[:d:Q16201746|Q16201746]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2128 | [[ശ്രേയ ശർമ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16202270|Q16202270]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2129 | [[Manasi Sinha]] | [[പ്രമാണം:Manashi Sinha.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q16202519|Q16202519]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2130 | [[സൂര്യ (Q16202578)|സൂര്യ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[തമിഴ്‌നാട്]] | | [[:d:Q16202578|Q16202578]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2131 | [[Manali Dey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Picnic Garden]] | | [[:d:Q16208435|Q16208435]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2132 | [[Revathi Sankaran]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16225977|Q16225977]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2133 | [[Iira Soni]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16226497|Q16226497]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2134 | [[Archana Taide]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16226658|Q16226658]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2135 | [[Shruti Bapna]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16243490|Q16243490]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2136 | [[Bombay Gnanam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16247337|Q16247337]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2137 | [[Chandni Bhagwanani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16247410|Q16247410]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2138 | [[Indira]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16254194|Q16254194]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2139 | [[Varsha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16311679|Q16311679]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2140 | [[Vibha Natarajan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16312495|Q16312495]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2141 | [[వై.రుక్మిణి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16314155|Q16314155]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2142 | [[Ratna Ghoshal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16346416|Q16346416]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2143 | [[Annie Gill]] | [[പ്രമാണം:Annie Gill.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Firozpur]] | | [[:d:Q16729286|Q16729286]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2144 | [[Vandana Joshi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16730453|Q16730453]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2145 | [[Sonia Kapoor]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16730579|Q16730579]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2146 | [[Parakh Madan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16731794|Q16731794]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2147 | [[Malika Haydon]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16731876|Q16731876]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2148 | [[Dipti Mehta]] | [[പ്രമാണം:Dipti Mehta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[അമേരിക്കൻ ഐക്യനാടുകൾ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q16732430|Q16732430]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2149 | [[Jaya Menon]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16732486|Q16732486]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2150 | [[Arpita Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16732972|Q16732972]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2151 | [[Anjali Mukhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16732976|Q16732976]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2152 | [[Priyanka Nayyar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16733217|Q16733217]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2153 | [[Pooja Pihal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16734529|Q16734529]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2154 | [[Deepa Bhaskar]] | [[പ്രമാണം:Deepa Bhaskar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16832052|Q16832052]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2155 | [[Zeenal Kamdar]] | [[പ്രമാണം:Zeenal Kamdar.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16832056|Q16832056]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2156 | [[Reema Vohra]] | [[പ്രമാണം:Reema Worah 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q16832079|Q16832079]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2157 | [[Poonam Sagar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q16832080|Q16832080]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2158 | [[Dhriti Saharan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16832082|Q16832082]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2159 | [[സന്യാതാര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കേരളം]] | | [[:d:Q16832086|Q16832086]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2160 | [[Rishika Singh]] | [[പ്രമാണം:Rishika Singh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q16832098|Q16832098]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2161 | [[Pooja Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16832111|Q16832111]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2162 | [[Pari Telang]] | [[പ്രമാണം:Pari Telang, Santosh Juvekar and Spruha Joshi.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q16832270|Q16832270]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2163 | [[Kavita Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q16845048|Q16845048]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2164 | [[മീന ടി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q16910853|Q16910853]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2165 | [[Samita Bangargi]] | [[പ്രമാണം:Samita Bangargi, Ashish Chowdhry at Esha Deol's sangeet ceremony 20.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ലുധിയാന]] | | [[:d:Q17411063|Q17411063]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2166 | [[Sakshi Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q17413637|Q17413637]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2167 | [[മാവേലിക്കര പൊന്നമ്മ (Q17479437)|മാവേലിക്കര പൊന്നമ്മ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 1995-09-06 | | | [[:d:Q17479437|Q17479437]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2168 | [[Mridula Baruah]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q17617132|Q17617132]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2169 | [[Monicka]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q17859831|Q17859831]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2170 | [[Reema Nagra]] | [[പ്രമാണം:ReemaNagra (cropped).png|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q17859838|Q17859838]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2171 | [[Shriswara]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q18070354|Q18070354]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2172 | [[Monica Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q18091547|Q18091547]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2173 | [[Sheela Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Valsad]] | | [[:d:Q18357741|Q18357741]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2174 | [[Suruli Manohar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2014-08-07 | | [[ചെന്നൈ]] | [[:d:Q18518779|Q18518779]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2175 | [[Kamlesh Gill]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q18686349|Q18686349]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2176 | [[Nikita Aria]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q18763820|Q18763820]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2177 | [[Neha Yadav]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19517806|Q19517806]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2178 | [[Kuki Grewal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q19520074|Q19520074]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2179 | [[ஜெயகௌரி (நடிகை)]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19547669|Q19547669]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2180 | [[Sonal Parihar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19573584|Q19573584]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2181 | [[Neelam Mehra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19593774|Q19593774]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2182 | [[Ishita Ganguly]] | [[പ്രമാണം:Ishita Ganguly 2019.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q19661204|Q19661204]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2183 | [[Prathista]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19661366|Q19661366]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2184 | [[Titas Bhowmik]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q19662259|Q19662259]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2185 | [[Pooja Joshi Arora]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മധ്യപ്രദേശ്‌]] | | [[:d:Q19665095|Q19665095]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2186 | [[Sujata Anand]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19723498|Q19723498]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2187 | [[മധു മാലിനി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19759758|Q19759758]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2188 | [[Anita Chowdhary]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q19803737|Q19803737]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2189 | [[Leela Gandhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q19813300|Q19813300]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2190 | [[Auritra Ghosh]] | [[പ്രമാണം:AuritraGhosh 2018.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജംഷഡ്പൂർ|ജംഷദ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q19891567|Q19891567]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2191 | [[Alefia Kapadia]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q19892475|Q19892475]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2192 | [[Shaiza Kashyap]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Saharanpur]] | | [[:d:Q19892578|Q19892578]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2193 | [[Neelu Kohli]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q19899015|Q19899015]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2194 | [[Anjena Kirti]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q20090123|Q20090123]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2195 | [[Samta Sagar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q20090635|Q20090635]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2196 | [[शोभा शिराळकर]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q20579666|Q20579666]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2197 | [[सुनीता सेनगुप्ता]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q20584921|Q20584921]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2198 | [[Roma Manek]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q20604641|Q20604641]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2199 | [[Heena Kausar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20643557|Q20643557]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2200 | [[Anjali Paigankar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q20649327|Q20649327]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2201 | [[Charulatha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q20649489|Q20649489]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2202 | [[Anima Pedini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 2006-12-12 | | | [[:d:Q20665757|Q20665757]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2203 | [[Roshan Kumari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[അംബാല]] | | [[:d:Q20684428|Q20684428]] | 13 |- | style='text-align:right'| 2204 | [[Suparna Marwah]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q20684723|Q20684723]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2205 | [[Neyha Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Moradabad]] | | [[:d:Q20684973|Q20684973]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2206 | [[Sara Sharmaa]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കുളു]] | | [[:d:Q20685440|Q20685440]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2207 | [[Sonia Sahni]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q20685609|Q20685609]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2208 | [[Lagnajita Chakraborty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21005305|Q21005305]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2209 | [[Priya Chaudhury]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21043196|Q21043196]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2210 | [[Sulakshana Khatri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21063989|Q21063989]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2211 | [[Prabhjeet Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q21064549|Q21064549]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2212 | [[Anuradha Ray]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q21066399|Q21066399]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2213 | [[Avani Modi]] | [[പ്രമാണം:Avani Modi attends the 17th Transmedia Gujarati Screen & Stage Awards in Mumbai (15) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗാന്ധിനഗർ]] | | [[:d:Q21066423|Q21066423]] | 16 |- | style='text-align:right'| 2214 | [[Rajshri Deshpande]] | [[പ്രമാണം:Rajshri Deshpande at media meet of 'Angry Indian Goddess'.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഔറംഗാബാദ്]] | | [[:d:Q21066998|Q21066998]] | 9 |- | style='text-align:right'| 2215 | [[Rajni Basumatary]] | [[പ്രമാണം:Rajni Basumatary 02.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Rangapara]] | | [[:d:Q21070426|Q21070426]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2216 | [[Saudamini Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21281507|Q21281507]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2217 | [[Twinkle]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21402960|Q21402960]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2218 | [[Shylashri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21903474|Q21903474]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2219 | [[Simran Judge]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q21931915|Q21931915]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2220 | [[Vinodhini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q21933983|Q21933983]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2221 | [[Vaishali Deepak]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q22277541|Q22277541]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2222 | [[Aishwarya Dutta]] | [[പ്രമാണം:Aishwarya Dutta.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q22277644|Q22277644]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2223 | [[Balinder Johal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q22278421|Q22278421]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2224 | [[Jahnavi Kamath]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q22278500|Q22278500]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2225 | [[Rupali Krishnarao]] | [[പ്രമാണം:Rupali Krushnarao Image.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q22278722|Q22278722]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2226 | [[Puja Joshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q22279772|Q22279772]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2227 | [[Kamala Saikhom]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q22280228|Q22280228]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2228 | [[Gizele Thakral]] | [[പ്രമാണം:Gizele Thakral Colors Annual Bash.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Sri Ganganagar]] | | [[:d:Q22304977|Q22304977]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2229 | [[Megha Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q22926429|Q22926429]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2230 | [[Shilpa Anaspure]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q22959785|Q22959785]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2231 | [[Deepa Lagoo]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23002613|Q23002613]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2232 | [[Nidhi Dutta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23017965|Q23017965]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2233 | [[സാമ്രുവേദി പൊരെയ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23019144|Q23019144]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2234 | [[Ankita Shrivastav]] | [[പ്രമാണം:Ankita Shrivastav at Life Good promo launch.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23542626|Q23542626]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2235 | [[Jayshree Arora]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q23542650|Q23542650]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2236 | [[Shivangi Kolhapure]] | [[പ്രമാണം:ShivangiShaktiShraddhaKapoor.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23703791|Q23703791]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2237 | [[Shruti Ulfat]] | [[പ്രമാണം:Shruti Ulfat.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q23712224|Q23712224]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2238 | [[Sonam Mukherjee]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23712232|Q23712232]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2239 | [[Baljinder Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23712261|Q23712261]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2240 | [[Debika Mitra]] | [[പ്രമാണം:Debika Mitra 2014.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23712634|Q23712634]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2241 | [[Rehana]] | [[പ്രമാണം:Rehana 1951.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 2013 | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q23712645|Q23712645]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2242 | [[Vanitha Vasu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q23761847|Q23761847]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2243 | [[Niharika Dash]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q23762255|Q23762255]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2244 | [[Ahlam Khan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23931615|Q23931615]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2245 | [[Dipti Dhotre]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q23932111|Q23932111]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2246 | [[Rucha Inamdar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24045544|Q24045544]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2247 | [[Mansi Sharma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജമ്മു (നഗരം)|ജമ്മു]] | | [[:d:Q24045549|Q24045549]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2248 | [[Deepika Amin]] | [[പ്രമാണം:Deepika Amin..jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24045554|Q24045554]] | 12 |- | style='text-align:right'| 2249 | [[Surbhi Javeri Vyas]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q24052877|Q24052877]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2250 | [[Pooja Jhaveri]] | [[പ്രമാണം:Pooja Jhaveri.png|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Valsad]] | | [[:d:Q24514905|Q24514905]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2251 | [[Bela Sulakhe]] | [[പ്രമാണം:Bela Sulakhe.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q24572176|Q24572176]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2252 | [[Raell Padamsee]] | [[പ്രമാണം:Raell Padamsee.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q24572196|Q24572196]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2253 | [[Shraddha Verma]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q24573502|Q24573502]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2254 | [[Aditi Pratap]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q24906004|Q24906004]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2255 | [[രേണു ആര്യ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25150777|Q25150777]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2256 | [[Saunskruti Kher]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25175002|Q25175002]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2257 | [[ശിഖ തൽസാനിയ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25300613|Q25300613]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2258 | [[Sudeshna Roy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q25345112|Q25345112]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2259 | [[Kreatika Singer]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കാൺപൂർ]] | | [[:d:Q25423781|Q25423781]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2260 | [[गौरी सुखटणकर]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25585137|Q25585137]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2261 | [[Jaswant Daman]] | [[പ്രമാണം:Jaswant Daman 02.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25623905|Q25623905]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2262 | [[Udaya Chandrika]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25627769|Q25627769]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2263 | [[Jyotirmayee Bal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q25643972|Q25643972]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2264 | [[Prajakta Dusane]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q26702644|Q26702644]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2265 | [[Kamalika Chanda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q26761748|Q26761748]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2266 | [[Renee Dhyani]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q26856927|Q26856927]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2267 | [[Allari Subhashini]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Bhimavaram]] | | [[:d:Q26903401|Q26903401]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2268 | [[Namita Dubey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q26923434|Q26923434]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2269 | [[Usasi Misra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q26972756|Q26972756]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2270 | [[Jyotii Sethi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]] | | [[:d:Q27050993|Q27050993]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2271 | [[Aarti Rana]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q27051006|Q27051006]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2272 | [[Radhika Chetan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q27062853|Q27062853]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2273 | [[ജ്യോത്സ്ന സിംഗ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q27101589|Q27101589]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2274 | [[Madhuri Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q27450880|Q27450880]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2275 | [[Annu Antony]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q27532937|Q27532937]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2276 | [[രുചിക പംണ്ഡേ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q27575744|Q27575744]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2277 | [[Tanu Khan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q27582042|Q27582042]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2278 | [[Shalini Sahuta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q27928599|Q27928599]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2279 | [[Poonam Singar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q27940874|Q27940874]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2280 | [[Roshni Prakash]] | [[പ്രമാണം:Roshini Prakash.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മൈസൂരു]] | | [[:d:Q28065653|Q28065653]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2281 | [[Sangeeta Chauhan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | | [[:d:Q28378661|Q28378661]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2282 | [[Parveen Kaur]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q28530082|Q28530082]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2283 | [[Malavika Ray]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q28806969|Q28806969]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2284 | [[Divya Menon]] | [[പ്രമാണം:Divya Menon 02.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q28816733|Q28816733]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2285 | [[Dilnaz Irani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q28867638|Q28867638]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2286 | [[Madhumita Mohanty]] | [[പ്രമാണം:Madhumita Mohanty (cropped).JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q28910259|Q28910259]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2287 | [[Deepa Sahu]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q28912155|Q28912155]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2288 | [[Theenmar Savithri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[నాగంపేట్]] | | [[:d:Q28916669|Q28916669]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2289 | [[Sheetal Patra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q28919006|Q28919006]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2290 | [[Lipi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Brahmapur]] | | [[:d:Q28922013|Q28922013]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2291 | [[Gargi Mohanty]] | [[പ്രമാണം:Gargi Mohanty performing at 2nd Odisha State Tele Awards (cropped).JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q28924795|Q28924795]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2292 | [[Gungun]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പുരി]] | | [[:d:Q28941847|Q28941847]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2293 | [[Diptirekha Padhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q28960125|Q28960125]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2294 | [[Jina Samal]] | [[പ്രമാണം:Jina Samal (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബലസോർ ജില്ല]] | | [[:d:Q29033627|Q29033627]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2295 | [[Tripura Mishra]] | [[പ്രമാണം:Tripura Mishra receiving award during 2nd Odisha State Tele Awards ceremony in 2014 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗഞ്ചം ജില്ല]] | | [[:d:Q29046055|Q29046055]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2296 | [[രുക്മിണി (Q29110261)|രുക്മിണി]] | [[പ്രമാണം:Rukmani devi.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q29110261|Q29110261]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2297 | [[Geeta Rao]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q29168702|Q29168702]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2298 | [[Neena Mahapatra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Sukinda]] | | [[:d:Q29169732|Q29169732]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2299 | [[Debjani Deghuria]] | [[പ്രമാണം:Devjani Odia.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q29178250|Q29178250]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2300 | [[Sonia Birje]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q29639221|Q29639221]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2301 | [[Mama Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q29639636|Q29639636]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2302 | [[പ്രിയങ്ക മഹപത്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q29645363|Q29645363]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2303 | [[Kajal Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q29657132|Q29657132]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2304 | [[Shubhi Ahuja]] | [[പ്രമാണം:Shubhi Ahuja - Completion of 200 episodes bash of Yaro Ka Tashan (09).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കോട്ട, രാജസ്ഥാൻ|കോട്ട]] | | [[:d:Q29718528|Q29718528]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2305 | [[Rakhee Dash]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q29947416|Q29947416]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2306 | [[Baishali Parida]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q30004756|Q30004756]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2307 | [[Manelly Zepeda]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q30008395|Q30008395]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2308 | [[Sandhya Mahapatra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q30146092|Q30146092]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2309 | [[Reena Aggarwal]] | [[പ്രമാണം:Reena Aggarwal at the special screening of the film Behen Hogi Teri (15) (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q30156551|Q30156551]] | 10 |- | style='text-align:right'| 2310 | [[Priyanka Kandwal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെറാഡൂൺ]] | | [[:d:Q30249891|Q30249891]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2311 | [[पार्वती वझे]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q31344803|Q31344803]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2312 | [[P. S. Gnanam]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 1962-05 | | | [[:d:Q31367979|Q31367979]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2313 | [[sandhya]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 1971 | [[ശ്രീരംഗം]] | | [[:d:Q31368008|Q31368008]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2314 | [[లీలారాణి]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Vizianagaram]] | | [[:d:Q31493781|Q31493781]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2315 | [[Poonam Ghadge]] | [[പ്രമാണം:Poonam Ghadge.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q31739975|Q31739975]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2316 | [[Pinky Pradhan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q31801423|Q31801423]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2317 | [[Shiju Kataria]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Fazilka]] | | [[:d:Q33996516|Q33996516]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2318 | [[Chum Darang]] | [[പ്രമാണം:Chum Darang clicked at the screening of Badhaai Do (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q35488350|Q35488350]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2319 | [[Rashmi Jha]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[റായ്‌പൂർ]] | | [[:d:Q36490433|Q36490433]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2320 | [[Honeypreet]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Fatehabad]] | | [[:d:Q40719896|Q40719896]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2321 | [[Meghali]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q41151871|Q41151871]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2322 | [[Shweta Sinha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[നാഗ്‌പൂർ|നാഗ് പൂർ]] | | [[:d:Q41657952|Q41657952]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2323 | [[Sadhana Singh]] | [[പ്രമാണം:Sadhana Singh.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[വാരാണസി]] | | [[:d:Q41787874|Q41787874]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2324 | [[Smaranika Priyadarshini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q42302447|Q42302447]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2325 | [[Sangeetha Mohan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q42584551|Q42584551]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2326 | [[Theni Kunjarammal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 2008-04-18 | [[തേനി]] | | [[:d:Q42630713|Q42630713]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2327 | [[Manjula Kanwar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q42881458|Q42881458]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2328 | [[Yasmin Ponnappa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q43112680|Q43112680]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2329 | [[Zahida Parveen]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q43302481|Q43302481]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2330 | [[Suman Gupta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q44037410|Q44037410]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2331 | [[Sandhu Samaira]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q45025262|Q45025262]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2332 | [[Priya Raina]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കശ്മീർ]] | | [[:d:Q45921951|Q45921951]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2333 | [[Riya Subodh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q46715274|Q46715274]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2334 | [[Sheen Dass]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q46882912|Q46882912]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2335 | [[Megha Ghosh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q47063571|Q47063571]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2336 | [[Gayathri Gupta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Nalgonda]] | | [[:d:Q47072993|Q47072993]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2337 | [[Manisha Saxena]] | [[പ്രമാണം:Manisha Saxena.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q47463136|Q47463136]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2338 | [[Meghna Mishra]] | [[പ്രമാണം:Meghna Mishra.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q47482051|Q47482051]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2339 | [[Malika Askari]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q47520205|Q47520205]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2340 | [[Rali Nanda]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q47541949|Q47541949]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2341 | [[Supriya Nayak]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q48076899|Q48076899]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2342 | [[Pramila Joshai]] | [[പ്രമാണം:Pramila Joshai (November, 2016).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q49821196|Q49821196]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2343 | [[Rima Ramanuj]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q50376724|Q50376724]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2344 | [[Rekha Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q50572383|Q50572383]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2345 | [[Sathyabhama]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q50668738|Q50668738]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2346 | [[Ginny Ali]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q50812951|Q50812951]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2347 | [[Sihi Kahi Geetha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q51271521|Q51271521]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2348 | [[Priyanka]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Soares.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q51635415|Q51635415]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2349 | [[Tarika Tripathi]] | [[പ്രമാണം:Tarika Tripathi attends the 17th Transmedia Gujarati Screen and Stage Awards in Mumbai (19).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q51637956|Q51637956]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2350 | [[Sunita Gowariker]] | [[പ്രമാണം:Sunita Gowariker walks for Manish Malhotra & Shaina NC's show for CPAA 19 (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q51639041|Q51639041]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2351 | [[Sipun]] | [[പ്രമാണം:Nikita Behera.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | 2019-01-05 | [[കട്ടക്]] | [[കട്ടക്]] | [[:d:Q52154705|Q52154705]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2352 | [[Pallavi Patil]] | [[പ്രമാണം:Pallavi patil actress 1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Dhule]] | | [[:d:Q52270253|Q52270253]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2353 | [[Shobhana Desai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q52587909|Q52587909]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2354 | [[Padma Vasanthi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q53563137|Q53563137]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2355 | [[Vanishree]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q53567255|Q53567255]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2356 | [[Nirmala Chennappa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കർണാടക]] | | [[:d:Q53605203|Q53605203]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2357 | [[രജ്നി വാസൻ]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q54553513|Q54553513]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2358 | [[Neeta Puri]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q54975469|Q54975469]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2359 | [[Deeplina Deka]] | [[പ്രമാണം:Deeplina Deka 1.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q55120382|Q55120382]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2360 | [[Dipika Tripathy]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q55164187|Q55164187]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2361 | [[Khushi Kothari]] | [[പ്രമാണം:Khushi Kothari at the poster launch of The Reunions (05) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q55286896|Q55286896]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2362 | [[പ്രിത്യി ബിശ്വാസ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്രനടി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q55719615|Q55719615]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2363 | [[Anisha Sharma]] | [[പ്രമാണം:ଆନିଷା ଶର୍ମା .jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q55805797|Q55805797]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2364 | [[Neetu Singh]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q55973615|Q55973615]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2365 | [[Arpita Kar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56103267|Q56103267]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2366 | [[Komal Kundar]] | [[പ്രമാണം:Komal Kundar attended the launch of Mubu TV (08) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56120990|Q56120990]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2367 | [[Sradha Panigrahi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56121136|Q56121136]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2368 | [[Shagun Sharma]] | [[പ്രമാണം:Shagun Sharma at the Star Parivaar Awards 2023.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56224113|Q56224113]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2369 | [[Amrita Chattopadhyay]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q56279863|Q56279863]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2370 | [[Nitanshi Goel]] | [[പ്രമാണം:Nitanshi Goel grace the Critics Choice Awards 2024.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[നോയ്ഡ]] | | [[:d:Q56394071|Q56394071]] | 8 |- | style='text-align:right'| 2371 | [[Nidhi Shah]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q56399694|Q56399694]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2372 | [[Pinki Priyadarsini]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56433237|Q56433237]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2373 | [[Sasmita Piyali Sahoo]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56443084|Q56443084]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2374 | [[Koel Mishra]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56512721|Q56512721]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2375 | [[Sushmita Daan]] | [[പ്രമാണം:Sushmita Dann at Femina Festive Showcase at R City Mall (73837889) (cropped).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56650967|Q56650967]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2376 | [[Rashmi Nigam]] | [[പ്രമാണം:Rashmi Nigam From The SRK, Urmila, Juhi & Chitrangda at 'I Am' National Award winning bash (25).jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q56673490|Q56673490]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2377 | [[Bidusmita]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56677708|Q56677708]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2378 | [[Debaparna Chakraborty]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q56702051|Q56702051]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2379 | [[Sushree Rath]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56786649|Q56786649]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2380 | [[Geetanjali Kulkarni]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56859775|Q56859775]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2381 | [[Divya Seth Shah]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56859948|Q56859948]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2382 | [[ലവ്‌ലി]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q56887772|Q56887772]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2383 | [[Aimee Baruah]] | [[പ്രമാണം:Aimee Baruah in 68th National Film Awards 2022.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Nagaon]] | | [[:d:Q57608932|Q57608932]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2384 | [[Aparna Devi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58311934|Q58311934]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2385 | [[Parul Kar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58312073|Q58312073]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2386 | [[Rani Bandyopadhyay]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58312382|Q58312382]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2387 | [[Uma Dey]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58313923|Q58313923]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2388 | [[Anjana Deshpande]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58358375|Q58358375]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2389 | [[Ameeta Sadashiv Kulal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58431989|Q58431989]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2390 | [[Akruti Nagpal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q58435527|Q58435527]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2391 | [[Kim Yashpal]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q59779167|Q59779167]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2392 | [[Kavya Keeran]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60220750|Q60220750]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2393 | [[Sofia Alam]] | [[പ്രമാണം:Sofia Alam.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60500309|Q60500309]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2394 | [[Mamuni Mishra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60511399|Q60511399]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2395 | [[Kirti Mohany]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60511414|Q60511414]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2396 | [[Smita Mohanty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60511531|Q60511531]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2397 | [[Trupti Sinha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60664595|Q60664595]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2398 | [[Harshada Patil]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60686142|Q60686142]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2399 | [[Shweta Malik]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q60809313|Q60809313]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2400 | [[വിജിത്ര]] | | ഇന്ത്യൻ ചലചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ചെന്നൈ]] | | [[:d:Q61066262|Q61066262]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2401 | [[Krutika Deo]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[നാസിക്]] | | [[:d:Q61070791|Q61070791]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2402 | [[Sainee Raj]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61451547|Q61451547]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2403 | [[Anusha Rai]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Tumkur]] | | [[:d:Q61717224|Q61717224]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2404 | [[Seena Antony]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q61965515|Q61965515]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2405 | [[Nancy Thakkar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q62002538|Q62002538]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2406 | [[Tilottama Dutta]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q62557167|Q62557167]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2407 | [[Monica Mundu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[റാഞ്ചി]] | | [[:d:Q62573983|Q62573983]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2408 | [[Anamika Chakraborty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q62785961|Q62785961]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2409 | [[Hema Panchamukhi]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q64220828|Q64220828]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2410 | [[Savithri Sreedharan]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q64667896|Q64667896]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2411 | [[Payal Nair]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q64733263|Q64733263]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2412 | [[Lekha Nanda]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q64820015|Q64820015]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2413 | [[Pranjal Bhatt]] | [[പ്രമാണം:PranjalBhatt GujaratGovAward cropped.jpg|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q65397722|Q65397722]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2414 | [[Moni Chaudhary]] | [[പ്രമാണം:Misha Bajwa actress.JPG|center|50px]] | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[കാനഡ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q65922156|Q65922156]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2415 | [[Thanmai Bolt]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q65924826|Q65924826]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2416 | [[Reena Basheer]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q66391736|Q66391736]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2417 | [[Ananya Kasaravalli]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q66817488|Q66817488]] | 7 |- | style='text-align:right'| 2418 | [[Papiya Adhikari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q66982217|Q66982217]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2419 | [[Riddhi Kumar]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേത്രി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q67442361|Q67442361]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2420 | [[Ravina]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q67598215|Q67598215]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2421 | [[Pashmina Roshan]] | [[പ്രമാണം:Pashmina Roshan snapped in Bandra (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q74210243|Q74210243]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2422 | [[Preeti Mehra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q75079365|Q75079365]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2423 | [[Ekta Jain]] | [[പ്രമാണം:Ekta Jain.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q77650240|Q77650240]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2424 | [[আকাঙ্ক্ষা সাক্ষরকার]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q82049524|Q82049524]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2425 | [[Lochani bag]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കലഹന്ദി ജില്ല]] | | [[:d:Q82146627|Q82146627]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2426 | [[Aseema Panda]] | [[പ്രമാണം:Aseema Panda.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q84606903|Q84606903]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2427 | [[Swarna Kilari]] | [[പ്രമാണം:Swarna Kilari.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Kothagudem]]<br/>[[ഭദ്രാദ്രി കൊതഗു‍ഡെം ജില്ല]] | | [[:d:Q85999848|Q85999848]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2428 | [[Malhaar Rathod]] | [[പ്രമാണം:Malhaar Rathod.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q87094174|Q87094174]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2429 | [[ഡിംപിൾ റോസ്]] | | ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര-ടെലിവിഷൻ നടി | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q87458899|Q87458899]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2430 | [[Rajeshwari Datta]] | [[പ്രമാണം:Rajeshwari Datta.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q95045080|Q95045080]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2431 | [[Shweta Agarwal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഡെൽഹി|ദില്ലി]] | | [[:d:Q95745598|Q95745598]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2432 | [[Shwethkumar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q95998561|Q95998561]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2433 | [[Silpa Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q96574142|Q96574142]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2434 | [[Rita Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q96602546|Q96602546]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2435 | [[Pushpita Mukherjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q96632194|Q96632194]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2436 | [[Mimi Dutta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q96958965|Q96958965]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2437 | [[Anushree Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q97097763|Q97097763]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2438 | [[Arpita Baker]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q97346270|Q97346270]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2439 | [[Pooja Jaiswal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q97543217|Q97543217]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2440 | [[Roja Paromita Dey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q97604452|Q97604452]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2441 | [[Moumita Chakraborty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q97622151|Q97622151]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2442 | [[Rajeshwari Raychowdhury]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 1994 | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[കൊൽക്കത്ത]] | [[:d:Q98276975|Q98276975]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2443 | [[Divya Mohanty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഹൈദരാബാദ്]] | | [[:d:Q98373186|Q98373186]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2444 | [[Sandhita Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q98505600|Q98505600]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2445 | [[Rishikaa Singh Chandel]] | [[പ്രമാണം:Rishikaa Singh Chandel.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[സരൺ ജില്ല]] | | [[:d:Q98737449|Q98737449]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2446 | [[Manishajith]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q98833929|Q98833929]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2447 | [[Ranjitha Menon]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99191560|Q99191560]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2448 | [[Tulika Basu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99440297|Q99440297]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2449 | [[Patrali Chattopadhyay]] | [[പ്രമാണം:Patrali chattopadhyay.JPG|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99518149|Q99518149]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2450 | [[Sweety Patnaik]] | [[പ്രമാണം:Sweety Patnaik.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99518196|Q99518196]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2451 | [[Ritu Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99521568|Q99521568]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2452 | [[Sreya Bhattacharya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99600900|Q99600900]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2453 | [[Gayatri Deshmukh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q99967935|Q99967935]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2454 | [[Sanchita Choudhary]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q100165569|Q100165569]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2455 | [[Sonam Nair]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q100965079|Q100965079]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2456 | [[Ratna Sarkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q101413935|Q101413935]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2457 | [[Vaunisha Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q101513803|Q101513803]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2458 | [[Amrita Jazzmyn]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q101514091|Q101514091]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2459 | [[Alina Rai]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q102309782|Q102309782]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2460 | [[Veena Jagtap]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q103161910|Q103161910]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2461 | [[Neha Shitole]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പൂണെ]] | | [[:d:Q103821120|Q103821120]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2462 | [[Kalyani Mandal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104028171|Q104028171]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2463 | [[Vidya Virsh]] | [[പ്രമാണം:Vidya virsh.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104175581|Q104175581]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2464 | [[Koel Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104195736|Q104195736]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2465 | [[Paayal Radhakrishna]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മംഗളൂരു]] | | [[:d:Q104408452|Q104408452]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2466 | [[Sarmistha Acharjee]] | [[പ്രമാണം:Sarmistha Acharjee.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104500791|Q104500791]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2467 | [[Aloka Ganguly]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104531866|Q104531866]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2468 | [[Ridhanya Ruth]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104698397|Q104698397]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2469 | [[Jeneva Talwar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q104839461|Q104839461]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2470 | [[Rupali Sood]] | [[പ്രമാണം:Rupali Sood.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പഞ്ചാബ്, ഇന്ത്യ|പഞ്ചാബ്]] | | [[:d:Q104998022|Q104998022]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2471 | [[Suryamayee Mohapatra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105271541|Q105271541]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2472 | [[Elli Padhi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Bhadrak]] | | [[:d:Q105671622|Q105671622]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2473 | [[Lopamudra Satpathy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105671774|Q105671774]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2474 | [[Shweta Acharya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105671779|Q105671779]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2475 | [[Manisha Mishra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105671780|Q105671780]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2476 | [[Advaitha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105678773|Q105678773]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2477 | [[Rita Bori]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105682148|Q105682148]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2478 | [[Mousumi Bhattacharya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105695723|Q105695723]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2479 | [[Nutan Mohanty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105759050|Q105759050]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2480 | [[Ipshita Mohanty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105759283|Q105759283]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2481 | [[Nabanita Malakar]] | [[പ്രമാണം:Nabanita Malakar 2024.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q105993507|Q105993507]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2482 | [[Rajnandini Paul]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q106195462|Q106195462]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2483 | [[Sriprada]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2021-05-05 | | | [[:d:Q106727289|Q106727289]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2484 | [[Jamuna Sinha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q106815307|Q106815307]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2485 | [[Lali Chowdhury]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q106856329|Q106856329]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2486 | [[Soumitrisha Kundu]] | [[പ്രമാണം:Kone Bou.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q106887302|Q106887302]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2487 | [[Pooja Bharthi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107290322|Q107290322]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2488 | [[Pinky Banerjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107313826|Q107313826]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2489 | [[Panchali Gupta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107413845|Q107413845]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2490 | [[Gopa Aich]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107454167|Q107454167]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2491 | [[Bimala Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q107788254|Q107788254]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2492 | [[Gurpreet Bedi]] | [[പ്രമാണം:Gurpreet Bedi.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ന്യൂ ഡെൽഹി]] | | [[:d:Q107861879|Q107861879]] | 6 |- | style='text-align:right'| 2493 | [[Gita Karmakar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108100821|Q108100821]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2494 | [[Preety Kongana]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108207975|Q108207975]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2495 | [[Priyanka Bhardwaj]] | [[പ്രമാണം:Priyanka Bhardwaj.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[പാനിപ്പറ്റ് ജില്ല]] | | [[:d:Q108266340|Q108266340]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2496 | [[Shlokka Pandit]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q108276654|Q108276654]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2497 | [[Farhana Fatema]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108371896|Q108371896]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2498 | [[Sarah Anjuli]] | | | [[ഓസ്ട്രേലിയ]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108383641|Q108383641]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2499 | [[Roosha Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108405936|Q108405936]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2500 | [[Rumki Chatterjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108455478|Q108455478]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2501 | [[Ananya Nagalla]] | [[പ്രമാണം:Ananya Nagalla.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Sathupalli]] | | [[:d:Q108456393|Q108456393]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2502 | [[Janhavi Rajole]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108551811|Q108551811]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2503 | [[Nazia Davison]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[അഹമ്മദാബാദ്]] | | [[:d:Q108648613|Q108648613]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2504 | [[Sreevidya Mullachery]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108734408|Q108734408]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2505 | [[Rukmini Vasanth]] | [[പ്രമാണം:Rukmini Vasanth.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ബെംഗളൂരു]] | | [[:d:Q108748568|Q108748568]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2506 | [[Chandini Jena]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108810952|Q108810952]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2507 | [[Shreya Gupto]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108819218|Q108819218]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2508 | [[Aneet Chohan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ജലന്ധർ]] | | [[:d:Q108871046|Q108871046]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2509 | [[Somasree Chaki]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108910271|Q108910271]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2510 | [[Sangeeta Meena]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q108912884|Q108912884]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2511 | [[Supurna Malakar]] | [[പ്രമാണം:Supurnamalakar.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q109090833|Q109090833]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2512 | [[Sowmika Pandiyan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q109330202|Q109330202]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2513 | [[Tanushree Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q109339518|Q109339518]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2514 | [[Shyamontika Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q109353813|Q109353813]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2515 | [[Mayanka Pereira]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഗോവ]] | | [[:d:Q109356638|Q109356638]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2516 | [[Khushboo Atre]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q109385458|Q109385458]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2517 | [[Pooja Laxmi Joshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q109385476|Q109385476]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2518 | [[Chinmayee Priyadarshini]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q109474017|Q109474017]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2519 | [[Meghna Halder]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q109742328|Q109742328]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2520 | [[Pragya Nayan]] | [[പ്രമാണം:Pragynayan.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110487306|Q110487306]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2521 | [[Damini Kanwal Shetty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110753106|Q110753106]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2522 | [[Desiree Sangma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q110802809|Q110802809]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2523 | [[Anchal Singh]] | [[പ്രമാണം:Anchal Singh.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111008806|Q111008806]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2524 | [[Shipsy Rana]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111313593|Q111313593]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2525 | [[Agnes Sonkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111387733|Q111387733]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2526 | [[Khushi Shah]] | [[പ്രമാണം:KhushiShah280.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111427747|Q111427747]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2527 | [[Priyanka Khurana Goyal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q111698031|Q111698031]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2528 | [[Geetika Mehandru]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[മുംബൈ]] | | [[:d:Q111701296|Q111701296]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2529 | [[Lipi Mohapatra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഒഡീഷ]] | | [[:d:Q111844364|Q111844364]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2530 | [[Bhanita Das]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Chaygaon]] | | [[:d:Q112084270|Q112084270]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2531 | [[കരുണ പാണ്ഡെ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q112159650|Q112159650]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2532 | [[Garima Parihar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q112161056|Q112161056]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2533 | [[Naila Grewal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q112220409|Q112220409]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2534 | [[Anushka Kaushik]] | [[പ്രമാണം:Anushka-Kaushik-grace-the-screening-of-the-series-Bravehearts-The-Untold-Stories-Of-Heroes.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Saharanpur]] | | [[:d:Q112240858|Q112240858]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2535 | [[Pratibha Panda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q112626109|Q112626109]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2536 | [[Aishwarya Mohanty]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q112861144|Q112861144]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2537 | [[Rajeswari Ray]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2022-07-21 | | [[ഭുവനേശ്വർ]] | [[:d:Q113172371|Q113172371]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2538 | [[നൂപുർ ശർമ]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[രാജസ്ഥാൻ]] | | [[:d:Q113401682|Q113401682]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2539 | [[Priyanka Bora]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113585715|Q113585715]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2540 | [[Kapilakshi Malhotra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113677101|Q113677101]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2541 | [[Khushi Ravi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q113992343|Q113992343]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2542 | [[Ronak Joshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q114713765|Q114713765]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2543 | [[Kinjal Rajpriya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q114798347|Q114798347]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2544 | [[Sonal Gaur Tiwari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q114952781|Q114952781]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2545 | [[Ashlesha Thakur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q114956944|Q114956944]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2546 | [[Neena Madhu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q115090734|Q115090734]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2547 | [[ആരതി പൊടി]] | | അഭിനേതാവ് | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[എറണാകുളം]] | | [[:d:Q115156677|Q115156677]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2548 | [[Lahoma Bhattacharya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q115705942|Q115705942]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2549 | [[Pavithra Lakshmi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q115796240|Q115796240]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2550 | [[Dharsha Gupta]] | [[പ്രമാണം:Actress Dharsha Gupta.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q115990261|Q115990261]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2551 | [[Alaka Sarangi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116051861|Q116051861]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2552 | [[Simran Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116410004|Q116410004]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2553 | [[Anusha Nuthula]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116469899|Q116469899]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2554 | [[Mohini Rajukumari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q116748743|Q116748743]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2555 | [[Jasmine Rath]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q117264809|Q117264809]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2556 | [[Vaibhavi Upadhyay]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | 2023 | [[ഗുജറാത്ത്|ഗുജറാത്ത്‌]] | [[കുളു]] | [[:d:Q118630710|Q118630710]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2557 | [[Aditi Sanwal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഝാൻസി]] | | [[:d:Q119142378|Q119142378]] | 2 |- | style='text-align:right'| 2558 | [[Priyanka Malviya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q120293098|Q120293098]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2559 | [[Malvi Malhotra]] | [[പ്രമാണം:Malvi Malhotra Actor.jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q120507757|Q120507757]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2560 | [[Natasha Bharadwaj]] | [[പ്രമാണം:Natasha Bharadwaj at the premiere of Amar Singh Chamkila (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q120667244|Q120667244]] | 4 |- | style='text-align:right'| 2561 | [[Diya Basu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q120734976|Q120734976]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2562 | [[Sneha Acharya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q121102692|Q121102692]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2563 | [[Rupsha Mukhopadhyay]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q121299556|Q121299556]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2564 | [[Binita Borgohain]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Jorhat]] | | [[:d:Q122147705|Q122147705]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2565 | [[Madhurima Choudhury]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122165427|Q122165427]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2566 | [[Abhipsa Bhanja]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122415831|Q122415831]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2567 | [[Mamata Nanda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122618437|Q122618437]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2568 | [[Dipti Panda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122677989|Q122677989]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2569 | [[Madhabi Panda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122732834|Q122732834]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2570 | [[Juli Panda]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122734156|Q122734156]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2571 | [[Mituna Parida]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122734228|Q122734228]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2572 | [[Tamasha Mishra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കട്ടക്]] | | [[:d:Q122962823|Q122962823]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2573 | [[Lipsa Mishra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q122962918|Q122962918]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2574 | [[Aayushi Jaiswal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123119189|Q123119189]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2575 | [[Mahi Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123122511|Q123122511]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2576 | [[Aastha Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ഷിംല]] | | [[:d:Q123153470|Q123153470]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2577 | [[Simran Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123163961|Q123163961]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2578 | [[Simaran Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123165808|Q123165808]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2579 | [[Sneha Paul]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123171771|Q123171771]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2580 | [[Shreya Tyagi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123224059|Q123224059]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2581 | [[Manvi Chugh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123224530|Q123224530]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2582 | [[V. J. Archana]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123235745|Q123235745]] | 3 |- | style='text-align:right'| 2583 | [[Nandita Dutta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123235860|Q123235860]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2584 | [[Ushasi Ghosh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123235936|Q123235936]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2585 | [[Pallavi Vawale]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123265009|Q123265009]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2586 | [[Sonia Gupta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123269520|Q123269520]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2587 | [[Jinnie Jaaz]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123301373|Q123301373]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2588 | [[Alina Sen]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123310071|Q123310071]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2589 | [[Ridhima Tiwari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123310298|Q123310298]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2590 | [[Sharanya Jit Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123311409|Q123311409]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2591 | [[Noor Malabika]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123311541|Q123311541]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2592 | [[Aliya Naaz]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123311748|Q123311748]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2593 | [[Priya Gamre]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123311969|Q123311969]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2594 | [[Ayesha Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123312385|Q123312385]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2595 | [[Ruks Khandagale]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123312450|Q123312450]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2596 | [[Pallavi Debnath]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123312806|Q123312806]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2597 | [[Sapna Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123332311|Q123332311]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2598 | [[Anupama Prakash]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123337059|Q123337059]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2599 | [[Rajsi Verma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123339567|Q123339567]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2600 | [[Nidhi Mahawan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123343908|Q123343908]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2601 | [[Muskaan Agarwal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123344018|Q123344018]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2602 | [[Hiral Radadiya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123359360|Q123359360]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2603 | [[Riya Singh Gheyar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123361093|Q123361093]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2604 | [[Malvika Tomar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123362124|Q123362124]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2605 | [[Mishti Basu]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123375814|Q123375814]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2606 | [[Jaya Pandey]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123377671|Q123377671]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2607 | [[Zoya Rathore]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123381974|Q123381974]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2608 | [[Sonia Singh Rajput]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123382231|Q123382231]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2609 | [[Simran Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123383667|Q123383667]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2610 | [[Simran Kapoor]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123385036|Q123385036]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2611 | [[Rekha Mona Sarkar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123385092|Q123385092]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2612 | [[Pooja Poddar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[കൊൽക്കത്ത]] | | [[:d:Q123396313|Q123396313]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2613 | [[Nehal Vadoliya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123398748|Q123398748]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2614 | [[Leena Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123399548|Q123399548]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2615 | [[Ayushi Bhowmick]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123406970|Q123406970]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2616 | [[Ankita Dave]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123499808|Q123499808]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2617 | [[Pihu Singh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123500195|Q123500195]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2618 | [[Suhana Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123512875|Q123512875]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2619 | [[Bharti Jha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123553179|Q123553179]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2620 | [[Garima Maurya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123553195|Q123553195]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2621 | [[Shyna Khatri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123554855|Q123554855]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2622 | [[Mahi Kamla]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123557066|Q123557066]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2623 | [[Prajakta Jahagirdar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123567199|Q123567199]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2624 | [[Aishwarya Agrawal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123568433|Q123568433]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2625 | [[Kamana Newar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123568452|Q123568452]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2626 | [[Khushi Mukherjee]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123568484|Q123568484]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2627 | [[Ritika Surya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123568560|Q123568560]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2628 | [[Maahi Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123568663|Q123568663]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2629 | [[Payal Patil]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123568935|Q123568935]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2630 | [[Pallavi Patil]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123569286|Q123569286]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2631 | [[Monika Bisht]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123569693|Q123569693]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2632 | [[Hemangini Devi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123571642|Q123571642]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2633 | [[Pamela Mondal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123571816|Q123571816]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2634 | [[Kaira Shegal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123574612|Q123574612]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2635 | [[Amrita Dasgupta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123598655|Q123598655]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2636 | [[Shikha Sinha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123598763|Q123598763]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2637 | [[Ambika Vani]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123600730|Q123600730]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2638 | [[Ruby Bharaj]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123614797|Q123614797]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2639 | [[Harshita Kushwaha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123614807|Q123614807]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2640 | [[Isha Chhabra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123614821|Q123614821]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2641 | [[Ashmita Jaggi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123614841|Q123614841]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2642 | [[Zeliya Christopher]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123655439|Q123655439]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2643 | [[Lovepreet Kaur]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123670383|Q123670383]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2644 | [[Anita Jaiswal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123670529|Q123670529]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2645 | [[Aisha Pathan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123670601|Q123670601]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2646 | [[Rani Pari]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123670671|Q123670671]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2647 | [[Neha Gupta]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123679155|Q123679155]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2648 | [[Pihu Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123692790|Q123692790]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2649 | [[Shivangi Roy]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123709946|Q123709946]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2650 | [[Sunita Rajput]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123742524|Q123742524]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2651 | [[Shivanya Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123743041|Q123743041]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2652 | [[Komal Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123746246|Q123746246]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2653 | [[Soni Jha]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123751925|Q123751925]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2654 | [[Ekta More]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123753069|Q123753069]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2655 | [[Tripti Berra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123753696|Q123753696]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2656 | [[Alendra Bill]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123753709|Q123753709]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2657 | [[Shubhangi Sharma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123753747|Q123753747]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2658 | [[Priyanka Chaurasia]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123754004|Q123754004]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2659 | [[Anu Murya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123754190|Q123754190]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2660 | [[Jayshree Gaikwad]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123754275|Q123754275]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2661 | [[Donna Munshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123771077|Q123771077]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2662 | [[Kanchan Arora]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123808024|Q123808024]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2663 | [[Bani Rani Barui]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123809836|Q123809836]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2664 | [[Anmol Khan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123822381|Q123822381]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2665 | [[Saheli Maitra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123822451|Q123822451]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2666 | [[Aaditi Kohli]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q123914710|Q123914710]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2667 | [[Medha Shankr]] | [[പ്രമാണം:Medha Shankar 12th Fail (cropped).jpg|center|50px]] | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124047728|Q124047728]] | 5 |- | style='text-align:right'| 2668 | [[Shree Rapaka]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124309021|Q124309021]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2669 | [[Swetaa Varma]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124334931|Q124334931]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2670 | [[Mansi Dovhal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124424726|Q124424726]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2671 | [[Pihu Jaiswal]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124498491|Q124498491]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2672 | [[Dayana Erappa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646393|Q124646393]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2673 | [[Arya Menon]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646708|Q124646708]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2674 | [[Snita Mehay]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646709|Q124646709]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2675 | [[Shazia Malik]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646711|Q124646711]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2676 | [[Maushmi Udeshi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646712|Q124646712]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2677 | [[Meenakshi Rathore]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646713|Q124646713]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2678 | [[Ramanithu Chaudhary]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646715|Q124646715]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2679 | [[Riya Ray]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646716|Q124646716]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2680 | [[Kat Kristian]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646717|Q124646717]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2681 | [[Sakshi Dwivedi]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124646718|Q124646718]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2682 | [[Yukti Randeria]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124650875|Q124650875]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2683 | [[Shanthi Rao]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124714013|Q124714013]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2684 | [[Monika Panwar]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q124714436|Q124714436]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2685 | [[Sakshi Benipuri]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[ലഖ്‌നൗ]]<br/>[[ഉത്തർ‌പ്രദേശ്]]<br/>[[ഇന്ത്യ]] | | [[:d:Q125277115|Q125277115]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2686 | [[Monika Busam]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[തെലംഗാണ|തെലങ്കാന]] | | [[:d:Q125542117|Q125542117]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2687 | [[Avanii Siingh]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q125553048|Q125553048]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2688 | [[Sonera Angel]] | | | [[ഇന്ത്യ]]<br/>[[റിപ്പബ്ലിക്ക് ഓഫ് അയർലണ്ട്]] | | | | | [[:d:Q126958105|Q126958105]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2689 | [[Anvesha Vij]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q128306550|Q128306550]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2690 | [[K. Vijaya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | [[Mysore State]] | | [[:d:Q130191446|Q130191446]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2691 | [[Charith Balappa]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130273124|Q130273124]] | 1 |- | style='text-align:right'| 2692 | [[Nimisha K Chandra]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130400912|Q130400912]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2693 | [[Abyukta Manikandan]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130420609|Q130420609]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2694 | [[Khushi Mali]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q130537204|Q130537204]] | 0 |- | style='text-align:right'| 2695 | [[Dimpy Fadhya]] | | | [[ഇന്ത്യ]] | | | | | [[:d:Q131440623|Q131440623]] | 0 |} |sparql=SELECT ?item ?linkcount WHERE { ?item wdt:P106 ?occ . VALUES ?occ { wd:Q33999 # actor } ?item wdt:P27 wd:Q668 . # country of citizenship: India ?item wdt:P21 wd:Q6581072 . # gender: female ?item wdt:P31 wd:Q5 . # human OPTIONAL {?item wikibase:sitelinks ?linkcount .} # count of sitelinks FILTER NOT EXISTS { ?wfr schema:about ?item . ?wfr schema:isPartOf <https://ml.wikipedia.org/>.} } limit 5000 |wdq= |sort=P569 |columns=number:#,label:name,P18,description,P27,P569,P570,P19,P20,item,?linkcount:sitelinks |thumb=50 |min_section=2 |links=red }} j1zgehikj38504c06zzs2bldvh848uh 0 611689 4627195 4015906 2026-05-31T11:54:32Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627195 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Google Brain}} {{Infobox company | logo = | defunct = April 2023 | successor = [[Google DeepMind]] | website = {{URL|https://ai.google/brain-team/}} | type = [[Artificial intelligence]] and [[machine learning]] | location = [[Mountain View, California]] }} [[AI|ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിനായി]] സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന [[Google|ഗൂഗിളിലെ]] ഗവേഷണ വിഭാഗമായ ഗൂഗിൾ എഐയുടെ കുടക്കീഴിൽ ആഴത്തിൽ പഠിക്കുന്ന ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് ഗവേഷണ സംഘമാണ് '''ഗൂഗിൾ ബ്രെയിൻ'''. 2011-ൽ രൂപീകൃതമായ, ഗൂഗിൾ ബ്രെയിൻ, ഓപ്പൺ-എൻഡ് [[machine learning|മെഷീൻ ലേണിംഗ്]] ഗവേഷണത്തെ വിവര സംവിധാനങ്ങളും വലിയ തോതിലുള്ള കമ്പ്യൂട്ടിംഗ് ഉറവിടങ്ങളും സംയോജിപ്പിച്ചു.<ref>{{Cite web|date=2020-02-06|title=What is Google Brain?|url=https://www.geeksforgeeks.org/what-is-google-brain/|access-date=2021-04-09|website=GeeksforGeeks|language=en-us}}</ref>ഒന്നിലധികം ആന്തരിക എഐ ഗവേഷണ പ്രോജക്ടുകൾക്കൊപ്പം ന്യൂറൽ നെറ്റ്‌വർക്കുകൾ പൊതുജനങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാൻ അനുവദിക്കുന്ന [[ടെൻസർഫ്ലോ]] പോലുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ ഈ ടീം സൃഷ്ടിച്ചു.<ref name=":2">{{Cite book|last1=Helms|first1=Mallory|last2=Ault|first2=Shaun V.|last3=Mao|first3=Guifen|last4=Wang|first4=Jin|title=Proceedings of the 2018 International Conference on Big Data and Education |chapter=An Overview of Google Brain and Its Applications |date=2018-03-09|chapter-url=https://doi.org/10.1145/3206157.3206175|series=ICBDE '18|location=Honolulu, HI, USA|publisher=Association for Computing Machinery|pages=72–75|doi=10.1145/3206157.3206175|isbn=978-1-4503-6358-7|s2cid=44107806}}</ref>മെഷീൻ ലേണിംഗിലും നാച്ചുറൽ ലാംഗ്വേജ് പ്രോസസ്സിംഗിലും ഗവേഷണ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് സംഘം ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.<ref name=":2"/>2023 ഏപ്രിലിൽ ഗൂഗിൾ ഡീപ് മൈൻഡ് രൂപീകരിക്കുന്നതിനായി ടീമിനെ മുൻ ഗൂഗിൾ സഹോദര കമ്പനിയായ ഡീപ് മൈൻഡുമായി ലയിപ്പിച്ചു. ==ചരിത്രം== ഗൂഗിളിലെ സഹപ്രവർത്തകരായ ജെഫ് ഡീൻ, ഗൂഗിൾ ഗവേഷകൻ ഗ്രെഗ് കൊറാഡോ, [[Stanford University|സ്റ്റാൻഫോർഡ് യൂണിവേഴ്സിറ്റി]] പ്രൊഫസർ [[ആൻഡ്രൂ എൻജി]] എന്നിവരുടെ പാർട്ട് ടൈം ഗവേഷണ സഹകരണമായി 2011-ൽ ഗൂഗിൾ ബ്രെയിൻ പദ്ധതി ആരംഭിച്ചു.<ref name=nyt-cats>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2012/06/26/technology/in-a-big-network-of-computers-evidence-of-machine-learning.html?pagewanted=all|title = How Many Computers to Identify a Cat? 16,000|last = Markoff|first = John|author-link = John Markoff|date = June 25, 2012|access-date = February 11, 2014|newspaper = The New York Times}}</ref>2006 മുതൽ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന്റെ പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ ആഴത്തിലുള്ള പഠന സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ എൻജി താൽപ്പര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു, 2011-ൽ ഗൂഗിളിന്റെ [[cloud computing|ക്ലൗഡ് കംപ്യൂട്ടിംഗ്]] ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചറിന് അനുബന്ധമായി ഒരു വലിയ തോതിലുള്ള ആഴത്തിലുള്ള സ്റ്റഡി സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സിസ്റ്റമായ ഡിസ്റ്റ്ബിലീഫ്(DistBelief) നിർമ്മിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി ഡീനും കൊറാഡോയുമായി സഹകരിക്കാൻ തുടങ്ങി.<ref>{{cite web|author1=Jeffrey Dean|title=Large Scale Distributed Deep Networks|url=http://papers.nips.cc/paper/4687-large-scale-distributed-deep-networks.pdf|date=December 2012|access-date=25 October 2015|display-authors=etal}}</ref>ഗൂഗിളിന്റെ പരീക്ഷണ ഗവേഷണ വിഭാഗമായ ഗൂഗിൾ എക്‌സിൽ ഒരു പ്രോജക്റ്റ് എന്ന നിലയിലാണ് ഗൂഗിൾ ബ്രെയിൻ ആരംഭിച്ചത്. ഗൂഗിൾ ബ്രെയിൻ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്, മെഷീൻ ലേണിംഗ് എന്നിവയിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു. ഈ പ്രോജക്റ്റ് അവിശ്വസനീയമാംവിധം വിജയിച്ചു, അതിന്റെ സംഭാവനകൾ വളരെ മൂല്യവത്തായതിനാൽ അത് ഗൂഗിൾ എക്‌സുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ ചെലവുകളും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. അതിന്റെ വിജയം കാരണം, ഗൂഗിൾ ബ്രെയിൻ ഒടുവിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ഗൂഗിൾ ഓർഗനൈസേഷന്റെ ഭാഗമായി മാറി.<ref>{{cite web|author1=Conor Dougherty|title=Astro Teller, Google's 'Captain of Moonshots,' on Making Profits at Google X|url=http://bits.blogs.nytimes.com/2015/02/16/googles-captain-of-moonshots-on-making-profits-at-google-x/|date = 16 February 2015|access-date=25 October 2015}}</ref> 2012 ജൂണിൽ, ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത് പ്രകാരം, 1,000 കമ്പ്യൂട്ടറുകളിലായി 16,000 പ്രൊസസറുകളുടെ ഒരു ക്ലസ്റ്റർ വഴി, മനുഷ്യ മസ്തിഷ്ക പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ചില വശങ്ങൾ അനുകരിക്കുന്നതിനായി സമർപ്പിച്ചു<ref name=nyt-cats/>, [[YouTube|യുട്യൂബ്]] വീഡിയോകളിൽ നിന്ന് എടുത്ത 10 ദശലക്ഷം ഡിജിറ്റൽ ചിത്രങ്ങളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി ഒരു പൂച്ചയെ തിരിച്ചറിയാൻ സ്വയം പരിശീലിച്ചു. നാഷണൽ പബ്ലിക് റേഡിയോയും ഈ വാർത്ത കവർ ചെയ്തു.<ref name=npr-cats>{{cite web|url=https://www.npr.org/2012/06/26/155792609/a-massive-google-network-learns-to-identify|title = A Massive Google Network Learns To Identify — Cats|publisher = [[National Public Radio]]|date = June 26, 2012|access-date = February 11, 2014}}</ref> 2013 മാർച്ചിൽ, ഗൂഗിൾ [[ഡീപ് ലേണിംഗ്]] മേഖലയിലെ പ്രമുഖ ഗവേഷകനായ ജെഫ്രി ഹിന്റനെ നിയമിക്കുകയും ഹിന്റന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കമ്പനിയായ ഡിഎൻഎൻറിസേർച്ച് ഇങ്ക്.(DNNResearch Inc.) ഏറ്റെടുക്കുകയും ചെയ്തു. യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഗവേഷണത്തിനും ഗൂഗിളിലെ ജോലിക്കുമിടയിൽ തന്റെ ഭാവി സമയം വിഭജിക്കുമെന്ന് ഹിന്റൺ പറഞ്ഞു.<ref>{{cite press release|title=U of T neural networks start-up acquired by Google|date=12 March 2013|location=Toronto, ON|url=http://media.utoronto.ca/media-releases/u-of-t-neural-networks-start-up-acquired-by-google/|access-date=13 March 2013|archive-date=2019-10-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20191008004030/https://media.utoronto.ca/media-releases/u-of-t-neural-networks-start-up-acquired-by-google/|url-status=dead}}</ref> 2023 ഏപ്രിലിൽ, ഗൂഗിൾ ബ്രെയിൻ, ഗൂഗിൾ സഹോദര കമ്പനിയായ ഡീപ് മൈൻഡുമായി ലയിച്ച്, ഗൂഗിൾ ഡീപ് മൈൻഡ് രൂപീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web |last1=Roth |first1=Emma |last2=Peters |first2=Jay |date=April 20, 2023 |title=Google's big AI push will combine Brain and DeepMind into one team |url=https://www.theverge.com/2023/4/20/23691468/google-ai-deepmind-brain-merger |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230420234052/https://www.theverge.com/2023/4/20/23691468/google-ai-deepmind-brain-merger |archive-date=April 20, 2023 |access-date=April 21, 2023 |website=[[The Verge]]}}</ref> ==ടീമും ലോക്കേഷനും== ഗൂഗിൾ ബ്രെയിൻ ആദ്യം സ്ഥാപിച്ചത് ഗൂഗിൾ ഫെല്ലോ ജെഫ് ഡീനും വിസിറ്റിംഗ് സ്റ്റാൻഫോർഡ് പ്രൊഫസർ ആൻഡ്രൂ എൻജിയുമാണ്. 2014-ൽ, ഈ ടീമിൽ ജെഫ് ഡീൻ, ക്വോക്ക് ലെ, ഇല്യ സറ്റ്‌സ്‌കേവർ, അലക്സ് ക്രിഷെവ്‌സ്‌കി, സാമി ബെൻജിയോ, വിൻസെന്റ് വാൻഹൂക്ക് എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു. 2017 ൽ പുതിയ ടീം അംഗങ്ങളിൽ അനലീനിയ ഏഞ്ചൽവേ, സാമി ബെഗ്യോ, ഗ്രെഗ് കോറഡ്, ജോർജ്ജ് ഡാൽ, മൈക്കൽ ഐ.ഇ.കെ., അഞ്ജുലി കൃഷ്ണൻ, ഹ്യൂഗോ ലാ ലാറോചെൽ, ക്രിസ്, സാലിഹ് ഇഡ്നീർ, ബെനോയിറ്റ് സ്റ്റെയ്നർ, വിൻസെന്റ് വാൻഹോകെ, വിജയ് വാസുദേവൻ, ഫെർണാണ്ട വിയേഗസ് എന്നിവർ ഉൾപ്പെടുന്നു. ക്രിസ് ലാത്ത്നർ, ആപ്പിളിന്റെ പ്രോഗ്രാമിംഗ് ലാംഗ്വേജ് [[സ്വിഫ്റ്റ് (പ്രോഗ്രാമിങ് ഭാഷ)|സ്വിഫ്റ്റ്]] സൃഷ്ടിച്ചയാളാണ്. ടെസ്ലയുടെ സ്വയംഭരണ ടീമിനെ ആറുമാസം മേൽനോട്ടം വഹിച്ച ശേഷം, സ്വിഫ്റ്റ് പ്രോഗ്രാമിംഗ് ഭാഷയുടെ സ്രഷ്ടാവ് 2017 ഓഗസ്റ്റിൽ ഗൂഗിൾ ബ്രെയിന്റെ ടീമിൽ ചേർന്നു, പിന്നീട് തന്റെ ശ്രദ്ധ മുഴുവൻ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്ന രഹസ്യാന്വേഷണ പദ്ധതികളിലേക്ക് മാറ്റുന്നു.<ref>{{cite news|last1=Etherington|first1=Darrell|date=Aug 14, 2017|title=Swift creator Chris Lattner joins Google Brain after Tesla Autopilot stint|work=TechCrunch|url=https://techcrunch.com/2017/08/14/swift-creator-chris-lattner-joins-google-brain-after-tesla-autopilot-stint/|access-date=11 October 2017}}</ref> ക്രിസ് ലാത്ത്നർ 2020 ജനുവരിയിൽ ഗൂഗിൾ ബ്രെയിന്റെ ടീമിൽ നിന്ന് മാറി സിഫൈവിൽ(SiFive) ചേർന്നു, ഗൂഗിളിന് പുറത്തുള്ള ഒരു പുതിയ സംരംഭത്തിലേക്ക് മാറിയ അദ്ദേഹം അർദ്ധചാലക രൂപകൽപ്പനയിലും വികസനത്തിലും പിന്നീട് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web|date=2020-01-27|title=Former Google and Tesla Engineer Chris Lattner to Lead SiFive Platform Engineering Team|url=https://www.businesswire.com/news/home/20200127005141/en/Former-Google-and-Tesla-Engineer-Chris-Lattner-to-Lead-SiFive-Platform-Engineering-Team|access-date=2021-04-09|website=www.businesswire.com|language=en}}</ref> ==അവലംബം== {{Reflist}} {{Google LLC}} {{Differentiable computing}} sf6uha7bsw28b0sjcuc9j5lsxrymoeu 3 657029 4627046 4620766 2026-05-30T16:40:07Z Asifalinair 206364 /* ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നത് സംബന്ധിച്ച് 2 */ മറുപടി 4627046 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Asifalinair | Asifalinair | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 14:30, 30 ജൂൺ 2025 (UTC) == ഇൻഫോബോക്സ് ഉണ്ടാക്കിയത് സംബന്ധിച്ച് == ജില്ലാപഞ്ചായത്ത് ഇൻഫോബോക്സ് ഉണ്ടാക്കിയത് ശരിയായരീതിയലല്ല. വിക്കിപീഡിയയിൽ ഇൻഫോബോക്സുകൾക്ക് ഒരു സ്റ്റാന്റേഡ് രീതിയുണ്ട്. അത് പിൻതുടരാൻ ശ്രമിക്കുക. ഇത്തരം കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിയില്ലെങ്കിൽ വിക്കിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കാര്യങ്ങൾ വായിച്ചുമനസ്സിലാക്കുക. [[വിക്കിപീഡിയ:സഹായമേശ]] യിൽ സംശയങ്ങൾ ചോദിക്കാവുന്നതാണ്. താളുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനുമുൻപ് ലേഖന ഘടന പാലിക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. അല്ലാത്തപക്ഷം താങ്കളുടെ മാറ്റങ്ങൾ ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്നതായിരിക്കും. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 06:21, 30 ഡിസംബർ 2025 (UTC) == ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നത് സംബന്ധിച്ച് == ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്ന് ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ മുഴുവനായി വിവർത്തനം ചെയ്യുക. അല്ലാത്തപക്ഷം അവ നീക്കം ചെയ്യപ്പെടാൻ സാദ്ധതയുണ്ട്. [[WP:MACHINE|വിക്കിപീഡിയ:യാന്ത്രികവിവർത്തനം]] എന്ന താൾ കാണുക. നിലവിലുള്ള വിവിധ ലേഖനങ്ങൾ വായിച്ചു മനസ്സിലാക്കുക. [[വിക്കിപീഡിയ:സഹായമേശ]] യിൽ സംശയങ്ങൾ ചോദിക്കാവുന്നതാണ്. താളുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിനുമുൻപ് ലേഖന ഘടന പാലിക്കുന്നു എന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. അല്ലാത്തപക്ഷം താങ്കളുടെ മാറ്റങ്ങൾ ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്നതായിരിക്കും. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 06:24, 30 ഡിസംബർ 2025 (UTC) == ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നത് സംബന്ധിച്ച് == ഇത് രണ്ടാമത്തെ മുന്നറിയിപ്പാണ്. ഇംഗ്ലീഷ് വിക്കിപീഡിയയിൽ നിന്ന് ലേഖനങ്ങൾ വിവർത്തനം ചെയ്യുമ്പോൾ മുഴുവനായി വിവർത്തനം ചെയ്യുക. അപൂർണ്ണമായി വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നതു തുടർന്നാൽ താങ്കളെ ലേഖനമെഴുതുന്നതിൽനിന്ന് തടയുന്നതായിരിക്കും. [[ഉപയോക്താവ്:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:13px;">രൺജിത്ത് സിജി </span>{Ranjithsiji}]][[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Ranjithsiji|<span style="color:green;font-size:20px; font-weight:bold;" title="സംവാദം"> ✉</span>]] 07:57, 21 മേയ് 2026 (UTC) :വിവർത്തന പ്രശ്നമുള്ള ലേഖനം ഏതാണ്? എന്നെ അറിയിക്കൂ [[ഉപയോക്താവ്:Asifalinair|Asifalinair]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:Asifalinair|സംവാദം]]) 16:40, 30 മേയ് 2026 (UTC) 9h70dtp204oxgezlg35rxfrbu6sash7 0 660925 4627100 4579577 2026-05-30T23:23:06Z InternetArchiveBot 146798 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 4627100 wikitext text/x-wiki {{Infobox Protected area|name=കിർഗിസ്-അറ്റാ ദേശീയോദ്യാനം|alt_name={{langx|ky|Кыргыз-Ата мамлекеттик жаратылыш паркы}}|iucn_category=II|photo=Kyrgyz-ata.jpg|photo_caption=|location=[[നൂകാട്ട് ജില്ല]], [[ഓഷ് മേഖല]], {{flag|കിർഗിസ്ഥാൻ}}|nearest_city=|map=Kyrgyzstan|map_image=|map_size=|map_caption=Location in Kyrgyzstan|relief=yes|coordinates={{coord|40|03|N|72|36|E|display=inline,title}}|area={{cvt|11,172|ha}}|established=1992|visitation_num=|visitation_year=|governing_body=}} [[കിർഗ്ഗിസ്ഥാൻ|കിർഗിസ്ഥാനിലെ]] ഓഷ് മേഖലയിലെ നൂക്കാത്ത് ജില്ലയിൽ 1992 മാർച്ചിൽ സ്ഥാപിതമായ ഒരു ദേശീയോദ്യാനമാണ് '''കിർഗിസ്-അറ്റാ ദേശീയോദ്യാനം''' ([[കിർഗ്ഗിസ്ഥാൻ|കിർഗിസ്ഥാൻ]] Кыргыз-Ата млекетик яратылыш паркыя).<ref>{{Cite web|url=https://www.protectedplanet.net/167108|title=Kyrgyz-Ata NP|publisher=protected planet}}</ref><ref>{{Cite act|type=Decree of the Government of the Kyrgyz Republic|index=82|date=18 March 1992|article=|article-type=|legislature=|title=Tentative directive on the State Nature Park Kyrgyz-Ata of the state forest inspection under the Government of Kyrgyz Republic.|trans-title=Временное положение о государственном природном национальном парке "Кыргыз-Ата" государственной лесной инспекции при Правительстве Республики Кыргызстан|pages=|url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/39089|language=ru}}</ref> ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന് 11,172 ഹെക്ടർ വിസ്തൃതിയുണ്ട്.<ref name="oopt">{{Cite web|url=https://fauna.kg/oopt/|title=Specially protected natural territories of the Kyrgyz Republic|access-date=11 January 2022|publisher=Department of Biodiversity Conservation and Specially Protected Natural Areas|archive-url=https://web.archive.org/web/20220110093444/https://fauna.kg/oopt/|archive-date=10 January 2022}}</ref> ഈ പ്രദേശത്ത് കാണപ്പെടുന്ന ജുനിപ്പർ വനങ്ങളുടെ സംരക്ഷണവും വിനോദവുമാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. ഈ വനങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക ജൈവശാസ്ത്രപരവും, ഭൗമശാസ്ത്രപരവുമായ സവിശേഷതകളുണ്ട്. ഓഷയിൽ നിന്ന് 40 കിലോമീറ്റർ അകലെ, അലായ് പർവതനിരയുടെ വടക്കൻ ചരിവുകളിലും കിച്ചിക്-അലെ പർവതനിരകളുടെ വടക്കൻ ചരിവിൽ നിന്ന് ഒഴുകുന്ന ആരവൻസായ് നദിയുടെ പോഷകനദിയായ [[Kyrgyz-Ata (river)|കിർഗിസ്-അറ്റാ]] നദിയുടെ തടത്തിലുമായാണ് ഈ ദേശീയോദ്യാനം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.<ref name="eco">{{Cite web|url=http://wildlife.caiag.kg/drupal_wa/?q=ru/node/19&entity_id=70|title=Kyrgyz-Ata State Nature Park|access-date=25 June 2020|last=|first=|date=|website=Specially Protected Areas and Biodiversity of Kyrgyzstan|publisher=|language=ru|quote=|archive-date=2025-09-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20250906144339/http://wildlife.caiag.kg/drupal_wa/?q=ru/node/19&entity_id=70|url-status=dead}}</ref>&nbsp;<ref name="eco" /> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}}{{Protected areas of Kyrgyzstan}}{{Authority Control}} [[വർഗ്ഗം:Coordinates on Wikidata]] [[വർഗ്ഗം:ഐ.യു.സി.എൻ. വർഗ്ഗം II]] 5pgkj87dusltjpxssahd9yeeiowot1d 0 664529 4627024 4616038 2026-05-30T14:23:52Z ~2026-32298-27 218554 /* */ 4627024 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Aadu 3 | image = | caption = Theatrical release poster | director = [[Midhun Manuel Thomas]] | producer = [[Vijay Babu (actor, born 1976)|Vijay Babu]]<br>Venu Kunnappilly | writer = Midhun Manuel Thomas | starring = [[Jayasurya]]<br/>[[Saiju Kurup]]<br/>[[Vinayakan]]<br/>[[Sunny Wayne]]<br/>[[Dharmajan Bolgatty]]<br/>[[Vijay Babu (actor, born 1976)|Vijay Babu]]<br/>[[Bhagath Manuel]]<br/>[[Harikrishnan (Malayalam actor)|Harikrishnan]] | music = {{Plain list| * '''Songs, Old Themes:'''<br/>[[Shaan Rahman]] * '''Score, New Themes:'''<br/>[[Dawn Vincent]] }} | cinematography = [[Akhil George]] | editing = [[Lijo Paul]] | studio = [[Friday Film House]]<br>Kavya Film Company | distributor = Friday Film House | released = {{Film date|2026|03|19|df=y}} | runtime = 165 minutes<ref>{{Cite web |date=11 March 2026 |title=''Aadu 3: One Last Ride - Part 1'' (12A) |url=https://www.bbfc.co.uk/release/aadu-3-q29sbgvjdglvbjpwwc0xmteyotm5 |access-date=13 March 2026 |website=[[British Board of Film Classification]] |language=en}}</ref> | country = India | language = Malayalam | budget = <!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--> | gross = <!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.--> }} [[മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസ്‌|മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസ്]] രചനയും സംവിധാനവും നിർവഹിച്ച് 2026ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ഒരു ഇന്ത്യൻ മലയാള ഭാഷാ ഫാന്റസി കോമഡി ചിത്രമാണ് '''ആട് 3: വൺ ലാസ്റ്റ് റൈഡ്-പാർട്ട് 1''', അല്ലെങ്കിൽ '''ആട് 3'''. [[ആട് 2]] (2017) ന്റെ തുടർച്ചയും ആട് ഫ്രാഞ്ചൈസിയുടെ മൂന്നാമത്തെ ചിത്രവുമാണിത്. ഈ ചിത്രത്തിന്റെ കഥ രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായാണ് പറയുന്നത്.<ref>{{cite web|title=Midhun Manuel Thomas hints Aadu 3 will be the final film in the franchise|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2024/Oct/08/midhun-manuel-thomas-hints-aadu-3-will-be-the-final-film-in-the-franchise|date=8 October 2024|access-date=11 May 2025|website=Asianet News}}</ref><ref>{{cite web|title=പരാജയത്തിൽ നിന്നും വന്ന ബ്രാൻഡ്; 'വൺ ലാസ്റ്റ് റൈഡി'ന് പാപ്പനും പിള്ളേരും; ആട് 3ക്ക് ആരംഭം|url=https://www.asianetnews.com/entertainment-news/actor-jayasurya-movie-aadu-3-shooting-start-may-15th-release-date-update-sw1c3l|date=10 May 2025|access-date=11 May 2025|website=Asianet News}}</ref> അതിൽ ആദ്യത്തെ ഭാഗമാണിത്. ഫ്രൈഡേ ഫിലിം ഹൌസിനും കാവ്യാ ഫിലിം കമ്പനിക്കും വേണ്ടി [[വിജയ് ബാബു|വിജയ് ബാബുവും]] വേണു കുന്നപ്പള്ളിയും ചേർന്നാണ് ഈ ചിത്രം നിർമ്മിച്ചത്. [[ജയസൂര്യ]], [[സൈജു കുറുപ്പ്]], [[വിനായകൻ (ചലച്ചിത്രനടൻ)|വിനായകൻ]], രഞ്ജി പണിക്കർ, [[വിജയ് ബാബു]], [[സണ്ണി വെയ്ൻ]], [[ധർമ്മജൻ ബോൾഗാട്ടി]], [[ഭഗത് മാനുവൽ]], [[ഇന്ദ്രൻസ്]], [[ബിജുക്കുട്ടൻ]], [[സുധി കോപ്പ]], ഹരികൃഷ്ണൻ എന്നിവരുൾപ്പെടെയുള്ള തുടങ്ങിയ വൻ താരനിര അവരുടെ കഥാപാത്രങ്ങൾ ആവർത്തിക്കുന്നു, അല്ലിയ ബോൺ, കൃഷ്ണ ജീവ് എന്നിവർ ഈ സിനിമയിലെ പുതിയ അഭിനേതാക്കളാണ്.<ref>{{cite web|title='Aadu 3' starts rolling: Vijay Babu shares first look from pooja ceremony|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2025/05/10/aadu-three-pooja-ceremony-vijay-babu-jayasurya-malayalam-cinema.html|date=10 May 2025|access-date=11 May 2025|website=Onmanorama}}</ref> 2026 മാർച്ച് 19ന് ''ആട് 3'' ലോകമെമ്പാടും പുറത്തിറങ്ങി. == കഥാസാരം == 2370ൽ ഓർഗനൈസേഷൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു രഹസ്യ സംഘടന ഒരു ആകാശക്കല്ല് ഉപയോഗിച്ച് സമയം കൈകാര്യം ചെയ്തുകൊണ്ട് ലോകം പിടിച്ചെടുത്തു. ഈ യാഥാർത്ഥ്യത്തിൽ, ഭൂതകാലവും വർത്തമാനവും ഭാവിയും ഒരേസമയം നിലനിൽക്കുന്നു, ഒരു സമയക്രമത്തിലെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരെ ബാധിക്കുന്നു. മരണം അന്തിമമല്ല, ഒരു കാലഘട്ടത്തിൽ മരിക്കുന്നവർ മറ്റൊരു കാലഘട്ടത്തിൽ പുനർജനിക്കുന്നു. ആട് 2ൽ നേടിയ സമ്പത്ത് അമേരിക്കയിൽ മാത്രമേ കൈമാറ്റം ചെയ്യാൻ കഴിയൂ എന്ന് വിശ്വസിച്ച് കിട്ടിയ യുഎസ് ഡോളർ 2026ലും കൈവശം വച്ചിരിക്കുകയാണ് ഷാജി പാപ്പനും സംഘവും. യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഇന്ത്യ സന്ദർശിക്കുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തെ നേരിട്ട് സമീപിക്കാൻ ക്യാപ്റ്റൻ ക്ലീറ്റസ് വിചിത്രമായ ഒരു പദ്ധതി തയ്യാറാക്കുന്നു, പക്ഷേ ആ ശ്രമത്തിൽ പിടിക്കപ്പെടുന്നു. പാപ്പനും സംഘവും അവനെ രക്ഷിക്കാൻ പുറപ്പെടുകയും കൂടുതൽ കുഴപ്പങ്ങളിൽ ചെന്നു ചാടുകയും ചെയ്യുന്നു. 1750ൽ, ദരിദ്രനായ രാജാവും ഷാജി പാപ്പന്റെ മുൻ അവതാരവുമായ പത്മനാഭ തമ്പുരാൻ, ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ ശക്തനായ കമാൻഡറായ സുൽത്താൻ അസം ഖാനിൽ (ഡൂഡിന്റെ മുൻ അവതാരം) നിന്ന് വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഭീഷണി നേരിടുന്നു. == അഭിനേതാക്കൾ == * [[ജയസൂര്യ]]: ** പന്നിമറ്റത്തിൽ ഷാജിപാപ്പൻ (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** മഹാരാജാ പദ്മനാഭ തമ്പുരാൻ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[വിനായകൻ]]: **ദാമോദരൻ ഉണ്ണി മകൻ ഡെൽമൺ ഇടക്കൊച്ചി അഥവാ ഡൂഡ് (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) **സുൽത്താൻ അസം ഖാൻ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[വിജയ് ബാബു]] **സർബത്ത് ഷമീർ (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** വറീത് മാപ്പിള, ആശാരി (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[സൈജു കുറുപ്പ്]] **അറക്കൽ അബു (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) **പടനായകൻ കോമക്കുറുപ്പ് (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[സണ്ണി വെയ്ൻ]] ** സാത്താൻ സേവ്യർ(ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** വാൾട്ടർ ജോസഫ്, ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി ജനറൽ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[ധർമ്മജൻ ബോൾഗാട്ടി]] ** സച്ചിൻ ക്ലീറ്റസ് അഥവാ ക്യാപ്റ്റൻ ക്ലീറ്റസ്(ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** രാജാവിന്റെ വലംകൈ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[ഭഗത് മാനുവൽ]] : ** കൃഷ്ണൻ മന്ദാരം (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** ഒരു പട്ടാളക്കാരൻ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * ഹരികൃഷ്ണൻ ** ലാലൻ പി.കെ അഥവാ ലോലൻ (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** ഭടൻ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * അല്ലെയ ബോൺ: ** കേറ്റ് ലാറ(ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് ഭാഗ്യാന്വേഷി (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[ഇന്ദ്രൻസ്]] : ** പി.പി. ശശി (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** ഒരു കൊള്ളക്കാരൻ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** ബാബ (ഭാവി കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[അജു വർഗ്ഗീസ്|അജു വർഗീസ് :]] ** പൊന്നപ്പൻ (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** രാജാവിന്റെ തേരാളി (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[സൃന്ദ|സ്രിന്ദ:]] ** മേരി (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** രാജ്ഞി രോഹിണി (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[Sudhi Koppa|സുധി കോപ്പ:]] ** കാഞ്ചാവു സോമൻ , ഇപ്പോൾ സാത്താന്റെ കൂട്ടാളി (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** ഒരു ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി തൊഴിലാളി (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * [[രഞ്ജി പണിക്കർ]] : ** പന്നിമറ്റത്തിൽ തോമസ് പാപ്പൻ (ഷാജി പാപ്പന്റെ ചേട്ടൻ) (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** രാജാവിന്റെ സഹോദരൻ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** മഹാരാജാ പദ്മനാഭ തമ്പുരാൻ്റെ പിതാവും രാജാവിൻ്റെ സഹോദരനും * [[ബിജുക്കുട്ടൻ]] : ** ബാറ്ററി സൈമൺ , ഇപ്പോൾ സാത്താന്റെ കൂട്ടാളി (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** ഒരു ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി തൊഴിലാളി (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * നെൽസൺ ശൂരനാട് : ** ഡ്രാഗൺ പൈലി (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** അസം ഖാന്റെ കൂട്ടാളി (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) *[[നോബി മാർക്കോസ്]] : ** പോലീസുകാരൻ (ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ) ** ഗ്രാമീണൻ (മുൻ കാലഘട്ടത്തിൽ) * നിർമ്മൽ പാലാഴി - പോലീസുകാരൻ * ബിനു അടിമാലി - പോലീസുകാരൻ * സേതുലക്ഷ്മി - മറിയാമ്മ, ഷാജി പാപ്പന്റെ അമ്മ * [[ആതിര പട്ടേൽ]] - റേച്ചൽ, ഷാജിപാപ്പന്റെ മരുമകൾ * കൃഷ്ണ ജീവ് - മൂസ *സമ്പത്ത് റാം *നസ്രിൻ നാസർ - സ്റ്റെല്ല *[[വേദിക]] - "സുൽത്താൻ" എന്ന പാട്ടിലെ നർത്തകി *[[നിരഞ്ജന അനൂപ്]] - ബാബയുടെ കൂട്ടാളി *ഹരിത പറക്കോട് - ബാബയുടെ കൂട്ടാളി == നിർമ്മാണം == === വികസനം === ആട് ഫ്രാഞ്ചൈസിയുടെ മൂന്നാമത്തെ ചിത്രമായ ഈ ചിത്രം ഫ്രൈഡേ ഫിലിം ഹൌസിനായി [[വിജയ് ബാബു]] നിർമ്മിക്കുകയും [[മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസ്‌|മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസ്]] സംവിധാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://malayalam.news18.com/news/film/jayasurya-midhun-manuel-thomas-movie-aadu-3-begins-mm-723454.html|title=Aadu 3 {{!}} റെഡി വൺ, ടൂ, ത്രീ... ആട് 3ന് സ്റ്റാർട്ട് പറഞ്ഞ് മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസും കൂട്ടരും|access-date=11 May 2025|date=10 May 2025|website=News18}}{{പ്രവർത്തിക്കാത്ത കണ്ണി|date=ഏപ്രിൽ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2024 മാർച്ചിൽ ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2024/03/17/aadu-3-announcement-jayasurya-midhun-manuel-thomas-confirms.html|title=Jayasurya, Midhun Manuel confirm 'Aadu 3' on social media|access-date=11 May 2025|date=17 March 2024|website=Onmanorama}}</ref> 2025 ജനുവരിയിൽ സംവിധായകൻ [[മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസ്‌|മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസ്]] ഈ ചിത്രം വലിയ തോതിൽ നിർമ്മിക്കുമെന്ന് സ്ഥിരീകരിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/aadu-3-to-undergo-a-genre-shift-reveals-director-midhun-manuel-thomas/articleshow/117672826.cms|title='Aadu 3' to undergo a genre shift; REVEALS director Midhun Manuel Thomas|access-date=11 May 2025|date=29 January 2025|website=The Times Of India}}</ref> 2025 മെയ് 10 ന് ഒരു പൂജ ചടങ്ങോടെ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.southlive.in/movie/film-news/aadu-3-pooja-midhun-manuel-thomas-talks-about-the-genre-of-movie|title=ഇതൊരു സോംബി ചിത്രമല്ല, പക്ഷെ എപിക് ഫാന്റസി ആണ്..; പരാജയത്തിൽ നിന്നും വന്ന ബ്രാൻഡ്, മൂന്നാം ഭാഗത്തിന് തിരി കൊളുത്തി പാപ്പനും പിള്ളേരും|access-date=11 May 2025|date=10 May 2025|website=Southlive}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://zeenews.india.com/malayalam/movies/aadu-3-started-shooting-audience-favourite-shaji-pappan-and-team-is-back-230971|title=Aadu 3 Shooting: ഷാജി പാപ്പനും കൂട്ടരും റെഡി..! 'ആട് 3' അണിയറയിൽ; ഷൂട്ടിം ഗ് തുടങ്ങി|access-date=11 May 2025|date=10 May 2025|website=Zee News}}</ref> 2025 ജൂണിൽ കാവ്യ ഫിലിം കമ്പനിയുടെ വേണു കുന്നപ്പിള്ളി സഹനിർമ്മാതാവായി പദ്ധതിയിൽ ചേർന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/entertainment/box-office/kavya-films-with-friday-film-house-unites-for-aadu-3/articleshow-4q7q6lt|title=ആട് 3: പുതിയ നിർമ്മാണ പങ്കാളി, വൻ പ്രഖ്യാപനം നടത്തി വിജയ് ബാബു !|access-date=17 June 2025|date=15 June 2025|website=Asianet News}}</ref> === ചിത്രീകരണം === 2025 മെയ് 15 ന് പ്രധാന ചിത്രീകരണം ആരംഭിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/May/10/aadu-3-launched-with-pooja-ceremony|title=Aadu 3 launched with pooja ceremony|access-date=11 May 2025|date=10 May 2025|website=Cinema Express}}</ref><ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/jayasurya-midhun-manuel-thomas-aadu-3-vijay-babu-renji-panicker/article69563914.ece|title=Jayasurya-Midhun Manuel Thomas' 'Aadu 3' goes on floors|access-date=11 May 2025|date=11 May 2025|website=The Hindu}}</ref> 2025 ജൂലൈ 15ന് ജയസൂര്യ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/2025/Jul/16/jayasurya-joins-the-sets-of-aadu-3|title=Jayasurya joins the sets of Aadu 3|access-date=2025-08-31|date=2025-07-17|website=[[The New Indian Express]]}}</ref> == സംഗീതം == ചിത്രത്തിൻ്റെ സംഗീതവും ഒറിജിനൽ തീമുകളും [[ഷാൻ റഹ്മാൻ]] രചിച്ചപ്പോൾ പശ്ചാത്തലസംഗീതവും പുതിയ തീമുകളും ഡോൺ വിൻസെൻ്റ് രചിച്ചിരിക്കുന്നു. ഫ്രൈഡേ മ്യൂസിക് കമ്പനിയാണ് ചിത്രത്തിൻ്റെ സംഗീത അവകാശം സ്വന്തമാക്കിയത്. ആദ്യത്തെ പാട്ട് ആയ "സുൽത്താൻ" 2026 മാർച്ച് 14ന് പുറത്തിറങ്ങി. {{Track listing | extra_column = Singer(s) | total_length = 7:32 | all_writing = [[Manu Manjith]] | title1 = Sulthaan | length1 = 4:30 | lyrics1 = Manu Manjith (Malayalam), [[Shaan Rahman]] (Urdu) | music1 = Shaan Rahman | extra1 = Anila Rajeev, Bharath Sajikumar, Aswin Vijayan, Milan Joy, Akash V. H, Shaan Rahman, Manu Manjith | title2 = Aadu 3: One Last Ride - Part 1: Trailer Theme | length2 = 3:02 | lyrics2 = Manu Manjith | music2 = [[Dawn Vincent]] | extra2 = Shaan Rahman }} == റിലീസ് == [[യുഗാദി (പുതുവത്സരം)|ഉഗാദി]], ഗുഡി പഡ്വ, [[ഈദുൽ ഫിത്ർ|ഈദ്-അൽ-ഫിത്തർ]] എന്നീ ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്ന 2026 മാർച്ച് 19 ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള തിയേറ്ററുകളിൽ ചിത്രം പുറത്തിറങ്ങി.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Aug/31/jayasurya-starrer-aadu-3-gets-a-release-date|title=Jayasurya-starrer Aadu 3 gets a release date|access-date=2025-08-31|date=2025-08-31|website=[[Cinema Express]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/news/aadu-3-release-date-revealed-heres-when-jayasurya-starrer-slapstick-comedy-will-hit-the-big-screen/05eac04143524|title=Aadu 3 release date revealed! Here's when Jayasurya's slapstick comedy will hit the big screen|access-date=2025-08-31|last=Krishna|first=Gayathri|date=2025-08-31|website=[[HT Media#Digital businesses|OTTPlay]]}}</ref> == വിമർശനാത്മക സ്വീകരണം == സിനിമാ എക്സ്പ്രസിലെ വിഘ്നേഷ് മധു ഈ ചിത്രത്തെ "രസകരവും ആകർഷകവുമാണ്, പക്ഷേ അത്ര പോര" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. അഞ്ചിൽ മൂന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി. ചിത്രത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം, അവസാനം എന്നിവയെ വിമർശിക്കുമ്പോൾ പോലും അദ്ദേഹം അതിന്റെ ദൃശ്യങ്ങളെയും നിർമ്മാണ മൂല്യത്തെയും പ്രശംസിച്ചു. "ഒരു കാലത്ത് ഫ്രാഞ്ചൈസിയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആയുധമായിരുന്ന നർമ്മം ഇത്തവണ കൂടുതൽ പൊരുത്തമില്ലാത്തതാണ്" എന്ന് ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചുകൊണ്ട്, "ഷാജി പാപ്പനും സംഘവും ഇപ്പോഴും രസകരമാണ്, പക്ഷേ സിനിമ അതിന്റേതായ മുൻ പാരമ്പര്യവുമായി പൊരുത്തപ്പെടാൻ പാടുപെടുന്നു" എന്ന് ''ഓൺമനോരമയിലെ'' സ്വാതി പി. അജിത് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ''[[ദ ടൈംസ്‌ ഓഫ്‌ ഇന്ത്യ|ടൈംസ് ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ]]'' ഗോപിക ഐ. എസ് അഞ്ചിൽ രണ്ടര നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി. ഈ ചിത്രം "സമ്മിശ്ര വികാരങ്ങൾ അവശേഷിപ്പിക്കുന്നു. നിർമ്മാണ നിലവാരത്തിലും അഭിനയത്തിലും മികവ് പുലർത്തുന്ന ചിത്രം തിരക്കഥയിലും ഹാസ്യത്തിലും പ്രതീക്ഷക്കൊത്ത് ഉയരുന്നില്ല", "അത് യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രചാരത്തിന് അനുസൃതമായി നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടോ എന്നത് ചർച്ചാവിഷയമാണ്" എന്നും കൂട്ടിച്ചേർത്തു. ചിത്രത്തിന്റെ ദൈർഘ്യം കൂടുതലാണെന്ന് അവർ വിമർശിക്കുകയും ചെയ്തു. റെഡിഫ്.കോമിന്റെ ശ്രീജു സുധാകരൻ അഞ്ചിൽ രണ്ട് നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി. "ഈ ചിത്രം അതിൻ്റെ സ്വന്തം ഹൈപ്പിൽ കുടുങ്ങിയിരിക്കുന്നു" എന്നാണ് ഈ ചിത്രത്തെ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. ഇത് ആട് പ്രപഞ്ചത്തെ രസകരമായ രീതിയിൽ വികസിപ്പിക്കുമ്പോൾ, മുൻ ചിത്രങ്ങളെ കാണാൻ പ്രേരിപ്പിച്ച മുഴുനീളെയുള്ള നർമ്മത്തിൻ്റെ കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെടുന്നു" എന്നാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://www.rediff.com/movies/review/aadu-3-review-ambitious-comedy-funny-in-bursts-jayasurya/20260320.htm|title=Aadu 3 Review: Ambitious Comedy, Funny in Bursts|access-date=20 March 2026|last=Sudhakaran|first=Sreeju|date=19 March 2026|publisher=[[Rediff.com]]}}</ref> അതുപോലെ ''ഒടിടി പ്ലേയിലെ'' സഞ്ജിത് സിദ്ദാർധൻ അഞ്ചിൽ രണ്ട് നക്ഷത്രങ്ങൾ നൽകി. "ഈ ചിത്രത്തിൽ അതിന്റെ സ്ലാപ്സ്റ്റിക്ക് നർമ്മവും ആഖ്യാന ചടുലതയും നഷ്ടപ്പെടുകയും ചെയ്തു". കൂടാതെ ചിത്രത്തിന്റെ ദൈർഘ്യത്തെ വിമർശിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>{{Cite web|url=https://www.ottplay.com/review/aadu-3-review-jayasuryas-exhausting-film-is-too-unsure-to-be-silly-too-conflicted-to-be-serious/f7b21cccc0269|title=Aadu 3 review: Jayasurya's threequel forgets what made the franchise fun|access-date=20 March 2026|last=Sidhardhan|first=Sanjith|date=19 March 2026|publisher=[[OTT Play]]}}</ref> ദി ''ഹോളിവുഡ് റിപ്പോർട്ടർ ഇന്ത്യയിലെ'' വിശാൽ മേനോൻ ചിത്രത്തെ "നിരാശാജനകമായ ''മൾട്ടിവേഴ്സ് ഓഫ് ബ്ലാന്റ്നെസ്''" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു, " ഓരോ കഥാപാത്രത്തിനും ഒരു പ്രത്യേക ബ്രാൻഡ് നർമ്മം കണ്ടെത്തുന്നതിനുപകരം (മുൻ ചിത്രങ്ങളിലെന്നപോലെ) മിധുൻ എല്ലാവർക്കുമായി ഒരേ രീതിയിലുള്ള സംഭാഷണങ്ങൾ ആവർത്തിക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു, ഇത് ഒരു ഏകീകൃത മന്ദത നൽകുന്നു".<ref>{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporterindia.com/reviews/theatrical/aadu-3-movie-review-goat-ed-characters-get-butchered-in-this-wild-bore|title='Aadu 3' Movie Review: GOAT-ed Characters Get Butchered In This Wild Bore|access-date=20 March 2026|last=Menon|first=Vishal|date=19 March 2026|publisher=[[The Hollywood Reporter India]]}}</ref> അഞ്ചിൽ രണ്ട് നക്ഷത്രങ്ങൾ റേറ്റുചെയ്ത ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രസിലെ ആനന്ദു സുരേഷ് ഇതിനെ "സ്നൂസ്ഫെസ്റ്റ്", "അമച്വറിഷ് ഫാൻ-ഫിക്ഷൻ" എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു, ആകർഷകമായ ക്ലൈമാക്സ് ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, "നിരവധി ഘടകങ്ങളും ഉജ്വലമായ കഥയും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ആടു 3 ഒരു സമ്പൂർണ്ണ നിരാശയായി അവസാനിക്കുന്നു" എന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. == തുടർച്ച == ആട് 3 രണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി പുറത്തിറങ്ങുമെന്ന് സംവിധായകൻ മിഥുൻ മാനുവൽ തോമസും നിർമ്മാതാവ് [[വിജയ് ബാബു|വിജയ് ബാബുവും]] സ്ഥിരീകരിച്ചു. ചിത്രത്തിൻ്റെ തുടർചിത്രത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം മെയ് മാസത്തിൽ ആരംഭിക്കുമെന്നും ഡിസംബറിൽ ചിത്രം തിയേറ്ററുകളിൽ എത്തുമെന്നും അവർ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ പരാമർശിച്ചു. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''[[വിക്കിപീഡിയ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (March 2026)">citation needed</span>]]''&#x5D;</sup> == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} == പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{IMDb title|8142672}} {{Authority Control}} fa5ylz7cljw2ovc74pyednsiclqlwjv 0 666385 4627031 4626450 2026-05-30T15:40:08Z Sai K shanmugam 24791 4627031 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]]. മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്. കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്. സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.amp.html</ref> ==അവലംബം== <references/> {{കേരളനിയമസഭ}} [[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭ കാലവധി പ്രകാരം]] 33mwnzbatvscag9s570r82wbxcvviqp 4627032 4627031 2026-05-30T15:46:17Z Sai K shanmugam 24791 4627032 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.amp.html</ref> ==അവലംബം== <references/> {{കേരളനിയമസഭ}} [[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭ കാലവധി പ്രകാരം]] rrgkccozhph731qffue7tzun0wh1hrv 4627033 4627032 2026-05-30T15:49:08Z Sai K shanmugam 24791 അവലംബങ്ങൾ പുതുക്കി. 4627033 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> ==അവലംബം== <references/> {{കേരളനിയമസഭ}} [[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭ കാലവധി പ്രകാരം]] insoq22iompmqfnzh1wz7c6905kotpy 4627034 4627033 2026-05-30T16:02:39Z Sai K shanmugam 24791 4627034 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {| class="wikitable" ! colspan="2" |സഖ്യം ! colspan="2" |രാഷ്ട്രീയ കക്ഷി !അംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം !നേതൃത്വം |-|rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} | rowspan="9" style="text-align:center;" |'''ഭരണം''' '''[[United Democratic Front (Kerala)|യു.ഡി.എഫ്]]''' സീറ്റുകൾ: '''102'''|{{party color cell|Indian National Congress}} |[[Indian National Congress|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] | style="text-align:center;" |63 |[[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ]] |-|{{party color cell|Indian Union Muslim League}} |[[Indian Union Muslim League|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] | style="text-align:center;" |22 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |-|{{party color cell|Kerala Congress}} |[[Kerala Congress|കേരള കോൺഗ്രസ്]] | style="text-align:center;" |7 |[[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] |-|{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} |[[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | style="text-align:center;" |3 |[[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |-|{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} |[[Kerala Congress (Jacob)|കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] | style="text-align:center;" |1 |[[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] |-|{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} |[[Revolutionary Marxist Party of India|റവല്യൂഷണറി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="text-align:center;" |1 |[[കെ.കെ. രമ]] |-|{{party color cell|Communist Marxist Party}} |[[Communist Marxist Party|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] | style="text-align:center;" |1 |[[സി.പി. ജോൺ]] |-|{{party color cell|Kerala Democratic Party}} |[[Kerala Democratic Party|കേരള ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] | style="text-align:center;" |1 |[[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] |-|{{party color cell|Independent (politician)}} |[[Independent (politician)|സ്വതന്ത്രർ]] | style="text-align:center;" |3 | |-|rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} | rowspan="3" style="text-align:center;" |'''പ്രതിപക്ഷം''' '''[[Left Democratic Front (Kerala)|എൽ.ഡി.എഫ്]]''' സീറ്റുകൾ: '''35'''|{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} |[[Communist Party of India (Marxist)|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] | style="text-align:center;" |26 |[[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] |-|{{party color cell|Communist Party of India}} |[[Communist Party of India|കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] | style="text-align:center;" |8 | |-|{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} |[[Rashtriya Janata Dal|രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] | style="text-align:center;" |1 |[[പി.കെ. പ്രവീൺ]] |-|{{party color cell|National Democratic Alliance}} | style="text-align:center;" |'''മറ്റൊരു പ്രതിപക്ഷം [[National Democratic Alliance|എൻ.ഡി.എ]]''' Seats: '''3''' |{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} |[[Bharatiya Janata Party|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] | style="text-align:center;" |3 |[[B. B. Gopakumar|ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] |- |} ==അവലംബം== <references/> {{കേരളനിയമസഭ}} [[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭ കാലവധി പ്രകാരം]] j22ww9c4lcsnjvlaphrphtg1yx72gi1 4627036 4627034 2026-05-30T16:10:52Z Sai K shanmugam 24791 4627036 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {| class="wikitable" ! colspan="2" |സഖ്യം ! colspan="2" |രാഷ്ട്രീയ കക്ഷി !അംഗങ്ങളുടെ എണ്ണം !നേതൃത്വം |-|rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} | rowspan="9" style="text-align:center;" |'''Government''' '''[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]''' Seats: '''102'''|{{party color cell|Indian National Congress}} |[[Indian National Congress]] | style="text-align:center;" |63 |[[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ]] |-|{{party color cell|Indian Union Muslim League}} |[[Indian Union Muslim League]] | style="text-align:center;" |22 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |-|{{party color cell|Kerala Congress}} |[[Kerala Congress]] | style="text-align:center;" |7 |[[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] |-|{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} |[[Revolutionary Socialist Party (India)|Revolutionary Socialist Party]] | style="text-align:center;" |3 |[[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |-|{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} |[[Kerala Congress (Jacob)]] | style="text-align:center;" |1 |[[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] |-|{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} |[[Revolutionary Marxist Party of India]] | style="text-align:center;" |1 |[[കെ.കെ. രമ]] |-|{{party color cell|Communist Marxist Party}} |[[Communist Marxist Party]] | style="text-align:center;" |1 |[[സി.പി. ജോൺ]] |-|{{party color cell|Kerala Democratic Party}} |[[Kerala Democratic Party]] | style="text-align:center;" |1 |[[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] |-|{{party color cell|Independent (politician)}} |[[Independent (politician)|Independent]] | style="text-align:center;" |3 | |-|rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} | rowspan="3" style="text-align:center;" |'''Opposition''' '''[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]''' Seats: '''35'''|{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} |[[Communist Party of India (Marxist)]] | style="text-align:center;" |26 |[[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] |-|{{party color cell|Communist Party of India}} |[[Communist Party of India]] | style="text-align:center;" |8 | |-|{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} |[[Rashtriya Janata Dal]] | style="text-align:center;" |1 |[[P. K. Praveen|പി.കെ. പ്രവീൺ]] |-|{{party color cell|National Democratic Alliance}} | style="text-align:center;" |'''Other Opposition''' '''[[National Democratic Alliance|NDA]]''' Seats: '''3'''|{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} |[[Bharatiya Janata Party]] | style="text-align:center;" |3 |[[B. B. Gopakumar|ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] |- |} <references/> {{കേരളനിയമസഭ}} [[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭ കാലവധി പ്രകാരം]] r0xdge82r1royttz2y4ojub10j0y4tv 4627037 4627036 2026-05-30T16:16:49Z Sai K shanmugam 24791 /* സീറ്റുകളുടെ ഘടന */ 4627037 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {|class="wikitable" !colspan=2|Alliance !colspan=2|Political party !No. of MLAs !Leader |- |rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=9 style="text-align:center;"|'''Government<br/>[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]'''<br/>Seats: '''102''' |{{party color cell|Indian National Congress}} | [[Indian National Congress]] |style="text-align:center;"| 63 |[[V. D. Satheesan]] |- |{{party color cell|Indian Union Muslim League}} | [[Indian Union Muslim League]] |style="text-align:center;"| 22 |[[P. K. Kunhalikutty]] |- |{{party color cell|Kerala Congress}} | [[Kerala Congress]] |style="text-align:center;"| 7 |[[Mons Joseph]] |- |{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} | [[Revolutionary Socialist Party (India)|Revolutionary Socialist Party]] |style="text-align:center;"| 3 |[[Shibu Baby John]] |- |{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} | [[Kerala Congress (Jacob)]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Anoop Jacob]] |- |{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} | [[Revolutionary Marxist Party of India]] |style="text-align:center;"| 1 |[[K. K. Rema]] |- |{{party color cell|Communist Marxist Party}} | [[Communist Marxist Party]] |style="text-align:center;"| 1 |[[C. P. John]] |- |{{party color cell|Kerala Democratic Party}} | [[Kerala Democratic Party]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Mani C. Kappan]] |- |{{party color cell|Independent (politician)}} | [[Independent (politician)|Independent]] |style="text-align:center;"| 3 | |- |rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=3 style="text-align:center;"|'''Opposition<br/>[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]'''<br/>Seats: '''35''' |{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} | [[Communist Party of India (Marxist)]] |style="text-align:center;"| 26 |[[Pinarayi Vijayan]] |- |{{party color cell|Communist Party of India}} | [[Communist Party of India]] |style="text-align:center;"| 8 |[[Binoy Viswam]] |- |{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} | [[Rashtriya Janata Dal]] |style="text-align:center;"| 1 |[[P. K. Praveen]] |- |{{party color cell|National Democratic Alliance}} |style="text-align:center;"|'''Other Opposition<br/>[[National Democratic Alliance|NDA]]'''<br/>Seats: '''3''' |{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} | [[Bharatiya Janata Party]] |style="text-align:center;"| 3 |[[B. B. Gopakumar]] |- |} 14296gu81cymos1br5ywzgstkfnaqj5 4627038 4627037 2026-05-30T16:20:18Z Sai K shanmugam 24791 4627038 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {|class="wikitable" !colspan=2|Alliance !colspan=2|Political party !No. of MLAs !Leader |- |rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=9 style="text-align:center;"|'''Government<br/>[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]'''<br/>Seats: '''102''' |{{party color cell|Indian National Congress}} | [[Indian National Congress]] |style="text-align:center;"| 63 |[[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ]] |- |{{party color cell|Indian Union Muslim League}} | [[Indian Union Muslim League]] |style="text-align:center;"| 22 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |- |{{party color cell|Kerala Congress}} | [[Kerala Congress]] |style="text-align:center;"| 7 |[[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} | [[Revolutionary Socialist Party (India)|Revolutionary Socialist Party]] |style="text-align:center;"| 3 |[[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} | [[Kerala Congress (Jacob)]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} | [[Revolutionary Marxist Party of India]] |style="text-align:center;"| 1 |[[കെ.കെ. രമ]] |- |{{party color cell|Communist Marxist Party}} | [[Communist Marxist Party]] |style="text-align:center;"| 1 |[[സി.പി. ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Democratic Party}} | [[Kerala Democratic Party]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] |- |{{party color cell|Independent (politician)}} | [[Independent (politician)|Independent]] |style="text-align:center;"| 3 | |- |rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=3 style="text-align:center;"|'''Opposition<br/>[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]'''<br/>Seats: '''35''' |{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} | [[Communist Party of India (Marxist)]] |style="text-align:center;"| 26 |[[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] |- |{{party color cell|Communist Party of India}} | [[Communist Party of India]] |style="text-align:center;"| 8 | |- |{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} | [[Rashtriya Janata Dal]] |style="text-align:center;"| 1 |[[P. K. Praveen|പി.കെ. പ്രവീൺ]] |- |{{party color cell|National Democratic Alliance}} |style="text-align:center;"|'''Other Opposition<br/>[[National Democratic Alliance|NDA]]'''<br/>Seats: '''3''' |{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} | [[Bharatiya Janata Party]] |style="text-align:center;"| 3 |[[B. B. Gopakumar|ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] |- |} tbb6q14gzoj966ph1pzrngi2p5il0fr 4627039 4627038 2026-05-30T16:21:43Z Sai K shanmugam 24791 /* സീറ്റുകളുടെ ഘടന */ 4627039 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {|class="wikitable" !colspan=2|Alliance !colspan=2|Political party !No. of MLAs !Leader |- |rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=9 style="text-align:center;"|'''Government<br/>[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]'''<br/>Seats: '''102''' |{{party color cell|Indian National Congress}} | [[Indian National Congress]] |style="text-align:center;"| 63 |[[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ]] |- |{{party color cell|Indian Union Muslim League}} | [[Indian Union Muslim League]] |style="text-align:center;"| 22 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |- |{{party color cell|Kerala Congress}} | [[Kerala Congress]] |style="text-align:center;"| 7 |[[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} | [[Revolutionary Socialist Party (India)|Revolutionary Socialist Party]] |style="text-align:center;"| 3 |[[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} | [[Kerala Congress (Jacob)]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} | [[Revolutionary Marxist Party of India]] |style="text-align:center;"| 1 |[[കെ.കെ. രമ]] |- |{{party color cell|Communist Marxist Party}} | [[Communist Marxist Party]] |style="text-align:center;"| 1 |[[സി.പി. ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Democratic Party}} | [[Kerala Democratic Party]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] |- |{{party color cell|Independent (politician)}} | [[Independent (politician)|Independent]] |style="text-align:center;"| 3 | |- |rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=3 style="text-align:center;"|'''Opposition<br/>[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]'''<br/>Seats: '''35''' |{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} | [[Communist Party of India (Marxist)|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |style="text-align:center;"| 26 |[[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] |- |{{party color cell|Communist Party of India}} | [[Communist Party of India|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 8 | |- |{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} | [[Rashtriya Janata Dal|രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[P. K. Praveen|പി.കെ. പ്രവീൺ]] |- |{{party color cell|National Democratic Alliance}} |style="text-align:center;"|'''Other Opposition<br/>[[National Democratic Alliance|NDA]]'''<br/>Seats: '''3''' |{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} | [[Bharatiya Janata Party|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[B. B. Gopakumar|ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] |- |} == അവലംബങ്ങൾ == iz3t3esaatrckkvuws3okr8cm791dxf 4627040 4627039 2026-05-30T16:23:21Z Sai K shanmugam 24791 അംഗങ്ങളുടെ പട്ടിക 4627040 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {|class="wikitable" !colspan=2|Alliance !colspan=2|Political party !No. of MLAs !Leader |- |rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=9 style="text-align:center;"|'''Government<br/>[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]'''<br/>Seats: '''102''' |{{party color cell|Indian National Congress}} | [[Indian National Congress]] |style="text-align:center;"| 63 |[[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ]] |- |{{party color cell|Indian Union Muslim League}} | [[Indian Union Muslim League]] |style="text-align:center;"| 22 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |- |{{party color cell|Kerala Congress}} | [[Kerala Congress]] |style="text-align:center;"| 7 |[[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} | [[Revolutionary Socialist Party (India)|Revolutionary Socialist Party]] |style="text-align:center;"| 3 |[[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} | [[Kerala Congress (Jacob)]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} | [[Revolutionary Marxist Party of India]] |style="text-align:center;"| 1 |[[കെ.കെ. രമ]] |- |{{party color cell|Communist Marxist Party}} | [[Communist Marxist Party]] |style="text-align:center;"| 1 |[[സി.പി. ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Democratic Party}} | [[Kerala Democratic Party]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] |- |{{party color cell|Independent (politician)}} | [[Independent (politician)|Independent]] |style="text-align:center;"| 3 | |- |rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=3 style="text-align:center;"|'''Opposition<br/>[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]'''<br/>Seats: '''35''' |{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} | [[Communist Party of India (Marxist)|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |style="text-align:center;"| 26 |[[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] |- |{{party color cell|Communist Party of India}} | [[Communist Party of India|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 8 | |- |{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} | [[Rashtriya Janata Dal|രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[P. K. Praveen|പി.കെ. പ്രവീൺ]] |- |{{party color cell|National Democratic Alliance}} |style="text-align:center;"|'''Other Opposition<br/>[[National Democratic Alliance|NDA]]'''<br/>Seats: '''3''' |{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} | [[Bharatiya Janata Party|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[B. B. Gopakumar|ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] |- |} == നിയമസഭാംഗങ്ങൾ == <section begin="MLA Header" /> {| class="wikitable sortable" |+സ്രോതസുകൾ:<ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/kerala-election-results-2026-winners-constituency-wise-full-list-party-wise-seat-tally-10665881/|title=Kerala Election Results Winners List 2026: Congress Wins 63 Seats as CPI(M) Shrinks to 26. Full Constituency-Wise Data Here|access-date=14 May 2026|date=4 May 2026|website=The Indian Express|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/elections/kerala-assembly-election/result/|title=Kerala Assembly Election Results 2026: Get Constituency-wise, Party-wise Results of Kerala Polls|access-date=14 May 2026|website=The Indian Express|language=en}}</ref><ref>{{Cite news|date=4 May 2026|title=Kerala Election Results 2026: Full list of winners and losers; Congress-led UDF breaks LDF's decade-long dominance|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kerala-election-results-2026-full-list-of-winners-and-losers-congress-led-udf-set-for-historic-comeback-ldf-pinarayi-vijayan/articleshow/130780992.cms|access-date=14 May 2026|work=The Times of India|issn=0971-8257}}</ref> !District !No. !Constituency !Name ! colspan="2" |Party ! colspan="2" |Alliance !Remarks<section end="MLA Header" /><section begin="Kasaragod district" /> |- | rowspan="5" |[[Kasaragod district|കാസർഗോഡ്]] !1 |[[Manjeshwaram Assembly constituency|Manjeshwaram]] |[[A. K. M. Ashraf]]|{{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}}|{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- !2 |[[Kasaragod Assembly constituency|Kasaragod]] |[[Kallatra Mahin]] | |- !3 |[[Udma Assembly constituency|Udma]] |[[K. Neelakandan]]|{{party name with color|Indian National Congress}} | |- !4 |[[Kanhangad Assembly constituency|Kanhangad]] |[[Govindan Pallikappil]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- !5 |[[Thrikaripur Assembly constituency|Thrikaripur]] |[[Sandeep Varier]]|{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Kasaragod district" /><section begin="Kannur district" /> |- | rowspan="11" |[[Kannur district|Kannur]] !6 |[[Payyanur Assembly constituency|Payyanur]] |[[V. Kunhikrishnan]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- !7 |[[Kalliasseri Assembly constituency|Kalliasseri]] |[[M. Vijin]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- !8 |[[Taliparamba Assembly constituency|Taliparamba]] |[[T K Govindan Master]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]]|{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- !9 |[[Irikkur Assembly constituency|Irikkur]] |[[Sajeev Joseph]]|{{Party name with color|Indian National Congress}} | |- !10 |[[Azhikode Assembly constituency|Azhikode]] |[[K. V. Sumesh]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- !11 |[[Kannur Assembly constituency|Kannur]] |[[T.O Mohanan]]|{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- !12 |[[Dharmadam Assembly constituency|Dharmadom]] |[[Pinarayi Vijayan]]| {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}}| {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} |[[Leader of the Opposition]] |- !13 |[[Thalassery Assembly constituency|Thalassery]] |[[Karayi Rajan]] | |- !14 |[[Kuthuparamba Assembly constituency|Kuthuparamba]] |[[P. K. Praveen]]| {{party name with color|Rashtriya Janata Dal}} | |- !15 |[[Mattanur Assembly constituency|Mattanur]] |[[V. K. Sanoj]]| {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)}} | |- !16 |[[Peravoor Assembly constituency|Peravoor]] |[[Sunny Joseph (politician)|Adv Sunny Joseph]]|{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |Minister of Electricity, Enviornment & Parliamentary Affairs |- | rowspan="3" |[[Wayanad district|Wayanad]] !17 |[[Mananthavady Assembly constituency|Mananthavady]] (ST) |[[Usha Vijayan]]|{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}}| {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- !18 |[[Sulthan Bathery Assembly constituency|Sulthan Bathery]] (ST) |[[I. C. Balakrishnan]] | |- !19 |[[Kalpetta Assembly constituency|Kalpetta]] |[[T. Siddique]] |Minister of Agriculture |- | rowspan="13" |[[Kozhikode district|Kozhikode]] !20 |[[Vadakara Assembly constituency|Vatakara]] |[[K. K. Rema]]| {{party name with color|Revolutionary Marxist Party of India}}| {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- !21 |[[Kuttiady Assembly constituency|Kuttiady]] |[[Parakkal Abdulla]]| {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- !22 |[[Nadapuram Assembly constituency|Nadapuram]] |[[K. M. Abhijith]]| {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- !23 |[[Quilandy Assembly constituency|Koyilandy]] |[[K. Praveen Kumar]] | |- !24 |[[Perambra Assembly constituency|Perambra]] |[[Fathima Thahiliya]]| {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- !25 |[[Balussery Assembly constituency|Balussery]] (SC) |[[V. T. Sooraj]]| {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | |- !26 |[[Elathur Assembly constituency|Elathur]] |[[Vidya Balakrishnan]] | |- !27 |[[Kozhikode North Assembly constituency|Kozhikode North]] |[[K.Jayanth]] | |- !28 |[[Kozhikode South Assembly constituency|Kozhikode South]] |[[Fyzal Babu]]| {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- !29 |[[Beypore Assembly constituency|Beypore]] |[[P. A. Mohammed Riyas]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- !30 |[[Kunnamangalam Assembly constituency|Kunnamangalam]] |[[M. A. Razak Master]]| {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=3}}| {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- !31 |[[Koduvally Assembly constituency|Koduvally]] |[[P. K. Firos]] | |- !32 |[[Thiruvambady Assembly constituency|Thiruvambady]] |[[C. K. Kasim]] |<section end="Kozhikode district" /><section begin="Malappuram district" /> |- | rowspan="16" |[[Malappuram district|Malappuram]] !33 |[[Kondotty Assembly constituency|Kondotty]] |[[T. P Ashrafali]]| {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}}| {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=16}} | |- !34 |[[Eranad Assembly constituency|Eranad]] |[[P. K. Basheer]] |Minister of Public Works Department |- !35 |[[Nilambur Assembly constituency|Nilambur]] |[[Aryadan Shoukath]]| {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- !36 |[[Wandoor Assembly constituency|Wandoor]] (SC) |[[A. P. Anil Kumar]] |Minister of Revenue |- !37 |[[Manjeri Assembly constituency|Manjeri]] |[[M. Rahmathulla]]| {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=10}} | |- !38 |[[Perinthalmanna Assembly constituency|Perinthalmanna]] |[[Najeeb Kanthapuram]] | |- !39 |[[Mankada Assembly constituency|Mankada]] |[[Manjalamkuzhi Ali]] | |- !40 |[[Malappuram Assembly constituency|Malappuram]] |[[P. K. Kunhalikutty]] |Minister of Industries |- !41 |[[Vengara Assembly constituency|Vengara]] |[[K. M. Shaji]] |Minister for Local Self Governments |- !42 |[[Vallikunnu Assembly constituency|Vallikkunnu]] |[[T. V. Ibrahim]] | |- !43 |[[Tirurangadi Assembly constituency|Tirurangadi]] |[[P. M. A. Sameer]] | |- !44 |[[Tanur Assembly constituency|Tanur]] |[[P. K. Navas]] | |- !45 |[[Tirur Assembly constituency|Tirur]] |[[Kurukkoli Moideen]] | |- !46 |[[Kottakkal Assembly constituency|Kottakkal]] |[[K. K. Abid Hussain Thangal]] | |- !47 |[[Thavanur Assembly constituency|Thavanur]] |[[V. S Joy]]| {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- !48 |[[Ponnani Assembly constituency|Ponnani]] |[[K. P Noushad Ali]] |<section end="Malappuram district" /><section begin="Palakkad district" /> |- | rowspan="12" |[[Palakkad district|Palakkad]] !49 |[[Thrithala Assembly constituency|Thrithala]] |[[V. T. Balram]]|{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- !50 |[[Pattambi Assembly constituency|Pattambi]] |[[Muhammed Muhsin]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]]| {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- !51 |[[Shornur Assembly constituency|Shornur]] |[[P. Mammikutty]]| {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | |- !52 |[[Ottapalam Assembly constituency|Ottapalam]] |[[K. Premkumar]] | |- !53 |[[Kongad Assembly constituency|Kongad]] (SC) |[[Thulasi Teacher|K. A. Thulasi]]| {{party name with color|Indian National Congress}}| {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |Minister of Scheduled Castes, Scheduled Tribes and Backward Classes Welfare |- !54 |[[Mannarkkad Assembly constituency|Mannarkkad]] |[[N. Samsudheen]]| {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |Minister of General Education & Minority Affairs |- !55 |[[Malampuzha Assembly constituency|Malampuzha]] |[[A. Prabhakaran]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- !56 |[[Palakkad Assembly constituency|Palakkad]] |[[Ramesh Pisharody]]|{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- !57 |[[Tarur Assembly constituency|Tarur]] (SC) |[[P. P. Sumod|Sumod]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- !58 |[[Chittur Assembly constituency|Chittur]] |Sumesh Achuthan|{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- !59 |[[Nenmara Assembly constituency|Nenmara]] |K. Preman| {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}}| {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- !60 |[[Alathur Assembly constituency|Alathur]] |[[T. M. Sasi]] |<section end="Palakkad district" /><section begin="Thrissur district" /> |- | rowspan="13" |[[Thrissur district|Thrissur]] !61 |[[Chelakkara Assembly constituency|Chelakkara]] (SC) |[[U. R. Pradeep]]| {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=5}}| {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=6}} | |- !62 |[[Kunnamkulam Assembly constituency|Kunnamkulam]] |[[A. C. Moideen]] | |- !63 |[[Guruvayur Assembly constituency|Guruvayur]] |[[N. K. Akbar]] | |- !64 |[[Manalur Assembly constituency|Manalur]] |[[C. Raveendranath]] | |- !65 |[[Wadakkanchery Assembly constituency|Wadakkanchery]] |[[Xavier Chittilappilly]] | |- !66 |[[Ollur Assembly constituency|Ollur]] |[[K. Rajan (politician)|K. Rajan]]| {{party name with color|Communist Party of India}} | |- !67 |[[Thrissur Assembly constituency|Thrissur]] |[[Rajan Pallan]]| {{party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- !68 |[[Nattika Assembly constituency|Nattika]] (SC) |[[Geetha Gopi]]| {{party name with color|Communist Party of India|rowspan=2}}| {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- !69 |[[Kaipamangalam Assembly constituency|Kaipamangalam]] |[[K. K. Valsaraj]] | |- !70 |[[Irinjalakuda Assembly constituency|Irinjalakuda]] |[[Thomas Unniyadan]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | |[[Kerala Congress|KC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- !71 |[[Puthukkad Assembly constituency|Puthukkad]] |[[K. K. Ramachandran]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- !72 |[[Chalakudy Assembly constituency|Chalakudy]] |[[T. J. Saneesh Kumar Joseph]]| {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}}| {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- !73 |[[Kodungallur Assembly constituency|Kodungallur]] |[[O. J. Janeesh]] |Minister of Youth Affairs, Sports, Registration & Museum |- | rowspan="14" |[[Ernakulam district|Ernakulam]] !74 |[[Perumbavoor Assembly constituency|Perumbavoor]] |Manoj Moothedan| {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}}| {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=14}} | |- !75 |[[Angamaly Assembly constituency|Angamaly]] |[[Roji M. John]] |Minister of Higher Education |- !76 |[[Aluva Assembly constituency|Aluva]] |[[Anwar Sadath]] | |- !77 |[[Kalamassery Assembly constituency|Kalamassery]] |V. E. Abdul Gafoor| {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |Minister of Fisheries & Social Justice |- !78 |[[Paravur Assembly constituency|Paravur]] |[[V. D. Satheesan]]| {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}} |[[Chief Minister of Kerala]] |- !79 |[[Vypen Assembly constituency|Vypin]] |[[Tony Chammany]] | |- !80 |[[Kochi Assembly constituency|Kochi]] |[[Mohammad Shiyas]] | |- !81 |[[Thrippunithura Assembly constituency|Thrippunithura]] |[[Deepak Joy]] | |- !82 |[[Ernakulam Assembly constituency|Ernakulam]] |[[T. J. Vinod]] | |- !83 |[[Thrikkakara Assembly constituency|Thrikkakara]] |[[Uma Thomas]] | |- !84 |[[Kunnathunad Assembly constituency|Kunnathunad]] (SC) |[[V. P. Sajeendran]] | |- !85 |[[Piravom Assembly constituency|Piravom]] |[[Anoop Jacob]]| {{party name with color|Kerala Congress (Jacob)}} |Minister of Food, Civil Supplies & Consumer Affairs |- !86 |[[Muvattupuzha Assembly constituency|Muvattupuzha]] |[[Mathew Kuzhalnadan]]| {{party name with color|Indian National Congress}} | |- !87 |[[Kothamangalam Assembly constituency|Kothamangalam]] |[[Shibu Thekkumpuram]]| {{party name with color|Kerala Congress}} |<section end="Ernakulam district" /><section begin="Idukki district" /> |- | rowspan="5" |[[Idukki district|Idukki]] !88 |[[Devikulam Assembly constituency|Devikulam]] (SC) |F Raja| {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}}| {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- !89 |[[Udumbanchola Assembly constituency|Udumbanchola]] |Senapathy Venu | |- !90 |[[Thodupuzha Assembly constituency|Thodupuzha]] |[[Apu John Joseph]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | |[[Kerala Congress|KC]] |Government Chief Whip |- !91 |[[Idukki Assembly constituency|Idukki]] |[[Roy K Paulose]]| {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- !92 |[[Peerumade Assembly constituency|Peerumade]] |[[Cyriac Thomas]] |<section end="Idukki district" /><section begin="Kottayam district" /> |- | rowspan="9" |[[Kottayam district|Kottayam]] !93 |[[Pala Assembly constituency|Pala]] |[[Mani C. Kappan]]| {{party name with color|Kerala Democratic Party}}| {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- !94 |[[Kaduthuruthy Assembly constituency|Kaduthuruthy]] |[[Mons Joseph]]| {{party name with color|Kerala Congress}} |Minister of Irrigation & Housing |- !95 |[[Vaikom Assembly constituency|Vaikom]] (SC) |[[K. Binimon]]| {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=4}} | |- !96 |[[Ettumanoor Assembly constituency|Ettumanoor]] |[[Nattakom Suresh]] | |- !97 |[[Kottayam Assembly constituency|Kottayam]] |[[Thiruvanchoor Radhakrishnan]] |[[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|Speaker]] |- !98 |[[Puthuppally Assembly constituency|Puthuppally]] |[[Chandy Oommen]] | |- !99 |[[Changanassery Assembly constituency|Changanassery]] |[[Vinu Job Kuzhimannil]]| {{party name with color|Kerala Congress}} | |- !100 |[[Kanjirappally Assembly constituency|Kanjirappally]] |[[Rony K Baby]]| {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- !101 |[[Poonjar Assembly constituency|Poonjar]] |[[Sebastian M. J.]] |<section end="Kottayam district" /><section begin="Alappuzha district" /> |- | rowspan="9" |[[Alappuzha district|Alappuzha]] !102 |[[Aroor Assembly constituency|Aroor]] |[[Shanimol Osman]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |[[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|Deputy Speaker]] |- !103 |[[Cherthala Assembly constituency|Cherthala]] |[[P. Prasad]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- !104 |[[Alappuzha Assembly constituency|Alappuzha]] |[[A.D.Thomas]]| {{party name with color|Indian National Congress}}| {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- !105 |[[Ambalappuzha Assembly constituency|Ambalappuzha]] |[[G. Sudhakaran]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | |- !106 |[[Kuttanad Assembly constituency|Kuttanad]] |[[Reji Cheriyan]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | |[[Kerala Congress|KC]] | |- !107 |[[Haripad Assembly constituency|Haripad]] |[[Ramesh Chennithala]]| {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} |Minister of Home Affairs, Vigilance, Fire & Rescue, Prisons & Coir |- !108 |[[Kayamkulam Assembly constituency|Kayamkulam]] |[[M. Liju]] |Minister of Excise & Cooperation |- !109 |[[Mavelikara Assembly constituency|Mavelikara]] (SC) |[[M. S. Arun Kumar]]| {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}}| {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- !110 |[[Chengannur Assembly constituency|Chengannur]] |[[Saji Cherian]] |<section end="Alappuzha district" /><section begin="Pathanamthitta district" /> |- | rowspan="5" |[[Pathanamthitta district|Pathanamthitta]] !111 |[[Thiruvalla Assembly constituency|Thiruvalla]] |[[Varghese Mammen]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | |[[Kerala Congress|KC]]| {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- !112 |[[Ranni Assembly constituency|Ranni]] |Pazhakulam Madhu| {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- !113 |[[Aranmula Assembly constituency|Aranmula]] |[[Abin Varkey]] | |- !114 |[[Konni Assembly constituency|Konni]] |[[K. U. Jenish Kumar]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- !115 |[[Adoor Assembly constituency|Adoor]] (SC) |Adv. C. V. Santhakumar | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Pathanamthitta district" /><section begin="Kollam district" /> |- | rowspan="11" |[[Kollam district|Kollam]] !116 |[[Karunagappally Assembly constituency|Karunagapally]] |[[C. R. Mahesh]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]]| {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- !117 |[[Chavara Assembly constituency|Chavara]] |[[Shibu Baby John]]| {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)|rowspan=2}} |Minister of Forests & Widlife Protection |- !118 |[[Kunnathur, Kerala Assembly constituency|Kunnathur]] (SC) |Ullas Kovoor | |- !119 |[[Kottarakkara Assembly constituency|Kottarakkara]] |[[K. N. Balagopal]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- !120 |[[Pathanapuram Assembly constituency|Pathanapuram]] |[[Jyothi Kumar Chamakkala]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- !121 |[[Punalur Assembly constituency|Punalur]] |C. Ajayaprasad | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- !122 |[[Chadayamangalam Assembly constituency|Chadayamangalam]] |[[M. M. Naseer]]| {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}}| {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} | |- !123 |[[Kundara Assembly constituency|Kundara]] |[[P. C. Vishnunadh]] |Minister of Tourism, Culture & Cinema |- !124 |[[Kollam Assembly constituency|Kollam]] |[[Bindu Krishna]] |Minister of Labour, Dairy Development, Women & Child Development & Animal Husbandary |- !125 |[[Eravipuram Assembly constituency|Eravipuram]] |[[Vishnu Mohan (politician)|Vishnu Mohan]]| {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | |- !126 |[[Chathannoor Assembly constituency|Chathannoor]] |[[B. B. Gopakumar]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] |<section end="Kollam district" /><section begin="Thiruvananthapuram district" /> |- | rowspan="14" |[[Thiruvananthapuram district|Thiruvananthapuram]] !127 |[[Varkala Assembly constituency|Varkala]] |[[V. Joy]]| {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}}| {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- !128 |[[Attingal Assembly constituency|Attingal]] |[[O. S. Ambika]] | |- !129 |[[Chirayinkeezhu Assembly constituency|Chirayinkeezhu]] (SC) |[[Ramya Haridas]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- !130 |[[Nedumangad Assembly constituency|Nedumangad]] |[[G. R. Anil]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- !131 |[[Vamanapuram Assembly constituency|Vamanapuram]] |Sudheersha Palode | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- !132 |[[Kazhakootam Assembly constituency|Kazhakkoottam]] |[[V. Muraleedharan]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- !133 |[[Vattiyoorkavu Assembly constituency|Vattiyoorkavu]] |[[K. Muraleedharan]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]]| {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |Minister of Health & Devaswoms |- !134 |[[Thiruvananthapuram Assembly constituency|Thiruvananthapuram]] |[[C. P. John]] | style="background: {{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[Communist Marxist Party|CMP]] |Minister of Transport |- !135 |[[Nemom Assembly constituency|Nemom]] |[[Rajeev Chandrasekhar]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- !136 |[[Aruvikkara Assembly constituency|Aruvikkara]] |[[G. Steephen]]| {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}}| {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- !137 |[[Parassala Assembly constituency|Parassala]] |[[C. K. Hareendran]] | |- !138 |[[Kattakada Assembly constituency|Kattakkada]] |M. R. Baiju| {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}}| {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- !139 |[[Kovalam Assembly constituency|Kovalam]] |[[M. Vincent]] | |- !140 |[[Neyyattinkara Assembly constituency|Neyyattinkara]] |[[N. Sakthan]] | |} <section end="Thiruvananthapuram district" /> == അവലംബങ്ങൾ == 721mkxtaj0sq2s0fg5dm1zdcxu78eow 4627041 4627040 2026-05-30T16:24:11Z Sai K shanmugam 24791 /* നിയമസഭാംഗങ്ങൾ */ 4627041 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {|class="wikitable" !colspan=2|Alliance !colspan=2|Political party !No. of MLAs !Leader |- |rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=9 style="text-align:center;"|'''Government<br/>[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]'''<br/>Seats: '''102''' |{{party color cell|Indian National Congress}} | [[Indian National Congress]] |style="text-align:center;"| 63 |[[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ]] |- |{{party color cell|Indian Union Muslim League}} | [[Indian Union Muslim League]] |style="text-align:center;"| 22 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |- |{{party color cell|Kerala Congress}} | [[Kerala Congress]] |style="text-align:center;"| 7 |[[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} | [[Revolutionary Socialist Party (India)|Revolutionary Socialist Party]] |style="text-align:center;"| 3 |[[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} | [[Kerala Congress (Jacob)]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} | [[Revolutionary Marxist Party of India]] |style="text-align:center;"| 1 |[[കെ.കെ. രമ]] |- |{{party color cell|Communist Marxist Party}} | [[Communist Marxist Party]] |style="text-align:center;"| 1 |[[സി.പി. ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Democratic Party}} | [[Kerala Democratic Party]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] |- |{{party color cell|Independent (politician)}} | [[Independent (politician)|Independent]] |style="text-align:center;"| 3 | |- |rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=3 style="text-align:center;"|'''Opposition<br/>[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]'''<br/>Seats: '''35''' |{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} | [[Communist Party of India (Marxist)|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |style="text-align:center;"| 26 |[[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] |- |{{party color cell|Communist Party of India}} | [[Communist Party of India|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 8 | |- |{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} | [[Rashtriya Janata Dal|രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[P. K. Praveen|പി.കെ. പ്രവീൺ]] |- |{{party color cell|National Democratic Alliance}} |style="text-align:center;"|'''Other Opposition<br/>[[National Democratic Alliance|NDA]]'''<br/>Seats: '''3''' |{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} | [[Bharatiya Janata Party|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[B. B. Gopakumar|ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] |- |} == Members of Legislative Assembly == <section begin="MLA Header"/> {| class="wikitable sortable" |+ Source:<ref>{{Cite web |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results Winners List 2026: Congress Wins 63 Seats as CPI(M) Shrinks to 26. Full Constituency-Wise Data Here |url=https://indianexpress.com/article/india/kerala-election-results-2026-winners-constituency-wise-full-list-party-wise-seat-tally-10665881/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kerala Assembly Election Results 2026: Get Constituency-wise, Party-wise Results of Kerala Polls |url=https://indianexpress.com/elections/kerala-assembly-election/result/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results 2026: Full list of winners and losers; Congress-led UDF breaks LDF's decade-long dominance |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kerala-election-results-2026-full-list-of-winners-and-losers-congress-led-udf-set-for-historic-comeback-ldf-pinarayi-vijayan/articleshow/130780992.cms |access-date=14 May 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> !District !No. !Constituency !Name !colspan=2|Party !colspan=2|Alliance !Remarks<section end="MLA Header"/><section begin="Kasaragod district"/> |- | rowspan="5" | [[Kasaragod district|Kasaragod]] ! 1 | [[Manjeshwaram Assembly constituency|Manjeshwaram]] | [[A. K. M. Ashraf]] |{{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 2 | [[Kasaragod Assembly constituency|Kasaragod]] | [[Kallatra Mahin]] | |- ! 3 | [[Udma Assembly constituency|Udma]] | [[K. Neelakandan]] |{{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 4 | [[Kanhangad Assembly constituency|Kanhangad]] |[[Govindan Pallikappil]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 5 | [[Thrikaripur Assembly constituency|Thrikaripur]] | [[Sandeep Varier]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Kasaragod district"/><section begin="Kannur district"/> |- | rowspan="11" | [[Kannur district|Kannur]] ! 6 | [[Payyanur Assembly constituency|Payyanur]] | [[V. Kunhikrishnan]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 7 | [[Kalliasseri Assembly constituency|Kalliasseri]] | [[M. Vijin]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 8 | [[Taliparamba Assembly constituency|Taliparamba]] | [[T K Govindan Master]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 9 | [[Irikkur Assembly constituency|Irikkur]] | [[Sajeev Joseph]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 10 | [[Azhikode Assembly constituency|Azhikode]] | [[K. V. Sumesh]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 11 | [[Kannur Assembly constituency|Kannur]] | [[T.O Mohanan]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 12 | [[Dharmadam Assembly constituency|Dharmadom]] | [[Pinarayi Vijayan]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} |[[Leader of the Opposition]] |- ! 13 | [[Thalassery Assembly constituency|Thalassery]] | [[Karayi Rajan]] | |- ! 14 | [[Kuthuparamba Assembly constituency|Kuthuparamba]] | [[P. K. Praveen]] | {{party name with color|Rashtriya Janata Dal}} | |- ! 15 | [[Mattanur Assembly constituency|Mattanur]] | [[V. K. Sanoj]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)}} | |- ! 16 | [[Peravoor Assembly constituency|Peravoor]] |[[Sunny Joseph (politician)|Adv Sunny Joseph]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |Minister of Electricity, Enviornment & Parliamentary Affairs |- | rowspan="3" | [[Wayanad district|Wayanad]] ! 17 | [[Mananthavady Assembly constituency|Mananthavady]] (ST) | [[Usha Vijayan]] |{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 18 | [[Sulthan Bathery Assembly constituency|Sulthan Bathery]] (ST) | [[I. C. Balakrishnan]] | |- ! 19 | [[Kalpetta Assembly constituency|Kalpetta]] | [[T. Siddique]] |Minister of Agriculture |- | rowspan="13" | [[Kozhikode district|Kozhikode]] ! 20 | [[Vadakara Assembly constituency|Vatakara]] | [[K. K. Rema]] | {{party name with color|Revolutionary Marxist Party of India}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 21 | [[Kuttiady Assembly constituency|Kuttiady]] | [[Parakkal Abdulla]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 22 | [[Nadapuram Assembly constituency|Nadapuram]] | [[K. M. Abhijith]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 23 | [[Quilandy Assembly constituency|Koyilandy]] | [[K. Praveen Kumar]] | |- ! 24 | [[Perambra Assembly constituency|Perambra]] | [[Fathima Thahiliya]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 25 | [[Balussery Assembly constituency|Balussery]] (SC) | [[V. T. Sooraj]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | |- ! 26 | [[Elathur Assembly constituency|Elathur]] | [[Vidya Balakrishnan]] | |- ! 27 | [[Kozhikode North Assembly constituency|Kozhikode North]] | [[K.Jayanth]] | |- ! 28 | [[Kozhikode South Assembly constituency|Kozhikode South]] | [[Fyzal Babu]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 29 | [[Beypore Assembly constituency|Beypore]] | [[P. A. Mohammed Riyas]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 30 | [[Kunnamangalam Assembly constituency|Kunnamangalam]] | [[M. A. Razak Master]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 31 | [[Koduvally Assembly constituency|Koduvally]] | [[P. K. Firos]] | |- ! 32 | [[Thiruvambady Assembly constituency|Thiruvambady]] | [[C. K. Kasim]] |<section end="Kozhikode district"/><section begin="Malappuram district"/> |- | rowspan="16" | [[Malappuram district|Malappuram]] ! 33 | [[Kondotty Assembly constituency|Kondotty]] | [[T. P Ashrafali]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=16}} | |- ! 34 | [[Eranad Assembly constituency|Eranad]] | [[P. K. Basheer]] |Minister of Public Works Department |- ! 35 | [[Nilambur Assembly constituency|Nilambur]] | [[Aryadan Shoukath]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 36 | [[Wandoor Assembly constituency|Wandoor]] (SC) | [[A. P. Anil Kumar]] |Minister of Revenue |- ! 37 | [[Manjeri Assembly constituency|Manjeri]] | [[M. Rahmathulla]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=10}} | |- ! 38 | [[Perinthalmanna Assembly constituency|Perinthalmanna]] | [[Najeeb Kanthapuram]] | |- ! 39 | [[Mankada Assembly constituency|Mankada]] | [[Manjalamkuzhi Ali]] | |- ! 40 | [[Malappuram Assembly constituency|Malappuram]] | [[P. K. Kunhalikutty]] |Minister of Industries |- ! 41 | [[Vengara Assembly constituency|Vengara]] | [[K. M. Shaji]] |Minister for Local Self Governments |- ! 42 | [[Vallikunnu Assembly constituency|Vallikkunnu]] | [[T. V. Ibrahim]] | |- ! 43 | [[Tirurangadi Assembly constituency|Tirurangadi]] | [[P. M. A. Sameer]] | |- ! 44 | [[Tanur Assembly constituency|Tanur]] | [[P. K. Navas]] | |- ! 45 | [[Tirur Assembly constituency|Tirur]] | [[Kurukkoli Moideen]] | |- ! 46 | [[Kottakkal Assembly constituency|Kottakkal]] | [[K. K. Abid Hussain Thangal]] | |- ! 47 | [[Thavanur Assembly constituency|Thavanur]] | [[V. S Joy]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 48 | [[Ponnani Assembly constituency|Ponnani]] | [[K. P Noushad Ali]] |<section end="Malappuram district"/><section begin="Palakkad district"/> |- | rowspan="12" | [[Palakkad district|Palakkad]] ! 49 | [[Thrithala Assembly constituency|Thrithala]] |[[V. T. Balram]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 50 | [[Pattambi Assembly constituency|Pattambi]] | [[Muhammed Muhsin]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | | [[Communist Party of India|CPI]] | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 51 | [[Shornur Assembly constituency|Shornur]] | [[P. Mammikutty]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | |- ! 52 | [[Ottapalam Assembly constituency|Ottapalam]] | [[K. Premkumar]] | |- ! 53 | [[Kongad Assembly constituency|Kongad]] (SC) | [[Thulasi Teacher|K. A. Thulasi]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |Minister of Scheduled Castes, Scheduled Tribes and Backward Classes Welfare |- ! 54 | [[Mannarkkad Assembly constituency|Mannarkkad]] | [[N. Samsudheen]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |Minister of General Education & Minority Affairs |- ! 55 | [[Malampuzha Assembly constituency|Malampuzha]] | [[A. Prabhakaran]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 56 | [[Palakkad Assembly constituency|Palakkad]] | [[Ramesh Pisharody]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 57 | [[Tarur Assembly constituency|Tarur]] (SC) | [[P. P. Sumod|Sumod]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 58 | [[Chittur Assembly constituency|Chittur]] | Sumesh Achuthan |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 59 | [[Nenmara Assembly constituency|Nenmara]] | K. Preman | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 60 | [[Alathur Assembly constituency|Alathur]] | [[T. M. Sasi]] |<section end="Palakkad district"/><section begin="Thrissur district"/> |- | rowspan="13" | [[Thrissur district|Thrissur]] ! 61 | [[Chelakkara Assembly constituency|Chelakkara]] (SC) | [[U. R. Pradeep]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=5}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=6}} | |- ! 62 | [[Kunnamkulam Assembly constituency|Kunnamkulam]] | [[A. C. Moideen]] | |- ! 63 | [[Guruvayur Assembly constituency|Guruvayur]] | [[N. K. Akbar]] | |- ! 64 | [[Manalur Assembly constituency|Manalur]] | [[C. Raveendranath]] | |- ! 65 | [[Wadakkanchery Assembly constituency|Wadakkanchery]] | [[Xavier Chittilappilly]] | |- ! 66 | [[Ollur Assembly constituency|Ollur]] | [[K. Rajan (politician)|K. Rajan]] | {{party name with color|Communist Party of India}} | |- ! 67 | [[Thrissur Assembly constituency|Thrissur]] | [[Rajan Pallan]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | | [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 68 | [[Nattika Assembly constituency|Nattika]] (SC) | [[Geetha Gopi]] | {{party name with color|Communist Party of India|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 69 | [[Kaipamangalam Assembly constituency|Kaipamangalam]] | [[K. K. Valsaraj]] | |- ! 70 | [[Irinjalakuda Assembly constituency|Irinjalakuda]] | [[Thomas Unniyadan]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | |[[Kerala Congress|KC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 71 | [[Puthukkad Assembly constituency|Puthukkad]] | [[K. K. Ramachandran]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 72 | [[Chalakudy Assembly constituency|Chalakudy]] | [[T. J. Saneesh Kumar Joseph]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 73 | [[Kodungallur Assembly constituency|Kodungallur]] | [[O. J. Janeesh]] |Minister of Youth Affairs, Sports, Registration & Museum |- | rowspan="14" | [[Ernakulam district|Ernakulam]] ! 74 | [[Perumbavoor Assembly constituency|Perumbavoor]] | Manoj Moothedan | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=14}} | |- ! 75 | [[Angamaly Assembly constituency|Angamaly]] | [[Roji M. John]] |Minister of Higher Education |- ! 76 | [[Aluva Assembly constituency|Aluva]] | [[Anwar Sadath]] | |- ! 77 | [[Kalamassery Assembly constituency|Kalamassery]] |V. E. Abdul Gafoor | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |Minister of Fisheries & Social Justice |- ! 78 | [[Paravur Assembly constituency|Paravur]] | [[V. D. Satheesan]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}} | [[Chief Minister of Kerala]] |- ! 79 | [[Vypen Assembly constituency|Vypin]] | [[Tony Chammany]] | |- ! 80 | [[Kochi Assembly constituency|Kochi]] | [[Mohammad Shiyas]] | |- ! 81 | [[Thrippunithura Assembly constituency|Thrippunithura]] | [[Deepak Joy]] | |- ! 82 | [[Ernakulam Assembly constituency|Ernakulam]] | [[T. J. Vinod]] | |- ! 83 | [[Thrikkakara Assembly constituency|Thrikkakara]] | [[Uma Thomas]] | |- ! 84 | [[Kunnathunad Assembly constituency|Kunnathunad]] (SC) |[[V. P. Sajeendran]] | |- ! 85 | [[Piravom Assembly constituency|Piravom]] | [[Anoop Jacob]] | {{party name with color|Kerala Congress (Jacob)}} |Minister of Food, Civil Supplies & Consumer Affairs |- ! 86 | [[Muvattupuzha Assembly constituency|Muvattupuzha]] | [[Mathew Kuzhalnadan]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 87 | [[Kothamangalam Assembly constituency|Kothamangalam]] | [[Shibu Thekkumpuram]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |<section end="Ernakulam district"/><section begin="Idukki district"/> |- | rowspan="5" | [[Idukki district|Idukki]] ! 88 | [[Devikulam Assembly constituency|Devikulam]] (SC) | F Raja | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 89 | [[Udumbanchola Assembly constituency|Udumbanchola]] | Senapathy Venu | |- ! 90 | [[Thodupuzha Assembly constituency|Thodupuzha]] | [[Apu John Joseph]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] |Government Chief Whip |- ! 91 | [[Idukki Assembly constituency|Idukki]] | [[Roy K Paulose]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 92 | [[Peerumade Assembly constituency|Peerumade]] | [[Cyriac Thomas]] |<section end="Idukki district"/><section begin="Kottayam district"/> |- | rowspan="9" | [[Kottayam district|Kottayam]] ! 93 | [[Pala Assembly constituency|Pala]] | [[Mani C. Kappan]] | {{party name with color|Kerala Democratic Party}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 94 | [[Kaduthuruthy Assembly constituency|Kaduthuruthy]] | [[Mons Joseph]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |Minister of Irrigation & Housing |- ! 95 | [[Vaikom Assembly constituency|Vaikom]] (SC) | [[K. Binimon]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=4}} | |- ! 96 | [[Ettumanoor Assembly constituency|Ettumanoor]] | [[Nattakom Suresh]] | |- ! 97 | [[Kottayam Assembly constituency|Kottayam]] | [[Thiruvanchoor Radhakrishnan]] | [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|Speaker]] |- ! 98 | [[Puthuppally Assembly constituency|Puthuppally]] | [[Chandy Oommen]] | |- ! 99 | [[Changanassery Assembly constituency|Changanassery]] | [[Vinu Job Kuzhimannil]] | {{party name with color|Kerala Congress}} | |- ! 100 | [[Kanjirappally Assembly constituency|Kanjirappally]] | [[Rony K Baby]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 101 | [[Poonjar Assembly constituency|Poonjar]] | [[Sebastian M. J.]] |<section end="Kottayam district"/><section begin="Alappuzha district"/> |- | rowspan="9" | [[Alappuzha district|Alappuzha]] ! 102 | [[Aroor Assembly constituency|Aroor]] || [[Shanimol Osman]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|Deputy Speaker]] |- ! 103 | [[Cherthala Assembly constituency|Cherthala]] |[[P. Prasad]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 104 | [[Alappuzha Assembly constituency|Alappuzha]] | [[A.D.Thomas]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 105 | [[Ambalappuzha Assembly constituency|Ambalappuzha]] |[[G. Sudhakaran]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | |- ! 106 | [[Kuttanad Assembly constituency|Kuttanad]] | [[Reji Cheriyan]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | |- ! 107 | [[Haripad Assembly constituency|Haripad]] | [[Ramesh Chennithala]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} |Minister of Home Affairs, Vigilance, Fire & Rescue, Prisons & Coir |- ! 108 | [[Kayamkulam Assembly constituency|Kayamkulam]] | [[M. Liju]] |Minister of Excise & Cooperation |- ! 109 | [[Mavelikara Assembly constituency|Mavelikara]] (SC) | [[M. S. Arun Kumar]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 110 | [[Chengannur Assembly constituency|Chengannur]] | [[Saji Cherian]] |<section end="Alappuzha district"/><section begin="Pathanamthitta district"/> |- | rowspan="5" | [[Pathanamthitta district|Pathanamthitta]] ! 111 | [[Thiruvalla Assembly constituency|Thiruvalla]] | [[Varghese Mammen]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 112 | [[Ranni Assembly constituency|Ranni]] | Pazhakulam Madhu | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 113 | [[Aranmula Assembly constituency|Aranmula]] | [[Abin Varkey]] | |- ! 114 | [[Konni Assembly constituency|Konni]] | [[K. U. Jenish Kumar]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | [[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | | [[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 115 | [[Adoor Assembly constituency|Adoor]] (SC) |Adv. C. V. Santhakumar | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Pathanamthitta district"/><section begin="Kollam district"/> |- | rowspan="11" | [[Kollam district|Kollam]] ! 116 | [[Karunagappally Assembly constituency|Karunagapally]] | [[C. R. Mahesh]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | | [[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 117 | [[Chavara Assembly constituency|Chavara]] | [[Shibu Baby John]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)|rowspan=2}} |Minister of Forests & Widlife Protection |- ! 118 | [[Kunnathur, Kerala Assembly constituency|Kunnathur]] (SC) | Ullas Kovoor | |- ! 119 | [[Kottarakkara Assembly constituency|Kottarakkara]] | [[K. N. Balagopal]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 120 | [[Pathanapuram Assembly constituency|Pathanapuram]] |[[Jyothi Kumar Chamakkala]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 121 | [[Punalur Assembly constituency|Punalur]] |C. Ajayaprasad | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 122 | [[Chadayamangalam Assembly constituency|Chadayamangalam]] | [[M. M. Naseer]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} | |- ! 123 | [[Kundara Assembly constituency|Kundara]] | [[P. C. Vishnunadh]] |Minister of Tourism, Culture & Cinema |- ! 124 | [[Kollam Assembly constituency|Kollam]] | [[Bindu Krishna]] |Minister of Labour, Dairy Development, Women & Child Development & Animal Husbandary |- ! 125 | [[Eravipuram Assembly constituency|Eravipuram]] | [[Vishnu Mohan (politician)|Vishnu Mohan]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | |- ! 126 | [[Chathannoor Assembly constituency|Chathannoor]] |[[B. B. Gopakumar]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] |<section end="Kollam district"/><section begin="Thiruvananthapuram district"/> |- | rowspan="14" | [[Thiruvananthapuram district|Thiruvananthapuram]] ! 127 | [[Varkala Assembly constituency|Varkala]] | [[V. Joy]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 128 | [[Attingal Assembly constituency|Attingal]] | [[O. S. Ambika]] | |- ! 129 | [[Chirayinkeezhu Assembly constituency|Chirayinkeezhu]] (SC) | [[Ramya Haridas]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 130 | [[Nedumangad Assembly constituency|Nedumangad]] | [[G. R. Anil]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 131 | [[Vamanapuram Assembly constituency|Vamanapuram]] | Sudheersha Palode | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 132 | [[Kazhakootam Assembly constituency|Kazhakkoottam]] |[[V. Muraleedharan]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 133 | [[Vattiyoorkavu Assembly constituency|Vattiyoorkavu]] | [[K. Muraleedharan]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |Minister of Health & Devaswoms |- ! 134 | [[Thiruvananthapuram Assembly constituency|Thiruvananthapuram]] | [[C. P. John]] | style="background: {{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[Communist Marxist Party|CMP]] |Minister of Transport |- ! 135 | [[Nemom Assembly constituency|Nemom]] |[[Rajeev Chandrasekhar]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 136 | [[Aruvikkara Assembly constituency|Aruvikkara]] | [[G. Steephen]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 137 | [[Parassala Assembly constituency|Parassala]] | [[C. K. Hareendran]] | |- ! 138 | [[Kattakada Assembly constituency|Kattakkada]] | M. R. Baiju | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 139 | [[Kovalam Assembly constituency|Kovalam]] | [[M. Vincent]] | |- ! 140 | [[Neyyattinkara Assembly constituency|Neyyattinkara]] | [[N. Sakthan]] | |} <section end="Thiruvananthapuram district"/> == അവലംബങ്ങൾ == 1p5z4jdhi0avzfyvousutyex810t30g 4627042 4627041 2026-05-30T16:26:18Z Sai K shanmugam 24791 രാഷ്ട്രീയ കക്ഷികളുടെ പേര് മലയാളത്തിലാക്കി. 4627042 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {|class="wikitable" !colspan=2|Alliance !colspan=2|Political party !No. of MLAs !Leader |- |rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=9 style="text-align:center;"|'''Government<br/>[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]'''<br/>Seats: '''102''' |{{party color cell|Indian National Congress}} | [[Indian National Congress|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 63 |[[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ]] |- |{{party color cell|Indian Union Muslim League}} | [[Indian Union Muslim League|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] |style="text-align:center;"| 22 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |- |{{party color cell|Kerala Congress}} | [[Kerala Congress|കേരള കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 7 |[[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} | [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} | [[Kerala Congress (Jacob)|കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} | [[Revolutionary Marxist Party of India|റവല്യൂഷണറി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[കെ.കെ. രമ]] |- |{{party color cell|Communist Marxist Party}} | [[Communist Marxist Party|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[സി.പി. ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Democratic Party}} | [[Kerala Democratic Party|കേരള ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] |- |{{party color cell|Independent (politician)}} | [[Independent (politician)|സ്വതന്ത്രർ]] |style="text-align:center;"| 3 | |- |rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=3 style="text-align:center;"|'''Opposition<br/>[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]'''<br/>Seats: '''35''' |{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} | [[Communist Party of India (Marxist)|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |style="text-align:center;"| 26 |[[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] |- |{{party color cell|Communist Party of India}} | [[Communist Party of India|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 8 | |- |{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} | [[Rashtriya Janata Dal|രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[P. K. Praveen|പി.കെ. പ്രവീൺ]] |- |{{party color cell|National Democratic Alliance}} |style="text-align:center;"|'''Other Opposition<br/>[[National Democratic Alliance|NDA]]'''<br/>Seats: '''3''' |{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} | [[Bharatiya Janata Party|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[B. B. Gopakumar|ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] |- |} == Members of Legislative Assembly == <section begin="MLA Header"/> {| class="wikitable sortable" |+ Source:<ref>{{Cite web |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results Winners List 2026: Congress Wins 63 Seats as CPI(M) Shrinks to 26. Full Constituency-Wise Data Here |url=https://indianexpress.com/article/india/kerala-election-results-2026-winners-constituency-wise-full-list-party-wise-seat-tally-10665881/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kerala Assembly Election Results 2026: Get Constituency-wise, Party-wise Results of Kerala Polls |url=https://indianexpress.com/elections/kerala-assembly-election/result/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results 2026: Full list of winners and losers; Congress-led UDF breaks LDF's decade-long dominance |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kerala-election-results-2026-full-list-of-winners-and-losers-congress-led-udf-set-for-historic-comeback-ldf-pinarayi-vijayan/articleshow/130780992.cms |access-date=14 May 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> !District !No. !Constituency !Name !colspan=2|Party !colspan=2|Alliance !Remarks<section end="MLA Header"/><section begin="Kasaragod district"/> |- | rowspan="5" | [[Kasaragod district|Kasaragod]] ! 1 | [[Manjeshwaram Assembly constituency|Manjeshwaram]] | [[A. K. M. Ashraf]] |{{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 2 | [[Kasaragod Assembly constituency|Kasaragod]] | [[Kallatra Mahin]] | |- ! 3 | [[Udma Assembly constituency|Udma]] | [[K. Neelakandan]] |{{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 4 | [[Kanhangad Assembly constituency|Kanhangad]] |[[Govindan Pallikappil]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 5 | [[Thrikaripur Assembly constituency|Thrikaripur]] | [[Sandeep Varier]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Kasaragod district"/><section begin="Kannur district"/> |- | rowspan="11" | [[Kannur district|Kannur]] ! 6 | [[Payyanur Assembly constituency|Payyanur]] | [[V. Kunhikrishnan]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 7 | [[Kalliasseri Assembly constituency|Kalliasseri]] | [[M. Vijin]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 8 | [[Taliparamba Assembly constituency|Taliparamba]] | [[T K Govindan Master]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 9 | [[Irikkur Assembly constituency|Irikkur]] | [[Sajeev Joseph]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 10 | [[Azhikode Assembly constituency|Azhikode]] | [[K. V. Sumesh]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 11 | [[Kannur Assembly constituency|Kannur]] | [[T.O Mohanan]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 12 | [[Dharmadam Assembly constituency|Dharmadom]] | [[Pinarayi Vijayan]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} |[[Leader of the Opposition]] |- ! 13 | [[Thalassery Assembly constituency|Thalassery]] | [[Karayi Rajan]] | |- ! 14 | [[Kuthuparamba Assembly constituency|Kuthuparamba]] | [[P. K. Praveen]] | {{party name with color|Rashtriya Janata Dal}} | |- ! 15 | [[Mattanur Assembly constituency|Mattanur]] | [[V. K. Sanoj]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)}} | |- ! 16 | [[Peravoor Assembly constituency|Peravoor]] |[[Sunny Joseph (politician)|Adv Sunny Joseph]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |Minister of Electricity, Enviornment & Parliamentary Affairs |- | rowspan="3" | [[Wayanad district|Wayanad]] ! 17 | [[Mananthavady Assembly constituency|Mananthavady]] (ST) | [[Usha Vijayan]] |{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 18 | [[Sulthan Bathery Assembly constituency|Sulthan Bathery]] (ST) | [[I. C. Balakrishnan]] | |- ! 19 | [[Kalpetta Assembly constituency|Kalpetta]] | [[T. Siddique]] |Minister of Agriculture |- | rowspan="13" | [[Kozhikode district|Kozhikode]] ! 20 | [[Vadakara Assembly constituency|Vatakara]] | [[K. K. Rema]] | {{party name with color|Revolutionary Marxist Party of India}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 21 | [[Kuttiady Assembly constituency|Kuttiady]] | [[Parakkal Abdulla]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 22 | [[Nadapuram Assembly constituency|Nadapuram]] | [[K. M. Abhijith]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 23 | [[Quilandy Assembly constituency|Koyilandy]] | [[K. Praveen Kumar]] | |- ! 24 | [[Perambra Assembly constituency|Perambra]] | [[Fathima Thahiliya]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 25 | [[Balussery Assembly constituency|Balussery]] (SC) | [[V. T. Sooraj]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | |- ! 26 | [[Elathur Assembly constituency|Elathur]] | [[Vidya Balakrishnan]] | |- ! 27 | [[Kozhikode North Assembly constituency|Kozhikode North]] | [[K.Jayanth]] | |- ! 28 | [[Kozhikode South Assembly constituency|Kozhikode South]] | [[Fyzal Babu]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 29 | [[Beypore Assembly constituency|Beypore]] | [[P. A. Mohammed Riyas]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 30 | [[Kunnamangalam Assembly constituency|Kunnamangalam]] | [[M. A. Razak Master]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 31 | [[Koduvally Assembly constituency|Koduvally]] | [[P. K. Firos]] | |- ! 32 | [[Thiruvambady Assembly constituency|Thiruvambady]] | [[C. K. Kasim]] |<section end="Kozhikode district"/><section begin="Malappuram district"/> |- | rowspan="16" | [[Malappuram district|Malappuram]] ! 33 | [[Kondotty Assembly constituency|Kondotty]] | [[T. P Ashrafali]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=16}} | |- ! 34 | [[Eranad Assembly constituency|Eranad]] | [[P. K. Basheer]] |Minister of Public Works Department |- ! 35 | [[Nilambur Assembly constituency|Nilambur]] | [[Aryadan Shoukath]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 36 | [[Wandoor Assembly constituency|Wandoor]] (SC) | [[A. P. Anil Kumar]] |Minister of Revenue |- ! 37 | [[Manjeri Assembly constituency|Manjeri]] | [[M. Rahmathulla]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=10}} | |- ! 38 | [[Perinthalmanna Assembly constituency|Perinthalmanna]] | [[Najeeb Kanthapuram]] | |- ! 39 | [[Mankada Assembly constituency|Mankada]] | [[Manjalamkuzhi Ali]] | |- ! 40 | [[Malappuram Assembly constituency|Malappuram]] | [[P. K. Kunhalikutty]] |Minister of Industries |- ! 41 | [[Vengara Assembly constituency|Vengara]] | [[K. M. Shaji]] |Minister for Local Self Governments |- ! 42 | [[Vallikunnu Assembly constituency|Vallikkunnu]] | [[T. V. Ibrahim]] | |- ! 43 | [[Tirurangadi Assembly constituency|Tirurangadi]] | [[P. M. A. Sameer]] | |- ! 44 | [[Tanur Assembly constituency|Tanur]] | [[P. K. Navas]] | |- ! 45 | [[Tirur Assembly constituency|Tirur]] | [[Kurukkoli Moideen]] | |- ! 46 | [[Kottakkal Assembly constituency|Kottakkal]] | [[K. K. Abid Hussain Thangal]] | |- ! 47 | [[Thavanur Assembly constituency|Thavanur]] | [[V. S Joy]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 48 | [[Ponnani Assembly constituency|Ponnani]] | [[K. P Noushad Ali]] |<section end="Malappuram district"/><section begin="Palakkad district"/> |- | rowspan="12" | [[Palakkad district|Palakkad]] ! 49 | [[Thrithala Assembly constituency|Thrithala]] |[[V. T. Balram]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 50 | [[Pattambi Assembly constituency|Pattambi]] | [[Muhammed Muhsin]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | | [[Communist Party of India|CPI]] | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 51 | [[Shornur Assembly constituency|Shornur]] | [[P. Mammikutty]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | |- ! 52 | [[Ottapalam Assembly constituency|Ottapalam]] | [[K. Premkumar]] | |- ! 53 | [[Kongad Assembly constituency|Kongad]] (SC) | [[Thulasi Teacher|K. A. Thulasi]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |Minister of Scheduled Castes, Scheduled Tribes and Backward Classes Welfare |- ! 54 | [[Mannarkkad Assembly constituency|Mannarkkad]] | [[N. Samsudheen]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |Minister of General Education & Minority Affairs |- ! 55 | [[Malampuzha Assembly constituency|Malampuzha]] | [[A. Prabhakaran]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 56 | [[Palakkad Assembly constituency|Palakkad]] | [[Ramesh Pisharody]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 57 | [[Tarur Assembly constituency|Tarur]] (SC) | [[P. P. Sumod|Sumod]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 58 | [[Chittur Assembly constituency|Chittur]] | Sumesh Achuthan |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 59 | [[Nenmara Assembly constituency|Nenmara]] | K. Preman | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 60 | [[Alathur Assembly constituency|Alathur]] | [[T. M. Sasi]] |<section end="Palakkad district"/><section begin="Thrissur district"/> |- | rowspan="13" | [[Thrissur district|Thrissur]] ! 61 | [[Chelakkara Assembly constituency|Chelakkara]] (SC) | [[U. R. Pradeep]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=5}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=6}} | |- ! 62 | [[Kunnamkulam Assembly constituency|Kunnamkulam]] | [[A. C. Moideen]] | |- ! 63 | [[Guruvayur Assembly constituency|Guruvayur]] | [[N. K. Akbar]] | |- ! 64 | [[Manalur Assembly constituency|Manalur]] | [[C. Raveendranath]] | |- ! 65 | [[Wadakkanchery Assembly constituency|Wadakkanchery]] | [[Xavier Chittilappilly]] | |- ! 66 | [[Ollur Assembly constituency|Ollur]] | [[K. Rajan (politician)|K. Rajan]] | {{party name with color|Communist Party of India}} | |- ! 67 | [[Thrissur Assembly constituency|Thrissur]] | [[Rajan Pallan]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | | [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 68 | [[Nattika Assembly constituency|Nattika]] (SC) | [[Geetha Gopi]] | {{party name with color|Communist Party of India|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 69 | [[Kaipamangalam Assembly constituency|Kaipamangalam]] | [[K. K. Valsaraj]] | |- ! 70 | [[Irinjalakuda Assembly constituency|Irinjalakuda]] | [[Thomas Unniyadan]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | |[[Kerala Congress|KC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 71 | [[Puthukkad Assembly constituency|Puthukkad]] | [[K. K. Ramachandran]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 72 | [[Chalakudy Assembly constituency|Chalakudy]] | [[T. J. Saneesh Kumar Joseph]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 73 | [[Kodungallur Assembly constituency|Kodungallur]] | [[O. J. Janeesh]] |Minister of Youth Affairs, Sports, Registration & Museum |- | rowspan="14" | [[Ernakulam district|Ernakulam]] ! 74 | [[Perumbavoor Assembly constituency|Perumbavoor]] | Manoj Moothedan | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=14}} | |- ! 75 | [[Angamaly Assembly constituency|Angamaly]] | [[Roji M. John]] |Minister of Higher Education |- ! 76 | [[Aluva Assembly constituency|Aluva]] | [[Anwar Sadath]] | |- ! 77 | [[Kalamassery Assembly constituency|Kalamassery]] |V. E. Abdul Gafoor | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |Minister of Fisheries & Social Justice |- ! 78 | [[Paravur Assembly constituency|Paravur]] | [[V. D. Satheesan]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}} | [[Chief Minister of Kerala]] |- ! 79 | [[Vypen Assembly constituency|Vypin]] | [[Tony Chammany]] | |- ! 80 | [[Kochi Assembly constituency|Kochi]] | [[Mohammad Shiyas]] | |- ! 81 | [[Thrippunithura Assembly constituency|Thrippunithura]] | [[Deepak Joy]] | |- ! 82 | [[Ernakulam Assembly constituency|Ernakulam]] | [[T. J. Vinod]] | |- ! 83 | [[Thrikkakara Assembly constituency|Thrikkakara]] | [[Uma Thomas]] | |- ! 84 | [[Kunnathunad Assembly constituency|Kunnathunad]] (SC) |[[V. P. Sajeendran]] | |- ! 85 | [[Piravom Assembly constituency|Piravom]] | [[Anoop Jacob]] | {{party name with color|Kerala Congress (Jacob)}} |Minister of Food, Civil Supplies & Consumer Affairs |- ! 86 | [[Muvattupuzha Assembly constituency|Muvattupuzha]] | [[Mathew Kuzhalnadan]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 87 | [[Kothamangalam Assembly constituency|Kothamangalam]] | [[Shibu Thekkumpuram]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |<section end="Ernakulam district"/><section begin="Idukki district"/> |- | rowspan="5" | [[Idukki district|Idukki]] ! 88 | [[Devikulam Assembly constituency|Devikulam]] (SC) | F Raja | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 89 | [[Udumbanchola Assembly constituency|Udumbanchola]] | Senapathy Venu | |- ! 90 | [[Thodupuzha Assembly constituency|Thodupuzha]] | [[Apu John Joseph]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] |Government Chief Whip |- ! 91 | [[Idukki Assembly constituency|Idukki]] | [[Roy K Paulose]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 92 | [[Peerumade Assembly constituency|Peerumade]] | [[Cyriac Thomas]] |<section end="Idukki district"/><section begin="Kottayam district"/> |- | rowspan="9" | [[Kottayam district|Kottayam]] ! 93 | [[Pala Assembly constituency|Pala]] | [[Mani C. Kappan]] | {{party name with color|Kerala Democratic Party}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 94 | [[Kaduthuruthy Assembly constituency|Kaduthuruthy]] | [[Mons Joseph]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |Minister of Irrigation & Housing |- ! 95 | [[Vaikom Assembly constituency|Vaikom]] (SC) | [[K. Binimon]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=4}} | |- ! 96 | [[Ettumanoor Assembly constituency|Ettumanoor]] | [[Nattakom Suresh]] | |- ! 97 | [[Kottayam Assembly constituency|Kottayam]] | [[Thiruvanchoor Radhakrishnan]] | [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|Speaker]] |- ! 98 | [[Puthuppally Assembly constituency|Puthuppally]] | [[Chandy Oommen]] | |- ! 99 | [[Changanassery Assembly constituency|Changanassery]] | [[Vinu Job Kuzhimannil]] | {{party name with color|Kerala Congress}} | |- ! 100 | [[Kanjirappally Assembly constituency|Kanjirappally]] | [[Rony K Baby]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 101 | [[Poonjar Assembly constituency|Poonjar]] | [[Sebastian M. J.]] |<section end="Kottayam district"/><section begin="Alappuzha district"/> |- | rowspan="9" | [[Alappuzha district|Alappuzha]] ! 102 | [[Aroor Assembly constituency|Aroor]] || [[Shanimol Osman]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|Deputy Speaker]] |- ! 103 | [[Cherthala Assembly constituency|Cherthala]] |[[P. Prasad]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 104 | [[Alappuzha Assembly constituency|Alappuzha]] | [[A.D.Thomas]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 105 | [[Ambalappuzha Assembly constituency|Ambalappuzha]] |[[G. Sudhakaran]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | |- ! 106 | [[Kuttanad Assembly constituency|Kuttanad]] | [[Reji Cheriyan]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | |- ! 107 | [[Haripad Assembly constituency|Haripad]] | [[Ramesh Chennithala]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} |Minister of Home Affairs, Vigilance, Fire & Rescue, Prisons & Coir |- ! 108 | [[Kayamkulam Assembly constituency|Kayamkulam]] | [[M. Liju]] |Minister of Excise & Cooperation |- ! 109 | [[Mavelikara Assembly constituency|Mavelikara]] (SC) | [[M. S. Arun Kumar]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 110 | [[Chengannur Assembly constituency|Chengannur]] | [[Saji Cherian]] |<section end="Alappuzha district"/><section begin="Pathanamthitta district"/> |- | rowspan="5" | [[Pathanamthitta district|Pathanamthitta]] ! 111 | [[Thiruvalla Assembly constituency|Thiruvalla]] | [[Varghese Mammen]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 112 | [[Ranni Assembly constituency|Ranni]] | Pazhakulam Madhu | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 113 | [[Aranmula Assembly constituency|Aranmula]] | [[Abin Varkey]] | |- ! 114 | [[Konni Assembly constituency|Konni]] | [[K. U. Jenish Kumar]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | [[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | | [[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 115 | [[Adoor Assembly constituency|Adoor]] (SC) |Adv. C. V. Santhakumar | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Pathanamthitta district"/><section begin="Kollam district"/> |- | rowspan="11" | [[Kollam district|Kollam]] ! 116 | [[Karunagappally Assembly constituency|Karunagapally]] | [[C. R. Mahesh]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | | [[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 117 | [[Chavara Assembly constituency|Chavara]] | [[Shibu Baby John]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)|rowspan=2}} |Minister of Forests & Widlife Protection |- ! 118 | [[Kunnathur, Kerala Assembly constituency|Kunnathur]] (SC) | Ullas Kovoor | |- ! 119 | [[Kottarakkara Assembly constituency|Kottarakkara]] | [[K. N. Balagopal]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 120 | [[Pathanapuram Assembly constituency|Pathanapuram]] |[[Jyothi Kumar Chamakkala]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 121 | [[Punalur Assembly constituency|Punalur]] |C. Ajayaprasad | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 122 | [[Chadayamangalam Assembly constituency|Chadayamangalam]] | [[M. M. Naseer]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} | |- ! 123 | [[Kundara Assembly constituency|Kundara]] | [[P. C. Vishnunadh]] |Minister of Tourism, Culture & Cinema |- ! 124 | [[Kollam Assembly constituency|Kollam]] | [[Bindu Krishna]] |Minister of Labour, Dairy Development, Women & Child Development & Animal Husbandary |- ! 125 | [[Eravipuram Assembly constituency|Eravipuram]] | [[Vishnu Mohan (politician)|Vishnu Mohan]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | |- ! 126 | [[Chathannoor Assembly constituency|Chathannoor]] |[[B. B. Gopakumar]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] |<section end="Kollam district"/><section begin="Thiruvananthapuram district"/> |- | rowspan="14" | [[Thiruvananthapuram district|Thiruvananthapuram]] ! 127 | [[Varkala Assembly constituency|Varkala]] | [[V. Joy]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 128 | [[Attingal Assembly constituency|Attingal]] | [[O. S. Ambika]] | |- ! 129 | [[Chirayinkeezhu Assembly constituency|Chirayinkeezhu]] (SC) | [[Ramya Haridas]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 130 | [[Nedumangad Assembly constituency|Nedumangad]] | [[G. R. Anil]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 131 | [[Vamanapuram Assembly constituency|Vamanapuram]] | Sudheersha Palode | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 132 | [[Kazhakootam Assembly constituency|Kazhakkoottam]] |[[V. Muraleedharan]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 133 | [[Vattiyoorkavu Assembly constituency|Vattiyoorkavu]] | [[K. Muraleedharan]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |Minister of Health & Devaswoms |- ! 134 | [[Thiruvananthapuram Assembly constituency|Thiruvananthapuram]] | [[C. P. John]] | style="background: {{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[Communist Marxist Party|CMP]] |Minister of Transport |- ! 135 | [[Nemom Assembly constituency|Nemom]] |[[Rajeev Chandrasekhar]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 136 | [[Aruvikkara Assembly constituency|Aruvikkara]] | [[G. Steephen]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 137 | [[Parassala Assembly constituency|Parassala]] | [[C. K. Hareendran]] | |- ! 138 | [[Kattakada Assembly constituency|Kattakkada]] | M. R. Baiju | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 139 | [[Kovalam Assembly constituency|Kovalam]] | [[M. Vincent]] | |- ! 140 | [[Neyyattinkara Assembly constituency|Neyyattinkara]] | [[N. Sakthan]] | |} <section end="Thiruvananthapuram district"/> == അവലംബങ്ങൾ == norqhj2c5ncpy6ojjmdzy3tvs8sk15w 4627043 4627042 2026-05-30T16:27:42Z Sai K shanmugam 24791 /* Members of Legislative Assembly */ 4627043 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {|class="wikitable" !colspan=2|Alliance !colspan=2|Political party !No. of MLAs !Leader |- |rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=9 style="text-align:center;"|'''Government<br/>[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]'''<br/>Seats: '''102''' |{{party color cell|Indian National Congress}} | [[Indian National Congress|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 63 |[[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ]] |- |{{party color cell|Indian Union Muslim League}} | [[Indian Union Muslim League|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] |style="text-align:center;"| 22 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |- |{{party color cell|Kerala Congress}} | [[Kerala Congress|കേരള കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 7 |[[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} | [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} | [[Kerala Congress (Jacob)|കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} | [[Revolutionary Marxist Party of India|റവല്യൂഷണറി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[കെ.കെ. രമ]] |- |{{party color cell|Communist Marxist Party}} | [[Communist Marxist Party|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[സി.പി. ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Democratic Party}} | [[Kerala Democratic Party|കേരള ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] |- |{{party color cell|Independent (politician)}} | [[Independent (politician)|സ്വതന്ത്രർ]] |style="text-align:center;"| 3 | |- |rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=3 style="text-align:center;"|'''Opposition<br/>[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]'''<br/>Seats: '''35''' |{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} | [[Communist Party of India (Marxist)|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |style="text-align:center;"| 26 |[[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] |- |{{party color cell|Communist Party of India}} | [[Communist Party of India|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 8 | |- |{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} | [[Rashtriya Janata Dal|രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[P. K. Praveen|പി.കെ. പ്രവീൺ]] |- |{{party color cell|National Democratic Alliance}} |style="text-align:center;"|'''Other Opposition<br/>[[National Democratic Alliance|NDA]]'''<br/>Seats: '''3''' |{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} | [[Bharatiya Janata Party|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[B. B. Gopakumar|ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] |- |} == നിയമസഭാംഗങ്ങൾ == <section begin="MLA Header"/> {| class="wikitable sortable" |+ Source:<ref>{{Cite web |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results Winners List 2026: Congress Wins 63 Seats as CPI(M) Shrinks to 26. Full Constituency-Wise Data Here |url=https://indianexpress.com/article/india/kerala-election-results-2026-winners-constituency-wise-full-list-party-wise-seat-tally-10665881/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kerala Assembly Election Results 2026: Get Constituency-wise, Party-wise Results of Kerala Polls |url=https://indianexpress.com/elections/kerala-assembly-election/result/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results 2026: Full list of winners and losers; Congress-led UDF breaks LDF's decade-long dominance |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kerala-election-results-2026-full-list-of-winners-and-losers-congress-led-udf-set-for-historic-comeback-ldf-pinarayi-vijayan/articleshow/130780992.cms |access-date=14 May 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> !District !No. !Constituency !Name !colspan=2|Party !colspan=2|Alliance !Remarks<section end="MLA Header"/><section begin="Kasaragod district"/> |- | rowspan="5" | [[Kasaragod district|Kasaragod]] ! 1 | [[മഞ്ചേശ്വരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേശ്വരം]] | [[എ.കെ.എം. അഷ്റഫ്]] |{{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 2 | [[കാസർഗോഡ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാസർഗോഡ്]] | [[Kallatra Mahin]] | |- ! 3 | [[Udma Assembly constituency|Udma]] | [[K. Neelakandan]] |{{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 4 | [[Kanhangad Assembly constituency|Kanhangad]] |[[Govindan Pallikappil]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 5 | [[Thrikaripur Assembly constituency|Thrikaripur]] | [[Sandeep Varier]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Kasaragod district"/><section begin="Kannur district"/> |- | rowspan="11" | [[Kannur district|Kannur]] ! 6 | [[Payyanur Assembly constituency|Payyanur]] | [[V. Kunhikrishnan]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 7 | [[Kalliasseri Assembly constituency|Kalliasseri]] | [[M. Vijin]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 8 | [[Taliparamba Assembly constituency|Taliparamba]] | [[T K Govindan Master]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 9 | [[Irikkur Assembly constituency|Irikkur]] | [[Sajeev Joseph]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 10 | [[Azhikode Assembly constituency|Azhikode]] | [[K. V. Sumesh]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 11 | [[Kannur Assembly constituency|Kannur]] | [[T.O Mohanan]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 12 | [[Dharmadam Assembly constituency|Dharmadom]] | [[Pinarayi Vijayan]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} |[[Leader of the Opposition]] |- ! 13 | [[Thalassery Assembly constituency|Thalassery]] | [[Karayi Rajan]] | |- ! 14 | [[Kuthuparamba Assembly constituency|Kuthuparamba]] | [[P. K. Praveen]] | {{party name with color|Rashtriya Janata Dal}} | |- ! 15 | [[Mattanur Assembly constituency|Mattanur]] | [[V. K. Sanoj]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)}} | |- ! 16 | [[Peravoor Assembly constituency|Peravoor]] |[[Sunny Joseph (politician)|Adv Sunny Joseph]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |Minister of Electricity, Enviornment & Parliamentary Affairs |- | rowspan="3" | [[Wayanad district|Wayanad]] ! 17 | [[Mananthavady Assembly constituency|Mananthavady]] (ST) | [[Usha Vijayan]] |{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 18 | [[Sulthan Bathery Assembly constituency|Sulthan Bathery]] (ST) | [[I. C. Balakrishnan]] | |- ! 19 | [[Kalpetta Assembly constituency|Kalpetta]] | [[T. Siddique]] |Minister of Agriculture |- | rowspan="13" | [[Kozhikode district|Kozhikode]] ! 20 | [[Vadakara Assembly constituency|Vatakara]] | [[K. K. Rema]] | {{party name with color|Revolutionary Marxist Party of India}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 21 | [[Kuttiady Assembly constituency|Kuttiady]] | [[Parakkal Abdulla]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 22 | [[Nadapuram Assembly constituency|Nadapuram]] | [[K. M. Abhijith]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 23 | [[Quilandy Assembly constituency|Koyilandy]] | [[K. Praveen Kumar]] | |- ! 24 | [[Perambra Assembly constituency|Perambra]] | [[Fathima Thahiliya]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 25 | [[Balussery Assembly constituency|Balussery]] (SC) | [[V. T. Sooraj]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | |- ! 26 | [[Elathur Assembly constituency|Elathur]] | [[Vidya Balakrishnan]] | |- ! 27 | [[Kozhikode North Assembly constituency|Kozhikode North]] | [[K.Jayanth]] | |- ! 28 | [[Kozhikode South Assembly constituency|Kozhikode South]] | [[Fyzal Babu]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 29 | [[Beypore Assembly constituency|Beypore]] | [[P. A. Mohammed Riyas]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 30 | [[Kunnamangalam Assembly constituency|Kunnamangalam]] | [[M. A. Razak Master]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 31 | [[Koduvally Assembly constituency|Koduvally]] | [[P. K. Firos]] | |- ! 32 | [[Thiruvambady Assembly constituency|Thiruvambady]] | [[C. K. Kasim]] |<section end="Kozhikode district"/><section begin="Malappuram district"/> |- | rowspan="16" | [[Malappuram district|Malappuram]] ! 33 | [[Kondotty Assembly constituency|Kondotty]] | [[T. P Ashrafali]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=16}} | |- ! 34 | [[Eranad Assembly constituency|Eranad]] | [[P. K. Basheer]] |Minister of Public Works Department |- ! 35 | [[Nilambur Assembly constituency|Nilambur]] | [[Aryadan Shoukath]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 36 | [[Wandoor Assembly constituency|Wandoor]] (SC) | [[A. P. Anil Kumar]] |Minister of Revenue |- ! 37 | [[Manjeri Assembly constituency|Manjeri]] | [[M. Rahmathulla]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=10}} | |- ! 38 | [[Perinthalmanna Assembly constituency|Perinthalmanna]] | [[Najeeb Kanthapuram]] | |- ! 39 | [[Mankada Assembly constituency|Mankada]] | [[Manjalamkuzhi Ali]] | |- ! 40 | [[Malappuram Assembly constituency|Malappuram]] | [[P. K. Kunhalikutty]] |Minister of Industries |- ! 41 | [[Vengara Assembly constituency|Vengara]] | [[K. M. Shaji]] |Minister for Local Self Governments |- ! 42 | [[Vallikunnu Assembly constituency|Vallikkunnu]] | [[T. V. Ibrahim]] | |- ! 43 | [[Tirurangadi Assembly constituency|Tirurangadi]] | [[P. M. A. Sameer]] | |- ! 44 | [[Tanur Assembly constituency|Tanur]] | [[P. K. Navas]] | |- ! 45 | [[Tirur Assembly constituency|Tirur]] | [[Kurukkoli Moideen]] | |- ! 46 | [[Kottakkal Assembly constituency|Kottakkal]] | [[K. K. Abid Hussain Thangal]] | |- ! 47 | [[Thavanur Assembly constituency|Thavanur]] | [[V. S Joy]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 48 | [[Ponnani Assembly constituency|Ponnani]] | [[K. P Noushad Ali]] |<section end="Malappuram district"/><section begin="Palakkad district"/> |- | rowspan="12" | [[Palakkad district|Palakkad]] ! 49 | [[Thrithala Assembly constituency|Thrithala]] |[[V. T. Balram]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 50 | [[Pattambi Assembly constituency|Pattambi]] | [[Muhammed Muhsin]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | | [[Communist Party of India|CPI]] | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 51 | [[Shornur Assembly constituency|Shornur]] | [[P. Mammikutty]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | |- ! 52 | [[Ottapalam Assembly constituency|Ottapalam]] | [[K. Premkumar]] | |- ! 53 | [[Kongad Assembly constituency|Kongad]] (SC) | [[Thulasi Teacher|K. A. Thulasi]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |Minister of Scheduled Castes, Scheduled Tribes and Backward Classes Welfare |- ! 54 | [[Mannarkkad Assembly constituency|Mannarkkad]] | [[N. Samsudheen]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |Minister of General Education & Minority Affairs |- ! 55 | [[Malampuzha Assembly constituency|Malampuzha]] | [[A. Prabhakaran]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 56 | [[Palakkad Assembly constituency|Palakkad]] | [[Ramesh Pisharody]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 57 | [[Tarur Assembly constituency|Tarur]] (SC) | [[P. P. Sumod|Sumod]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 58 | [[Chittur Assembly constituency|Chittur]] | Sumesh Achuthan |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 59 | [[Nenmara Assembly constituency|Nenmara]] | K. Preman | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 60 | [[Alathur Assembly constituency|Alathur]] | [[T. M. Sasi]] |<section end="Palakkad district"/><section begin="Thrissur district"/> |- | rowspan="13" | [[Thrissur district|Thrissur]] ! 61 | [[Chelakkara Assembly constituency|Chelakkara]] (SC) | [[U. R. Pradeep]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=5}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=6}} | |- ! 62 | [[Kunnamkulam Assembly constituency|Kunnamkulam]] | [[A. C. Moideen]] | |- ! 63 | [[Guruvayur Assembly constituency|Guruvayur]] | [[N. K. Akbar]] | |- ! 64 | [[Manalur Assembly constituency|Manalur]] | [[C. Raveendranath]] | |- ! 65 | [[Wadakkanchery Assembly constituency|Wadakkanchery]] | [[Xavier Chittilappilly]] | |- ! 66 | [[Ollur Assembly constituency|Ollur]] | [[K. Rajan (politician)|K. Rajan]] | {{party name with color|Communist Party of India}} | |- ! 67 | [[Thrissur Assembly constituency|Thrissur]] | [[Rajan Pallan]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | | [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 68 | [[Nattika Assembly constituency|Nattika]] (SC) | [[Geetha Gopi]] | {{party name with color|Communist Party of India|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 69 | [[Kaipamangalam Assembly constituency|Kaipamangalam]] | [[K. K. Valsaraj]] | |- ! 70 | [[Irinjalakuda Assembly constituency|Irinjalakuda]] | [[Thomas Unniyadan]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | |[[Kerala Congress|KC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 71 | [[Puthukkad Assembly constituency|Puthukkad]] | [[K. K. Ramachandran]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 72 | [[Chalakudy Assembly constituency|Chalakudy]] | [[T. J. Saneesh Kumar Joseph]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 73 | [[Kodungallur Assembly constituency|Kodungallur]] | [[O. J. Janeesh]] |Minister of Youth Affairs, Sports, Registration & Museum |- | rowspan="14" | [[Ernakulam district|Ernakulam]] ! 74 | [[Perumbavoor Assembly constituency|Perumbavoor]] | Manoj Moothedan | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=14}} | |- ! 75 | [[Angamaly Assembly constituency|Angamaly]] | [[Roji M. John]] |Minister of Higher Education |- ! 76 | [[Aluva Assembly constituency|Aluva]] | [[Anwar Sadath]] | |- ! 77 | [[Kalamassery Assembly constituency|Kalamassery]] |V. E. Abdul Gafoor | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |Minister of Fisheries & Social Justice |- ! 78 | [[Paravur Assembly constituency|Paravur]] | [[V. D. Satheesan]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}} | [[Chief Minister of Kerala]] |- ! 79 | [[Vypen Assembly constituency|Vypin]] | [[Tony Chammany]] | |- ! 80 | [[Kochi Assembly constituency|Kochi]] | [[Mohammad Shiyas]] | |- ! 81 | [[Thrippunithura Assembly constituency|Thrippunithura]] | [[Deepak Joy]] | |- ! 82 | [[Ernakulam Assembly constituency|Ernakulam]] | [[T. J. Vinod]] | |- ! 83 | [[Thrikkakara Assembly constituency|Thrikkakara]] | [[Uma Thomas]] | |- ! 84 | [[Kunnathunad Assembly constituency|Kunnathunad]] (SC) |[[V. P. Sajeendran]] | |- ! 85 | [[Piravom Assembly constituency|Piravom]] | [[Anoop Jacob]] | {{party name with color|Kerala Congress (Jacob)}} |Minister of Food, Civil Supplies & Consumer Affairs |- ! 86 | [[Muvattupuzha Assembly constituency|Muvattupuzha]] | [[Mathew Kuzhalnadan]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 87 | [[Kothamangalam Assembly constituency|Kothamangalam]] | [[Shibu Thekkumpuram]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |<section end="Ernakulam district"/><section begin="Idukki district"/> |- | rowspan="5" | [[Idukki district|Idukki]] ! 88 | [[Devikulam Assembly constituency|Devikulam]] (SC) | F Raja | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 89 | [[Udumbanchola Assembly constituency|Udumbanchola]] | Senapathy Venu | |- ! 90 | [[Thodupuzha Assembly constituency|Thodupuzha]] | [[Apu John Joseph]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] |Government Chief Whip |- ! 91 | [[Idukki Assembly constituency|Idukki]] | [[Roy K Paulose]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 92 | [[Peerumade Assembly constituency|Peerumade]] | [[Cyriac Thomas]] |<section end="Idukki district"/><section begin="Kottayam district"/> |- | rowspan="9" | [[Kottayam district|Kottayam]] ! 93 | [[Pala Assembly constituency|Pala]] | [[Mani C. Kappan]] | {{party name with color|Kerala Democratic Party}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 94 | [[Kaduthuruthy Assembly constituency|Kaduthuruthy]] | [[Mons Joseph]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |Minister of Irrigation & Housing |- ! 95 | [[Vaikom Assembly constituency|Vaikom]] (SC) | [[K. Binimon]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=4}} | |- ! 96 | [[Ettumanoor Assembly constituency|Ettumanoor]] | [[Nattakom Suresh]] | |- ! 97 | [[Kottayam Assembly constituency|Kottayam]] | [[Thiruvanchoor Radhakrishnan]] | [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|Speaker]] |- ! 98 | [[Puthuppally Assembly constituency|Puthuppally]] | [[Chandy Oommen]] | |- ! 99 | [[Changanassery Assembly constituency|Changanassery]] | [[Vinu Job Kuzhimannil]] | {{party name with color|Kerala Congress}} | |- ! 100 | [[Kanjirappally Assembly constituency|Kanjirappally]] | [[Rony K Baby]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 101 | [[Poonjar Assembly constituency|Poonjar]] | [[Sebastian M. J.]] |<section end="Kottayam district"/><section begin="Alappuzha district"/> |- | rowspan="9" | [[Alappuzha district|Alappuzha]] ! 102 | [[Aroor Assembly constituency|Aroor]] || [[Shanimol Osman]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|Deputy Speaker]] |- ! 103 | [[Cherthala Assembly constituency|Cherthala]] |[[P. Prasad]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 104 | [[Alappuzha Assembly constituency|Alappuzha]] | [[A.D.Thomas]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 105 | [[Ambalappuzha Assembly constituency|Ambalappuzha]] |[[G. Sudhakaran]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | |- ! 106 | [[Kuttanad Assembly constituency|Kuttanad]] | [[Reji Cheriyan]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | |- ! 107 | [[Haripad Assembly constituency|Haripad]] | [[Ramesh Chennithala]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} |Minister of Home Affairs, Vigilance, Fire & Rescue, Prisons & Coir |- ! 108 | [[Kayamkulam Assembly constituency|Kayamkulam]] | [[M. Liju]] |Minister of Excise & Cooperation |- ! 109 | [[Mavelikara Assembly constituency|Mavelikara]] (SC) | [[M. S. Arun Kumar]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 110 | [[Chengannur Assembly constituency|Chengannur]] | [[Saji Cherian]] |<section end="Alappuzha district"/><section begin="Pathanamthitta district"/> |- | rowspan="5" | [[Pathanamthitta district|Pathanamthitta]] ! 111 | [[Thiruvalla Assembly constituency|Thiruvalla]] | [[Varghese Mammen]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 112 | [[Ranni Assembly constituency|Ranni]] | Pazhakulam Madhu | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 113 | [[Aranmula Assembly constituency|Aranmula]] | [[Abin Varkey]] | |- ! 114 | [[Konni Assembly constituency|Konni]] | [[K. U. Jenish Kumar]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | [[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | | [[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 115 | [[Adoor Assembly constituency|Adoor]] (SC) |Adv. C. V. Santhakumar | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Pathanamthitta district"/><section begin="Kollam district"/> |- | rowspan="11" | [[Kollam district|Kollam]] ! 116 | [[Karunagappally Assembly constituency|Karunagapally]] | [[C. R. Mahesh]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | | [[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 117 | [[Chavara Assembly constituency|Chavara]] | [[Shibu Baby John]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)|rowspan=2}} |Minister of Forests & Widlife Protection |- ! 118 | [[Kunnathur, Kerala Assembly constituency|Kunnathur]] (SC) | Ullas Kovoor | |- ! 119 | [[Kottarakkara Assembly constituency|Kottarakkara]] | [[K. N. Balagopal]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 120 | [[Pathanapuram Assembly constituency|Pathanapuram]] |[[Jyothi Kumar Chamakkala]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 121 | [[Punalur Assembly constituency|Punalur]] |C. Ajayaprasad | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 122 | [[Chadayamangalam Assembly constituency|Chadayamangalam]] | [[M. M. Naseer]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} | |- ! 123 | [[Kundara Assembly constituency|Kundara]] | [[P. C. Vishnunadh]] |Minister of Tourism, Culture & Cinema |- ! 124 | [[Kollam Assembly constituency|Kollam]] | [[Bindu Krishna]] |Minister of Labour, Dairy Development, Women & Child Development & Animal Husbandary |- ! 125 | [[Eravipuram Assembly constituency|Eravipuram]] | [[Vishnu Mohan (politician)|Vishnu Mohan]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | |- ! 126 | [[Chathannoor Assembly constituency|Chathannoor]] |[[B. B. Gopakumar]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] |<section end="Kollam district"/><section begin="Thiruvananthapuram district"/> |- | rowspan="14" | [[Thiruvananthapuram district|Thiruvananthapuram]] ! 127 | [[Varkala Assembly constituency|Varkala]] | [[V. Joy]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 128 | [[Attingal Assembly constituency|Attingal]] | [[O. S. Ambika]] | |- ! 129 | [[Chirayinkeezhu Assembly constituency|Chirayinkeezhu]] (SC) | [[Ramya Haridas]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 130 | [[Nedumangad Assembly constituency|Nedumangad]] | [[G. R. Anil]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 131 | [[Vamanapuram Assembly constituency|Vamanapuram]] | Sudheersha Palode | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 132 | [[Kazhakootam Assembly constituency|Kazhakkoottam]] |[[V. Muraleedharan]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 133 | [[Vattiyoorkavu Assembly constituency|Vattiyoorkavu]] | [[K. Muraleedharan]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |Minister of Health & Devaswoms |- ! 134 | [[Thiruvananthapuram Assembly constituency|Thiruvananthapuram]] | [[C. P. John]] | style="background: {{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[Communist Marxist Party|CMP]] |Minister of Transport |- ! 135 | [[Nemom Assembly constituency|Nemom]] |[[Rajeev Chandrasekhar]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 136 | [[Aruvikkara Assembly constituency|Aruvikkara]] | [[G. Steephen]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 137 | [[Parassala Assembly constituency|Parassala]] | [[C. K. Hareendran]] | |- ! 138 | [[Kattakada Assembly constituency|Kattakkada]] | M. R. Baiju | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 139 | [[Kovalam Assembly constituency|Kovalam]] | [[M. Vincent]] | |- ! 140 | [[Neyyattinkara Assembly constituency|Neyyattinkara]] | [[N. Sakthan]] | |} <section end="Thiruvananthapuram district"/> == അവലംബങ്ങൾ == 2p1t64laa89fsja38hm0eeh887h4cs9 4627044 4627043 2026-05-30T16:30:56Z Sai K shanmugam 24791 4627044 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {|class="wikitable" !colspan=2|Alliance !colspan=2|Political party !No. of MLAs !Leader |- |rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=9 style="text-align:center;"|'''Government<br/>[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]'''<br/>Seats: '''102''' |{{party color cell|Indian National Congress}} | [[Indian National Congress|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 63 |[[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ]] |- |{{party color cell|Indian Union Muslim League}} | [[Indian Union Muslim League|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] |style="text-align:center;"| 22 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |- |{{party color cell|Kerala Congress}} | [[Kerala Congress|കേരള കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 7 |[[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} | [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} | [[Kerala Congress (Jacob)|കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} | [[Revolutionary Marxist Party of India|റവല്യൂഷണറി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[കെ.കെ. രമ]] |- |{{party color cell|Communist Marxist Party}} | [[Communist Marxist Party|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[സി.പി. ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Democratic Party}} | [[Kerala Democratic Party|കേരള ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] |- |{{party color cell|Independent (politician)}} | [[Independent (politician)|സ്വതന്ത്രർ]] |style="text-align:center;"| 3 | |- |rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=3 style="text-align:center;"|'''Opposition<br/>[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]'''<br/>Seats: '''35''' |{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} | [[Communist Party of India (Marxist)|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |style="text-align:center;"| 26 |[[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] |- |{{party color cell|Communist Party of India}} | [[Communist Party of India|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 8 | |- |{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} | [[Rashtriya Janata Dal|രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[P. K. Praveen|പി.കെ. പ്രവീൺ]] |- |{{party color cell|National Democratic Alliance}} |style="text-align:center;"|'''Other Opposition<br/>[[National Democratic Alliance|NDA]]'''<br/>Seats: '''3''' |{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} | [[Bharatiya Janata Party|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[B. B. Gopakumar|ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] |- |} == നിയമസഭാംഗങ്ങൾ == <section begin="MLA Header"/> {| class="wikitable sortable" |+ Source:<ref>{{Cite web |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results Winners List 2026: Congress Wins 63 Seats as CPI(M) Shrinks to 26. Full Constituency-Wise Data Here |url=https://indianexpress.com/article/india/kerala-election-results-2026-winners-constituency-wise-full-list-party-wise-seat-tally-10665881/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kerala Assembly Election Results 2026: Get Constituency-wise, Party-wise Results of Kerala Polls |url=https://indianexpress.com/elections/kerala-assembly-election/result/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results 2026: Full list of winners and losers; Congress-led UDF breaks LDF's decade-long dominance |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kerala-election-results-2026-full-list-of-winners-and-losers-congress-led-udf-set-for-historic-comeback-ldf-pinarayi-vijayan/articleshow/130780992.cms |access-date=14 May 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> !District !No. !Constituency !Name !colspan=2|Party !colspan=2|Alliance !Remarks<section end="MLA Header"/><section begin="Kasaragod district"/> |- | rowspan="5" | [[Kasaragod district|Kasaragod]] ! 1 | [[മഞ്ചേശ്വരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേശ്വരം]] | [[എ.കെ.എം. അഷ്റഫ്]] |{{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 2 | [[കാസർഗോഡ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാസർഗോഡ്]] | [[Kallatra Mahin]] | |- ! 3 | [[Udma Assembly constituency|Udma]] | [[K. Neelakandan]] |{{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 4 | [[Kanhangad Assembly constituency|Kanhangad]] |[[Govindan Pallikappil]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 5 | [[Thrikaripur Assembly constituency|Thrikaripur]] | [[Sandeep Varier]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Kasaragod district"/><section begin="Kannur district"/> |- | rowspan="11" | [[Kannur district|Kannur]] ! 6 | [[Payyanur Assembly constituency|Payyanur]] | [[V. Kunhikrishnan]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 7 | [[Kalliasseri Assembly constituency|Kalliasseri]] | [[M. Vijin]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 8 | [[Taliparamba Assembly constituency|Taliparamba]] | [[T K Govindan Master]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 9 | [[Irikkur Assembly constituency|Irikkur]] | [[Sajeev Joseph]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 10 | [[Azhikode Assembly constituency|Azhikode]] | [[K. V. Sumesh]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 11 | [[Kannur Assembly constituency|Kannur]] | [[T.O Mohanan]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 12 | [[Dharmadam Assembly constituency|Dharmadom]] | [[Pinarayi Vijayan]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} |[[Leader of the Opposition]] |- ! 13 | [[Thalassery Assembly constituency|Thalassery]] | [[Karayi Rajan]] | |- ! 14 | [[Kuthuparamba Assembly constituency|Kuthuparamba]] | [[P. K. Praveen]] | {{party name with color|Rashtriya Janata Dal}} | |- ! 15 | [[Mattanur Assembly constituency|Mattanur]] | [[V. K. Sanoj]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)}} | |- ! 16 | [[Peravoor Assembly constituency|Peravoor]] |[[Sunny Joseph (politician)|Adv Sunny Joseph]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |Minister of Electricity, Enviornment & Parliamentary Affairs |- | rowspan="3" | [[Wayanad district|Wayanad]] ! 17 | [[Mananthavady Assembly constituency|Mananthavady]] (ST) | [[Usha Vijayan]] |{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 18 | [[Sulthan Bathery Assembly constituency|Sulthan Bathery]] (ST) | [[I. C. Balakrishnan]] | |- ! 19 | [[Kalpetta Assembly constituency|Kalpetta]] | [[T. Siddique]] |Minister of Agriculture |- | rowspan="13" | [[Kozhikode district|Kozhikode]] ! 20 | [[Vadakara Assembly constituency|Vatakara]] | [[K. K. Rema]] | {{party name with color|Revolutionary Marxist Party of India}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 21 | [[Kuttiady Assembly constituency|Kuttiady]] | [[Parakkal Abdulla]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 22 | [[Nadapuram Assembly constituency|Nadapuram]] | [[K. M. Abhijith]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 23 | [[Quilandy Assembly constituency|Koyilandy]] | [[K. Praveen Kumar]] | |- ! 24 | [[Perambra Assembly constituency|Perambra]] | [[Fathima Thahiliya]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 25 | [[Balussery Assembly constituency|Balussery]] (SC) | [[V. T. Sooraj]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | |- ! 26 | [[Elathur Assembly constituency|Elathur]] | [[Vidya Balakrishnan]] | |- ! 27 | [[Kozhikode North Assembly constituency|Kozhikode North]] | [[K.Jayanth]] | |- ! 28 | [[Kozhikode South Assembly constituency|Kozhikode South]] | [[Fyzal Babu]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 29 | [[Beypore Assembly constituency|Beypore]] | [[P. A. Mohammed Riyas]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 30 | [[Kunnamangalam Assembly constituency|Kunnamangalam]] | [[M. A. Razak Master]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 31 | [[Koduvally Assembly constituency|Koduvally]] | [[P. K. Firos]] | |- ! 32 | [[Thiruvambady Assembly constituency|Thiruvambady]] | [[C. K. Kasim]] |<section end="Kozhikode district"/><section begin="Malappuram district"/> |- | rowspan="16" | [[Malappuram district|Malappuram]] ! 33 | [[Kondotty Assembly constituency|Kondotty]] | [[T. P Ashrafali]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=16}} | |- ! 34 | [[Eranad Assembly constituency|Eranad]] | [[P. K. Basheer]] |Minister of Public Works Department |- ! 35 | [[Nilambur Assembly constituency|Nilambur]] | [[Aryadan Shoukath]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 36 | [[Wandoor Assembly constituency|Wandoor]] (SC) | [[A. P. Anil Kumar]] |Minister of Revenue |- ! 37 | [[Manjeri Assembly constituency|Manjeri]] | [[M. Rahmathulla]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=10}} | |- ! 38 | [[Perinthalmanna Assembly constituency|Perinthalmanna]] | [[Najeeb Kanthapuram]] | |- ! 39 | [[Mankada Assembly constituency|Mankada]] | [[Manjalamkuzhi Ali]] | |- ! 40 | [[Malappuram Assembly constituency|Malappuram]] | [[P. K. Kunhalikutty]] |Minister of Industries |- ! 41 | [[Vengara Assembly constituency|Vengara]] | [[K. M. Shaji]] |Minister for Local Self Governments |- ! 42 | [[Vallikunnu Assembly constituency|Vallikkunnu]] | [[T. V. Ibrahim]] | |- ! 43 | [[Tirurangadi Assembly constituency|Tirurangadi]] | [[P. M. A. Sameer]] | |- ! 44 | [[Tanur Assembly constituency|Tanur]] | [[P. K. Navas]] | |- ! 45 | [[Tirur Assembly constituency|Tirur]] | [[Kurukkoli Moideen]] | |- ! 46 | [[Kottakkal Assembly constituency|Kottakkal]] | [[K. K. Abid Hussain Thangal]] | |- ! 47 | [[Thavanur Assembly constituency|Thavanur]] | [[V. S Joy]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 48 | [[Ponnani Assembly constituency|Ponnani]] | [[K. P Noushad Ali]] |<section end="Malappuram district"/><section begin="Palakkad district"/> |- | rowspan="12" | [[Palakkad district|Palakkad]] ! 49 | [[Thrithala Assembly constituency|Thrithala]] |[[V. T. Balram]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 50 | [[Pattambi Assembly constituency|Pattambi]] | [[Muhammed Muhsin]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | | [[Communist Party of India|CPI]] | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 51 | [[Shornur Assembly constituency|Shornur]] | [[P. Mammikutty]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | |- ! 52 | [[Ottapalam Assembly constituency|Ottapalam]] | [[K. Premkumar]] | |- ! 53 | [[Kongad Assembly constituency|Kongad]] (SC) | [[Thulasi Teacher|K. A. Thulasi]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |Minister of Scheduled Castes, Scheduled Tribes and Backward Classes Welfare |- ! 54 | [[Mannarkkad Assembly constituency|Mannarkkad]] | [[N. Samsudheen]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |Minister of General Education & Minority Affairs |- ! 55 | [[Malampuzha Assembly constituency|Malampuzha]] | [[A. Prabhakaran]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 56 | [[Palakkad Assembly constituency|Palakkad]] | [[Ramesh Pisharody]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 57 | [[Tarur Assembly constituency|Tarur]] (SC) | [[P. P. Sumod|Sumod]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 58 | [[Chittur Assembly constituency|Chittur]] | Sumesh Achuthan |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 59 | [[Nenmara Assembly constituency|Nenmara]] | K. Preman | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 60 | [[Alathur Assembly constituency|Alathur]] | [[T. M. Sasi]] |<section end="Palakkad district"/><section begin="Thrissur district"/> |- | rowspan="13" | [[Thrissur district|Thrissur]] ! 61 | [[Chelakkara Assembly constituency|Chelakkara]] (SC) | [[U. R. Pradeep]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=5}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=6}} | |- ! 62 | [[Kunnamkulam Assembly constituency|Kunnamkulam]] | [[A. C. Moideen]] | |- ! 63 | [[Guruvayur Assembly constituency|Guruvayur]] | [[N. K. Akbar]] | |- ! 64 | [[Manalur Assembly constituency|Manalur]] | [[C. Raveendranath]] | |- ! 65 | [[Wadakkanchery Assembly constituency|Wadakkanchery]] | [[Xavier Chittilappilly]] | |- ! 66 | [[Ollur Assembly constituency|Ollur]] | [[K. Rajan (politician)|K. Rajan]] | {{party name with color|Communist Party of India}} | |- ! 67 | [[Thrissur Assembly constituency|Thrissur]] | [[Rajan Pallan]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | | [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 68 | [[Nattika Assembly constituency|Nattika]] (SC) | [[Geetha Gopi]] | {{party name with color|Communist Party of India|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 69 | [[Kaipamangalam Assembly constituency|Kaipamangalam]] | [[K. K. Valsaraj]] | |- ! 70 | [[Irinjalakuda Assembly constituency|Irinjalakuda]] | [[Thomas Unniyadan]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | |[[Kerala Congress|KC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 71 | [[Puthukkad Assembly constituency|Puthukkad]] | [[K. K. Ramachandran]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 72 | [[Chalakudy Assembly constituency|Chalakudy]] | [[T. J. Saneesh Kumar Joseph]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 73 | [[Kodungallur Assembly constituency|Kodungallur]] | [[O. J. Janeesh]] |Minister of Youth Affairs, Sports, Registration & Museum |- | rowspan="14" | [[Ernakulam district|Ernakulam]] ! 74 | [[Perumbavoor Assembly constituency|Perumbavoor]] | Manoj Moothedan | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=14}} | |- ! 75 | [[Angamaly Assembly constituency|Angamaly]] | [[Roji M. John]] |Minister of Higher Education |- ! 76 | [[Aluva Assembly constituency|Aluva]] | [[Anwar Sadath]] | |- ! 77 | [[Kalamassery Assembly constituency|Kalamassery]] |V. E. Abdul Gafoor | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |Minister of Fisheries & Social Justice |- ! 78 | [[Paravur Assembly constituency|Paravur]] | [[V. D. Satheesan]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}} | [[Chief Minister of Kerala]] |- ! 79 | [[Vypen Assembly constituency|Vypin]] | [[Tony Chammany]] | |- ! 80 | [[Kochi Assembly constituency|Kochi]] | [[Mohammad Shiyas]] | |- ! 81 | [[Thrippunithura Assembly constituency|Thrippunithura]] | [[Deepak Joy]] | |- ! 82 | [[Ernakulam Assembly constituency|Ernakulam]] | [[T. J. Vinod]] | |- ! 83 | [[Thrikkakara Assembly constituency|Thrikkakara]] | [[Uma Thomas]] | |- ! 84 | [[Kunnathunad Assembly constituency|Kunnathunad]] (SC) |[[V. P. Sajeendran]] | |- ! 85 | [[Piravom Assembly constituency|Piravom]] | [[Anoop Jacob]] | {{party name with color|Kerala Congress (Jacob)}} |Minister of Food, Civil Supplies & Consumer Affairs |- ! 86 | [[Muvattupuzha Assembly constituency|Muvattupuzha]] | [[Mathew Kuzhalnadan]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 87 | [[Kothamangalam Assembly constituency|Kothamangalam]] | [[Shibu Thekkumpuram]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |<section end="Ernakulam district"/><section begin="Idukki district"/> |- | rowspan="5" | [[Idukki district|Idukki]] ! 88 | [[Devikulam Assembly constituency|Devikulam]] (SC) | F Raja | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 89 | [[Udumbanchola Assembly constituency|Udumbanchola]] | Senapathy Venu | |- ! 90 | [[Thodupuzha Assembly constituency|Thodupuzha]] | [[Apu John Joseph]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] |Government Chief Whip |- ! 91 | [[Idukki Assembly constituency|Idukki]] | [[Roy K Paulose]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 92 | [[Peerumade Assembly constituency|Peerumade]] | [[Cyriac Thomas]] |<section end="Idukki district"/><section begin="Kottayam district"/> |- | rowspan="9" | [[Kottayam district|Kottayam]] ! 93 | [[Pala Assembly constituency|Pala]] | [[Mani C. Kappan]] | {{party name with color|Kerala Democratic Party}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 94 | [[Kaduthuruthy Assembly constituency|Kaduthuruthy]] | [[Mons Joseph]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |Minister of Irrigation & Housing |- ! 95 | [[Vaikom Assembly constituency|Vaikom]] (SC) | [[K. Binimon]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=4}} | |- ! 96 | [[Ettumanoor Assembly constituency|Ettumanoor]] | [[Nattakom Suresh]] | |- ! 97 | [[Kottayam Assembly constituency|Kottayam]] | [[Thiruvanchoor Radhakrishnan]] | [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|Speaker]] |- ! 98 | [[Puthuppally Assembly constituency|Puthuppally]] | [[Chandy Oommen]] | |- ! 99 | [[Changanassery Assembly constituency|Changanassery]] | [[Vinu Job Kuzhimannil]] | {{party name with color|Kerala Congress}} | |- ! 100 | [[Kanjirappally Assembly constituency|Kanjirappally]] | [[Rony K Baby]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 101 | [[Poonjar Assembly constituency|Poonjar]] | [[Sebastian M. J.]] |<section end="Kottayam district"/><section begin="Alappuzha district"/> |- | rowspan="9" | [[Alappuzha district|Alappuzha]] ! 102 | [[Aroor Assembly constituency|Aroor]] || [[Shanimol Osman]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|Deputy Speaker]] |- ! 103 | [[Cherthala Assembly constituency|Cherthala]] |[[P. Prasad]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 104 | [[Alappuzha Assembly constituency|Alappuzha]] | [[A.D.Thomas]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 105 | [[Ambalappuzha Assembly constituency|Ambalappuzha]] |[[G. Sudhakaran]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | |- ! 106 | [[Kuttanad Assembly constituency|Kuttanad]] | [[Reji Cheriyan]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | |- ! 107 | [[Haripad Assembly constituency|Haripad]] | [[Ramesh Chennithala]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} |Minister of Home Affairs, Vigilance, Fire & Rescue, Prisons & Coir |- ! 108 | [[Kayamkulam Assembly constituency|Kayamkulam]] | [[M. Liju]] |Minister of Excise & Cooperation |- ! 109 | [[Mavelikara Assembly constituency|Mavelikara]] (SC) | [[M. S. Arun Kumar]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 110 | [[Chengannur Assembly constituency|Chengannur]] | [[Saji Cherian]] |<section end="Alappuzha district"/><section begin="Pathanamthitta district"/> |- | rowspan="5" | [[Pathanamthitta district|Pathanamthitta]] ! 111 | [[Thiruvalla Assembly constituency|Thiruvalla]] | [[Varghese Mammen]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 112 | [[Ranni Assembly constituency|Ranni]] | Pazhakulam Madhu | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 113 | [[Aranmula Assembly constituency|Aranmula]] | [[Abin Varkey]] | |- ! 114 | [[Konni Assembly constituency|Konni]] | [[K. U. Jenish Kumar]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | [[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | | [[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 115 | [[Adoor Assembly constituency|Adoor]] (SC) |Adv. C. V. Santhakumar | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Pathanamthitta district"/><section begin="Kollam district"/> |- | rowspan="11" | [[Kollam district|Kollam]] ! 116 | [[Karunagappally Assembly constituency|Karunagapally]] | [[C. R. Mahesh]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | | [[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 117 | [[Chavara Assembly constituency|Chavara]] | [[Shibu Baby John]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)|rowspan=2}} |Minister of Forests & Widlife Protection |- ! 118 | [[Kunnathur, Kerala Assembly constituency|Kunnathur]] (SC) | Ullas Kovoor | |- ! 119 | [[Kottarakkara Assembly constituency|Kottarakkara]] | [[K. N. Balagopal]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 120 | [[Pathanapuram Assembly constituency|Pathanapuram]] |[[Jyothi Kumar Chamakkala]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 121 | [[Punalur Assembly constituency|Punalur]] |C. Ajayaprasad | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 122 | [[Chadayamangalam Assembly constituency|Chadayamangalam]] | [[M. M. Naseer]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} | |- ! 123 | [[Kundara Assembly constituency|Kundara]] | [[P. C. Vishnunadh]] |Minister of Tourism, Culture & Cinema |- ! 124 | [[Kollam Assembly constituency|Kollam]] | [[Bindu Krishna]] |Minister of Labour, Dairy Development, Women & Child Development & Animal Husbandary |- ! 125 | [[Eravipuram Assembly constituency|Eravipuram]] | [[Vishnu Mohan (politician)|Vishnu Mohan]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | |- ! 126 | [[Chathannoor Assembly constituency|Chathannoor]] |[[B. B. Gopakumar]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] |<section end="Kollam district"/><section begin="Thiruvananthapuram district"/> |- | rowspan="14" | [[Thiruvananthapuram district|Thiruvananthapuram]] ! 127 | [[Varkala Assembly constituency|Varkala]] | [[വി. ജോയ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 128 | [[Attingal Assembly constituency|Attingal]] | [[ഒ.എസ്. അംബിക]] | |- ! 129 | [[Chirayinkeezhu Assembly constituency|Chirayinkeezhu]] (SC) | [[രമ്യ ഹരിദാസ്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 130 | [[Nedumangad Assembly constituency|Nedumangad]] | [[ജി.ആർ. അനിൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 131 | [[Vamanapuram Assembly constituency|Vamanapuram]] | [[സുധീർഷാ പാലോട്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 132 | [[Kazhakootam Assembly constituency|Kazhakkoottam]] |[[V. Muraleedharan|വി. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 133 | [[Vattiyoorkavu Assembly constituency|Vattiyoorkavu]] | [[കെ. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |Minister of Health & Devaswoms |- ! 134 | [[Thiruvananthapuram Assembly constituency|Thiruvananthapuram]] | [[സി.പി. ജോൺ]] | style="background: {{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[Communist Marxist Party|CMP]] |Minister of Transport |- ! 135 | [[Nemom Assembly constituency|Nemom]] |[[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 136 | [[Aruvikkara Assembly constituency|Aruvikkara]] | [[ജി. സ്റ്റീഫൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 137 | [[Parassala Assembly constituency|Parassala]] | [[സി.കെ. ഹരീന്ദ്രൻ]] | |- ! 138 | [[Kattakada Assembly constituency|Kattakkada]] | [[എം.ആർ. ബൈജു]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 139 | [[Kovalam Assembly constituency|Kovalam]] | [[M. Vincent|എം. വിൻസന്റ്]] | |- ! 140 | [[നെയ്യാറ്റിൻകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെയ്യാറ്റിൻകര]] | [[എൻ. ശക്തൻ]] | |} <section end="Thiruvananthapuram district"/> == അവലംബങ്ങൾ == k6d0isrgfs1msul48kcpixn0v8te0qa 4627045 4627044 2026-05-30T16:39:31Z Sai K shanmugam 24791 /* നിയമസഭാംഗങ്ങൾ */ 4627045 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {|class="wikitable" !colspan=2|Alliance !colspan=2|Political party !No. of MLAs !Leader |- |rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=9 style="text-align:center;"|'''Government<br/>[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]'''<br/>Seats: '''102''' |{{party color cell|Indian National Congress}} | [[Indian National Congress|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 63 |[[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ]] |- |{{party color cell|Indian Union Muslim League}} | [[Indian Union Muslim League|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] |style="text-align:center;"| 22 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |- |{{party color cell|Kerala Congress}} | [[Kerala Congress|കേരള കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 7 |[[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} | [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} | [[Kerala Congress (Jacob)|കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} | [[Revolutionary Marxist Party of India|റവല്യൂഷണറി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[കെ.കെ. രമ]] |- |{{party color cell|Communist Marxist Party}} | [[Communist Marxist Party|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[സി.പി. ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Democratic Party}} | [[Kerala Democratic Party|കേരള ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] |- |{{party color cell|Independent (politician)}} | [[Independent (politician)|സ്വതന്ത്രർ]] |style="text-align:center;"| 3 | |- |rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=3 style="text-align:center;"|'''Opposition<br/>[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]'''<br/>Seats: '''35''' |{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} | [[Communist Party of India (Marxist)|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |style="text-align:center;"| 26 |[[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] |- |{{party color cell|Communist Party of India}} | [[Communist Party of India|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 8 | |- |{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} | [[Rashtriya Janata Dal|രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[P. K. Praveen|പി.കെ. പ്രവീൺ]] |- |{{party color cell|National Democratic Alliance}} |style="text-align:center;"|'''Other Opposition<br/>[[National Democratic Alliance|NDA]]'''<br/>Seats: '''3''' |{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} | [[Bharatiya Janata Party|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[B. B. Gopakumar|ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] |- |} == നിയമസഭാംഗങ്ങൾ == <section begin="MLA Header"/> {| class="wikitable sortable" |+ Source:<ref>{{Cite web |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results Winners List 2026: Congress Wins 63 Seats as CPI(M) Shrinks to 26. Full Constituency-Wise Data Here |url=https://indianexpress.com/article/india/kerala-election-results-2026-winners-constituency-wise-full-list-party-wise-seat-tally-10665881/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kerala Assembly Election Results 2026: Get Constituency-wise, Party-wise Results of Kerala Polls |url=https://indianexpress.com/elections/kerala-assembly-election/result/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results 2026: Full list of winners and losers; Congress-led UDF breaks LDF's decade-long dominance |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kerala-election-results-2026-full-list-of-winners-and-losers-congress-led-udf-set-for-historic-comeback-ldf-pinarayi-vijayan/articleshow/130780992.cms |access-date=14 May 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> !District !No. !Constituency !Name !colspan=2|Party !colspan=2|Alliance !Remarks<section end="MLA Header"/><section begin="Kasaragod district"/> |- | rowspan="5" | [[Kasaragod district|Kasaragod]] ! 1 | [[മഞ്ചേശ്വരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേശ്വരം]] | [[എ.കെ.എം. അഷ്റഫ്]] |{{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 2 | [[കാസർഗോഡ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാസർഗോഡ്]] | [[Kallatra Mahin]] | |- ! 3 | [[Udma Assembly constituency|Udma]] | [[K. Neelakandan]] |{{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 4 | [[Kanhangad Assembly constituency|Kanhangad]] |[[Govindan Pallikappil]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 5 | [[Thrikaripur Assembly constituency|Thrikaripur]] | [[Sandeep Varier]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Kasaragod district"/><section begin="Kannur district"/> |- | rowspan="11" | [[Kannur district|Kannur]] ! 6 | [[Payyanur Assembly constituency|Payyanur]] | [[V. Kunhikrishnan]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 7 | [[Kalliasseri Assembly constituency|Kalliasseri]] | [[M. Vijin]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 8 | [[Taliparamba Assembly constituency|Taliparamba]] | [[T K Govindan Master]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 9 | [[Irikkur Assembly constituency|Irikkur]] | [[Sajeev Joseph]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 10 | [[Azhikode Assembly constituency|Azhikode]] | [[K. V. Sumesh]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 11 | [[Kannur Assembly constituency|Kannur]] | [[T.O Mohanan]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 12 | [[Dharmadam Assembly constituency|Dharmadom]] | [[Pinarayi Vijayan]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} |[[Leader of the Opposition]] |- ! 13 | [[Thalassery Assembly constituency|Thalassery]] | [[Karayi Rajan]] | |- ! 14 | [[Kuthuparamba Assembly constituency|Kuthuparamba]] | [[P. K. Praveen]] | {{party name with color|Rashtriya Janata Dal}} | |- ! 15 | [[Mattanur Assembly constituency|Mattanur]] | [[V. K. Sanoj]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)}} | |- ! 16 | [[Peravoor Assembly constituency|Peravoor]] |[[Sunny Joseph (politician)|Adv Sunny Joseph]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |Minister of Electricity, Enviornment & Parliamentary Affairs |- | rowspan="3" | [[Wayanad district|Wayanad]] ! 17 | [[Mananthavady Assembly constituency|Mananthavady]] (ST) | [[Usha Vijayan]] |{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 18 | [[Sulthan Bathery Assembly constituency|Sulthan Bathery]] (ST) | [[I. C. Balakrishnan]] | |- ! 19 | [[Kalpetta Assembly constituency|Kalpetta]] | [[T. Siddique]] |Minister of Agriculture |- | rowspan="13" | [[Kozhikode district|Kozhikode]] ! 20 | [[Vadakara Assembly constituency|Vatakara]] | [[K. K. Rema]] | {{party name with color|Revolutionary Marxist Party of India}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 21 | [[Kuttiady Assembly constituency|Kuttiady]] | [[Parakkal Abdulla]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 22 | [[Nadapuram Assembly constituency|Nadapuram]] | [[K. M. Abhijith]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 23 | [[Quilandy Assembly constituency|Koyilandy]] | [[K. Praveen Kumar]] | |- ! 24 | [[Perambra Assembly constituency|Perambra]] | [[Fathima Thahiliya]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 25 | [[Balussery Assembly constituency|Balussery]] (SC) | [[V. T. Sooraj]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | |- ! 26 | [[Elathur Assembly constituency|Elathur]] | [[Vidya Balakrishnan]] | |- ! 27 | [[Kozhikode North Assembly constituency|Kozhikode North]] | [[K.Jayanth]] | |- ! 28 | [[Kozhikode South Assembly constituency|Kozhikode South]] | [[Fyzal Babu]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 29 | [[Beypore Assembly constituency|Beypore]] | [[P. A. Mohammed Riyas]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 30 | [[Kunnamangalam Assembly constituency|Kunnamangalam]] | [[M. A. Razak Master]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 31 | [[Koduvally Assembly constituency|Koduvally]] | [[P. K. Firos]] | |- ! 32 | [[Thiruvambady Assembly constituency|Thiruvambady]] | [[C. K. Kasim]] |<section end="Kozhikode district"/><section begin="Malappuram district"/> |- | rowspan="16" | [[Malappuram district|Malappuram]] ! 33 | [[Kondotty Assembly constituency|Kondotty]] | [[T. P Ashrafali]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=16}} | |- ! 34 | [[Eranad Assembly constituency|Eranad]] | [[P. K. Basheer]] |Minister of Public Works Department |- ! 35 | [[Nilambur Assembly constituency|Nilambur]] | [[Aryadan Shoukath]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 36 | [[Wandoor Assembly constituency|Wandoor]] (SC) | [[A. P. Anil Kumar]] |Minister of Revenue |- ! 37 | [[Manjeri Assembly constituency|Manjeri]] | [[M. Rahmathulla]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=10}} | |- ! 38 | [[Perinthalmanna Assembly constituency|Perinthalmanna]] | [[Najeeb Kanthapuram]] | |- ! 39 | [[Mankada Assembly constituency|Mankada]] | [[Manjalamkuzhi Ali]] | |- ! 40 | [[Malappuram Assembly constituency|Malappuram]] | [[P. K. Kunhalikutty]] |Minister of Industries |- ! 41 | [[Vengara Assembly constituency|Vengara]] | [[K. M. Shaji]] |Minister for Local Self Governments |- ! 42 | [[Vallikunnu Assembly constituency|Vallikkunnu]] | [[T. V. Ibrahim]] | |- ! 43 | [[Tirurangadi Assembly constituency|Tirurangadi]] | [[P. M. A. Sameer]] | |- ! 44 | [[Tanur Assembly constituency|Tanur]] | [[P. K. Navas]] | |- ! 45 | [[Tirur Assembly constituency|Tirur]] | [[Kurukkoli Moideen]] | |- ! 46 | [[Kottakkal Assembly constituency|Kottakkal]] | [[K. K. Abid Hussain Thangal]] | |- ! 47 | [[Thavanur Assembly constituency|Thavanur]] | [[V. S Joy]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 48 | [[Ponnani Assembly constituency|Ponnani]] | [[K. P Noushad Ali]] |<section end="Malappuram district"/><section begin="Palakkad district"/> |- | rowspan="12" | [[Palakkad district|Palakkad]] ! 49 | [[Thrithala Assembly constituency|Thrithala]] |[[V. T. Balram]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 50 | [[Pattambi Assembly constituency|Pattambi]] | [[Muhammed Muhsin]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | | [[Communist Party of India|CPI]] | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 51 | [[Shornur Assembly constituency|Shornur]] | [[P. Mammikutty]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | |- ! 52 | [[Ottapalam Assembly constituency|Ottapalam]] | [[K. Premkumar]] | |- ! 53 | [[Kongad Assembly constituency|Kongad]] (SC) | [[Thulasi Teacher|K. A. Thulasi]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |Minister of Scheduled Castes, Scheduled Tribes and Backward Classes Welfare |- ! 54 | [[Mannarkkad Assembly constituency|Mannarkkad]] | [[N. Samsudheen]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |Minister of General Education & Minority Affairs |- ! 55 | [[Malampuzha Assembly constituency|Malampuzha]] | [[A. Prabhakaran]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 56 | [[Palakkad Assembly constituency|Palakkad]] | [[Ramesh Pisharody]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 57 | [[Tarur Assembly constituency|Tarur]] (SC) | [[P. P. Sumod|Sumod]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 58 | [[Chittur Assembly constituency|Chittur]] | Sumesh Achuthan |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 59 | [[Nenmara Assembly constituency|Nenmara]] | K. Preman | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 60 | [[Alathur Assembly constituency|Alathur]] | [[T. M. Sasi]] |<section end="Palakkad district"/><section begin="Thrissur district"/> |- | rowspan="13" | [[Thrissur district|Thrissur]] ! 61 | [[Chelakkara Assembly constituency|Chelakkara]] (SC) | [[U. R. Pradeep]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=5}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=6}} | |- ! 62 | [[Kunnamkulam Assembly constituency|Kunnamkulam]] | [[A. C. Moideen]] | |- ! 63 | [[Guruvayur Assembly constituency|Guruvayur]] | [[N. K. Akbar]] | |- ! 64 | [[Manalur Assembly constituency|Manalur]] | [[C. Raveendranath]] | |- ! 65 | [[Wadakkanchery Assembly constituency|Wadakkanchery]] | [[Xavier Chittilappilly]] | |- ! 66 | [[Ollur Assembly constituency|Ollur]] | [[K. Rajan (politician)|K. Rajan]] | {{party name with color|Communist Party of India}} | |- ! 67 | [[Thrissur Assembly constituency|Thrissur]] | [[Rajan Pallan]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | | [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 68 | [[Nattika Assembly constituency|Nattika]] (SC) | [[ഗീത ഗോപി|ഗീതാ ഗോപി]] | {{party name with color|Communist Party of India|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 69 | [[Kaipamangalam Assembly constituency|Kaipamangalam]] | [[കെ.കെ. വത്സരാജ്]] | |- ! 70 | [[Irinjalakuda Assembly constituency|Irinjalakuda]] | [[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | |[[Kerala Congress|KC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 71 | [[Puthukkad Assembly constituency|Puthukkad]] | [[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ (സിപിഐഎം)|കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 72 | [[Chalakudy Assembly constituency|Chalakudy]] | [[ടി.ജെ. സനീഷ് കുമാർ ജോസഫ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 73 | [[Kodungallur Assembly constituency|Kodungallur]] | [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്|ഒ.ജെ. ജെനീഷ്]] |Minister of Youth Affairs, Sports, Registration & Museum |- | rowspan="14" | [[Ernakulam district|Ernakulam]] ! 74 | [[Perumbavoor Assembly constituency|Perumbavoor]] | [[മനോജ് മൂത്തേടൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=14}} | |- ! 75 | [[Angamaly Assembly constituency|Angamaly]] | [[റോജി എം. ജോൺ]] |Minister of Higher Education |- ! 76 | [[Aluva Assembly constituency|Aluva]] | [[അൻവർ സാദത്ത് (നിയമസഭാംഗം)|അൻവർ സാദത്ത്]] | |- ! 77 | [[Kalamassery Assembly constituency|Kalamassery]] |[[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി.ഇ. അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |Minister of Fisheries & Social Justice |- ! 78 | [[Paravur Assembly constituency|Paravur]] | [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}} | [[Chief Minister of Kerala]] |- ! 79 | [[Vypen Assembly constituency|Vypin]] | [[Tony Chammany]] | |- ! 80 | [[Kochi Assembly constituency|Kochi]] | [[മുഹമ്മദ് ഷിയാസ്]] | |- ! 81 | [[Thrippunithura Assembly constituency|Thrippunithura]] | [[ദീപക് ജോയ്]] | |- ! 82 | [[Ernakulam Assembly constituency|Ernakulam]] | [[ടി.ജെ. വിനോദ്]] | |- ! 83 | [[Thrikkakara Assembly constituency|Thrikkakara]] | [[ഉമ തോമസ്|ഉമാ തോമസ്]] | |- ! 84 | [[Kunnathunad Assembly constituency|Kunnathunad]] (SC) |[[വി.പി. സജീന്ദ്രൻ]] | |- ! 85 | [[Piravom Assembly constituency|Piravom]] | [[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] | {{party name with color|Kerala Congress (Jacob)}} |ഭക്ഷ്യ - പൊതുവിതരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 86 | [[Muvattupuzha Assembly constituency|Muvattupuzha]] | [[മാത്യു കുഴൽനാടൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 87 | [[Kothamangalam Assembly constituency|Kothamangalam]] | [[ഷിബു തെക്കുംപുറം]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |<section end="Ernakulam district"/><section begin="Idukki district"/> |- | rowspan="5" | [[Idukki district|Idukki]] ! 88 | [[Devikulam Assembly constituency|Devikulam]] (SC) | [[എഫ്. രാജ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 89 | [[Udumbanchola Assembly constituency|Udumbanchola]] | [[സേനാപതി വേണു]] | |- ! 90 | [[Thodupuzha Assembly constituency|Thodupuzha]] | [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] |Government Chief Whip |- ! 91 | [[Idukki Assembly constituency|Idukki]] | [[റോയ് കെ. പൗലോസ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 92 | [[Peerumade Assembly constituency|Peerumade]] | [[Cyriac Thomas|സിറിയക് തോമസ്]] |<section end="Idukki district"/><section begin="Kottayam district"/> |- | rowspan="9" | [[Kottayam district|Kottayam]] ! 93 | [[Pala Assembly constituency|Pala]] | [[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] | {{party name with color|Kerala Democratic Party}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 94 | [[Kaduthuruthy Assembly constituency|Kaduthuruthy]] | [[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |ജലസേചന വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 95 | [[Vaikom Assembly constituency|Vaikom]] (SC) | [[കെ. ബിനിമോൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=4}} | |- ! 96 | [[Ettumanoor Assembly constituency|Ettumanoor]] | [[നാട്ടകം സുരേഷ്]] | |- ! 97 | [[Kottayam Assembly constituency|Kottayam]] | [[Thiruvanchoor Radhakrishnan|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | സ്പീക്കർ |- ! 98 | [[Puthuppally Assembly constituency|Puthuppally]] | [[ചാണ്ടി ഉമ്മൻ]] | |- ! 99 | [[Changanassery Assembly constituency|Changanassery]] | [[വിനു ജോബ് കുഴിമണ്ണിൽ]] | {{party name with color|Kerala Congress}} | |- ! 100 | [[Kanjirappally Assembly constituency|Kanjirappally]] | [[റോണി കെ. ബേബി]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 101 | [[Poonjar Assembly constituency|Poonjar]] | [[സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ.|സെബാസ്റ്റ്യൻ. എം.ജെ]] |<section end="Kottayam district"/><section begin="Alappuzha district"/> |- | rowspan="9" | [[Alappuzha district|Alappuzha]] ! 102 | [[Aroor Assembly constituency|Aroor]] || [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 103 | [[Cherthala Assembly constituency|Cherthala]] |[[പി. പ്രസാദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 104 | [[Alappuzha Assembly constituency|Alappuzha]] | [[എ.ഡി. തോമസ്]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 105 | [[Ambalappuzha Assembly constituency|Ambalappuzha]] |[[ജി. സുധാകരൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | |- ! 106 | [[Kuttanad Assembly constituency|Kuttanad]] | [[റെജി ചെറിയാൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | |- ! 107 | [[Haripad Assembly constituency|Haripad]] | [[Ramesh Chennithala|രമേശ് ചെന്നിത്തല]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} |Minister of Home Affairs, Vigilance, Fire & Rescue, Prisons & Coir |- ! 108 | [[Kayamkulam Assembly constituency|Kayamkulam]] | [[എം. ലിജു]] |Minister of Excise & Cooperation |- ! 109 | [[Mavelikara Assembly constituency|Mavelikara]] (SC) | [[എം.എസ്. അരുൺ കുമാർ|എം.എസ്. അരുൺകുമാർ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 110 | [[Chengannur Assembly constituency|Chengannur]] | [[സജി ചെറിയാൻ]] |<section end="Alappuzha district"/><section begin="Pathanamthitta district"/> |- | rowspan="5" | [[Pathanamthitta district|Pathanamthitta]] ! 111 | [[Thiruvalla Assembly constituency|Thiruvalla]] | [[വർഗീസ് മാമ്മൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 112 | [[Ranni Assembly constituency|Ranni]] | [[അഡ്വ. പഴകുളം മധു|പഴകുളം മധു]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 113 | [[Aranmula Assembly constituency|Aranmula]] | [[അബിൻ വർക്കി]] | |- ! 114 | [[Konni Assembly constituency|Konni]] | [[കെ.യു. ജനീഷ് കുമാർ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | [[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | | [[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 115 | [[Adoor Assembly constituency|Adoor]] (SC) |സി.വി. ശാന്തകുമാർ | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Pathanamthitta district"/><section begin="Kollam district"/> |- | rowspan="11" | [[Kollam district|Kollam]] ! 116 | [[Karunagappally Assembly constituency|Karunagapally]] | [[C. R. Mahesh|സി.ആർ. മഹേഷ്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | | [[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 117 | [[Chavara Assembly constituency|Chavara]] | [[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)|rowspan=2}} |Minister of Forests & Widlife Protection |- ! 118 | [[Kunnathur, Kerala Assembly constituency|Kunnathur]] (SC) | [[ഉല്ലാസ് കോവൂർ]] | |- ! 119 | [[Kottarakkara Assembly constituency|Kottarakkara]] | [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 120 | [[Pathanapuram Assembly constituency|Pathanapuram]] |[[ജ്യോതികുമാർ ചാമക്കാല]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 121 | [[Punalur Assembly constituency|Punalur]] |[[സി. അജയപ്രസാദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 122 | [[Chadayamangalam Assembly constituency|Chadayamangalam]] | [[എം.എം. നസീർ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} | |- ! 123 | [[Kundara Assembly constituency|Kundara]] | [[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] |Minister of Tourism, Culture & Cinema |- ! 124 | [[Kollam Assembly constituency|Kollam]] | [[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] |Minister of Labour, Dairy Development, Women & Child Development & Animal Husbandary |- ! 125 | [[Eravipuram Assembly constituency|Eravipuram]] | [[വിഷ്ണു മോഹൻ]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | |- ! 126 | [[Chathannoor Assembly constituency|Chathannoor]] |[[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] |<section end="Kollam district"/><section begin="Thiruvananthapuram district"/> |- | rowspan="14" | [[Thiruvananthapuram district|Thiruvananthapuram]] ! 127 | [[Varkala Assembly constituency|Varkala]] | [[വി. ജോയ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 128 | [[Attingal Assembly constituency|Attingal]] | [[ഒ.എസ്. അംബിക]] | |- ! 129 | [[Chirayinkeezhu Assembly constituency|Chirayinkeezhu]] (SC) | [[രമ്യ ഹരിദാസ്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 130 | [[Nedumangad Assembly constituency|Nedumangad]] | [[ജി.ആർ. അനിൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 131 | [[Vamanapuram Assembly constituency|Vamanapuram]] | [[സുധീർഷാ പാലോട്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 132 | [[Kazhakootam Assembly constituency|Kazhakkoottam]] |[[V. Muraleedharan|വി. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 133 | [[Vattiyoorkavu Assembly constituency|Vattiyoorkavu]] | [[കെ. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |Minister of Health & Devaswoms |- ! 134 | [[Thiruvananthapuram Assembly constituency|Thiruvananthapuram]] | [[സി.പി. ജോൺ]] | style="background: {{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[Communist Marxist Party|CMP]] |Minister of Transport |- ! 135 | [[Nemom Assembly constituency|Nemom]] |[[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 136 | [[Aruvikkara Assembly constituency|Aruvikkara]] | [[ജി. സ്റ്റീഫൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 137 | [[Parassala Assembly constituency|Parassala]] | [[സി.കെ. ഹരീന്ദ്രൻ]] | |- ! 138 | [[Kattakada Assembly constituency|Kattakkada]] | [[എം.ആർ. ബൈജു]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 139 | [[Kovalam Assembly constituency|Kovalam]] | [[M. Vincent|എം. വിൻസന്റ്]] | |- ! 140 | [[നെയ്യാറ്റിൻകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെയ്യാറ്റിൻകര]] | [[എൻ. ശക്തൻ]] | |} <section end="Thiruvananthapuram district"/> == അവലംബങ്ങൾ == gfssm4e7eek2acyzmj237ojgppf8pm1 4627047 4627045 2026-05-30T16:47:39Z Sai K shanmugam 24791 /* നിയമസഭാംഗങ്ങൾ */ 4627047 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {|class="wikitable" !colspan=2|Alliance !colspan=2|Political party !No. of MLAs !Leader |- |rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=9 style="text-align:center;"|'''Government<br/>[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]'''<br/>Seats: '''102''' |{{party color cell|Indian National Congress}} | [[Indian National Congress|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 63 |[[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ]] |- |{{party color cell|Indian Union Muslim League}} | [[Indian Union Muslim League|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] |style="text-align:center;"| 22 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |- |{{party color cell|Kerala Congress}} | [[Kerala Congress|കേരള കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 7 |[[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} | [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} | [[Kerala Congress (Jacob)|കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} | [[Revolutionary Marxist Party of India|റവല്യൂഷണറി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[കെ.കെ. രമ]] |- |{{party color cell|Communist Marxist Party}} | [[Communist Marxist Party|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[സി.പി. ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Democratic Party}} | [[Kerala Democratic Party|കേരള ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] |- |{{party color cell|Independent (politician)}} | [[Independent (politician)|സ്വതന്ത്രർ]] |style="text-align:center;"| 3 | |- |rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=3 style="text-align:center;"|'''Opposition<br/>[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]'''<br/>Seats: '''35''' |{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} | [[Communist Party of India (Marxist)|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |style="text-align:center;"| 26 |[[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] |- |{{party color cell|Communist Party of India}} | [[Communist Party of India|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 8 | |- |{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} | [[Rashtriya Janata Dal|രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[P. K. Praveen|പി.കെ. പ്രവീൺ]] |- |{{party color cell|National Democratic Alliance}} |style="text-align:center;"|'''Other Opposition<br/>[[National Democratic Alliance|NDA]]'''<br/>Seats: '''3''' |{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} | [[Bharatiya Janata Party|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[B. B. Gopakumar|ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] |- |} == നിയമസഭാംഗങ്ങൾ == <section begin="MLA Header"/> {| class="wikitable sortable" |+ Source:<ref>{{Cite web |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results Winners List 2026: Congress Wins 63 Seats as CPI(M) Shrinks to 26. Full Constituency-Wise Data Here |url=https://indianexpress.com/article/india/kerala-election-results-2026-winners-constituency-wise-full-list-party-wise-seat-tally-10665881/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kerala Assembly Election Results 2026: Get Constituency-wise, Party-wise Results of Kerala Polls |url=https://indianexpress.com/elections/kerala-assembly-election/result/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results 2026: Full list of winners and losers; Congress-led UDF breaks LDF's decade-long dominance |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kerala-election-results-2026-full-list-of-winners-and-losers-congress-led-udf-set-for-historic-comeback-ldf-pinarayi-vijayan/articleshow/130780992.cms |access-date=14 May 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> !District !No. !Constituency !Name !colspan=2|Party !colspan=2|Alliance !Remarks<section end="MLA Header"/><section begin="Kasaragod district"/> |- | rowspan="5" | [[Kasaragod district|Kasaragod]] ! 1 | [[മഞ്ചേശ്വരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേശ്വരം]] | [[എ.കെ.എം. അഷ്റഫ്]] |{{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 2 | [[കാസർഗോഡ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാസർഗോഡ്]] | [[Kallatra Mahin]] | |- ! 3 | [[Udma Assembly constituency|Udma]] | [[കെ. നീലകണ്ഠൻ]] |{{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 4 | [[Kanhangad Assembly constituency|Kanhangad]] |[[Govindan Pallikappil]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 5 | [[Thrikaripur Assembly constituency|Thrikaripur]] | [[സന്ദീപ് വാര്യർ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Kasaragod district"/><section begin="Kannur district"/> |- | rowspan="11" | [[Kannur district|Kannur]] ! 6 | [[Payyanur Assembly constituency|Payyanur]] | [[വി. കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 7 | [[Kalliasseri Assembly constituency|Kalliasseri]] | [[എം. വിജിൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 8 | [[Taliparamba Assembly constituency|Taliparamba]] | [[ടി.കെ. ഗോവിന്ദൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 9 | [[Irikkur Assembly constituency|Irikkur]] | [[സജീവ് ജോസഫ്]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 10 | [[Azhikode Assembly constituency|Azhikode]] | [[കെ.വി. സുമേഷ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 11 | [[Kannur Assembly constituency|Kannur]] | [[ടി.ഒ. മോഹനൻ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 12 | [[Dharmadam Assembly constituency|Dharmadom]] | [[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} |[[Leader of the Opposition]] |- ! 13 | [[Thalassery Assembly constituency|Thalassery]] | [[കാരായി രാജൻ]] | |- ! 14 | [[Kuthuparamba Assembly constituency|Kuthuparamba]] | [[പി.കെ. പ്രവീൺ]] | {{party name with color|Rashtriya Janata Dal}} | |- ! 15 | [[Mattanur Assembly constituency|Mattanur]] | [[വി.കെ. സനോജ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)}} | |- ! 16 | [[Peravoor Assembly constituency|Peravoor]] |[[സണ്ണി ജോസഫ്]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |Minister of Electricity, Enviornment & Parliamentary Affairs |- | rowspan="3" | [[Wayanad district|Wayanad]] ! 17 | [[Mananthavady Assembly constituency|Mananthavady]] (ST) | ഉഷ വിജയൻ |{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 18 | [[Sulthan Bathery Assembly constituency|Sulthan Bathery]] (ST) | [[ഐ.സി. ബാലകൃഷ്ണൻ]] | |- ! 19 | [[Kalpetta Assembly constituency|Kalpetta]] | [[T. Siddique|ടി. സിദ്ദിഖ്]] |Minister of Agriculture |- | rowspan="13" | [[Kozhikode district|Kozhikode]] ! 20 | [[Vadakara Assembly constituency|Vatakara]] | [[കെ.കെ. രമ]] | {{party name with color|Revolutionary Marxist Party of India}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 21 | [[Kuttiady Assembly constituency|Kuttiady]] | [[Parakkal Abdulla|പാറയ്ക്കൽ അബ്ദുള്ള]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 22 | [[Nadapuram Assembly constituency|Nadapuram]] | [[കെ.എം. അഭിജിത്ത്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 23 | [[Quilandy Assembly constituency|Koyilandy]] | [[കെ. പ്രവീൺ കുമാർ]] | |- ! 24 | [[Perambra Assembly constituency|Perambra]] | [[ഫാത്തിമ തഹ്‍ലിയ|ഫാത്തിമ തഹ്ലിയ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 25 | [[Balussery Assembly constituency|Balussery]] (SC) | [[വി.ടി. സൂരജ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | |- ! 26 | [[Elathur Assembly constituency|Elathur]] | [[വിദ്യ ബാലകൃഷ്ണൻ]] | |- ! 27 | [[Kozhikode North Assembly constituency|Kozhikode North]] | [[കെ. ജയന്ത്]] | |- ! 28 | [[Kozhikode South Assembly constituency|Kozhikode South]] | [[ഫൈസൽ ബാബു]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 29 | [[Beypore Assembly constituency|Beypore]] | [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 30 | [[Kunnamangalam Assembly constituency|Kunnamangalam]] | [[എം.എ. റസാക്ക്]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 31 | [[Koduvally Assembly constituency|Koduvally]] | [[പി.കെ. ഫിറോസ്]] | |- ! 32 | [[Thiruvambady Assembly constituency|Thiruvambady]] | [[സി.കെ. കാസിം]] |<section end="Kozhikode district"/><section begin="Malappuram district"/> |- | rowspan="16" | [[Malappuram district|Malappuram]] ! 33 | [[Kondotty Assembly constituency|Kondotty]] | [[ടി.പി. അഷ്റഫലി]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=16}} | |- ! 34 | [[Eranad Assembly constituency|Eranad]] | [[പി.കെ. ബഷീർ]] |പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 35 | [[Nilambur Assembly constituency|Nilambur]] | [[ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 36 | [[Wandoor Assembly constituency|Wandoor]] (SC) | [[എ.പി. അനിൽകുമാർ]] |റവന്യൂ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 37 | [[Manjeri Assembly constituency|Manjeri]] | [[എം. റഹ്മത്തുള്ള]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=10}} | |- ! 38 | [[Perinthalmanna Assembly constituency|Perinthalmanna]] | [[നജീബ് കാന്തപുരം]] | |- ! 39 | [[Mankada Assembly constituency|Mankada]] | [[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] | |- ! 40 | [[Malappuram Assembly constituency|Malappuram]] | [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 41 | [[Vengara Assembly constituency|Vengara]] | [[കെ.എം. ഷാജി]] |തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 42 | [[Vallikunnu Assembly constituency|Vallikkunnu]] | [[ടി.വി. ഇബ്രാഹിം]] | |- ! 43 | [[Tirurangadi Assembly constituency|Tirurangadi]] | [[പി.എം.എ. സമീർ]] | |- ! 44 | [[Tanur Assembly constituency|Tanur]] | [[പി.കെ. നവാസ്]] | |- ! 45 | [[Tirur Assembly constituency|Tirur]] | [[Kurukkoli Moideen]] | |- ! 46 | [[Kottakkal Assembly constituency|Kottakkal]] | [[K. K. Abid Hussain Thangal]] | |- ! 47 | [[Thavanur Assembly constituency|Thavanur]] | [[വി.എസ്. ജോയ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 48 | [[Ponnani Assembly constituency|Ponnani]] | [[K. P Noushad Ali]] |<section end="Malappuram district"/><section begin="Palakkad district"/> |- | rowspan="12" | [[Palakkad district|Palakkad]] ! 49 | [[Thrithala Assembly constituency|Thrithala]] |[[V. T. Balram]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 50 | [[Pattambi Assembly constituency|Pattambi]] | [[Muhammed Muhsin]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | | [[Communist Party of India|CPI]] | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 51 | [[Shornur Assembly constituency|Shornur]] | [[P. Mammikutty]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | |- ! 52 | [[Ottapalam Assembly constituency|Ottapalam]] | [[K. Premkumar]] | |- ! 53 | [[Kongad Assembly constituency|Kongad]] (SC) | [[Thulasi Teacher|K. A. Thulasi]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |Minister of Scheduled Castes, Scheduled Tribes and Backward Classes Welfare |- ! 54 | [[Mannarkkad Assembly constituency|Mannarkkad]] | [[N. Samsudheen]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |Minister of General Education & Minority Affairs |- ! 55 | [[Malampuzha Assembly constituency|Malampuzha]] | [[A. Prabhakaran]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 56 | [[Palakkad Assembly constituency|Palakkad]] | [[Ramesh Pisharody]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 57 | [[Tarur Assembly constituency|Tarur]] (SC) | [[P. P. Sumod|Sumod]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 58 | [[Chittur Assembly constituency|Chittur]] | Sumesh Achuthan |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 59 | [[Nenmara Assembly constituency|Nenmara]] | K. Preman | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 60 | [[Alathur Assembly constituency|Alathur]] | [[T. M. Sasi]] |<section end="Palakkad district"/><section begin="Thrissur district"/> |- | rowspan="13" | [[Thrissur district|Thrissur]] ! 61 | [[Chelakkara Assembly constituency|Chelakkara]] (SC) | [[U. R. Pradeep]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=5}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=6}} | |- ! 62 | [[Kunnamkulam Assembly constituency|Kunnamkulam]] | [[A. C. Moideen]] | |- ! 63 | [[Guruvayur Assembly constituency|Guruvayur]] | [[N. K. Akbar]] | |- ! 64 | [[Manalur Assembly constituency|Manalur]] | [[C. Raveendranath]] | |- ! 65 | [[Wadakkanchery Assembly constituency|Wadakkanchery]] | [[Xavier Chittilappilly]] | |- ! 66 | [[Ollur Assembly constituency|Ollur]] | [[K. Rajan (politician)|K. Rajan]] | {{party name with color|Communist Party of India}} | |- ! 67 | [[Thrissur Assembly constituency|Thrissur]] | [[Rajan Pallan]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | | [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 68 | [[Nattika Assembly constituency|Nattika]] (SC) | [[ഗീത ഗോപി|ഗീതാ ഗോപി]] | {{party name with color|Communist Party of India|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 69 | [[Kaipamangalam Assembly constituency|Kaipamangalam]] | [[കെ.കെ. വത്സരാജ്]] | |- ! 70 | [[Irinjalakuda Assembly constituency|Irinjalakuda]] | [[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | |[[Kerala Congress|KC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 71 | [[Puthukkad Assembly constituency|Puthukkad]] | [[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ (സിപിഐഎം)|കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 72 | [[Chalakudy Assembly constituency|Chalakudy]] | [[ടി.ജെ. സനീഷ് കുമാർ ജോസഫ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 73 | [[Kodungallur Assembly constituency|Kodungallur]] | [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്|ഒ.ജെ. ജെനീഷ്]] |Minister of Youth Affairs, Sports, Registration & Museum |- | rowspan="14" | [[Ernakulam district|Ernakulam]] ! 74 | [[Perumbavoor Assembly constituency|Perumbavoor]] | [[മനോജ് മൂത്തേടൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=14}} | |- ! 75 | [[Angamaly Assembly constituency|Angamaly]] | [[റോജി എം. ജോൺ]] |Minister of Higher Education |- ! 76 | [[Aluva Assembly constituency|Aluva]] | [[അൻവർ സാദത്ത് (നിയമസഭാംഗം)|അൻവർ സാദത്ത്]] | |- ! 77 | [[Kalamassery Assembly constituency|Kalamassery]] |[[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി.ഇ. അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |Minister of Fisheries & Social Justice |- ! 78 | [[Paravur Assembly constituency|Paravur]] | [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}} | [[Chief Minister of Kerala]] |- ! 79 | [[Vypen Assembly constituency|Vypin]] | [[Tony Chammany]] | |- ! 80 | [[Kochi Assembly constituency|Kochi]] | [[മുഹമ്മദ് ഷിയാസ്]] | |- ! 81 | [[Thrippunithura Assembly constituency|Thrippunithura]] | [[ദീപക് ജോയ്]] | |- ! 82 | [[Ernakulam Assembly constituency|Ernakulam]] | [[ടി.ജെ. വിനോദ്]] | |- ! 83 | [[Thrikkakara Assembly constituency|Thrikkakara]] | [[ഉമ തോമസ്|ഉമാ തോമസ്]] | |- ! 84 | [[Kunnathunad Assembly constituency|Kunnathunad]] (SC) |[[വി.പി. സജീന്ദ്രൻ]] | |- ! 85 | [[Piravom Assembly constituency|Piravom]] | [[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] | {{party name with color|Kerala Congress (Jacob)}} |ഭക്ഷ്യ - പൊതുവിതരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 86 | [[Muvattupuzha Assembly constituency|Muvattupuzha]] | [[മാത്യു കുഴൽനാടൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 87 | [[Kothamangalam Assembly constituency|Kothamangalam]] | [[ഷിബു തെക്കുംപുറം]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |<section end="Ernakulam district"/><section begin="Idukki district"/> |- | rowspan="5" | [[Idukki district|Idukki]] ! 88 | [[Devikulam Assembly constituency|Devikulam]] (SC) | [[എഫ്. രാജ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 89 | [[Udumbanchola Assembly constituency|Udumbanchola]] | [[സേനാപതി വേണു]] | |- ! 90 | [[Thodupuzha Assembly constituency|Thodupuzha]] | [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] |Government Chief Whip |- ! 91 | [[Idukki Assembly constituency|Idukki]] | [[റോയ് കെ. പൗലോസ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 92 | [[Peerumade Assembly constituency|Peerumade]] | [[Cyriac Thomas|സിറിയക് തോമസ്]] |<section end="Idukki district"/><section begin="Kottayam district"/> |- | rowspan="9" | [[Kottayam district|Kottayam]] ! 93 | [[Pala Assembly constituency|Pala]] | [[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] | {{party name with color|Kerala Democratic Party}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 94 | [[Kaduthuruthy Assembly constituency|Kaduthuruthy]] | [[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |ജലസേചന വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 95 | [[Vaikom Assembly constituency|Vaikom]] (SC) | [[കെ. ബിനിമോൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=4}} | |- ! 96 | [[Ettumanoor Assembly constituency|Ettumanoor]] | [[നാട്ടകം സുരേഷ്]] | |- ! 97 | [[Kottayam Assembly constituency|Kottayam]] | [[Thiruvanchoor Radhakrishnan|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | സ്പീക്കർ |- ! 98 | [[Puthuppally Assembly constituency|Puthuppally]] | [[ചാണ്ടി ഉമ്മൻ]] | |- ! 99 | [[Changanassery Assembly constituency|Changanassery]] | [[വിനു ജോബ് കുഴിമണ്ണിൽ]] | {{party name with color|Kerala Congress}} | |- ! 100 | [[Kanjirappally Assembly constituency|Kanjirappally]] | [[റോണി കെ. ബേബി]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 101 | [[Poonjar Assembly constituency|Poonjar]] | [[സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ.|സെബാസ്റ്റ്യൻ. എം.ജെ]] |<section end="Kottayam district"/><section begin="Alappuzha district"/> |- | rowspan="9" | [[Alappuzha district|Alappuzha]] ! 102 | [[Aroor Assembly constituency|Aroor]] || [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 103 | [[Cherthala Assembly constituency|Cherthala]] |[[പി. പ്രസാദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 104 | [[Alappuzha Assembly constituency|Alappuzha]] | [[എ.ഡി. തോമസ്]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 105 | [[Ambalappuzha Assembly constituency|Ambalappuzha]] |[[ജി. സുധാകരൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | |- ! 106 | [[Kuttanad Assembly constituency|Kuttanad]] | [[റെജി ചെറിയാൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | |- ! 107 | [[Haripad Assembly constituency|Haripad]] | [[Ramesh Chennithala|രമേശ് ചെന്നിത്തല]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} |Minister of Home Affairs, Vigilance, Fire & Rescue, Prisons & Coir |- ! 108 | [[Kayamkulam Assembly constituency|Kayamkulam]] | [[എം. ലിജു]] |Minister of Excise & Cooperation |- ! 109 | [[Mavelikara Assembly constituency|Mavelikara]] (SC) | [[എം.എസ്. അരുൺ കുമാർ|എം.എസ്. അരുൺകുമാർ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 110 | [[Chengannur Assembly constituency|Chengannur]] | [[സജി ചെറിയാൻ]] |<section end="Alappuzha district"/><section begin="Pathanamthitta district"/> |- | rowspan="5" | [[Pathanamthitta district|Pathanamthitta]] ! 111 | [[Thiruvalla Assembly constituency|Thiruvalla]] | [[വർഗീസ് മാമ്മൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 112 | [[Ranni Assembly constituency|Ranni]] | [[അഡ്വ. പഴകുളം മധു|പഴകുളം മധു]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 113 | [[Aranmula Assembly constituency|Aranmula]] | [[അബിൻ വർക്കി]] | |- ! 114 | [[Konni Assembly constituency|Konni]] | [[കെ.യു. ജനീഷ് കുമാർ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | [[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | | [[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 115 | [[Adoor Assembly constituency|Adoor]] (SC) |സി.വി. ശാന്തകുമാർ | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Pathanamthitta district"/><section begin="Kollam district"/> |- | rowspan="11" | [[Kollam district|Kollam]] ! 116 | [[Karunagappally Assembly constituency|Karunagapally]] | [[C. R. Mahesh|സി.ആർ. മഹേഷ്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | | [[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 117 | [[Chavara Assembly constituency|Chavara]] | [[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)|rowspan=2}} |Minister of Forests & Widlife Protection |- ! 118 | [[Kunnathur, Kerala Assembly constituency|Kunnathur]] (SC) | [[ഉല്ലാസ് കോവൂർ]] | |- ! 119 | [[Kottarakkara Assembly constituency|Kottarakkara]] | [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 120 | [[Pathanapuram Assembly constituency|Pathanapuram]] |[[ജ്യോതികുമാർ ചാമക്കാല]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 121 | [[Punalur Assembly constituency|Punalur]] |[[സി. അജയപ്രസാദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 122 | [[Chadayamangalam Assembly constituency|Chadayamangalam]] | [[എം.എം. നസീർ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} | |- ! 123 | [[Kundara Assembly constituency|Kundara]] | [[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] |Minister of Tourism, Culture & Cinema |- ! 124 | [[Kollam Assembly constituency|Kollam]] | [[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] |Minister of Labour, Dairy Development, Women & Child Development & Animal Husbandary |- ! 125 | [[Eravipuram Assembly constituency|Eravipuram]] | [[വിഷ്ണു മോഹൻ]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | |- ! 126 | [[Chathannoor Assembly constituency|Chathannoor]] |[[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] |<section end="Kollam district"/><section begin="Thiruvananthapuram district"/> |- | rowspan="14" | [[Thiruvananthapuram district|Thiruvananthapuram]] ! 127 | [[Varkala Assembly constituency|Varkala]] | [[വി. ജോയ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 128 | [[Attingal Assembly constituency|Attingal]] | [[ഒ.എസ്. അംബിക]] | |- ! 129 | [[Chirayinkeezhu Assembly constituency|Chirayinkeezhu]] (SC) | [[രമ്യ ഹരിദാസ്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 130 | [[Nedumangad Assembly constituency|Nedumangad]] | [[ജി.ആർ. അനിൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 131 | [[Vamanapuram Assembly constituency|Vamanapuram]] | [[സുധീർഷാ പാലോട്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 132 | [[Kazhakootam Assembly constituency|Kazhakkoottam]] |[[V. Muraleedharan|വി. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 133 | [[Vattiyoorkavu Assembly constituency|Vattiyoorkavu]] | [[കെ. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |Minister of Health & Devaswoms |- ! 134 | [[Thiruvananthapuram Assembly constituency|Thiruvananthapuram]] | [[സി.പി. ജോൺ]] | style="background: {{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[Communist Marxist Party|CMP]] |Minister of Transport |- ! 135 | [[Nemom Assembly constituency|Nemom]] |[[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 136 | [[Aruvikkara Assembly constituency|Aruvikkara]] | [[ജി. സ്റ്റീഫൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 137 | [[Parassala Assembly constituency|Parassala]] | [[സി.കെ. ഹരീന്ദ്രൻ]] | |- ! 138 | [[Kattakada Assembly constituency|Kattakkada]] | [[എം.ആർ. ബൈജു]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 139 | [[Kovalam Assembly constituency|Kovalam]] | [[M. Vincent|എം. വിൻസന്റ്]] | |- ! 140 | [[നെയ്യാറ്റിൻകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെയ്യാറ്റിൻകര]] | [[എൻ. ശക്തൻ]] | |} <section end="Thiruvananthapuram district"/> == അവലംബങ്ങൾ == 51d8zl1pq1f4wp3ooyiiv5vv1w911me 4627049 4627047 2026-05-30T16:55:23Z Sai K shanmugam 24791 /* നിയമസഭാംഗങ്ങൾ */ 4627049 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {|class="wikitable" !colspan=2|Alliance !colspan=2|Political party !No. of MLAs !Leader |- |rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=9 style="text-align:center;"|'''Government<br/>[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]'''<br/>Seats: '''102''' |{{party color cell|Indian National Congress}} | [[Indian National Congress|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 63 |[[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ]] |- |{{party color cell|Indian Union Muslim League}} | [[Indian Union Muslim League|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] |style="text-align:center;"| 22 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |- |{{party color cell|Kerala Congress}} | [[Kerala Congress|കേരള കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 7 |[[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} | [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} | [[Kerala Congress (Jacob)|കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} | [[Revolutionary Marxist Party of India|റവല്യൂഷണറി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[കെ.കെ. രമ]] |- |{{party color cell|Communist Marxist Party}} | [[Communist Marxist Party|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[സി.പി. ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Democratic Party}} | [[Kerala Democratic Party|കേരള ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] |- |{{party color cell|Independent (politician)}} | [[Independent (politician)|സ്വതന്ത്രർ]] |style="text-align:center;"| 3 | |- |rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=3 style="text-align:center;"|'''Opposition<br/>[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]'''<br/>Seats: '''35''' |{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} | [[Communist Party of India (Marxist)|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |style="text-align:center;"| 26 |[[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] |- |{{party color cell|Communist Party of India}} | [[Communist Party of India|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 8 | |- |{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} | [[Rashtriya Janata Dal|രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[P. K. Praveen|പി.കെ. പ്രവീൺ]] |- |{{party color cell|National Democratic Alliance}} |style="text-align:center;"|'''Other Opposition<br/>[[National Democratic Alliance|NDA]]'''<br/>Seats: '''3''' |{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} | [[Bharatiya Janata Party|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[B. B. Gopakumar|ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] |- |} == നിയമസഭാംഗങ്ങൾ == <section begin="MLA Header"/> {| class="wikitable sortable" |+ Source:<ref>{{Cite web |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results Winners List 2026: Congress Wins 63 Seats as CPI(M) Shrinks to 26. Full Constituency-Wise Data Here |url=https://indianexpress.com/article/india/kerala-election-results-2026-winners-constituency-wise-full-list-party-wise-seat-tally-10665881/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kerala Assembly Election Results 2026: Get Constituency-wise, Party-wise Results of Kerala Polls |url=https://indianexpress.com/elections/kerala-assembly-election/result/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results 2026: Full list of winners and losers; Congress-led UDF breaks LDF's decade-long dominance |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kerala-election-results-2026-full-list-of-winners-and-losers-congress-led-udf-set-for-historic-comeback-ldf-pinarayi-vijayan/articleshow/130780992.cms |access-date=14 May 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> !District !No. !Constituency !Name !colspan=2|Party !colspan=2|Alliance !Remarks<section end="MLA Header"/><section begin="Kasaragod district"/> |- | rowspan="5" | [[Kasaragod district|Kasaragod]] ! 1 | [[മഞ്ചേശ്വരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേശ്വരം]] | [[എ.കെ.എം. അഷ്റഫ്]] |{{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 2 | [[കാസർഗോഡ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാസർഗോഡ്]] | [[Kallatra Mahin]] | |- ! 3 | [[Udma Assembly constituency|Udma]] | [[കെ. നീലകണ്ഠൻ]] |{{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 4 | [[Kanhangad Assembly constituency|Kanhangad]] |[[Govindan Pallikappil]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 5 | [[Thrikaripur Assembly constituency|Thrikaripur]] | [[സന്ദീപ് വാര്യർ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Kasaragod district"/><section begin="Kannur district"/> |- | rowspan="11" | [[Kannur district|Kannur]] ! 6 | [[Payyanur Assembly constituency|Payyanur]] | [[വി. കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 7 | [[Kalliasseri Assembly constituency|Kalliasseri]] | [[എം. വിജിൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 8 | [[Taliparamba Assembly constituency|Taliparamba]] | [[ടി.കെ. ഗോവിന്ദൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 9 | [[Irikkur Assembly constituency|Irikkur]] | [[സജീവ് ജോസഫ്]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 10 | [[Azhikode Assembly constituency|Azhikode]] | [[കെ.വി. സുമേഷ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 11 | [[Kannur Assembly constituency|Kannur]] | [[ടി.ഒ. മോഹനൻ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 12 | [[Dharmadam Assembly constituency|Dharmadom]] | [[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} |[[Leader of the Opposition]] |- ! 13 | [[Thalassery Assembly constituency|Thalassery]] | [[കാരായി രാജൻ]] | |- ! 14 | [[Kuthuparamba Assembly constituency|Kuthuparamba]] | [[പി.കെ. പ്രവീൺ]] | {{party name with color|Rashtriya Janata Dal}} | |- ! 15 | [[Mattanur Assembly constituency|Mattanur]] | [[വി.കെ. സനോജ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)}} | |- ! 16 | [[Peravoor Assembly constituency|Peravoor]] |[[സണ്ണി ജോസഫ്]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |Minister of Electricity, Enviornment & Parliamentary Affairs |- | rowspan="3" | [[Wayanad district|Wayanad]] ! 17 | [[Mananthavady Assembly constituency|Mananthavady]] (ST) | ഉഷ വിജയൻ |{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 18 | [[Sulthan Bathery Assembly constituency|Sulthan Bathery]] (ST) | [[ഐ.സി. ബാലകൃഷ്ണൻ]] | |- ! 19 | [[Kalpetta Assembly constituency|Kalpetta]] | [[T. Siddique|ടി. സിദ്ദിഖ്]] |Minister of Agriculture |- | rowspan="13" | [[Kozhikode district|Kozhikode]] ! 20 | [[Vadakara Assembly constituency|Vatakara]] | [[കെ.കെ. രമ]] | {{party name with color|Revolutionary Marxist Party of India}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 21 | [[Kuttiady Assembly constituency|Kuttiady]] | [[Parakkal Abdulla|പാറയ്ക്കൽ അബ്ദുള്ള]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 22 | [[Nadapuram Assembly constituency|Nadapuram]] | [[കെ.എം. അഭിജിത്ത്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 23 | [[Quilandy Assembly constituency|Koyilandy]] | [[കെ. പ്രവീൺ കുമാർ]] | |- ! 24 | [[Perambra Assembly constituency|Perambra]] | [[ഫാത്തിമ തഹ്‍ലിയ|ഫാത്തിമ തഹ്ലിയ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 25 | [[Balussery Assembly constituency|Balussery]] (SC) | [[വി.ടി. സൂരജ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | |- ! 26 | [[Elathur Assembly constituency|Elathur]] | [[വിദ്യ ബാലകൃഷ്ണൻ]] | |- ! 27 | [[Kozhikode North Assembly constituency|Kozhikode North]] | [[കെ. ജയന്ത്]] | |- ! 28 | [[Kozhikode South Assembly constituency|Kozhikode South]] | [[ഫൈസൽ ബാബു]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 29 | [[Beypore Assembly constituency|Beypore]] | [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 30 | [[Kunnamangalam Assembly constituency|Kunnamangalam]] | [[എം.എ. റസാക്ക്]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 31 | [[Koduvally Assembly constituency|Koduvally]] | [[പി.കെ. ഫിറോസ്]] | |- ! 32 | [[Thiruvambady Assembly constituency|Thiruvambady]] | [[സി.കെ. കാസിം]] |<section end="Kozhikode district"/><section begin="Malappuram district"/> |- | rowspan="16" | [[Malappuram district|Malappuram]] ! 33 | [[Kondotty Assembly constituency|Kondotty]] | [[ടി.പി. അഷ്റഫലി]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=16}} | |- ! 34 | [[Eranad Assembly constituency|Eranad]] | [[പി.കെ. ബഷീർ]] |പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 35 | [[Nilambur Assembly constituency|Nilambur]] | [[ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 36 | [[Wandoor Assembly constituency|Wandoor]] (SC) | [[എ.പി. അനിൽകുമാർ]] |റവന്യൂ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 37 | [[Manjeri Assembly constituency|Manjeri]] | [[എം. റഹ്മത്തുള്ള]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=10}} | |- ! 38 | [[Perinthalmanna Assembly constituency|Perinthalmanna]] | [[നജീബ് കാന്തപുരം]] | |- ! 39 | [[Mankada Assembly constituency|Mankada]] | [[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] | |- ! 40 | [[Malappuram Assembly constituency|Malappuram]] | [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 41 | [[Vengara Assembly constituency|Vengara]] | [[കെ.എം. ഷാജി]] |തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 42 | [[Vallikunnu Assembly constituency|Vallikkunnu]] | [[ടി.വി. ഇബ്രാഹിം]] | |- ! 43 | [[Tirurangadi Assembly constituency|Tirurangadi]] | [[പി.എം.എ. സമീർ]] | |- ! 44 | [[Tanur Assembly constituency|Tanur]] | [[പി.കെ. നവാസ്]] | |- ! 45 | [[Tirur Assembly constituency|Tirur]] | [[Kurukkoli Moideen]] | |- ! 46 | [[Kottakkal Assembly constituency|Kottakkal]] | [[കെ.കെ. ആബിദ് ഹുസൈൻ തങ്ങൾ]] | |- ! 47 | [[Thavanur Assembly constituency|Thavanur]] | [[വി.എസ്. ജോയ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 48 | [[Ponnani Assembly constituency|Ponnani]] | [[കെ.പി. നൗഷാദ് അലി]] |<section end="Malappuram district"/><section begin="Palakkad district"/> |- | rowspan="12" | [[Palakkad district|Palakkad]] ! 49 | [[Thrithala Assembly constituency|Thrithala]] |[[വി.ടി. ബൽറാം]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 50 | [[Pattambi Assembly constituency|Pattambi]] | [[മുഹമ്മദ്‌ മുഹ്സിൻ പി.|മുഹമ്മദ് മുഹ്സിൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | | [[Communist Party of India|CPI]] | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 51 | [[Shornur Assembly constituency|Shornur]] | [[പി. മമ്മിക്കുട്ടി]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | |- ! 52 | [[Ottapalam Assembly constituency|Ottapalam]] | [[കെ. പ്രേംകുമാർ]] | |- ! 53 | [[Kongad Assembly constituency|Kongad]] (SC) | [[കെ.എ. തുളസി]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |Minister of Scheduled Castes, Scheduled Tribes and Backward Classes Welfare |- ! 54 | [[Mannarkkad Assembly constituency|Mannarkkad]] | [[N. Samsudheen|എൻ. ഷംസുദീൻ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |Minister of General Education & Minority Affairs |- ! 55 | [[Malampuzha Assembly constituency|Malampuzha]] | [[എ. പ്രഭാകരൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 56 | [[Palakkad Assembly constituency|Palakkad]] | [[രമേഷ് പിഷാരടി]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 57 | [[Tarur Assembly constituency|Tarur]] (SC) | [[സുമോദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 58 | [[Chittur Assembly constituency|Chittur]] | [[സുമേഷ് അച്യുതൻ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 59 | [[Nenmara Assembly constituency|Nenmara]] | [[കെ. പ്രേമൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 60 | [[Alathur Assembly constituency|Alathur]] | [[ടി.എം. ശശി]] |<section end="Palakkad district"/><section begin="Thrissur district"/> |- | rowspan="13" | [[Thrissur district|Thrissur]] ! 61 | [[Chelakkara Assembly constituency|Chelakkara]] (SC) | [[യു.ആർ. പ്രദീപ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=5}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=6}} | |- ! 62 | [[Kunnamkulam Assembly constituency|Kunnamkulam]] | [[എ.സി. മൊയ്തീൻ]] | |- ! 63 | [[Guruvayur Assembly constituency|Guruvayur]] | [[എൻ.കെ. അക്ബർ]] | |- ! 64 | [[Manalur Assembly constituency|Manalur]] | [[സി. രവീന്ദ്രനാഥ്]] | |- ! 65 | [[Wadakkanchery Assembly constituency|Wadakkanchery]] | [[സേവ്യർ ചിറ്റിലപ്പള്ളി]] | |- ! 66 | [[Ollur Assembly constituency|Ollur]] | [[കെ. രാജൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India}} | |- ! 67 | [[Thrissur Assembly constituency|Thrissur]] | [[രാജൻ പള്ളൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | | [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 68 | [[Nattika Assembly constituency|Nattika]] (SC) | [[ഗീത ഗോപി|ഗീതാ ഗോപി]] | {{party name with color|Communist Party of India|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 69 | [[Kaipamangalam Assembly constituency|Kaipamangalam]] | [[കെ.കെ. വത്സരാജ്]] | |- ! 70 | [[Irinjalakuda Assembly constituency|Irinjalakuda]] | [[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | |[[Kerala Congress|KC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 71 | [[Puthukkad Assembly constituency|Puthukkad]] | [[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ (സിപിഐഎം)|കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 72 | [[Chalakudy Assembly constituency|Chalakudy]] | [[ടി.ജെ. സനീഷ് കുമാർ ജോസഫ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 73 | [[Kodungallur Assembly constituency|Kodungallur]] | [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്|ഒ.ജെ. ജെനീഷ്]] |Minister of Youth Affairs, Sports, Registration & Museum |- | rowspan="14" | [[Ernakulam district|Ernakulam]] ! 74 | [[Perumbavoor Assembly constituency|Perumbavoor]] | [[മനോജ് മൂത്തേടൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=14}} | |- ! 75 | [[Angamaly Assembly constituency|Angamaly]] | [[റോജി എം. ജോൺ]] |Minister of Higher Education |- ! 76 | [[Aluva Assembly constituency|Aluva]] | [[അൻവർ സാദത്ത് (നിയമസഭാംഗം)|അൻവർ സാദത്ത്]] | |- ! 77 | [[Kalamassery Assembly constituency|Kalamassery]] |[[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി.ഇ. അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |Minister of Fisheries & Social Justice |- ! 78 | [[Paravur Assembly constituency|Paravur]] | [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}} | [[Chief Minister of Kerala]] |- ! 79 | [[Vypen Assembly constituency|Vypin]] | [[Tony Chammany]] | |- ! 80 | [[Kochi Assembly constituency|Kochi]] | [[മുഹമ്മദ് ഷിയാസ്]] | |- ! 81 | [[Thrippunithura Assembly constituency|Thrippunithura]] | [[ദീപക് ജോയ്]] | |- ! 82 | [[Ernakulam Assembly constituency|Ernakulam]] | [[ടി.ജെ. വിനോദ്]] | |- ! 83 | [[Thrikkakara Assembly constituency|Thrikkakara]] | [[ഉമ തോമസ്|ഉമാ തോമസ്]] | |- ! 84 | [[Kunnathunad Assembly constituency|Kunnathunad]] (SC) |[[വി.പി. സജീന്ദ്രൻ]] | |- ! 85 | [[Piravom Assembly constituency|Piravom]] | [[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] | {{party name with color|Kerala Congress (Jacob)}} |ഭക്ഷ്യ - പൊതുവിതരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 86 | [[Muvattupuzha Assembly constituency|Muvattupuzha]] | [[മാത്യു കുഴൽനാടൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 87 | [[Kothamangalam Assembly constituency|Kothamangalam]] | [[ഷിബു തെക്കുംപുറം]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |<section end="Ernakulam district"/><section begin="Idukki district"/> |- | rowspan="5" | [[Idukki district|Idukki]] ! 88 | [[Devikulam Assembly constituency|Devikulam]] (SC) | [[എഫ്. രാജ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 89 | [[Udumbanchola Assembly constituency|Udumbanchola]] | [[സേനാപതി വേണു]] | |- ! 90 | [[Thodupuzha Assembly constituency|Thodupuzha]] | [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] |Government Chief Whip |- ! 91 | [[Idukki Assembly constituency|Idukki]] | [[റോയ് കെ. പൗലോസ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 92 | [[Peerumade Assembly constituency|Peerumade]] | [[Cyriac Thomas|സിറിയക് തോമസ്]] |<section end="Idukki district"/><section begin="Kottayam district"/> |- | rowspan="9" | [[Kottayam district|Kottayam]] ! 93 | [[Pala Assembly constituency|Pala]] | [[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] | {{party name with color|Kerala Democratic Party}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 94 | [[Kaduthuruthy Assembly constituency|Kaduthuruthy]] | [[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |ജലസേചന വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 95 | [[Vaikom Assembly constituency|Vaikom]] (SC) | [[കെ. ബിനിമോൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=4}} | |- ! 96 | [[Ettumanoor Assembly constituency|Ettumanoor]] | [[നാട്ടകം സുരേഷ്]] | |- ! 97 | [[Kottayam Assembly constituency|Kottayam]] | [[Thiruvanchoor Radhakrishnan|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | സ്പീക്കർ |- ! 98 | [[Puthuppally Assembly constituency|Puthuppally]] | [[ചാണ്ടി ഉമ്മൻ]] | |- ! 99 | [[Changanassery Assembly constituency|Changanassery]] | [[വിനു ജോബ് കുഴിമണ്ണിൽ]] | {{party name with color|Kerala Congress}} | |- ! 100 | [[Kanjirappally Assembly constituency|Kanjirappally]] | [[റോണി കെ. ബേബി]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 101 | [[Poonjar Assembly constituency|Poonjar]] | [[സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ.|സെബാസ്റ്റ്യൻ. എം.ജെ]] |<section end="Kottayam district"/><section begin="Alappuzha district"/> |- | rowspan="9" | [[Alappuzha district|Alappuzha]] ! 102 | [[Aroor Assembly constituency|Aroor]] || [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 103 | [[Cherthala Assembly constituency|Cherthala]] |[[പി. പ്രസാദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 104 | [[Alappuzha Assembly constituency|Alappuzha]] | [[എ.ഡി. തോമസ്]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 105 | [[Ambalappuzha Assembly constituency|Ambalappuzha]] |[[ജി. സുധാകരൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | |- ! 106 | [[Kuttanad Assembly constituency|Kuttanad]] | [[റെജി ചെറിയാൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | |- ! 107 | [[Haripad Assembly constituency|Haripad]] | [[Ramesh Chennithala|രമേശ് ചെന്നിത്തല]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} |Minister of Home Affairs, Vigilance, Fire & Rescue, Prisons & Coir |- ! 108 | [[Kayamkulam Assembly constituency|Kayamkulam]] | [[എം. ലിജു]] |Minister of Excise & Cooperation |- ! 109 | [[Mavelikara Assembly constituency|Mavelikara]] (SC) | [[എം.എസ്. അരുൺ കുമാർ|എം.എസ്. അരുൺകുമാർ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 110 | [[Chengannur Assembly constituency|Chengannur]] | [[സജി ചെറിയാൻ]] |<section end="Alappuzha district"/><section begin="Pathanamthitta district"/> |- | rowspan="5" | [[Pathanamthitta district|Pathanamthitta]] ! 111 | [[Thiruvalla Assembly constituency|Thiruvalla]] | [[വർഗീസ് മാമ്മൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 112 | [[Ranni Assembly constituency|Ranni]] | [[അഡ്വ. പഴകുളം മധു|പഴകുളം മധു]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 113 | [[Aranmula Assembly constituency|Aranmula]] | [[അബിൻ വർക്കി]] | |- ! 114 | [[Konni Assembly constituency|Konni]] | [[കെ.യു. ജനീഷ് കുമാർ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | [[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | | [[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 115 | [[Adoor Assembly constituency|Adoor]] (SC) |സി.വി. ശാന്തകുമാർ | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Pathanamthitta district"/><section begin="Kollam district"/> |- | rowspan="11" | [[Kollam district|Kollam]] ! 116 | [[കരുനാഗപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കരുനാഗപ്പള്ളി]] | [[C. R. Mahesh|സി.ആർ. മഹേഷ്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | | [[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 117 | [[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ]] | [[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)|rowspan=2}} |Minister of Forests & Widlife Protection |- ! 118 | [[കുന്നത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നത്തൂർ]] (SC) | [[ഉല്ലാസ് കോവൂർ]] | |- ! 119 | [[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊട്ടാരക്കര]] | [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 120 | [[പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പത്തനാപുരം]] |[[ജ്യോതികുമാർ ചാമക്കാല]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 121 | [[പുനലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുനലൂർ]] |[[സി. അജയപ്രസാദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 122 | [[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചടയമംഗലം]] | [[എം.എം. നസീർ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} | |- ! 123 | [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറ]] | [[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] |Minister of Tourism, Culture & Cinema |- ! 124 | [[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]] | [[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] |Minister of Labour, Dairy Development, Women & Child Development & Animal Husbandary |- ! 125 | [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]] | [[വിഷ്ണു മോഹൻ]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | |- ! 126 | [[ചാത്തന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചാത്തന്നൂർ]] |[[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] |<section end="Kollam district"/><section begin="Thiruvananthapuram district"/> |- | rowspan="14" | [[Thiruvananthapuram district|Thiruvananthapuram]] ! 127 | [[വർക്കല നിയമസഭാമണ്ഡലം|വർക്കല]] | [[വി. ജോയ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 128 | [[ആറ്റിങ്ങൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറ്റിങ്ങൽ]] | [[ഒ.എസ്. അംബിക]] | |- ! 129 | [[ചിറയിൻകീഴ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചിറയിൻകീഴ്]] (SC) | [[രമ്യ ഹരിദാസ്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 130 | [[നെടുമങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെടുമങ്ങാട്]] | [[ജി.ആർ. അനിൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 131 | [[വാമനപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വാമനപുരം]] | [[സുധീർഷാ പാലോട്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 132 | [[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കഴക്കൂട്ടം]] |[[V. Muraleedharan|വി. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 133 | [[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]] | [[കെ. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |ആരോഗ്യ & ദേവസ്വം വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 134 | [[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം]] | [[സി.പി. ജോൺ]] | style="background: {{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[Communist Marxist Party|CMP]] |ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 135 | [[നേമം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നേമം]] |[[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 136 | [[അരുവിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരുവിക്കര]] | [[ജി. സ്റ്റീഫൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 137 | [[പാറശ്ശാല നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാറശ്ശാല]] | [[സി.കെ. ഹരീന്ദ്രൻ]] | |- ! 138 | [[കാട്ടാക്കട നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാട്ടാക്കട]] | [[എം.ആർ. ബൈജു]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 139 | [[കോവളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോവളം]] | [[M. Vincent|എം. വിൻസന്റ്]] | |- ! 140 | [[നെയ്യാറ്റിൻകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെയ്യാറ്റിൻകര]] | [[എൻ. ശക്തൻ]] | |} <section end="Thiruvananthapuram district"/> == അവലംബങ്ങൾ == ko5n1kv97n2vlx8igpjnw0rilrqoe5k 4627050 4627049 2026-05-30T17:17:57Z Sai K shanmugam 24791 4627050 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {|class="wikitable" !colspan=2|Alliance !colspan=2|Political party !No. of MLAs !Leader |- |rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=9 style="text-align:center;"|'''Government<br/>[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]'''<br/>Seats: '''102''' |{{party color cell|Indian National Congress}} | [[Indian National Congress|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 63 |[[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ]] |- |{{party color cell|Indian Union Muslim League}} | [[Indian Union Muslim League|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] |style="text-align:center;"| 22 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |- |{{party color cell|Kerala Congress}} | [[Kerala Congress|കേരള കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 7 |[[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} | [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} | [[Kerala Congress (Jacob)|കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} | [[Revolutionary Marxist Party of India|റവല്യൂഷണറി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[കെ.കെ. രമ]] |- |{{party color cell|Communist Marxist Party}} | [[Communist Marxist Party|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[സി.പി. ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Democratic Party}} | [[Kerala Democratic Party|കേരള ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] |- |{{party color cell|Independent (politician)}} | [[Independent (politician)|സ്വതന്ത്രർ]] |style="text-align:center;"| 3 | |- |rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=3 style="text-align:center;"|'''Opposition<br/>[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]'''<br/>Seats: '''35''' |{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} | [[Communist Party of India (Marxist)|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |style="text-align:center;"| 26 |[[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] |- |{{party color cell|Communist Party of India}} | [[Communist Party of India|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 8 | |- |{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} | [[Rashtriya Janata Dal|രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[P. K. Praveen|പി.കെ. പ്രവീൺ]] |- |{{party color cell|National Democratic Alliance}} |style="text-align:center;"|'''Other Opposition<br/>[[National Democratic Alliance|NDA]]'''<br/>Seats: '''3''' |{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} | [[Bharatiya Janata Party|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[B. B. Gopakumar|ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] |- |} == നിയമസഭാംഗങ്ങൾ == <section begin="MLA Header"/> {| class="wikitable sortable" |+ Source:<ref>{{Cite web |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results Winners List 2026: Congress Wins 63 Seats as CPI(M) Shrinks to 26. Full Constituency-Wise Data Here |url=https://indianexpress.com/article/india/kerala-election-results-2026-winners-constituency-wise-full-list-party-wise-seat-tally-10665881/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kerala Assembly Election Results 2026: Get Constituency-wise, Party-wise Results of Kerala Polls |url=https://indianexpress.com/elections/kerala-assembly-election/result/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results 2026: Full list of winners and losers; Congress-led UDF breaks LDF's decade-long dominance |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kerala-election-results-2026-full-list-of-winners-and-losers-congress-led-udf-set-for-historic-comeback-ldf-pinarayi-vijayan/articleshow/130780992.cms |access-date=14 May 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> !District !No. !Constituency !Name !colspan=2|Party !colspan=2|Alliance !Remarks<section end="MLA Header"/><section begin="Kasaragod district"/> |- | rowspan="5" | [[Kasaragod district|Kasaragod]] ! 1 | [[മഞ്ചേശ്വരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേശ്വരം]] | [[എ.കെ.എം. അഷ്റഫ്]] |{{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 2 | [[കാസർഗോഡ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാസർഗോഡ്]] | [[കല്ലട്ര മാഹിൻ]] | |- ! 3 | [[ഉദുമ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഉദുമ]] | [[കെ. നീലകണ്ഠൻ]] |{{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 4 | [[കാഞ്ഞങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞങ്ങാട്]] |[[ഗോവിന്ദൻ പള്ളിക്കാപ്പിൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 5 | [[തൃക്കരിപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കരിപ്പൂർ]] | [[സന്ദീപ് വാര്യർ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Kasaragod district"/><section begin="Kannur district"/> |- | rowspan="11" | [[Kannur district|Kannur]] ! 6 | [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പയ്യന്നൂർ]] | [[വി. കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 7 | [[കല്ല്യാശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കല്യാശ്ശേരി]] | [[എം. വിജിൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 8 | [[തളിപ്പറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|തളിപ്പറമ്പ്]] | [[ടി.കെ. ഗോവിന്ദൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 9 | [[ഇരിക്കൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിക്കൂർ]] | [[സജീവ് ജോസഫ്]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 10 | [[അഴീക്കോട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|അഴീക്കോട്]] | [[കെ.വി. സുമേഷ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 11 | [[കണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]] | [[ടി.ഒ. മോഹനൻ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 12 | [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]] | [[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} |[[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] |- ! 13 | [[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തലശ്ശേരി]] | [[കാരായി രാജൻ]] | |- ! 14 | [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ്]] | [[പി.കെ. പ്രവീൺ]] | {{party name with color|Rashtriya Janata Dal}} | |- ! 15 | [[മട്ടന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മട്ടന്നൂർ]] | [[വി.കെ. സനോജ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)}} | |- ! 16 | [[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]] |[[സണ്ണി ജോസഫ്]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |വൈദ്യുതിയും, പരിസ്ഥിതിയും, പാർലമെൻ്ററി കാര്യവും വകുപ്പ് മന്ത്രി |- | rowspan="3" | [[Wayanad district|Wayanad]] ! 17 | [[മാനന്തവാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാനന്തവാടി]] (ST) | ഉഷ വിജയൻ |{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 18 | [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] (ST) | [[ഐ.സി. ബാലകൃഷ്ണൻ]] | |- ! 19 | [[കല്പറ്റ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൽപ്പറ്റ]] | [[T. Siddique|ടി. സിദ്ദിഖ്]] |കൃഷി വകുപ്പ് മന്ത്രി |- | rowspan="13" | [[Kozhikode district|Kozhikode]] ! 20 | [[വടകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വടകര]] | [[കെ.കെ. രമ]] | {{party name with color|Revolutionary Marxist Party of India}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 21 | [[കുറ്റ്യാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുറ്റ്യാടി]] | [[Parakkal Abdulla|പാറയ്ക്കൽ അബ്ദുള്ള]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 22 | [[നാദാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നാദാപുരം]] | [[കെ.എം. അഭിജിത്ത്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 23 | [[കൊയിലാണ്ടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊയിലാണ്ടി]] | [[കെ. പ്രവീൺ കുമാർ]] | |- ! 24 | [[പേരാമ്പ്ര നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാമ്പ്ര]] | [[ഫാത്തിമ തഹ്‍ലിയ|ഫാത്തിമ തഹ്ലിയ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 25 | [[ബാലുശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബാലുശ്ശേരി]] (SC) | [[വി.ടി. സൂരജ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | |- ! 26 | [[എലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|എലത്തൂർ]] | [[വിദ്യ ബാലകൃഷ്ണൻ]] | |- ! 27 | [[കോഴിക്കോട് നോർത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് നോർത്ത്]] | [[കെ. ജയന്ത്]] | |- ! 28 | [[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത്]] | [[ഫൈസൽ ബാബു]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 29 | [[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ]] | [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 30 | [[കുന്ദമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്ദമംഗലം]] | [[എം.എ. റസാഖ്|എം.എ. റസാക്ക്]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 31 | [[കൊടുവള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുവള്ളി]] | [[പി.കെ. ഫിറോസ്]] | |- ! 32 | [[തിരുവമ്പാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവമ്പാടി]] | [[സി.കെ. കാസിം]] |<section end="Kozhikode district"/><section begin="Malappuram district"/> |- | rowspan="16" | [[Malappuram district|Malappuram]] ! 33 | [[കൊണ്ടോട്ടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊണ്ടോട്ടി]] | [[ടി.പി. അഷ്റഫലി]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=16}} | |- ! 34 | [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട്]] | [[പി.കെ. ബഷീർ]] |പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 35 | [[നിലമ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|നിലമ്പൂർ]] | [[ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 36 | [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] (SC) | [[എ.പി. അനിൽകുമാർ]] |റവന്യൂ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 37 | [[മഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേരി]] | [[എം. റഹ്മത്തുള്ള]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=10}} | |- ! 38 | [[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പെരിന്തൽമണ്ണ]] | [[നജീബ് കാന്തപുരം]] | |- ! 39 | [[മങ്കട നിയമസഭാമണ്ഡലം|മങ്കട]] | [[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] | |- ! 40 | [[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] | [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 41 | [[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]] | [[കെ.എം. ഷാജി]] |തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 42 | [[വള്ളിക്കുന്ന് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വള്ളിക്കുന്ന്]] | [[ടി.വി. ഇബ്രാഹിം]] | |- ! 43 | [[തിരൂരങ്ങാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂരങ്ങാടി]] | [[പി.എം.എ. സമീർ]] | |- ! 44 | [[താനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|താനൂർ]] | [[പി.കെ. നവാസ്]] | |- ! 45 | [[തിരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂർ]] | [[Kurukkoli Moideen]] | |- ! 46 | [[കോട്ടക്കൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടക്കൽ]] | [[കെ.കെ. ആബിദ് ഹുസൈൻ തങ്ങൾ]] | |- ! 47 | [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ]] | [[വി.എസ്. ജോയ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 48 | [[പൊന്നാനി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൊന്നാനി]] | [[കെ.പി. നൗഷാദ് അലി]] |<section end="Malappuram district"/><section begin="Palakkad district"/> |- | rowspan="12" | [[Palakkad district|Palakkad]] ! 49 | [[തൃത്താല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃത്താല]] |[[വി.ടി. ബൽറാം]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 50 | [[പട്ടാമ്പി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പട്ടാമ്പി]] | [[മുഹമ്മദ്‌ മുഹ്സിൻ പി.|മുഹമ്മദ് മുഹ്സിൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | | [[Communist Party of India|CPI]] | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 51 | [[ഷൊർണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഷൊർണൂർ]] | [[പി. മമ്മിക്കുട്ടി]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | |- ! 52 | [[ഒറ്റപ്പാലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഒറ്റപ്പാലം]] | [[കെ. പ്രേംകുമാർ]] | |- ! 53 | [[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോങ്ങാട്]] (SC) | [[കെ.എ. തുളസി]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ, പിന്നാക്ക വിഭാഗ ക്ഷേമ മന്ത്രി |- ! 54 | [[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]] | [[N. Samsudheen|എൻ. ഷംസുദീൻ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ-ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 55 | [[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലമ്പുഴ]] | [[എ. പ്രഭാകരൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 56 | [[പാലക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലക്കാട്]] | [[രമേഷ് പിഷാരടി]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 57 | [[തരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തരൂർ]] (SC) | [[സുമോദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 58 | [[ചിറ്റൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചിറ്റൂർ]] | [[സുമേഷ് അച്യുതൻ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 59 | [[നെന്മാറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെന്മാറ]] | [[കെ. പ്രേമൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 60 | [[ആലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലത്തൂർ]] | [[ടി.എം. ശശി]] |<section end="Palakkad district"/><section begin="Thrissur district"/> |- | rowspan="13" | [[Thrissur district|Thrissur]] ! 61 | [[ചേലക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേലക്കര]] (SC) | [[യു.ആർ. പ്രദീപ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=5}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=6}} | |- ! 62 | [[കുന്നംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നംകുളം]] | [[എ.സി. മൊയ്തീൻ]] | |- ! 63 | [[ഗുരുവായൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഗുരുവായൂർ]] | [[എൻ.കെ. അക്ബർ]] | |- ! 64 | [[മണലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണലൂർ]] | [[സി. രവീന്ദ്രനാഥ്]] | |- ! 65 | [[വടക്കാഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|വടക്കാഞ്ചേരി]] | [[സേവ്യർ ചിറ്റിലപ്പള്ളി]] | |- ! 66 | [[ഒല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഒല്ലൂർ]] | [[കെ. രാജൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India}} | |- ! 67 | [[തൃശ്ശൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃശ്ശൂർ]] | [[രാജൻ പള്ളൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | | [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 68 | [[നാട്ടിക നിയമസഭാമണ്ഡലം|നാട്ടിക]] (SC) | [[ഗീത ഗോപി|ഗീതാ ഗോപി]] | {{party name with color|Communist Party of India|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 69 | [[കയ്പമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൈപ്പമംഗലം]] | [[കെ.കെ. വത്സരാജ്]] | |- ! 70 | [[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിങ്ങാലക്കുട]] | [[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | |[[Kerala Congress|KC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 71 | [[പുതുക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുക്കാട്]] | [[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ (സിപിഐഎം)|കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 72 | [[ചാലക്കുടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി]] | [[ടി.ജെ. സനീഷ് കുമാർ ജോസഫ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 73 | [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] | [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്|ഒ.ജെ. ജെനീഷ്]] |കായിക, യുവജനക്ഷേമ, രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- | rowspan="14" | [[Ernakulam district|Ernakulam]] ! 74 | [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പെരുമ്പാവൂർ]] | [[മനോജ് മൂത്തേടൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=14}} | |- ! 75 | [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] | [[റോജി എം. ജോൺ]] |ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 76 | [[ആലുവ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലുവ]] | [[അൻവർ സാദത്ത് (നിയമസഭാംഗം)|അൻവർ സാദത്ത്]] | |- ! 77 | [[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]] |[[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി.ഇ. അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |ഫിഷറീസ്, സാമൂഹ്യ നീതി വകുപ്പ് |- ! 78 | [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]] | [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}} | [[Chief Minister of Kerala|മുഖ്യമന്ത്രി]] |- ! 79 | [[വൈപ്പിൻ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈപ്പിൻ]] | [[Tony Chammany]] | |- ! 80 | [[കൊച്ചി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊച്ചി]] | [[മുഹമ്മദ് ഷിയാസ്]] | |- ! 81 | [[തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃപ്പൂണിത്തുറ]] | [[ദീപക് ജോയ്]] | |- ! 82 | [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|എറണാകുളം]] | [[ടി.ജെ. വിനോദ്]] | |- ! 83 | [[തൃക്കാക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കാക്കര]] | [[ഉമ തോമസ്|ഉമാ തോമസ്]] | |- ! 84 | [[കുന്നത്തുനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നത്തുനാട്]] (SC) |[[വി.പി. സജീന്ദ്രൻ]] | |- ! 85 | [[പിറവം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പിറവം]] | [[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] | {{party name with color|Kerala Congress (Jacob)}} |ഭക്ഷ്യ - പൊതുവിതരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 86 | [[മൂവാറ്റുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മൂവാറ്റുപുഴ]] | [[മാത്യു കുഴൽനാടൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 87 | [[കോതമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോതമംഗലം]] | [[ഷിബു തെക്കുംപുറം]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |<section end="Ernakulam district"/><section begin="Idukki district"/> |- | rowspan="5" | [[Idukki district|Idukki]] ! 88 | [[ദേവികുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ദേവികുളം]] (SC) | [[എഫ്. രാജ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 89 | [[ഉടുമ്പഞ്ചോല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഉടുമ്പൻചോല]] | [[സേനാപതി വേണു]] | |- ! 90 | [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] | [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] |[[ചീഫ് വിപ്പ്]] |- ! 91 | [[ഇടുക്കി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇടുക്കി]] | [[റോയ് കെ. പൗലോസ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 92 | [[പീരുമേട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പീരുമേട്]] | [[Cyriac Thomas|സിറിയക് തോമസ്]] |<section end="Idukki district"/><section begin="Kottayam district"/> |- | rowspan="9" | [[Kottayam district|Kottayam]] ! 93 | [[പാലാ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലാ]] | [[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] | {{party name with color|Kerala Democratic Party}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 94 | [[കടുത്തുരുത്തി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കടുത്തുരുത്തി]] | [[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |ജലസേചന വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 95 | [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കം]] (SC) | [[കെ. ബിനിമോൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=4}} | |- ! 96 | [[ഏറ്റുമാനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറ്റുമാനൂർ]] | [[നാട്ടകം സുരേഷ്]] | |- ! 97 | [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]] | [[Thiruvanchoor Radhakrishnan|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | സ്പീക്കർ |- ! 98 | [[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]] | [[ചാണ്ടി ഉമ്മൻ]] | |- ! 99 | [[ചങ്ങനാശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചങ്ങനാശ്ശേരി]] | [[വിനു ജോബ് കുഴിമണ്ണിൽ]] | {{party name with color|Kerala Congress}} | |- ! 100 | [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] | [[റോണി കെ. ബേബി]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 101 | [[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൂഞ്ഞാർ]] | [[സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ.|സെബാസ്റ്റ്യൻ. എം.ജെ]] |<section end="Kottayam district"/><section begin="Alappuzha district"/> |- | rowspan="9" | [[Alappuzha district|Alappuzha]] ! 102 | [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]] || [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 103 | [[ചേർത്തല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേർത്തല]] |[[പി. പ്രസാദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 104 | [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]] | [[എ.ഡി. തോമസ്]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 105 | [[അമ്പലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അമ്പലപ്പുഴ]] |[[ജി. സുധാകരൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | |- ! 106 | [[കുട്ടനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുട്ടനാട്]] | [[റെജി ചെറിയാൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | |- ! 107 | [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]] | [[Ramesh Chennithala|രമേശ് ചെന്നിത്തല]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} |ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ്, കയർ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രി |- ! 108 | [[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം]] | [[എം. ലിജു]] |എക്സൈസ്, സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 109 | [[മാവേലിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര (SC)]] | [[എം.എസ്. അരുൺ കുമാർ|എം.എസ്. അരുൺകുമാർ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 110 | [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചെങ്ങന്നൂർ]] | [[സജി ചെറിയാൻ]] |<section end="Alappuzha district"/><section begin="Pathanamthitta district"/> |- | rowspan="5" | [[Pathanamthitta district|Pathanamthitta]] ! 111 | [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല]] | [[വർഗീസ് മാമ്മൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 112 | [[റാന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം|റാന്നി]] | [[അഡ്വ. പഴകുളം മധു|പഴകുളം മധു]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 113 | [[ആറന്മുള നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറന്മുള]] | [[അബിൻ വർക്കി]] | |- ! 114 | [[കോന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോന്നി]] | [[കെ.യു. ജനീഷ് കുമാർ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | [[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | | [[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 115 | [[അടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അടൂർ]] (SC) |[[സി.വി. ശാന്തകുമാർ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Pathanamthitta district"/><section begin="Kollam district"/> |- | rowspan="11" | [[Kollam district|Kollam]] ! 116 | [[കരുനാഗപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കരുനാഗപ്പള്ളി]] | [[C. R. Mahesh|സി.ആർ. മഹേഷ്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | | [[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 117 | [[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ]] | [[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)|rowspan=2}} |വനം - വന്യജീവി വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 118 | [[കുന്നത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നത്തൂർ]] (SC) | [[ഉല്ലാസ് കോവൂർ]] | |- ! 119 | [[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊട്ടാരക്കര]] | [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 120 | [[പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പത്തനാപുരം]] |[[ജ്യോതികുമാർ ചാമക്കാല]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 121 | [[പുനലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുനലൂർ]] |[[സി. അജയപ്രസാദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 122 | [[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചടയമംഗലം]] | [[എം.എം. നസീർ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} | |- ! 123 | [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറ]] | [[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] |ടൂറിസം, സാംസ്കാരികം, സിനിമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 124 | [[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]] | [[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] |വനിതാ - ശിശുക്ഷേമ, തൊഴിൽ, ക്ഷീരവികസന, മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 125 | [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]] | [[വിഷ്ണു മോഹൻ]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | |- ! 126 | [[ചാത്തന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചാത്തന്നൂർ]] |[[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] |<section end="Kollam district"/><section begin="Thiruvananthapuram district"/> |- | rowspan="14" | [[Thiruvananthapuram district|Thiruvananthapuram]] ! 127 | [[വർക്കല നിയമസഭാമണ്ഡലം|വർക്കല]] | [[വി. ജോയ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 128 | [[ആറ്റിങ്ങൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറ്റിങ്ങൽ]] | [[ഒ.എസ്. അംബിക]] | |- ! 129 | [[ചിറയിൻകീഴ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചിറയിൻകീഴ്]] (SC) | [[രമ്യ ഹരിദാസ്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 130 | [[നെടുമങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെടുമങ്ങാട്]] | [[ജി.ആർ. അനിൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 131 | [[വാമനപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വാമനപുരം]] | [[സുധീർഷാ പാലോട്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 132 | [[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കഴക്കൂട്ടം]] |[[V. Muraleedharan|വി. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 133 | [[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]] | [[കെ. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |ആരോഗ്യ & ദേവസ്വം വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 134 | [[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം]] | [[സി.പി. ജോൺ]] | style="background: {{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[Communist Marxist Party|CMP]] |ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 135 | [[നേമം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നേമം]] |[[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 136 | [[അരുവിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരുവിക്കര]] | [[ജി. സ്റ്റീഫൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 137 | [[പാറശ്ശാല നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാറശ്ശാല]] | [[സി.കെ. ഹരീന്ദ്രൻ]] | |- ! 138 | [[കാട്ടാക്കട നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാട്ടാക്കട]] | [[എം.ആർ. ബൈജു]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 139 | [[കോവളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോവളം]] | [[M. Vincent|എം. വിൻസന്റ്]] | |- ! 140 | [[നെയ്യാറ്റിൻകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെയ്യാറ്റിൻകര]] | [[എൻ. ശക്തൻ]] | |} <section end="Thiruvananthapuram district"/> == അവലംബങ്ങൾ == 7iett7gjpdgeq66oxz6l6q9qe4wkrqb 4627051 4627050 2026-05-30T17:20:33Z Sai K shanmugam 24791 /* നിയമസഭാംഗങ്ങൾ */ 4627051 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {|class="wikitable" !colspan=2|Alliance !colspan=2|Political party !No. of MLAs !Leader |- |rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=9 style="text-align:center;"|'''Government<br/>[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]'''<br/>Seats: '''102''' |{{party color cell|Indian National Congress}} | [[Indian National Congress|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 63 |[[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ]] |- |{{party color cell|Indian Union Muslim League}} | [[Indian Union Muslim League|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] |style="text-align:center;"| 22 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |- |{{party color cell|Kerala Congress}} | [[Kerala Congress|കേരള കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 7 |[[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} | [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} | [[Kerala Congress (Jacob)|കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} | [[Revolutionary Marxist Party of India|റവല്യൂഷണറി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[കെ.കെ. രമ]] |- |{{party color cell|Communist Marxist Party}} | [[Communist Marxist Party|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[സി.പി. ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Democratic Party}} | [[Kerala Democratic Party|കേരള ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] |- |{{party color cell|Independent (politician)}} | [[Independent (politician)|സ്വതന്ത്രർ]] |style="text-align:center;"| 3 | |- |rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=3 style="text-align:center;"|'''Opposition<br/>[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]'''<br/>Seats: '''35''' |{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} | [[Communist Party of India (Marxist)|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |style="text-align:center;"| 26 |[[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] |- |{{party color cell|Communist Party of India}} | [[Communist Party of India|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 8 | |- |{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} | [[Rashtriya Janata Dal|രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[P. K. Praveen|പി.കെ. പ്രവീൺ]] |- |{{party color cell|National Democratic Alliance}} |style="text-align:center;"|'''Other Opposition<br/>[[National Democratic Alliance|NDA]]'''<br/>Seats: '''3''' |{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} | [[Bharatiya Janata Party|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[B. B. Gopakumar|ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] |- |} == നിയമസഭാംഗങ്ങൾ == <section begin="MLA Header"/> {| class="wikitable sortable" |+ Source:<ref>{{Cite web |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results Winners List 2026: Congress Wins 63 Seats as CPI(M) Shrinks to 26. Full Constituency-Wise Data Here |url=https://indianexpress.com/article/india/kerala-election-results-2026-winners-constituency-wise-full-list-party-wise-seat-tally-10665881/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kerala Assembly Election Results 2026: Get Constituency-wise, Party-wise Results of Kerala Polls |url=https://indianexpress.com/elections/kerala-assembly-election/result/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results 2026: Full list of winners and losers; Congress-led UDF breaks LDF's decade-long dominance |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kerala-election-results-2026-full-list-of-winners-and-losers-congress-led-udf-set-for-historic-comeback-ldf-pinarayi-vijayan/articleshow/130780992.cms |access-date=14 May 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> !District !No. !Constituency !Name !colspan=2|Party !colspan=2|Alliance !Remarks<section end="MLA Header"/><section begin="Kasaragod district"/> |- | rowspan="5" | [[Kasaragod district|കാസർഗോഡ്]] ! 1 | [[മഞ്ചേശ്വരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേശ്വരം]] | [[എ.കെ.എം. അഷ്റഫ്]] |{{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 2 | [[കാസർഗോഡ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാസർഗോഡ്]] | [[കല്ലട്ര മാഹിൻ]] | |- ! 3 | [[ഉദുമ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഉദുമ]] | [[കെ. നീലകണ്ഠൻ]] |{{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 4 | [[കാഞ്ഞങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞങ്ങാട്]] |[[ഗോവിന്ദൻ പള്ളിക്കാപ്പിൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 5 | [[തൃക്കരിപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കരിപ്പൂർ]] | [[സന്ദീപ് വാര്യർ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Kasaragod district"/><section begin="Kannur district"/> |- | rowspan="11" | [[Kannur district|കണ്ണൂർ]] ! 6 | [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പയ്യന്നൂർ]] | [[വി. കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 7 | [[കല്ല്യാശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കല്യാശ്ശേരി]] | [[എം. വിജിൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 8 | [[തളിപ്പറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|തളിപ്പറമ്പ്]] | [[ടി.കെ. ഗോവിന്ദൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 9 | [[ഇരിക്കൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിക്കൂർ]] | [[സജീവ് ജോസഫ്]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 10 | [[അഴീക്കോട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|അഴീക്കോട്]] | [[കെ.വി. സുമേഷ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 11 | [[കണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]] | [[ടി.ഒ. മോഹനൻ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 12 | [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]] | [[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} |[[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] |- ! 13 | [[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തലശ്ശേരി]] | [[കാരായി രാജൻ]] | |- ! 14 | [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ്]] | [[പി.കെ. പ്രവീൺ]] | {{party name with color|Rashtriya Janata Dal}} | |- ! 15 | [[മട്ടന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മട്ടന്നൂർ]] | [[വി.കെ. സനോജ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)}} | |- ! 16 | [[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]] |[[സണ്ണി ജോസഫ്]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |വൈദ്യുതിയും, പരിസ്ഥിതിയും, പാർലമെൻ്ററി കാര്യവും വകുപ്പ് മന്ത്രി |- | rowspan="3" | [[Wayanad district|വയനാട്]] ! 17 | [[മാനന്തവാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാനന്തവാടി]] (ST) | ഉഷ വിജയൻ |{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 18 | [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] (ST) | [[ഐ.സി. ബാലകൃഷ്ണൻ]] | |- ! 19 | [[കല്പറ്റ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൽപ്പറ്റ]] | [[T. Siddique|ടി. സിദ്ദിഖ്]] |കൃഷി വകുപ്പ് മന്ത്രി |- | rowspan="13" | [[Kozhikode district|കോഴിക്കോട്]] ! 20 | [[വടകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വടകര]] | [[കെ.കെ. രമ]] | {{party name with color|Revolutionary Marxist Party of India}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 21 | [[കുറ്റ്യാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുറ്റ്യാടി]] | [[Parakkal Abdulla|പാറയ്ക്കൽ അബ്ദുള്ള]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 22 | [[നാദാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നാദാപുരം]] | [[കെ.എം. അഭിജിത്ത്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 23 | [[കൊയിലാണ്ടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊയിലാണ്ടി]] | [[കെ. പ്രവീൺ കുമാർ]] | |- ! 24 | [[പേരാമ്പ്ര നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാമ്പ്ര]] | [[ഫാത്തിമ തഹ്‍ലിയ|ഫാത്തിമ തഹ്ലിയ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 25 | [[ബാലുശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബാലുശ്ശേരി]] (SC) | [[വി.ടി. സൂരജ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | |- ! 26 | [[എലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|എലത്തൂർ]] | [[വിദ്യ ബാലകൃഷ്ണൻ]] | |- ! 27 | [[കോഴിക്കോട് നോർത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് നോർത്ത്]] | [[കെ. ജയന്ത്]] | |- ! 28 | [[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത്]] | [[ഫൈസൽ ബാബു]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 29 | [[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ]] | [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 30 | [[കുന്ദമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്ദമംഗലം]] | [[എം.എ. റസാഖ്|എം.എ. റസാക്ക്]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 31 | [[കൊടുവള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുവള്ളി]] | [[പി.കെ. ഫിറോസ്]] | |- ! 32 | [[തിരുവമ്പാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവമ്പാടി]] | [[സി.കെ. കാസിം]] |<section end="Kozhikode district"/><section begin="Malappuram district"/> |- | rowspan="16" | [[Malappuram district|മലപ്പുറം]] ! 33 | [[കൊണ്ടോട്ടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊണ്ടോട്ടി]] | [[ടി.പി. അഷ്റഫലി]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=16}} | |- ! 34 | [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട്]] | [[പി.കെ. ബഷീർ]] |പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 35 | [[നിലമ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|നിലമ്പൂർ]] | [[ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 36 | [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] (SC) | [[എ.പി. അനിൽകുമാർ]] |റവന്യൂ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 37 | [[മഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേരി]] | [[എം. റഹ്മത്തുള്ള]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=10}} | |- ! 38 | [[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പെരിന്തൽമണ്ണ]] | [[നജീബ് കാന്തപുരം]] | |- ! 39 | [[മങ്കട നിയമസഭാമണ്ഡലം|മങ്കട]] | [[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] | |- ! 40 | [[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] | [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 41 | [[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]] | [[കെ.എം. ഷാജി]] |തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 42 | [[വള്ളിക്കുന്ന് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വള്ളിക്കുന്ന്]] | [[ടി.വി. ഇബ്രാഹിം]] | |- ! 43 | [[തിരൂരങ്ങാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂരങ്ങാടി]] | [[പി.എം.എ. സമീർ]] | |- ! 44 | [[താനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|താനൂർ]] | [[പി.കെ. നവാസ്]] | |- ! 45 | [[തിരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂർ]] | [[Kurukkoli Moideen]] | |- ! 46 | [[കോട്ടക്കൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടക്കൽ]] | [[കെ.കെ. ആബിദ് ഹുസൈൻ തങ്ങൾ]] | |- ! 47 | [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ]] | [[വി.എസ്. ജോയ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 48 | [[പൊന്നാനി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൊന്നാനി]] | [[കെ.പി. നൗഷാദ് അലി]] |<section end="Malappuram district"/><section begin="Palakkad district"/> |- | rowspan="12" | [[Palakkad district|പാലക്കാട്]] ! 49 | [[തൃത്താല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃത്താല]] |[[വി.ടി. ബൽറാം]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 50 | [[പട്ടാമ്പി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പട്ടാമ്പി]] | [[മുഹമ്മദ്‌ മുഹ്സിൻ പി.|മുഹമ്മദ് മുഹ്സിൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | | [[Communist Party of India|CPI]] | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 51 | [[ഷൊർണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഷൊർണൂർ]] | [[പി. മമ്മിക്കുട്ടി]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | |- ! 52 | [[ഒറ്റപ്പാലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഒറ്റപ്പാലം]] | [[കെ. പ്രേംകുമാർ]] | |- ! 53 | [[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോങ്ങാട്]] (SC) | [[കെ.എ. തുളസി]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ, പിന്നാക്ക വിഭാഗ ക്ഷേമ മന്ത്രി |- ! 54 | [[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]] | [[N. Samsudheen|എൻ. ഷംസുദീൻ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ-ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 55 | [[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലമ്പുഴ]] | [[എ. പ്രഭാകരൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 56 | [[പാലക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലക്കാട്]] | [[രമേഷ് പിഷാരടി]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 57 | [[തരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തരൂർ]] (SC) | [[സുമോദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 58 | [[ചിറ്റൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചിറ്റൂർ]] | [[സുമേഷ് അച്യുതൻ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 59 | [[നെന്മാറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെന്മാറ]] | [[കെ. പ്രേമൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 60 | [[ആലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലത്തൂർ]] | [[ടി.എം. ശശി]] |<section end="Palakkad district"/><section begin="Thrissur district"/> |- | rowspan="13" | [[Thrissur district|തൃശൂർ]] ! 61 | [[ചേലക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേലക്കര]] (SC) | [[യു.ആർ. പ്രദീപ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=5}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=6}} | |- ! 62 | [[കുന്നംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നംകുളം]] | [[എ.സി. മൊയ്തീൻ]] | |- ! 63 | [[ഗുരുവായൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഗുരുവായൂർ]] | [[എൻ.കെ. അക്ബർ]] | |- ! 64 | [[മണലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണലൂർ]] | [[സി. രവീന്ദ്രനാഥ്]] | |- ! 65 | [[വടക്കാഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|വടക്കാഞ്ചേരി]] | [[സേവ്യർ ചിറ്റിലപ്പള്ളി]] | |- ! 66 | [[ഒല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഒല്ലൂർ]] | [[കെ. രാജൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India}} | |- ! 67 | [[തൃശ്ശൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃശ്ശൂർ]] | [[രാജൻ പള്ളൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | | [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 68 | [[നാട്ടിക നിയമസഭാമണ്ഡലം|നാട്ടിക]] (SC) | [[ഗീത ഗോപി|ഗീതാ ഗോപി]] | {{party name with color|Communist Party of India|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 69 | [[കയ്പമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൈപ്പമംഗലം]] | [[കെ.കെ. വത്സരാജ്]] | |- ! 70 | [[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിങ്ങാലക്കുട]] | [[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | |[[Kerala Congress|KC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 71 | [[പുതുക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുക്കാട്]] | [[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ (സിപിഐഎം)|കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 72 | [[ചാലക്കുടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി]] | [[ടി.ജെ. സനീഷ് കുമാർ ജോസഫ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 73 | [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] | [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്|ഒ.ജെ. ജെനീഷ്]] |കായിക, യുവജനക്ഷേമ, രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- | rowspan="14" | [[Ernakulam district|എറണാകുളം]] ! 74 | [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പെരുമ്പാവൂർ]] | [[മനോജ് മൂത്തേടൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=14}} | |- ! 75 | [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] | [[റോജി എം. ജോൺ]] |ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 76 | [[ആലുവ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലുവ]] | [[അൻവർ സാദത്ത് (നിയമസഭാംഗം)|അൻവർ സാദത്ത്]] | |- ! 77 | [[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]] |[[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി.ഇ. അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |ഫിഷറീസ്, സാമൂഹ്യ നീതി വകുപ്പ് |- ! 78 | [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]] | [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}} | [[Chief Minister of Kerala|മുഖ്യമന്ത്രി]] |- ! 79 | [[വൈപ്പിൻ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈപ്പിൻ]] | [[Tony Chammany]] | |- ! 80 | [[കൊച്ചി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊച്ചി]] | [[മുഹമ്മദ് ഷിയാസ്]] | |- ! 81 | [[തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃപ്പൂണിത്തുറ]] | [[ദീപക് ജോയ്]] | |- ! 82 | [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|എറണാകുളം]] | [[ടി.ജെ. വിനോദ്]] | |- ! 83 | [[തൃക്കാക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കാക്കര]] | [[ഉമ തോമസ്|ഉമാ തോമസ്]] | |- ! 84 | [[കുന്നത്തുനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നത്തുനാട്]] (SC) |[[വി.പി. സജീന്ദ്രൻ]] | |- ! 85 | [[പിറവം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പിറവം]] | [[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] | {{party name with color|Kerala Congress (Jacob)}} |ഭക്ഷ്യ - പൊതുവിതരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 86 | [[മൂവാറ്റുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മൂവാറ്റുപുഴ]] | [[മാത്യു കുഴൽനാടൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 87 | [[കോതമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോതമംഗലം]] | [[ഷിബു തെക്കുംപുറം]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |<section end="Ernakulam district"/><section begin="Idukki district"/> |- | rowspan="5" | [[Idukki district|ഇടുക്കി]] ! 88 | [[ദേവികുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ദേവികുളം]] (SC) | [[എഫ്. രാജ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 89 | [[ഉടുമ്പഞ്ചോല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഉടുമ്പൻചോല]] | [[സേനാപതി വേണു]] | |- ! 90 | [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] | [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] |[[ചീഫ് വിപ്പ്]] |- ! 91 | [[ഇടുക്കി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇടുക്കി]] | [[റോയ് കെ. പൗലോസ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 92 | [[പീരുമേട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പീരുമേട്]] | [[Cyriac Thomas|സിറിയക് തോമസ്]] |<section end="Idukki district"/><section begin="Kottayam district"/> |- | rowspan="9" | [[Kottayam district|കോട്ടയം]] ! 93 | [[പാലാ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലാ]] | [[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] | {{party name with color|Kerala Democratic Party}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 94 | [[കടുത്തുരുത്തി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കടുത്തുരുത്തി]] | [[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |ജലസേചന വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 95 | [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കം]] (SC) | [[കെ. ബിനിമോൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=4}} | |- ! 96 | [[ഏറ്റുമാനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറ്റുമാനൂർ]] | [[നാട്ടകം സുരേഷ്]] | |- ! 97 | [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]] | [[Thiruvanchoor Radhakrishnan|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | സ്പീക്കർ |- ! 98 | [[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]] | [[ചാണ്ടി ഉമ്മൻ]] | |- ! 99 | [[ചങ്ങനാശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചങ്ങനാശ്ശേരി]] | [[വിനു ജോബ് കുഴിമണ്ണിൽ]] | {{party name with color|Kerala Congress}} | |- ! 100 | [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] | [[റോണി കെ. ബേബി]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 101 | [[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൂഞ്ഞാർ]] | [[സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ.|സെബാസ്റ്റ്യൻ. എം.ജെ]] |<section end="Kottayam district"/><section begin="Alappuzha district"/> |- | rowspan="9" | [[Alappuzha district|ആലപ്പുഴ]] ! 102 | [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]] || [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 103 | [[ചേർത്തല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേർത്തല]] |[[പി. പ്രസാദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 104 | [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]] | [[എ.ഡി. തോമസ്]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 105 | [[അമ്പലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അമ്പലപ്പുഴ]] |[[ജി. സുധാകരൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | |- ! 106 | [[കുട്ടനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുട്ടനാട്]] | [[റെജി ചെറിയാൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | |- ! 107 | [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]] | [[Ramesh Chennithala|രമേശ് ചെന്നിത്തല]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} |ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ്, കയർ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രി |- ! 108 | [[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം]] | [[എം. ലിജു]] |എക്സൈസ്, സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 109 | [[മാവേലിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര (SC)]] | [[എം.എസ്. അരുൺ കുമാർ|എം.എസ്. അരുൺകുമാർ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 110 | [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചെങ്ങന്നൂർ]] | [[സജി ചെറിയാൻ]] |<section end="Alappuzha district"/><section begin="Pathanamthitta district"/> |- | rowspan="5" | [[Pathanamthitta district|പത്തനംതിട്ട]] ! 111 | [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല]] | [[വർഗീസ് മാമ്മൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 112 | [[റാന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം|റാന്നി]] | [[അഡ്വ. പഴകുളം മധു|പഴകുളം മധു]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 113 | [[ആറന്മുള നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറന്മുള]] | [[അബിൻ വർക്കി]] | |- ! 114 | [[കോന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോന്നി]] | [[കെ.യു. ജനീഷ് കുമാർ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | [[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | | [[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 115 | [[അടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അടൂർ]] (SC) |[[സി.വി. ശാന്തകുമാർ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Pathanamthitta district"/><section begin="Kollam district"/> |- | rowspan="11" | [[Kollam district|കൊല്ലം]] ! 116 | [[കരുനാഗപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കരുനാഗപ്പള്ളി]] | [[C. R. Mahesh|സി.ആർ. മഹേഷ്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | | [[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 117 | [[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ]] | [[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)|rowspan=2}} |വനം - വന്യജീവി വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 118 | [[കുന്നത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നത്തൂർ]] (SC) | [[ഉല്ലാസ് കോവൂർ]] | |- ! 119 | [[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊട്ടാരക്കര]] | [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 120 | [[പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പത്തനാപുരം]] |[[ജ്യോതികുമാർ ചാമക്കാല]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 121 | [[പുനലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുനലൂർ]] |[[സി. അജയപ്രസാദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 122 | [[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചടയമംഗലം]] | [[എം.എം. നസീർ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} | |- ! 123 | [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറ]] | [[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] |ടൂറിസം, സാംസ്കാരികം, സിനിമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 124 | [[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]] | [[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] |വനിതാ - ശിശുക്ഷേമ, തൊഴിൽ, ക്ഷീരവികസന, മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 125 | [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]] | [[വിഷ്ണു മോഹൻ]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | |- ! 126 | [[ചാത്തന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചാത്തന്നൂർ]] |[[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] |<section end="Kollam district"/><section begin="Thiruvananthapuram district"/> |- | rowspan="14" | [[Thiruvananthapuram district|തിരുവനന്തപുരം]] ! 127 | [[വർക്കല നിയമസഭാമണ്ഡലം|വർക്കല]] | [[വി. ജോയ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 128 | [[ആറ്റിങ്ങൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറ്റിങ്ങൽ]] | [[ഒ.എസ്. അംബിക]] | |- ! 129 | [[ചിറയിൻകീഴ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചിറയിൻകീഴ്]] (SC) | [[രമ്യ ഹരിദാസ്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 130 | [[നെടുമങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെടുമങ്ങാട്]] | [[ജി.ആർ. അനിൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 131 | [[വാമനപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വാമനപുരം]] | [[സുധീർഷാ പാലോട്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 132 | [[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കഴക്കൂട്ടം]] |[[V. Muraleedharan|വി. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 133 | [[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]] | [[കെ. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |ആരോഗ്യ & ദേവസ്വം വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 134 | [[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം]] | [[സി.പി. ജോൺ]] | style="background: {{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[Communist Marxist Party|CMP]] |ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 135 | [[നേമം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നേമം]] |[[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 136 | [[അരുവിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരുവിക്കര]] | [[ജി. സ്റ്റീഫൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 137 | [[പാറശ്ശാല നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാറശ്ശാല]] | [[സി.കെ. ഹരീന്ദ്രൻ]] | |- ! 138 | [[കാട്ടാക്കട നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാട്ടാക്കട]] | [[എം.ആർ. ബൈജു]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 139 | [[കോവളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോവളം]] | [[M. Vincent|എം. വിൻസന്റ്]] | |- ! 140 | [[നെയ്യാറ്റിൻകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെയ്യാറ്റിൻകര]] | [[എൻ. ശക്തൻ]] | |} <section end="Thiruvananthapuram district"/> == അവലംബങ്ങൾ == riqkz0sfptd2fhlw6nczpulqcqapfde 4627052 4627051 2026-05-30T17:21:33Z Sai K shanmugam 24791 [[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭ കാലവധി പ്രകാരം]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4627052 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {|class="wikitable" !colspan=2|Alliance !colspan=2|Political party !No. of MLAs !Leader |- |rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=9 style="text-align:center;"|'''Government<br/>[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]'''<br/>Seats: '''102''' |{{party color cell|Indian National Congress}} | [[Indian National Congress|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 63 |[[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ]] |- |{{party color cell|Indian Union Muslim League}} | [[Indian Union Muslim League|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] |style="text-align:center;"| 22 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |- |{{party color cell|Kerala Congress}} | [[Kerala Congress|കേരള കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 7 |[[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} | [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} | [[Kerala Congress (Jacob)|കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} | [[Revolutionary Marxist Party of India|റവല്യൂഷണറി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[കെ.കെ. രമ]] |- |{{party color cell|Communist Marxist Party}} | [[Communist Marxist Party|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[സി.പി. ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Democratic Party}} | [[Kerala Democratic Party|കേരള ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] |- |{{party color cell|Independent (politician)}} | [[Independent (politician)|സ്വതന്ത്രർ]] |style="text-align:center;"| 3 | |- |rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=3 style="text-align:center;"|'''Opposition<br/>[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]'''<br/>Seats: '''35''' |{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} | [[Communist Party of India (Marxist)|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |style="text-align:center;"| 26 |[[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] |- |{{party color cell|Communist Party of India}} | [[Communist Party of India|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 8 | |- |{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} | [[Rashtriya Janata Dal|രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[P. K. Praveen|പി.കെ. പ്രവീൺ]] |- |{{party color cell|National Democratic Alliance}} |style="text-align:center;"|'''Other Opposition<br/>[[National Democratic Alliance|NDA]]'''<br/>Seats: '''3''' |{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} | [[Bharatiya Janata Party|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[B. B. Gopakumar|ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] |- |} == നിയമസഭാംഗങ്ങൾ == <section begin="MLA Header"/> {| class="wikitable sortable" |+ Source:<ref>{{Cite web |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results Winners List 2026: Congress Wins 63 Seats as CPI(M) Shrinks to 26. Full Constituency-Wise Data Here |url=https://indianexpress.com/article/india/kerala-election-results-2026-winners-constituency-wise-full-list-party-wise-seat-tally-10665881/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kerala Assembly Election Results 2026: Get Constituency-wise, Party-wise Results of Kerala Polls |url=https://indianexpress.com/elections/kerala-assembly-election/result/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results 2026: Full list of winners and losers; Congress-led UDF breaks LDF's decade-long dominance |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kerala-election-results-2026-full-list-of-winners-and-losers-congress-led-udf-set-for-historic-comeback-ldf-pinarayi-vijayan/articleshow/130780992.cms |access-date=14 May 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> !District !No. !Constituency !Name !colspan=2|Party !colspan=2|Alliance !Remarks<section end="MLA Header"/><section begin="Kasaragod district"/> |- | rowspan="5" | [[Kasaragod district|കാസർഗോഡ്]] ! 1 | [[മഞ്ചേശ്വരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേശ്വരം]] | [[എ.കെ.എം. അഷ്റഫ്]] |{{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 2 | [[കാസർഗോഡ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാസർഗോഡ്]] | [[കല്ലട്ര മാഹിൻ]] | |- ! 3 | [[ഉദുമ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഉദുമ]] | [[കെ. നീലകണ്ഠൻ]] |{{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 4 | [[കാഞ്ഞങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞങ്ങാട്]] |[[ഗോവിന്ദൻ പള്ളിക്കാപ്പിൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 5 | [[തൃക്കരിപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കരിപ്പൂർ]] | [[സന്ദീപ് വാര്യർ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Kasaragod district"/><section begin="Kannur district"/> |- | rowspan="11" | [[Kannur district|കണ്ണൂർ]] ! 6 | [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പയ്യന്നൂർ]] | [[വി. കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 7 | [[കല്ല്യാശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കല്യാശ്ശേരി]] | [[എം. വിജിൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 8 | [[തളിപ്പറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|തളിപ്പറമ്പ്]] | [[ടി.കെ. ഗോവിന്ദൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 9 | [[ഇരിക്കൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിക്കൂർ]] | [[സജീവ് ജോസഫ്]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 10 | [[അഴീക്കോട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|അഴീക്കോട്]] | [[കെ.വി. സുമേഷ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 11 | [[കണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]] | [[ടി.ഒ. മോഹനൻ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 12 | [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]] | [[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} |[[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] |- ! 13 | [[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തലശ്ശേരി]] | [[കാരായി രാജൻ]] | |- ! 14 | [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ്]] | [[പി.കെ. പ്രവീൺ]] | {{party name with color|Rashtriya Janata Dal}} | |- ! 15 | [[മട്ടന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മട്ടന്നൂർ]] | [[വി.കെ. സനോജ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)}} | |- ! 16 | [[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]] |[[സണ്ണി ജോസഫ്]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |വൈദ്യുതിയും, പരിസ്ഥിതിയും, പാർലമെൻ്ററി കാര്യവും വകുപ്പ് മന്ത്രി |- | rowspan="3" | [[Wayanad district|വയനാട്]] ! 17 | [[മാനന്തവാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാനന്തവാടി]] (ST) | ഉഷ വിജയൻ |{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 18 | [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] (ST) | [[ഐ.സി. ബാലകൃഷ്ണൻ]] | |- ! 19 | [[കല്പറ്റ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൽപ്പറ്റ]] | [[T. Siddique|ടി. സിദ്ദിഖ്]] |കൃഷി വകുപ്പ് മന്ത്രി |- | rowspan="13" | [[Kozhikode district|കോഴിക്കോട്]] ! 20 | [[വടകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വടകര]] | [[കെ.കെ. രമ]] | {{party name with color|Revolutionary Marxist Party of India}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 21 | [[കുറ്റ്യാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുറ്റ്യാടി]] | [[Parakkal Abdulla|പാറയ്ക്കൽ അബ്ദുള്ള]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 22 | [[നാദാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നാദാപുരം]] | [[കെ.എം. അഭിജിത്ത്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 23 | [[കൊയിലാണ്ടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊയിലാണ്ടി]] | [[കെ. പ്രവീൺ കുമാർ]] | |- ! 24 | [[പേരാമ്പ്ര നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാമ്പ്ര]] | [[ഫാത്തിമ തഹ്‍ലിയ|ഫാത്തിമ തഹ്ലിയ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 25 | [[ബാലുശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബാലുശ്ശേരി]] (SC) | [[വി.ടി. സൂരജ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | |- ! 26 | [[എലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|എലത്തൂർ]] | [[വിദ്യ ബാലകൃഷ്ണൻ]] | |- ! 27 | [[കോഴിക്കോട് നോർത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് നോർത്ത്]] | [[കെ. ജയന്ത്]] | |- ! 28 | [[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത്]] | [[ഫൈസൽ ബാബു]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 29 | [[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ]] | [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 30 | [[കുന്ദമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്ദമംഗലം]] | [[എം.എ. റസാഖ്|എം.എ. റസാക്ക്]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 31 | [[കൊടുവള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുവള്ളി]] | [[പി.കെ. ഫിറോസ്]] | |- ! 32 | [[തിരുവമ്പാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവമ്പാടി]] | [[സി.കെ. കാസിം]] |<section end="Kozhikode district"/><section begin="Malappuram district"/> |- | rowspan="16" | [[Malappuram district|മലപ്പുറം]] ! 33 | [[കൊണ്ടോട്ടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊണ്ടോട്ടി]] | [[ടി.പി. അഷ്റഫലി]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=16}} | |- ! 34 | [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട്]] | [[പി.കെ. ബഷീർ]] |പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 35 | [[നിലമ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|നിലമ്പൂർ]] | [[ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 36 | [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] (SC) | [[എ.പി. അനിൽകുമാർ]] |റവന്യൂ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 37 | [[മഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേരി]] | [[എം. റഹ്മത്തുള്ള]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=10}} | |- ! 38 | [[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പെരിന്തൽമണ്ണ]] | [[നജീബ് കാന്തപുരം]] | |- ! 39 | [[മങ്കട നിയമസഭാമണ്ഡലം|മങ്കട]] | [[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] | |- ! 40 | [[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] | [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 41 | [[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]] | [[കെ.എം. ഷാജി]] |തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 42 | [[വള്ളിക്കുന്ന് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വള്ളിക്കുന്ന്]] | [[ടി.വി. ഇബ്രാഹിം]] | |- ! 43 | [[തിരൂരങ്ങാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂരങ്ങാടി]] | [[പി.എം.എ. സമീർ]] | |- ! 44 | [[താനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|താനൂർ]] | [[പി.കെ. നവാസ്]] | |- ! 45 | [[തിരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂർ]] | [[Kurukkoli Moideen]] | |- ! 46 | [[കോട്ടക്കൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടക്കൽ]] | [[കെ.കെ. ആബിദ് ഹുസൈൻ തങ്ങൾ]] | |- ! 47 | [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ]] | [[വി.എസ്. ജോയ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 48 | [[പൊന്നാനി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൊന്നാനി]] | [[കെ.പി. നൗഷാദ് അലി]] |<section end="Malappuram district"/><section begin="Palakkad district"/> |- | rowspan="12" | [[Palakkad district|പാലക്കാട്]] ! 49 | [[തൃത്താല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃത്താല]] |[[വി.ടി. ബൽറാം]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 50 | [[പട്ടാമ്പി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പട്ടാമ്പി]] | [[മുഹമ്മദ്‌ മുഹ്സിൻ പി.|മുഹമ്മദ് മുഹ്സിൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | | [[Communist Party of India|CPI]] | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 51 | [[ഷൊർണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഷൊർണൂർ]] | [[പി. മമ്മിക്കുട്ടി]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | |- ! 52 | [[ഒറ്റപ്പാലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഒറ്റപ്പാലം]] | [[കെ. പ്രേംകുമാർ]] | |- ! 53 | [[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോങ്ങാട്]] (SC) | [[കെ.എ. തുളസി]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ, പിന്നാക്ക വിഭാഗ ക്ഷേമ മന്ത്രി |- ! 54 | [[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]] | [[N. Samsudheen|എൻ. ഷംസുദീൻ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ-ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 55 | [[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലമ്പുഴ]] | [[എ. പ്രഭാകരൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 56 | [[പാലക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലക്കാട്]] | [[രമേഷ് പിഷാരടി]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 57 | [[തരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തരൂർ]] (SC) | [[സുമോദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 58 | [[ചിറ്റൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചിറ്റൂർ]] | [[സുമേഷ് അച്യുതൻ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 59 | [[നെന്മാറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെന്മാറ]] | [[കെ. പ്രേമൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 60 | [[ആലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലത്തൂർ]] | [[ടി.എം. ശശി]] |<section end="Palakkad district"/><section begin="Thrissur district"/> |- | rowspan="13" | [[Thrissur district|തൃശൂർ]] ! 61 | [[ചേലക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേലക്കര]] (SC) | [[യു.ആർ. പ്രദീപ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=5}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=6}} | |- ! 62 | [[കുന്നംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നംകുളം]] | [[എ.സി. മൊയ്തീൻ]] | |- ! 63 | [[ഗുരുവായൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഗുരുവായൂർ]] | [[എൻ.കെ. അക്ബർ]] | |- ! 64 | [[മണലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണലൂർ]] | [[സി. രവീന്ദ്രനാഥ്]] | |- ! 65 | [[വടക്കാഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|വടക്കാഞ്ചേരി]] | [[സേവ്യർ ചിറ്റിലപ്പള്ളി]] | |- ! 66 | [[ഒല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഒല്ലൂർ]] | [[കെ. രാജൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India}} | |- ! 67 | [[തൃശ്ശൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃശ്ശൂർ]] | [[രാജൻ പള്ളൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | | [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 68 | [[നാട്ടിക നിയമസഭാമണ്ഡലം|നാട്ടിക]] (SC) | [[ഗീത ഗോപി|ഗീതാ ഗോപി]] | {{party name with color|Communist Party of India|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 69 | [[കയ്പമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൈപ്പമംഗലം]] | [[കെ.കെ. വത്സരാജ്]] | |- ! 70 | [[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിങ്ങാലക്കുട]] | [[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | |[[Kerala Congress|KC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 71 | [[പുതുക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുക്കാട്]] | [[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ (സിപിഐഎം)|കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 72 | [[ചാലക്കുടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി]] | [[ടി.ജെ. സനീഷ് കുമാർ ജോസഫ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 73 | [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] | [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്|ഒ.ജെ. ജെനീഷ്]] |കായിക, യുവജനക്ഷേമ, രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- | rowspan="14" | [[Ernakulam district|എറണാകുളം]] ! 74 | [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പെരുമ്പാവൂർ]] | [[മനോജ് മൂത്തേടൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=14}} | |- ! 75 | [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] | [[റോജി എം. ജോൺ]] |ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 76 | [[ആലുവ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലുവ]] | [[അൻവർ സാദത്ത് (നിയമസഭാംഗം)|അൻവർ സാദത്ത്]] | |- ! 77 | [[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]] |[[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി.ഇ. അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |ഫിഷറീസ്, സാമൂഹ്യ നീതി വകുപ്പ് |- ! 78 | [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]] | [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}} | [[Chief Minister of Kerala|മുഖ്യമന്ത്രി]] |- ! 79 | [[വൈപ്പിൻ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈപ്പിൻ]] | [[Tony Chammany]] | |- ! 80 | [[കൊച്ചി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊച്ചി]] | [[മുഹമ്മദ് ഷിയാസ്]] | |- ! 81 | [[തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃപ്പൂണിത്തുറ]] | [[ദീപക് ജോയ്]] | |- ! 82 | [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|എറണാകുളം]] | [[ടി.ജെ. വിനോദ്]] | |- ! 83 | [[തൃക്കാക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കാക്കര]] | [[ഉമ തോമസ്|ഉമാ തോമസ്]] | |- ! 84 | [[കുന്നത്തുനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നത്തുനാട്]] (SC) |[[വി.പി. സജീന്ദ്രൻ]] | |- ! 85 | [[പിറവം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പിറവം]] | [[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] | {{party name with color|Kerala Congress (Jacob)}} |ഭക്ഷ്യ - പൊതുവിതരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 86 | [[മൂവാറ്റുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മൂവാറ്റുപുഴ]] | [[മാത്യു കുഴൽനാടൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 87 | [[കോതമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോതമംഗലം]] | [[ഷിബു തെക്കുംപുറം]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |<section end="Ernakulam district"/><section begin="Idukki district"/> |- | rowspan="5" | [[Idukki district|ഇടുക്കി]] ! 88 | [[ദേവികുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ദേവികുളം]] (SC) | [[എഫ്. രാജ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 89 | [[ഉടുമ്പഞ്ചോല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഉടുമ്പൻചോല]] | [[സേനാപതി വേണു]] | |- ! 90 | [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] | [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] |[[ചീഫ് വിപ്പ്]] |- ! 91 | [[ഇടുക്കി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇടുക്കി]] | [[റോയ് കെ. പൗലോസ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 92 | [[പീരുമേട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പീരുമേട്]] | [[Cyriac Thomas|സിറിയക് തോമസ്]] |<section end="Idukki district"/><section begin="Kottayam district"/> |- | rowspan="9" | [[Kottayam district|കോട്ടയം]] ! 93 | [[പാലാ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലാ]] | [[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] | {{party name with color|Kerala Democratic Party}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 94 | [[കടുത്തുരുത്തി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കടുത്തുരുത്തി]] | [[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |ജലസേചന വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 95 | [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കം]] (SC) | [[കെ. ബിനിമോൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=4}} | |- ! 96 | [[ഏറ്റുമാനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറ്റുമാനൂർ]] | [[നാട്ടകം സുരേഷ്]] | |- ! 97 | [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]] | [[Thiruvanchoor Radhakrishnan|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | സ്പീക്കർ |- ! 98 | [[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]] | [[ചാണ്ടി ഉമ്മൻ]] | |- ! 99 | [[ചങ്ങനാശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചങ്ങനാശ്ശേരി]] | [[വിനു ജോബ് കുഴിമണ്ണിൽ]] | {{party name with color|Kerala Congress}} | |- ! 100 | [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] | [[റോണി കെ. ബേബി]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 101 | [[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൂഞ്ഞാർ]] | [[സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ.|സെബാസ്റ്റ്യൻ. എം.ജെ]] |<section end="Kottayam district"/><section begin="Alappuzha district"/> |- | rowspan="9" | [[Alappuzha district|ആലപ്പുഴ]] ! 102 | [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]] || [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 103 | [[ചേർത്തല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേർത്തല]] |[[പി. പ്രസാദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 104 | [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]] | [[എ.ഡി. തോമസ്]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 105 | [[അമ്പലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അമ്പലപ്പുഴ]] |[[ജി. സുധാകരൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | |- ! 106 | [[കുട്ടനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുട്ടനാട്]] | [[റെജി ചെറിയാൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | |- ! 107 | [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]] | [[Ramesh Chennithala|രമേശ് ചെന്നിത്തല]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} |ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ്, കയർ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രി |- ! 108 | [[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം]] | [[എം. ലിജു]] |എക്സൈസ്, സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 109 | [[മാവേലിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര (SC)]] | [[എം.എസ്. അരുൺ കുമാർ|എം.എസ്. അരുൺകുമാർ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 110 | [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചെങ്ങന്നൂർ]] | [[സജി ചെറിയാൻ]] |<section end="Alappuzha district"/><section begin="Pathanamthitta district"/> |- | rowspan="5" | [[Pathanamthitta district|പത്തനംതിട്ട]] ! 111 | [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല]] | [[വർഗീസ് മാമ്മൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 112 | [[റാന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം|റാന്നി]] | [[അഡ്വ. പഴകുളം മധു|പഴകുളം മധു]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 113 | [[ആറന്മുള നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറന്മുള]] | [[അബിൻ വർക്കി]] | |- ! 114 | [[കോന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോന്നി]] | [[കെ.യു. ജനീഷ് കുമാർ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | [[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | | [[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 115 | [[അടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അടൂർ]] (SC) |[[സി.വി. ശാന്തകുമാർ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Pathanamthitta district"/><section begin="Kollam district"/> |- | rowspan="11" | [[Kollam district|കൊല്ലം]] ! 116 | [[കരുനാഗപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കരുനാഗപ്പള്ളി]] | [[C. R. Mahesh|സി.ആർ. മഹേഷ്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | | [[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 117 | [[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ]] | [[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)|rowspan=2}} |വനം - വന്യജീവി വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 118 | [[കുന്നത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നത്തൂർ]] (SC) | [[ഉല്ലാസ് കോവൂർ]] | |- ! 119 | [[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊട്ടാരക്കര]] | [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 120 | [[പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പത്തനാപുരം]] |[[ജ്യോതികുമാർ ചാമക്കാല]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 121 | [[പുനലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുനലൂർ]] |[[സി. അജയപ്രസാദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 122 | [[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചടയമംഗലം]] | [[എം.എം. നസീർ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} | |- ! 123 | [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറ]] | [[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] |ടൂറിസം, സാംസ്കാരികം, സിനിമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 124 | [[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]] | [[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] |വനിതാ - ശിശുക്ഷേമ, തൊഴിൽ, ക്ഷീരവികസന, മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 125 | [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]] | [[വിഷ്ണു മോഹൻ]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | |- ! 126 | [[ചാത്തന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചാത്തന്നൂർ]] |[[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] |<section end="Kollam district"/><section begin="Thiruvananthapuram district"/> |- | rowspan="14" | [[Thiruvananthapuram district|തിരുവനന്തപുരം]] ! 127 | [[വർക്കല നിയമസഭാമണ്ഡലം|വർക്കല]] | [[വി. ജോയ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 128 | [[ആറ്റിങ്ങൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറ്റിങ്ങൽ]] | [[ഒ.എസ്. അംബിക]] | |- ! 129 | [[ചിറയിൻകീഴ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചിറയിൻകീഴ്]] (SC) | [[രമ്യ ഹരിദാസ്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 130 | [[നെടുമങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെടുമങ്ങാട്]] | [[ജി.ആർ. അനിൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 131 | [[വാമനപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വാമനപുരം]] | [[സുധീർഷാ പാലോട്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 132 | [[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കഴക്കൂട്ടം]] |[[V. Muraleedharan|വി. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 133 | [[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]] | [[കെ. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |ആരോഗ്യ & ദേവസ്വം വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 134 | [[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം]] | [[സി.പി. ജോൺ]] | style="background: {{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[Communist Marxist Party|CMP]] |ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 135 | [[നേമം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നേമം]] |[[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 136 | [[അരുവിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരുവിക്കര]] | [[ജി. സ്റ്റീഫൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 137 | [[പാറശ്ശാല നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാറശ്ശാല]] | [[സി.കെ. ഹരീന്ദ്രൻ]] | |- ! 138 | [[കാട്ടാക്കട നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാട്ടാക്കട]] | [[എം.ആർ. ബൈജു]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 139 | [[കോവളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോവളം]] | [[M. Vincent|എം. വിൻസന്റ്]] | |- ! 140 | [[നെയ്യാറ്റിൻകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെയ്യാറ്റിൻകര]] | [[എൻ. ശക്തൻ]] | |} <section end="Thiruvananthapuram district"/> == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭ കാലവധി പ്രകാരം]] qq3bfnan6rvjv8ngoykymjdvn4xc734 4627053 4627052 2026-05-30T17:21:50Z Sai K shanmugam 24791 [[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4627053 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative term | name = പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ | before = [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|15-ാമത്]] | after = [[17th Kerala Assembly|17-ാമത്]] | image = Government of Kerala Logo.svg | image_size = 200 | caption = | body = [[കേരള നിയമസഭ]] | term_start = 21 മേയ് 2026 | term_end = | election = [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)]] | government = [[വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ]] | control1 = {{Party legend|United Democratic Front (Kerala)}} | membership1 = 140 | chamber1_leader1_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader1 = [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | chamber1_leader2_type = [[List of speakers of the Kerala Legislative Assembly|ഡെപ്യുട്ടി സ്പീക്കർ]] | chamber1_leader2 = [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | chamber1_leader3_type = [[കേരളത്തിന്റെ മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] | chamber1_leader3 = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | chamber1_leader4_type = [[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] | chamber1_leader4 = [[പിണറായി വിജയൻ]] | chamber1_leader6_type = [[ചീഫ് വിപ്പ്]] | chamber1_leader6 = [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | opposition = {{Party legend|Left Democratic Front (Kerala)}} }} കേരള സംസ്ഥാനം ഔദ്യോഗികമായി രൂപം കൊണ്ടതിനു ശേഷം നടന്ന [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട അംഗങ്ങളായിരുന്നു പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയെ പ്രതിനിധീകരിച്ചത്. [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിൽ]] നിന്നുള്ള [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ്]] ഈ സഭയുടെ സ്പീക്കറായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നത്. [[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|സഭയുടെ നേതാവ്]] [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശനും]], പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്, [[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽ.ഡി.എഫിൽ]] നിന്നുള്ള [[പിണറായി വിജയൻ|പിണറായി വിജയനുമാണ്]]. == തിരഞ്ഞെടുപ്പ് == {{main|കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)}} പതിനാറാം കേരളനിയമസഭയിലേക്കുള്ള അംഗങ്ങളെ തെരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി 2026 ഏപ്രിൽ 9-നു പൊതുതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടന്നു. ആകെയുള്ള 140 മണ്ഡലങ്ങളിൽ 102 എണ്ണത്തിലും വിജയിച്ച് യു.ഡി.എഫ്. അധികാരത്തിലെത്തി. 35 സീറ്റുകൾ എൽ.ഡി.എഫ് നേടി. [[പതിനഞ്ചാം കേരളനിയമസഭ|പതിനഞ്ചാം നിയമസഭയിൽ]] അംഗങ്ങളൊന്നുമില്ലാതിരുന്ന [[എൻ.ഡി.എ.|എൻ.ഡി.എ സഖ്യത്തിന്]] ഇത്തവണ 3 സീറ്റുകൾ ലഭിച്ചു. സഭയുടെ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറായത് [[ജി. സുധാകരൻ|ജി. സുധാകരനാണ്]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/g-sudhakaran-sworn-in-pro-tem-speaker-bip7jyv2|title=ജി. സുധാകരൻ പ്രോട്ടേം സ്പീക്കറായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു; മന്ത്രിസഭായോഗം ഇന്ന്|access-date=2026-05-30|last=ന്യൂസ്|first=മാതൃഭൂമി|date=2026-05-20|language=en}}</ref> മറ്റ് അംഗങ്ങൾ പ്രോട്ടെം സ്പീക്കറിനു മുന്നിൽ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു. യു.ഡി.എഫിലെ തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണനാണ് പതിനാറാം നിയമസഭയുടെ നിലവിലെ സ്പീക്കർ. 2026 മേയ് 22ന് നടന്ന സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ [[എ.സി. മൊയ്തീൻ|എ.സി. മൊയ്തീനെയും]] (35 വോട്ടുകൾ) എൻ.ഡി.എയുടെ [[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ|ബി.ബി. ഗോപകുമാറിനെയും]] പരാജയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടാണ് 101 വോട്ടുകൾ നേടിക്കൊണ്ട് തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mediaoneonline.com/kerala/thiruvanchoor-radhakrishnan-as-the-speaker-324562|title=സഭാനാഥനായി തിരുവഞ്ചൂർ ; 16-ാം നിയമസഭയുടെ സ്പീക്കറായി തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ|access-date=2026-05-30|date=2026-05-22|language=ml}}</ref> കേരള നിയമസഭയുടെ ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്ക് 3 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ മത്സരിക്കുന്നത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/kerala-legislative-assembly-speaker-election-2026-t7a5dfgj|title=സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ആരംഭിച്ചു; സംസ്ഥാന ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി മൂന്ന് സ്ഥാനാർഥികൾ|access-date=2026-05-30|last=|date=2026-05-22|language=en}}</ref> സഭയുടെ ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർക്കായുള്ള തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ജൂൺ 2-ന് നടക്കും.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/district-news/thiruvananthapuram/2026/05/30/kerala-assembly-budget-deputy-speaker-election.html|title=യുഡിഎഫ് സർക്കാരിന്റെ ആദ്യ ബജറ്റ് 19ന്; ഡപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് 2ന്|access-date=2026-05-30}}</ref> == സീറ്റുകളുടെ ഘടന == {|class="wikitable" !colspan=2|Alliance !colspan=2|Political party !No. of MLAs !Leader |- |rowspan=9 {{party color cell|United Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=9 style="text-align:center;"|'''Government<br/>[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]]'''<br/>Seats: '''102''' |{{party color cell|Indian National Congress}} | [[Indian National Congress|ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 63 |[[V. D. Satheesan|വി.ഡി. സതീശൻ]] |- |{{party color cell|Indian Union Muslim League}} | [[Indian Union Muslim League|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്]] |style="text-align:center;"| 22 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |- |{{party color cell|Kerala Congress}} | [[Kerala Congress|കേരള കോൺഗ്രസ്]] |style="text-align:center;"| 7 |[[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Socialist Party (India)}} | [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Congress (Jacob)}} | [[Kerala Congress (Jacob)|കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- |{{party color cell|Revolutionary Marxist Party of India}} | [[Revolutionary Marxist Party of India|റവല്യൂഷണറി മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[കെ.കെ. രമ]] |- |{{party color cell|Communist Marxist Party}} | [[Communist Marxist Party|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[സി.പി. ജോൺ]] |- |{{party color cell|Kerala Democratic Party}} | [[Kerala Democratic Party|കേരള ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 1 |[[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] |- |{{party color cell|Independent (politician)}} | [[Independent (politician)|സ്വതന്ത്രർ]] |style="text-align:center;"| 3 | |- |rowspan=3 {{party color cell|Left Democratic Front (Kerala)}} |rowspan=3 style="text-align:center;"|'''Opposition<br/>[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]]'''<br/>Seats: '''35''' |{{party color cell|Communist Party of India (Marxist)}} | [[Communist Party of India (Marxist)|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)]] |style="text-align:center;"| 26 |[[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] |- |{{party color cell|Communist Party of India}} | [[Communist Party of India|കമ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ]] |style="text-align:center;"| 8 | |- |{{party color cell|Rashtriya Janata Dal}} | [[Rashtriya Janata Dal|രാഷ്ട്രീയ ജനതാ ദൾ]] |style="text-align:center;"| 1 |[[P. K. Praveen|പി.കെ. പ്രവീൺ]] |- |{{party color cell|National Democratic Alliance}} |style="text-align:center;"|'''Other Opposition<br/>[[National Democratic Alliance|NDA]]'''<br/>Seats: '''3''' |{{party color cell|Bharatiya Janata Party}} | [[Bharatiya Janata Party|ഭാരതീയ ജനതാ പാർട്ടി]] |style="text-align:center;"| 3 |[[B. B. Gopakumar|ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] |- |} == നിയമസഭാംഗങ്ങൾ == <section begin="MLA Header"/> {| class="wikitable sortable" |+ Source:<ref>{{Cite web |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results Winners List 2026: Congress Wins 63 Seats as CPI(M) Shrinks to 26. Full Constituency-Wise Data Here |url=https://indianexpress.com/article/india/kerala-election-results-2026-winners-constituency-wise-full-list-party-wise-seat-tally-10665881/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Kerala Assembly Election Results 2026: Get Constituency-wise, Party-wise Results of Kerala Polls |url=https://indianexpress.com/elections/kerala-assembly-election/result/ |access-date=14 May 2026 |website=The Indian Express |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=4 May 2026 |title=Kerala Election Results 2026: Full list of winners and losers; Congress-led UDF breaks LDF's decade-long dominance |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/kerala-election-results-2026-full-list-of-winners-and-losers-congress-led-udf-set-for-historic-comeback-ldf-pinarayi-vijayan/articleshow/130780992.cms |access-date=14 May 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> !District !No. !Constituency !Name !colspan=2|Party !colspan=2|Alliance !Remarks<section end="MLA Header"/><section begin="Kasaragod district"/> |- | rowspan="5" | [[Kasaragod district|കാസർഗോഡ്]] ! 1 | [[മഞ്ചേശ്വരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേശ്വരം]] | [[എ.കെ.എം. അഷ്റഫ്]] |{{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 2 | [[കാസർഗോഡ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാസർഗോഡ്]] | [[കല്ലട്ര മാഹിൻ]] | |- ! 3 | [[ഉദുമ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഉദുമ]] | [[കെ. നീലകണ്ഠൻ]] |{{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 4 | [[കാഞ്ഞങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞങ്ങാട്]] |[[ഗോവിന്ദൻ പള്ളിക്കാപ്പിൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 5 | [[തൃക്കരിപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കരിപ്പൂർ]] | [[സന്ദീപ് വാര്യർ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Kasaragod district"/><section begin="Kannur district"/> |- | rowspan="11" | [[Kannur district|കണ്ണൂർ]] ! 6 | [[പയ്യന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പയ്യന്നൂർ]] | [[വി. കുഞ്ഞികൃഷ്ണൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 7 | [[കല്ല്യാശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കല്യാശ്ശേരി]] | [[എം. വിജിൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 8 | [[തളിപ്പറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|തളിപ്പറമ്പ്]] | [[ടി.കെ. ഗോവിന്ദൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] |{{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 9 | [[ഇരിക്കൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിക്കൂർ]] | [[സജീവ് ജോസഫ്]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 10 | [[അഴീക്കോട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|അഴീക്കോട്]] | [[കെ.വി. സുമേഷ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 11 | [[കണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കണ്ണൂർ]] | [[ടി.ഒ. മോഹനൻ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 12 | [[ധർമ്മടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ധർമ്മടം]] | [[Pinarayi Vijayan|പിണറായി വിജയൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} |[[കേരള നിയമസഭയിലെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കളുടെ പട്ടിക|പ്രതിപക്ഷ നേതാവ്]] |- ! 13 | [[തലശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തലശ്ശേരി]] | [[കാരായി രാജൻ]] | |- ! 14 | [[കൂത്തുപറമ്പ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൂത്തുപറമ്പ്]] | [[പി.കെ. പ്രവീൺ]] | {{party name with color|Rashtriya Janata Dal}} | |- ! 15 | [[മട്ടന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മട്ടന്നൂർ]] | [[വി.കെ. സനോജ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)}} | |- ! 16 | [[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]] |[[സണ്ണി ജോസഫ്]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |വൈദ്യുതിയും, പരിസ്ഥിതിയും, പാർലമെൻ്ററി കാര്യവും വകുപ്പ് മന്ത്രി |- | rowspan="3" | [[Wayanad district|വയനാട്]] ! 17 | [[മാനന്തവാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാനന്തവാടി]] (ST) | ഉഷ വിജയൻ |{{Party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 18 | [[സുൽത്താൻ ബത്തേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|സുൽത്താൻ ബത്തേരി]] (ST) | [[ഐ.സി. ബാലകൃഷ്ണൻ]] | |- ! 19 | [[കല്പറ്റ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൽപ്പറ്റ]] | [[T. Siddique|ടി. സിദ്ദിഖ്]] |കൃഷി വകുപ്പ് മന്ത്രി |- | rowspan="13" | [[Kozhikode district|കോഴിക്കോട്]] ! 20 | [[വടകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വടകര]] | [[കെ.കെ. രമ]] | {{party name with color|Revolutionary Marxist Party of India}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 21 | [[കുറ്റ്യാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുറ്റ്യാടി]] | [[Parakkal Abdulla|പാറയ്ക്കൽ അബ്ദുള്ള]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 22 | [[നാദാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നാദാപുരം]] | [[കെ.എം. അഭിജിത്ത്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 23 | [[കൊയിലാണ്ടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊയിലാണ്ടി]] | [[കെ. പ്രവീൺ കുമാർ]] | |- ! 24 | [[പേരാമ്പ്ര നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാമ്പ്ര]] | [[ഫാത്തിമ തഹ്‍ലിയ|ഫാത്തിമ തഹ്ലിയ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 25 | [[ബാലുശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബാലുശ്ശേരി]] (SC) | [[വി.ടി. സൂരജ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | |- ! 26 | [[എലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|എലത്തൂർ]] | [[വിദ്യ ബാലകൃഷ്ണൻ]] | |- ! 27 | [[കോഴിക്കോട് നോർത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് നോർത്ത്]] | [[കെ. ജയന്ത്]] | |- ! 28 | [[കോഴിക്കോട് സൗത്ത് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോഴിക്കോട് സൗത്ത്]] | [[ഫൈസൽ ബാബു]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} | |- ! 29 | [[ബേപ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ബേപ്പൂർ]] | [[പി.എ. മുഹമ്മദ് റിയാസ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 30 | [[കുന്ദമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്ദമംഗലം]] | [[എം.എ. റസാഖ്|എം.എ. റസാക്ക്]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 31 | [[കൊടുവള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുവള്ളി]] | [[പി.കെ. ഫിറോസ്]] | |- ! 32 | [[തിരുവമ്പാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവമ്പാടി]] | [[സി.കെ. കാസിം]] |<section end="Kozhikode district"/><section begin="Malappuram district"/> |- | rowspan="16" | [[Malappuram district|മലപ്പുറം]] ! 33 | [[കൊണ്ടോട്ടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊണ്ടോട്ടി]] | [[ടി.പി. അഷ്റഫലി]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=16}} | |- ! 34 | [[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട്]] | [[പി.കെ. ബഷീർ]] |പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 35 | [[നിലമ്പൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|നിലമ്പൂർ]] | [[ആര്യാടൻ ഷൗക്കത്ത്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 36 | [[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] (SC) | [[എ.പി. അനിൽകുമാർ]] |റവന്യൂ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 37 | [[മഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|മഞ്ചേരി]] | [[എം. റഹ്മത്തുള്ള]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League|rowspan=10}} | |- ! 38 | [[പെരിന്തൽമണ്ണ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പെരിന്തൽമണ്ണ]] | [[നജീബ് കാന്തപുരം]] | |- ! 39 | [[മങ്കട നിയമസഭാമണ്ഡലം|മങ്കട]] | [[മഞ്ഞളാംകുഴി അലി]] | |- ! 40 | [[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] | [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |വ്യവസായ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 41 | [[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]] | [[കെ.എം. ഷാജി]] |തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 42 | [[വള്ളിക്കുന്ന് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വള്ളിക്കുന്ന്]] | [[ടി.വി. ഇബ്രാഹിം]] | |- ! 43 | [[തിരൂരങ്ങാടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂരങ്ങാടി]] | [[പി.എം.എ. സമീർ]] | |- ! 44 | [[താനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|താനൂർ]] | [[പി.കെ. നവാസ്]] | |- ! 45 | [[തിരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരൂർ]] | [[Kurukkoli Moideen]] | |- ! 46 | [[കോട്ടക്കൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടക്കൽ]] | [[കെ.കെ. ആബിദ് ഹുസൈൻ തങ്ങൾ]] | |- ! 47 | [[തവനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തവനൂർ]] | [[വി.എസ്. ജോയ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 48 | [[പൊന്നാനി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൊന്നാനി]] | [[കെ.പി. നൗഷാദ് അലി]] |<section end="Malappuram district"/><section begin="Palakkad district"/> |- | rowspan="12" | [[Palakkad district|പാലക്കാട്]] ! 49 | [[തൃത്താല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃത്താല]] |[[വി.ടി. ബൽറാം]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 50 | [[പട്ടാമ്പി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പട്ടാമ്പി]] | [[മുഹമ്മദ്‌ മുഹ്സിൻ പി.|മുഹമ്മദ് മുഹ്സിൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | | [[Communist Party of India|CPI]] | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 51 | [[ഷൊർണ്ണൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഷൊർണൂർ]] | [[പി. മമ്മിക്കുട്ടി]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | |- ! 52 | [[ഒറ്റപ്പാലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഒറ്റപ്പാലം]] | [[കെ. പ്രേംകുമാർ]] | |- ! 53 | [[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോങ്ങാട്]] (SC) | [[കെ.എ. തുളസി]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ, പിന്നാക്ക വിഭാഗ ക്ഷേമ മന്ത്രി |- ! 54 | [[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]] | [[N. Samsudheen|എൻ. ഷംസുദീൻ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ-ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 55 | [[മലമ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലമ്പുഴ]] | [[എ. പ്രഭാകരൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 56 | [[പാലക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലക്കാട്]] | [[രമേഷ് പിഷാരടി]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 57 | [[തരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തരൂർ]] (SC) | [[സുമോദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 58 | [[ചിറ്റൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചിറ്റൂർ]] | [[സുമേഷ് അച്യുതൻ]] |{{Party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 59 | [[നെന്മാറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെന്മാറ]] | [[കെ. പ്രേമൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 60 | [[ആലത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലത്തൂർ]] | [[ടി.എം. ശശി]] |<section end="Palakkad district"/><section begin="Thrissur district"/> |- | rowspan="13" | [[Thrissur district|തൃശൂർ]] ! 61 | [[ചേലക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേലക്കര]] (SC) | [[യു.ആർ. പ്രദീപ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=5}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=6}} | |- ! 62 | [[കുന്നംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നംകുളം]] | [[എ.സി. മൊയ്തീൻ]] | |- ! 63 | [[ഗുരുവായൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഗുരുവായൂർ]] | [[എൻ.കെ. അക്ബർ]] | |- ! 64 | [[മണലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണലൂർ]] | [[സി. രവീന്ദ്രനാഥ്]] | |- ! 65 | [[വടക്കാഞ്ചേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|വടക്കാഞ്ചേരി]] | [[സേവ്യർ ചിറ്റിലപ്പള്ളി]] | |- ! 66 | [[ഒല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഒല്ലൂർ]] | [[കെ. രാജൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India}} | |- ! 67 | [[തൃശ്ശൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃശ്ശൂർ]] | [[രാജൻ പള്ളൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | | [[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 68 | [[നാട്ടിക നിയമസഭാമണ്ഡലം|നാട്ടിക]] (SC) | [[ഗീത ഗോപി|ഗീതാ ഗോപി]] | {{party name with color|Communist Party of India|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 69 | [[കയ്പമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൈപ്പമംഗലം]] | [[കെ.കെ. വത്സരാജ്]] | |- ! 70 | [[ഇരിങ്ങാലക്കുട നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരിങ്ങാലക്കുട]] | [[തോമസ് ഉണ്ണിയാടൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | |[[Kerala Congress|KC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 71 | [[പുതുക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുക്കാട്]] | [[കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ (സിപിഐഎം)|കെ.കെ. രാമചന്ദ്രൻ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 72 | [[ചാലക്കുടി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചാലക്കുടി]] | [[ടി.ജെ. സനീഷ് കുമാർ ജോസഫ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 73 | [[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] | [[ഒ.ജെ. ജനീഷ്|ഒ.ജെ. ജെനീഷ്]] |കായിക, യുവജനക്ഷേമ, രജിസ്ട്രേഷൻ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- | rowspan="14" | [[Ernakulam district|എറണാകുളം]] ! 74 | [[പെരുമ്പാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പെരുമ്പാവൂർ]] | [[മനോജ് മൂത്തേടൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=14}} | |- ! 75 | [[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] | [[റോജി എം. ജോൺ]] |ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 76 | [[ആലുവ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലുവ]] | [[അൻവർ സാദത്ത് (നിയമസഭാംഗം)|അൻവർ സാദത്ത്]] | |- ! 77 | [[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]] |[[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി.ഇ. അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]] | {{party name with color|Indian Union Muslim League}} |ഫിഷറീസ്, സാമൂഹ്യ നീതി വകുപ്പ് |- ! 78 | [[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]] | [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=7}} | [[Chief Minister of Kerala|മുഖ്യമന്ത്രി]] |- ! 79 | [[വൈപ്പിൻ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈപ്പിൻ]] | [[Tony Chammany]] | |- ! 80 | [[കൊച്ചി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊച്ചി]] | [[മുഹമ്മദ് ഷിയാസ്]] | |- ! 81 | [[തൃപ്പൂണിത്തുറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃപ്പൂണിത്തുറ]] | [[ദീപക് ജോയ്]] | |- ! 82 | [[എറണാകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|എറണാകുളം]] | [[ടി.ജെ. വിനോദ്]] | |- ! 83 | [[തൃക്കാക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൃക്കാക്കര]] | [[ഉമ തോമസ്|ഉമാ തോമസ്]] | |- ! 84 | [[കുന്നത്തുനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നത്തുനാട്]] (SC) |[[വി.പി. സജീന്ദ്രൻ]] | |- ! 85 | [[പിറവം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പിറവം]] | [[Anoop Jacob|അനൂപ് ജേക്കബ്]] | {{party name with color|Kerala Congress (Jacob)}} |ഭക്ഷ്യ - പൊതുവിതരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 86 | [[മൂവാറ്റുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|മൂവാറ്റുപുഴ]] | [[മാത്യു കുഴൽനാടൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | |- ! 87 | [[കോതമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോതമംഗലം]] | [[ഷിബു തെക്കുംപുറം]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |<section end="Ernakulam district"/><section begin="Idukki district"/> |- | rowspan="5" | [[Idukki district|ഇടുക്കി]] ! 88 | [[ദേവികുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ദേവികുളം]] (SC) | [[എഫ്. രാജ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 89 | [[ഉടുമ്പഞ്ചോല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഉടുമ്പൻചോല]] | [[സേനാപതി വേണു]] | |- ! 90 | [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] | [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] |[[ചീഫ് വിപ്പ്]] |- ! 91 | [[ഇടുക്കി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇടുക്കി]] | [[റോയ് കെ. പൗലോസ്]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 92 | [[പീരുമേട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|പീരുമേട്]] | [[Cyriac Thomas|സിറിയക് തോമസ്]] |<section end="Idukki district"/><section begin="Kottayam district"/> |- | rowspan="9" | [[Kottayam district|കോട്ടയം]] ! 93 | [[പാലാ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാലാ]] | [[Mani C. Kappan|മാണി സി. കാപ്പൻ]] | {{party name with color|Kerala Democratic Party}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=9}} | |- ! 94 | [[കടുത്തുരുത്തി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കടുത്തുരുത്തി]] | [[Mons Joseph|മോൻസ് ജോസഫ്]] | {{party name with color|Kerala Congress}} |ജലസേചന വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 95 | [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കം]] (SC) | [[കെ. ബിനിമോൻ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=4}} | |- ! 96 | [[ഏറ്റുമാനൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറ്റുമാനൂർ]] | [[നാട്ടകം സുരേഷ്]] | |- ! 97 | [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]] | [[Thiruvanchoor Radhakrishnan|തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] | സ്പീക്കർ |- ! 98 | [[പുതുപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുതുപ്പള്ളി]] | [[ചാണ്ടി ഉമ്മൻ]] | |- ! 99 | [[ചങ്ങനാശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചങ്ങനാശ്ശേരി]] | [[വിനു ജോബ് കുഴിമണ്ണിൽ]] | {{party name with color|Kerala Congress}} | |- ! 100 | [[കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാഞ്ഞിരപ്പള്ളി]] | [[റോണി കെ. ബേബി]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 101 | [[പൂഞ്ഞാർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പൂഞ്ഞാർ]] | [[സെബാസ്റ്റ്യൻ എം.ജെ.|സെബാസ്റ്റ്യൻ. എം.ജെ]] |<section end="Kottayam district"/><section begin="Alappuzha district"/> |- | rowspan="9" | [[Alappuzha district|ആലപ്പുഴ]] ! 102 | [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]] || [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 103 | [[ചേർത്തല നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചേർത്തല]] |[[പി. പ്രസാദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front|LDF]] | |- ! 104 | [[ആലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആലപ്പുഴ]] | [[എ.ഡി. തോമസ്]] | {{party name with color|Indian National Congress}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=5}} | |- ! 105 | [[അമ്പലപ്പുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അമ്പലപ്പുഴ]] |[[ജി. സുധാകരൻ]] | style="background: {{party color|Independent politician}}" | |[[Independent politician|IND]] | |- ! 106 | [[കുട്ടനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുട്ടനാട്]] | [[റെജി ചെറിയാൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | |- ! 107 | [[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]] | [[Ramesh Chennithala|രമേശ് ചെന്നിത്തല]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} |ആഭ്യന്തരം, വിജിലൻസ്, കയർ വകുപ്പുകളുടെ മന്ത്രി |- ! 108 | [[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം]] | [[എം. ലിജു]] |എക്സൈസ്, സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 109 | [[മാവേലിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|മാവേലിക്കര (SC)]] | [[എം.എസ്. അരുൺ കുമാർ|എം.എസ്. അരുൺകുമാർ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 110 | [[ചെങ്ങന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചെങ്ങന്നൂർ]] | [[സജി ചെറിയാൻ]] |<section end="Alappuzha district"/><section begin="Pathanamthitta district"/> |- | rowspan="5" | [[Pathanamthitta district|പത്തനംതിട്ട]] ! 111 | [[തിരുവല്ല നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവല്ല]] | [[വർഗീസ് മാമ്മൻ]] | style="background: {{party color|Kerala Congress}}" | | [[Kerala Congress|KC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 112 | [[റാന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം|റാന്നി]] | [[അഡ്വ. പഴകുളം മധു|പഴകുളം മധു]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=2}} | |- ! 113 | [[ആറന്മുള നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറന്മുള]] | [[അബിൻ വർക്കി]] | |- ! 114 | [[കോന്നി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോന്നി]] | [[കെ.യു. ജനീഷ് കുമാർ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | | [[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | | [[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 115 | [[അടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അടൂർ]] (SC) |[[സി.വി. ശാന്തകുമാർ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] |<section end="Pathanamthitta district"/><section begin="Kollam district"/> |- | rowspan="11" | [[Kollam district|കൊല്ലം]] ! 116 | [[കരുനാഗപ്പള്ളി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കരുനാഗപ്പള്ളി]] | [[C. R. Mahesh|സി.ആർ. മഹേഷ്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | | [[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 117 | [[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ]] | [[Shibu Baby John|ഷിബു ബേബി ജോൺ]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)|rowspan=2}} |വനം - വന്യജീവി വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 118 | [[കുന്നത്തൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുന്നത്തൂർ]] (SC) | [[ഉല്ലാസ് കോവൂർ]] | |- ! 119 | [[കൊട്ടാരക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊട്ടാരക്കര]] | [[കെ.എൻ. ബാലഗോപാൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India (Marxist)}}" | |[[Communist Party of India (Marxist)|CPI(M)]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 120 | [[പത്തനാപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പത്തനാപുരം]] |[[ജ്യോതികുമാർ ചാമക്കാല]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 121 | [[പുനലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പുനലൂർ]] |[[സി. അജയപ്രസാദ്]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 122 | [[ചടയമംഗലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചടയമംഗലം]] | [[എം.എം. നസീർ]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=4}} | |- ! 123 | [[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറ]] | [[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] |ടൂറിസം, സാംസ്കാരികം, സിനിമ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 124 | [[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]] | [[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] |വനിതാ - ശിശുക്ഷേമ, തൊഴിൽ, ക്ഷീരവികസന, മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 125 | [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]] | [[വിഷ്ണു മോഹൻ]] | {{party name with color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | |- ! 126 | [[ചാത്തന്നൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചാത്തന്നൂർ]] |[[ബി.ബി. ഗോപകുമാർ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] |<section end="Kollam district"/><section begin="Thiruvananthapuram district"/> |- | rowspan="14" | [[Thiruvananthapuram district|തിരുവനന്തപുരം]] ! 127 | [[വർക്കല നിയമസഭാമണ്ഡലം|വർക്കല]] | [[വി. ജോയ്]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 128 | [[ആറ്റിങ്ങൽ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ആറ്റിങ്ങൽ]] | [[ഒ.എസ്. അംബിക]] | |- ! 129 | [[ചിറയിൻകീഴ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചിറയിൻകീഴ്]] (SC) | [[രമ്യ ഹരിദാസ്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 130 | [[നെടുമങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെടുമങ്ങാട്]] | [[ജി.ആർ. അനിൽ]] | style="background: {{party color|Communist Party of India}}" | |[[Communist Party of India|CPI]] | style="background: {{party color|Left Democratic Front (Kerala)}}" | |[[Left Democratic Front (Kerala)|LDF]] | |- ! 131 | [[വാമനപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വാമനപുരം]] | [[സുധീർഷാ പാലോട്]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | style="background: {{party color|United Democratic Front (Kerala)}}" | |[[United Democratic Front (Kerala)|UDF]] | |- ! 132 | [[കഴക്കൂട്ടം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കഴക്കൂട്ടം]] |[[V. Muraleedharan|വി. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 133 | [[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]] | [[കെ. മുരളീധരൻ]] | style="background: {{party color|Indian National Congress}}" | |[[Indian National Congress|INC]] | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} |ആരോഗ്യ & ദേവസ്വം വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 134 | [[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം]] | [[സി.പി. ജോൺ]] | style="background: {{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[Communist Marxist Party|CMP]] |ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി |- ! 135 | [[നേമം നിയമസഭാമണ്ഡലം|നേമം]] |[[രാജീവ് ചന്ദ്രശേഖർ]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[Bharatiya Janata Party|BJP]] | style="background: {{party color|Bharatiya Janata Party}}" | |[[National Democratic Alliance|NDA]] | |- ! 136 | [[അരുവിക്കര നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരുവിക്കര]] | [[ജി. സ്റ്റീഫൻ]] | {{party name with color|Communist Party of India (Marxist)|rowspan=2}} | {{party name with color|Left Democratic Front (Kerala)|rowspan=2}} | |- ! 137 | [[പാറശ്ശാല നിയമസഭാമണ്ഡലം|പാറശ്ശാല]] | [[സി.കെ. ഹരീന്ദ്രൻ]] | |- ! 138 | [[കാട്ടാക്കട നിയമസഭാമണ്ഡലം|കാട്ടാക്കട]] | [[എം.ആർ. ബൈജു]] | {{party name with color|Indian National Congress|rowspan=3}} | {{party name with color|United Democratic Front (Kerala)|rowspan=3}} | |- ! 139 | [[കോവളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോവളം]] | [[M. Vincent|എം. വിൻസന്റ്]] | |- ! 140 | [[നെയ്യാറ്റിൻകര നിയമസഭാമണ്ഡലം|നെയ്യാറ്റിൻകര]] | [[എൻ. ശക്തൻ]] | |} <section end="Thiruvananthapuram district"/> == അവലംബങ്ങൾ == [[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭ കാലവധി പ്രകാരം]] [[വർഗ്ഗം:കേരള നിയമസഭയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പട്ടികകൾ]] lozajoh9gsm5as7zequq1nfhlybks2k 0 666952 4627165 4626819 2026-05-31T08:01:58Z PBK Moulavi 217125 4627165 wikitext text/x-wiki {{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}} {{Infobox person | name = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി | image = P B Kunhamu Moulavi portrait.jpg | image_size = 250px | caption = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999) | other_names = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി | birth_date = 1915 July 28 | birth_place = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = 1999 September 3 | death_place = കേരളം, ഇന്ത്യ | occupation = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ | known_for = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം'' | awards = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും }} '''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .<ref name="official">പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.</ref> '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.<ref name="official"/> ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/>. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.<ref name="official"/><ref name="medium">അലി, സാഹിൽ. "പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും." ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ==ആദ്യകാല ജീവിതം== പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/><ref name="edapally_history">{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}</ref> [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}} അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.<ref name="medium"/> എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.<ref name="official"/> [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/>അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}} ==വിദ്യാഭ്യാസം== [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="official"/> [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ==ജീവിതവൃത്തി== ===അധ്യാപനം=== തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.<ref name="official"/> അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.<ref name="medium"/> ===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും=== ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്'' രചിച്ചു.<ref name="official"/> രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ ഇപ്പോഴും കോഴിക്കോട് നിന്നും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. .<ref name="medium"/> ===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്=== സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.<ref name="official"/> ===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ=== [[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.<ref name="official"/> കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.<ref name="official"/> ==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ== [[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]] [[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]] [[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]] [[File:Nabikeerthanageetham by P B Kunhamu Moulavi 1987.jpg|thumb|right|200px|പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987) കവർ]] [[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]] ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:<ref name="official"/><ref name="medium"/> * '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത് * '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു * '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം * '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – "ആദിയിൽ അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്" എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന [[പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്]] (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം * '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായ [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി.<ref name="official"/> * '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം * '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം * '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്. "1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു" എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്. പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ അപ്പൂപ്പൻ്റെയും മുത്തപ്പൻ്റെയും മുതുമുത്തപ്പൻ്റെയും പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വല്ലാതെ അഭിമാനിച്ചിരുന്നു. * '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം ==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും== [[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]] ''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="official"/> [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989) ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ചെയ്ത മാറ്റങ്ങൾ: "പാക്കിസ്ഥാൻ" → "പാകിസ്താൻ" (correct spelling) Benazir Bhutto-ന് ചേർത്തു "ണ്ഡിതനായ" → "പണ്ഡിതനായ" (typo fix) Wikipedia links [[]] എല്ലാവർക്കും ചേർത്തു Sonnet 4.6Session: 36%PEAKReset in: 2h 31mMessages left: 173.3 2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു.<ref name="unani2026">ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.</ref> ==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ== [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/> [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായി മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി<ref name="official"/><ref name="medium"/>. പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും ''[[മാതൃഭൂമി|മാധ്യമം]]'' ദിനപ്പത്രത്തിൽ "ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ" എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref name="medium"/><ref name="karim">. ==മരണവും പൈതൃകവും== 1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.<ref name="official"/> അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. <ref name="medium"/> അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.<ref name="official"/><ref name="youtube">''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).</ref> pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name="official"/> ==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ== * മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ. * ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ് പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപ കാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ ധാരാളം അറബി കവിതകളും അറബിയിലും മലയാളത്തിലുമുള്ള ലേഖനങ്ങളും അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/><ref name="youtube">{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== # [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്] # [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 "പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും" – മീഡിയം] # [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c "പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും" – മീഡിയം] # [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala "കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്" – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്] # [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi "പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം" – ടംബ്ലർ] # [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം] [[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]] 11jz5jfflxrzgsuybtk55tlxk8lzwgc 4627172 4627165 2026-05-31T08:08:44Z PBK Moulavi 217125 4627172 wikitext text/x-wiki {{notability|Biographies|date=മേയ് 2026}} {{Infobox person | name = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി | image = P B Kunhamu Moulavi portrait.jpg | image_size = 250px | caption = പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി (1915–1999) | other_names = പി.ബി.കെ. മൗലവി; ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി | birth_date = 1915 July 28 | birth_place = [[ഇടപ്പള്ളി]], [[എറണാകുളം]], [[കേരളം]], [[ഇന്ത്യ]] | death_date = 1999 September 3 | death_place = കേരളം, ഇന്ത്യ | occupation = അറബി ഭാഷാ പണ്ഡിതൻ, [[ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതൻ]], അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ | known_for = ''അൽ ഫറാഇദ്'' അറബി-മലയാള നിഘണ്ടു; ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''; ''നബികീർത്തനഗീതം'' | awards = [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ്; യുനാനി രത്നം; കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും }} '''പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി''' (1915–1999), '''പി.ബി.കെ. മൗലവി''' എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു, [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] താമസിച്ചിരുന്ന ഒരു [[ഇന്ത്യ|ഇന്ത്യൻ]] പണ്ഡിതൻ, അധ്യാപകൻ, [[നിഘണ്ടുകർത്താവ്]], കവി, പരമ്പരാഗത വൈദ്യൻ എന്നീ നിലകളിൽ പ്രസിദ്ധൻ ആയിരുന്നു .<ref name="official">പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ്. pbkmoulavi.com. 2026-ൽ പ്രവേശിച്ചത്. ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987), ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997), ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' (എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ) എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ പ്രസിദ്ധീകൃത കൃതികളാൽ സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.</ref> '''അഫ്‌സലുൽ ഉലമ''' എന്ന അക്കാദമിക–ദൈവശാസ്ത്ര പദവി അദ്ദേഹം വഹിച്ചിരുന്നു; ഇത് അറബിയിലും[[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങളിലും]] ഉന്നത നിലവാരം സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഒരു പദവിയാണ്.<ref name="official"/> ആറ് ദശകത്തിലേറെ നീണ്ട തന്റെ ജീവിതകാലത്ത്, അദ്ദേഹം രചിച്ച ''[[അൽ ഫറാഇദ്]]'' [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പ്രഥമ അറബി–മലയാളം നിഘണ്ടുവായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> തുടർന്ന് രചിച്ച ''[[ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്]]'' കേരളത്തിലെ പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായി അറിയപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/>. [[മലയാളം|മലയാളത്തിലെ]] മതപരവും സ്തുതിപരവുമായ കവിത, പ്രാദേശിക ഇസ്‍ലാമിക സ്ഥാപനങ്ങളുടെ ചരിത്രരേഖ, [[ആയുർവേദം]], [[യുനാനി വൈദ്യം]] എന്നിവ ഒരു രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) എന്ന നിലയിൽ — ഇങ്ങനെ പല മേഖലകളിൽ അദ്ദേഹം സംഭാവനകൾ നൽകി.<ref name="official"/><ref name="medium">അലി, സാഹിൽ. "പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും." ''മീഡിയം'', ഏപ്രിൽ 5, 2026. medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9</ref> അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടുവായ ''അൽ ഫറാഇദ്'' [[ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി|പ്രധാനമന്ത്രി]] [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] സമർപ്പിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി പ്രകാശനം ചെയ്തു .<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റും കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ==ആദ്യകാല ജീവിതം== പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി 1915-ൽ [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] [[എറണാകുളം]] ജില്ലയിലെ [[ഇടപ്പള്ളി |ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] ജനിച്ചു. പുരാതനമായ പാലക്കാപ്പറമ്പിൽ തറവാട്ടിലെ ജനാബ് പി കെ ബാവ സാഹിബും കാരോത്തുകുഴി പാത്തു അതൃമാൻ സാഹിബയും ആണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മാതാപിതാക്കൾ. ഇടപ്പള്ളിയുടെ ഇസ്‍ലാമിക ചരിത്രം അദ്ദേഹം രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/><ref name="edapally_history">{{cite web |title=ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം |url=https://www.pbkmoulavi.com/ |website=പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് |access-date=2026-05-05}}</ref> [[ഇസ്‍ലാമിക പഠനങ്ങൾ|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ]] സമ്പന്നമായ പാരമ്പര്യം നിലനിന്നിരുന്ന ഇടപ്പള്ളി , [[മലബാർ തീരം|മലബാർ]] – മധ്യ കേരള മേഖലയിലെ സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഒരു കേന്ദ്രം കൂടിയായിരുന്നു.{{citation needed}} അദ്ദേഹം ചേർന്ന പ്രാഥമിക–മാധ്യമിക സ്ഥാപനങ്ങളെക്കുറിച്ചും ആദ്യകാല പഠനത്തിന് മാർഗദർശനം നൽകിയ ഗുരുക്കൻമാരുടെ പേരുകളെക്കുറിച്ചും ഇപ്പോൾ ലഭ്യമായ പൊതു രേഖകളിൽ വിവരങ്ങൾ ഇല്ല.<ref name="medium"/> എന്നാൽ [[അഞ്ചരക്കണ്ടി]] ഹസൈനാർ മുസ്‌ലിയാർ, കൂട്ടായി കെ. പി. അബൂബക്കർ മുസ്‌ലിയാർ, ജനാബ് കെ കെ കൊച്ചോ സാഹിബ് തുടങ്ങിയവർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയരായിരുന്നു.<ref name="official"/> [[ചേരാനല്ലൂർ]] അൽ ഫാറൂഖിയ ഹൈസ്കൂളിൽ അധ്യാപകനായി സേവനമനുഷ്ഠിച്ച അദ്ദേഹം 1969-ൽ വിരമിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/>അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി നേടിയത്, ഈ യോഗ്യതയ്ക്ക് ഇസ്‍ലാമിക ദൈവശാസ്ത്രം, [[അറബി ഭാഷ]], ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം എന്നിവയിൽ ഘടനാബദ്ധമായ ഉന്നത പഠനം ആവശ്യമാണ് എന്നതിനാൽ, അദ്ദേഹം ചെറുപ്പത്തിൽ ഈ ശാഖകളിൽ കഠിനമായ ഔദ്യോഗിക പരിശീലനം നടത്തിയിരുന്നു എന്ന് അനുമാനിക്കാം.{{citation needed}} ==വിദ്യാഭ്യാസം== [[കേരളം|കേരളത്തിലെ]] പരമ്പരാഗത അറബി, [[ഇന്ത്യയിലെ ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസം|ഇസ്‍ലാമിക വിദ്യാഭ്യാസ സമ്പ്രദായത്തിൽ]] അംഗീകൃതമായ ഒരു അക്കാദമിക യോഗ്യതയായ അഫ്‌സലുൽ ഉലമ പദവി മൗലവി നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[ഇസ്‍ലാമിക നിയമം|ഇസ്‍ലാമിക ന്യായശാസ്ത്രം]], അറബി ഭാഷ, ക്ലാസ്സിക്കൽ സാഹിത്യം, അനുബന്ധ മതശാസ്ത്ര വിഷയങ്ങൾ എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു ഔദ്യോഗിക പാഠ്യക്രമം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഈ പദവി സാധാരണ നൽകപ്പെടുന്നു.{{citation needed}} [[അറബി ഭാഷ|അറബി]], [[മലയാളം]], [[ഇംഗ്ലീഷ്]], [[ഉർദു]] ഭാഷകളിൽ അദ്ദേഹം പ്രകടിപ്പിച്ച വൈദഗ്ദ്ധ്യം, ദൈവശാസ്ത്ര പരിശീലനത്തോടൊപ്പം വ്യാപകമായ ഭാഷാ വിദ്യാഭ്യാസം ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.<ref name="official"/> [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി]] വൈദ്യ സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ രജിസ്ട്രേഡ് മെഡിക്കൽ പ്രാക്ടീഷണർ (ആർ.എം.പി.) ആയും അദ്ദേഹം അർഹത നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ==ജീവിതവൃത്തി== ===അധ്യാപനം=== തന്റെ തൊഴിൽ ജീവിതത്തിന്റെ ഗണ്യമായ ഭാഗം മൗലവി ഒരു അധ്യാപകനായി ഭാഷയും ധാർമ്മികതയും പഠിപ്പിച്ചു.<ref name="official"/> അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഒരു കൃതിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഗുരുസ്ഥാനീയനായ ജനാബ് കെ പി അബൂബക്കർ മൗലവി 1950-ൽ എഴുതിയ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇത് ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ മധ്യത്തോടെ സഹ പണ്ഡിതൻ‌മാർ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാണ്ഡിത്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചു എന്ന് തെളിയിക്കുന്നു.<ref name="medium"/> ===നിഘണ്ടു നിർമ്മാണവും പ്രസിദ്ധീകരണവും=== ബഹുഭാഷാ നിഘണ്ടുക്കളുടെ സമാഹാരം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കരിയറിലെ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ ആദ്യത്തെ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ''അൽ ഫറാഇദ്'' അദ്ദേഹം രചിച്ചു; ഇത് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് നേടി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> തുടർന്ന് വിദ്യാർഥികൾക്കായി അറബി, മലയാളം, ഇംഗ്ലീഷ് ഭാഷകളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടുവായ ''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്'' രചിച്ചു.<ref name="official"/> രണ്ട് നിഘണ്ടുക്കളുടെയും തുടർ പതിപ്പുകൾ ഇപ്പോഴും കോഴിക്കോട് നിന്നും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. .<ref name="medium"/> ===വൈദ്യ പ്രാക്ടീസ്=== സാഹിത്യ–വിദ്യാഭ്യാസ ജീവിതത്തിനു പുറമേ, [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] സമ്പ്രദായങ്ങളിൽ ആർ.എം.പി. ആയി മൗലവി പ്രാക്ടീസ് ചെയ്തു; [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിന് ആരോഗ്യ സേവനം നൽകി.<ref name="official"/><ref name="medium"/> അഖില കേരള യുനാനി ഹക്കീം ഫെഡറേഷന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ്, ''യുനാനി ടൈംസ്'' പ്രസിദ്ധീകരണത്തിന്റെ മാനേജിംഗ് എഡിറ്റർ എന്നീ സ്ഥാനങ്ങൾ അദ്ദേഹം വഹിച്ചു.<ref name="official"/> ===സാമൂഹ്യ–സംഘടനാ ദൗത്യങ്ങൾ=== [[ഇടപ്പള്ളി]] സമൂഹത്തിൽ മൗലവി നിരവധി ഭരണ സ്ഥാനങ്ങൾ വഹിച്ചു. ഇടപ്പള്ളി [[ജുമാ മസ്ജിദ്]] കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനർ, അൽ മദ്രസത്തുൽ അദബിയ്യ കമ്മിറ്റിയുടെ പ്രസിഡന്റ് എന്നീ നിലകളിൽ സേവനം ചെയ്തു.<ref name="official"/> കൊച്ചി സിറ്റി ലീഗിന്റെ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് കൂടിയായിരുന്നു.<ref name="official"/> ==പ്രസിദ്ധീകരിച്ച കൃതികൾ== [[File:Al Faraid.png|thumb|A pioneering work that bridged Arabic and Malayalam languages. Al Faraid Arabic Malayalam Dictionary first published in 1967.]] [[File:Qamousu Thullab.png|thumb|Comprehensive Arabic-Malayalam-English dictionary for students.]] [[File:Urdu Basha Sahayi by Hakim P B K Moulavi.jpg|thumb|right|200px|ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി'' (1997) കവർ]] [[File:Nabikeerthanageetham by P B Kunhamu Moulavi 1987.jpg|thumb|right|200px|പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' (1987) കവർ]] [[File:Fawaidul Mufradath by P B Kunhamu Moulavi.jpg|thumb|right|200px|എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്'' കവർ]] ലഭ്യമായ സ്രോതസ്സുകളിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി രചിച്ച കൃതികൾ:<ref name="official"/><ref name="medium"/> * '''''അൽ ഫറാഇദ് അറബി മലയാള നിഘണ്ടു''''' – ആദ്യ അറബി–മലയാള നിഘണ്ടു എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] ഗ്രാന്റ് ലഭിച്ചത് * '''''ഖാമൂസുത്തുല്ലാബ്''''' – വിദ്യാർഥികൾക്കായുള്ള പ്രഥമ അറബി–മലയാളം–ഇംഗ്ലീഷ് ത്രിഭാഷാ നിഘണ്ടു * '''''ഉർദു ഭാഷാ സഹായി''''' – [[ഉർദു]] ഭാഷ പഠിക്കാനുള്ള ഒരു സഹായ ഗ്രന്ഥം * '''''നബികീർത്തനഗീതം''''' – "ആദിയിൽ അബ്‌ദുഹു ബിസ്മില്ലാഹ്" എന്ന് ആരംഭിക്കുന്ന [[പ്രവാചകൻ മുഹമ്മദ്]] (സ.അ.വ.) സ്തുതിഗീതം * '''''ബാബ ഫരീദ് മൗലിദ്''''' – [[ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡം|ഇന്ത്യൻ ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ]] പ്രസിദ്ധ [[സൂഫിസം|സൂഫി]] വലിയ്യായിരുന്ന [[ബാബ ഫരീദ്|ഹസ്രത്ത് ബാബ ഫരീദിനെ]] ആദരിക്കുന്ന കാവ്യകൃതി.<ref name="official"/> * '''''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''''' – വൈദ്യശാസ്ത്രത്തെയും പ്രകൃതി ഔഷധങ്ങളെയും കുറിച്ചുള്ള ഗ്രന്ഥം * '''''ഇബ്നു സീരീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം''''' – ഇസ്‍ലാമിക ചട്ടക്കൂടിൽ സ്വപ്നങ്ങളെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്ന പഠനം * '''''ഇടപ്പള്ളി ജുമാ മസ്ജിദ് ചരിത്രം''''' – 500 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഇടപ്പള്ളി ജുമുഅത്ത് പള്ളിയെ കുറിച്ചുള്ള ചരിത്ര കൈയ്യെഴുത്തുപ്രതി; തുടർന്നുള്ള ഗവേഷകർ ഉദ്ധരിച്ചത്. "1924 നും 1935 നും മദ്ധ്യേ എന്റെ കൗമാരത്തിൽ ഇടപ്പള്ളി രാജകുടുംബത്തിൽ നടന്ന രണ്ടു മംഗല്യ കർമ്മങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്ത മധുര സ്മരണ 'ഇപ്പോഴും' നില നിൽക്കുന്നു" എന്നും മൗലവി തന്റെ കൈപ്പടയിൽ രേഖപ്പെടുത്തി യിട്ടുണ്ട്. പി ബി കെ മൗലവിക്ക് തൻ്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാവിന്റെ പിതാമഹന്റെയും, പിതാമഹന്റെ പിതാമഹന്റെയും പേരുകൾ അറിയാമായിരുന്നു. അതിൽ അദ്ദേഹം വളരെ അഭിമാനിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. * '''[[വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശം|വിശ്വ വിജ്ഞാന കോശത്തിലെ]] അറബി ഭാഷാ ലേഖനം''' – [[മലയാളം|മലയാള]] ഭാഷയിലെ ആദ്യ സമ്പൂർണ വിജ്ഞാനകോശം ==അംഗീകാരങ്ങളും പുരസ്കാരങ്ങളും== [[File:P B Kunhamu Moulavi presenting Al Faraid to Indira Gandhi.jpg|thumb|right|250px|പ്രധാനമന്ത്രി [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി സമർപ്പിക്കുന്നു പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി]] ''അൽ ഫറാഇദ്'' നിഘണ്ടുവിന് [[കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി|കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമിയുടെ]] ഗ്രാന്റ് മൗലവിക്ക് ലഭിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> കേന്ദ്ര സാംസ്കാരിക വകുപ്പിന്റെ ആജീവനാന്ത പെൻഷനും ഫെല്ലോഷിപ്പും അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> [[ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി|പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിക്ക്]] ''അൽ ഫറാഇദിന്റെ'' ഒരു കോപ്പി മൗലവി സമർപ്പിച്ചതോടെ, അതിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രകാശനം നിർവഹിക്കെപ്പട്ടു. ഇന്ദിരാ ഗാന്ധി മൗലവി യെ നേരിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഈ ചടങ്ങ് ഛായാചിത്ര രേഖകളിൽ സൂക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.<ref name="official"/> [[ആയുർവേദം|ആയുർവേദ]], [[യുനാനി വൈദ്യം|യുനാനി]] മേഖലകളിലെ ആജീവനാന്ത സേവനത്തിന് '''യുനാനി രത്നം''' പുരസ്കാരം ലഭിച്ചു.പാകിസ്താൻ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന [[ബേനസീർ ഭൂട്ടോ|ബേനസീർ ഭൂട്ടോയിൽ]] നിന്നും (1989) ഇന്ത്യയുടെ പരമോന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതിയായ [[ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാരം|ജ്ഞാനപീഠ പുരസ്കാര]] ജേതാവായ [[ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പ്|ജി. ശങ്കരക്കുറുപ്പിൽ]] നിന്നും, പ്രമുഖ പണ്ഡിതനായ എ പി അബൂബക്കർ മൗലവിയിൽ നിന്നും, പ്രമുഖ രാഷ്ട്രീയ നേതാവും [[കേരളം|കേരളത്തിന്റെ]] മുഖ്യമന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയ|സി എച്ച് മുഹമ്മദ് കോയയിൽ]] നിന്നും അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികൾക്ക് ലിഖിത പ്രശംസ ലഭിച്ചു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ചെയ്ത മാറ്റങ്ങൾ: "പാക്കിസ്ഥാൻ" → "പാകിസ്താൻ" (correct spelling) Benazir Bhutto-ന് ചേർത്തു "ണ്ഡിതനായ" → "പണ്ഡിതനായ" (typo fix) Wikipedia links [[]] എല്ലാവർക്കും ചേർത്തു Sonnet 4.6Session: 36%PEAKReset in: 2h 31mMessages left: 173.3 2026 ജനുവരി 25-ന് കളമശ്ശേരി ഹോട്ടൽ സീ പാർക്കിൽ ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി മെമ്മോറിയൽ യുനാനി അവാർഡ് സെറിമണിയും സെമിനാറും നടത്തി; ഇതിൽ ഹക്കീം ഡോ. അജ്മലിന് അഡ്വ. ഷെരീഫ് മരക്കാർ സാഹിബ് പി ബി കെ മൗലവിയുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായുള്ള പുരസ്കാരം സമ്മാനിച്ചു.<ref name="unani2026">ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി ഫൗണ്ടേഷൻ, കേരള വികാസ് മദ്യ. ''യുനാനി രത്നം സെമിനാർ ആൻഡ് അവാർഡ് സെറിമണി: ഒരു കൊച്ചിയുടെ അവസരങ്ങൾ''. ഹോട്ടൽ സീ പാർക്ക്, കളമശ്ശേരി, 25 ജനുവരി 2026.</ref> ==ശ്രദ്ധേയ ബന്ധങ്ങൾ== [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]] നിന്നുള്ള പ്രമുഖ [[മലയാളം|മലയാള]] കവിയായ [[ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ള|ചങ്ങമ്പുഴ കൃഷ്ണപിള്ളയുമായി]] മൗലവി വ്യക്തിപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നു.<ref name="official"/><ref name="medium"/> ചങ്ങമ്പുഴ ഒരു മലയാള കവിയും മൗലവി ഒരു അറബി കവിയും ആയിരുന്നു. പൊതുവായ സാഹിത്യ–മാനവിക താൽപ്പര്യങ്ങളിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സൗഹൃദമായി ഈ ബന്ധം വർണിക്കപ്പെടുന്നു.<ref name="official"/> [[ഇടപ്പള്ളി|ഇടപ്പള്ളിയിൽ]]നിന്ന് തന്നെയുള്ള ഒരു അഭിഭാഷകനും പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവും തൊഴിലാളി നേതാവും [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ ട്രേഡ് യൂണിയൻ കോൺഗ്രസ്]] (INTUC)-ന്റെ മുൻ സംസ്ഥാന പ്രസിഡന്റുമായ ജനാബ് വി പി മരക്കാർ സാഹിബുമായി മൗലവി ഔദ്യോഗികവും വ്യക്തിപരവുമായ ബന്ധം പുലർത്തിയിരുന്നതായി രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. മൗലവി ഇടപ്പള്ളി ജുമാമസ്ജിദ് കമ്മിറ്റിയുടെ കൺവീനറും തുടർന്ന് മരക്കാർ സാഹിബ് പ്രസിഡന്റും ആയി സമുദായ സേവനത്തിൽ സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുകയുമുണ്ടായി<ref name="official"/><ref name="medium"/>. പ്രമുഖ ചരിത്രകാരൻ ഡോ. സി കെ കരീം ഇടപ്പള്ളിയിലെ മൗലവിയുടെ വസതിയിൽ വന്ന് ഒരു അഭിമുഖം നടത്തുകയും "ഹക്കീം പി ബി കെ മൗലവി: പണ്ഡിത വ്യൂഹത്തിലെ ഒറ്റയാൻ" എന്ന തലക്കെട്ടിൽ മാധ്യമം പത്രത്തിൽ പ്രാധാന്യത്തോടെ ഒരു ഫീച്ചർ ലേഖനം എഴുതുകയും ചെയ്തു. മൗലവി തന്റെ ഗ്രന്ഥങ്ങളിലൂടെ എക്കാലവും സ്മരിക്കപ്പെടുമെന്ന് അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു. കേരള മുസ്‍ലിം ഹിസ്റ്ററി ഡയറക്ടറിയിൽ മൗലവിയുടെ സംഭാവനകൾ രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. <ref name="medium"/><ref name="karim">. ==മരണവും പൈതൃകവും== 1999-ൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി അന്തരിച്ചു.<ref name="official"/> അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിഘണ്ടുക്കൾനിഘണ്ടുക്കൾ മരണശേഷവും പുനഃപ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെടുന്നു. <ref name="medium"/> അദ്ദേഹം രചിച്ച ''നബികീർത്തനഗീതം'' ഗാനം [[യൂട്യൂബ്|യൂട്യൂബിൽ]] ലഭ്യമായ ഒന്നിലധികം ആലാപന പതിപ്പുകളിൽ ശ്രോതാക്കളെ ആകർഷിക്കുന്നത് തുടരുന്നു.<ref name="official"/><ref name="youtube">''നബികീർത്തനഗീതം'' – യൂട്യൂബ് ആലാപനം. youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y (പിന്തുണാ മാധ്യമ റഫറൻസ്).</ref> pbkmoulavi.com-ൽ കുടുംബവും സമൂഹവും പരിപാലിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക ഡിജിറ്റൽ ആർക്കൈവ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെയും കൃതികളുടെയും ഒരു ആർക്കൈവൽ ശേഖരമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.<ref name="official"/> ==പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ കൃതികൾ== * മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''അൽ ഫറാഇദ്: അറബിക് മലയാളം നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, പി ബി കുഞ്ഞാമു. ''ഖാമൂസുത്തുലാബ്: അറബിക് മലയാളം ഇംഗ്ലീഷ് നിഘണ്ടു''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1997). ''ഉർദു ഭാഷ സഹായി''. കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി.ബി.കെ. (1987). ''നബികീർത്തനഗീതം''. ഇടപ്പള്ളി, കേരള. * മൗലവി, ഹകീം പി. ബി. കെ. ''ഫവാഇദുൽ മുഫ്റദാത്ത്''(വൈദ്യശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥം). ഇടപ്പള്ളി, കേരള: എസ്.ഐ. മുഹമ്മദ് അൻവർ സൺസ്, തിരൂർ ബുക്ക് സ്റ്റാൾ. * ഇബ്നു സീറീൻ സ്വപ്ന ശാസ്ത്രം.ബാബാ ഫരീദ് (ശൈഖ് ഫരീദ് ഔലിയ) മൗലിദ് അറബിയിലും മലയാളത്തിലും പ്രശംസാകാവ്യങ്ങളും വിലാപകാവ്യങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കവിതകളും ലേഖനങ്ങളും അദ്ദേഹം രചിച്ചിട്ടുണ്ട്.<ref name="official"/><ref name="medium"/><ref name="youtube">{{cite AV media |title=നബികീർത്തനഗീതം |url=https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y |website=യൂട്യൂബ് |access-date=2026-05-05}}</ref> ==അവലംബം== <references/> ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ== # [https://www.pbkmoulavi.com/ ഔദ്യോഗിക പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവി ലെഗസി സൈറ്റ്] # [https://medium.com/@f1f2math/introduction-2c0d131b59f9 "പി. ബി. കുഞ്ഞാമു മൗലവി: ജീവിതവും സംഭാവനകളും പൈതൃകവും" – മീഡിയം] # [https://medium.com/@f1f2math/teachings-and-contributions-of-p-b-kunhamu-moulavi-bcadfa42116c "പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പഠിപ്പിക്കലുകളും സംഭാവനകളും" – മീഡിയം] # [https://contactsahilali.substack.com/p/p-b-kunhamu-moulavis-role-in-kerala "കേരളത്തിൽ പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ പങ്ക്" – സബ്‌സ്റ്റാക്ക്] # [https://www.tumblr.com/sahilali2004/815790643662192640/digital-and-public-legacy-of-p-b-kunhamu-moulavi "പി ബി കുഞ്ഞാമു മൗലവിയുടെ ഡിജിറ്റൽ പൈതൃകം" – ടംബ്ലർ] # [https://www.youtube.com/watch?v=ZZeix0yMB6Y നബികീർത്തനഗീതം – യൂട്യൂബ് ആലാപനം] [[വർഗ്ഗം:1915-ൽ ജനിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:1999-ൽ മരിച്ചവർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എഴുത്തുകാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരള സാഹിത്യ അക്കാദമി]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇസ്‍ലാമിക പണ്ഡിതന്മാർ]] [[വർഗ്ഗം:മലയാളം നിഘണ്ടുകർത്താക്കൾ]] [[വർഗ്ഗം:യുനാനി വൈദ്യന്മാർ]] e7tbjjgyeu5e8vffo6gi0t4y7bhxu6i 0 667364 4627182 4620380 2026-05-31T09:11:24Z ~2026-32038-78 218580 4627182 wikitext text/x-wiki {{Infobox media franchise|creator=[[Jeethu Joseph]]|films=''[[Drishyam]]'' (2013)<br>''[[Drishyam 2]]'' (2021)<br>''[[Drishyam 3]]'' (2026)|otherlabel1=Budget|otherdata1={{INR|3.5—5}} crores (''Drishyam 1'')|otherlabel2=Box Office|otherdata2={{INR|62}} crores (''Drishyam 1'')}}<templatestyles src="Module:Hatnote/styles.css"></templatestyles>ജീത്തു ജോസഫ് രചനയും സംവിധാനവും നിർവ്വഹിച്ച് ആശിർവാദ് സിനിമാസിൻ്റെ ബാനറിൽ [[ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ]] നിർമ്മിച്ച [[മലയാളം]] ഭാഷാ ക്രൈം ത്രില്ലർ ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയാണ് '''''ദൃശ്യം'''''. [[മോഹൻലാൽ]], [[മീന]], [[അൻസിബ ഹസ്സൻ]], [[എസ്തർ അനിൽ]] എന്നിവർ ജോർജ്കുട്ടി, റാണി ജോർജ്, അഞ്ജു ജോർജ് എന്നിവർ പ്രധാന വേഷങ്ങളിലെത്തുന്നു. പോലീസ് ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറലിന്റെ മകൻ വരുൺ പ്രഭാകറിനെ കാണാതാകുമ്പോൾ പ്രധാന പ്രതികളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ജോർജ്കുട്ടിയുടെയും കുടുംബത്തിന്റെയും ജീവിതത്തെയും നിയമപോരാട്ടത്തെയും വിവരിക്കുന്നതാണ് ഈ ചലച്ചിത്ര പരമ്പര. [[തമിഴ്]], [[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]], [[ഹിന്ദി]], [[കന്നഡ]] എന്നീ ഭാഷകളുൾപ്പെടെ നിരവധി ഇന്ത്യൻ പ്രാദേശിക ഭാഷകളിലും അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ സിംഹള, [[ചൈനീസ് ഭാഷ|ചൈനീസ്]] ഭാഷകളിലും ഈ ചിത്രം പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. 2013 ഡിസംബർ 19ന് പുറത്തിറങ്ങിയ ഈ ചലച്ചിത്ര പരമ്പരയിലെ ആദ്യ ചിത്രമായ ''[[ദൃശ്യം]]'' വ്യാപകമായ നിരൂപക പ്രശംസ നേടുകയും അക്കാലത്ത് ഏറ്റവും കൂടുതൽ കളക്ഷൻ നേടിയ മലയാള ചിത്രമെന്ന നിലയിൽ ബോക്സ് ഓഫീസിൽ വലിയ വിജയമാവുകയും ചെയ്തു. ദൃശ്യത്തിന്റെ രണ്ടാം ഭാഗമായ '[[ദൃശ്യം 2]]' 2021 ഫെബ്രുവരി 19 ന് ആമസോൺ പ്രൈം വീഡിയോയിലൂടെ ഒ.ടി.ടി ആയി റിലീസ് ചെയ്തു. ഈ പരമ്പരയിലെ മൂന്നാമത്തെ ചിത്രമായ ''[[ദൃശ്യം 3]]'' 2026 മെയ് 21ന് പുറത്തിറങ്ങും. == വികസനം == === ''ദൃശ്യം'' === {{പ്രധാനലേഖനം|ദൃശ്യം}} 2013 ജൂലൈയിൽ, ജീത്തു ജോസഫ് മോഹൻലാലിനെ നായകനാക്കി മൈ ഫാമിലി എന്ന ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്യുമെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടു.<ref>NR (8 July 2013). {{Cite web|url=http://www.nowrunning.com/malayalam/mohanlal-in-jithu-josephs-movie/74067/story.htm|title=Mohanlal in Jithu Joseph's movie|date=8 July 2013|website=Now Running|archive-url=https://web.archive.org/web/20140706105345/http://www.nowrunning.com/malayalam/mohanlal-in-jithu-josephs-movie/74067/story.htm|archive-date=6 July 2014}}</ref> 2013 ഓഗസ്റ്റിൽ, ചിത്രത്തിന് ''ദൃശ്യം'' എന്നാണ് പേരിട്ടിരിക്കുന്നതെന്ന് ജീത്തു വ്യക്തമാക്കി.<ref>{{Cite web|url=http://www.sify.com/movies/jeethu-s-mohanlal-film-is-drishyam-news-malayalam-nizlvhhaigb.html|title=Jeethu's Mohanlal film is 'Drishyam|access-date=20 December 2013|date=25 August 2013|website=[[Sify]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150921214309/http://www.sify.com/movies/jeethu-s-mohanlal-film-is-drishyam-news-malayalam-nizlvhhaigb.html|archive-date=21 September 2015}}</ref> 1990കളുടെ തുടക്കം മുതൽ ദൃശ്യത്തിന് സമാനമായ ഒരു കഥാതന്തു സംവിധായകനൊപ്പമുണ്ട്. നിയമയുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രണ്ട് കുടുംബങ്ങളുടെ ദുരവസ്ഥയെക്കുറിച്ച് കേട്ട ഒരു സംഭാഷണത്തിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ടിരുന്നു.<ref name="Interview1">Rajaneesh Vilakudy (24 December 2013). {{Cite web|url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/Mohanlals-Xmas-release-has-Kerala-hooked/articleshow/27862036.cms|title=Mohanlal's Xmas release has Kerala hooked|access-date=27 January 2013|website=[[Bangalore Mirror]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203100553/http://www.bangaloremirror.com/entertainment/south-masala/Mohanlals-Xmas-release-has-Kerala-hooked/articleshow/27862036.cms|archive-date=3 February 2015}}</ref> [[മെമ്മറീസ്]] എന്ന ചിത്രത്തിന്റെ മുമ്പുതന്നെ (2013) ജീത്തു ദൃശ്യത്തിൻറെ കഥ എഴുതിയിരുന്നു.<ref>Deepa Gauri (26 September 2013). {{Cite web|url=http://www.khaleejtimes.com/citytimes/inside.asp?xfile=/data/citytimes/2013/September/citytimes_September233.xml&section=citytimes|title=Maximum risk|access-date=26 December 2013|website=[[Khaleej Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130928085425/http://khaleejtimes.com/citytimes/inside.asp?xfile=%2Fdata%2Fcitytimes%2F2013%2FSeptember%2Fcitytimes_September233.xml&section=citytimes|archive-date=28 September 2013}}</ref> "ഞാൻ ഏകദേശം രണ്ട് വർഷം മുമ്പ് ഈ വിഷയത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ തുടങ്ങി. എന്നാൽ ആസൂത്രിതമായ ക്രമത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, അതിനാൽ ഞാൻ മെമ്മറീസ് പൂർത്തിയാക്കുന്നതുവരെ ഈ പദ്ധതി മാറ്റിവച്ചു" എന്ന് ജീത്തു ജോസഫ് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.<ref name="prod4">Sivalakshmi Roshith (5 September 2013). {{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/Rural-Snapshots/2013/09/05/article1769045.ece|title=Rural Snapshots|access-date=26 December 2013|website=[[The New Indian Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131229111803/http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/Rural-Snapshots/2013/09/05/article1769045.ece|archive-date=29 December 2013}}</ref> തിരക്കഥ സ്വയം എഴുതുകയും മറ്റൊരു സംവിധായകനെ ചിത്രീകരണം ഏൽപ്പിക്കാൻ ആദ്യം പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നുവെങ്കിലും ആ സംവിധായകന് ഒരു നിർമ്മാതാവിനെ കണ്ടെത്താൻ കഴിയാത്തതിനാൽ, ജീത്തു തിരക്കഥ തിരിച്ചെടുക്കുകയും അത് സ്വയം സംവിധാനം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിക്കുകയും ചെയ്തു.<ref>Mythily Ramachandran (26 December 2013). {{Cite web|url=http://gulfnews.com/arts-entertainment/celebrity/drishyam-speaks-of-a-family-s-fortitude-1.1270462|title='Drishyam' speaks of a family's fortitude|access-date=26 December 2013|date=26 December 2013|website=[[Gulf News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140101054836/http://gulfnews.com/arts-entertainment/celebrity/drishyam-speaks-of-a-family-s-fortitude-1.1270462|archive-date=1 January 2014}}</ref> ജീത്തുവിന്റെ മുൻ ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ് ''''''ദൃശ്യം''''''. അദ്ദേഹം പറയുന്നു, "വ്യത്യസ്ത സിനിമകൾക്ക് വ്യത്യസ്തമായ സമീപനം ആവശ്യമാണ്. ഈ ചിത്രം ട്വിസ്റ്റുകളും ടേണുകളും നിറഞ്ഞതും വിഷയം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് വളരെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നതുമായതിനാൽ മെമ്മറീസ് ചിത്രീകരിക്കുന്നതിനിടയിൽ ഞാൻ കഠിനമായി അധ്വാനിച്ചു. എന്നാൽ ദൃശ്യം ഒരു പ്രത്യേക പരിശ്രമം ആവശ്യമില്ലാത്ത ഒരു സമ്പൂർണ്ണ തിരക്കഥയെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ചിത്രമാണ്. ഞങ്ങൾ തിരക്കഥയിൽ പൂർണ്ണമായും ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന ചിത്രം ചിത്രീകരിച്ചു, അതുകൊണ്ട് ഈ ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം അനായാസം പൂർത്തിയാക്കി".<ref name="prod2">Parvathy Nambidi (19 December 2013). {{Cite web|url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Drishyam-On-a-Family-Outing/2013/12/19/article1953585.ece|title=Drishyam: On a Family Outing|access-date=20 December 2013|website=[[The New Indian Express]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140824061032/http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/Drishyam-On-a-Family-Outing/2013/12/19/article1953585.ece|archive-date=24 August 2014}}</ref> === ''ദൃശ്യം 2'' === {{പ്രധാനലേഖനം|ദൃശ്യം 2}} ഇന്ത്യയിൽ കോവിഡ്-19 ലോക്ക്ഡൌണിന് മുമ്പ് ജീത്തു ജോസഫും മോഹൻലാലും റാമിന്റെ ചിത്രീകരണം നടത്തുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ ലണ്ടൻ, കെയ്റോ തുടങ്ങിയ വിദേശ സ്ഥലങ്ങളിൽ ചിത്രീകരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ചില രംഗങ്ങൾ കാരണം ചിത്രത്തിന്റെ ചിത്രീകരണം നിർത്തിവച്ചു. ചിത്രീകരണം തുടരാൻ സമയമെടുക്കുമെന്ന് അണിയറപ്രവർത്തകർ മനസ്സിലാക്കിയതോടെ, 2013 ൽ പുറത്തിറങ്ങിയ ''[[ദൃശ്യം]]'' എന്ന ചിത്രത്തിൻ്റെ തുടർച്ചയായ ''ദൃശ്യം'' 2'' പണി ആരംഭിക്കാൻ ജീത്തു തീരുമാനിച്ചു. ഈ ചിത്രത്തിൻ്റെ ചിത്രീകരണം കേരളത്തിൽ മാത്രമേ നടക്കുകയുള്ളൂ എന്നതിനാൽ, ലോക്ക്ഡൌൺ അവസാനിച്ചതിന് ശേഷം ചിത്രീകരിക്കാൻ ഏറ്റവും അനുയോജ്യമായ ചിത്രമാണിതെന്ന് ജീത്തു മനസ്സിലാക്കി.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/drishyam-2-mohanlal-s-much-awaited-thriller-to-go-on-floors-in-august-1696157-2020-07-02|title=Drishyam 2: Mohanlal's much-awaited thriller to go on floors in August|access-date=7 July 2020|last=Balach|first=Logesh|date=July 2, 2020|website=India Today|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107174005/https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/drishyam-2-mohanlal-s-much-awaited-thriller-to-go-on-floors-in-august-1696157-2020-07-02|archive-date=7 January 2021}}</ref> 2020 മെയ് 21 ന് തന്റെ 60-ാം ജന്മദിനത്തിൽ മോഹൻലാൽ ഈ ചിത്രം ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. സിനിമയുടെ ചിത്രീകരണം ആരംഭിക്കാൻ സർക്കാർ അനുമതി നൽകിയ ഉടൻ തന്നെ ചിത്രീകരണം ആരംഭിക്കാനായിരുന്നു പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നത്. താൻ തിരക്കഥ വായിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും ലോക്ക്ഡൌണിന് ശേഷം ചിത്രീകരണം ആരംഭിക്കുമെന്നും മോഹൻലാൽ ഒരു അഭിമുഖത്തിൽ പറഞ്ഞു.<ref>{{Cite web|url=https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2020/05/21/mohanlal-jeetu-joseph-to-reunite-for-drishyam-2-project-to-kick-off-post-lockdown-21.amp.html|title=ദൃശ്യം 2 വായിച്ചു; ത്രില്ലിങ് ആകും; രണ്ടാമൂഴത്തിലും പ്രതീക്ഷ: ലൈവായി ലാൽ|access-date=27 May 2020|last=ലേഖകൻ|first=സ്വന്തം|date=21 May 2020|website=Manorama News|archive-url=https://web.archive.org/web/20210107173933/https://www.manoramanews.com/news/breaking-news/2020/05/21/mohanlal-jeetu-joseph-to-reunite-for-drishyam-2-project-to-kick-off-post-lockdown-21.amp.html|archive-date=7 January 2021}}</ref> ദൃശ്യം നിർമ്മിച്ച [[ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ]] നിർമ്മാതാവായി തിരിച്ചെത്തി. ദൃശ്യത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള തുടർച്ചയാണിതെന്നും അതിനായി പ്രധാന കഥാപാത്രങ്ങളെ നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നും ചില പുതിയ അഭിനേതാക്കളെ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നും ജീത്തു പറഞ്ഞു. സംഭവങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ജോർജ്കുട്ടിയും കുടുംബവും ഇപ്പോൾ സമ്പന്നമായ ജീവിതം നയിക്കുന്നു, ജോർജ്ജ് കുട്ടി ഒരു സിനിമാ തിയേറ്റർ തുറക്കുകയും ഒരു സിനിമ നിർമ്മിക്കാൻ പദ്ധതിയിടുകയും ചെയ്യുന്നു. === ''ദൃശ്യം 3'' === {{പ്രധാനലേഖനം|ദൃശ്യം 3}} ''[[ദൃശ്യം 2]]'' പൂർത്തിയാക്കിയതിന് ശേഷമാണ് മൂന്നാമത്തെ ഭാഗത്തിനുള്ള ആശയം തനിക്ക് വന്നതെന്ന് ജീത്തു ജോസഫ് പറഞ്ഞു. ചിത്രത്തിൻ്റെ റിലീസിനോടനുബന്ധിച്ച്, മറ്റൊരു തുടർച്ചയ്ക്ക് സാധ്യതയുണ്ടോ എന്ന് [[മോഹൻലാൽ]] ചോദിച്ചപ്പോൾ, തുടർച്ചയുടെ സാധ്യതയുള്ള ക്ലൈമാക്സ് അദ്ദേഹം അദ്ദേഹവുമായി പങ്കുവെച്ചു, അത് മോഹൻലാലിന് ഇഷ്ടപ്പെടുകയും കൂടുതൽ വികസിപ്പിക്കാൻ ജീത്തുവിനെ പ്രേരിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. 2021 ഫെബ്രുവരിയിൽ, ''ദൃശ്യം 2'' പുറത്തിറങ്ങി ജീത്തു ''ദൃശ്യം 3'' നെക്കുറിച്ച് ആലോചിക്കുന്നുണ്ടെന്നും അത് നടക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷ പ്രകടിപ്പിച്ച് മോഹൻലാലുമായി ചർച്ച ചെയ്തതായും നിർമ്മാതാവ് [[ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ]] മനോരമ ന്യൂസിനോട് പറഞ്ഞു,. കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്ക് ശേഷം, ജീത്തു ദി ക്വിന്റിനോട് പറഞ്ഞു, "എനിക്ക് വികസിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഒരു ത്രെഡ് ലഭിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ഞാൻ അത് എഴുതാൻ തുടങ്ങും. ഇല്ലെങ്കിൽ അത് മോശം കാര്യമായിരിക്കും". 2022 ഓഗസ്റ്റിൽ മഴവിൽ എന്റർടൈൻമെന്റ് അവാർഡിൽ, ''ദൃശ്യം 3'' "തീർച്ചയായും സംഭവിക്കും" എന്നും അവർ ആശയങ്ങളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്നും ആന്റണി സ്ഥിരീകരിച്ചു. ആ വർഷം നവംബറിൽ, "എന്തോ മനസ്സിൽ ഉണ്ടെന്ന്" ജീത്തു പ്രസ്താവിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും, അത് മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകാനുള്ള തീപ്പൊരി ഞാൻ ഇപ്പോഴും തിരയുകയാണ് എന്നും ജീത്തു സ്ഥിരീകരിച്ചു. 2024 മാർച്ചിൽ ഡെക്കാൻ ക്രോണിക്കിളിന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ, ഒരു തുടർച്ചയുടെ സാധ്യത അന്വേഷിക്കുകയാണെന്നും ഒരു നല്ല ആശയം കണ്ടെത്തിയാൽ മാത്രമേ മുന്നോട്ട് പോകുകയുള്ളൂവെന്നും, ഒരിക്കലും സാമ്പത്തിക നേട്ടത്തിനായി ഒരു തുടർചിത്രം എഴുതുകയില്ലെന്നും ജീത്തു പറഞ്ഞു. 2024 ഓഗസ്റ്റിൽ റെഡ് എഫ്എമ്മിന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിൽ, കഥയുടെ ഒരു പ്രത്യേക മേഖലയിൽ താൻ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുകയാണെന്ന് അദ്ദേഹം വെളിപ്പെടുത്തി, എന്നിരുന്നാലും സിനിമ എങ്ങനെ അവസാനിക്കുമെന്ന് തനിക്ക് ഇതിനകം അറിയാമായിരുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം സ്ഥിരീകരിച്ചു. 2025 ഫെബ്രുവരി 20ന് മോഹൻലാൽ തന്റെ സോഷ്യൽ മീഡിയ ഹാൻഡിലുകളിലൂടെ ''ദൃശ്യം 3'' ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. == അഭിനേതാക്കളും അണിയറപ്രവർത്തകരും == === അഭിനേതാക്കൾ === ==== ''ദൃശ്യം'' ==== * [[മോഹൻലാൽ]] - ജോർജ്ജ്കുട്ടി, പ്രാദേശിക കേബിൾ ടിവി ഓപ്പറേറ്റർ * [[മീന (നടി)|മീന]] - റാണി ജോർജ്ജ്, ജോർജുകുട്ടിയുടെ ഭാര്യ * [[അൻസിബ ഹസ്സൻ]] - അഞ്ജു ജോർജ്ജ്, ജോർജിൻ്റെ മൂത്ത മകൾ * [[എസ്തർ അനിൽ]] അനുമോൾ ജോർജ്ജ് (അനു) - ജോർജിൻ്റെ ഇളയ മകൾ * [[ആശ ശരത്]] - ഗീത പ്രഭാകർ, ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ് * [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ)|സിദ്ദിഖ്]] - പ്രഭാകർ, ഗീതയുടെ ഭർത്താവ് * [[കലാഭവൻ ഷാജോൺ]] - സഹദേവൻ രാംകാന്ത്, പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ * [[നീരജ് മാധവ്]] - മോനിച്ചൻ, ജോർജ്ജ്കുട്ടിയുടെ സഹായി * [[ഇർഷാദ്]] - എസ്ഐ സുരേഷ് ബാബു * റോഷൻ ബഷീർ - വരുൺ പ്രഭാകർ, ഗീത & പ്രഭാകറിൻ്റെ മകൻ * [[അനീഷ് ജി മേനോൻ]] - രാജേഷ്, റാണിയുടെ സഹോദൻ * [[കുഞ്ചൻ]] - എസ്. മാധവൻ, ഹെഡ് കോൺസ്റ്റബിൾ * [[കോഴിക്കോട് നാരായണൻ നായർ]] - സുലൈമാൻ, ചായക്കടയുടെ ഉടമ * ബൈജു വി.കെ - സോമൻ * [[പി. ശ്രീകുമാർ]] - റാണിയുടെ അച്ഛൻ * [[ശോഭ മോഹൻ]] - റാണിയുടെ അമ്മ * കൂട്ടിക്കൽ ജയചന്ദ്രൻ - മുരളി * [[കലാഭവൻ റഹ്മാൻ]] - ബസ് കണ്ടക്ടർ * [[കലാഭവൻ ഹനീഫ്]] - തിയേറ്റർ ഓപ്പറേറ്റർ * ബാലാജി ശർമ്മ - റെസ്റ്റോറൻ്റ് ഉടമ * പ്രദീപ് ചന്ദ്രൻ - പുതിയ സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ * [[ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ|ആൻ്റണി പെരുമ്പാവൂർ]] - ആൻ്റണി എന്ന പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ * [[മേള രഘു]] - ചായക്കടയിലെ വെയിറ്റർ * പനക്കൽ അരുൺ എസ് - അലക്സ്, നേച്ചർ ക്യാമ്പിലെ വരുണിൻ്റെ സുഹൃത്ത് * [[നിഷ സാരംഗ്]] - സ്കൂൾ പ്രിൻസിപ്പൽ *[[ജീത്തു ജോസഫ്]] - പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ കെട്ടിടത്തിൻ്റെ കരാറുകാരൻ ==== ''ദൃശ്യം 2'' ==== * [[മോഹൻലാൽ]] - ജോർജ്ജ്കുട്ടി - ഒരു സിനിമാ തിയേറ്റർ ഉടമയും സിനിമാ നിർമ്മിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹവുമായി നടക്കുന്നയാളും. * [[മീന (നടി) |മീന]] - റാണി ജോർജ്ജ് - ജോർജ്ജ്കുട്ടിയുടെ ഭാര്യ; അഞ്ജുവിന്റെയും അനുവിന്റെയും അമ്മ; ഒരു വീട്ടമ്മ * [[അൻസിബ ഹസ്സൻ]] - അഞ്ജു ജോർജ്ജ് - ജോർജ്ജ്കുട്ടിയുടെയും റാണിയുടെയും കോളേജ് വിദ്യാർത്ഥിനിയായ മൂത്ത മകളും; പിടിഎസ്ഡി രോഗിയും * [[എസ്തർ അനിൽ]] - അനു ജോർജ്ജ് - ജോർജ്ജ്കുട്ടിയുടെയും റാണിയുടെ സ്കൂൾ വിദ്യാർത്ഥിനിയായ ഇളയ മകൾ * [[മുരളി ഗോപി]] - [[ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്|ഐജി]] തോമസ് ബാസ്റ്റിൻ [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|ഐപിഎസ്]] - ഗീതയുടെ സുഹൃത്ത് * [[ആശ ശരത്]] - ഗീത പ്രഭാകർ - വരുണിന്റെ അമ്മ; മുൻ [[ഇൻസ്പെക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്]] (രാജിവച്ചു) * [[സിദ്ദിഖ് (നടൻ) |സിദ്ദിഖ്]] - പ്രഭാകർ - വരുണിന്റെ അച്ഛൻ; ഗീതയുടെ ഭർത്താവ് * [[സായി കുമാർ|സായികുമാർ]] - വിനയചന്ദ്രൻ - ഒരു തിരക്കഥാകൃത്ത് * [[കെ.ബി. ഗണേഷ് കുമാർ|കെ. ബി. ഗണേഷ് കുമാർ]] - ഫിലിപ്പ് മാത്യു - സർക്കിൾ ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ്; ബാസ്റ്റിന്റെ അന്വേഷണ സംഘത്തിലെ അംഗം * [[അഞ്ജലി നായർ]] - സരിത - ജോർജ്ജ്കുട്ടിയുടെ അയൽക്കാരി - സാബുവിന്റെ ഭാര്യ; ഒരു രഹസ്യ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥ; ബാസ്റ്റിന്റെ അന്വേഷണ സംഘത്തിലെ അംഗം * സുമേഷ് ചന്ദ്രൻ - ജോർജ്ജ്കുട്ടിയുടെ അയൽക്കാരി - സരിതയുടെ ഭർത്താവ്; ഒരു രഹസ്യ പോലീസ് ഉദ്യോഗസ്ഥൻ; ബാസ്റ്റിൻ്റെ അന്വേഷണ സംഘത്തിലെ അംഗം * അജിത് കൂത്താട്ടുകുളം - ജോസ് ജോർജ്ജ് - നരഹത്യയ്ക്ക് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട മുൻ പ്രതി * [[ശാന്തി മായാദേവി]] - അഡ്വക്കേറ്റ് രേണുക - ജോർജ്ജ്കുട്ടിക്ക് വേണ്ടി ഹാജരായ പ്രതിഭാഗം അഭിഭാഷക * [[ദിനേശ് പ്രഭാകർ]] - രാജൻ - [[ഗവൺമെന്റ് മെഡിക്കൽ കോളേജ്, കോട്ട|കോട്ടയം മെഡിക്കൽ കോളേജി]]<nowiki/>ൻ്റെ ഫോറൻസിക് മെഡിസിൻ ബ്ലോക്ക് സെക്യൂരിറ്റി, ജോർജുകുട്ടി അവനുമായി ചങ്ങാത്തം കൂടുന്നു. * [[ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ|ആൻ്റണി പെരുമ്പാവൂർ]] - ആൻ്റണി ജോസഫ് - സബ് ഇൻസ്പെക്ടർ ഓഫ് പോലീസ് * [[കോഴിക്കോട് നാരായണൻ നായർ]] - സുലൈമാൻ - ജോർജ്ജ്കുട്ടിയുടെ അനുഭാവിയായ ചായക്കടക്കാരൻ. * [[മേള രഘു|രഘു]] - രഘു - സുലൈമാൻ്റെ ചായക്കടയിൽ സഹായി * ആദം അയൂബ് - ജില്ലാ കോടതി ജഡ്ജി, [[തൊടുപുഴ]] * കൃഷ്ണ - [[പോലീസ്]] [[ഫോറൻസിക്]] സർജൻ * [[ജോയ് മാത്യു]] - അഡ്വക്കേറ്റ് ജനാർദ്ദനൻ - [[പബ്ലിക് പ്രോസിക്യൂട്ടർ]] പോലീസിന് വേണ്ടി ഹാജരാകുന്നു * [[ബോബൻ സാമുവൽ]] - [[ഡെപ്യൂട്ടി സൂപ്രണ്ട് ഓഫ് പോലീസ്#ഇന്ത്യ|ഡിവൈഎസ്പി]] രഘുറാം * രാജേഷ് പറവൂർ - [[തഹസിൽദാർ]] * [[കൃഷ്ണ പ്രഭ|കൃഷ്ണപ്രഭ]] - മേരി - ജോസിൻ്റെ ഭാര്യ * [[പോളി വത്സൻ]] - ജോസിൻ്റെ അമ്മ * [[രഞ്ജിനി ജോർജ്ജ്]] - ഡോ. രഞ്ജിനി പി ദേവ് - അഞ്ജുവിൻ്റെ ഡോക്ടർ * മുരളി കണ്ണൂർ - [[ഡയറക്ടർ ജനറൽ ഓഫ് പോലീസ്|DGP]] വി. ജയകൃഷ്ണൻ [[ഇന്ത്യൻ പോലീസ് സർവീസ്|IPS]] * [[ശോഭ മോഹൻ]] - റാണിയുടെ അമ്മ * [[അനീഷ് ജി. മേനോൻ]] - റാണിയുടെ സഹോദരനും പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയക്കാരനുമായ രാജേഷ് * ജയശങ്കർ -പത്രോസ് - ജോർജ്കുട്ടിയുമായി ചങ്ങാത്തം കൂടുന്ന ഒരു കുഴിമാടക്കാരൻ. * [[കലാഭവൻ ഷാജോൺ]] - കോൺസ്റ്റബിൾ സഹദേവൻ രാംകാന്ത് (പരാമർശം) * [[നീരജ് മാധവ്]] - മോനിച്ചൻ, ജോർജിൻ്റെ സഹായി (പരാമർശം) === അണിയറപ്രവർത്തകർ === {| class="wikitable" style="text-align:center;" width="100%" ! rowspan="2" |തൊഴിൽ ! colspan="3" |സിനിമ |- !''[[ദൃശ്യം]]'' (2013) !''[[ദൃശ്യം 2]]'' (2021) !''[[ദൃശ്യം 3]]'' (2026) |- !സംവിധായകൻ | colspan="3" |[[ജിത്തു ജോസഫ്]] |- !നിർമ്മാതാവ് | colspan="3" |[[ആന്റണി പെരുമ്പാവൂർ]] |- !എഴുത്തുകാരൻ. | colspan="3" |ജിത്തു ജോസഫ് |- !ഛായാഗ്രഹണം |[[സുജിത്ത് വാസുദേവ്|സുജിത് വാസുദേവ്]] | colspan="2" |സതീഷ് കുറുപ്പ് |- !എഡിറ്റർ |അയൂബ് ഖാൻ | colspan="2" |വി. എസ്. വിനായക് |- !സംഗീതം |അനിൽ ജോൺസൺ-വിനു തോമസ്<br /> | colspan="2" |അനിൽ ജോൺസൺ |- !കലാ സംവിധായകൻ |സാബു റാം |രാജീവ് കോവിലകം |പ്രശാന്ത് മാധവ് |- !കോസ്റ്റ്യൂം ഡിസൈനർ | colspan="3" |ലിന്റ ജീത്തു |} == റീമേക്കുകൾ == === ''ദൃശ്യം'' === ''ദൃശ്യം'' നിരവധി ഭാഷകളിലേക്ക് പുനർനിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു. ചിത്രത്തിൻ്റെ ഇന്ത്യൻ റീമേക്ക് അവകാശം 155 മില്യൺ രൂപയ്ക്ക് വിറ്റു. എല്ലാ പതിപ്പുകളും വാണിജ്യപരമായി വിജയിച്ചു. ഈ ചിത്രം കന്നഡയിൽ ദൃശ്യ (2014) എന്ന പേരിൽ തെലുങ്കിൽ ''ദൃശ്യം'' (2014) എന്ന പേരിൽ തമിഴിൽ ''പാപനാശം'' (2015) എന്ന പേരിൽ ഹിന്ദിയിൽ ദൃശ്യം (2015) എന്ന പേരിൽ സിംഹളയിൽ ധർമ്മയുദ്ധ (2017) എന്ന പേരിൽ ചൈനീസ് മന്ദാരിൻ ഭാഷയിൽ ഷീപ്പ് വിത്തൌട്ട് എ ഷെപ്പേർഡ് (2019) എന്ന പേരിലും പുനർനിർമ്മിച്ചു. === ''ദൃശ്യം 2'' === ഈ ചിത്രം കന്നഡയിൽ [[പി. വാസു]] സംവിധാനം ചെയ്ത ''ദൃശ്യം 2'' (2021) എന്ന പേരിലും തെലുങ്കിൽ ജീത്തു ജോസഫ് തന്നെ സംവിധാനം ചെയ്ത ദൃശ്യം2 (2021) എന്ന പേരിലും പുനർനിർമ്മിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.cinemaexpress.com/stories/news/2021/apr/13/ravichandran-and-p-vasu-to-team-up-for-kannada-remake-of-drishyam-2-23928.html|title=Ravichandran and P Vasu to team up for Kannada remake of Drishyam 2|access-date=2021-04-27|date=13 April 2021|website=[[Cinema Express]]|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/drishyam-2-telugu-remake-goes-on-the-floors-with-venkatesh-7211295/|title=Drishyam 2 Telugu remake goes on floors with Venkatesh|access-date=2021-03-18|date=2021-03-02|website=The Indian Express|language=en}}</ref> അഭിഷേക് പഥക് സംവിധാനം ചെയ്ത ദൃശ്യം 2 (2022) എന്ന ഹിന്ദി റീമേക്ക്. ഒരു [[തമിഴ്]] റീമേക്ക് സംവിധാനം ചെയ്യാൻ ജീത്തു പദ്ധതിയിട്ടിരുന്നു. 2026ൽ ''ധർമ്മയുദ്ധ 2'' എന്ന പേരിൽ ഒരു സിംഹള റീമേക്ക് പുറത്തിറങ്ങി. {| class="wikitable" ! style="background:LightSteelBlue;" |ഭാഷ ! style="background:LightSteelBlue;" |പേര് ! style="background:LightSteelBlue;" |കാസ്റ്റ് ! style="background:LightSteelBlue;" |സംവിധായകൻ |- |[[കന്നഡ]] |ദൃശ്യ 2 (2021) |രവിചന്ദ്രൻ, [[നവ്യ നായർ]], [[ആശ ശരത്|ആശ ശരത്ത്]] |[[പി. വാസു]] |- |[[തെലുഗു ഭാഷ|തെലുങ്ക്]] |ദൃശ്യം 2 (2021) |[[വെങ്കടേശ്|വെങ്കടേഷ്]], മീന, [[നദിയ മൊയ്തു|നാദിയ]] |[[ജിത്തു ജോസഫ്]] |- |[[ഹിന്ദി]] |ദൃശ്യം 2 (2022) |[[അജയ് ദേവഗൺ|അജയ് ദേവ്ഗൺ]], [[അക്ഷയ് ഖന്ന]], [[ശ്രിയ ശരൺ]], തബു[[തബ്ബു|തബൂ]] |അഭിഷേക് പഥക് |- |[[സിംഹള ഭാഷ|സിംഹള]] |''ധർമ്മയുദ്ധ 2'' (2026) |ബിമൽ ജയക്കോടി, ദിൽഹാനി ഏകനായകെ, കുസും രേനു, ആഷൻ ഡയസ്ആഷാൻ ഡയസ് |അരുണ ജയവർധന |} === ''ദൃശ്യം 3'' === ഫ്രാഞ്ചൈസിയിലെ മുൻ ചിത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി, ദൃശ്യം 3 തെലുങ്ക് , തമിഴ് , കന്നഡ എന്നീ ഭാഷകളിൽ വെവ്വേറെ റീമേക്ക് ചെയ്യുന്നതിനുപകരം യഥാർത്ഥ മലയാള ചിത്രത്തിന്റെ ഡബ്ബ് ചെയ്ത പതിപ്പുകളായി പുറത്തിറങ്ങി . അഭിഷേക് പഥക് സംവിധാനം ചെയ്ത് അജയ് ദേവ്ഗൺ അഭിനയിച്ച അതേ പേരിൽ ഒരു ഹിന്ദി റീമേക്ക് 2026 ഒക്ടോബർ 2 ന് റിലീസ് ചെയ്യാൻ പദ്ധതിയിട്ടിട്ടുണ്ട്.<ref>{{cite web |title=For the first time, Drishyam 3 Hindi version story will move in a different direction, say makers |url=https://www.theweek.in/news/entertainment/2026/05/16/for-the-first-time-drishyam-3-hindi-version-story-will-move-in-a-different-direction-say-makers.amp.html |website=The Week |date=16 May 2026}}</ref> == ഇതും കാണുക == * രോഹിത് ഷെട്ടിയുടെ കോപ് യൂണിവേഴ്സ് * ധൂം (ഫ്രാഞ്ചൈസി) * റേസ് (ചലച്ചിത്ര പരമ്പര) * ബാഘി (ചലച്ചിത്ര പരമ്പര) * മഡോക്ക് ഹൊറർ കോമഡി യൂണിവേഴ്സ് * കെ. ജി. എഫ് (ചലച്ചിത്ര പരമ്പര) * വൈ. ആർ. എഫ് സ്പൈ യൂണിവേഴ്സ് * ലോകേഷ് സിനിമാറ്റിക് യൂണിവേഴ്സ് == അവലംബങ്ങൾ == {{Reflist}} ==പുറത്തേക്കുള്ള കണ്ണികൾ == * {{IMDb title|tt3417422|Drishyam}} * {{IMDb title|tt12361178|Drishyam 2}} * {{IMDb title|tt14113634|Drishyam 3}} [[വർഗ്ഗം:മറ്റ് ഭാഷകളിലേക്ക് പുനഃനിർമ്മിക്കപ്പെട്ട മലയാള ചലച്ചിത്രങ്ങൾ]] 49ofapxho1ffk6im0x8h1tvw81ovc3q 0 667384 4627054 4626612 2026-05-30T17:27:33Z Sai K shanmugam 24791 /* മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും */ 4627054 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet|cabinet_type=മന്ത്രിസഭ|cabinet_number=24|jurisdiction=[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]]|flag=Government of Kerala Logo.svg|flag_border=true|incumbent=|image=|image_size=|caption=|state_head=[[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]|government_head=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]|date_formed=18 മേയ് 2026|date_dissolved=|members_number=21|political_parties={{legend2|{{United Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യുഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}|legislature_status={{ill|ഭൂരിപക്ഷം|en|Majority government}}|opposition_cabinet=|opposition_party={{legend2|{{Left Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}|opposition_leader=[[പിണറായി വിജയൻ]]|election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026]]|last_election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]]|legislature_term=5 വർഷം|budget=|advice_and_consent1=|advice_and_consent2=<!-- etc. -->|incoming_formation=|outgoing_formation=|previous=[[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|രണ്ടാം പിണറായി മന്ത്രിസഭ]]|successor=}} [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (യുഡിഎഫ്)]] വിജയിച്ചതിനുശേഷം രൂപീകരിച്ച [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭയാണ് വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2026/May/17/udfs-brave-poll-leader-staked-all-to-win-big|title=UDF’s Brave poll leader staked all to win big|access-date=2026-05-18|last=രവി|first=രാജേഷ്|date=2026-05-17|website=ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രെസ്|language=en}}</ref> 2026 മെയ് 18-ന് മന്ത്രിസഭ അധികാരമേറ്റു. സത്യപ്രതിജ്ഞ സമയത്ത് മന്ത്രിസഭയിൽ ആകെ 23 മന്ത്രിമാരുണ്ടായിരുന്നു. കേരളത്തിന്റെ 24-ാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി വി.ഡി. സതീശൻ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു, ഈ സ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന 13-ാമത്തെ വ്യക്തിയും. == മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും == {| class="wikitable sortable" width="60%" style="text-align:center; font-size:94%;" |- ! ക്രമ നമ്പർ ! പേര് ! ചിത്രം ! നിയോജക മണ്ഡലം ! പദവി ! വകുപ്പ്(കൾ)<ref>https://document.kerala.gov.in/documents/notifications/notification2005202618:21:17.pdf</ref> ! colspan="2" | പാർട്ടി ! ഔദ്യോഗിക കാർ നമ്പർ |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]''' |- |1 |{{Center|'''[[വി.ഡി. സതീശൻ]]'''}} |[[File:VD Satheesan.jpg|120px]] |{{Center|'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''}} |{{Center|'''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]'''}} | * [[ധനകാര്യ വകുപ്പ് (കേരളം)|ധനകാര്യം]] * നാഷണൽ സേവിംഗ്സ് വകുപ്പ് * സ്റ്റോർസ് പർച്ചേസ് * [[കേരള വാണിജ്യനികുതി വകുപ്പ്|വാണിജ്യ നികുതി]] * കാർഷിക ആദായ നികുതി * [[ട്രഷറി വകുപ്പ്|ട്രഷറികൾ]] * ലോട്ടറികൾ * [[സംസ്ഥാന ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്|സ്റ്റേറ്റ് ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്]] * [[ദി കേരളാ സ്റ്റേറ്റ്‌ ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്‌ ലിമിറ്റഡ്‌|കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്]] * സംസ്ഥാന ഇൻഷുറൻസ് വകുപ്പ് * [[കേരള ഫിനാൻഷ്യൽ കോർപ്പറേഷൻ]] * സ്റ്റാമ്പുകളും സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടിയും * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|തുറമുഖങ്ങൾ]] * [[നിയമ വകുപ്പ് (കേരളം)|നിയമം]] * ആസൂത്രണവും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളും * [[പൊതു ഭരണ വകുപ്പ് (കേരളം)|പൊതുഭരണം]] * [[അഖിലേന്ത്യാ സേവനങ്ങൾ|ഓൾ ഇന്ത്യ സർവീസുകൾ]] ([[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]], [[ഇന്ത്യൻ പൊലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]], [[ഇന്ത്യൻ ഫോറസ്റ്റ് സർവീസ്|ഐ.എഫ്.എസ്]]) * [[കേരള ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വകുപ്പ്|ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതികവിദ്യ]] * ദുരന്തനിവാരണം * [[പ്രവാസി കേരളീയകാര്യ വകുപ്പ്|പ്രവാസികാര്യങ്ങൾ]] * മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം * ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങൾ * പേഴ്‌സണൽ ആൻഡ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് റിഫോംസ് * തിരഞ്ഞെടുപ്പ് * ഏകീകരണം * സൈനിക ക്ഷേമം * ദുരിതാശ്വാസം * സംസ്ഥാന ആതിഥ്യം * സിവിൽ-ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ ഭരണം * വിമാനത്താവളങ്ങൾ * മെട്രോ റെയിൽ * അന്തർസംസ്ഥാന നദീജലങ്ങൾ * തീരദേശ കപ്പൽഗതാഗതവും ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗതവും * കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇൻലാൻഡ് നാവിഗേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ * [[കേരള ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് പബ്ലിക് റിലേഷൻസ് വകുപ്പ്|വിവര-പൊതുജന സമ്പർക്കം]] * പ്രിന്റിംഗും സ്റ്റേഷനറിയും * റെയിൽവേ * [[രാജീവ് ഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജി]] * [[നാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ്]] * തപാൽ-ടെലഗ്രാഫ് * എല്ലാ പ്രധാന നയപരമായ കാര്യങ്ങളും * മറ്റൊരിടത്തും പരാമർശിക്കാത്ത വിഷയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |{{Center|'''1'''}} |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ''' |- |2 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി|പി. കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |[[File:P. K. Kunhalikutty.jpg|120px]] |[[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] |{{Center|'''വ്യവസായ-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വ്യവസായ-വാണിജ്യ വകുപ്പ്|വ്യവസായവും വാണിജ്യവും]] * [[കേരള ഇലക്ട്രോണിക്സ്-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ്|വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ]] * കൃത്രിമ ബുദ്ധി * സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ * ഖനനവും ഭൂവിജ്ഞാനവും * കൈത്തറിയും തുണിത്തര വ്യവസായവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' |2 |- |3 |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] |[[File:Ramesh Chennithala.jpg|120px]] |[[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]] |{{Center|'''ആഭ്യന്തര, വിജിലൻസ്, കയർ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]] * [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ്]] * [[കേരള ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ സർവീസസ്|ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ]] * [[കേരള പ്രിസൺസ് ആൻഡ് കറക്ഷണൽ സർവീസസ്|ജയിലുകൾ]] * [[കയർ]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |4 |'''[[സണ്ണി ജോസഫ്]]''' |[[File:Joseph.Sunny.KPCC.jpg|120px]] |'''[[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]]''' |{{Center|'''വൈദ്യുതി, പരിസ്ഥിതി, പാർലമെന്ററി കാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഊർജ വകുപ്പ്|വൈദ്യുതി]] * [[കേരള പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ്|പരിസ്ഥിതി]] * പാർലമെന്ററി കാര്യങ്ങൾ * [[എജൻസി ഫോർ ന്യൂ ആൻഡ് റിന്യൂവബിൾ എനർജി റിസർച്ച് ആൻഡ് ടെക്നോളജി|ANERT]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |5 |[[കെ. മുരളീധരൻ]] |[[File:Muraleedharan.jpg|120px]] |[[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]] |{{Center|'''ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ, ദേവസ്വം വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പ്|ആരോഗ്യവും കുടുംബക്ഷേമവും]] * [[കേരള ദേവസ്വം ബോർഡുകൾ|ദേവസ്വം]] * [[കേരള ആയുഷ് വകുപ്പ്|ആയുഷ്]] * മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസം * മെഡിക്കൽ സർവകലാശാല * തദ്ദേശീയ ചികിത്സ * ഔഷധ നിയന്ത്രണം * ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |6 |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |[[File:Mons Joseph.jpeg|120px]] |[[കടുത്തുരുത്തി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കടുത്തുരുത്തി]] |{{Center|'''ജലവിഭവ-ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ജലവിഭവ വകുപ്പ്|ജലവിഭവം]] * [[കേരള ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ്|ഭവന നിർമ്മാണം]] * ജലസേചനം * കമാൻഡ് ഏരിയ ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റി (CADA) * [[കേരള ഭൂഗർഭജല വകുപ്പ്|ഭൂഗർഭ ജല വകുപ്പ്]] * ജലവിതരണവും ശുചിത്വവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Joseph)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ്|KEC]]''' | |- |7 |[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |[[File:Shibu-Baby-John.jpg|120px]] |[[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ]] |{{Center|'''വനം, വന്യജീവി സംരക്ഷണം, നൈപുണ്യ വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വനം വകുപ്പ്|വനവും വന്യജീവി സംരക്ഷണവും]] * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|നൈപുണ്യ വികസനം]] * കേരള അക്കാദമി ഫോർ സ്കിൽസ് എക്സലൻസ് (KASE) | width="4px" style="background-color: {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | | '''[[റെവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)|RSP]]''' | |- |8 |[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |[[File:Anoop jacob.JPG|120px]] |[[പിറവം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പിറവം]] |{{Center|'''ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ, ഉപഭോക്തൃകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഭക്ഷ്യവും പൊതുവിതരണവും]] * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഉപഭോക്തൃകാര്യങ്ങൾ]] * ലീഗൽ മെട്രോളജി | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|KC(Jacob)]]''' | |- |9 |[[സി.പി. ജോൺ|സി. പി. ജോൺ]] |[[File:C.P.John.jpg|120px]] |[[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ]] |{{Center|'''ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഗതാഗത വകുപ്പ്|റോഡ് ഗതാഗതം]] * [[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്|മോട്ടോർ വാഹനങ്ങൾ]] * [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് വാട്ടർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് വകുപ്പ്|ജലഗതാഗതം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Marxist Party}}" | | '''[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|CMP]]''' | |- |10 |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ|എ. പി. അനിൽ കുമാർ]] |[[File:A.P. Anil Kumar.JPG|120px]] |[[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] |{{Center|'''റവന്യൂ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള റവന്യൂ വകുപ്പ്|ഭൂരവന്യൂ]] * [[കേരള റവന്യൂ-ഭൂരേഖ വകുപ്പ്|സർവേയും ഭൂരേഖകളും]] * ഭൂപരിഷ്കരണം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |11 |[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |[[File:N Shamsudheen 01.jpg|120px]] |[[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]] |{{Center|'''പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ-ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം]] * [[കേരള ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ്|ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമം]] * സാക്ഷരതാ പ്രസ്ഥാനം * വഖഫ്-ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |12 |[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്|പി. സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] |[[File:APJPCV.jpg|120px]] |[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറ]] |{{Center|'''ടൂറിസം-സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ടൂറിസം വകുപ്പ്|ടൂറിസം]] * [[കേരള സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ്|സാംസ്കാരിക കാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപ്പറേഷൻ]] (KSFDC) * കേരള ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി * കേരള സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |13 |[[റോജി എം. ജോൺ]] |[[File:Roji M John at Kodussery IMG 20260326 160534972 (cropped).jpg|120px]] |[[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] |{{Center|'''ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം]] * കോളജിയറ്റ് വിദ്യാഭ്യാസം * സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം * സർവകലാശാലകൾ (കാർഷിക, വെറ്ററിനറി, ഫിഷറീസ്, മെഡിക്കൽ, ഡിജിറ്റൽ സർവകലാശാലകൾ ഒഴികെ) * പ്രവേശന പരീക്ഷകൾ * [[നാഷണൽ കാഡറ്റ് കോർ|എൻ.സി.സി]] * അഡിഷണൽ സ്കിൽ അക്വിസിഷൻ പ്രോഗ്രാം (ASAP) | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |14 |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] |[[File:BinduKrishnaMLA.png|120px]] |[[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]] |{{Center|'''തൊഴിൽ, മൃഗസംരക്ഷണം, ക്ഷീരവികസനം, വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|തൊഴിൽ]] * [[കേരള മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ്|മൃഗസംരക്ഷണം]] * [[കേരള ക്ഷീരവികസന വകുപ്പ്|ക്ഷീരവികസനം]] * ക്ഷീര സഹകരണസംഘങ്ങൾ * [[കേരള വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ്|വനിത-ശിശു വികസനം]] * [[കേരള വെറ്ററിനറി ആൻഡ് അനിമൽ സയൻസസ് സർവകലാശാല]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |15 |[[എം. ലിജു]] |[[File:Mlaliju.jpg|100px]] |[[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം]] |{{Center|'''എക്സൈസ്-സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സഹകരണ വകുപ്പ്|സഹകരണം]] * [[കേരള എക്സൈസ് വകുപ്പ്|എക്സൈസ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |16 |[[കെ.എം. ഷാജി|കെ. എം. ഷാജി]] | |[[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]] |{{Center|'''തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ്]] * പഞ്ചായത്ത് * മുനിസിപ്പാലിറ്റി * കോർപ്പറേഷൻ * നഗരാസൂത്രണം * ഗ്രാമവികസനം * പ്രാദേശിക വികസന അതോറിറ്റികൾ * [[കേരള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ലോക്കൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ|KILA]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |17 |[[പി.കെ. ബഷീർ|പി. കെ. ബഷീർ]] |[[File:P.-K.-Basheer.jpg|120px]] |[[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട്]] |{{Center|'''പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്|പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |18 |[[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ]] |[[File:VE_Abdul_Gafoor.jpg|120px]] |[[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]] |{{Center|'''മത്സ്യബന്ധന-സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|മത്സ്യബന്ധനം]] * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|ഹാർബർ എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] * [[കേരള സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ്|സാമൂഹ്യനീതി]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |19 |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] |[[File:T-siddique-1-09-1502280811-1553345512.jpg|150px]] |[[കൽപ്പറ്റ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൽപ്പറ്റ]] |{{Center|'''കാർഷിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കൃഷി വകുപ്പ്|കൃഷി]] * മണ്ണ് സർവേയും മണ്ണ് സംരക്ഷണവും * [[കേരള കാർഷിക സർവകലാശാല]] * വെയർഹൗസിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |20 |[[കെ. എ. തുളസി]] |[[File:K-a-thulasi-thulasi-teacher-77695.jpg|120px]] |[[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊങ്ങാട്]] |{{Center|'''പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ, പിന്നാക്കക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികജാതി വികസനം]] * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികവർഗ വികസനം]] * [[കേരള പിന്നാക്കവിഭാഗ വികസന വകുപ്പ്|പിന്നാക്ക വിഭാഗ വികസനം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |21 |[[ഒ. ജെ. ജനീഷ്]] |{{CSS image crop|Image=OJ Janeesh.jpg|bSize = 100|cWidth = 100|cHeight = 120|oTop = 5|oLeft = 0}} |[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] |{{Center|'''കായികം, യുവജനക്ഷേമം, രജിസ്ട്രേഷൻ, പുരാവസ്തു വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|കായികം]] * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|യുവജനകാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള നികുതി വകുപ്പ്|രജിസ്ട്രേഷൻ]] * [[കേരള പുരാവസ്തു വകുപ്പ്|പുരാവസ്തു]] * പുരാരേഖകൾ * മൃഗശാലകൾ * മ്യൂസിയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |} ==സ്പീക്കറും ചീഫ് വിപ്പും== {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |സ്പീക്കർ - സഭാധ്യക്ഷൻ |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] |[[File:Thiruvanchoor Radhakrishnan.jpg|80px]] | [[സ്പീക്കർ (രാഷ്ട്രീയം)|സ്പീക്കർ]] || [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]] || [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |2|| [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] |[[File:Shanimol Osman.jpg|80px]] | [[ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ]] || [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]] || [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |ചീഫ് വിപ്പ് |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[അപ്പു ജോൺ ജോസഫ്]] |[[File:Apu John Joseph.jpg|90px]] | [[ചീഫ് വിപ്പ്]] || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] || [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] || {{party name with color|Kerala Congress}} |- |} == മന്ത്രിമാർ പാർട്ടിതിരിച്ച് == {{Pie chart | caption = ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ പാർട്ടി തിരിച്ച് | value1 = 57.14 | label1 = ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് | color1 = {{party color|Indian National Congress}} | value2 = 23.8 | label2 = ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ് | color2 = {{party color|Indian Union Muslim League}} | value3 = 4.76 | label3 = കേരള കോൺഗ്രസ് | color3 = {{party color|Kerala Congress}} | value4 = 4.76 | label4 = റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ) | color4 = {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | value5 = 4.76 | label5 = കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്) | color5 = {{party color|Kerala Congress (Jacob)}} | value6 = 4.76 | label6 = കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി | color6 = {{party color|Communist Marxist Party}} }} {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |പാർട്ടി !ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |12 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian Union Muslim League}}" | |[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ്]] |5 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ്]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | |[[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|കേരള കോൺഗ്രസ്( ജേക്കബ്)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |1 |} == മന്ത്രിമാർ ജില്ല തിരിച്ച് == {{Pie chart |caption=ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ ജില്ലതിരിച്ച് |label1=എറണാകുളം |value1=19.04 |color1=#1E90FF |label2=മലപ്പുറം |value2=19.04 |color2=#32CD32 |label3=കൊല്ലം |value3=14.28 |color3=#FF8C00 |label4=ആലപ്പുഴ |value4=9.52 |color4=#DC143C |label5=തിരുവനന്തപുരം |value5=9.52 |color5=#8A2BE2 |label6=പാലക്കാട് |value6=9.52 |color6=#20B2AA |label7=കണ്ണൂർ |value7=4.76 |color7=#FFD700 |label8=വയനാട് |value8=4.76 |color8=#A0522D |label9=തൃശ്ശൂർ |value9=4.76 |color9=#708090 |label10=കോട്ടയം |value10=4.76 |color10=#FF69B4 }} {| class="wikitable sortable" |+ ജില്ല തിരിച്ചുള്ള മന്ത്രിമാരുടെ പ്രാതിനിധ്യം ! ജില്ല ! മന്ത്രിമാരുടെ എണ്ണം ! മന്ത്രിമാർ |- | [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | {{Center|'''4'''}} |[[വി.ഡി. സതീശൻ]],<br> [[റോജി എം. ജോൺ]],<br> [[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി.ഇ.അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]], <br>[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- | [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | {{Center|'''4'''}} |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ]],<br> [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]],<br>[[കെ.എം. ഷാജി]],<br>[[പി.കെ. ബഷീർ]] |- | [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]] | {{Center|'''3'''}} |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]],<br>[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]],<br>[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- | [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] | {{Center|'''2'''}} |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]],<br>[[എം. ലിജു]] |- | [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ. മുരളീധരൻ|കെ.മുരളീധരൻ]],<br>[[സി.പി. ജോൺ]] |- | [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ.എ. തുളസി]],<br>[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |- | [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[സണ്ണി ജോസഫ്]] |- | [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്]] | {{Center|'''1'''}} |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] |- | [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] |- | [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] | {{Center|'''1'''}} |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |[[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]] |rowspan="4"|{{Center|'''0'''}} |rowspan="4"|- |- |[[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ്]] |- |[[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]] |- |[[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] |- |} ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist|}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]] kpu7o20pts20qkewz2jfukemldekkds 4627055 4627054 2026-05-30T17:29:57Z Sai K shanmugam 24791 /* മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും */ 4627055 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet|cabinet_type=മന്ത്രിസഭ|cabinet_number=24|jurisdiction=[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]]|flag=Government of Kerala Logo.svg|flag_border=true|incumbent=|image=|image_size=|caption=|state_head=[[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]|government_head=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]|date_formed=18 മേയ് 2026|date_dissolved=|members_number=21|political_parties={{legend2|{{United Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യുഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}|legislature_status={{ill|ഭൂരിപക്ഷം|en|Majority government}}|opposition_cabinet=|opposition_party={{legend2|{{Left Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}|opposition_leader=[[പിണറായി വിജയൻ]]|election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026]]|last_election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]]|legislature_term=5 വർഷം|budget=|advice_and_consent1=|advice_and_consent2=<!-- etc. -->|incoming_formation=|outgoing_formation=|previous=[[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|രണ്ടാം പിണറായി മന്ത്രിസഭ]]|successor=}} [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (യുഡിഎഫ്)]] വിജയിച്ചതിനുശേഷം രൂപീകരിച്ച [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭയാണ് വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2026/May/17/udfs-brave-poll-leader-staked-all-to-win-big|title=UDF’s Brave poll leader staked all to win big|access-date=2026-05-18|last=രവി|first=രാജേഷ്|date=2026-05-17|website=ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രെസ്|language=en}}</ref> 2026 മെയ് 18-ന് മന്ത്രിസഭ അധികാരമേറ്റു. സത്യപ്രതിജ്ഞ സമയത്ത് മന്ത്രിസഭയിൽ ആകെ 23 മന്ത്രിമാരുണ്ടായിരുന്നു. കേരളത്തിന്റെ 24-ാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി വി.ഡി. സതീശൻ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു, ഈ സ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന 13-ാമത്തെ വ്യക്തിയും. == മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും == {| class="wikitable sortable" width="60%" style="text-align:center; font-size:94%;" |- ! ക്രമ നമ്പർ ! പേര് ! ചിത്രം ! നിയോജക മണ്ഡലം ! പദവി ! വകുപ്പ്(കൾ)<ref>https://document.kerala.gov.in/documents/notifications/notification2005202618:21:17.pdf</ref> ! colspan="2" | പാർട്ടി ! ഔദ്യോഗിക കാർ നമ്പർ |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]''' |- |1 |{{Center|'''[[വി.ഡി. സതീശൻ]]'''}} |[[File:VD Satheesan.jpg|120px]] |{{Center|'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''}} |{{Center|'''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]'''}} | * [[ധനകാര്യ വകുപ്പ് (കേരളം)|ധനകാര്യം]] * നാഷണൽ സേവിംഗ്സ് വകുപ്പ് * സ്റ്റോർസ് പർച്ചേസ് * [[കേരള വാണിജ്യനികുതി വകുപ്പ്|വാണിജ്യ നികുതി]] * കാർഷിക ആദായ നികുതി * [[ട്രഷറി വകുപ്പ്|ട്രഷറികൾ]] * ലോട്ടറികൾ * [[സംസ്ഥാന ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്|സ്റ്റേറ്റ് ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്]] * [[ദി കേരളാ സ്റ്റേറ്റ്‌ ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്‌ ലിമിറ്റഡ്‌|കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്]] * സംസ്ഥാന ഇൻഷുറൻസ് വകുപ്പ് * [[കേരള ഫിനാൻഷ്യൽ കോർപ്പറേഷൻ]] * സ്റ്റാമ്പുകളും സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടിയും * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|തുറമുഖങ്ങൾ]] * [[നിയമ വകുപ്പ് (കേരളം)|നിയമം]] * ആസൂത്രണവും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളും * [[പൊതു ഭരണ വകുപ്പ് (കേരളം)|പൊതുഭരണം]] * [[അഖിലേന്ത്യാ സേവനങ്ങൾ|ഓൾ ഇന്ത്യ സർവീസുകൾ]] ([[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]], [[ഇന്ത്യൻ പൊലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]], [[ഇന്ത്യൻ ഫോറസ്റ്റ് സർവീസ്|ഐ.എഫ്.എസ്]]) * [[കേരള ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വകുപ്പ്|ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതികവിദ്യ]] * ദുരന്തനിവാരണം * [[പ്രവാസി കേരളീയകാര്യ വകുപ്പ്|പ്രവാസികാര്യങ്ങൾ]] * മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം * ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങൾ * പേഴ്‌സണൽ ആൻഡ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് റിഫോംസ് * തിരഞ്ഞെടുപ്പ് * ഏകീകരണം * സൈനിക ക്ഷേമം * ദുരിതാശ്വാസം * സംസ്ഥാന ആതിഥ്യം * സിവിൽ-ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ ഭരണം * വിമാനത്താവളങ്ങൾ * മെട്രോ റെയിൽ * അന്തർസംസ്ഥാന നദീജലങ്ങൾ * തീരദേശ കപ്പൽഗതാഗതവും ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗതവും * കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇൻലാൻഡ് നാവിഗേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ * [[കേരള ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് പബ്ലിക് റിലേഷൻസ് വകുപ്പ്|വിവര-പൊതുജന സമ്പർക്കം]] * പ്രിന്റിംഗും സ്റ്റേഷനറിയും * റെയിൽവേ * [[രാജീവ് ഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജി]] * [[നാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ്]] * തപാൽ-ടെലഗ്രാഫ് * എല്ലാ പ്രധാന നയപരമായ കാര്യങ്ങളും * മറ്റൊരിടത്തും പരാമർശിക്കാത്ത വിഷയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |{{Center|'''1'''}} |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ''' |- |2 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി|പി. കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |[[File:P. K. Kunhalikutty.jpg|120px]] |[[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] |{{Center|'''വ്യവസായ-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വ്യവസായ-വാണിജ്യ വകുപ്പ്|വ്യവസായവും വാണിജ്യവും]] * [[കേരള ഇലക്ട്രോണിക്സ്-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ്|വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ]] * കൃത്രിമ ബുദ്ധി * സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ * ഖനനവും ഭൂവിജ്ഞാനവും * കൈത്തറിയും തുണിത്തര വ്യവസായവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' |2 |- |3 |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] |[[File:Ramesh Chennithala.jpg|120px]] |[[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]] |{{Center|'''ആഭ്യന്തര, വിജിലൻസ്, കയർ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]] * [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ്]] * [[കേരള ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ സർവീസസ്|ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ]] * [[കേരള പ്രിസൺസ് ആൻഡ് കറക്ഷണൽ സർവീസസ്|ജയിലുകൾ]] * [[കയർ]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |4 |'''[[സണ്ണി ജോസഫ്]]''' |[[File:Joseph.Sunny.KPCC.jpg|120px]] |'''[[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]]''' |{{Center|'''വൈദ്യുതി, പരിസ്ഥിതി, പാർലമെന്ററി കാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഊർജ വകുപ്പ്|വൈദ്യുതി]] * [[കേരള പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ്|പരിസ്ഥിതി]] * പാർലമെന്ററി കാര്യങ്ങൾ * [[എജൻസി ഫോർ ന്യൂ ആൻഡ് റിന്യൂവബിൾ എനർജി റിസർച്ച് ആൻഡ് ടെക്നോളജി|ANERT]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |5 |[[കെ. മുരളീധരൻ]] |[[File:Muraleedharan.jpg|120px]] |[[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]] |{{Center|'''ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ, ദേവസ്വം വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പ്|ആരോഗ്യവും കുടുംബക്ഷേമവും]] * [[കേരള ദേവസ്വം ബോർഡുകൾ|ദേവസ്വം]] * [[കേരള ആയുഷ് വകുപ്പ്|ആയുഷ്]] * മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസം * മെഡിക്കൽ സർവകലാശാല * തദ്ദേശീയ ചികിത്സ * ഔഷധ നിയന്ത്രണം * ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |6 |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |[[File:Mons Joseph.jpeg|120px]] |[[കടുത്തുരുത്തി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കടുത്തുരുത്തി]] |{{Center|'''ജലവിഭവ-ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ജലവിഭവ വകുപ്പ്|ജലവിഭവം]] * [[കേരള ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ്|ഭവന നിർമ്മാണം]] * ജലസേചനം * കമാൻഡ് ഏരിയ ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റി (CADA) * [[കേരള ഭൂഗർഭജല വകുപ്പ്|ഭൂഗർഭ ജല വകുപ്പ്]] * ജലവിതരണവും ശുചിത്വവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Joseph)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ്|KEC]]''' | |- |7 |[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |[[File:Shibu-Baby-John.jpg|120px]] |[[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ]] |{{Center|'''വനം, വന്യജീവി സംരക്ഷണം, നൈപുണ്യ വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വനം വകുപ്പ്|വനവും വന്യജീവി സംരക്ഷണവും]] * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|നൈപുണ്യ വികസനം]] * കേരള അക്കാദമി ഫോർ സ്കിൽസ് എക്സലൻസ് (KASE) | width="4px" style="background-color: {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | | '''[[റെവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)|RSP]]''' | |- |8 |[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |[[File:Anoop jacob.JPG|120px]] |[[പിറവം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പിറവം]] |{{Center|'''ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ, ഉപഭോക്തൃകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഭക്ഷ്യവും പൊതുവിതരണവും]] * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഉപഭോക്തൃകാര്യങ്ങൾ]] * ലീഗൽ മെട്രോളജി | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|KC(Jacob)]]''' | |- |9 |[[സി.പി. ജോൺ|സി. പി. ജോൺ]] |[[File:C.P.John.jpg|120px]] |[[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ]] |{{Center|'''ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഗതാഗത വകുപ്പ്|റോഡ് ഗതാഗതം]] * [[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്|മോട്ടോർ വാഹനങ്ങൾ]] * [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് വാട്ടർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് വകുപ്പ്|ജലഗതാഗതം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Marxist Party}}" | | '''[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|CMP]]''' | |- |10 |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ|എ. പി. അനിൽ കുമാർ]] |[[File:A.P. Anil Kumar.JPG|120px]] |[[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] |{{Center|'''റവന്യൂ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള റവന്യൂ വകുപ്പ്|ഭൂരവന്യൂ]] * [[കേരള റവന്യൂ-ഭൂരേഖ വകുപ്പ്|സർവേയും ഭൂരേഖകളും]] * ഭൂപരിഷ്കരണം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |11 |[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |[[File:N Shamsudheen 01.jpg|120px]] |[[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]] |{{Center|'''പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ-ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം]] * [[കേരള ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ്|ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമം]] * സാക്ഷരതാ പ്രസ്ഥാനം * വഖഫ്-ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |12 |[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്|പി. സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] |[[File:APJPCV.jpg|120px]] |[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറ]] |{{Center|'''ടൂറിസം-സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ടൂറിസം വകുപ്പ്|ടൂറിസം]] * [[കേരള സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ്|സാംസ്കാരിക കാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപ്പറേഷൻ]] (KSFDC) * കേരള ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി * കേരള സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |13 |[[റോജി എം. ജോൺ]] |[[File:Roji M John at Kodussery IMG 20260326 160534972 (cropped).jpg|120px]] |[[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] |{{Center|'''ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം]] * കോളജിയറ്റ് വിദ്യാഭ്യാസം * സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം * സർവകലാശാലകൾ (കാർഷിക, വെറ്ററിനറി, ഫിഷറീസ്, മെഡിക്കൽ, ഡിജിറ്റൽ സർവകലാശാലകൾ ഒഴികെ) * പ്രവേശന പരീക്ഷകൾ * [[നാഷണൽ കാഡറ്റ് കോർ|എൻ.സി.സി]] * അഡിഷണൽ സ്കിൽ അക്വിസിഷൻ പ്രോഗ്രാം (ASAP) | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |14 |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] |[[File:BinduKrishnaMLA.png|120px]] |[[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]] |{{Center|'''തൊഴിൽ, മൃഗസംരക്ഷണം, ക്ഷീരവികസനം, വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|തൊഴിൽ]] * [[കേരള മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ്|മൃഗസംരക്ഷണം]] * [[കേരള ക്ഷീരവികസന വകുപ്പ്|ക്ഷീരവികസനം]] * ക്ഷീര സഹകരണസംഘങ്ങൾ * [[കേരള വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ്|വനിത-ശിശു വികസനം]] * [[കേരള വെറ്ററിനറി ആൻഡ് അനിമൽ സയൻസസ് സർവകലാശാല]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |15 |[[എം. ലിജു]] |[[File:Mlaliju.jpg|100px]] |[[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം]] |{{Center|'''എക്സൈസ്-സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സഹകരണ വകുപ്പ്|സഹകരണം]] * [[കേരള എക്സൈസ് വകുപ്പ്|എക്സൈസ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |16 |[[കെ.എം. ഷാജി|കെ. എം. ഷാജി]] | |[[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]] |{{Center|'''തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ്]] * പഞ്ചായത്ത് * മുനിസിപ്പാലിറ്റി * കോർപ്പറേഷൻ * നഗരാസൂത്രണം * ഗ്രാമവികസനം * പ്രാദേശിക വികസന അതോറിറ്റികൾ * [[കേരള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ലോക്കൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ|KILA]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |17 |[[പി.കെ. ബഷീർ|പി. കെ. ബഷീർ]] |[[File:P.-K.-Basheer.jpg|120px]] |[[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട്]] |{{Center|'''പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്|പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |18 |[[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ]] |[[File:VE_Abdul_Gafoor.jpg|120px]] |[[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]] |{{Center|'''മത്സ്യബന്ധന-സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|മത്സ്യബന്ധനം]] * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|ഹാർബർ എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] * [[കേരള സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ്|സാമൂഹ്യനീതി]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |19 |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] |[[File:T-siddique-1-09-1502280811-1553345512.jpg|150px]] |[[കൽപ്പറ്റ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൽപ്പറ്റ]] |{{Center|'''കാർഷിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കൃഷി വകുപ്പ്|കൃഷി]] * മണ്ണ് സർവേയും മണ്ണ് സംരക്ഷണവും * [[കേരള കാർഷിക സർവകലാശാല]] * വെയർഹൗസിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |20 |[[കെ. എ. തുളസി]] |[[File:K-a-thulasi-thulasi-teacher-77695.jpg|120px]] |[[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊങ്ങാട്]] |{{Center|'''പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ, പിന്നാക്കക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികജാതി വികസനം]] * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികവർഗ വികസനം]] * [[കേരള പിന്നാക്കവിഭാഗ വികസന വകുപ്പ്|പിന്നാക്ക വിഭാഗ വികസനം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |21 |[[ഒ. ജെ. ജനീഷ്]] |{{CSS image crop|Image=OJ Janeesh.jpg|bSize = 100|cWidth = 100|cHeight = 120|oTop = 5|oLeft = 0}} |[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] |{{Center|'''കായികം, യുവജനക്ഷേമം, രജിസ്ട്രേഷൻ, പുരാവസ്തു വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|കായികം]] * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|യുവജനകാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള നികുതി വകുപ്പ്|രജിസ്ട്രേഷൻ]] * [[കേരള പുരാവസ്തു വകുപ്പ്|പുരാവസ്തു]] * പുരാരേഖകൾ * മൃഗശാലകൾ * മ്യൂസിയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |} ==സ്പീക്കറും ചീഫ് വിപ്പും== {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |സ്പീക്കർ - സഭാധ്യക്ഷൻ |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] |[[File:Thiruvanchoor Radhakrishnan.jpg|80px]] | [[സ്പീക്കർ (രാഷ്ട്രീയം)|സ്പീക്കർ]] || [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]] || [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |2|| [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] |[[File:Shanimol Osman.jpg|80px]] | [[ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ]] || [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]] || [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |ചീഫ് വിപ്പ് |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] |[[File:Apu John Joseph.jpg|90px]] | [[ചീഫ് വിപ്പ്]] || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] || [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] || {{party name with color|Kerala Congress}} |- |} == മന്ത്രിമാർ പാർട്ടിതിരിച്ച് == {{Pie chart | caption = ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ പാർട്ടി തിരിച്ച് | value1 = 57.14 | label1 = ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് | color1 = {{party color|Indian National Congress}} | value2 = 23.8 | label2 = ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ് | color2 = {{party color|Indian Union Muslim League}} | value3 = 4.76 | label3 = കേരള കോൺഗ്രസ് | color3 = {{party color|Kerala Congress}} | value4 = 4.76 | label4 = റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ) | color4 = {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | value5 = 4.76 | label5 = കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്) | color5 = {{party color|Kerala Congress (Jacob)}} | value6 = 4.76 | label6 = കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി | color6 = {{party color|Communist Marxist Party}} }} {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |പാർട്ടി !ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |12 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian Union Muslim League}}" | |[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ്]] |5 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ്]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | |[[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|കേരള കോൺഗ്രസ്( ജേക്കബ്)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |1 |} == മന്ത്രിമാർ ജില്ല തിരിച്ച് == {{Pie chart |caption=ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ ജില്ലതിരിച്ച് |label1=എറണാകുളം |value1=19.04 |color1=#1E90FF |label2=മലപ്പുറം |value2=19.04 |color2=#32CD32 |label3=കൊല്ലം |value3=14.28 |color3=#FF8C00 |label4=ആലപ്പുഴ |value4=9.52 |color4=#DC143C |label5=തിരുവനന്തപുരം |value5=9.52 |color5=#8A2BE2 |label6=പാലക്കാട് |value6=9.52 |color6=#20B2AA |label7=കണ്ണൂർ |value7=4.76 |color7=#FFD700 |label8=വയനാട് |value8=4.76 |color8=#A0522D |label9=തൃശ്ശൂർ |value9=4.76 |color9=#708090 |label10=കോട്ടയം |value10=4.76 |color10=#FF69B4 }} {| class="wikitable sortable" |+ ജില്ല തിരിച്ചുള്ള മന്ത്രിമാരുടെ പ്രാതിനിധ്യം ! ജില്ല ! മന്ത്രിമാരുടെ എണ്ണം ! മന്ത്രിമാർ |- | [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | {{Center|'''4'''}} |[[വി.ഡി. സതീശൻ]],<br> [[റോജി എം. ജോൺ]],<br> [[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി.ഇ.അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]], <br>[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- | [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | {{Center|'''4'''}} |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ]],<br> [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]],<br>[[കെ.എം. ഷാജി]],<br>[[പി.കെ. ബഷീർ]] |- | [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]] | {{Center|'''3'''}} |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]],<br>[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]],<br>[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- | [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] | {{Center|'''2'''}} |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]],<br>[[എം. ലിജു]] |- | [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ. മുരളീധരൻ|കെ.മുരളീധരൻ]],<br>[[സി.പി. ജോൺ]] |- | [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ.എ. തുളസി]],<br>[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |- | [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[സണ്ണി ജോസഫ്]] |- | [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്]] | {{Center|'''1'''}} |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] |- | [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] |- | [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] | {{Center|'''1'''}} |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |[[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]] |rowspan="4"|{{Center|'''0'''}} |rowspan="4"|- |- |[[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ്]] |- |[[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]] |- |[[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] |- |} ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist|}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]] tpgu7o91em3tcn3d86uvr4d3dit316t 4627071 4627055 2026-05-30T18:47:38Z CommonsDelinker 756 "T-siddique-1-09-1502280811-1553345512.jpg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Didym|Didym]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Rahulambu|]]. 4627071 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet|cabinet_type=മന്ത്രിസഭ|cabinet_number=24|jurisdiction=[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]]|flag=Government of Kerala Logo.svg|flag_border=true|incumbent=|image=|image_size=|caption=|state_head=[[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]|government_head=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]|date_formed=18 മേയ് 2026|date_dissolved=|members_number=21|political_parties={{legend2|{{United Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യുഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}|legislature_status={{ill|ഭൂരിപക്ഷം|en|Majority government}}|opposition_cabinet=|opposition_party={{legend2|{{Left Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}|opposition_leader=[[പിണറായി വിജയൻ]]|election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026]]|last_election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]]|legislature_term=5 വർഷം|budget=|advice_and_consent1=|advice_and_consent2=<!-- etc. -->|incoming_formation=|outgoing_formation=|previous=[[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|രണ്ടാം പിണറായി മന്ത്രിസഭ]]|successor=}} [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (യുഡിഎഫ്)]] വിജയിച്ചതിനുശേഷം രൂപീകരിച്ച [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭയാണ് വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2026/May/17/udfs-brave-poll-leader-staked-all-to-win-big|title=UDF’s Brave poll leader staked all to win big|access-date=2026-05-18|last=രവി|first=രാജേഷ്|date=2026-05-17|website=ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രെസ്|language=en}}</ref> 2026 മെയ് 18-ന് മന്ത്രിസഭ അധികാരമേറ്റു. സത്യപ്രതിജ്ഞ സമയത്ത് മന്ത്രിസഭയിൽ ആകെ 23 മന്ത്രിമാരുണ്ടായിരുന്നു. കേരളത്തിന്റെ 24-ാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി വി.ഡി. സതീശൻ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു, ഈ സ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന 13-ാമത്തെ വ്യക്തിയും. == മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും == {| class="wikitable sortable" width="60%" style="text-align:center; font-size:94%;" |- ! ക്രമ നമ്പർ ! പേര് ! ചിത്രം ! നിയോജക മണ്ഡലം ! പദവി ! വകുപ്പ്(കൾ)<ref>https://document.kerala.gov.in/documents/notifications/notification2005202618:21:17.pdf</ref> ! colspan="2" | പാർട്ടി ! ഔദ്യോഗിക കാർ നമ്പർ |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]''' |- |1 |{{Center|'''[[വി.ഡി. സതീശൻ]]'''}} |[[File:VD Satheesan.jpg|120px]] |{{Center|'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''}} |{{Center|'''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]'''}} | * [[ധനകാര്യ വകുപ്പ് (കേരളം)|ധനകാര്യം]] * നാഷണൽ സേവിംഗ്സ് വകുപ്പ് * സ്റ്റോർസ് പർച്ചേസ് * [[കേരള വാണിജ്യനികുതി വകുപ്പ്|വാണിജ്യ നികുതി]] * കാർഷിക ആദായ നികുതി * [[ട്രഷറി വകുപ്പ്|ട്രഷറികൾ]] * ലോട്ടറികൾ * [[സംസ്ഥാന ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്|സ്റ്റേറ്റ് ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്]] * [[ദി കേരളാ സ്റ്റേറ്റ്‌ ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്‌ ലിമിറ്റഡ്‌|കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്]] * സംസ്ഥാന ഇൻഷുറൻസ് വകുപ്പ് * [[കേരള ഫിനാൻഷ്യൽ കോർപ്പറേഷൻ]] * സ്റ്റാമ്പുകളും സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടിയും * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|തുറമുഖങ്ങൾ]] * [[നിയമ വകുപ്പ് (കേരളം)|നിയമം]] * ആസൂത്രണവും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളും * [[പൊതു ഭരണ വകുപ്പ് (കേരളം)|പൊതുഭരണം]] * [[അഖിലേന്ത്യാ സേവനങ്ങൾ|ഓൾ ഇന്ത്യ സർവീസുകൾ]] ([[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]], [[ഇന്ത്യൻ പൊലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]], [[ഇന്ത്യൻ ഫോറസ്റ്റ് സർവീസ്|ഐ.എഫ്.എസ്]]) * [[കേരള ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വകുപ്പ്|ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതികവിദ്യ]] * ദുരന്തനിവാരണം * [[പ്രവാസി കേരളീയകാര്യ വകുപ്പ്|പ്രവാസികാര്യങ്ങൾ]] * മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം * ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങൾ * പേഴ്‌സണൽ ആൻഡ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് റിഫോംസ് * തിരഞ്ഞെടുപ്പ് * ഏകീകരണം * സൈനിക ക്ഷേമം * ദുരിതാശ്വാസം * സംസ്ഥാന ആതിഥ്യം * സിവിൽ-ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ ഭരണം * വിമാനത്താവളങ്ങൾ * മെട്രോ റെയിൽ * അന്തർസംസ്ഥാന നദീജലങ്ങൾ * തീരദേശ കപ്പൽഗതാഗതവും ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗതവും * കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇൻലാൻഡ് നാവിഗേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ * [[കേരള ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് പബ്ലിക് റിലേഷൻസ് വകുപ്പ്|വിവര-പൊതുജന സമ്പർക്കം]] * പ്രിന്റിംഗും സ്റ്റേഷനറിയും * റെയിൽവേ * [[രാജീവ് ഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജി]] * [[നാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ്]] * തപാൽ-ടെലഗ്രാഫ് * എല്ലാ പ്രധാന നയപരമായ കാര്യങ്ങളും * മറ്റൊരിടത്തും പരാമർശിക്കാത്ത വിഷയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |{{Center|'''1'''}} |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ''' |- |2 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി|പി. കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |[[File:P. K. Kunhalikutty.jpg|120px]] |[[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] |{{Center|'''വ്യവസായ-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വ്യവസായ-വാണിജ്യ വകുപ്പ്|വ്യവസായവും വാണിജ്യവും]] * [[കേരള ഇലക്ട്രോണിക്സ്-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ്|വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ]] * കൃത്രിമ ബുദ്ധി * സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ * ഖനനവും ഭൂവിജ്ഞാനവും * കൈത്തറിയും തുണിത്തര വ്യവസായവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' |2 |- |3 |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] |[[File:Ramesh Chennithala.jpg|120px]] |[[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]] |{{Center|'''ആഭ്യന്തര, വിജിലൻസ്, കയർ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]] * [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ്]] * [[കേരള ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ സർവീസസ്|ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ]] * [[കേരള പ്രിസൺസ് ആൻഡ് കറക്ഷണൽ സർവീസസ്|ജയിലുകൾ]] * [[കയർ]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |4 |'''[[സണ്ണി ജോസഫ്]]''' |[[File:Joseph.Sunny.KPCC.jpg|120px]] |'''[[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]]''' |{{Center|'''വൈദ്യുതി, പരിസ്ഥിതി, പാർലമെന്ററി കാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഊർജ വകുപ്പ്|വൈദ്യുതി]] * [[കേരള പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ്|പരിസ്ഥിതി]] * പാർലമെന്ററി കാര്യങ്ങൾ * [[എജൻസി ഫോർ ന്യൂ ആൻഡ് റിന്യൂവബിൾ എനർജി റിസർച്ച് ആൻഡ് ടെക്നോളജി|ANERT]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |5 |[[കെ. മുരളീധരൻ]] |[[File:Muraleedharan.jpg|120px]] |[[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]] |{{Center|'''ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ, ദേവസ്വം വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പ്|ആരോഗ്യവും കുടുംബക്ഷേമവും]] * [[കേരള ദേവസ്വം ബോർഡുകൾ|ദേവസ്വം]] * [[കേരള ആയുഷ് വകുപ്പ്|ആയുഷ്]] * മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസം * മെഡിക്കൽ സർവകലാശാല * തദ്ദേശീയ ചികിത്സ * ഔഷധ നിയന്ത്രണം * ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |6 |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |[[File:Mons Joseph.jpeg|120px]] |[[കടുത്തുരുത്തി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കടുത്തുരുത്തി]] |{{Center|'''ജലവിഭവ-ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ജലവിഭവ വകുപ്പ്|ജലവിഭവം]] * [[കേരള ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ്|ഭവന നിർമ്മാണം]] * ജലസേചനം * കമാൻഡ് ഏരിയ ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റി (CADA) * [[കേരള ഭൂഗർഭജല വകുപ്പ്|ഭൂഗർഭ ജല വകുപ്പ്]] * ജലവിതരണവും ശുചിത്വവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Joseph)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ്|KEC]]''' | |- |7 |[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |[[File:Shibu-Baby-John.jpg|120px]] |[[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ]] |{{Center|'''വനം, വന്യജീവി സംരക്ഷണം, നൈപുണ്യ വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വനം വകുപ്പ്|വനവും വന്യജീവി സംരക്ഷണവും]] * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|നൈപുണ്യ വികസനം]] * കേരള അക്കാദമി ഫോർ സ്കിൽസ് എക്സലൻസ് (KASE) | width="4px" style="background-color: {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | | '''[[റെവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)|RSP]]''' | |- |8 |[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |[[File:Anoop jacob.JPG|120px]] |[[പിറവം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പിറവം]] |{{Center|'''ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ, ഉപഭോക്തൃകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഭക്ഷ്യവും പൊതുവിതരണവും]] * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഉപഭോക്തൃകാര്യങ്ങൾ]] * ലീഗൽ മെട്രോളജി | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|KC(Jacob)]]''' | |- |9 |[[സി.പി. ജോൺ|സി. പി. ജോൺ]] |[[File:C.P.John.jpg|120px]] |[[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ]] |{{Center|'''ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഗതാഗത വകുപ്പ്|റോഡ് ഗതാഗതം]] * [[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്|മോട്ടോർ വാഹനങ്ങൾ]] * [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് വാട്ടർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് വകുപ്പ്|ജലഗതാഗതം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Marxist Party}}" | | '''[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|CMP]]''' | |- |10 |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ|എ. പി. അനിൽ കുമാർ]] |[[File:A.P. Anil Kumar.JPG|120px]] |[[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] |{{Center|'''റവന്യൂ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള റവന്യൂ വകുപ്പ്|ഭൂരവന്യൂ]] * [[കേരള റവന്യൂ-ഭൂരേഖ വകുപ്പ്|സർവേയും ഭൂരേഖകളും]] * ഭൂപരിഷ്കരണം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |11 |[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |[[File:N Shamsudheen 01.jpg|120px]] |[[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]] |{{Center|'''പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ-ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം]] * [[കേരള ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ്|ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമം]] * സാക്ഷരതാ പ്രസ്ഥാനം * വഖഫ്-ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |12 |[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്|പി. സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] |[[File:APJPCV.jpg|120px]] |[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറ]] |{{Center|'''ടൂറിസം-സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ടൂറിസം വകുപ്പ്|ടൂറിസം]] * [[കേരള സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ്|സാംസ്കാരിക കാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപ്പറേഷൻ]] (KSFDC) * കേരള ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി * കേരള സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |13 |[[റോജി എം. ജോൺ]] |[[File:Roji M John at Kodussery IMG 20260326 160534972 (cropped).jpg|120px]] |[[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] |{{Center|'''ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം]] * കോളജിയറ്റ് വിദ്യാഭ്യാസം * സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം * സർവകലാശാലകൾ (കാർഷിക, വെറ്ററിനറി, ഫിഷറീസ്, മെഡിക്കൽ, ഡിജിറ്റൽ സർവകലാശാലകൾ ഒഴികെ) * പ്രവേശന പരീക്ഷകൾ * [[നാഷണൽ കാഡറ്റ് കോർ|എൻ.സി.സി]] * അഡിഷണൽ സ്കിൽ അക്വിസിഷൻ പ്രോഗ്രാം (ASAP) | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |14 |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] |[[File:BinduKrishnaMLA.png|120px]] |[[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]] |{{Center|'''തൊഴിൽ, മൃഗസംരക്ഷണം, ക്ഷീരവികസനം, വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|തൊഴിൽ]] * [[കേരള മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ്|മൃഗസംരക്ഷണം]] * [[കേരള ക്ഷീരവികസന വകുപ്പ്|ക്ഷീരവികസനം]] * ക്ഷീര സഹകരണസംഘങ്ങൾ * [[കേരള വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ്|വനിത-ശിശു വികസനം]] * [[കേരള വെറ്ററിനറി ആൻഡ് അനിമൽ സയൻസസ് സർവകലാശാല]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |15 |[[എം. ലിജു]] |[[File:Mlaliju.jpg|100px]] |[[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം]] |{{Center|'''എക്സൈസ്-സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സഹകരണ വകുപ്പ്|സഹകരണം]] * [[കേരള എക്സൈസ് വകുപ്പ്|എക്സൈസ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |16 |[[കെ.എം. ഷാജി|കെ. എം. ഷാജി]] | |[[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]] |{{Center|'''തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ്]] * പഞ്ചായത്ത് * മുനിസിപ്പാലിറ്റി * കോർപ്പറേഷൻ * നഗരാസൂത്രണം * ഗ്രാമവികസനം * പ്രാദേശിക വികസന അതോറിറ്റികൾ * [[കേരള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ലോക്കൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ|KILA]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |17 |[[പി.കെ. ബഷീർ|പി. കെ. ബഷീർ]] |[[File:P.-K.-Basheer.jpg|120px]] |[[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട്]] |{{Center|'''പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്|പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |18 |[[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ]] |[[File:VE_Abdul_Gafoor.jpg|120px]] |[[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]] |{{Center|'''മത്സ്യബന്ധന-സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|മത്സ്യബന്ധനം]] * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|ഹാർബർ എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] * [[കേരള സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ്|സാമൂഹ്യനീതി]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |19 |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] | |[[കൽപ്പറ്റ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൽപ്പറ്റ]] |{{Center|'''കാർഷിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കൃഷി വകുപ്പ്|കൃഷി]] * മണ്ണ് സർവേയും മണ്ണ് സംരക്ഷണവും * [[കേരള കാർഷിക സർവകലാശാല]] * വെയർഹൗസിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |20 |[[കെ. എ. തുളസി]] |[[File:K-a-thulasi-thulasi-teacher-77695.jpg|120px]] |[[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊങ്ങാട്]] |{{Center|'''പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ, പിന്നാക്കക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികജാതി വികസനം]] * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികവർഗ വികസനം]] * [[കേരള പിന്നാക്കവിഭാഗ വികസന വകുപ്പ്|പിന്നാക്ക വിഭാഗ വികസനം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |21 |[[ഒ. ജെ. ജനീഷ്]] |{{CSS image crop|Image=OJ Janeesh.jpg|bSize = 100|cWidth = 100|cHeight = 120|oTop = 5|oLeft = 0}} |[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] |{{Center|'''കായികം, യുവജനക്ഷേമം, രജിസ്ട്രേഷൻ, പുരാവസ്തു വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|കായികം]] * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|യുവജനകാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള നികുതി വകുപ്പ്|രജിസ്ട്രേഷൻ]] * [[കേരള പുരാവസ്തു വകുപ്പ്|പുരാവസ്തു]] * പുരാരേഖകൾ * മൃഗശാലകൾ * മ്യൂസിയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |} ==സ്പീക്കറും ചീഫ് വിപ്പും== {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |സ്പീക്കർ - സഭാധ്യക്ഷൻ |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] |[[File:Thiruvanchoor Radhakrishnan.jpg|80px]] | [[സ്പീക്കർ (രാഷ്ട്രീയം)|സ്പീക്കർ]] || [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]] || [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |2|| [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] |[[File:Shanimol Osman.jpg|80px]] | [[ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ]] || [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]] || [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |ചീഫ് വിപ്പ് |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] |[[File:Apu John Joseph.jpg|90px]] | [[ചീഫ് വിപ്പ്]] || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] || [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] || {{party name with color|Kerala Congress}} |- |} == മന്ത്രിമാർ പാർട്ടിതിരിച്ച് == {{Pie chart | caption = ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ പാർട്ടി തിരിച്ച് | value1 = 57.14 | label1 = ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് | color1 = {{party color|Indian National Congress}} | value2 = 23.8 | label2 = ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ് | color2 = {{party color|Indian Union Muslim League}} | value3 = 4.76 | label3 = കേരള കോൺഗ്രസ് | color3 = {{party color|Kerala Congress}} | value4 = 4.76 | label4 = റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ) | color4 = {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | value5 = 4.76 | label5 = കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്) | color5 = {{party color|Kerala Congress (Jacob)}} | value6 = 4.76 | label6 = കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി | color6 = {{party color|Communist Marxist Party}} }} {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |പാർട്ടി !ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |12 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian Union Muslim League}}" | |[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ്]] |5 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ്]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | |[[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|കേരള കോൺഗ്രസ്( ജേക്കബ്)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |1 |} == മന്ത്രിമാർ ജില്ല തിരിച്ച് == {{Pie chart |caption=ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ ജില്ലതിരിച്ച് |label1=എറണാകുളം |value1=19.04 |color1=#1E90FF |label2=മലപ്പുറം |value2=19.04 |color2=#32CD32 |label3=കൊല്ലം |value3=14.28 |color3=#FF8C00 |label4=ആലപ്പുഴ |value4=9.52 |color4=#DC143C |label5=തിരുവനന്തപുരം |value5=9.52 |color5=#8A2BE2 |label6=പാലക്കാട് |value6=9.52 |color6=#20B2AA |label7=കണ്ണൂർ |value7=4.76 |color7=#FFD700 |label8=വയനാട് |value8=4.76 |color8=#A0522D |label9=തൃശ്ശൂർ |value9=4.76 |color9=#708090 |label10=കോട്ടയം |value10=4.76 |color10=#FF69B4 }} {| class="wikitable sortable" |+ ജില്ല തിരിച്ചുള്ള മന്ത്രിമാരുടെ പ്രാതിനിധ്യം ! ജില്ല ! മന്ത്രിമാരുടെ എണ്ണം ! മന്ത്രിമാർ |- | [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | {{Center|'''4'''}} |[[വി.ഡി. സതീശൻ]],<br> [[റോജി എം. ജോൺ]],<br> [[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി.ഇ.അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]], <br>[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- | [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | {{Center|'''4'''}} |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ]],<br> [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]],<br>[[കെ.എം. ഷാജി]],<br>[[പി.കെ. ബഷീർ]] |- | [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]] | {{Center|'''3'''}} |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]],<br>[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]],<br>[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- | [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] | {{Center|'''2'''}} |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]],<br>[[എം. ലിജു]] |- | [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ. മുരളീധരൻ|കെ.മുരളീധരൻ]],<br>[[സി.പി. ജോൺ]] |- | [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ.എ. തുളസി]],<br>[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |- | [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[സണ്ണി ജോസഫ്]] |- | [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്]] | {{Center|'''1'''}} |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] |- | [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] |- | [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] | {{Center|'''1'''}} |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |[[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]] |rowspan="4"|{{Center|'''0'''}} |rowspan="4"|- |- |[[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ്]] |- |[[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]] |- |[[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] |- |} ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist|}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]] d8i8ywuu6diso0ihpc8efsluh7sirzn 4627072 4627071 2026-05-30T18:47:53Z CommonsDelinker 756 "Mlaliju.jpg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Didym|Didym]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Rahulambu|]]. 4627072 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet|cabinet_type=മന്ത്രിസഭ|cabinet_number=24|jurisdiction=[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]]|flag=Government of Kerala Logo.svg|flag_border=true|incumbent=|image=|image_size=|caption=|state_head=[[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]|government_head=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]|date_formed=18 മേയ് 2026|date_dissolved=|members_number=21|political_parties={{legend2|{{United Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യുഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}|legislature_status={{ill|ഭൂരിപക്ഷം|en|Majority government}}|opposition_cabinet=|opposition_party={{legend2|{{Left Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}|opposition_leader=[[പിണറായി വിജയൻ]]|election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026]]|last_election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]]|legislature_term=5 വർഷം|budget=|advice_and_consent1=|advice_and_consent2=<!-- etc. -->|incoming_formation=|outgoing_formation=|previous=[[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|രണ്ടാം പിണറായി മന്ത്രിസഭ]]|successor=}} [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (യുഡിഎഫ്)]] വിജയിച്ചതിനുശേഷം രൂപീകരിച്ച [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭയാണ് വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2026/May/17/udfs-brave-poll-leader-staked-all-to-win-big|title=UDF’s Brave poll leader staked all to win big|access-date=2026-05-18|last=രവി|first=രാജേഷ്|date=2026-05-17|website=ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രെസ്|language=en}}</ref> 2026 മെയ് 18-ന് മന്ത്രിസഭ അധികാരമേറ്റു. സത്യപ്രതിജ്ഞ സമയത്ത് മന്ത്രിസഭയിൽ ആകെ 23 മന്ത്രിമാരുണ്ടായിരുന്നു. കേരളത്തിന്റെ 24-ാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി വി.ഡി. സതീശൻ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു, ഈ സ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന 13-ാമത്തെ വ്യക്തിയും. == മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും == {| class="wikitable sortable" width="60%" style="text-align:center; font-size:94%;" |- ! ക്രമ നമ്പർ ! പേര് ! ചിത്രം ! നിയോജക മണ്ഡലം ! പദവി ! വകുപ്പ്(കൾ)<ref>https://document.kerala.gov.in/documents/notifications/notification2005202618:21:17.pdf</ref> ! colspan="2" | പാർട്ടി ! ഔദ്യോഗിക കാർ നമ്പർ |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]''' |- |1 |{{Center|'''[[വി.ഡി. സതീശൻ]]'''}} |[[File:VD Satheesan.jpg|120px]] |{{Center|'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''}} |{{Center|'''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]'''}} | * [[ധനകാര്യ വകുപ്പ് (കേരളം)|ധനകാര്യം]] * നാഷണൽ സേവിംഗ്സ് വകുപ്പ് * സ്റ്റോർസ് പർച്ചേസ് * [[കേരള വാണിജ്യനികുതി വകുപ്പ്|വാണിജ്യ നികുതി]] * കാർഷിക ആദായ നികുതി * [[ട്രഷറി വകുപ്പ്|ട്രഷറികൾ]] * ലോട്ടറികൾ * [[സംസ്ഥാന ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്|സ്റ്റേറ്റ് ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്]] * [[ദി കേരളാ സ്റ്റേറ്റ്‌ ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്‌ ലിമിറ്റഡ്‌|കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്]] * സംസ്ഥാന ഇൻഷുറൻസ് വകുപ്പ് * [[കേരള ഫിനാൻഷ്യൽ കോർപ്പറേഷൻ]] * സ്റ്റാമ്പുകളും സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടിയും * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|തുറമുഖങ്ങൾ]] * [[നിയമ വകുപ്പ് (കേരളം)|നിയമം]] * ആസൂത്രണവും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളും * [[പൊതു ഭരണ വകുപ്പ് (കേരളം)|പൊതുഭരണം]] * [[അഖിലേന്ത്യാ സേവനങ്ങൾ|ഓൾ ഇന്ത്യ സർവീസുകൾ]] ([[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]], [[ഇന്ത്യൻ പൊലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]], [[ഇന്ത്യൻ ഫോറസ്റ്റ് സർവീസ്|ഐ.എഫ്.എസ്]]) * [[കേരള ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വകുപ്പ്|ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതികവിദ്യ]] * ദുരന്തനിവാരണം * [[പ്രവാസി കേരളീയകാര്യ വകുപ്പ്|പ്രവാസികാര്യങ്ങൾ]] * മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം * ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങൾ * പേഴ്‌സണൽ ആൻഡ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് റിഫോംസ് * തിരഞ്ഞെടുപ്പ് * ഏകീകരണം * സൈനിക ക്ഷേമം * ദുരിതാശ്വാസം * സംസ്ഥാന ആതിഥ്യം * സിവിൽ-ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ ഭരണം * വിമാനത്താവളങ്ങൾ * മെട്രോ റെയിൽ * അന്തർസംസ്ഥാന നദീജലങ്ങൾ * തീരദേശ കപ്പൽഗതാഗതവും ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗതവും * കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇൻലാൻഡ് നാവിഗേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ * [[കേരള ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് പബ്ലിക് റിലേഷൻസ് വകുപ്പ്|വിവര-പൊതുജന സമ്പർക്കം]] * പ്രിന്റിംഗും സ്റ്റേഷനറിയും * റെയിൽവേ * [[രാജീവ് ഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജി]] * [[നാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ്]] * തപാൽ-ടെലഗ്രാഫ് * എല്ലാ പ്രധാന നയപരമായ കാര്യങ്ങളും * മറ്റൊരിടത്തും പരാമർശിക്കാത്ത വിഷയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |{{Center|'''1'''}} |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ''' |- |2 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി|പി. കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |[[File:P. K. Kunhalikutty.jpg|120px]] |[[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] |{{Center|'''വ്യവസായ-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വ്യവസായ-വാണിജ്യ വകുപ്പ്|വ്യവസായവും വാണിജ്യവും]] * [[കേരള ഇലക്ട്രോണിക്സ്-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ്|വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ]] * കൃത്രിമ ബുദ്ധി * സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ * ഖനനവും ഭൂവിജ്ഞാനവും * കൈത്തറിയും തുണിത്തര വ്യവസായവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' |2 |- |3 |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] |[[File:Ramesh Chennithala.jpg|120px]] |[[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]] |{{Center|'''ആഭ്യന്തര, വിജിലൻസ്, കയർ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]] * [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ്]] * [[കേരള ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ സർവീസസ്|ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ]] * [[കേരള പ്രിസൺസ് ആൻഡ് കറക്ഷണൽ സർവീസസ്|ജയിലുകൾ]] * [[കയർ]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |4 |'''[[സണ്ണി ജോസഫ്]]''' |[[File:Joseph.Sunny.KPCC.jpg|120px]] |'''[[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]]''' |{{Center|'''വൈദ്യുതി, പരിസ്ഥിതി, പാർലമെന്ററി കാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഊർജ വകുപ്പ്|വൈദ്യുതി]] * [[കേരള പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ്|പരിസ്ഥിതി]] * പാർലമെന്ററി കാര്യങ്ങൾ * [[എജൻസി ഫോർ ന്യൂ ആൻഡ് റിന്യൂവബിൾ എനർജി റിസർച്ച് ആൻഡ് ടെക്നോളജി|ANERT]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |5 |[[കെ. മുരളീധരൻ]] |[[File:Muraleedharan.jpg|120px]] |[[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]] |{{Center|'''ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ, ദേവസ്വം വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പ്|ആരോഗ്യവും കുടുംബക്ഷേമവും]] * [[കേരള ദേവസ്വം ബോർഡുകൾ|ദേവസ്വം]] * [[കേരള ആയുഷ് വകുപ്പ്|ആയുഷ്]] * മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസം * മെഡിക്കൽ സർവകലാശാല * തദ്ദേശീയ ചികിത്സ * ഔഷധ നിയന്ത്രണം * ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |6 |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |[[File:Mons Joseph.jpeg|120px]] |[[കടുത്തുരുത്തി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കടുത്തുരുത്തി]] |{{Center|'''ജലവിഭവ-ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ജലവിഭവ വകുപ്പ്|ജലവിഭവം]] * [[കേരള ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ്|ഭവന നിർമ്മാണം]] * ജലസേചനം * കമാൻഡ് ഏരിയ ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റി (CADA) * [[കേരള ഭൂഗർഭജല വകുപ്പ്|ഭൂഗർഭ ജല വകുപ്പ്]] * ജലവിതരണവും ശുചിത്വവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Joseph)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ്|KEC]]''' | |- |7 |[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |[[File:Shibu-Baby-John.jpg|120px]] |[[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ]] |{{Center|'''വനം, വന്യജീവി സംരക്ഷണം, നൈപുണ്യ വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വനം വകുപ്പ്|വനവും വന്യജീവി സംരക്ഷണവും]] * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|നൈപുണ്യ വികസനം]] * കേരള അക്കാദമി ഫോർ സ്കിൽസ് എക്സലൻസ് (KASE) | width="4px" style="background-color: {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | | '''[[റെവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)|RSP]]''' | |- |8 |[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |[[File:Anoop jacob.JPG|120px]] |[[പിറവം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പിറവം]] |{{Center|'''ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ, ഉപഭോക്തൃകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഭക്ഷ്യവും പൊതുവിതരണവും]] * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഉപഭോക്തൃകാര്യങ്ങൾ]] * ലീഗൽ മെട്രോളജി | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|KC(Jacob)]]''' | |- |9 |[[സി.പി. ജോൺ|സി. പി. ജോൺ]] |[[File:C.P.John.jpg|120px]] |[[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ]] |{{Center|'''ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഗതാഗത വകുപ്പ്|റോഡ് ഗതാഗതം]] * [[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്|മോട്ടോർ വാഹനങ്ങൾ]] * [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് വാട്ടർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് വകുപ്പ്|ജലഗതാഗതം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Marxist Party}}" | | '''[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|CMP]]''' | |- |10 |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ|എ. പി. അനിൽ കുമാർ]] |[[File:A.P. Anil Kumar.JPG|120px]] |[[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] |{{Center|'''റവന്യൂ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള റവന്യൂ വകുപ്പ്|ഭൂരവന്യൂ]] * [[കേരള റവന്യൂ-ഭൂരേഖ വകുപ്പ്|സർവേയും ഭൂരേഖകളും]] * ഭൂപരിഷ്കരണം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |11 |[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |[[File:N Shamsudheen 01.jpg|120px]] |[[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]] |{{Center|'''പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ-ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം]] * [[കേരള ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ്|ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമം]] * സാക്ഷരതാ പ്രസ്ഥാനം * വഖഫ്-ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |12 |[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്|പി. സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] |[[File:APJPCV.jpg|120px]] |[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറ]] |{{Center|'''ടൂറിസം-സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ടൂറിസം വകുപ്പ്|ടൂറിസം]] * [[കേരള സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ്|സാംസ്കാരിക കാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപ്പറേഷൻ]] (KSFDC) * കേരള ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി * കേരള സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |13 |[[റോജി എം. ജോൺ]] |[[File:Roji M John at Kodussery IMG 20260326 160534972 (cropped).jpg|120px]] |[[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] |{{Center|'''ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം]] * കോളജിയറ്റ് വിദ്യാഭ്യാസം * സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം * സർവകലാശാലകൾ (കാർഷിക, വെറ്ററിനറി, ഫിഷറീസ്, മെഡിക്കൽ, ഡിജിറ്റൽ സർവകലാശാലകൾ ഒഴികെ) * പ്രവേശന പരീക്ഷകൾ * [[നാഷണൽ കാഡറ്റ് കോർ|എൻ.സി.സി]] * അഡിഷണൽ സ്കിൽ അക്വിസിഷൻ പ്രോഗ്രാം (ASAP) | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |14 |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] |[[File:BinduKrishnaMLA.png|120px]] |[[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]] |{{Center|'''തൊഴിൽ, മൃഗസംരക്ഷണം, ക്ഷീരവികസനം, വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|തൊഴിൽ]] * [[കേരള മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ്|മൃഗസംരക്ഷണം]] * [[കേരള ക്ഷീരവികസന വകുപ്പ്|ക്ഷീരവികസനം]] * ക്ഷീര സഹകരണസംഘങ്ങൾ * [[കേരള വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ്|വനിത-ശിശു വികസനം]] * [[കേരള വെറ്ററിനറി ആൻഡ് അനിമൽ സയൻസസ് സർവകലാശാല]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |15 |[[എം. ലിജു]] | |[[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം]] |{{Center|'''എക്സൈസ്-സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സഹകരണ വകുപ്പ്|സഹകരണം]] * [[കേരള എക്സൈസ് വകുപ്പ്|എക്സൈസ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |16 |[[കെ.എം. ഷാജി|കെ. എം. ഷാജി]] | |[[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]] |{{Center|'''തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ്]] * പഞ്ചായത്ത് * മുനിസിപ്പാലിറ്റി * കോർപ്പറേഷൻ * നഗരാസൂത്രണം * ഗ്രാമവികസനം * പ്രാദേശിക വികസന അതോറിറ്റികൾ * [[കേരള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ലോക്കൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ|KILA]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |17 |[[പി.കെ. ബഷീർ|പി. കെ. ബഷീർ]] |[[File:P.-K.-Basheer.jpg|120px]] |[[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട്]] |{{Center|'''പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്|പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |18 |[[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ]] |[[File:VE_Abdul_Gafoor.jpg|120px]] |[[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]] |{{Center|'''മത്സ്യബന്ധന-സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|മത്സ്യബന്ധനം]] * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|ഹാർബർ എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] * [[കേരള സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ്|സാമൂഹ്യനീതി]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |19 |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] | |[[കൽപ്പറ്റ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൽപ്പറ്റ]] |{{Center|'''കാർഷിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കൃഷി വകുപ്പ്|കൃഷി]] * മണ്ണ് സർവേയും മണ്ണ് സംരക്ഷണവും * [[കേരള കാർഷിക സർവകലാശാല]] * വെയർഹൗസിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |20 |[[കെ. എ. തുളസി]] |[[File:K-a-thulasi-thulasi-teacher-77695.jpg|120px]] |[[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊങ്ങാട്]] |{{Center|'''പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ, പിന്നാക്കക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികജാതി വികസനം]] * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികവർഗ വികസനം]] * [[കേരള പിന്നാക്കവിഭാഗ വികസന വകുപ്പ്|പിന്നാക്ക വിഭാഗ വികസനം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |21 |[[ഒ. ജെ. ജനീഷ്]] |{{CSS image crop|Image=OJ Janeesh.jpg|bSize = 100|cWidth = 100|cHeight = 120|oTop = 5|oLeft = 0}} |[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] |{{Center|'''കായികം, യുവജനക്ഷേമം, രജിസ്ട്രേഷൻ, പുരാവസ്തു വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|കായികം]] * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|യുവജനകാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള നികുതി വകുപ്പ്|രജിസ്ട്രേഷൻ]] * [[കേരള പുരാവസ്തു വകുപ്പ്|പുരാവസ്തു]] * പുരാരേഖകൾ * മൃഗശാലകൾ * മ്യൂസിയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |} ==സ്പീക്കറും ചീഫ് വിപ്പും== {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |സ്പീക്കർ - സഭാധ്യക്ഷൻ |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] |[[File:Thiruvanchoor Radhakrishnan.jpg|80px]] | [[സ്പീക്കർ (രാഷ്ട്രീയം)|സ്പീക്കർ]] || [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]] || [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |2|| [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] |[[File:Shanimol Osman.jpg|80px]] | [[ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ]] || [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]] || [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |ചീഫ് വിപ്പ് |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] |[[File:Apu John Joseph.jpg|90px]] | [[ചീഫ് വിപ്പ്]] || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] || [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] || {{party name with color|Kerala Congress}} |- |} == മന്ത്രിമാർ പാർട്ടിതിരിച്ച് == {{Pie chart | caption = ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ പാർട്ടി തിരിച്ച് | value1 = 57.14 | label1 = ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് | color1 = {{party color|Indian National Congress}} | value2 = 23.8 | label2 = ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ് | color2 = {{party color|Indian Union Muslim League}} | value3 = 4.76 | label3 = കേരള കോൺഗ്രസ് | color3 = {{party color|Kerala Congress}} | value4 = 4.76 | label4 = റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ) | color4 = {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | value5 = 4.76 | label5 = കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്) | color5 = {{party color|Kerala Congress (Jacob)}} | value6 = 4.76 | label6 = കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി | color6 = {{party color|Communist Marxist Party}} }} {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |പാർട്ടി !ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |12 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian Union Muslim League}}" | |[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ്]] |5 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ്]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | |[[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|കേരള കോൺഗ്രസ്( ജേക്കബ്)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |1 |} == മന്ത്രിമാർ ജില്ല തിരിച്ച് == {{Pie chart |caption=ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ ജില്ലതിരിച്ച് |label1=എറണാകുളം |value1=19.04 |color1=#1E90FF |label2=മലപ്പുറം |value2=19.04 |color2=#32CD32 |label3=കൊല്ലം |value3=14.28 |color3=#FF8C00 |label4=ആലപ്പുഴ |value4=9.52 |color4=#DC143C |label5=തിരുവനന്തപുരം |value5=9.52 |color5=#8A2BE2 |label6=പാലക്കാട് |value6=9.52 |color6=#20B2AA |label7=കണ്ണൂർ |value7=4.76 |color7=#FFD700 |label8=വയനാട് |value8=4.76 |color8=#A0522D |label9=തൃശ്ശൂർ |value9=4.76 |color9=#708090 |label10=കോട്ടയം |value10=4.76 |color10=#FF69B4 }} {| class="wikitable sortable" |+ ജില്ല തിരിച്ചുള്ള മന്ത്രിമാരുടെ പ്രാതിനിധ്യം ! ജില്ല ! മന്ത്രിമാരുടെ എണ്ണം ! മന്ത്രിമാർ |- | [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | {{Center|'''4'''}} |[[വി.ഡി. സതീശൻ]],<br> [[റോജി എം. ജോൺ]],<br> [[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി.ഇ.അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]], <br>[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- | [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | {{Center|'''4'''}} |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ]],<br> [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]],<br>[[കെ.എം. ഷാജി]],<br>[[പി.കെ. ബഷീർ]] |- | [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]] | {{Center|'''3'''}} |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]],<br>[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]],<br>[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- | [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] | {{Center|'''2'''}} |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]],<br>[[എം. ലിജു]] |- | [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ. മുരളീധരൻ|കെ.മുരളീധരൻ]],<br>[[സി.പി. ജോൺ]] |- | [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ.എ. തുളസി]],<br>[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |- | [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[സണ്ണി ജോസഫ്]] |- | [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്]] | {{Center|'''1'''}} |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] |- | [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] |- | [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] | {{Center|'''1'''}} |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |[[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]] |rowspan="4"|{{Center|'''0'''}} |rowspan="4"|- |- |[[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ്]] |- |[[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]] |- |[[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] |- |} ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist|}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]] mfmzuqct9lzntyntqrnb9xecbw3jmxl 4627074 4627072 2026-05-30T18:48:08Z CommonsDelinker 756 "K-a-thulasi-thulasi-teacher-77695.jpg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Didym|Didym]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Rahulambu|]]. 4627074 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet|cabinet_type=മന്ത്രിസഭ|cabinet_number=24|jurisdiction=[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]]|flag=Government of Kerala Logo.svg|flag_border=true|incumbent=|image=|image_size=|caption=|state_head=[[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]|government_head=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]|date_formed=18 മേയ് 2026|date_dissolved=|members_number=21|political_parties={{legend2|{{United Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യുഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}|legislature_status={{ill|ഭൂരിപക്ഷം|en|Majority government}}|opposition_cabinet=|opposition_party={{legend2|{{Left Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}|opposition_leader=[[പിണറായി വിജയൻ]]|election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026]]|last_election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]]|legislature_term=5 വർഷം|budget=|advice_and_consent1=|advice_and_consent2=<!-- etc. -->|incoming_formation=|outgoing_formation=|previous=[[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|രണ്ടാം പിണറായി മന്ത്രിസഭ]]|successor=}} [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (യുഡിഎഫ്)]] വിജയിച്ചതിനുശേഷം രൂപീകരിച്ച [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭയാണ് വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2026/May/17/udfs-brave-poll-leader-staked-all-to-win-big|title=UDF’s Brave poll leader staked all to win big|access-date=2026-05-18|last=രവി|first=രാജേഷ്|date=2026-05-17|website=ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രെസ്|language=en}}</ref> 2026 മെയ് 18-ന് മന്ത്രിസഭ അധികാരമേറ്റു. സത്യപ്രതിജ്ഞ സമയത്ത് മന്ത്രിസഭയിൽ ആകെ 23 മന്ത്രിമാരുണ്ടായിരുന്നു. കേരളത്തിന്റെ 24-ാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി വി.ഡി. സതീശൻ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു, ഈ സ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന 13-ാമത്തെ വ്യക്തിയും. == മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും == {| class="wikitable sortable" width="60%" style="text-align:center; font-size:94%;" |- ! ക്രമ നമ്പർ ! പേര് ! ചിത്രം ! നിയോജക മണ്ഡലം ! പദവി ! വകുപ്പ്(കൾ)<ref>https://document.kerala.gov.in/documents/notifications/notification2005202618:21:17.pdf</ref> ! colspan="2" | പാർട്ടി ! ഔദ്യോഗിക കാർ നമ്പർ |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]''' |- |1 |{{Center|'''[[വി.ഡി. സതീശൻ]]'''}} |[[File:VD Satheesan.jpg|120px]] |{{Center|'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''}} |{{Center|'''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]'''}} | * [[ധനകാര്യ വകുപ്പ് (കേരളം)|ധനകാര്യം]] * നാഷണൽ സേവിംഗ്സ് വകുപ്പ് * സ്റ്റോർസ് പർച്ചേസ് * [[കേരള വാണിജ്യനികുതി വകുപ്പ്|വാണിജ്യ നികുതി]] * കാർഷിക ആദായ നികുതി * [[ട്രഷറി വകുപ്പ്|ട്രഷറികൾ]] * ലോട്ടറികൾ * [[സംസ്ഥാന ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്|സ്റ്റേറ്റ് ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്]] * [[ദി കേരളാ സ്റ്റേറ്റ്‌ ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്‌ ലിമിറ്റഡ്‌|കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്]] * സംസ്ഥാന ഇൻഷുറൻസ് വകുപ്പ് * [[കേരള ഫിനാൻഷ്യൽ കോർപ്പറേഷൻ]] * സ്റ്റാമ്പുകളും സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടിയും * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|തുറമുഖങ്ങൾ]] * [[നിയമ വകുപ്പ് (കേരളം)|നിയമം]] * ആസൂത്രണവും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളും * [[പൊതു ഭരണ വകുപ്പ് (കേരളം)|പൊതുഭരണം]] * [[അഖിലേന്ത്യാ സേവനങ്ങൾ|ഓൾ ഇന്ത്യ സർവീസുകൾ]] ([[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]], [[ഇന്ത്യൻ പൊലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]], [[ഇന്ത്യൻ ഫോറസ്റ്റ് സർവീസ്|ഐ.എഫ്.എസ്]]) * [[കേരള ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വകുപ്പ്|ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതികവിദ്യ]] * ദുരന്തനിവാരണം * [[പ്രവാസി കേരളീയകാര്യ വകുപ്പ്|പ്രവാസികാര്യങ്ങൾ]] * മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം * ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങൾ * പേഴ്‌സണൽ ആൻഡ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് റിഫോംസ് * തിരഞ്ഞെടുപ്പ് * ഏകീകരണം * സൈനിക ക്ഷേമം * ദുരിതാശ്വാസം * സംസ്ഥാന ആതിഥ്യം * സിവിൽ-ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ ഭരണം * വിമാനത്താവളങ്ങൾ * മെട്രോ റെയിൽ * അന്തർസംസ്ഥാന നദീജലങ്ങൾ * തീരദേശ കപ്പൽഗതാഗതവും ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗതവും * കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇൻലാൻഡ് നാവിഗേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ * [[കേരള ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് പബ്ലിക് റിലേഷൻസ് വകുപ്പ്|വിവര-പൊതുജന സമ്പർക്കം]] * പ്രിന്റിംഗും സ്റ്റേഷനറിയും * റെയിൽവേ * [[രാജീവ് ഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജി]] * [[നാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ്]] * തപാൽ-ടെലഗ്രാഫ് * എല്ലാ പ്രധാന നയപരമായ കാര്യങ്ങളും * മറ്റൊരിടത്തും പരാമർശിക്കാത്ത വിഷയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |{{Center|'''1'''}} |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ''' |- |2 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി|പി. കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |[[File:P. K. Kunhalikutty.jpg|120px]] |[[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] |{{Center|'''വ്യവസായ-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വ്യവസായ-വാണിജ്യ വകുപ്പ്|വ്യവസായവും വാണിജ്യവും]] * [[കേരള ഇലക്ട്രോണിക്സ്-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ്|വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ]] * കൃത്രിമ ബുദ്ധി * സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ * ഖനനവും ഭൂവിജ്ഞാനവും * കൈത്തറിയും തുണിത്തര വ്യവസായവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' |2 |- |3 |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] |[[File:Ramesh Chennithala.jpg|120px]] |[[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]] |{{Center|'''ആഭ്യന്തര, വിജിലൻസ്, കയർ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]] * [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ്]] * [[കേരള ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ സർവീസസ്|ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ]] * [[കേരള പ്രിസൺസ് ആൻഡ് കറക്ഷണൽ സർവീസസ്|ജയിലുകൾ]] * [[കയർ]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |4 |'''[[സണ്ണി ജോസഫ്]]''' |[[File:Joseph.Sunny.KPCC.jpg|120px]] |'''[[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]]''' |{{Center|'''വൈദ്യുതി, പരിസ്ഥിതി, പാർലമെന്ററി കാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഊർജ വകുപ്പ്|വൈദ്യുതി]] * [[കേരള പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ്|പരിസ്ഥിതി]] * പാർലമെന്ററി കാര്യങ്ങൾ * [[എജൻസി ഫോർ ന്യൂ ആൻഡ് റിന്യൂവബിൾ എനർജി റിസർച്ച് ആൻഡ് ടെക്നോളജി|ANERT]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |5 |[[കെ. മുരളീധരൻ]] |[[File:Muraleedharan.jpg|120px]] |[[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]] |{{Center|'''ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ, ദേവസ്വം വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പ്|ആരോഗ്യവും കുടുംബക്ഷേമവും]] * [[കേരള ദേവസ്വം ബോർഡുകൾ|ദേവസ്വം]] * [[കേരള ആയുഷ് വകുപ്പ്|ആയുഷ്]] * മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസം * മെഡിക്കൽ സർവകലാശാല * തദ്ദേശീയ ചികിത്സ * ഔഷധ നിയന്ത്രണം * ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |6 |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |[[File:Mons Joseph.jpeg|120px]] |[[കടുത്തുരുത്തി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കടുത്തുരുത്തി]] |{{Center|'''ജലവിഭവ-ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ജലവിഭവ വകുപ്പ്|ജലവിഭവം]] * [[കേരള ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ്|ഭവന നിർമ്മാണം]] * ജലസേചനം * കമാൻഡ് ഏരിയ ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റി (CADA) * [[കേരള ഭൂഗർഭജല വകുപ്പ്|ഭൂഗർഭ ജല വകുപ്പ്]] * ജലവിതരണവും ശുചിത്വവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Joseph)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ്|KEC]]''' | |- |7 |[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |[[File:Shibu-Baby-John.jpg|120px]] |[[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ]] |{{Center|'''വനം, വന്യജീവി സംരക്ഷണം, നൈപുണ്യ വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വനം വകുപ്പ്|വനവും വന്യജീവി സംരക്ഷണവും]] * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|നൈപുണ്യ വികസനം]] * കേരള അക്കാദമി ഫോർ സ്കിൽസ് എക്സലൻസ് (KASE) | width="4px" style="background-color: {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | | '''[[റെവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)|RSP]]''' | |- |8 |[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |[[File:Anoop jacob.JPG|120px]] |[[പിറവം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പിറവം]] |{{Center|'''ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ, ഉപഭോക്തൃകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഭക്ഷ്യവും പൊതുവിതരണവും]] * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഉപഭോക്തൃകാര്യങ്ങൾ]] * ലീഗൽ മെട്രോളജി | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|KC(Jacob)]]''' | |- |9 |[[സി.പി. ജോൺ|സി. പി. ജോൺ]] |[[File:C.P.John.jpg|120px]] |[[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ]] |{{Center|'''ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഗതാഗത വകുപ്പ്|റോഡ് ഗതാഗതം]] * [[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്|മോട്ടോർ വാഹനങ്ങൾ]] * [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് വാട്ടർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് വകുപ്പ്|ജലഗതാഗതം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Marxist Party}}" | | '''[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|CMP]]''' | |- |10 |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ|എ. പി. അനിൽ കുമാർ]] |[[File:A.P. Anil Kumar.JPG|120px]] |[[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] |{{Center|'''റവന്യൂ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള റവന്യൂ വകുപ്പ്|ഭൂരവന്യൂ]] * [[കേരള റവന്യൂ-ഭൂരേഖ വകുപ്പ്|സർവേയും ഭൂരേഖകളും]] * ഭൂപരിഷ്കരണം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |11 |[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |[[File:N Shamsudheen 01.jpg|120px]] |[[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]] |{{Center|'''പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ-ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം]] * [[കേരള ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ്|ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമം]] * സാക്ഷരതാ പ്രസ്ഥാനം * വഖഫ്-ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |12 |[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്|പി. സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] |[[File:APJPCV.jpg|120px]] |[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറ]] |{{Center|'''ടൂറിസം-സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ടൂറിസം വകുപ്പ്|ടൂറിസം]] * [[കേരള സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ്|സാംസ്കാരിക കാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപ്പറേഷൻ]] (KSFDC) * കേരള ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി * കേരള സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |13 |[[റോജി എം. ജോൺ]] |[[File:Roji M John at Kodussery IMG 20260326 160534972 (cropped).jpg|120px]] |[[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] |{{Center|'''ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം]] * കോളജിയറ്റ് വിദ്യാഭ്യാസം * സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം * സർവകലാശാലകൾ (കാർഷിക, വെറ്ററിനറി, ഫിഷറീസ്, മെഡിക്കൽ, ഡിജിറ്റൽ സർവകലാശാലകൾ ഒഴികെ) * പ്രവേശന പരീക്ഷകൾ * [[നാഷണൽ കാഡറ്റ് കോർ|എൻ.സി.സി]] * അഡിഷണൽ സ്കിൽ അക്വിസിഷൻ പ്രോഗ്രാം (ASAP) | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |14 |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] |[[File:BinduKrishnaMLA.png|120px]] |[[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]] |{{Center|'''തൊഴിൽ, മൃഗസംരക്ഷണം, ക്ഷീരവികസനം, വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|തൊഴിൽ]] * [[കേരള മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ്|മൃഗസംരക്ഷണം]] * [[കേരള ക്ഷീരവികസന വകുപ്പ്|ക്ഷീരവികസനം]] * ക്ഷീര സഹകരണസംഘങ്ങൾ * [[കേരള വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ്|വനിത-ശിശു വികസനം]] * [[കേരള വെറ്ററിനറി ആൻഡ് അനിമൽ സയൻസസ് സർവകലാശാല]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |15 |[[എം. ലിജു]] | |[[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം]] |{{Center|'''എക്സൈസ്-സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സഹകരണ വകുപ്പ്|സഹകരണം]] * [[കേരള എക്സൈസ് വകുപ്പ്|എക്സൈസ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |16 |[[കെ.എം. ഷാജി|കെ. എം. ഷാജി]] | |[[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]] |{{Center|'''തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ്]] * പഞ്ചായത്ത് * മുനിസിപ്പാലിറ്റി * കോർപ്പറേഷൻ * നഗരാസൂത്രണം * ഗ്രാമവികസനം * പ്രാദേശിക വികസന അതോറിറ്റികൾ * [[കേരള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ലോക്കൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ|KILA]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |17 |[[പി.കെ. ബഷീർ|പി. കെ. ബഷീർ]] |[[File:P.-K.-Basheer.jpg|120px]] |[[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട്]] |{{Center|'''പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്|പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |18 |[[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ]] |[[File:VE_Abdul_Gafoor.jpg|120px]] |[[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]] |{{Center|'''മത്സ്യബന്ധന-സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|മത്സ്യബന്ധനം]] * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|ഹാർബർ എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] * [[കേരള സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ്|സാമൂഹ്യനീതി]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |19 |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] | |[[കൽപ്പറ്റ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൽപ്പറ്റ]] |{{Center|'''കാർഷിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കൃഷി വകുപ്പ്|കൃഷി]] * മണ്ണ് സർവേയും മണ്ണ് സംരക്ഷണവും * [[കേരള കാർഷിക സർവകലാശാല]] * വെയർഹൗസിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |20 |[[കെ. എ. തുളസി]] | |[[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊങ്ങാട്]] |{{Center|'''പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ, പിന്നാക്കക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികജാതി വികസനം]] * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികവർഗ വികസനം]] * [[കേരള പിന്നാക്കവിഭാഗ വികസന വകുപ്പ്|പിന്നാക്ക വിഭാഗ വികസനം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |21 |[[ഒ. ജെ. ജനീഷ്]] |{{CSS image crop|Image=OJ Janeesh.jpg|bSize = 100|cWidth = 100|cHeight = 120|oTop = 5|oLeft = 0}} |[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] |{{Center|'''കായികം, യുവജനക്ഷേമം, രജിസ്ട്രേഷൻ, പുരാവസ്തു വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|കായികം]] * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|യുവജനകാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള നികുതി വകുപ്പ്|രജിസ്ട്രേഷൻ]] * [[കേരള പുരാവസ്തു വകുപ്പ്|പുരാവസ്തു]] * പുരാരേഖകൾ * മൃഗശാലകൾ * മ്യൂസിയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |} ==സ്പീക്കറും ചീഫ് വിപ്പും== {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |സ്പീക്കർ - സഭാധ്യക്ഷൻ |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] |[[File:Thiruvanchoor Radhakrishnan.jpg|80px]] | [[സ്പീക്കർ (രാഷ്ട്രീയം)|സ്പീക്കർ]] || [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]] || [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |2|| [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] |[[File:Shanimol Osman.jpg|80px]] | [[ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ]] || [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]] || [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |ചീഫ് വിപ്പ് |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] |[[File:Apu John Joseph.jpg|90px]] | [[ചീഫ് വിപ്പ്]] || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] || [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] || {{party name with color|Kerala Congress}} |- |} == മന്ത്രിമാർ പാർട്ടിതിരിച്ച് == {{Pie chart | caption = ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ പാർട്ടി തിരിച്ച് | value1 = 57.14 | label1 = ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് | color1 = {{party color|Indian National Congress}} | value2 = 23.8 | label2 = ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ് | color2 = {{party color|Indian Union Muslim League}} | value3 = 4.76 | label3 = കേരള കോൺഗ്രസ് | color3 = {{party color|Kerala Congress}} | value4 = 4.76 | label4 = റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ) | color4 = {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | value5 = 4.76 | label5 = കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്) | color5 = {{party color|Kerala Congress (Jacob)}} | value6 = 4.76 | label6 = കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി | color6 = {{party color|Communist Marxist Party}} }} {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |പാർട്ടി !ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |12 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian Union Muslim League}}" | |[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ്]] |5 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ്]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | |[[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|കേരള കോൺഗ്രസ്( ജേക്കബ്)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |1 |} == മന്ത്രിമാർ ജില്ല തിരിച്ച് == {{Pie chart |caption=ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ ജില്ലതിരിച്ച് |label1=എറണാകുളം |value1=19.04 |color1=#1E90FF |label2=മലപ്പുറം |value2=19.04 |color2=#32CD32 |label3=കൊല്ലം |value3=14.28 |color3=#FF8C00 |label4=ആലപ്പുഴ |value4=9.52 |color4=#DC143C |label5=തിരുവനന്തപുരം |value5=9.52 |color5=#8A2BE2 |label6=പാലക്കാട് |value6=9.52 |color6=#20B2AA |label7=കണ്ണൂർ |value7=4.76 |color7=#FFD700 |label8=വയനാട് |value8=4.76 |color8=#A0522D |label9=തൃശ്ശൂർ |value9=4.76 |color9=#708090 |label10=കോട്ടയം |value10=4.76 |color10=#FF69B4 }} {| class="wikitable sortable" |+ ജില്ല തിരിച്ചുള്ള മന്ത്രിമാരുടെ പ്രാതിനിധ്യം ! ജില്ല ! മന്ത്രിമാരുടെ എണ്ണം ! മന്ത്രിമാർ |- | [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | {{Center|'''4'''}} |[[വി.ഡി. സതീശൻ]],<br> [[റോജി എം. ജോൺ]],<br> [[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി.ഇ.അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]], <br>[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- | [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | {{Center|'''4'''}} |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ]],<br> [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]],<br>[[കെ.എം. ഷാജി]],<br>[[പി.കെ. ബഷീർ]] |- | [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]] | {{Center|'''3'''}} |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]],<br>[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]],<br>[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- | [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] | {{Center|'''2'''}} |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]],<br>[[എം. ലിജു]] |- | [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ. മുരളീധരൻ|കെ.മുരളീധരൻ]],<br>[[സി.പി. ജോൺ]] |- | [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ.എ. തുളസി]],<br>[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |- | [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[സണ്ണി ജോസഫ്]] |- | [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്]] | {{Center|'''1'''}} |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] |- | [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] |- | [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] | {{Center|'''1'''}} |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |[[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]] |rowspan="4"|{{Center|'''0'''}} |rowspan="4"|- |- |[[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ്]] |- |[[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]] |- |[[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] |- |} ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist|}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]] t0dzmhlqien6ursdqlcbocstpu929p9 4627076 4627074 2026-05-30T18:48:19Z CommonsDelinker 756 "P.-K.-Basheer.jpg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Didym|Didym]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Rahulambu|]]. 4627076 wikitext text/x-wiki {{Infobox government cabinet|cabinet_type=മന്ത്രിസഭ|cabinet_number=24|jurisdiction=[[കേരളം|കേരളത്തിലെ]]|flag=Government of Kerala Logo.svg|flag_border=true|incumbent=|image=|image_size=|caption=|state_head=[[രാജേന്ദ്ര അർലേക്കർ]]|government_head=[[വി.ഡി. സതീശൻ]]|date_formed=18 മേയ് 2026|date_dissolved=|members_number=21|political_parties={{legend2|{{United Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യുഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}|legislature_status={{ill|ഭൂരിപക്ഷം|en|Majority government}}|opposition_cabinet=|opposition_party={{legend2|{{Left Democratic Front (Kerala)/meta/color}}|'''[[ഇടതുപക്ഷ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|എൽഡിഎഫ്]]'''|border=solid 1px #AAAAAA}}|opposition_leader=[[പിണറായി വിജയൻ]]|election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026]]|last_election=[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2021)|2021]]|legislature_term=5 വർഷം|budget=|advice_and_consent1=|advice_and_consent2=<!-- etc. -->|incoming_formation=|outgoing_formation=|previous=[[രണ്ടാം പിണറായി വിജയൻ മന്ത്രിസഭ|രണ്ടാം പിണറായി മന്ത്രിസഭ]]|successor=}} [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി (യുഡിഎഫ്)]] വിജയിച്ചതിനുശേഷം രൂപീകരിച്ച [[വി.ഡി. സതീശൻ|വി.ഡി. സതീശന്റെ]] നേതൃത്വത്തിലുള്ള മന്ത്രിസഭയാണ് വി.ഡി. സതീശൻ മന്ത്രിസഭ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/thesundaystandard/2026/May/17/udfs-brave-poll-leader-staked-all-to-win-big|title=UDF’s Brave poll leader staked all to win big|access-date=2026-05-18|last=രവി|first=രാജേഷ്|date=2026-05-17|website=ദി ന്യൂ ഇന്ത്യൻ എക്സ്പ്രെസ്|language=en}}</ref> 2026 മെയ് 18-ന് മന്ത്രിസഭ അധികാരമേറ്റു. സത്യപ്രതിജ്ഞ സമയത്ത് മന്ത്രിസഭയിൽ ആകെ 23 മന്ത്രിമാരുണ്ടായിരുന്നു. കേരളത്തിന്റെ 24-ാമത്തെ മുഖ്യമന്ത്രിയായി വി.ഡി. സതീശൻ സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു, ഈ സ്ഥാനം വഹിക്കുന്ന 13-ാമത്തെ വ്യക്തിയും. == മന്ത്രിമാരും വകുപ്പുകളും == {| class="wikitable sortable" width="60%" style="text-align:center; font-size:94%;" |- ! ക്രമ നമ്പർ ! പേര് ! ചിത്രം ! നിയോജക മണ്ഡലം ! പദവി ! വകുപ്പ്(കൾ)<ref>https://document.kerala.gov.in/documents/notifications/notification2005202618:21:17.pdf</ref> ! colspan="2" | പാർട്ടി ! ഔദ്യോഗിക കാർ നമ്പർ |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]''' |- |1 |{{Center|'''[[വി.ഡി. സതീശൻ]]'''}} |[[File:VD Satheesan.jpg|120px]] |{{Center|'''[[പറവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പറവൂർ]]'''}} |{{Center|'''[[കേരള മുഖ്യമന്ത്രി|മുഖ്യമന്ത്രി]]'''}} | * [[ധനകാര്യ വകുപ്പ് (കേരളം)|ധനകാര്യം]] * നാഷണൽ സേവിംഗ്സ് വകുപ്പ് * സ്റ്റോർസ് പർച്ചേസ് * [[കേരള വാണിജ്യനികുതി വകുപ്പ്|വാണിജ്യ നികുതി]] * കാർഷിക ആദായ നികുതി * [[ട്രഷറി വകുപ്പ്|ട്രഷറികൾ]] * ലോട്ടറികൾ * [[സംസ്ഥാന ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്|സ്റ്റേറ്റ് ഓഡിറ്റ് വകുപ്പ്]] * [[ദി കേരളാ സ്റ്റേറ്റ്‌ ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്‌ ലിമിറ്റഡ്‌|കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഫിനാൻഷ്യൽ എന്റർപ്രൈസസ്]] * സംസ്ഥാന ഇൻഷുറൻസ് വകുപ്പ് * [[കേരള ഫിനാൻഷ്യൽ കോർപ്പറേഷൻ]] * സ്റ്റാമ്പുകളും സ്റ്റാമ്പ് ഡ്യൂട്ടിയും * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|തുറമുഖങ്ങൾ]] * [[നിയമ വകുപ്പ് (കേരളം)|നിയമം]] * ആസൂത്രണവും സാമ്പത്തിക കാര്യങ്ങളും * [[പൊതു ഭരണ വകുപ്പ് (കേരളം)|പൊതുഭരണം]] * [[അഖിലേന്ത്യാ സേവനങ്ങൾ|ഓൾ ഇന്ത്യ സർവീസുകൾ]] ([[ഇന്ത്യൻ അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് സർവീസ്|ഐ.എ.എസ്]], [[ഇന്ത്യൻ പൊലീസ് സർവീസ്|ഐ.പി.എസ്]], [[ഇന്ത്യൻ ഫോറസ്റ്റ് സർവീസ്|ഐ.എഫ്.എസ്]]) * [[കേരള ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതിക വകുപ്പ്|ശാസ്ത്ര-സാങ്കേതികവിദ്യ]] * ദുരന്തനിവാരണം * [[പ്രവാസി കേരളീയകാര്യ വകുപ്പ്|പ്രവാസികാര്യങ്ങൾ]] * മലിനീകരണ നിയന്ത്രണം * ശാസ്ത്ര സ്ഥാപനങ്ങൾ * പേഴ്‌സണൽ ആൻഡ് അഡ്മിനിസ്ട്രേറ്റീവ് റിഫോംസ് * തിരഞ്ഞെടുപ്പ് * ഏകീകരണം * സൈനിക ക്ഷേമം * ദുരിതാശ്വാസം * സംസ്ഥാന ആതിഥ്യം * സിവിൽ-ക്രിമിനൽ നീതിന്യായ ഭരണം * വിമാനത്താവളങ്ങൾ * മെട്രോ റെയിൽ * അന്തർസംസ്ഥാന നദീജലങ്ങൾ * തീരദേശ കപ്പൽഗതാഗതവും ഉൾനാടൻ ജലഗതാഗതവും * കേരള സ്റ്റേറ്റ് ഇൻലാൻഡ് നാവിഗേഷൻ കോർപ്പറേഷൻ * [[കേരള ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് പബ്ലിക് റിലേഷൻസ് വകുപ്പ്|വിവര-പൊതുജന സമ്പർക്കം]] * പ്രിന്റിംഗും സ്റ്റേഷനറിയും * റെയിൽവേ * [[രാജീവ് ഗാന്ധി സെന്റർ ഫോർ ബയോടെക്നോളജി]] * [[നാഷണൽ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് അഡ്വാൻസ്ഡ് ലീഗൽ സ്റ്റഡീസ്]] * തപാൽ-ടെലഗ്രാഫ് * എല്ലാ പ്രധാന നയപരമായ കാര്യങ്ങളും * മറ്റൊരിടത്തും പരാമർശിക്കാത്ത വിഷയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' |{{Center|'''1'''}} |- | colspan="8" style="text-align:center;" | '''കാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ''' |- |2 |[[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി|പി. കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]] |[[File:P. K. Kunhalikutty.jpg|120px]] |[[മലപ്പുറം നിയമസഭാമണ്ഡലം|മലപ്പുറം]] |{{Center|'''വ്യവസായ-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വ്യവസായ-വാണിജ്യ വകുപ്പ്|വ്യവസായവും വാണിജ്യവും]] * [[കേരള ഇലക്ട്രോണിക്സ്-വിവരസാങ്കേതിക വകുപ്പ്|വിവരസാങ്കേതികവിദ്യ]] * കൃത്രിമ ബുദ്ധി * സ്റ്റാർട്ടപ്പുകൾ * ഖനനവും ഭൂവിജ്ഞാനവും * കൈത്തറിയും തുണിത്തര വ്യവസായവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' |2 |- |3 |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]] |[[File:Ramesh Chennithala.jpg|120px]] |[[ഹരിപ്പാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഹരിപ്പാട്]] |{{Center|'''ആഭ്യന്തര, വിജിലൻസ്, കയർ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആഭ്യന്തര വകുപ്പ്|ആഭ്യന്തരം]] * [[വിജിലൻസ് ആന്റ് ആന്റി കറപ്ഷൻ ബ്യൂറോ, കേരളം|വിജിലൻസ്]] * [[കേരള ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ സർവീസസ്|ഫയർ ആൻഡ് റെസ്ക്യൂ]] * [[കേരള പ്രിസൺസ് ആൻഡ് കറക്ഷണൽ സർവീസസ്|ജയിലുകൾ]] * [[കയർ]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |4 |'''[[സണ്ണി ജോസഫ്]]''' |[[File:Joseph.Sunny.KPCC.jpg|120px]] |'''[[പേരാവൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|പേരാവൂർ]]''' |{{Center|'''വൈദ്യുതി, പരിസ്ഥിതി, പാർലമെന്ററി കാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഊർജ വകുപ്പ്|വൈദ്യുതി]] * [[കേരള പരിസ്ഥിതി വകുപ്പ്|പരിസ്ഥിതി]] * പാർലമെന്ററി കാര്യങ്ങൾ * [[എജൻസി ഫോർ ന്യൂ ആൻഡ് റിന്യൂവബിൾ എനർജി റിസർച്ച് ആൻഡ് ടെക്നോളജി|ANERT]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |5 |[[കെ. മുരളീധരൻ]] |[[File:Muraleedharan.jpg|120px]] |[[വട്ടിയൂർക്കാവ് നിയമസഭാമണ്ഡലം|വട്ടിയൂർക്കാവ്]] |{{Center|'''ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ, ദേവസ്വം വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ആരോഗ്യ-കുടുംബക്ഷേമ വകുപ്പ്|ആരോഗ്യവും കുടുംബക്ഷേമവും]] * [[കേരള ദേവസ്വം ബോർഡുകൾ|ദേവസ്വം]] * [[കേരള ആയുഷ് വകുപ്പ്|ആയുഷ്]] * മെഡിക്കൽ വിദ്യാഭ്യാസം * മെഡിക്കൽ സർവകലാശാല * തദ്ദേശീയ ചികിത്സ * ഔഷധ നിയന്ത്രണം * ഭക്ഷ്യസുരക്ഷ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |6 |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |[[File:Mons Joseph.jpeg|120px]] |[[കടുത്തുരുത്തി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കടുത്തുരുത്തി]] |{{Center|'''ജലവിഭവ-ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ജലവിഭവ വകുപ്പ്|ജലവിഭവം]] * [[കേരള ഭവന നിർമ്മാണ വകുപ്പ്|ഭവന നിർമ്മാണം]] * ജലസേചനം * കമാൻഡ് ഏരിയ ഡെവലപ്മെന്റ് അതോറിറ്റി (CADA) * [[കേരള ഭൂഗർഭജല വകുപ്പ്|ഭൂഗർഭ ജല വകുപ്പ്]] * ജലവിതരണവും ശുചിത്വവും | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Joseph)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ്|KEC]]''' | |- |7 |[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |[[File:Shibu-Baby-John.jpg|120px]] |[[ചവറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|ചവറ]] |{{Center|'''വനം, വന്യജീവി സംരക്ഷണം, നൈപുണ്യ വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള വനം വകുപ്പ്|വനവും വന്യജീവി സംരക്ഷണവും]] * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|നൈപുണ്യ വികസനം]] * കേരള അക്കാദമി ഫോർ സ്കിൽസ് എക്സലൻസ് (KASE) | width="4px" style="background-color: {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | | '''[[റെവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)|RSP]]''' | |- |8 |[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |[[File:Anoop jacob.JPG|120px]] |[[പിറവം നിയമസഭാമണ്ഡലം|പിറവം]] |{{Center|'''ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ, ഉപഭോക്തൃകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഭക്ഷ്യവും പൊതുവിതരണവും]] * [[കേരള ഭക്ഷ്യ-പൊതുവിതരണ വകുപ്പ്|ഉപഭോക്തൃകാര്യങ്ങൾ]] * ലീഗൽ മെട്രോളജി | width="4px" style="background-color: {{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | | '''[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|KC(Jacob)]]''' | |- |9 |[[സി.പി. ജോൺ|സി. പി. ജോൺ]] |[[File:C.P.John.jpg|120px]] |[[തിരുവനന്തപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|തിരുവനന്തപുരം സെൻട്രൽ]] |{{Center|'''ഗതാഗത വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഗതാഗത വകുപ്പ്|റോഡ് ഗതാഗതം]] * [[കേരള മോട്ടോർ വാഹന വകുപ്പ്|മോട്ടോർ വാഹനങ്ങൾ]] * [[കേരള സ്റ്റേറ്റ് വാട്ടർ ട്രാൻസ്പോർട്ട് വകുപ്പ്|ജലഗതാഗതം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Communist Marxist Party}}" | | '''[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|CMP]]''' | |- |10 |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ|എ. പി. അനിൽ കുമാർ]] |[[File:A.P. Anil Kumar.JPG|120px]] |[[വണ്ടൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|വണ്ടൂർ]] |{{Center|'''റവന്യൂ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള റവന്യൂ വകുപ്പ്|ഭൂരവന്യൂ]] * [[കേരള റവന്യൂ-ഭൂരേഖ വകുപ്പ്|സർവേയും ഭൂരേഖകളും]] * ഭൂപരിഷ്കരണം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |11 |[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |[[File:N Shamsudheen 01.jpg|120px]] |[[മണ്ണാർക്കാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|മണ്ണാർക്കാട്]] |{{Center|'''പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ-ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ പൊതുവിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|പൊതുവിദ്യാഭ്യാസം]] * [[കേരള ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമ വകുപ്പ്|ന്യൂനപക്ഷ ക്ഷേമം]] * സാക്ഷരതാ പ്രസ്ഥാനം * വഖഫ്-ഹജ്ജ് തീർത്ഥാടനം | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |12 |[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്|പി. സി. വിഷ്ണുനാഥ്]] |[[File:APJPCV.jpg|120px]] |[[കുണ്ടറ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കുണ്ടറ]] |{{Center|'''ടൂറിസം-സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ടൂറിസം വകുപ്പ്|ടൂറിസം]] * [[കേരള സാംസ്കാരികകാര്യ വകുപ്പ്|സാംസ്കാരിക കാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള സംസ്ഥാന ചലച്ചിത്ര വികസന കോർപ്പറേഷൻ]] (KSFDC) * കേരള ചലച്ചിത്ര അക്കാദമി * കേരള സാംസ്കാരിക പ്രവർത്തക ക്ഷേമനിധി ബോർഡ് | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |13 |[[റോജി എം. ജോൺ]] |[[File:Roji M John at Kodussery IMG 20260326 160534972 (cropped).jpg|120px]] |[[അങ്കമാലി നിയമസഭാമണ്ഡലം|അങ്കമാലി]] |{{Center|'''ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ വകുപ്പ്|ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസം]] * കോളജിയറ്റ് വിദ്യാഭ്യാസം * സാങ്കേതിക വിദ്യാഭ്യാസം * സർവകലാശാലകൾ (കാർഷിക, വെറ്ററിനറി, ഫിഷറീസ്, മെഡിക്കൽ, ഡിജിറ്റൽ സർവകലാശാലകൾ ഒഴികെ) * പ്രവേശന പരീക്ഷകൾ * [[നാഷണൽ കാഡറ്റ് കോർ|എൻ.സി.സി]] * അഡിഷണൽ സ്കിൽ അക്വിസിഷൻ പ്രോഗ്രാം (ASAP) | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |14 |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]] |[[File:BinduKrishnaMLA.png|120px]] |[[കൊല്ലം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊല്ലം]] |{{Center|'''തൊഴിൽ, മൃഗസംരക്ഷണം, ക്ഷീരവികസനം, വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള തൊഴിൽ-നൈപുണ്യ വകുപ്പ്|തൊഴിൽ]] * [[കേരള മൃഗസംരക്ഷണ വകുപ്പ്|മൃഗസംരക്ഷണം]] * [[കേരള ക്ഷീരവികസന വകുപ്പ്|ക്ഷീരവികസനം]] * ക്ഷീര സഹകരണസംഘങ്ങൾ * [[കേരള വനിത-ശിശു വികസന വകുപ്പ്|വനിത-ശിശു വികസനം]] * [[കേരള വെറ്ററിനറി ആൻഡ് അനിമൽ സയൻസസ് സർവകലാശാല]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |15 |[[എം. ലിജു]] | |[[കായംകുളം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കായംകുളം]] |{{Center|'''എക്സൈസ്-സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സഹകരണ വകുപ്പ്|സഹകരണം]] * [[കേരള എക്സൈസ് വകുപ്പ്|എക്സൈസ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |16 |[[കെ.എം. ഷാജി|കെ. എം. ഷാജി]] | |[[വേങ്ങര നിയമസഭാമണ്ഡലം|വേങ്ങര]] |{{Center|'''തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള സർക്കാർ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ വകുപ്പ്|തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ്]] * പഞ്ചായത്ത് * മുനിസിപ്പാലിറ്റി * കോർപ്പറേഷൻ * നഗരാസൂത്രണം * ഗ്രാമവികസനം * പ്രാദേശിക വികസന അതോറിറ്റികൾ * [[കേരള ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ലോക്കൽ അഡ്മിനിസ്ട്രേഷൻ|KILA]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |17 |[[പി.കെ. ബഷീർ|പി. കെ. ബഷീർ]] | |[[ഏറനാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഏറനാട്]] |{{Center|'''പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്|പൊതുമരാമത്ത് വകുപ്പ്]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |18 |[[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി. ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ]] |[[File:VE_Abdul_Gafoor.jpg|120px]] |[[കളമശ്ശേരി നിയമസഭാമണ്ഡലം|കളമശ്ശേരി]] |{{Center|'''മത്സ്യബന്ധന-സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|മത്സ്യബന്ധനം]] * [[കേരള മത്സ്യബന്ധന-തുറമുഖ വകുപ്പ്|ഹാർബർ എഞ്ചിനീയറിംഗ്]] * [[കേരള സാമൂഹ്യനീതി വകുപ്പ്|സാമൂഹ്യനീതി]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian Union Muslim League}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലിം ലീഗ്|IUML]]''' | |- |19 |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] | |[[കൽപ്പറ്റ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൽപ്പറ്റ]] |{{Center|'''കാർഷിക വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കൃഷി വകുപ്പ്|കൃഷി]] * മണ്ണ് സർവേയും മണ്ണ് സംരക്ഷണവും * [[കേരള കാർഷിക സർവകലാശാല]] * വെയർഹൗസിംഗ് കോർപ്പറേഷൻ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |20 |[[കെ. എ. തുളസി]] | |[[കോങ്ങാട് നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊങ്ങാട്]] |{{Center|'''പട്ടികജാതി, പട്ടികവർഗ, പിന്നാക്കക്ഷേമ വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികജാതി വികസനം]] * [[കേരള പട്ടികജാതി-പട്ടികവർഗ വികസന വകുപ്പ്|പട്ടികവർഗ വികസനം]] * [[കേരള പിന്നാക്കവിഭാഗ വികസന വകുപ്പ്|പിന്നാക്ക വിഭാഗ വികസനം]] | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |- |21 |[[ഒ. ജെ. ജനീഷ്]] |{{CSS image crop|Image=OJ Janeesh.jpg|bSize = 100|cWidth = 100|cHeight = 120|oTop = 5|oLeft = 0}} |[[കൊടുങ്ങല്ലൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|കൊടുങ്ങല്ലൂർ]] |{{Center|'''കായികം, യുവജനക്ഷേമം, രജിസ്ട്രേഷൻ, പുരാവസ്തു വകുപ്പ് മന്ത്രി'''}} | * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|കായികം]] * [[കേരള കായിക-യുവജനകാര്യ വകുപ്പ്|യുവജനകാര്യങ്ങൾ]] * [[കേരള നികുതി വകുപ്പ്|രജിസ്ട്രേഷൻ]] * [[കേരള പുരാവസ്തു വകുപ്പ്|പുരാവസ്തു]] * പുരാരേഖകൾ * മൃഗശാലകൾ * മ്യൂസിയങ്ങൾ | width="4px" style="background-color: {{party color|Indian National Congress}}" | | '''[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|INC]]''' | |} ==സ്പീക്കറും ചീഫ് വിപ്പും== {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |സ്പീക്കർ - സഭാധ്യക്ഷൻ |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[തിരുവഞ്ചൂർ രാധാകൃഷ്ണൻ]] |[[File:Thiruvanchoor Radhakrishnan.jpg|80px]] | [[സ്പീക്കർ (രാഷ്ട്രീയം)|സ്പീക്കർ]] || [[കോട്ടയം നിയമസഭാമണ്ഡലം|കോട്ടയം]] || [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |2|| [[ഷാനിമോൾ ഉസ്മാൻ]] |[[File:Shanimol Osman.jpg|80px]] | [[ഡെപ്യൂട്ടി സ്പീക്കർ]] || [[അരൂർ നിയമസഭാമണ്ഡലം|അരൂർ]] || [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] || {{party name with color|Indian National Congress}} |- |} {| class="wikitable sortable" ! colspan="8" |ചീഫ് വിപ്പ് |- ! scope="col" style="width: 10px;" | ! scope="col" style="width: 200px;" | പേര് ! ചിത്രം ! scope="col" style="width: 200px;" | പദവി ! scope="col" style="width: 50px;" | നിയോജക മണ്ഡലം ! scope="col" style="width: 50px;" | ജില്ല ! colspan="2" scope="col" | പാർട്ടി |- |1|| [[അപു ജോൺ ജോസഫ്]] |[[File:Apu John Joseph.jpg|90px]] | [[ചീഫ് വിപ്പ്]] || [[തൊടുപുഴ നിയമസഭാമണ്ഡലം|തൊടുപുഴ]] || [[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] || {{party name with color|Kerala Congress}} |- |} == മന്ത്രിമാർ പാർട്ടിതിരിച്ച് == {{Pie chart | caption = ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ പാർട്ടി തിരിച്ച് | value1 = 57.14 | label1 = ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് | color1 = {{party color|Indian National Congress}} | value2 = 23.8 | label2 = ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ് | color2 = {{party color|Indian Union Muslim League}} | value3 = 4.76 | label3 = കേരള കോൺഗ്രസ് | color3 = {{party color|Kerala Congress}} | value4 = 4.76 | label4 = റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ) | color4 = {{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}} | value5 = 4.76 | label5 = കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്) | color5 = {{party color|Kerala Congress (Jacob)}} | value6 = 4.76 | label6 = കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി | color6 = {{party color|Communist Marxist Party}} }} {| class="wikitable sortable" ! colspan="2" |പാർട്ടി !ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian National Congress}}" | |[[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്]] |12 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Indian Union Muslim League}}" | |[[ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്‌ലിം ലീഗ്|ഇന്ത്യൻ യൂണിയൻ മുസ്ലീം ലീഗ്]] |5 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ്]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Revolutionary Socialist Party (India)}}" | |[[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ഇന്ത്യ)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Kerala Congress (Jacob)}}" | |[[കേരള കോൺഗ്രസ് (ജേക്കബ്)|കേരള കോൺഗ്രസ്( ജേക്കബ്)]] |1 |- | width="4px" bgcolor="{{party color|Communist Marxist Party}}" | |[[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി|കമ്യൂണിസ്റ്റ് മാർക്സിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] |1 |} == മന്ത്രിമാർ ജില്ല തിരിച്ച് == {{Pie chart |caption=ക്യാബിനറ്റ് മന്ത്രിമാർ ജില്ലതിരിച്ച് |label1=എറണാകുളം |value1=19.04 |color1=#1E90FF |label2=മലപ്പുറം |value2=19.04 |color2=#32CD32 |label3=കൊല്ലം |value3=14.28 |color3=#FF8C00 |label4=ആലപ്പുഴ |value4=9.52 |color4=#DC143C |label5=തിരുവനന്തപുരം |value5=9.52 |color5=#8A2BE2 |label6=പാലക്കാട് |value6=9.52 |color6=#20B2AA |label7=കണ്ണൂർ |value7=4.76 |color7=#FFD700 |label8=വയനാട് |value8=4.76 |color8=#A0522D |label9=തൃശ്ശൂർ |value9=4.76 |color9=#708090 |label10=കോട്ടയം |value10=4.76 |color10=#FF69B4 }} {| class="wikitable sortable" |+ ജില്ല തിരിച്ചുള്ള മന്ത്രിമാരുടെ പ്രാതിനിധ്യം ! ജില്ല ! മന്ത്രിമാരുടെ എണ്ണം ! മന്ത്രിമാർ |- | [[എറണാകുളം ജില്ല|എറണാകുളം]] | {{Center|'''4'''}} |[[വി.ഡി. സതീശൻ]],<br> [[റോജി എം. ജോൺ]],<br> [[വി.ഇ. അബ്ദുൽ ഗഫൂർ|വി.ഇ.അബ്ദുൾ ഗഫൂർ]], <br>[[അനൂപ് ജേക്കബ്]] |- | [[മലപ്പുറം ജില്ല|മലപ്പുറം]] | {{Center|'''4'''}} |[[എ.പി. അനിൽകുമാർ]],<br> [[പി.കെ. കുഞ്ഞാലിക്കുട്ടി]],<br>[[കെ.എം. ഷാജി]],<br>[[പി.കെ. ബഷീർ]] |- | [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം]] | {{Center|'''3'''}} |[[ബിന്ദു കൃഷ്ണ]],<br>[[പി.സി. വിഷ്ണുനാഥ്]],<br>[[ഷിബു ബേബി ജോൺ]] |- | [[ആലപ്പുഴ ജില്ല|ആലപ്പുഴ]] | {{Center|'''2'''}} |[[രമേശ് ചെന്നിത്തല]],<br>[[എം. ലിജു]] |- | [[തിരുവനന്തപുരം ജില്ല|തിരുവനന്തപുരം]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ. മുരളീധരൻ|കെ.മുരളീധരൻ]],<br>[[സി.പി. ജോൺ]] |- | [[പാലക്കാട് ജില്ല|പാലക്കാട്]] | {{Center|'''2'''}} |[[കെ.എ. തുളസി]],<br>[[എൻ. ഷംസുദ്ദീൻ]] |- | [[കണ്ണൂർ ജില്ല|കണ്ണൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[സണ്ണി ജോസഫ്]] |- | [[വയനാട് ജില്ല|വയനാട്]] | {{Center|'''1'''}} |[[ടി. സിദ്ദിഖ്]] |- | [[തൃശ്ശൂർ ജില്ല|തൃശ്ശൂർ]] | {{Center|'''1'''}} |[[ഒ.ജെ. ജനീഷ്]] |- | [[കോട്ടയം ജില്ല|കോട്ടയം]] | {{Center|'''1'''}} |[[മോൻസ് ജോസഫ്]] |- |[[കോഴിക്കോട് ജില്ല|കോഴിക്കോട്]] |rowspan="4"|{{Center|'''0'''}} |rowspan="4"|- |- |[[കാസർഗോഡ് ജില്ല|കാസർഗോഡ്]] |- |[[പത്തനംതിട്ട ജില്ല|പത്തനംതിട്ട]] |- |[[ഇടുക്കി ജില്ല|ഇടുക്കി]] |- |} ==അവലംബങ്ങൾ== {{Reflist|}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മന്ത്രിസഭകൾ]] 7p6vdx0lj9k0j2qvxdeg4mbxbtw00vp 0 667389 4627073 4622316 2026-05-30T18:47:57Z CommonsDelinker 756 "Mlaliju.jpg" നീക്കം ചെയ്യുന്നു, [[c:User:Didym|Didym]] എന്ന കാര്യനിർവ്വാഹകൻ അത് കോമൺസിൽ നിന്നും നീക്കം ചെയ്തിരിക്കുന്നു. കാരണം: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by Rahulambu|]]. 4627073 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = എം. ലിജു | image = | caption = | office = കേരളത്തിലെ എക്സൈസ്, സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രി | term_start = {{Start date|2026|05|18|df=yes}} | term_end = | 1blankname = Chief Minister | 1namedata = [[വി.ഡി. സതീശൻ]] | predecessor = [[എം.ബി. രാജേഷ്]] (എക്സൈസ്)<br/>[[വി.എൻ. വാസവൻ]] (സഹകരണം) | office2 = കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗം | term_start2 = {{Start date|2026|05|4|df=yes}} | term_end2 = | predecessor2 = പ്രതിഭ ഹരി | successor2 = | constituency2 = കായംകുളം | birth_date = {{birth date and age|1979|01|01|df=yes}} | birth_place = ഹരിപ്പാട്, ആലപ്പുഴ ജില്ല | party = ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് | spouse = അമ്പിളി | children = 2 daughters | date = 24 മെയ് | year = 2026 | source = <ref>https://malayalam.news18.com/news/kerala/m-liju-rises-from-three-consecutive-defeats-to-historic-kayamkulam-victory-and-kerala-cabinet-berth-sbs-ws-l-774071.html</ref>ന്യൂസ് 18 മലയാളം }} 2026 മെയ് 18 മുതൽ കേരളത്തിലെ എക്സൈസ്, സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്ന ആലപ്പുഴ ജില്ലയിൽ നിന്നുള്ള കോൺഗ്രസ് നേതാവാണ് ''' അഡ്വ.എം. ലിജു ''' 2026 മെയ് നാല് മുതൽ കായംകുളം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നുള്ള നിയമസഭാംഗമാണ്. <ref>{{Cite web|url=https://www.manoramaonline.com/premium/opinion-and-analysis/2026/04/08/kayamkulam-and-ambalappuzha-assembly-constituency-m-liju-u-prathibha-g-sudhakaran-candidateship-election-analysis-prm.html|title=അമ്പലപ്പുഴയിൽ സുധാകരനു നൽകിയ 'സഹായം' ലിജുവിന് കായംകുളത്ത് വോട്ടാകുമോ? 'കണക്കു ചോദിക്കാൻ' പ്രതിഭ; കോൺഗ്രസ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന 'ഇഫക്ട്' എവിടെയെല്ലാം?|website=@manoramaonline}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://theprint.in/elections/kerala-election-results-congress-led-udf-dominates-alappuzha-once-a-left-stronghold/2920280/|title=Kerala election results: Congress-led UDF dominates Alappuzha, once a Left stronghold|first=Aneesa|last=PA|website=[[ThePrint]] |date=May 4, 2026}}</ref><ref>https://www.myneta.info/Kerala2021/candidate.php?candidate_id=234</ref> <ref>https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=695</ref> == ജീവിതരേഖ == ആലപ്പുഴ ജില്ലയിലെ മാവേലിക്കര താലൂക്കിൽ ഹരിപ്പാട് ആനാരിയിലെ മീനത്തേതിൽ വീട്ടിൽ റിട്ട.പോലീസ് കോൺസ്റ്റബിൾ എം മോഹൻലാലിൻ്റെയും ചന്ദ്രികയുടേയും മകനായി ജനനം. പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം കാർത്തികപ്പള്ളി സെൻ്റ് തോമസ് ഹൈസ്കൂൾ, നങ്ങ്യാർകുളങ്ങര ടി.കെ.എം.എം കോളേജ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് വിദ്യാഭ്യാസം പൂർത്തിയാക്കിയ ലിജു നിയമബിരുദം നേടി അഭിഭാഷകനായും ജോലി നോക്കിയിട്ടുണ്ട്.<ref>https://marunadanmalayalee.com/politics/elections/m-liju-victory-848470</ref><ref>https://www.manoramaonline.com/news/latest-news/2026/05/21/kerala-cabinet-portfolios-cm-secures-key-departments.html</ref> == രാഷ്ട്രീയ ജീവിതം == നങ്ങ്യാർകുളങ്ങര ടി.കെ.എം.എം കോളേജിൽ പഠിക്കുമ്പോൾ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടിയുടെ വിദ്യാർത്ഥി പ്രസ്ഥാനമായ കെ.എസ്.യു വഴി രാഷ്ട്രീയത്തിൽ എത്തി. കെ.എസ്.യു സംസ്ഥാന ജനറൽ സെക്രട്ടറി, യൂത്ത് കോൺഗ്രസിൻ്റെ സംസ്ഥാന ഉപാധ്യക്ഷൻ, സംസ്ഥാന അധ്യക്ഷൻ, ദേശീയ ജനറൽ സെക്രട്ടറി എന്നീ നിലകളിൽ പ്രവർത്തിച്ച ലിജു കെപിസിസിയുടെ ജനറൽ സെക്രട്ടറിയും സംഘടന ചുമതലയുള്ള ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആലപ്പുഴ ജില്ലാ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ അധ്യക്ഷനും കെ.പി.സി.സിയുടെ രാഷ്ട്രീയകാര്യ സമിതി അംഗവുമായിരുന്നു. നിലവിൽ കെപിസിസി ഉപധ്യക്ഷനാണ്. കേരളത്തിലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 2016-ൽ കായംകുളത്തും 2011, 2021-ൽ അമ്പലപ്പുഴയിൽ നിന്നും മത്സരിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കായംകുളം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും മത്സരിച്ച ലിജു സിറ്റിംഗ് എംഎൽഎയായിരുന്ന സിപിഎമ്മിലെ യു.പ്രതിഭ ഹരിയെ പരാജയപ്പെടുത്തി ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടു. 2026-ലെ നിയമസഭ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യുഡിഎഫ് 102 സീറ്റിൽ വിജയിച്ചതിനെ തുടർന്ന് ആദ്യമായി നിയമസഭാംഗമായ ലിജു വി.ഡി.സതീശൻ മന്ത്രിസഭയിലെ കാബിനറ്റ് വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി സത്യപ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു അധികാരമേറ്റു. നിലവിൽ 2026 മെയ് 18ന് അധികാരമേറ്റ വി.ഡി.സതീശൻ മന്ത്രിസഭയിലെ സംസ്ഥാന എക്സൈസ്, സഹകരണ വകുപ്പ് മന്ത്രിയായി തുടരുന്നു.<ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/m-liju-kayamkulam-mla-cabinet-minister-qbws2ef2</ref><ref>https://keralakaumudi.com/news/mobile/kerala/general/m-liju-1749681</ref><ref>https://www.asianetnews.com/kerala-news/m-liju-taking-oath-as-minister-in-kerala-udf-cabinet-articleshow-8x458go</ref><ref>https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/former-gunman-mohanlal-son-m-liju-sworn-in-as-kerala-minister-ikzrvnlg</ref> == സ്വകാര്യ ജീവിതം == * ഭാര്യ : അമ്പിളി * മക്കൾ * ഗാർഗി * ഗഗന ==അവലംബം== {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭയിലെ മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ എക്സൈസ് വകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ സഹകരണവകുപ്പ് മന്ത്രിമാർ]] d9hrhji68g4zli88qtwvceuptem1w1u 0 668569 4627012 4626998 2026-05-30T12:05:26Z Ranjithsiji 22471 [[K BINIMON]] എന്ന താൾ [[കരട്:K BINIMON]] എന്ന തലക്കെട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചുവിടലില്ലാതെ Ranjithsiji മാറ്റി: ലേഖനം കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ ചേർത്ത് നന്നാക്കുക 4626998 wikitext text/x-wiki കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കം (SC) മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ഐ.എൻ.സി (INC) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ച, കുഞ്ഞുമണിയുടെ മകനും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനും കൂലിപ്പണിക്കാരനുമായ 46 വയസ്സുള്ള കെ. ബിനിമോൻ, വൈക്കം മണ്ഡലത്തിലെ 146-ാം പാർട്ട് വോട്ടർപട്ടികയിൽ 229-ാം ക്രമനമ്പറുകാരനാണ്; പ്രൈവറ്റ് ട്യൂഷൻ എടുക്കുന്ന ഒരു വീട്ടമ്മയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പങ്കാളി.<ref>{{Cite web|url=https://myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=473|title=K Binimon(Indian National Congress(INC)):Constituency- VAIKOM (SC)(KOTTAYAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-30}}</ref> reij47yuj4ium7ffk2wnhnahpvi3x7c 4627013 4627012 2026-05-30T12:05:49Z Ranjithsiji 22471 add draft 4627013 wikitext text/x-wiki {{Draft Article}} കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കം (SC) മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ഐ.എൻ.സി (INC) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ച, കുഞ്ഞുമണിയുടെ മകനും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനും കൂലിപ്പണിക്കാരനുമായ 46 വയസ്സുള്ള കെ. ബിനിമോൻ, വൈക്കം മണ്ഡലത്തിലെ 146-ാം പാർട്ട് വോട്ടർപട്ടികയിൽ 229-ാം ക്രമനമ്പറുകാരനാണ്; പ്രൈവറ്റ് ട്യൂഷൻ എടുക്കുന്ന ഒരു വീട്ടമ്മയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പങ്കാളി.<ref>{{Cite web|url=https://myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=473|title=K Binimon(Indian National Congress(INC)):Constituency- VAIKOM (SC)(KOTTAYAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-30}}</ref> nsbsatvicku579f4op07dtq1ylad0nn 4627021 4627013 2026-05-30T13:59:31Z MURSHID ELAMARAM 214641 4627021 wikitext text/x-wiki {{Draft Article}} കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കം (SC) മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും ഐ.എൻ.സി (INC) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ച, കുഞ്ഞുമണിയുടെ മകനും സാമൂഹിക പ്രവർത്തകനും കൂലിപ്പണിക്കാരനുമായ 46 വയസ്സുള്ള കെ. ബിനിമോൻ, വൈക്കം മണ്ഡലത്തിലെ 146-ാം പാർട്ട് വോട്ടർപട്ടികയിൽ 229-ാം ക്രമനമ്പറുകാരനാണ്; പ്രൈവറ്റ് ട്യൂഷൻ എടുക്കുന്ന ഒരു വീട്ടമ്മയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പങ്കാളി.<ref>{{Cite web|url=https://myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=473|title=K Binimon(Indian National Congress(INC)):Constituency- VAIKOM (SC)(KOTTAYAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-30}}</ref> 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ '''വൈക്കം (SC)''' മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും വിജയിച്ച് നിലവിൽ നിയമസഭാംഗമായി (MLA) പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (INC) നേതാവാണ് '''കെ. ബിനിമോൻ''' (K. Binimon).[https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/k-binimon-473/#:~:text=Elections,April%209%2C%202026&text=K%20Binimon%2C%20VAIKOM%20(SC),%3A%20Profile%20%26%20Affidavit%20%2D%20The%20Hindu] === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''ജനനം:''' 1980-ൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കത്ത് ജനനം. പിതാവ്: കുഞ്ഞുമണി. * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' ബിരുദാനന്തര ബിരുദം (Post Graduate). മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാലയിൽ (MG University) നിന്നും 2005-ൽ 'ഗാന്ധിയൻ തോട്ട്' (Gandhian Thought) വിഷയത്തിൽ എം.എ-യും, തുടർന്ന് 2007-ൽ സോഷ്യൽ സയൻസിൽ ബി.എഡും പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (Social Work), കൂലിപ്പണി. === 2026 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് (CPI) കുത്തകയാക്കി വെച്ചിരുന്ന വൈക്കം മണ്ഡലം യു.ഡി.എഫിന് വേണ്ടി തിരിച്ചുപിടിച്ചത് കെ. ബിനിമോൻ ആണ്. * '''മണ്ഡലം:''' വൈക്കം (SC - പട്ടികജാതി സംവരണ മണ്ഡലം). * '''പാർട്ടി/അലൈൻസ്:''' ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (UDF). * '''ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ:''' 52,944 വോട്ടുകൾ (41.94%). * '''ഭൂരിപക്ഷം:''' തന്റെ തൊട്ടടുത്ത എതിരാളിയായ സി.പി.ഐ (CPI) സ്ഥാനാർത്ഥി പി. പ്രദീപിനെ '''1,360 വോട്ടുകളുടെ''' നേരിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ === തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് സമർപ്പിച്ച സത്യവാങ്മൂല പ്രകാരം: * '''ആകെ ആസ്തി:''' ₹6.5 ലക്ഷം. * '''ബാധ്യതകൾ:''' ₹92,000. * '''ക്രിമിനൽ കേസുകൾ:''' അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഒന്ന് (1) ക്രിമിനൽ കേസ് നിലവിലുണ്ട്. എന്നാൽ ഗുരുതരമായ സ്വഭാവമുള്ള കേസുകൾ ഇല്ല <references /> jeacganmtn3a1bqtrffse6nl1zubfe1 4627153 4627021 2026-05-31T07:53:27Z Akbarali 17542 4627153 wikitext text/x-wiki {{Draft Article}} 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കം നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും വിജയിച്ച നിയമ സഭ അംഗമാണ് '''കെ. ബിനിമോൻ.''' ഇന്ത്യൻ നാഷൺൽ കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായിട്ടാണ് ഇദ്ദേഹം മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=473|title=K Binimon(Indian National Congress(INC)):Constituency- VAIKOM (SC)(KOTTAYAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-30}}</ref> <ref>[https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/k-binimon-473/#:~:text=Elections,April%209%2C%202026&text=K%20Binimon%2C%20VAIKOM%20(SC),%3A%20Profile%20%26%20Affidavit%20%2D%20The%20Hindu] </ref> === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''ജനനം:''' 1980-ൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കത്ത് ജനനം. പിതാവ്: കുഞ്ഞുമണി. * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' ബിരുദാനന്തര ബിരുദം (Post Graduate). മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാലയിൽ (MG University) നിന്നും 2005-ൽ 'ഗാന്ധിയൻ തോട്ട്' (Gandhian Thought) വിഷയത്തിൽ എം.എ-യും, തുടർന്ന് 2007-ൽ സോഷ്യൽ സയൻസിൽ ബി.എഡും പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (Social Work), കൂലിപ്പണി. === 2026 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് (CPI) കുത്തകയാക്കി വെച്ചിരുന്ന വൈക്കം മണ്ഡലം യു.ഡി.എഫിന് വേണ്ടി തിരിച്ചുപിടിച്ചത് കെ. ബിനിമോൻ ആണ്. * '''മണ്ഡലം:''' വൈക്കം (SC - പട്ടികജാതി സംവരണ മണ്ഡലം). * '''പാർട്ടി/അലൈൻസ്:''' ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (UDF). * '''ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ:''' 52,944 വോട്ടുകൾ (41.94%). * '''ഭൂരിപക്ഷം:''' തന്റെ തൊട്ടടുത്ത എതിരാളിയായ സി.പി.ഐ (CPI) സ്ഥാനാർത്ഥി പി. പ്രദീപിനെ '''1,360 വോട്ടുകളുടെ''' നേരിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ === തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് സമർപ്പിച്ച സത്യവാങ്മൂല പ്രകാരം: * '''ആകെ ആസ്തി:''' ₹6.5 ലക്ഷം. * '''ബാധ്യതകൾ:''' ₹92,000. * '''ക്രിമിനൽ കേസുകൾ:''' അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഒന്ന് (1) ക്രിമിനൽ കേസ് നിലവിലുണ്ട്. എന്നാൽ ഗുരുതരമായ സ്വഭാവമുള്ള കേസുകൾ ഇല്ല <references /> i1ttqxnn41mh22sc6sgj6fokx4s97bp 4627154 4627153 2026-05-31T07:53:58Z Akbarali 17542 /* വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും */ 4627154 wikitext text/x-wiki {{Draft Article}} 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കം നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും വിജയിച്ച നിയമ സഭ അംഗമാണ് '''കെ. ബിനിമോൻ.''' ഇന്ത്യൻ നാഷൺൽ കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായിട്ടാണ് ഇദ്ദേഹം മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=473|title=K Binimon(Indian National Congress(INC)):Constituency- VAIKOM (SC)(KOTTAYAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-30}}</ref> <ref>[https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/k-binimon-473/#:~:text=Elections,April%209%2C%202026&text=K%20Binimon%2C%20VAIKOM%20(SC),%3A%20Profile%20%26%20Affidavit%20%2D%20The%20Hindu] </ref> === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''ജനനം:''' 1980-ൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കത്ത് ജനനം. പിതാവ്: കുഞ്ഞുമണി. * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' ബിരുദാനന്തര ബിരുദം. മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും 2005-ൽ 'ഗാന്ധിയൻ തോട്ട്' (Gandhian Thought) വിഷയത്തിൽ എം.എ-യും, തുടർന്ന് 2007-ൽ സോഷ്യൽ സയൻസിൽ ബി.എഡും പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (Social Work), കൂലിപ്പണി. === 2026 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് (CPI) കുത്തകയാക്കി വെച്ചിരുന്ന വൈക്കം മണ്ഡലം യു.ഡി.എഫിന് വേണ്ടി തിരിച്ചുപിടിച്ചത് കെ. ബിനിമോൻ ആണ്. * '''മണ്ഡലം:''' വൈക്കം (SC - പട്ടികജാതി സംവരണ മണ്ഡലം). * '''പാർട്ടി/അലൈൻസ്:''' ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (UDF). * '''ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ:''' 52,944 വോട്ടുകൾ (41.94%). * '''ഭൂരിപക്ഷം:''' തന്റെ തൊട്ടടുത്ത എതിരാളിയായ സി.പി.ഐ (CPI) സ്ഥാനാർത്ഥി പി. പ്രദീപിനെ '''1,360 വോട്ടുകളുടെ''' നേരിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ === തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് സമർപ്പിച്ച സത്യവാങ്മൂല പ്രകാരം: * '''ആകെ ആസ്തി:''' ₹6.5 ലക്ഷം. * '''ബാധ്യതകൾ:''' ₹92,000. * '''ക്രിമിനൽ കേസുകൾ:''' അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ ഒന്ന് (1) ക്രിമിനൽ കേസ് നിലവിലുണ്ട്. എന്നാൽ ഗുരുതരമായ സ്വഭാവമുള്ള കേസുകൾ ഇല്ല <references /> 4xyl0ywwh6zw3jku37ui4ti5r4vftj7 4627155 4627154 2026-05-31T07:54:59Z Akbarali 17542 /* സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ */ 4627155 wikitext text/x-wiki {{Draft Article}} 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കം നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും വിജയിച്ച നിയമ സഭ അംഗമാണ് '''കെ. ബിനിമോൻ.''' ഇന്ത്യൻ നാഷൺൽ കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായിട്ടാണ് ഇദ്ദേഹം മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=473|title=K Binimon(Indian National Congress(INC)):Constituency- VAIKOM (SC)(KOTTAYAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-30}}</ref> <ref>[https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/k-binimon-473/#:~:text=Elections,April%209%2C%202026&text=K%20Binimon%2C%20VAIKOM%20(SC),%3A%20Profile%20%26%20Affidavit%20%2D%20The%20Hindu] </ref> === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''ജനനം:''' 1980-ൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കത്ത് ജനനം. പിതാവ്: കുഞ്ഞുമണി. * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' ബിരുദാനന്തര ബിരുദം. മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും 2005-ൽ 'ഗാന്ധിയൻ തോട്ട്' (Gandhian Thought) വിഷയത്തിൽ എം.എ-യും, തുടർന്ന് 2007-ൽ സോഷ്യൽ സയൻസിൽ ബി.എഡും പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (Social Work), കൂലിപ്പണി. === 2026 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് (CPI) കുത്തകയാക്കി വെച്ചിരുന്ന വൈക്കം മണ്ഡലം യു.ഡി.എഫിന് വേണ്ടി തിരിച്ചുപിടിച്ചത് കെ. ബിനിമോൻ ആണ്. * '''മണ്ഡലം:''' വൈക്കം (SC - പട്ടികജാതി സംവരണ മണ്ഡലം). * '''പാർട്ടി/അലൈൻസ്:''' ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (UDF). * '''ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ:''' 52,944 വോട്ടുകൾ (41.94%). * '''ഭൂരിപക്ഷം:''' തന്റെ തൊട്ടടുത്ത എതിരാളിയായ സി.പി.ഐ (CPI) സ്ഥാനാർത്ഥി പി. പ്രദീപിനെ '''1,360 വോട്ടുകളുടെ''' നേരിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ === തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് സമർപ്പിച്ച സത്യവാങ്മൂല പ്രകാരം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വത്ത് വിവരങ്ങൾ താഴെപ്പറയും പ്രകാരമാണ്. * '''ആകെ ആസ്തി:''' ₹6.5 ലക്ഷം. * '''ബാധ്യതകൾ:''' ₹92,000.<references /> 1ls3uip7g6rjri36z9ufzs5v490ywat 4627157 4627155 2026-05-31T07:55:29Z Akbarali 17542 /* സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ */ 4627157 wikitext text/x-wiki {{Draft Article}} 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കം നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും വിജയിച്ച നിയമ സഭ അംഗമാണ് '''കെ. ബിനിമോൻ.''' ഇന്ത്യൻ നാഷൺൽ കോൺഗ്രസ് സ്ഥാനാർത്ഥിയായിട്ടാണ് ഇദ്ദേഹം മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=473|title=K Binimon(Indian National Congress(INC)):Constituency- VAIKOM (SC)(KOTTAYAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-30}}</ref> <ref>[https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/k-binimon-473/#:~:text=Elections,April%209%2C%202026&text=K%20Binimon%2C%20VAIKOM%20(SC),%3A%20Profile%20%26%20Affidavit%20%2D%20The%20Hindu] </ref> === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''ജനനം:''' 1980-ൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കത്ത് ജനനം. പിതാവ്: കുഞ്ഞുമണി. * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' ബിരുദാനന്തര ബിരുദം. മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും 2005-ൽ 'ഗാന്ധിയൻ തോട്ട്' (Gandhian Thought) വിഷയത്തിൽ എം.എ-യും, തുടർന്ന് 2007-ൽ സോഷ്യൽ സയൻസിൽ ബി.എഡും പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (Social Work), കൂലിപ്പണി. === 2026 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് (CPI) കുത്തകയാക്കി വെച്ചിരുന്ന വൈക്കം മണ്ഡലം യു.ഡി.എഫിന് വേണ്ടി തിരിച്ചുപിടിച്ചത് കെ. ബിനിമോൻ ആണ്. * '''മണ്ഡലം:''' വൈക്കം (SC - പട്ടികജാതി സംവരണ മണ്ഡലം). * '''പാർട്ടി/അലൈൻസ്:''' ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (UDF). * '''ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ:''' 52,944 വോട്ടുകൾ (41.94%). * '''ഭൂരിപക്ഷം:''' തന്റെ തൊട്ടടുത്ത എതിരാളിയായ സി.പി.ഐ (CPI) സ്ഥാനാർത്ഥി പി. പ്രദീപിനെ '''1,360 വോട്ടുകളുടെ''' നേരിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ === തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് സമർപ്പിച്ച സത്യവാങ്മൂല പ്രകാരം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വത്ത് വിവരങ്ങൾ താഴെപ്പറയും പ്രകാരമാണ്. * '''ആകെ ആസ്തി:''' ₹6.5 ലക്ഷം. * '''ബാധ്യതകൾ:''' ₹92,000. ==അവലംബം== <references/> iuzsuo1km1t8qut8lhl18hz45g76ibd 4627159 4627157 2026-05-31T07:56:52Z Akbarali 17542 4627159 wikitext text/x-wiki {{Draft Article}} [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കം നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും വിജയിച്ച നിയമ സഭ അംഗമാണ് '''കെ. ബിനിമോൻ.''' [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷൺൽ കോൺഗ്രസ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായിട്ടാണ് ഇദ്ദേഹം മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=473|title=K Binimon(Indian National Congress(INC)):Constituency- VAIKOM (SC)(KOTTAYAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-30}}</ref> <ref>[https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/k-binimon-473/#:~:text=Elections,April%209%2C%202026&text=K%20Binimon%2C%20VAIKOM%20(SC),%3A%20Profile%20%26%20Affidavit%20%2D%20The%20Hindu] </ref> === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''ജനനം:''' 1980-ൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കത്ത് ജനനം. പിതാവ്: കുഞ്ഞുമണി. * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' ബിരുദാനന്തര ബിരുദം. മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും 2005-ൽ 'ഗാന്ധിയൻ തോട്ട്' (Gandhian Thought) വിഷയത്തിൽ എം.എ-യും, തുടർന്ന് 2007-ൽ സോഷ്യൽ സയൻസിൽ ബി.എഡും പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (Social Work), കൂലിപ്പണി. === 2026 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് (CPI) കുത്തകയാക്കി വെച്ചിരുന്ന വൈക്കം മണ്ഡലം യു.ഡി.എഫിന് വേണ്ടി തിരിച്ചുപിടിച്ചത് കെ. ബിനിമോൻ ആണ്. * '''മണ്ഡലം:''' വൈക്കം (SC - പട്ടികജാതി സംവരണ മണ്ഡലം). * '''പാർട്ടി/അലൈൻസ്:''' ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (UDF). * '''ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ:''' 52,944 വോട്ടുകൾ (41.94%). * '''ഭൂരിപക്ഷം:''' തന്റെ തൊട്ടടുത്ത എതിരാളിയായ സി.പി.ഐ (CPI) സ്ഥാനാർത്ഥി പി. പ്രദീപിനെ '''1,360 വോട്ടുകളുടെ''' നേരിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ === തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് സമർപ്പിച്ച സത്യവാങ്മൂല പ്രകാരം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വത്ത് വിവരങ്ങൾ താഴെപ്പറയും പ്രകാരമാണ്. * '''ആകെ ആസ്തി:''' ₹6.5 ലക്ഷം. * '''ബാധ്യതകൾ:''' ₹92,000. ==അവലംബം== <references/> b1nkgtki4xa0kcn2bgg1k39n3l6lx9n 4627160 4627159 2026-05-31T07:57:43Z Akbarali 17542 [[വർഗ്ഗം:നിയമസഭ അംഗങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4627160 wikitext text/x-wiki {{Draft Article}} [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കം നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും വിജയിച്ച നിയമ സഭ അംഗമാണ് '''കെ. ബിനിമോൻ.''' [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷൺൽ കോൺഗ്രസ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായിട്ടാണ് ഇദ്ദേഹം മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=473|title=K Binimon(Indian National Congress(INC)):Constituency- VAIKOM (SC)(KOTTAYAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-30}}</ref> <ref>[https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/k-binimon-473/#:~:text=Elections,April%209%2C%202026&text=K%20Binimon%2C%20VAIKOM%20(SC),%3A%20Profile%20%26%20Affidavit%20%2D%20The%20Hindu] </ref> === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''ജനനം:''' 1980-ൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കത്ത് ജനനം. പിതാവ്: കുഞ്ഞുമണി. * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' ബിരുദാനന്തര ബിരുദം. മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും 2005-ൽ 'ഗാന്ധിയൻ തോട്ട്' (Gandhian Thought) വിഷയത്തിൽ എം.എ-യും, തുടർന്ന് 2007-ൽ സോഷ്യൽ സയൻസിൽ ബി.എഡും പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (Social Work), കൂലിപ്പണി. === 2026 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് (CPI) കുത്തകയാക്കി വെച്ചിരുന്ന വൈക്കം മണ്ഡലം യു.ഡി.എഫിന് വേണ്ടി തിരിച്ചുപിടിച്ചത് കെ. ബിനിമോൻ ആണ്. * '''മണ്ഡലം:''' വൈക്കം (SC - പട്ടികജാതി സംവരണ മണ്ഡലം). * '''പാർട്ടി/അലൈൻസ്:''' ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (UDF). * '''ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ:''' 52,944 വോട്ടുകൾ (41.94%). * '''ഭൂരിപക്ഷം:''' തന്റെ തൊട്ടടുത്ത എതിരാളിയായ സി.പി.ഐ (CPI) സ്ഥാനാർത്ഥി പി. പ്രദീപിനെ '''1,360 വോട്ടുകളുടെ''' നേരിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ === തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് സമർപ്പിച്ച സത്യവാങ്മൂല പ്രകാരം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വത്ത് വിവരങ്ങൾ താഴെപ്പറയും പ്രകാരമാണ്. * '''ആകെ ആസ്തി:''' ₹6.5 ലക്ഷം. * '''ബാധ്യതകൾ:''' ₹92,000. ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:നിയമസഭ അംഗങ്ങൾ]] 28nbxx6iktaxzdni4sz4js3i29jr60x 4627161 4627160 2026-05-31T07:58:56Z Akbarali 17542 Akbarali എന്ന ഉപയോക്താവ് [[കരട്:K BINIMON]] എന്ന താൾ [[കെ ബിനിമോൻ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: ശീർഷകം തെറ്റായി എഴുതിയിരിക്കുന്നു: Improved 4627160 wikitext text/x-wiki {{Draft Article}} [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കം നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും വിജയിച്ച നിയമ സഭ അംഗമാണ് '''കെ. ബിനിമോൻ.''' [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷൺൽ കോൺഗ്രസ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായിട്ടാണ് ഇദ്ദേഹം മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=473|title=K Binimon(Indian National Congress(INC)):Constituency- VAIKOM (SC)(KOTTAYAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-30}}</ref> <ref>[https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/k-binimon-473/#:~:text=Elections,April%209%2C%202026&text=K%20Binimon%2C%20VAIKOM%20(SC),%3A%20Profile%20%26%20Affidavit%20%2D%20The%20Hindu] </ref> === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''ജനനം:''' 1980-ൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കത്ത് ജനനം. പിതാവ്: കുഞ്ഞുമണി. * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' ബിരുദാനന്തര ബിരുദം. മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും 2005-ൽ 'ഗാന്ധിയൻ തോട്ട്' (Gandhian Thought) വിഷയത്തിൽ എം.എ-യും, തുടർന്ന് 2007-ൽ സോഷ്യൽ സയൻസിൽ ബി.എഡും പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (Social Work), കൂലിപ്പണി. === 2026 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് (CPI) കുത്തകയാക്കി വെച്ചിരുന്ന വൈക്കം മണ്ഡലം യു.ഡി.എഫിന് വേണ്ടി തിരിച്ചുപിടിച്ചത് കെ. ബിനിമോൻ ആണ്. * '''മണ്ഡലം:''' വൈക്കം (SC - പട്ടികജാതി സംവരണ മണ്ഡലം). * '''പാർട്ടി/അലൈൻസ്:''' ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (UDF). * '''ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ:''' 52,944 വോട്ടുകൾ (41.94%). * '''ഭൂരിപക്ഷം:''' തന്റെ തൊട്ടടുത്ത എതിരാളിയായ സി.പി.ഐ (CPI) സ്ഥാനാർത്ഥി പി. പ്രദീപിനെ '''1,360 വോട്ടുകളുടെ''' നേരിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ === തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് സമർപ്പിച്ച സത്യവാങ്മൂല പ്രകാരം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വത്ത് വിവരങ്ങൾ താഴെപ്പറയും പ്രകാരമാണ്. * '''ആകെ ആസ്തി:''' ₹6.5 ലക്ഷം. * '''ബാധ്യതകൾ:''' ₹92,000. ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:നിയമസഭ അംഗങ്ങൾ]] 28nbxx6iktaxzdni4sz4js3i29jr60x 4627163 4627161 2026-05-31T07:59:13Z Akbarali 17542 /* */ 4627163 wikitext text/x-wiki [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കം നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും വിജയിച്ച നിയമ സഭ അംഗമാണ് '''കെ. ബിനിമോൻ.''' [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷൺൽ കോൺഗ്രസ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായിട്ടാണ് ഇദ്ദേഹം മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=473|title=K Binimon(Indian National Congress(INC)):Constituency- VAIKOM (SC)(KOTTAYAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-30}}</ref> <ref>[https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/k-binimon-473/#:~:text=Elections,April%209%2C%202026&text=K%20Binimon%2C%20VAIKOM%20(SC),%3A%20Profile%20%26%20Affidavit%20%2D%20The%20Hindu] </ref> === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''ജനനം:''' 1980-ൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കത്ത് ജനനം. പിതാവ്: കുഞ്ഞുമണി. * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' ബിരുദാനന്തര ബിരുദം. മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും 2005-ൽ 'ഗാന്ധിയൻ തോട്ട്' (Gandhian Thought) വിഷയത്തിൽ എം.എ-യും, തുടർന്ന് 2007-ൽ സോഷ്യൽ സയൻസിൽ ബി.എഡും പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (Social Work), കൂലിപ്പണി. === 2026 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് (CPI) കുത്തകയാക്കി വെച്ചിരുന്ന വൈക്കം മണ്ഡലം യു.ഡി.എഫിന് വേണ്ടി തിരിച്ചുപിടിച്ചത് കെ. ബിനിമോൻ ആണ്. * '''മണ്ഡലം:''' വൈക്കം (SC - പട്ടികജാതി സംവരണ മണ്ഡലം). * '''പാർട്ടി/അലൈൻസ്:''' ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (UDF). * '''ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ:''' 52,944 വോട്ടുകൾ (41.94%). * '''ഭൂരിപക്ഷം:''' തന്റെ തൊട്ടടുത്ത എതിരാളിയായ സി.പി.ഐ (CPI) സ്ഥാനാർത്ഥി പി. പ്രദീപിനെ '''1,360 വോട്ടുകളുടെ''' നേരിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ === തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് സമർപ്പിച്ച സത്യവാങ്മൂല പ്രകാരം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വത്ത് വിവരങ്ങൾ താഴെപ്പറയും പ്രകാരമാണ്. * '''ആകെ ആസ്തി:''' ₹6.5 ലക്ഷം. * '''ബാധ്യതകൾ:''' ₹92,000. ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:നിയമസഭ അംഗങ്ങൾ]] khomum8zvtozymc5s0cjjs4jg7akcxe 4627164 4627163 2026-05-31T08:01:16Z Akbarali 17542 [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4627164 wikitext text/x-wiki [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കം നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും വിജയിച്ച നിയമ സഭ അംഗമാണ് '''കെ. ബിനിമോൻ.''' [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷൺൽ കോൺഗ്രസ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായിട്ടാണ് ഇദ്ദേഹം മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=473|title=K Binimon(Indian National Congress(INC)):Constituency- VAIKOM (SC)(KOTTAYAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-30}}</ref> <ref>[https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/k-binimon-473/#:~:text=Elections,April%209%2C%202026&text=K%20Binimon%2C%20VAIKOM%20(SC),%3A%20Profile%20%26%20Affidavit%20%2D%20The%20Hindu] </ref> === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''ജനനം:''' 1980-ൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കത്ത് ജനനം. പിതാവ്: കുഞ്ഞുമണി. * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' ബിരുദാനന്തര ബിരുദം. മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും 2005-ൽ 'ഗാന്ധിയൻ തോട്ട്' (Gandhian Thought) വിഷയത്തിൽ എം.എ-യും, തുടർന്ന് 2007-ൽ സോഷ്യൽ സയൻസിൽ ബി.എഡും പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (Social Work), കൂലിപ്പണി. === 2026 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് (CPI) കുത്തകയാക്കി വെച്ചിരുന്ന വൈക്കം മണ്ഡലം യു.ഡി.എഫിന് വേണ്ടി തിരിച്ചുപിടിച്ചത് കെ. ബിനിമോൻ ആണ്. * '''മണ്ഡലം:''' വൈക്കം (SC - പട്ടികജാതി സംവരണ മണ്ഡലം). * '''പാർട്ടി/അലൈൻസ്:''' ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (UDF). * '''ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ:''' 52,944 വോട്ടുകൾ (41.94%). * '''ഭൂരിപക്ഷം:''' തന്റെ തൊട്ടടുത്ത എതിരാളിയായ സി.പി.ഐ (CPI) സ്ഥാനാർത്ഥി പി. പ്രദീപിനെ '''1,360 വോട്ടുകളുടെ''' നേരിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ === തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് സമർപ്പിച്ച സത്യവാങ്മൂല പ്രകാരം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വത്ത് വിവരങ്ങൾ താഴെപ്പറയും പ്രകാരമാണ്. * '''ആകെ ആസ്തി:''' ₹6.5 ലക്ഷം. * '''ബാധ്യതകൾ:''' ₹92,000. ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:നിയമസഭ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] hg0rx12lji1y1791izd78b9o6t320do 4627166 4627164 2026-05-31T08:02:04Z Akbarali 17542 [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4627166 wikitext text/x-wiki [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കം നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും വിജയിച്ച നിയമ സഭ അംഗമാണ് '''കെ. ബിനിമോൻ.''' [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷൺൽ കോൺഗ്രസ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായിട്ടാണ് ഇദ്ദേഹം മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=473|title=K Binimon(Indian National Congress(INC)):Constituency- VAIKOM (SC)(KOTTAYAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-30}}</ref> <ref>[https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/k-binimon-473/#:~:text=Elections,April%209%2C%202026&text=K%20Binimon%2C%20VAIKOM%20(SC),%3A%20Profile%20%26%20Affidavit%20%2D%20The%20Hindu] </ref> === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''ജനനം:''' 1980-ൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കത്ത് ജനനം. പിതാവ്: കുഞ്ഞുമണി. * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' ബിരുദാനന്തര ബിരുദം. മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും 2005-ൽ 'ഗാന്ധിയൻ തോട്ട്' (Gandhian Thought) വിഷയത്തിൽ എം.എ-യും, തുടർന്ന് 2007-ൽ സോഷ്യൽ സയൻസിൽ ബി.എഡും പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (Social Work), കൂലിപ്പണി. === 2026 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് (CPI) കുത്തകയാക്കി വെച്ചിരുന്ന വൈക്കം മണ്ഡലം യു.ഡി.എഫിന് വേണ്ടി തിരിച്ചുപിടിച്ചത് കെ. ബിനിമോൻ ആണ്. * '''മണ്ഡലം:''' വൈക്കം (SC - പട്ടികജാതി സംവരണ മണ്ഡലം). * '''പാർട്ടി/അലൈൻസ്:''' ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (UDF). * '''ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ:''' 52,944 വോട്ടുകൾ (41.94%). * '''ഭൂരിപക്ഷം:''' തന്റെ തൊട്ടടുത്ത എതിരാളിയായ സി.പി.ഐ (CPI) സ്ഥാനാർത്ഥി പി. പ്രദീപിനെ '''1,360 വോട്ടുകളുടെ''' നേരിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ === തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് സമർപ്പിച്ച സത്യവാങ്മൂല പ്രകാരം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വത്ത് വിവരങ്ങൾ താഴെപ്പറയും പ്രകാരമാണ്. * '''ആകെ ആസ്തി:''' ₹6.5 ലക്ഷം. * '''ബാധ്യതകൾ:''' ₹92,000. ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:നിയമസഭ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] hfustiecrgbpyy6o40jw8sg326yq1gm 4627175 4627166 2026-05-31T08:27:54Z Akbarali 17542 Akbarali എന്ന ഉപയോക്താവ് [[കെ ബിനിമോൻ]] എന്ന താൾ [[കെ. ബിനിമോൻ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: added dot after initial 4627166 wikitext text/x-wiki [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] കോട്ടയം ജില്ലയിലെ [[വൈക്കം നിയമസഭാമണ്ഡലം|വൈക്കം നിയമസഭാ മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്നും വിജയിച്ച നിയമ സഭ അംഗമാണ് '''കെ. ബിനിമോൻ.''' [[ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ്|ഇന്ത്യൻ നാഷൺൽ കോൺഗ്രസ്]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായിട്ടാണ് ഇദ്ദേഹം മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചത്.<ref>{{Cite web|url=https://myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=473|title=K Binimon(Indian National Congress(INC)):Constituency- VAIKOM (SC)(KOTTAYAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-30}}</ref> <ref>[https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/k-binimon-473/#:~:text=Elections,April%209%2C%202026&text=K%20Binimon%2C%20VAIKOM%20(SC),%3A%20Profile%20%26%20Affidavit%20%2D%20The%20Hindu] </ref> === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''ജനനം:''' 1980-ൽ കോട്ടയം ജില്ലയിലെ വൈക്കത്ത് ജനനം. പിതാവ്: കുഞ്ഞുമണി. * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' ബിരുദാനന്തര ബിരുദം. മഹാത്മാഗാന്ധി സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും 2005-ൽ 'ഗാന്ധിയൻ തോട്ട്' (Gandhian Thought) വിഷയത്തിൽ എം.എ-യും, തുടർന്ന് 2007-ൽ സോഷ്യൽ സയൻസിൽ ബി.എഡും പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' സാമൂഹിക പ്രവർത്തനം (Social Work), കൂലിപ്പണി. === 2026 തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് (CPI) കുത്തകയാക്കി വെച്ചിരുന്ന വൈക്കം മണ്ഡലം യു.ഡി.എഫിന് വേണ്ടി തിരിച്ചുപിടിച്ചത് കെ. ബിനിമോൻ ആണ്. * '''മണ്ഡലം:''' വൈക്കം (SC - പട്ടികജാതി സംവരണ മണ്ഡലം). * '''പാർട്ടി/അലൈൻസ്:''' ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (UDF). * '''ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ:''' 52,944 വോട്ടുകൾ (41.94%). * '''ഭൂരിപക്ഷം:''' തന്റെ തൊട്ടടുത്ത എതിരാളിയായ സി.പി.ഐ (CPI) സ്ഥാനാർത്ഥി പി. പ്രദീപിനെ '''1,360 വോട്ടുകളുടെ''' നേരിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ === തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷന് സമർപ്പിച്ച സത്യവാങ്മൂല പ്രകാരം ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വത്ത് വിവരങ്ങൾ താഴെപ്പറയും പ്രകാരമാണ്. * '''ആകെ ആസ്തി:''' ₹6.5 ലക്ഷം. * '''ബാധ്യതകൾ:''' ₹92,000. ==അവലംബം== <references/> [[വർഗ്ഗം:നിയമസഭ അംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] hfustiecrgbpyy6o40jw8sg326yq1gm 0 668571 4627022 2026-05-30T14:12:02Z MURSHID ELAMARAM 214641 'നാട്ടകം സുരേഷ് (എം.എൽ.എ, ഏറ്റുമാനൂർ)[https://niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2598] കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ജനകീയനായ കോൺഗ്രസ് നേതാവും നിലവിൽ ഏറ്റുമാനൂർ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ന...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4627022 wikitext text/x-wiki നാട്ടകം സുരേഷ് (എം.എൽ.എ, ഏറ്റുമാനൂർ)[https://niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2598] കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ജനകീയനായ കോൺഗ്രസ് നേതാവും നിലവിൽ ഏറ്റുമാനൂർ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന നിയമസഭാംഗവുമാണ് (MLA) നാട്ടകം സുരേഷ്. ദീർഘകാലം കോട്ടയം ഡി.സി.സി (DCC) പ്രസിഡന്റായി പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം, നിലവിൽ കെ.പി.സി.സി (KPCC) ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും ഉത്തരവാദിത്തം നിർവ്വഹിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2598|title=}}</ref> വിദ്യാർത്ഥി പ്രസ്ഥാനമായ കെ.എസ്.യു (KSU) വിലൂടെ പൊതുരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്ന നാട്ടകം സുരേഷ്, സാധാരണക്കാരുടെ പ്രശ്നങ്ങളിൽ സജീവമായി ഇടപെടുന്ന ഒരു മികച്ച സംഘാടകനാണ്. 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് (UDF) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം, ശക്തമായ പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ '''19,752 വോട്ടുകളുടെ''' മികച്ച ഭൂരിപക്ഷത്തോടെയാണ് ഏറ്റുമാനൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''വയസ്സ്:''' 57 വയസ്സ്. * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' ബിരുദം (Graduate). അണ്ണാമലൈ സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും ഡിസ്റ്റൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ വഴി 2021-ൽ സോഷ്യൽ സോഷ്യോളജിയിൽ ബി.എ (B.A in Sociology) പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ (Social Worker). ഭാര്യ ബാങ്ക് ജീവനക്കാരിയാണ്. === 2026 ഏറ്റുമാനൂർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് കൈവശം വെച്ചിരുന്ന ഏറ്റുമാനൂർ മണ്ഡലം 2026-ൽ യു.ഡി.എഫ് തിരിച്ചുപിടിച്ചത് നാട്ടകം സുരേഷിലൂടെയാണ്. സി.പി.എമ്മിന്റെ പ്രമുഖ നേതാവും മന്ത്രിയുമായിരുന്ന വി.എൻ. വാസവനെയാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/nattakom-suresh-697/|title=}}</ref> * '''മണ്ഡലം:''' ഏറ്റുമാനൂർ (കോട്ടയം). * '''പാർട്ടി/അലൈൻസ്:''' ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (UDF). * '''ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ:''' 64,077 വോട്ടുകൾ (52.13%). * '''ഭൂരിപക്ഷം:''' തന്റെ പ്രധാന എതിരാളിയായ എൽ.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥി വി.എൻ. വാസവനെ (44,325 വോട്ടുകൾ) '''19,752 വോട്ടുകളുടെ''' വലിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ === * '''ആകെ ആസ്തി:''' ₹1,39,78,105 (ഏകദേശം ₹1.4 കോടി). * '''ബാധ്യതകൾ:''' ₹37,23,991 (ഏകദേശം ₹37.2 ലക്ഷം). * '''ക്риമിനൽ കേസുകൾ:''' രാഷ്ട്രീയ സമരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 27 കേസുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ നിലവിലുണ്ട്. ഇതിൽ 2 എണ്ണം ഗുരുതരമായ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. * 72wk4t4u99gkfnsrzmnekaedd6urnog 4627168 4627022 2026-05-31T08:04:41Z Akbarali 17542 [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4627168 wikitext text/x-wiki നാട്ടകം സുരേഷ് (എം.എൽ.എ, ഏറ്റുമാനൂർ)[https://niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2598] കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ജനകീയനായ കോൺഗ്രസ് നേതാവും നിലവിൽ ഏറ്റുമാനൂർ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന നിയമസഭാംഗവുമാണ് (MLA) നാട്ടകം സുരേഷ്. ദീർഘകാലം കോട്ടയം ഡി.സി.സി (DCC) പ്രസിഡന്റായി പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം, നിലവിൽ കെ.പി.സി.സി (KPCC) ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും ഉത്തരവാദിത്തം നിർവ്വഹിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2598|title=}}</ref> വിദ്യാർത്ഥി പ്രസ്ഥാനമായ കെ.എസ്.യു (KSU) വിലൂടെ പൊതുരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്ന നാട്ടകം സുരേഷ്, സാധാരണക്കാരുടെ പ്രശ്നങ്ങളിൽ സജീവമായി ഇടപെടുന്ന ഒരു മികച്ച സംഘാടകനാണ്. 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് (UDF) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം, ശക്തമായ പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ '''19,752 വോട്ടുകളുടെ''' മികച്ച ഭൂരിപക്ഷത്തോടെയാണ് ഏറ്റുമാനൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''വയസ്സ്:''' 57 വയസ്സ്. * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' ബിരുദം (Graduate). അണ്ണാമലൈ സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും ഡിസ്റ്റൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ വഴി 2021-ൽ സോഷ്യൽ സോഷ്യോളജിയിൽ ബി.എ (B.A in Sociology) പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ (Social Worker). ഭാര്യ ബാങ്ക് ജീവനക്കാരിയാണ്. === 2026 ഏറ്റുമാനൂർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് കൈവശം വെച്ചിരുന്ന ഏറ്റുമാനൂർ മണ്ഡലം 2026-ൽ യു.ഡി.എഫ് തിരിച്ചുപിടിച്ചത് നാട്ടകം സുരേഷിലൂടെയാണ്. സി.പി.എമ്മിന്റെ പ്രമുഖ നേതാവും മന്ത്രിയുമായിരുന്ന വി.എൻ. വാസവനെയാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/nattakom-suresh-697/|title=}}</ref> * '''മണ്ഡലം:''' ഏറ്റുമാനൂർ (കോട്ടയം). * '''പാർട്ടി/അലൈൻസ്:''' ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (UDF). * '''ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ:''' 64,077 വോട്ടുകൾ (52.13%). * '''ഭൂരിപക്ഷം:''' തന്റെ പ്രധാന എതിരാളിയായ എൽ.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥി വി.എൻ. വാസവനെ (44,325 വോട്ടുകൾ) '''19,752 വോട്ടുകളുടെ''' വലിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ === * '''ആകെ ആസ്തി:''' ₹1,39,78,105 (ഏകദേശം ₹1.4 കോടി). * '''ബാധ്യതകൾ:''' ₹37,23,991 (ഏകദേശം ₹37.2 ലക്ഷം). * '''ക്риമിനൽ കേസുകൾ:''' രാഷ്ട്രീയ സമരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 27 കേസുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ നിലവിലുണ്ട്. ഇതിൽ 2 എണ്ണം ഗുരുതരമായ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. * [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] 0kqp9z3ifwc3c15uryqtmb8chw3n4ju 4627169 4627168 2026-05-31T08:04:56Z Akbarali 17542 [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4627169 wikitext text/x-wiki നാട്ടകം സുരേഷ് (എം.എൽ.എ, ഏറ്റുമാനൂർ)[https://niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2598] കോട്ടയം ജില്ലയിലെ ജനകീയനായ കോൺഗ്രസ് നേതാവും നിലവിൽ ഏറ്റുമാനൂർ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന നിയമസഭാംഗവുമാണ് (MLA) നാട്ടകം സുരേഷ്. ദീർഘകാലം കോട്ടയം ഡി.സി.സി (DCC) പ്രസിഡന്റായി പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം, നിലവിൽ കെ.പി.സി.സി (KPCC) ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും ഉത്തരവാദിത്തം നിർവ്വഹിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2598|title=}}</ref> വിദ്യാർത്ഥി പ്രസ്ഥാനമായ കെ.എസ്.യു (KSU) വിലൂടെ പൊതുരംഗത്തേക്ക് കടന്നുവന്ന നാട്ടകം സുരേഷ്, സാധാരണക്കാരുടെ പ്രശ്നങ്ങളിൽ സജീവമായി ഇടപെടുന്ന ഒരു മികച്ച സംഘാടകനാണ്. 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് (UDF) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം, ശക്തമായ പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ '''19,752 വോട്ടുകളുടെ''' മികച്ച ഭൂരിപക്ഷത്തോടെയാണ് ഏറ്റുമാനൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''വയസ്സ്:''' 57 വയസ്സ്. * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' ബിരുദം (Graduate). അണ്ണാമലൈ സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും ഡിസ്റ്റൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ വഴി 2021-ൽ സോഷ്യൽ സോഷ്യോളജിയിൽ ബി.എ (B.A in Sociology) പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ (Social Worker). ഭാര്യ ബാങ്ക് ജീവനക്കാരിയാണ്. === 2026 ഏറ്റുമാനൂർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് കൈവശം വെച്ചിരുന്ന ഏറ്റുമാനൂർ മണ്ഡലം 2026-ൽ യു.ഡി.എഫ് തിരിച്ചുപിടിച്ചത് നാട്ടകം സുരേഷിലൂടെയാണ്. സി.പി.എമ്മിന്റെ പ്രമുഖ നേതാവും മന്ത്രിയുമായിരുന്ന വി.എൻ. വാസവനെയാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/nattakom-suresh-697/|title=}}</ref> * '''മണ്ഡലം:''' ഏറ്റുമാനൂർ (കോട്ടയം). * '''പാർട്ടി/അലൈൻസ്:''' ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (UDF). * '''ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ:''' 64,077 വോട്ടുകൾ (52.13%). * '''ഭൂരിപക്ഷം:''' തന്റെ പ്രധാന എതിരാളിയായ എൽ.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥി വി.എൻ. വാസവനെ (44,325 വോട്ടുകൾ) '''19,752 വോട്ടുകളുടെ''' വലിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ === * '''ആകെ ആസ്തി:''' ₹1,39,78,105 (ഏകദേശം ₹1.4 കോടി). * '''ബാധ്യതകൾ:''' ₹37,23,991 (ഏകദേശം ₹37.2 ലക്ഷം). * '''ക്риമിനൽ കേസുകൾ:''' രാഷ്ട്രീയ സമരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 27 കേസുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ നിലവിലുണ്ട്. ഇതിൽ 2 എണ്ണം ഗുരുതരമായ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. * [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] j1wd2wnnbdh8glbdvv9isqhrk96mnqb 4627170 4627169 2026-05-31T08:07:18Z Akbarali 17542 4627170 wikitext text/x-wiki കോട്ടയം ജില്ലയിലെ n bകോൺഗ്രസ് നേതാവും നിലവിൽ ഏറ്റുമാനൂർ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന നിയമസഭാംഗവുമാണ് (MLA) നാട്ടകം സുരേഷ്.<ref>{{Cite web|url=https://niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2598|title=Niyamasabha|access-date=May 31st 2026}}</ref> ദീർഘകാലം കോട്ടയം ഡി.സി.സി (DCC) പ്രസിഡന്റായി പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം, നിലവിൽ കെ.പി.സി.സി (KPCC) ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും ഉത്തരവാദിത്തം നിർവ്വഹിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2598|title=}}</ref>2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് (UDF) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം, ശക്തമായ പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ '''19,752 വോട്ടുകളുടെ''' മികച്ച ഭൂരിപക്ഷത്തോടെയാണ് ഏറ്റുമാനൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''വയസ്സ്:''' 57 വയസ്സ്. * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' ബിരുദം (Graduate). അണ്ണാമലൈ സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും ഡിസ്റ്റൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ വഴി 2021-ൽ സോഷ്യൽ സോഷ്യോളജിയിൽ ബി.എ (B.A in Sociology) പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ (Social Worker). ഭാര്യ ബാങ്ക് ജീവനക്കാരിയാണ്. === 2026 ഏറ്റുമാനൂർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് കൈവശം വെച്ചിരുന്ന ഏറ്റുമാനൂർ മണ്ഡലം 2026-ൽ യു.ഡി.എഫ് തിരിച്ചുപിടിച്ചത് നാട്ടകം സുരേഷിലൂടെയാണ്. സി.പി.എമ്മിന്റെ പ്രമുഖ നേതാവും മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[വി.എൻ. വാസവൻ|വി.എൻ. വാസവനെയാണ്]] അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/nattakom-suresh-697/|title=}}</ref> * '''മണ്ഡലം:''' ഏറ്റുമാനൂർ (കോട്ടയം). * '''പാർട്ടി/അലൈൻസ്:''' ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (UDF). * '''ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ:''' 64,077 വോട്ടുകൾ (52.13%). * '''ഭൂരിപക്ഷം:''' തന്റെ പ്രധാന എതിരാളിയായ എൽ.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥി വി.എൻ. വാസവനെ (44,325 വോട്ടുകൾ) '''19,752 വോട്ടുകളുടെ''' വലിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ === * '''ആകെ ആസ്തി:''' ₹1,39,78,105 (ഏകദേശം ₹1.4 കോടി). * '''ബാധ്യതകൾ:''' ₹37,23,991 (ഏകദേശം ₹37.2 ലക്ഷം). * '''ക്риമിനൽ കേസുകൾ:''' രാഷ്ട്രീയ സമരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 27 കേസുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ നിലവിലുണ്ട്. ഇതിൽ 2 എണ്ണം ഗുരുതരമായ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] tcyg6zp8v2jl64xkgewrq6rnqlzygk5 4627171 4627170 2026-05-31T08:08:03Z Akbarali 17542 4627171 wikitext text/x-wiki കോട്ടയം ജില്ലയിലെ n bകോൺഗ്രസ് നേതാവും നിലവിൽ ഏറ്റുമാനൂർ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന നിയമസഭാംഗവുമാണ് (MLA) നാട്ടകം സുരേഷ്.<ref>{{Cite web|url=https://niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2598|title=Niyamasabha|access-date=May 31st 2026}}</ref> ദീർഘകാലം കോട്ടയം ഡി.സി.സി (DCC) പ്രസിഡന്റായി പ്രവർത്തിച്ച അദ്ദേഹം, നിലവിൽ കെ.പി.സി.സി (KPCC) ജനറൽ സെക്രട്ടറിയായും ഉത്തരവാദിത്തം നിർവ്വഹിക്കുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2598|title=}}</ref>2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫ് (UDF) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച അദ്ദേഹം, ശക്തമായ പോരാട്ടത്തിനൊടുവിൽ '''19,752 വോട്ടുകളുടെ''' മികച്ച ഭൂരിപക്ഷത്തോടെയാണ് ഏറ്റുമാനൂർ മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും നിയമസഭയിലേക്ക് തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ടത്. === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''വയസ്സ്:''' 57 വയസ്സ്. * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' ബിരുദം (Graduate). അണ്ണാമലൈ സർവ്വകലാശാലയിൽ നിന്നും ഡിസ്റ്റൻസ് എജ്യുക്കേഷൻ വഴി 2021-ൽ സോഷ്യൽ സോഷ്യോളജിയിൽ ബി.എ (B.A in Sociology) പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ (Social Worker). ഭാര്യ ബാങ്ക് ജീവനക്കാരിയാണ്. === 2026 ഏറ്റുമാനൂർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് വിജയം === വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് കൈവശം വെച്ചിരുന്ന ഏറ്റുമാനൂർ മണ്ഡലം 2026-ൽ യു.ഡി.എഫ് തിരിച്ചുപിടിച്ചത് നാട്ടകം സുരേഷിലൂടെയാണ്. സി.പി.എമ്മിന്റെ പ്രമുഖ നേതാവും മന്ത്രിയുമായിരുന്ന [[വി.എൻ. വാസവൻ|വി.എൻ. വാസവനെയാണ്]] അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/nattakom-suresh-697/|title=}}</ref> * '''മണ്ഡലം:''' ഏറ്റുമാനൂർ (കോട്ടയം). * '''പാർട്ടി/അലൈൻസ്:''' ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് (UDF). * '''ലഭിച്ച വോട്ടുകൾ:''' 64,077 വോട്ടുകൾ (52.13%). * '''ഭൂരിപക്ഷം:''' തന്റെ പ്രധാന എതിരാളിയായ എൽ.ഡി.എഫ് സ്ഥാനാർത്ഥി വി.എൻ. വാസവനെ (44,325 വോട്ടുകൾ) '''19,752 വോട്ടുകളുടെ''' വലിയ ഭൂരിപക്ഷത്തിനാണ് അദ്ദേഹം പരാജയപ്പെടുത്തിയത്. === സാമ്പത്തികവും നിയമപരവുമായ വിവരങ്ങൾ === * '''ആകെ ആസ്തി:''' ₹1,39,78,105 (ഏകദേശം ₹1.4 കോടി). * '''ബാധ്യതകൾ:''' ₹37,23,991 (ഏകദേശം ₹37.2 ലക്ഷം). * '''ക്риമിനൽ കേസുകൾ:''' രാഷ്ട്രീയ സമരങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട 27 കേസുകൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പേരിൽ നിലവിലുണ്ട്. ഇതിൽ 2 എണ്ണം ഗുരുതരമായ സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] 7rlqmpjsat5u2vslof5glt7hldzxoz4 0 668572 4627023 2026-05-30T14:22:50Z MURSHID ELAMARAM 214641 '2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ '''റാന്നി''' (Ranni) മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും യു.ഡി.എഫ് (UDF) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ച പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4627023 wikitext text/x-wiki 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ '''റാന്നി''' (Ranni) മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും യു.ഡി.എഫ് (UDF) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ച പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവാണ് '''അഡ്വ. പഴകുളം മധു'''. നിലവിൽ റാന്നി മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന നിയമസഭാംഗമാണ് (MLA) അദ്ദേഹം.[https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-pazhakulam-madhu-692/#:~:text=Tamil%20Nadu%20CM%20Vijay's%20appeal,PTI]<ref>{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=692|title=Adv. Pazhakulam Madhu(Indian National Congress(INC)):Constituency- RANNI(PATHANAMTHITTA) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-30}}</ref> == അഡ്വ. പഴകുളം മധു (എം.എൽ.എ, റാന്നി) == ദീർഘകാലമായി പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ കോൺഗ്രസ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മുൻനിര നേതാക്കളിൽ ഒരാളാണ് അഡ്വ. പഴകുളം മധു. കെ.പി.സി.സി (KPCC) ഭാരവാഹിയായും പത്തനംതിട്ട ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് അംഗമായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ (കേരള കോൺഗ്രസ് - എം) സിറ്റിംഗ് എം.എൽ.എ ആയിരുന്ന അഡ്വ. പ്രമോദ് നാരായണനെ പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് അദ്ദേഹം റാന്നി മണ്ഡലം യു.ഡി.എഫിനായി തിരിച്ചുപിടിച്ചത്.[https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=692]<ref>{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/index.htm|title=Election|access-date=2026-05-30|language=en}}</ref> === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''വയസ്സ്:''' 59 വയസ്സ് (പിതാവ്: ഇ.കെ. ഗോവിന്ദ പിള്ള). * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' നിയമത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം (Post Graduate - LLM). ** 1988-ൽ പന്തളം എൻ.എസ്.എസ് കോളേജിൽ നിന്നും ബിരുദം (B.A.). ** 1991-ൽ തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും നിയമ ബിരുദം (LLB). ** 1997-ൽ സെന്റർ ഫോർ ലീഗൽ സ്റ്റഡീസിൽ നിന്നും മാസ്റ്റർ ഓഫ് ലോസ് (LLM) പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' അഭിഭാഷകനും നോട്ടറിയും (Advocate & Notary). ഭാര്യ തിരുവനന്തപുരം പബ്ലിക് ലൈബ്രറിയിലെ വിരമിച്ച ഡെപ്യൂട്ടി സ്റ്റേറ്റ് സെൻട്രൽ ലൈബ്രേറിയനാണ്. m8ze6o6z2k5o2b9aprb1ji9tsewdord 4627173 4627023 2026-05-31T08:20:17Z Akbarali 17542 4627173 wikitext text/x-wiki 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ '''റാന്നി''' (Ranni) മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും യു.ഡി.എഫ് (UDF) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ച പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവാണ് '''അഡ്വ. പഴകുളം മധു'''. നിലവിൽ റാന്നി മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന നിയമസഭാംഗമാണ് (MLA) അദ്ദേഹം.[https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-pazhakulam-madhu-692/#:~:text=Tamil%20Nadu%20CM%20Vijay's%20appeal,PTI]<ref>{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=692|title=Adv. Pazhakulam Madhu(Indian National Congress(INC)):Constituency- RANNI(PATHANAMTHITTA) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-30}}</ref> == അഡ്വ. പഴകുളം മധു (എം.എൽ.എ, റാന്നി) == ദീർഘകാലമായി പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ കോൺഗ്രസ് പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ മുൻനിര നേതാക്കളിൽ ഒരാളാണ് അഡ്വ. പഴകുളം മധു. കെ.പി.സി.സി (KPCC) ഭാരവാഹിയായും പത്തനംതിട്ട ജില്ലാ പഞ്ചായത്ത് അംഗമായും അദ്ദേഹം പ്രവർത്തിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2026-ലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ എൽ.ഡി.എഫിന്റെ (കേരള കോൺഗ്രസ് - എം) സിറ്റിംഗ് എം.എൽ.എ ആയിരുന്ന അഡ്വ. പ്രമോദ് നാരായണനെ പരാജയപ്പെടുത്തിയാണ് അദ്ദേഹം റാന്നി മണ്ഡലം യു.ഡി.എഫിനായി തിരിച്ചുപിടിച്ചത്.[https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=692]<ref>{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/index.htm|title=Election|access-date=2026-05-30|language=en}}</ref> === വ്യക്തിവിവരങ്ങളും വിദ്യാഭ്യാസവും === * '''വയസ്സ്:''' 59 വയസ്സ് (പിതാവ്: ഇ.കെ. ഗോവിന്ദ പിള്ള). * '''വിദ്യാഭ്യാസ യോഗ്യത:''' നിയമത്തിൽ ബിരുദാനന്തര ബിരുദം (Post Graduate - LLM). ** 1988-ൽ പന്തളം എൻ.എസ്.എസ് കോളേജിൽ നിന്നും ബിരുദം (B.A.). ** 1991-ൽ തിരുവനന്തപുരം ലോ അക്കാദമിയിൽ നിന്നും നിയമ ബിരുദം (LLB). ** 1997-ൽ സെന്റർ ഫോർ ലീഗൽ സ്റ്റഡീസിൽ നിന്നും മാസ്റ്റർ ഓഫ് ലോസ് (LLM) പൂർത്തിയാക്കി. * '''തൊഴിൽ:''' അഭിഭാഷകനും നോട്ടറിയും (Advocate & Notary). ഭാര്യ തിരുവനന്തപുരം പബ്ലിക് ലൈബ്രറിയിലെ വിരമിച്ച ഡെപ്യൂട്ടി സ്റ്റേറ്റ് സെൻട്രൽ ലൈബ്രേറിയനാണ്. == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] 7cbnqivokweu5gyapkua9hvqcj6f7ae 0 668573 4627026 2026-05-30T14:27:33Z MURSHID ELAMARAM 214641 '2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ '''അടൂർ (SC)''' മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും യു.ഡി.എഫ് (UDF) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ച പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവ...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4627026 wikitext text/x-wiki 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ '''അടൂർ (SC)''' മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും യു.ഡി.എഫ് (UDF) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ച പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവാണ് '''അഡ്വ. സി.വി. ശാന്തകുമാർ'''. നിലവിൽ അടൂർ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന നിയമസഭാംഗമാണ് (MLA) [https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/advocate-c-v-santhakumar-304/ അദ്ദേഹം]<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-pazhakulam-madhu-692/|title=Adv. Pazhakulam Madhu, RANNI constituency, INC, Kerala Assembly Election 2026: Profile & Affidavit|access-date=2026-05-30|language=en}}</ref> പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ കോന്നി സ്വദേശിയായ അഡ്വ. സി.വി. ശാന്തകുമാർ, സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രവർത്തിച്ച് കടന്നുവന്ന ഒരു ജനകീയ നേതാവാണ്. നീണ്ട വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് (CPI) കുത്തകയാക്കി വെച്ചിരുന്ന അടൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലം 2026-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫിനായി തിരിച്ചുപിടിച്ചത് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ വലിയ മുന്നേറ്റത്തിലൂടെയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/index.htm|title=Election|access-date=2026-05-30|language=en}}</ref> 3llxzkomizr9nfm2ama1wlt8sj27xsv 4627174 4627026 2026-05-31T08:21:34Z Akbarali 17542 4627174 wikitext text/x-wiki 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ '''അടൂർ (SC)''' മണ്ഡലത്തിൽ നിന്നും യു.ഡി.എഫ് (UDF) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ച പ്രമുഖ കോൺഗ്രസ് നേതാവാണ് '''അഡ്വ. സി.വി. ശാന്തകുമാർ'''. നിലവിൽ അടൂർ മണ്ഡലത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന നിയമസഭാംഗമാണ് (MLA) [https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/advocate-c-v-santhakumar-304/ അദ്ദേഹം]<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-pazhakulam-madhu-692/|title=Adv. Pazhakulam Madhu, RANNI constituency, INC, Kerala Assembly Election 2026: Profile & Affidavit|access-date=2026-05-30|language=en}}</ref> പത്തനംതിട്ട ജില്ലയിലെ കോന്നി സ്വദേശിയായ അഡ്വ. സി.വി. ശാന്തകുമാർ, സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ പ്രവർത്തിച്ച് കടന്നുവന്ന ഒരു ജനകീയ നേതാവാണ്. നീണ്ട വർഷങ്ങളായി എൽ.ഡി.എഫ് (CPI) കുത്തകയാക്കി വെച്ചിരുന്ന അടൂർ നിയമസഭാ മണ്ഡലം 2026-ലെ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ യു.ഡി.എഫിനായി തിരിച്ചുപിടിച്ചത് ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ വലിയ മുന്നേറ്റത്തിലൂടെയാണ്.<ref>{{Cite web|url=https://results.eci.gov.in/ResultAcGenMay2026/index.htm|title=Election|access-date=2026-05-30|language=en}}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് പ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] pxmd1jn16iittzqj7smw2y33vb5auds 3 668574 4627030 2026-05-30T15:36:27Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[Template:Welcome|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4627030 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Bhushanlal sahu | Bhushanlal sahu | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 15:36, 30 മേയ് 2026 (UTC) oywvop8mcxzh8jtnmz2eiu4om3jms98 0 668575 4627056 2026-05-30T17:32:50Z Dvellakat 4080 "[[:en:Special:Redirect/revision/1344131007|Tor remadeviae]]" എന്ന താൾ പരിഭാഷപ്പെടുത്തിയത്. 4627056 wikitext text/x-wiki [[ഇന്ത്യ]] പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഗുരുതരമായ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ശുദ്ധജല മത്സ്യമാണ് കേരളത്തിൽ കൂരൽ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഹമ്പ് ബാക്ക്ഡ് മഹസീർ, അഥവാ ഓറഞ്ച് ചിറകൻ മഹസീർ . ഇത് [[കാവേരി]] നദീതടത്തിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. പ്രീ-ഓപ്പറിക്കിളിന് മുകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന പ്രധാന പൂഞ്ഞ, പ്രീ-ഓപ്പെർക്യുലിലെ ഒരു പ്രത്യേക വളവ് , വായയുടെ പ്രത്യേക സ്ഥാനം, അതിന്റെ തിളക്കമുള്ള ഓറഞ്ച് കൌഡാൽ ചിറക് എന്നിവയാൽ ഇതിനെ മറ്റ് മഹ്സറുകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും. ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള ഒരു ഗെയിം മത്സ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഇതിനെ "ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലുതും കഠിനവുമായ ശുദ്ധജല മത്സ്യം" എന്നാണ് മീൻപിടുത്തക്കാർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.<ref>{{Cite journal |last=Pinder AC |last2=Raghavan R |last3=Britton JR |year=2015 |title=The legendary hump-backed mahseer Tor sp. of India's River Cauvery: an endemic fish swimming towards extinction? |url=https://www.int-res.com/abstracts/esr/v28/esr00673 |journal=Endangered Species Research |volume=28 |pages=11–17 |doi=10.3354/esr00673 |doi-access=free}}</ref> == സംരക്ഷണ പ്രശ്നങ്ങൾ == തദ്ദേശീയരല്ലാത്ത മഹസീർമാരായ ''[[കറ്റി|ടോർ ഖുദ്രി]]'' , ഹിമാലയൻ [[കുയിൽ മീൻ|ഗോൾഡൻ മഹസീർ]] (''ടോർ പുടിറ്റോറ'') എന്നിവയെ വിശാലമായ കാവേരി നദീതടത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതാണ് ഈ ഇനത്തിന്റെ അങ്ങേയറ്റത്തെ ഭീഷണിക്ക് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{Cite journal |last=Adrian C. Pinder |last2=Rajeev Raghavan |last3=Shannon D. Bower |last4=J. Robert Britton |date=26 July 2020 |title=Length-weight relationships of two conservation-concern mahseers (Teleostei: Cyprinidae: Tor) of the river Cauvery, Karnataka, India |url=https://eprints.bournemouth.ac.uk/34337/1/Pinder%20et%20al_JoTT_2020.pdf |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=12 |pages=16257–16261 |doi=10.11609/jott.6201.12.10.16257-16261}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mahseertrust.org/post/tales-from-velimeen-land|title=Tales from Velimeen Land|date=20 August 2021}}</ref> കാവേരി, പോഷകനദികൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെ അണക്കെട്ടുകളുടെ കനത്ത നിർമ്മാണവും ഡൈനാമൈറ്റ് മത്സ്യബന്ധനത്തിന്റെ ഉപയോഗവും ഈ ഇനത്തെ അപകടത്തിലാക്കുന്നു. ഇവയും നദീതീരത്തിന്റെ നഷ്ടം, വ്യാവസായിക, നഗര മലിനീകരണം, ജലസേചനവും അമൂർത്തീകരണവും, കാലവർഷ കാലാവസ്ഥാ രീതികളിലെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് ഘടകങ്ങളും 2004 ഓടെ പൂഞ്ഞയുള്ള മഹസീർ മത്സ്യങ്ങളുടെ ജനസംഖ്യയിൽ കനത്ത തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി. വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ഈ പദവി ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ഔപചാരികമായ ശാസ്ത്രീയ നാമത്തിന്റെ പൊതുവായ അഭാവം ഈ ഇനത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളെ മുമ്പ് തടസ്സപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, 2018 ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ ഓറഞ്ച്-ഫിൻഡ് മഹസീർ യഥാർത്ഥത്തിൽ ടോർ റെമാഡേവിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് കണ്ടെത്തി, 2004 ൽ [[പാമ്പാർ നദി]] നിന്ന് സാമ്പിൾ ചെയ്ത 19 വ്യക്തികളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി 2007 ൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഒരു അപൂർവ്വ ഇനം.<ref>{{Cite journal |last=Kurup |first=B Madhusoodana |last2=Kurup |first2=B. Madhusoodana |last3=Radhakrishnan |first3=K. V. |date=23 January 2024 |title=Tor Remadevii, A New Species of Tor (Gray) from Chinnar Wildlife Sanctuary, Pambar River, Kerala, Southern India |url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/289973 |journal=The Journal of the Bombay Natural History Society |volume=107 |issue=3 |pages=227––230}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Pinder |first=Adrian C. |last2=Manimekalan |first2=Arunachalam |last3=Knight |first3=J. D. Marcus |last4=Krishnankutty |first4=Prasannan |last5=Britton |first5=J. Robert |last6=Philip |first6=Siby |last7=Dahanukar |first7=Neelesh |last8=Raghavan |first8=Rajeev |name-list-style=amp |date=2018-06-20 |title=Resolving the taxonomic enigma of the iconic game fish, the hump-backed mahseer from the Western Ghats biodiversity hotspot, India |journal=PLOS ONE |language=en |volume=13 |issue=6 |bibcode=2018PLoSO..1399328P |doi=10.1371/journal.pone.0199328 |issn=1932-6203 |pmc=6010267 |pmid=29924871 |doi-access=free}}</ref> നദീതടത്തിലുടനീളമുള്ള ചരിത്രരേഖകളിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഇനത്തിന് ഒടുവിൽ ഒരു ശാസ്ത്രീയ നാമവും പുതുക്കിയ റെഡ് ലിസ്റ്റിംഗും നേടാൻ ഇത് അനുവദിച്ചു. ഇവ രണ്ടും ഭാവിയിലെ സംരക്ഷണ ശ്രമങ്ങൾക്ക് സഹായകമാകും. == ഗാലറി == <gallery mode="nolines" widths="250"> പ്രമാണം:TorRemadeviiPreserved.png|Preserved specimen. പ്രമാണം:Orange-finned_mahseer_AJTJ_P1010743.jpg|Young individual caught during 2016 survey of Moyar River. പ്രമാണം:TorRemadeviiLarge.png|Very large individual caught in [[കാവേരി|Cauvery]] by Martin Clark, 1978 </gallery> == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മത്സ്യങ്ങൾ]] dzv3orkus071vrjdyh7une7sjbhvqys 4627058 4627056 2026-05-30T17:52:14Z Dvellakat 4080 4627058 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|orange-finned mahseer}} [[ഇന്ത്യ]] പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഗുരുതരമായ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ശുദ്ധജല മത്സ്യമാണ് കേരളത്തിൽ കൂരൽ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഹമ്പ് ബാക്ക്ഡ് മഹസീർ, അഥവാ ഓറഞ്ച് ചിറകൻ മഹസീർ . ഇത് [[കാവേരി]] നദീതടത്തിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. പ്രീ-ഓപ്പറിക്കിളിന് മുകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന പ്രധാന പൂഞ്ഞ, പ്രീ-ഓപ്പെർക്യുലിലെ ഒരു പ്രത്യേക വളവ് , വായയുടെ പ്രത്യേക സ്ഥാനം, അതിന്റെ തിളക്കമുള്ള ഓറഞ്ച് കൌഡാൽ ചിറക് എന്നിവയാൽ ഇതിനെ മറ്റ് മഹ്സറുകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും. ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള ഒരു ഗെയിം മത്സ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഇതിനെ "ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലുതും കഠിനവുമായ ശുദ്ധജല മത്സ്യം" എന്നാണ് മീൻപിടുത്തക്കാർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.<ref>{{Cite journal |last=Pinder AC |last2=Raghavan R |last3=Britton JR |year=2015 |title=The legendary hump-backed mahseer Tor sp. of India's River Cauvery: an endemic fish swimming towards extinction? |url=https://www.int-res.com/abstracts/esr/v28/esr00673 |journal=Endangered Species Research |volume=28 |pages=11–17 |doi=10.3354/esr00673 |doi-access=free}}</ref> == സംരക്ഷണ പ്രശ്നങ്ങൾ == തദ്ദേശീയരല്ലാത്ത മഹസീർമാരായ ''[[കറ്റി|ടോർ ഖുദ്രി]]'' , ഹിമാലയൻ [[കുയിൽ മീൻ|ഗോൾഡൻ മഹസീർ]] (''ടോർ പുടിറ്റോറ'') എന്നിവയെ വിശാലമായ കാവേരി നദീതടത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതാണ് ഈ ഇനത്തിന്റെ അങ്ങേയറ്റത്തെ ഭീഷണിക്ക് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{Cite journal |last=Adrian C. Pinder |last2=Rajeev Raghavan |last3=Shannon D. Bower |last4=J. Robert Britton |date=26 July 2020 |title=Length-weight relationships of two conservation-concern mahseers (Teleostei: Cyprinidae: Tor) of the river Cauvery, Karnataka, India |url=https://eprints.bournemouth.ac.uk/34337/1/Pinder%20et%20al_JoTT_2020.pdf |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=12 |pages=16257–16261 |doi=10.11609/jott.6201.12.10.16257-16261}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mahseertrust.org/post/tales-from-velimeen-land|title=Tales from Velimeen Land|date=20 August 2021}}</ref> കാവേരി, പോഷകനദികൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെ അണക്കെട്ടുകളുടെ കനത്ത നിർമ്മാണവും ഡൈനാമൈറ്റ് മത്സ്യബന്ധനത്തിന്റെ ഉപയോഗവും ഈ ഇനത്തെ അപകടത്തിലാക്കുന്നു. ഇവയും നദീതീരത്തിന്റെ നഷ്ടം, വ്യാവസായിക, നഗര മലിനീകരണം, ജലസേചനവും അമൂർത്തീകരണവും, കാലവർഷ കാലാവസ്ഥാ രീതികളിലെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് ഘടകങ്ങളും 2004 ഓടെ പൂഞ്ഞയുള്ള മഹസീർ മത്സ്യങ്ങളുടെ ജനസംഖ്യയിൽ കനത്ത തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി. വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ഈ പദവി ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ഔപചാരികമായ ശാസ്ത്രീയ നാമത്തിന്റെ പൊതുവായ അഭാവം ഈ ഇനത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളെ മുമ്പ് തടസ്സപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, 2018 ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ ഓറഞ്ച്-ഫിൻഡ് മഹസീർ യഥാർത്ഥത്തിൽ ടോർ റെമാഡേവിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് കണ്ടെത്തി, 2004 ൽ [[പാമ്പാർ നദി]] നിന്ന് സാമ്പിൾ ചെയ്ത 19 വ്യക്തികളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി 2007 ൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഒരു അപൂർവ്വ ഇനം.<ref>{{Cite journal |last=Kurup |first=B Madhusoodana |last2=Kurup |first2=B. Madhusoodana |last3=Radhakrishnan |first3=K. V. |date=23 January 2024 |title=Tor Remadevii, A New Species of Tor (Gray) from Chinnar Wildlife Sanctuary, Pambar River, Kerala, Southern India |url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/289973 |journal=The Journal of the Bombay Natural History Society |volume=107 |issue=3 |pages=227––230}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Pinder |first=Adrian C. |last2=Manimekalan |first2=Arunachalam |last3=Knight |first3=J. D. Marcus |last4=Krishnankutty |first4=Prasannan |last5=Britton |first5=J. Robert |last6=Philip |first6=Siby |last7=Dahanukar |first7=Neelesh |last8=Raghavan |first8=Rajeev |name-list-style=amp |date=2018-06-20 |title=Resolving the taxonomic enigma of the iconic game fish, the hump-backed mahseer from the Western Ghats biodiversity hotspot, India |journal=PLOS ONE |language=en |volume=13 |issue=6 |bibcode=2018PLoSO..1399328P |doi=10.1371/journal.pone.0199328 |issn=1932-6203 |pmc=6010267 |pmid=29924871 |doi-access=free}}</ref> നദീതടത്തിലുടനീളമുള്ള ചരിത്രരേഖകളിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഇനത്തിന് ഒടുവിൽ ഒരു ശാസ്ത്രീയ നാമവും പുതുക്കിയ റെഡ് ലിസ്റ്റിംഗും നേടാൻ ഇത് അനുവദിച്ചു. ഇവ രണ്ടും ഭാവിയിലെ സംരക്ഷണ ശ്രമങ്ങൾക്ക് സഹായകമാകും. == ഗാലറി == <gallery mode="nolines" widths="250"> പ്രമാണം:TorRemadeviiPreserved.png|Preserved specimen. പ്രമാണം:Orange-finned_mahseer_AJTJ_P1010743.jpg|Young individual caught during 2016 survey of Moyar River. പ്രമാണം:TorRemadeviiLarge.png|Very large individual caught in [[കാവേരി|Cauvery]] by Martin Clark, 1978 </gallery> == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മത്സ്യങ്ങൾ]] 78tzvmybzue00n4b4gjfwirrib0v6h6 4627061 4627058 2026-05-30T17:58:23Z Dvellakat 4080 4627061 wikitext text/x-wiki {{Prettyurl|orange-finned mahseer}} {{Speciesbox |name = കൂരൽ |image = TorRemadeviiAdult.png |status = CR |status_system = IUCN3.1 |taxon = Tor remadeviae |authority = [[B. Madhusoodhana Kurup|Kurup]] & [[Kizhakke Veetil Radhakrishnan|Radhakrishnan]], 2007 |status_ref=<ref name="iucn status 19 November 2021">{{cite iucn |author=Pinder, A. |author2=Katwate, U. |author3=Dahanukar, N. |author4=Harrison, A. |date=2018 |title=''Tor remadevii'' |volume=2018 |article-number=e.T56096394A56717605 |doi=10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T56096394A56717605.en |access-date=19 November 2021}}</ref> |synonyms = ''Tor remadevii'' Kurup & Radhakrishnan, 2011 |synonyms_ref = <ref>{{Cite WoRMS|title=Tor remadeviae Madhusoodana Kurup & Radhakrishnan, 2011|id=1384615|access-date=2026-03-18|db=FishBase}}</ref> }} [[ഇന്ത്യ]] പശ്ചിമഘട്ടത്തിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഗുരുതരമായ വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ശുദ്ധജല മത്സ്യമാണ് കേരളത്തിൽ കൂരൽ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഹമ്പ് ബാക്ക്ഡ് മഹസീർ, അഥവാ ഓറഞ്ച് ചിറകൻ മഹസീർ . ഇത് [[കാവേരി]] നദീതടത്തിൽ മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. പ്രീ-ഓപ്പറിക്കിളിന് മുകളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്ന പ്രധാന പൂഞ്ഞ, പ്രീ-ഓപ്പെർക്യുലിലെ ഒരു പ്രത്യേക വളവ് , വായയുടെ പ്രത്യേക സ്ഥാനം, അതിന്റെ തിളക്കമുള്ള ഓറഞ്ച് കൌഡാൽ ചിറക് എന്നിവയാൽ ഇതിനെ മറ്റ് മഹ്സറുകളിൽ നിന്ന് വേർതിരിച്ചറിയാൻ കഴിയും. ഉയർന്ന നിലവാരമുള്ള ഒരു ഗെയിം മത്സ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഇതിനെ "ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലുതും കഠിനവുമായ ശുദ്ധജല മത്സ്യം" എന്നാണ് മീൻപിടുത്തക്കാർ വിശേഷിപ്പിച്ചത്.<ref>{{Cite journal |last=Pinder AC |last2=Raghavan R |last3=Britton JR |year=2015 |title=The legendary hump-backed mahseer Tor sp. of India's River Cauvery: an endemic fish swimming towards extinction? |url=https://www.int-res.com/abstracts/esr/v28/esr00673 |journal=Endangered Species Research |volume=28 |pages=11–17 |doi=10.3354/esr00673 |doi-access=free}}</ref> == സംരക്ഷണ പ്രശ്നങ്ങൾ == തദ്ദേശീയരല്ലാത്ത മഹസീർമാരായ ''[[കറ്റി|ടോർ ഖുദ്രി]]'' , ഹിമാലയൻ [[കുയിൽ മീൻ|ഗോൾഡൻ മഹസീർ]] (''ടോർ പുടിറ്റോറ'') എന്നിവയെ വിശാലമായ കാവേരി നദീതടത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതാണ് ഈ ഇനത്തിന്റെ അങ്ങേയറ്റത്തെ ഭീഷണിക്ക് ഒരു പ്രധാന കാരണം.<ref>{{Cite journal |last=Adrian C. Pinder |last2=Rajeev Raghavan |last3=Shannon D. Bower |last4=J. Robert Britton |date=26 July 2020 |title=Length-weight relationships of two conservation-concern mahseers (Teleostei: Cyprinidae: Tor) of the river Cauvery, Karnataka, India |url=https://eprints.bournemouth.ac.uk/34337/1/Pinder%20et%20al_JoTT_2020.pdf |journal=Journal of Threatened Taxa |volume=12 |pages=16257–16261 |doi=10.11609/jott.6201.12.10.16257-16261}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mahseertrust.org/post/tales-from-velimeen-land|title=Tales from Velimeen Land|date=20 August 2021}}</ref> കാവേരി, പോഷകനദികൾ എന്നിവിടങ്ങളിലെ അണക്കെട്ടുകളുടെ കനത്ത നിർമ്മാണവും ഡൈനാമൈറ്റ് മത്സ്യബന്ധനത്തിന്റെ ഉപയോഗവും ഈ ഇനത്തെ അപകടത്തിലാക്കുന്നു. ഇവയും നദീതീരത്തിന്റെ നഷ്ടം, വ്യാവസായിക, നഗര മലിനീകരണം, ജലസേചനവും അമൂർത്തീകരണവും, കാലവർഷ കാലാവസ്ഥാ രീതികളിലെ കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് ഘടകങ്ങളും 2004 ഓടെ പൂഞ്ഞയുള്ള മഹസീർ മത്സ്യങ്ങളുടെ ജനസംഖ്യയിൽ കനത്ത തകർച്ചയ്ക്ക് കാരണമായി. വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ഈ പദവി ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ഔപചാരികമായ ശാസ്ത്രീയ നാമത്തിന്റെ പൊതുവായ അഭാവം ഈ ഇനത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളെ മുമ്പ് തടസ്സപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, 2018 ലെ ഒരു പഠനത്തിൽ ഓറഞ്ച്-ഫിൻഡ് മഹസീർ യഥാർത്ഥത്തിൽ ടോർ റെമാഡേവിയയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണെന്ന് കണ്ടെത്തി, 2004 ൽ [[പാമ്പാർ നദി]] നിന്ന് സാമ്പിൾ ചെയ്ത 19 വ്യക്തികളെ അടിസ്ഥാനമാക്കി 2007 ൽ തിരിച്ചറിഞ്ഞ ഒരു അപൂർവ്വ ഇനം.<ref>{{Cite journal |last=Kurup |first=B Madhusoodana |last2=Kurup |first2=B. Madhusoodana |last3=Radhakrishnan |first3=K. V. |date=23 January 2024 |title=Tor Remadevii, A New Species of Tor (Gray) from Chinnar Wildlife Sanctuary, Pambar River, Kerala, Southern India |url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/289973 |journal=The Journal of the Bombay Natural History Society |volume=107 |issue=3 |pages=227––230}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Pinder |first=Adrian C. |last2=Manimekalan |first2=Arunachalam |last3=Knight |first3=J. D. Marcus |last4=Krishnankutty |first4=Prasannan |last5=Britton |first5=J. Robert |last6=Philip |first6=Siby |last7=Dahanukar |first7=Neelesh |last8=Raghavan |first8=Rajeev |name-list-style=amp |date=2018-06-20 |title=Resolving the taxonomic enigma of the iconic game fish, the hump-backed mahseer from the Western Ghats biodiversity hotspot, India |journal=PLOS ONE |language=en |volume=13 |issue=6 |bibcode=2018PLoSO..1399328P |doi=10.1371/journal.pone.0199328 |issn=1932-6203 |pmc=6010267 |pmid=29924871 |doi-access=free}}</ref> നദീതടത്തിലുടനീളമുള്ള ചരിത്രരേഖകളിൽ നിന്ന് അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ഇനത്തിന് ഒടുവിൽ ഒരു ശാസ്ത്രീയ നാമവും പുതുക്കിയ റെഡ് ലിസ്റ്റിംഗും നേടാൻ ഇത് അനുവദിച്ചു. ഇവ രണ്ടും ഭാവിയിലെ സംരക്ഷണ ശ്രമങ്ങൾക്ക് സഹായകമാകും. == ഗാലറി == <gallery mode="nolines" widths="250"> പ്രമാണം:TorRemadeviiPreserved.png|Preserved specimen. പ്രമാണം:Orange-finned_mahseer_AJTJ_P1010743.jpg|Young individual caught during 2016 survey of Moyar River. പ്രമാണം:TorRemadeviiLarge.png|Very large individual caught in [[കാവേരി|Cauvery]] by Martin Clark, 1978 </gallery> == പരാമർശങ്ങൾ == {{Reflist}} [[വർഗ്ഗം:പശ്ചിമഘട്ടതദ്ദേശവാസിയായ ജീവികൾ]] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ മത്സ്യങ്ങൾ]] l493pyfglu1619psexxcjsmrhlx32g4 0 668576 4627057 2026-05-30T17:50:27Z Dvellakat 4080 [[കൂരൽ]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു 4627057 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[കൂരൽ]] 0x00kpdf1pknjcrn42cyls9bd0xregj 0 668577 4627059 2026-05-30T17:52:40Z Dvellakat 4080 [[കൂരൽ]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു 4627059 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[കൂരൽ]] 0x00kpdf1pknjcrn42cyls9bd0xregj 0 668578 4627066 2026-05-30T18:04:54Z Dvellakat 4080 [[ടോർ (മത്സ്യം)]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു 4627066 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[ടോർ (മത്സ്യം)|ടോർ]] qqmkkjc1badlvcvb38va19l67cva7za 0 668579 4627068 2026-05-30T18:13:17Z Sai K shanmugam 24791 '{{Infobox officeholder | name = വിഷ്ണു മോഹൻ | office = [[കേരള നിയമസഭ|പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗം]] | constituency = [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]] | predecessor = [[എം. നൗഷാദ്]] | term_start = 2026 മേയ്...' താൾ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു 4627068 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = വിഷ്ണു മോഹൻ | office = [[കേരള നിയമസഭ|പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗം]] | constituency = [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]] | predecessor = [[എം. നൗഷാദ്]] | term_start = 2026 മേയ് 21 | party = {{plainlist| * [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] * [[United Democratic Front (Kerala)|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] }} | birth_date = 1987 | profession = രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, അഭിഭാഷകൻ }} കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും, പതിനാറാമത് കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗവുമാണ് '''അഡ്വ. വിഷ്ണു മോഹൻ''' (ജനനം: 1987). 2026-ൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് യു.ഡി.എഫ് സഖ്യത്തിലുള്ള റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ആർ.എസ്.പി) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=634|title=Adv.Vishnu Mohan(Revolutionary Socialist Party):Constituency- ERAVIPURAM(KOLLAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-09|website=www.myneta.info}}</ref> == ജീവിതരേഖ == 2012-ൽ തിരുവനന്തപുരം ഗവ. ലോ കോളേജിൽ നിന്നും നിയമബിരുദം നേടി.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-vishnu-mohan-634/|title=Adv.Vishnu Mohan, ERAVIPURAM constituency, RSP, Kerala Assembly Election 2026: Profile & Affidavit|access-date=2026-05-09|website=The Hindu|language=en}}</ref> നിലവിൽ ആർ.എസ്.പി.യുടെ യുവജന സംഘടനയായ ആർ.വൈ.എഫിന്റെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/udf-candidate-eravipuram-adv-vishnu-mohan-rsp-i19bu112|title=ഇരവിപുരത്ത് എൻ.കെ.പ്രേമചന്ദ്രന്റെ മകന് സീറ്റില്ല; വിഷ്ണു മോഹൻ യുഡിഎഫ് സ്ഥാനാർഥിയാകും|access-date=2026-05-30|last=ഡെസ്ക്|first=ന്യൂസ്|date=2026-02-27|language=en}}</ref> 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇരവിപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആർ.എസ്.പി സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചു. ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 64,383 വോട്ടുകൾ നേടി,<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/kerala-news/udf-candidate-adv-vishnu-mohan-won-in-eravipuram-assembly-election-2026-articleshow-lcr6qyn|title=ഇരവിപുരത്ത് ഇടതുകോട്ട തകർന്നു; എം നൗഷാദിന്റെ ഹാട്രിക് മോഹം തടഞ്ഞ് വിഷ്ണു മോഹന്റെ വിജയം|access-date=2026-05-30|last=|last2=|language=ml|last3=|last4=|last5=|first5=GNFollow}}</ref> സി.പി.ഐ.എം സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്ന എം. നൗഷാദിനേക്കാൾ 8,803 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിന് വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-in/news/India/eravipuram-election-results-2026-rsps-vishnu-mohan-defeats-cpims-m-noushad-by-8803-votes/ar-AA22n05a?ocid=BingNewsVerp&apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1|title=MSN|access-date=2026-05-09|website=www.msn.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/elections/assembly/kerala/candidate-adv-vishnu-mohan-5266|title=Adv.Vishnu Mohan (RSP) Candidate from ERAVIPURAM Constituency, Adv.Vishnu Mohan Political Career, Age, Education, Election Result 2026|access-date=2026-05-09|website=India Today|language=en}}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * [https://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2554 കേരള നിയമസഭയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് - പ്രൊഫൈൽ] 8q60svz7zgsmtg4e4xiydm0jv0a8tu6 4627075 4627068 2026-05-30T18:48:09Z Sai K shanmugam 24791 4627075 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vishnu Mohan}} {{Infobox officeholder | name = വിഷ്ണു മോഹൻ | office = [[കേരള നിയമസഭ|പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗം]] | constituency = [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]] | predecessor = [[എം. നൗഷാദ്]] | term_start = 2026 മേയ് 21 | party = {{plainlist| * [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] * [[United Democratic Front (Kerala)|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] }} | birth_date = 1987 | profession = രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, അഭിഭാഷകൻ }} കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും, പതിനാറാമത് കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗവുമാണ് '''അഡ്വ. വിഷ്ണു മോഹൻ''' (ജനനം: 1987). 2026-ൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് യു.ഡി.എഫ് സഖ്യത്തിലുള്ള റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ആർ.എസ്.പി) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=634|title=Adv.Vishnu Mohan(Revolutionary Socialist Party):Constituency- ERAVIPURAM(KOLLAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-09|website=www.myneta.info}}</ref> == ജീവിതരേഖ == 2012-ൽ തിരുവനന്തപുരം ഗവ. ലോ കോളേജിൽ നിന്നും നിയമബിരുദം നേടി.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-vishnu-mohan-634/|title=Adv.Vishnu Mohan, ERAVIPURAM constituency, RSP, Kerala Assembly Election 2026: Profile & Affidavit|access-date=2026-05-09|website=The Hindu|language=en}}</ref> നിലവിൽ ആർ.എസ്.പി.യുടെ യുവജന സംഘടനയായ ആർ.വൈ.എഫിന്റെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/udf-candidate-eravipuram-adv-vishnu-mohan-rsp-i19bu112|title=ഇരവിപുരത്ത് എൻ.കെ.പ്രേമചന്ദ്രന്റെ മകന് സീറ്റില്ല; വിഷ്ണു മോഹൻ യുഡിഎഫ് സ്ഥാനാർഥിയാകും|access-date=2026-05-30|last=ഡെസ്ക്|first=ന്യൂസ്|date=2026-02-27|language=en}}</ref> 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇരവിപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആർ.എസ്.പി സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചു. ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 64,383 വോട്ടുകൾ നേടി,<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/kerala-news/udf-candidate-adv-vishnu-mohan-won-in-eravipuram-assembly-election-2026-articleshow-lcr6qyn|title=ഇരവിപുരത്ത് ഇടതുകോട്ട തകർന്നു; എം നൗഷാദിന്റെ ഹാട്രിക് മോഹം തടഞ്ഞ് വിഷ്ണു മോഹന്റെ വിജയം|access-date=2026-05-30|last=|last2=|language=ml|last3=|last4=|last5=|first5=GNFollow}}</ref> സി.പി.ഐ.എം സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്ന എം. നൗഷാദിനേക്കാൾ 8,803 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിന് വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-in/news/India/eravipuram-election-results-2026-rsps-vishnu-mohan-defeats-cpims-m-noushad-by-8803-votes/ar-AA22n05a?ocid=BingNewsVerp&apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1|title=MSN|access-date=2026-05-09|website=www.msn.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/elections/assembly/kerala/candidate-adv-vishnu-mohan-5266|title=Adv.Vishnu Mohan (RSP) Candidate from ERAVIPURAM Constituency, Adv.Vishnu Mohan Political Career, Age, Education, Election Result 2026|access-date=2026-05-09|website=India Today|language=en}}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * [https://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2554 കേരള നിയമസഭയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് - പ്രൊഫൈൽ] tt1dsj4c643d8w0ht5a1t97jfsyeupa 4627078 4627075 2026-05-30T18:50:36Z Sai K shanmugam 24791 [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4627078 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vishnu Mohan}} {{Infobox officeholder | name = വിഷ്ണു മോഹൻ | office = [[കേരള നിയമസഭ|പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗം]] | constituency = [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]] | predecessor = [[എം. നൗഷാദ്]] | term_start = 2026 മേയ് 21 | party = {{plainlist| * [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] * [[United Democratic Front (Kerala)|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] }} | birth_date = 1987 | profession = രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, അഭിഭാഷകൻ }} കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും, പതിനാറാമത് കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗവുമാണ് '''അഡ്വ. വിഷ്ണു മോഹൻ''' (ജനനം: 1987). 2026-ൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് യു.ഡി.എഫ് സഖ്യത്തിലുള്ള റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ആർ.എസ്.പി) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=634|title=Adv.Vishnu Mohan(Revolutionary Socialist Party):Constituency- ERAVIPURAM(KOLLAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-09|website=www.myneta.info}}</ref> == ജീവിതരേഖ == 2012-ൽ തിരുവനന്തപുരം ഗവ. ലോ കോളേജിൽ നിന്നും നിയമബിരുദം നേടി.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-vishnu-mohan-634/|title=Adv.Vishnu Mohan, ERAVIPURAM constituency, RSP, Kerala Assembly Election 2026: Profile & Affidavit|access-date=2026-05-09|website=The Hindu|language=en}}</ref> നിലവിൽ ആർ.എസ്.പി.യുടെ യുവജന സംഘടനയായ ആർ.വൈ.എഫിന്റെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/udf-candidate-eravipuram-adv-vishnu-mohan-rsp-i19bu112|title=ഇരവിപുരത്ത് എൻ.കെ.പ്രേമചന്ദ്രന്റെ മകന് സീറ്റില്ല; വിഷ്ണു മോഹൻ യുഡിഎഫ് സ്ഥാനാർഥിയാകും|access-date=2026-05-30|last=ഡെസ്ക്|first=ന്യൂസ്|date=2026-02-27|language=en}}</ref> 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇരവിപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആർ.എസ്.പി സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചു. ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 64,383 വോട്ടുകൾ നേടി,<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/kerala-news/udf-candidate-adv-vishnu-mohan-won-in-eravipuram-assembly-election-2026-articleshow-lcr6qyn|title=ഇരവിപുരത്ത് ഇടതുകോട്ട തകർന്നു; എം നൗഷാദിന്റെ ഹാട്രിക് മോഹം തടഞ്ഞ് വിഷ്ണു മോഹന്റെ വിജയം|access-date=2026-05-30|last=|last2=|language=ml|last3=|last4=|last5=|first5=GNFollow}}</ref> സി.പി.ഐ.എം സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്ന എം. നൗഷാദിനേക്കാൾ 8,803 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിന് വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-in/news/India/eravipuram-election-results-2026-rsps-vishnu-mohan-defeats-cpims-m-noushad-by-8803-votes/ar-AA22n05a?ocid=BingNewsVerp&apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1|title=MSN|access-date=2026-05-09|website=www.msn.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/elections/assembly/kerala/candidate-adv-vishnu-mohan-5266|title=Adv.Vishnu Mohan (RSP) Candidate from ERAVIPURAM Constituency, Adv.Vishnu Mohan Political Career, Age, Education, Election Result 2026|access-date=2026-05-09|website=India Today|language=en}}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * [https://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2554 കേരള നിയമസഭയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് - പ്രൊഫൈൽ] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] ipw924ot6a4zrxq8q644dylgcbfg2fg 4627079 4627078 2026-05-30T18:50:49Z Sai K shanmugam 24791 [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] ചേർത്തു [[വിക്കിപീഡിയ:ഹോട്ട്കാറ്റ്|ഹോട്ട്ക്യാറ്റ്]] ഉപയോഗിച്ച് 4627079 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vishnu Mohan}} {{Infobox officeholder | name = വിഷ്ണു മോഹൻ | office = [[കേരള നിയമസഭ|പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗം]] | constituency = [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]] | predecessor = [[എം. നൗഷാദ്]] | term_start = 2026 മേയ് 21 | party = {{plainlist| * [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] * [[United Democratic Front (Kerala)|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] }} | birth_date = 1987 | profession = രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, അഭിഭാഷകൻ }} കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും, പതിനാറാമത് കേരള നിയമസഭയിലെ അംഗവുമാണ് '''അഡ്വ. വിഷ്ണു മോഹൻ''' (ജനനം: 1987). 2026-ൽ കൊല്ലം ജില്ലയിലെ ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് യു.ഡി.എഫ് സഖ്യത്തിലുള്ള റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ആർ.എസ്.പി) സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=634|title=Adv.Vishnu Mohan(Revolutionary Socialist Party):Constituency- ERAVIPURAM(KOLLAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-09|website=www.myneta.info}}</ref> == ജീവിതരേഖ == 2012-ൽ തിരുവനന്തപുരം ഗവ. ലോ കോളേജിൽ നിന്നും നിയമബിരുദം നേടി.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-vishnu-mohan-634/|title=Adv.Vishnu Mohan, ERAVIPURAM constituency, RSP, Kerala Assembly Election 2026: Profile & Affidavit|access-date=2026-05-09|website=The Hindu|language=en}}</ref> നിലവിൽ ആർ.എസ്.പി.യുടെ യുവജന സംഘടനയായ ആർ.വൈ.എഫിന്റെ സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/udf-candidate-eravipuram-adv-vishnu-mohan-rsp-i19bu112|title=ഇരവിപുരത്ത് എൻ.കെ.പ്രേമചന്ദ്രന്റെ മകന് സീറ്റില്ല; വിഷ്ണു മോഹൻ യുഡിഎഫ് സ്ഥാനാർഥിയാകും|access-date=2026-05-30|last=ഡെസ്ക്|first=ന്യൂസ്|date=2026-02-27|language=en}}</ref> 2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇരവിപുരം മണ്ഡലത്തിൽ നിന്ന് ആർ.എസ്.പി സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചു. ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 64,383 വോട്ടുകൾ നേടി,<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/kerala-news/udf-candidate-adv-vishnu-mohan-won-in-eravipuram-assembly-election-2026-articleshow-lcr6qyn|title=ഇരവിപുരത്ത് ഇടതുകോട്ട തകർന്നു; എം നൗഷാദിന്റെ ഹാട്രിക് മോഹം തടഞ്ഞ് വിഷ്ണു മോഹന്റെ വിജയം|access-date=2026-05-30|last=|last2=|language=ml|last3=|last4=|last5=|first5=GNFollow}}</ref> സി.പി.ഐ.എം സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്ന എം. നൗഷാദിനേക്കാൾ 8,803 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിന് വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-in/news/India/eravipuram-election-results-2026-rsps-vishnu-mohan-defeats-cpims-m-noushad-by-8803-votes/ar-AA22n05a?ocid=BingNewsVerp&apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1|title=MSN|access-date=2026-05-09|website=www.msn.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/elections/assembly/kerala/candidate-adv-vishnu-mohan-5266|title=Adv.Vishnu Mohan (RSP) Candidate from ERAVIPURAM Constituency, Adv.Vishnu Mohan Political Career, Age, Education, Election Result 2026|access-date=2026-05-09|website=India Today|language=en}}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * [https://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2554 കേരള നിയമസഭയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് - പ്രൊഫൈൽ] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] fnxru1l5pifr8g7qt3wc672gmo785mz 4627080 4627079 2026-05-30T18:54:10Z Sai K shanmugam 24791 4627080 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vishnu Mohan}} {{Infobox officeholder | name = വിഷ്ണു മോഹൻ | office = [[കേരള നിയമസഭ|പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗം]] | constituency = [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]] | predecessor = [[എം. നൗഷാദ്]] | term_start = 2026 മേയ് 21 | party = {{plainlist| * [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] * [[United Democratic Front (Kerala)|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] }} | birth_date = 1987 | profession = രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, അഭിഭാഷകൻ }} കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും, [[പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ|പതിനാറാമത് കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗവുമാണ് '''അഡ്വ. വിഷ്ണു മോഹൻ''' (ജനനം: 1987). 2026-ൽ [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിലെ]] [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്]] സഖ്യത്തിലുള്ള [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ആർ.എസ്.പി)]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=634|title=Adv.Vishnu Mohan(Revolutionary Socialist Party):Constituency- ERAVIPURAM(KOLLAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-09|website=www.myneta.info}}</ref> == ജീവിതരേഖ == 2012-ൽ [[ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്,തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരം ഗവ. ലോ കോളേജിൽ]] നിന്നും നിയമബിരുദം നേടി.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-vishnu-mohan-634/|title=Adv.Vishnu Mohan, ERAVIPURAM constituency, RSP, Kerala Assembly Election 2026: Profile & Affidavit|access-date=2026-05-09|website=The Hindu|language=en}}</ref> നിലവിൽ [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|ആർ.എസ്.പി.യുടെ]] യുവജന സംഘടനയായ [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|ആർ.വൈ.എഫിന്റെ]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/udf-candidate-eravipuram-adv-vishnu-mohan-rsp-i19bu112|title=ഇരവിപുരത്ത് എൻ.കെ.പ്രേമചന്ദ്രന്റെ മകന് സീറ്റില്ല; വിഷ്ണു മോഹൻ യുഡിഎഫ് സ്ഥാനാർഥിയാകും|access-date=2026-05-30|last=ഡെസ്ക്|first=ന്യൂസ്|date=2026-02-27|language=en}}</ref> [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് ആർ.എസ്.പി സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചു. ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 64,383 വോട്ടുകൾ നേടി,<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/kerala-news/udf-candidate-adv-vishnu-mohan-won-in-eravipuram-assembly-election-2026-articleshow-lcr6qyn|title=ഇരവിപുരത്ത് ഇടതുകോട്ട തകർന്നു; എം നൗഷാദിന്റെ ഹാട്രിക് മോഹം തടഞ്ഞ് വിഷ്ണു മോഹന്റെ വിജയം|access-date=2026-05-30|last=|last2=|language=ml|last3=|last4=|last5=|first5=GNFollow}}</ref> [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്ന [[എം. നൗഷാദ്|എം. നൗഷാദിനേക്കാൾ]] 8,803 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിന് വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-in/news/India/eravipuram-election-results-2026-rsps-vishnu-mohan-defeats-cpims-m-noushad-by-8803-votes/ar-AA22n05a?ocid=BingNewsVerp&apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1|title=MSN|access-date=2026-05-09|website=www.msn.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/elections/assembly/kerala/candidate-adv-vishnu-mohan-5266|title=Adv.Vishnu Mohan (RSP) Candidate from ERAVIPURAM Constituency, Adv.Vishnu Mohan Political Career, Age, Education, Election Result 2026|access-date=2026-05-09|website=India Today|language=en}}</ref> == അവലംബം == {{reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * [https://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2554 കേരള നിയമസഭയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് - പ്രൊഫൈൽ] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] 49iyvkeif69ommyrqtl2zqb3n0l1ske 4627081 4627080 2026-05-30T19:00:46Z Sai K shanmugam 24791 4627081 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vishnu Mohan}} {{Infobox officeholder | name = വിഷ്ണു മോഹൻ | office = [[കേരള നിയമസഭ|പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗം]] | constituency = [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]] | predecessor = [[എം. നൗഷാദ്]] | term_start = 2026 മേയ് 21 | party = {{plainlist| * [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] * [[United Democratic Front (Kerala)|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] }} | birth_date = 1987 | profession = രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, അഭിഭാഷകൻ }} കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും, [[പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ|പതിനാറാമത് കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗവുമാണ് '''അഡ്വ. വിഷ്ണു മോഹൻ''' (ജനനം: 1987). 2026-ൽ [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിലെ]] [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്]] സഖ്യത്തിലുള്ള [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ആർ.എസ്.പി)]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=634|title=Adv.Vishnu Mohan(Revolutionary Socialist Party):Constituency- ERAVIPURAM(KOLLAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-09|website=www.myneta.info}}</ref> == ജീവിതരേഖ == 2012-ൽ [[ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്,തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരം ഗവ. ലോ കോളേജിൽ]] നിന്നും നിയമബിരുദം നേടി.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-vishnu-mohan-634/|title=Adv.Vishnu Mohan, ERAVIPURAM constituency, RSP, Kerala Assembly Election 2026: Profile & Affidavit|access-date=2026-05-09|website=The Hindu|language=en}}</ref> നിലവിൽ [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|ആർ.എസ്.പി.യുടെ]] യുവജന സംഘടനയായ [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|ആർ.വൈ.എഫിന്റെ]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/udf-candidate-eravipuram-adv-vishnu-mohan-rsp-i19bu112|title=ഇരവിപുരത്ത് എൻ.കെ.പ്രേമചന്ദ്രന്റെ മകന് സീറ്റില്ല; വിഷ്ണു മോഹൻ യുഡിഎഫ് സ്ഥാനാർഥിയാകും|access-date=2026-05-30|last=ഡെസ്ക്|first=ന്യൂസ്|date=2026-02-27|language=en}}</ref> [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് ആർ.എസ്.പി സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചു. ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 64,383 വോട്ടുകൾ നേടി,<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/kerala-news/udf-candidate-adv-vishnu-mohan-won-in-eravipuram-assembly-election-2026-articleshow-lcr6qyn|title=ഇരവിപുരത്ത് ഇടതുകോട്ട തകർന്നു; എം നൗഷാദിന്റെ ഹാട്രിക് മോഹം തടഞ്ഞ് വിഷ്ണു മോഹന്റെ വിജയം|access-date=2026-05-30|last=|last2=|language=ml|last3=|last4=|last5=|first5=GNFollow}}</ref> [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്ന [[എം. നൗഷാദ്|എം. നൗഷാദിനേക്കാൾ]] 8,803 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിന് വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-in/news/India/eravipuram-election-results-2026-rsps-vishnu-mohan-defeats-cpims-m-noushad-by-8803-votes/ar-AA22n05a?ocid=BingNewsVerp&apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1|title=MSN|access-date=2026-05-09|website=www.msn.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/elections/assembly/kerala/candidate-adv-vishnu-mohan-5266|title=Adv.Vishnu Mohan (RSP) Candidate from ERAVIPURAM Constituency, Adv.Vishnu Mohan Political Career, Age, Education, Election Result 2026|access-date=2026-05-09|website=India Today|language=en}}</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="sortable wikitable" ! style="background:#666; color:white;" |Year ! style="background:#666; color:white;" |Constituency ! style="background:#666; color:white;" |Votes ! style="background:#666; color:white;" |Opponent ! style="background:#666; color:white;" |Votes ! style="background:#666; color:white;" |Result ! style="background:#666; color:white;" |Margin |- |[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026]] |[[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]] |64,383 |[[എം. നൗഷാദ്]] ([[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]]) | style="background: #98FB98;" |55,580 |'''വിജയിച്ചു''' |8,803 |} == അവലംബം == {{reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * [https://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2554 കേരള നിയമസഭയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് - പ്രൊഫൈൽ] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] dgg5cl4s8r78z5rz809bhdki7yhfbio 4627082 4627081 2026-05-30T19:03:32Z Sai K shanmugam 24791 /* തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ */ 4627082 wikitext text/x-wiki {{prettyurl|Vishnu Mohan}} {{Infobox officeholder | name = വിഷ്ണു മോഹൻ | office = [[കേരള നിയമസഭ|പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗം]] | constituency = [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]] | predecessor = [[എം. നൗഷാദ്]] | term_start = 2026 മേയ് 21 | party = {{plainlist| * [[Revolutionary Socialist Party (India)|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി]] * [[United Democratic Front (Kerala)|ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി]] }} | birth_date = 1987 | profession = രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകൻ, അഭിഭാഷകൻ }} കേരളത്തിലെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തകനും, [[പതിനാറാം കേരളനിയമസഭ|പതിനാറാമത് കേരള നിയമസഭയിലെ]] അംഗവുമാണ് '''അഡ്വ. വിഷ്ണു മോഹൻ''' (ജനനം: 1987). 2026-ൽ [[കൊല്ലം ജില്ല|കൊല്ലം ജില്ലയിലെ]] [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് [[ഐക്യ ജനാധിപത്യ മുന്നണി|യു.ഡി.എഫ്]] സഖ്യത്തിലുള്ള [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|റവല്യൂഷണറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ആർ.എസ്.പി)]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചു.<ref>{{Cite web|url=https://www.myneta.info/Kerala2026/candidate.php?candidate_id=634|title=Adv.Vishnu Mohan(Revolutionary Socialist Party):Constituency- ERAVIPURAM(KOLLAM) - Affidavit Information of Candidate:|access-date=2026-05-09|website=www.myneta.info}}</ref> == ജീവിതരേഖ == 2012-ൽ [[ഗവൺമെന്റ് ലോ കോളേജ്,തിരുവനന്തപുരം|തിരുവനന്തപുരം ഗവ. ലോ കോളേജിൽ]] നിന്നും നിയമബിരുദം നേടി.<ref>{{Cite web|url=https://www.thehindu.com/elections/candidates/Kerala2026/adv-vishnu-mohan-634/|title=Adv.Vishnu Mohan, ERAVIPURAM constituency, RSP, Kerala Assembly Election 2026: Profile & Affidavit|access-date=2026-05-09|website=The Hindu|language=en}}</ref> നിലവിൽ [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|ആർ.എസ്.പി.യുടെ]] യുവജന സംഘടനയായ [[റെവല്യൂഷനറി സോഷ്യലിസ്റ്റ് പാർട്ടി|ആർ.വൈ.എഫിന്റെ]] സംസ്ഥാന സെക്രട്ടറിയായി പ്രവർത്തിച്ചുവരുന്നു.<ref>{{Cite web|url=https://www.mathrubhumi.com/news/kerala/udf-candidate-eravipuram-adv-vishnu-mohan-rsp-i19bu112|title=ഇരവിപുരത്ത് എൻ.കെ.പ്രേമചന്ദ്രന്റെ മകന് സീറ്റില്ല; വിഷ്ണു മോഹൻ യുഡിഎഫ് സ്ഥാനാർഥിയാകും|access-date=2026-05-30|last=ഡെസ്ക്|first=ന്യൂസ്|date=2026-02-27|language=en}}</ref> [[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026-ലെ കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ]] [[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം മണ്ഡലത്തിൽ]] നിന്ന് ആർ.എസ്.പി സ്ഥാനാർത്ഥിയായി മത്സരിച്ച് വിജയിച്ചു. ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ 64,383 വോട്ടുകൾ നേടി,<ref>{{Cite web|url=https://www.asianetnews.com/kerala-news/udf-candidate-adv-vishnu-mohan-won-in-eravipuram-assembly-election-2026-articleshow-lcr6qyn|title=ഇരവിപുരത്ത് ഇടതുകോട്ട തകർന്നു; എം നൗഷാദിന്റെ ഹാട്രിക് മോഹം തടഞ്ഞ് വിഷ്ണു മോഹന്റെ വിജയം|access-date=2026-05-30|last=|last2=|language=ml|last3=|last4=|last5=|first5=GNFollow}}</ref> [[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]] സ്ഥാനാർത്ഥിയായിരുന്ന [[എം. നൗഷാദ്|എം. നൗഷാദിനേക്കാൾ]] 8,803 വോട്ടുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷത്തിന് വിജയിച്ചു. <ref>{{Cite web|url=https://www.msn.com/en-in/news/India/eravipuram-election-results-2026-rsps-vishnu-mohan-defeats-cpims-m-noushad-by-8803-votes/ar-AA22n05a?ocid=BingNewsVerp&apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1|title=MSN|access-date=2026-05-09|website=www.msn.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/elections/assembly/kerala/candidate-adv-vishnu-mohan-5266|title=Adv.Vishnu Mohan (RSP) Candidate from ERAVIPURAM Constituency, Adv.Vishnu Mohan Political Career, Age, Education, Election Result 2026|access-date=2026-05-09|website=India Today|language=en}}</ref> == തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ == {| class="sortable wikitable" ! style="background:#666; color:white;" |വർഷം ! style="background:#666; color:white;" |നിയമസഭാമണ്ഡലം ! style="background:#666; color:white;" |വോട്ടുകൾ ! style="background:#666; color:white;" |എതിരാളി !വോട്ടുകൾ ! style="background:#666; color:white;" |ഫലം ! style="background:#666; color:white;" |ഭൂരിപക്ഷം |- |[[കേരള നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് (2026)|2026]] |[[ഇരവിപുരം നിയമസഭാമണ്ഡലം|ഇരവിപുരം]] |64,383 |[[എം. നൗഷാദ്]] ([[കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് പാർട്ടി ഓഫ് ഇന്ത്യ (മാർക്സിസ്റ്റ്)|സി.പി.ഐ.എം]]) |55,580 | style="background: #98FB98;" |'''വിജയിച്ചു.''' |8,803 |} == അവലംബം == {{reflist}} == പുറം കണ്ണികൾ == * [https://www.niyamasabha.nic.in/index.php/content/member_homepage/2554 കേരള നിയമസഭയുടെ ഔദ്യോഗിക വെബ്സൈറ്റ് - പ്രൊഫൈൽ] [[വർഗ്ഗം:കേരളത്തിലെ രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർ]] [[വർഗ്ഗം:പതിനാറാം കേരള നിയമസഭാംഗങ്ങൾ]] bt160mr87blwq20y30qxp3r28s0efba 100 668580 4627069 2026-05-30T18:25:23Z Aby John Vannilam 13754 പുതിയത് 4627069 wikitext text/x-wiki === 2026 മേയ് 30 ശനിയാഴ്ച === '''1201 ഇടവം 16''' ലോകം *[[മ്യാൻമാർ|മ്യാൻമർ]] പട്ടാള ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രസിഡന്റ് [[ഓങ് ഹ്ലെയിംഗ്]] നടത്തുന്ന ഇന്ത്യാ സന്ദർശനം ആരംഭിച്ചു *ഇറാൻ വ്യോമപ്രതിരോധ വിഭാഗം [[ഖേഷ്മ് ദ്വീപ്|ഖേഷ്മ് ദ്വീപിനടുത്തുവെച്ച്]] ശത്രുപക്ഷത്തിന്റെ മൈക്രോ ഡ്രോൺ വെടിവെച്ചിട്ടു ഇന്ത്യ *കോൺഗ്രസ് നിയമസഭാ പാർട്ടി (സിഎൽപി) നേതാവായി ഡി കെ ശിവകുമാറിനെ ഔപചാരികമായി തിരഞ്ഞെടുത്തു.[[ഡി. കെ. ശിവകുമാർ|ഡി.കെ. ശിവകുമാർ]] കർണാടകയുടെ അടുത്ത മുഖ്യമന്ത്രിയായി നിയമിക്കപ്പെടും. *[[പശ്ചിമ ബംഗാൾ|പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ]] സോനാർപൂരിൽ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് പിന്നാലെ അക്രമത്തിന് ഇരയായവരുടെ കുടുംബങ്ങളെ സന്ദർശിക്കാനെത്തിയ [[തൃണമൂൽ കോൺഗ്രസ്]] എം.പി [[അഭിഷേക് ബാനർജി|അഭിഷേക് ബാനർജിക്ക്]] നേരെ ആക്രമണം നടന്നു . ശനിയാഴ്ച നടത്തിയ സന്ദർശനത്തിനിടെ എം.പിക്ക് നേരെ പ്രതിഷേധക്കാർ മുട്ടയും കല്ലും എറിയുകയായിരുന്നു. ആക്രമണം രൂക്ഷമായതിനെ തുടർന്ന് അഭിഷേക് ബാനർജിയെ ഹെൽമെറ്റ് ധരിപ്പിച്ച് സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥർ സുരക്ഷിത സ്ഥാനത്തേക്ക് മാറ്റി.ഇത് ബിജെപി സ്പോൺസർ ചെയ്ത ആക്രമണമാണെന്ന് അഭിഷേക് ബാനർജി സംഭവത്തോട് പ്രതികരിച്ചു. *പെട്രോൾ ഡീസൽ എന്നിവയ്ക്ക് പകരമായി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഇന്ധനമായ [[ദ്രവീകൃത പ്രകൃതി വാതകം|സി.എൻ.ജി.യുടെ]] (സമ്മർദ്ദിത പ്രകൃതി വാതകം Compressed Natural Gas - CNG) വില കിലോയ്ക്ക് രണ്ട് രൂപ വർദ്ധിപ്പിച്ചു കേരളം *സംസ്ഥാനത്ത് ജൂൺ 9 മുതൽ 52 ദിവസം [[ട്രോളിങ് നിരോധനം|ട്രോളിങ്]] നിരോധനം മരണം *മുൻ എംപിയും കോൺഗ്രസ് നേതാവുമായ [[കെ.പി. ധനപാലൻ]] അന്തരിച്ചു {{തിരുത്തുക|കവാടം:സമകാലികം/2026 മേയ് 30}} ------- <!-- ലോകം ഇന്ത്യ കേരളം --> pquy1zm03pg663vugj61vaalhhay9v4 0 668581 4627077 2026-05-30T18:48:38Z Sai K shanmugam 24791 [[വിഷ്ണു മോഹൻ]] എന്ന താളിലേക്ക് തിരിച്ചുവിടുന്നു 4627077 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[വിഷ്ണു മോഹൻ]] bewwwnr07metwv50lx5a0f5h96raqml 3 668582 4627141 2026-05-31T06:37:45Z സ്വാഗതസംഘം 39256 ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം താളിൽ [[ബദൽ:സ്വാഗതം|സ്വാഗത സന്ദേശം]] ചേർക്കുന്നു 4627141 wikitext text/x-wiki '''നമസ്കാരം {{#if: Kashif.minhajj | Kashif.minhajj | {{BASEPAGENAME}} }} !''', [[മലയാളം വിക്കിപീഡിയ|മലയാളം വിക്കിപീഡിയയിലേക്ക്‌]] [[വിക്കിപീഡിയ:ആമുഖം|സ്വാഗതം]]. താങ്കളുടെ അംഗത്വത്തിന് നന്ദി. താങ്കൾക്ക്‌ ഈ സ്ഥലം ഇഷ്ടമായെന്നും ഇവിടെ അൽപസമയം ചെലവഴിക്കുമെന്നും പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. താങ്കൾക്ക് ഉപയോഗപ്പെടാവുന്ന ചില താളുകൾ താഴെ കൊടുക്കുന്നു. [[File:Lipi ml.png|thumb|350px|right|[[സഹായം:എഴുത്ത്|ലിപിമാറ്റ രീതിയിൽ മലയാളം ടൈപ്പ് ചെയ്യുവാൻ]] ഉപയോഗിക്കാവുന്ന മൊഴി സ്കീമിന്റെ ചിത്രം]] * [[സഹായം:Tutorial|വീഡിയോ പരിശീലനം]] * [[സഹായം:ടൈപ്പിംഗ്‌|മലയാളത്തിലെഴുതാൻ]] * [[സഹായം:തിരുത്തൽ വഴികാട്ടി|ഒരു താൾ തിരുത്തിയെഴുതുന്നത് എങ്ങനെ?]] * [[സഹായം:ഉള്ളടക്കം|സഹായ താളുകൾ]] * [[സഹായം:ചിത്ര സഹായി|ചിത്ര സഹായി]] * [[സഹായം:കീഴ്‌വഴക്കം|കീഴ്‌വഴക്കങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:എഴുത്തുകളരി|എഴുത്തുകളരി]] * [[വിക്കിപീഡിയ:പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ‎|വിക്കിപീഡിയയുടെ പഞ്ചസ്തംഭങ്ങൾ]] * [[വിക്കിപീഡിയ:നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും|വിക്കിപീഡിയിലെ നയങ്ങളും മാർഗ്ഗരേഖകളും.]] താങ്കൾ [[വിക്കിപീഡിയ:പുതുമുഖം|പുതുമുഖങ്ങൾക്കായുള്ള താൾ]] പരിശോധിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിൽ ദയവായി അപ്രകാരം ചെയ്യാൻ താത്പര്യപ്പെടുന്നു. [[വിക്കിപീഡിയ:വിക്കിപീഡിയർ|വിക്കിപീഡിയരിൽ]] ഒരാളായി ഇവിടെ തിരുത്തലുകൾ നടത്തുന്നത് താങ്കൾ ആസ്വദിക്കുമെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. താങ്കളെപ്പറ്റിയുള്ള വിവരങ്ങൾ‍ [[പ്രത്യേകം:Mypage|ഉപയോക്താവിനുള്ള താളിൽ]] നൽകാവുന്നതാണ്‌. സംവാദ താളുകളിൽ ഒപ്പ് വെക്കുവാനായി നാല് "ടിൽഡ" (<nowiki>~~~~</nowiki>) ഉപയോഗിക്കുകയോ, ടൂൾബാറിലെ [[File:Insert-signature.png]] ബട്ടൻ ഉപയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യുക. സ്വന്തം പേരും തീയതിയും സമയവും താനേ വന്നുകൊള്ളും. എന്നാൽ ലേഖനങ്ങളിൽ അപ്രകാരം ഒപ്പുവെക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രദ്ധിക്കുക. മറ്റ് ഉപയോക്താക്കളോട് സം‌വദിക്കാൻ അവരുടെ സം‌വാദത്താളിൽ താങ്കളുടെ സന്ദേശം എഴുതാവുന്നതാണ്. വിക്കിപീഡിയയിൽ എന്തെങ്കിലും സഹായം ആവശ്യമുണ്ടെങ്കിൽ എന്റെ സംവാദ താളിൽ ഒരു കുറിപ്പ് ഇടൂ, അല്ലെങ്കിൽ താങ്കളുടെ സംവാദ താളിൽ '''<nowiki>{{helpme}}</nowiki>''' എന്ന് ചേർക്കൂ, ആരെങ്കിലും ഉടനെ തന്നെ താങ്കളെ സഹായിക്കാൻ ശ്രമിക്കും. ഒരു നല്ല വിക്കിപീഡിയ അനുഭവം ആശംസിക്കുന്നു. വിക്കിമീഡിയയുടെ മലയാളം പദ്ധതികൾക്കായി ഒരു [https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l മെയിലിങ് ലിസ്റ്റ് നിലവിലുണ്ട്]. ആ ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വം എടുത്ത് താങ്കൾക്ക് വിക്കിപീഡിയയെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായങ്ങളും, സംശയങ്ങളും, വിക്കിപീഡിയ മെച്ചപ്പെടുത്താനുള്ള വഴികളും ഒക്കെ അവിടെ ഉന്നയിക്കാവുന്നതാണ്‌. മെയിലിങ്ങ് ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുക്കാൻ ഇവിടെ ഞെക്കുക https://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikiml-l. ലിസ്റ്റിൽ അംഗത്വമെടുത്തതിനു ശേഷം''' wikiml-l@lists.wikimedia.org''' എന്ന ഇമെയിൽ വിലാസത്തിലേക്കു ഇമെയിൽ അയച്ചാൽ മറ്റുള്ള വിക്കിപീഡിയർ നിങ്ങളെ സഹായിക്കും. ഇനിയും ബുദ്ധിമുട്ട് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ വിക്കിപീഡിയരോട് നേരിട്ട് സംശയം ചോദിക്കാൻ [[സഹായം:ഐ.ആർ.സി.|ചാറ്റ് ചെയ്യാം]]. ഇതിനായി [http://webchat.freenode.net/?channels=wikipedia-ml ഇവിടെ ഞെക്കുക]. ആരെങ്കിലും ചാറ്റ്റൂമിലുണ്ടെങ്കിൽ അവർ തീർച്ചയായും താങ്കളെ സഹായിക്കുന്നതാണ്. -- [[ഉപയോക്താവ്:സ്വാഗതസംഘം|സ്വാഗതസംഘം]] ([[ഉപയോക്താവിന്റെ സംവാദം:സ്വാഗതസംഘം|സംവാദം]]) 06:37, 31 മേയ് 2026 (UTC) fdshogvezn5slziuqhvhftj8rt3ukzu 0 668583 4627145 2026-05-31T06:54:15Z Manjushpiyush 206162 Created by translating the opening section from the page "[[:en:Special:Redirect/revision/1308328000|Gumboot]]" 4627145 wikitext text/x-wiki [[File:Sievi_Boots_(2).jpg|ലഘുചിത്രം|മാർക്കറ്റിൽ ലഭ്യമായ റബ്ബർ ഗം ബൂട്ട്, പല നിറങ്ങളിൽ ലഭ്യമാണ് ]] '''വെല്ലിംഗ്ടൺ ബൂട്ട്''', എന്ന സേഫ്റ്റി ഷൂ കേരളത്തിൽ പൊതുവേ അറിയപ്പെടുന്നത് ഗം ബൂട്ട് എന്ന പേരിലാണ്. ചെളി, രോഗാണുക്കൾ , ഇഴജന്തുക്കൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഗം ബൂട്ട് സംരക്ഷണം നൽകുന്നു. കർഷകർ മാത്രം കൂടുതലായി ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന ഗം ബൂട്ടുകൾ ഇപ്പോൾ മറ്റ് ജോലിയിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരും ഉപയോഗിക്കുന്നു. കേരളത്തിൽ പൊതുവേ റബ്ബർ ടാപ്പിംഗ് ജോലിയിൽ ഏർപ്പെടുന്നുവരുടെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ് ഗം ബൂട്ട്. റോഡ് ടാറിംഗ്, കാട് വെട്ടൽ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തികളിൽ ഏർപ്പെടുന്നവരും ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. റബ്ബർ മെറ്റീരിയൽ നിർമ്മിതമായ ഗം ബൂട്ട് കാലിനെ പൂർണ്ണമായും വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഫയർഫോഴ്സ്, പാമ്പ് പിടുത്തക്കാർ എന്നിവരും ഗം ബൂട്ട് ഉപയോഗിച്ചു വരുന്നു. qlsgvyyu0f23u664nnatbg02nw44d9c 118 668584 4627162 2026-05-31T07:58:56Z Akbarali 17542 Akbarali എന്ന ഉപയോക്താവ് [[കരട്:K BINIMON]] എന്ന താൾ [[കെ ബിനിമോൻ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: ശീർഷകം തെറ്റായി എഴുതിയിരിക്കുന്നു: Improved 4627162 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[കെ ബിനിമോൻ]] tu87bo6akk3vd16862687twf5ybowzf 0 668585 4627176 2026-05-31T08:27:54Z Akbarali 17542 Akbarali എന്ന ഉപയോക്താവ് [[കെ ബിനിമോൻ]] എന്ന താൾ [[കെ. ബിനിമോൻ]] എന്നാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു: added dot after initial 4627176 wikitext text/x-wiki #തിരിച്ചുവിടുക [[കെ. ബിനിമോൻ]] 5r195xijvgrlyxn9xvh2h5a571ttkga